<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Behoort bij besluit van de
Raad van de gemeente Teylingen,
                                  Plan van Aanpak risicoanalyse verweerde
dd. 22 september 2016                 asbestdaken en bodemvervuiling
Mij bekend,
De griffier van Teylingen




               Inhoudsopgave:

                    1       Inleiding en doelstelling
                    2       Onderzoeksopzet
                    3       Organisatiestructuur en verantwoordelijkheden
                    4       Communicatie
                    5       Projectplanning
                    6       Borging kennis en ervaring
                    7       Borging projectrisico’s: voorzorgsmaatregelen
                    8       Onderzoekskosten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>1.    Inleiding en doelstelling

Op dinsdag 3 maart 2015 stond op de voorpagina van Trouw een artikel over ernstig met asbest
verontreinigde bodems als gevolg van erosie van asbesthoudende daken.

De afnemende bindingswerking van asbesthoudende daken door ouderdom, verwering of
weersinvloeden veroorzaakt een afname van de hechtgebondenheid van het asbesthoudende
materiaal. Bij een afname van de hechtgebondenheid neemt de kans op vezelemissie toe en ontstaan
in potentie risico’s voor de volksgezondheid.

Bij asbestdaken zonder dakgoot kunnen bij neerslag asbesthoudende deeltjes en asbestvezels van
het geërodeerde dak worden getransporteerd naar de bodem waarop het dak afwatert. Uit onderzoek,
uitgevoerd in opdracht van de provincies Gelderland en Overijssel, blijkt dat in de helft van de
onderzochte gevallen, waar sprake is van de hiervoor beschreven situatie, de bodemverontreiniging
met asbest zo fors is dat er sprake is van onaanvaardbare humane risico’s en een spoedige sanering
van zowel het gebouwasbest als asbest in de bodem noodzakelijk is.




In het genoemde onderzoek is hiermee vastgesteld dat onverharde bodems waarop geërodeerde
asbestdaken afwateren in veel gevallen ernstig verontreinigd raken met asbest. In de rapportage van
het onderzoek zijn aanbevelingen opgenomen om onderzoek te verrichten naar de vezelroute en
dientengevolge optredende milieubelasting bij asbestdaken die zijn voorzien van een dakgoot en
asbestdaken zonder dakgoot die afwateren op een verharding.

Onderhavig plan van aanpak is er niet alleen op gericht om te bepalen of de in Overijssel en
Gelderland vastgestelde problematiek hier ook speelt, maar ook om dit, op basis van de
aanbevelingen, in een breder kader te onderzoeken. Ondanks dat het toepassen van asbest sinds
1993 in Nederland bij Wet verboden is, is asbest nog alom aanwezig. Het is daarom van belang dat
niet alleen de asbestdaken met een oppervlakte > 40 m² in het buitengebied te bekijken, maar tevens
de kleinschaligere asbestdaken binnen dorpskernen en industriegebieden.

De gemeente Teylingen heeft als Duin- en Bollenstreekgemeente binnen haar grenzen veel
gedateerde opstallen met verouderde asbesthoudende daken. Het doel van het onderzoek is dan ook
om inzicht te krijgen in de actuele risicosituaties (aard en omvang). Op basis van een onderzoek kan
de gemeente haar beleid op het risico afstemmen.

IDDS is de gecertificeerde kennisautoriteit als het gaat om asbest in gebouwen en bodem. Wij zijn al
ruim 25 jaar als ingenieursbureau in de Duin- en bollenstreek actief. Omdat wij alle disciplines in eigen
huis hebben en beschikken over volledig gecertificeerde medewerkers voor deskundigheid asbest in
gebouwen en in/op bodem kunnen wij de gemeente Teylingen snel, volledig en vooral integraal
adviseren. IDDS meent daarom om uw gedegen en betrouwbare kennispartner te zijn, en komt graag
in aanmerking om het benodigde onderzoek uit te voeren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>2.     Onderzoeksopzet

Vanuit het reeds uitgevoerde onderzoek en de daaruit voortvloeiende aanbevelingen zijn er voor het
voorgestelde onderzoek een viertal aandachtsgebieden gekozen. Onderstaand zijn de geselecteerde
aandachtsgebieden kort beschreven.

     1. Asbestdaken (>40 m2) zonder goot, afwatering op onverharde bodem, buitengebied
        Het eerste aandachtsgebied betreffen die locaties waar door onderzoek reeds is vastgesteld
        dat een ernstige bodemverontreiniging kan ontstaan.

     2. Asbestdaken (>40 m2) zonder goot, afwatering op een verharding, buitengebied
        Rondom veel opstallen met een asbestdak zijn verhardingen aan het maaiveld aanwezig.
        Dergelijke verhardingen wateren veelal onder afschot af op onverharde terreindelen.
        Asbestdeeltjes en vezels kunnen zich mogelijk in de bodem langs de verharding ophopen.

     3. Asbestdaken met goot, industrie- en buitengebied
        Bij opstallen op industriegebieden en in het buitengebied wordt middels dakgoten opgevangen
        regenwater in veel gevallen geloosd op de dichtstbijzijnde watergang. De in het regenwater
        aanwezige asbestdeeltjes en vezels kunnen zich mogelijk ophopen in de sliblaag ter hoogte
        van de lozingspunten. In de waterbodem aanwezig asbest kan in potentie risico’s veroorzaken
        bij baggerwerkzaamheden of het onderhoud van de watergang, waarbij vaak slib op het naast
        de watergang gelegen bodem wordt geplaatst of uitgespreid.

     4. Kleinschalige asbestdaken, dorpskernen
        De dorpskernen Sassenheim, Voorhout en Warmond kennen een lange geschiedenis. Binnen
        woonwijken die zijn gebouwd (ruim) voor 1993 kunnen relatief kleinschalige asbestdaken
        aanwezig zijn op bijvoorbeeld schuurtjes en aanbouwen. Indien deze daken afwateren op het
        omliggende maaiveld (tuinen, openbaar groen, etc), kan in potentie eveneens een
        bodemverontreiniging met asbest ontstaan. Vanwege het intensieve, gevoelige,
        bodemgebruik binnen de dorpskernen is het van belang vast te stellen of, en zo ja in welke
        mate, deze problematiek zich voordoet.

Om te kunnen beoordelen of er zich binnen Gemeente Teylingen locaties bevinden waar als gevolg
van de aanwezigheid van een asbestdak een (bodem)verontreiniging is ontstaan die in potentie een
risico kan vormen voor de volksgezondheid en derhalve spoedig gesaneerd dient te worden, stellen
wij voor een gefaseerde risicoanalyse uit te voeren. Op deze wijze wordt het onderzoek gestructureerd
en zorgvuldig uitgevoerd.

De eerste stap is het, per aandachtsgebied, inventariseren van locaties waar asbestdaken aanwezig
zijn. Uit deze beschikbare locaties wordt een selectie gemaakt van asbestdaken (objecten) die voor
een visuele inspectie in aanmerking komen. Van ieder aandachtsgebied zal een deel worden
geselecteerd voor inspectie zodat een representatieve steekproef wordt bereikt.

De te inspecteren objecten worden op basis van een vooraf vastgestelde checklist geïnspecteerd,
beoordeeld en bemonsterd. Op basis van deze resultaten zal vervolgens geselecteerd worden welke
objecten voor een bodemonderzoek in aanmerking komen. Op basis van de onderzoeksgegevens uit
de vorige stappen zal een kwalitatieve en representatieve risicoanalyse volgen die de actuele situatie
in de gemeente Teylingen aantoont. Op de volgende pagina is de fasering van het onderzoek visueel
weergegeven.




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                               Pagina 3 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Stap 1: Classificeren en selecteren

Uitgangspunt voor het onderzoek is de door de gemeente Teylingen af te geven objectenlijst. Deze
objecten worden, afhankelijk van de situatie op locatie, verdeeld over de verschillende
aandachtsgebieden. De verdeling wordt gemaakt op basis van het adres van de locatie en middels
internet beschikbare fotomateriaal (GoogleEarth, etc). Indien noodzakelijk wordt de locatie bezocht en
vanaf straatzijde geschouwd.

Binnen ieder aandachtsgebied wordt van de objecten een representatieve selectie gemaakt op basis
van bouwjaar, grootte van daken en bouwaard, voor zover deze gegevens reeds beschikbaar zijn. Er
wordt een lijst opgesteld van voor stap 2 (asbestinspectie met monstername) geselecteerde objecten.
De selectie wordt gemotiveerd ter beoordeling en goedkeuring voorgelegd aan de gemeente
Teylingen voorgelegd.

De definitieve lijst met te inspecteren objecten is sterk afhankelijk van het verkrijgen van toestemming
van de betreffende gebruiker(s)/eigenaren. In dit kader is het raadzaam om objecten en de
gebruikers/eigenaren hiervan anoniem te behandelen in de verslaglegging.

Daar IDDS al 25 jaar actief is in de Duin- en Bollenstreek hebben wij al veel locaties in de regio
onderzocht. Het is aannemelijk dat er locaties worden aangedragen die wij al in het verleden al op
asbest en/of waarvan wij de bodem hebben onderzocht. De hierbij verkregen informatie kan
waardevol en relevant zijn voor het onderzoek.

Stap 2: Visuele asbestinspectie

In deze fase dient middels een inspectie en monstername vastgesteld te worden of het dak al dan niet
asbesthoudend is en hoe de huidige staat van het asbesthoudend materiaal is. Het onderzoek dient
antwoord c.q. invulling te geven op onderstaande onderzoeksvragen en -stellingen:

   -   Wat is het bouwjaar van het aangebrachte dak?
   -   Wat is het gebruik van het object?
   -   Zijn asbesthoudende materialen aan daken toegepast?
   -   Welk type asbest is toegepast, (Chrysotiel, Amosiet, Crocidoliet, Actinoliet, Tremoliet,
       Anthophylliet) is deze hechtgebonden of niet hechtgebonden en wat is het percentage asbest in
       het materiaal?
   -   Zijn er looproutes op het onverharde maaiveld waarop het dak afwaterd?
   -   Waar wateren aanwezige goten op af en zijn lozingspunten zichtbaar?



Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                                Pagina 4 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>   -   Wat is de huidige staat van het toegepaste asbest, is deze verweerd en heeft erosie
       opgetreden?
   -   Per asbestbron: welke sanerings- risicoklasse (1, 2 of 3) is van toepassing?
   -   Vaststellen of daken op een particuliere locatie < 35 m2 zijn en derhalve zelf gesaneerd mogen
       worden (afhankelijk van de staat van het asbest (erosie).
   -   Heeft grondbewerking in het verleden plaatsgevonden?
   -   Wat is het bodemtype, is er begroeiing en is er visueel asbest aan het maaiveld zichtbaar?
   -   Per locatie vastleggen wat het onderzoeksgebied voor eventueel uit te voeren
       (water)bodemonderzoek is.
   -   Dient de locatie met spoed gesaneerd te worden? Of kan de sanering uitgesteld worden tot
       2016 als de subsidieregeling van kracht is.

De visuele inspecties worden door ervaren gecertificeerde asbestdeskundigen (DIA’s) verricht op
basis van een vastgestelde checklist. Om vast te stellen of asbesthoudend materiaal is toegepast
zullen materiaalmonsters worden genomen en met behulp van een polarisatie microscopie
geïdentificeerd (NEN 5896). Op basis hiervan kan worden vastgesteld welk soort asbest in het
materiaal is verwerkt wat het asbesthoudende percentage is.

Om een graad van hechtgebondenheid /verwering vast te stellen zullen ook kleefmonsters worden
genomen en geanalyseerd en conform onderstaande tabel worden geclassificeerd. Op basis hiervan
kan ook bepaald worden of een dak dat oorspronkelijk uit hechtgebonden asbest bestond door
verwering als niet hechtgebonden dient te worden beschouwd. Dit heeft namelijk consequenties voor
de risicoklasse indeling en wijze van sanering.

 Concentratie                    Verontreinigingsgraad
 (aantal asbestvezels/cm²)       Weergave                     Omschrijving
 > 1.000                         ++                           Zeer veel asbest aangetroffen
 100 -1.000                      +                            Duidelijk asbest aangetroffen
 10-100                          +/-                          Sporen van asbest aantoonbaar
 < 10                            -                            Geen asbest aangetroffen
Beoordeling kleefmonsters conform de NEN 2991

De monstername wordt uitgevoerd conform de SC-540. De monsters worden geanalyseerd door een
geaccrediteerd laboratorium.

De verslagleging zal worden ondersteund met een duidelijke overzichtelijke risicoanalyse van alle
geïnspecteerde objecten met heldere adviezen in matrix vorm, zodat de leesbaarheid en het
verkrijgen van de juiste informatie voor de gemeente Teylingen snel uit de rapportage ontleend kan
worden.

Deze onderzoeksfase wordt afgesloten met een overzicht van locaties welke in aanmerking komen
voor (water)bodemonderzoek. Dit betreffen, per aandachtsgebied, enkel de locaties waarvan is
aangetoond dat het dak asbest bevat en het dak geërodeerd is, waardoor redelijkerwijs kan worden
aangenomen dat er op de betreffende locaties een (water)bodemverontreiniging met asbest kan zijn
ontstaan.

Stap 3: (Water)bodemonderzoek naar asbest

De uit te voeren onderzoeken van bodem en waterbodem worden opgezet op basis van de hiervoor
beschikbare protocollen en richtlijnen, te weten:

Opzet:
  - Beoordeling van de risico’s van bodemverontreiniging met asbest, RIVM/TNO/Grontmij, 2003,
      rapportnummer 711701034;
  - NEN 5707 “Bodem – Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem”;
  - NTA 5727 “Bodem – Monsterneming en analyse van asbest in waterbodem en baggerspecie”

Uitvoering:
   - SIKB BRL 2000, VKB protocollen 2001 en 2018.




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                              Pagina 5 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Om resultaten van het bodemonderzoek te kunnen vergelijken met de resultaten van het in Overijssel
en Gelderland uitgevoerde bodemonderzoek, wordt de opzet gevolgd zoals beschreven in de
rapportage. Er wordt hierbij rekening gehouden met de resultaten van het genoemde onderzoek.
Onderstaand wordt de opzet van onderzoek per aandachtsgebied beschreven.

1.      Asbestdaken (>40 m2) zonder goot, afwatering op onverharde bodem, buitengebied

In de afwateringszone van het dak en op 50 cm buiten de afwateringszone worden raaien van
gaten/boringen gezet. Er wordt per raai een gat/boring geplaatst per 2 strekkende meter dak, met een
minimum van 5 en een maximum van 10 boringen/gaten per raai. Per raai worden mengmonsters (10
kg) genomen van de te onderzoeken bodemlagen. De opzet is in de onderstaande figuur visueel
weergegeven.




In het in Overijssel en Gelderland uitgevoerde onderzoek is in de bodemlagen dieper dan 10 cm
minus maaiveld nauwelijks asbest aangetoond. Tevens is in alle onderzochte bodemlagen ter hoogte
van de raaien op een afstand van 1 meter van de afwateringszone nauwelijks asbest aangetoond.

In onderhavig onderzoek worden er in eerste aanleg derhalve geen analyses verricht van bodemlagen
dieper dan 10 cm minus maaiveld en wordt het plaatsen van een raai op een afstand van 1 meter van
de afwateringszone achterwege gelaten.

Per raai en per bodemlaag worden de grondmengmonsters geanalyseerd op asbest conform de NEN
5707. Hierbij worden de gehalten aan asbest in de bodemfracties tussen 0,5 mm en 16 mm bepaald
middels lichtmicroscopie. Hiernaast wordt het gehalte respirabele vezels bodemfractie < 0,5 mm
bepaald middels elektronenmicroscopie (SEM).

De resultaten van het analytisch onderzoek wordt getoetst aan de normering voor asbest zoals
opgenomen in de Circulaire bodemsanering per 1 juli 2013, Staatscourant 2013, nr. 16675. Voor
asbest gelden de volgende normen:

Interventiewaarde grond:                                         100 mg/kg gewogen asbest 1
Norm onaanvaardbare risico’s buiten:                             10 mg/kg respirabele vezels, gewogen     1,2


1
        de concentratie serpentijn asbest vermeerderd met 10 maal de concentratie amfibool asbest
2
        de norm is van toepassing op de contactzone, zijnde de bovenste 2 cm van de bodem




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                                         Pagina 6 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>2.      Asbestdaken (>40 m 2) zonder goot, afwatering op een verharding, buitengebied

Op deze locaties watert het dak af op een verharding. Verharding worden doorgaans onder afschot
aangelegd, zodat regenwater afstroomt naar onverharde delen van het perceel. Langs de rand van de
verharding, aan de zijde waar het regenwater afstroomt, wordt een enkele raai gaten/boringen
geplaatst. De afstand tussen de boringen/gaten zal afhankelijk worden gesteld van de lengte van de
verharding waarover het regenwater afstroomt, de lengte van het dak en de situatie ter plaatse
(bijvoorbeeld afwatering langs een klein deel van de verharding).

Het onderzoek wordt uitgevoerd conform de werkwijze zoals beschreven bij aandachtsgebied 1.




3.      Asbestdaken met goot, industrie- en buitengebied

Het onderzoek richt zich in deze situatie op de aanwezigheid van asbest in de waterbodem. Kleine
asbesthoudende deeltjes en asbestvezels kunnen via de hemelwaterafvoer zich ophopen in de
sliblaag van de watergang waarop wordt geloosd.

De opzet van het onderzoek is gebaseerd op de NTA 5725 en de NEN 5707. Voor het onderzoek is
het uitgangspunt dat, indien aanwezig, asbest zich op zal hopen ter hoogte van lozingspunten en dat
de maximale grootte van de asbesthoudende deeltjes < 5 mm zal zijn.

Per lozingspunt zullen met behulp van een stokemmer (10l) op 4 plaatsen een greep van de sliblaag
worden genomen. De grepen worden in het veld voorbehandeld (zeven) en er wordt per lozingspunt
een mengmonster van 10 kg samengesteld. Verkregen monsters worden geanalyseerd conform de
methode zoals beschreven bij aandachtsgebied 1.

De interventiewaarde voor de bodem van een oppervlaktewater is gelijk aan de interventiewaarde
voor landbodem, zijnde 100 mg/kg gewogen asbest, zoals opgenomen in Bijlage B van de Regeling
bodemkwaliteit.




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                             Pagina 7 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>4.      Kleinschalige asbestdaken, dorpskernen

Het onderzoek ter plaatse van kleinschalige asbestdaken binnen de dorpskernen wordt uitgevoerd
volgens de opzet zoals beschreven bij aandachtsgebied 1, met dien verstande dat het aantal te
plaatsen gaten/boringen niet afhankelijk wordt gesteld van de lengte van het dak.

Per raai zullen zoveel boringen/gaten worden geplaatst als nodig is om mengmonsters van tenminste
10 kg te verkrijgen.

Stap 4: Rapportage, data analyse en interpretatie

Op basis van de verkregen onderzoeksresultaten uit de verschillende fasen wordt een data analyse
uitgevoerd. Op basis van diverse vigerende wettelijke kaders, zoals o.a. de Wet bodembescherming,
besluit asbestwegen en het asbestverwijderingsbesluit, wordt de data getoetst en beoordeeld om er
een interpretatie aan te geven. De resultaten uit de voorgaande fasen, de data analyse en interpretatie
wordt gerapporteerd. Hiermee dient een kwalitatief en representatief beeld van de actuele situatie te
worden verkregen. De rapportage bevat een aantal aanbevelingen voor de gemeente Teylingen.

Globaal zijn de volgende aspecten opgenomen in de rapportage:

-       Soort onderzoek;
-       Aanleiding, doelstelling;
-       Uitgangspunten en randvoorwaarden;
-       Beschrijving onderzoeksgebied;
-       Resultaten visuele inspectie;
-       Resultaten water en bodem onderzoek;
-       Helder overzicht van alle genomen monsters incl. vermelding locatie en soort.
-       Risicobeoordeling met weergave van te nemen maatregelen, saneringsurgentie en
        beperkende maatregelen voor pandgebruikers etc;
-       Conclusie en aanbevelingen;

Tevens wordt aangegeven of er locaties zijn die gesaneerd dienen te worden. In verband met de
mogelijke subsidieverstrekking vanaf 2016 wordt onderscheid gemaakt in “direct te saneren” of “na 1
januari 2016 saneren”.

De onderzoeksresultaten worden uitsluitend aan de gemeente Teylingen gepresenteerd en toegelicht.




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                              Pagina 8 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3         Organisatiestructuur en verantwoordelijkheden

IDDS werkt met een vast projectteam van asbest- en bodemdeskundigen, waarbij de volgende taken,
processen en verantwoordelijkheden zijn vastgelegd. Omdat wij alle benodigde disciplines in eigen
huis hebben zijn de lijnen kort en kan er snel geschakeld worden.

    Functie                Taken/processen                                            Verantwoordelijk voor
    Projectleider          Centraal Aanspreekpunt voor opdrachtgever*                 Communicatie, kwaliteit,
                           en intern voor het projectteam                             voortgang en budget
                           Procesleider
    Dia                    Uitvoeren van de asbestinspecties en het                   Kwaliteit asbestinspectie,
                           nemen van materiaal- en kleefmonsters                      aanspreekpunt voor
                                                                                      projectleider
    Adviseur bodem         Voorbereiden, begeleiden en uitwerken van                  Kwaliteit bodemonderzoek,
                           de uit te voeren (water)bodemonderzoeken                   aanspreekpunt voor
                                                                                      projectleider
    Veldmedewerker         Uitvoeren van de monstername van de                        Kwaliteit monstername
    bodem                  (water)bodem
    Deskundig              Toezien op de naleving van regels op het                   Verantwoorde uitvoering
    Leidinggevende         gebied van veiligheid, gezondheid en                       monstername (water)bodem
    projecten (DLP)        arbeidshygiëne tijdens het veldonderzoek
    Assistent(e)           Regelen van afspraken met locatiehouders/                  Facilitaire zaken voor het
                           eigenaren en pandgebruikers, financiële                    projectteam
                           administratie, ondersteuning projectleider
    KAM manager            Bewaken kwaliteit onderzoeksproces                         Algehele kwaliteit
                                                                                      dienstverlening IDDS
*: in het kader van het proces acht IDDS het wenselijk dat ook zij een vast aanspreekpunt bij de opdrachtgever heeft

De projectleider heeft een zeer belangrijke taak en verantwoording in het gehele projectproces. Dit
betekent niet alleen dat de opdrachtgever tijdig de projectgegevens (voortgangsplanning, rapportages,
etc) aangereikt krijgt, maar dat ook het proces goed geleid en bewaakt wordt. Dit betekent in
hoofdlijnen dat de volgende aspecten nauwlettend in de gaten dienen te worden gehouden:

      -    Het gehele onderzoeksproces (van onderzoek tot rapportage risicoanalyse);
      -    Het communicatieproces (intern, gebruikers/ eigenaren en naar opdrachtgever);
      -    Het organisatieproces (bij uitval moet direct geacteerd worden t.b.v. achtervang, etc);
      -    De planning en voortgang (zie ook punt 4 ‘communicatie’ van dit document);
      -    Het proces van risicobeheersing (zoals gesteld onder punt 7 van dit document).

Hiermee wordt bereikt dat het onderzoeksproces wordt geborgd.




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                                                    Pagina 9 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4       Communicatie

De uitvoering van de onderzoeken, rapportage, et cetera zal in samenspraak met de opdrachtgever
plaatsvinden. De opdrachtgever zorgt voor een ‘aankondigingsbrief’ naar de eigenaar en
pandgebruiker en de contactgegevens. Vervolgens zal IDDS met de betreffende contactpersoon
contact opnemen voor het maken van een afspraak voor het benodigde onderzoekswerk. Wij
adviseren de locatiehouders/ eigenaren unanimiteit te garanderen in de onderzoekverslaglegging om
zo voldoende medewerking te krijgen.

De opdrachtgever zal voor het gehele onderzoeksproces 1 centraal aanspreekpunt bij IDDS krijgen.
Deze persoon betreft de projectleider. Hij wordt geacht antwoorden aan de opdrachtgever te kunnen
geven over de onderzoeken, maar ook de opdrachtgever voorzien van voortgangsrapportages et
cetera. In het kader van een juiste communicatie zal deze vaste contactpersoon de opdrachtgever 2
wekelijks de voortgang van het project aanleveren door middel van het overhandigen van een op dat
moment actueel bijgewerkte projectplanning. Daarnaast zal na elke stap in het onderzoeksproces de
voorlopige resultaten door de projectleider worden doorgegeven aan de opdrachtgever.

In het kader van de communicatie zal de opdrachtgever nauw worden betrokken maar ook worden
ontzorgd. Betrokken waar nodig, zoals het leveren van de projectplanning en voortgang, melding van
bijzonderheden en het leveren van onderzoeksresultaten (concept en definitief rapport en
kostenbegrotingen). En ontzorgd als het gaat om het maken van afspraken met eigenaren en
gebruikers.

Verder zal IDDS uiterst discreet omgaan met de opgedane informatie. Dit geldt ook voor bijzondere
situaties waarbij uitsluitend de opdrachtgever wordt geïnformeerd. Bij een mogelijk zeer urgente
situatie zal per omgaande met de opdrachtgever contact worden opgenomen. Pand eigenaren en
gebruikers, et cetera worden dus niet door IDDS van onderzoekinformatie et cetera voorzien
(geheimhouding). Bij eventuele vragen op locatie, zal IDDS de uiterste discretie in acht nemen en
doorverwijzen naar de opdrachtgever. Discretie in communicatie wordt hierdoor geborgd.


5       Projectplanning

IDDS streeft naar een efficiënt doorlopende planning, waarbij voortgang van de onderzoeken wordt
nagestreefd zonder concessies te doen in kwaliteitszin (overhaast schaadt kwaliteitsniveau).

    Onderzoeksfase                                                               Doorlooptijd
    Stap 1: Classificeren en selecteren                                          totaal 2 weken
    Overleg gemeente Teylingen en vaststellen te inspecteren objecten            1 week
    Maken opname afspraken met betreffende locatiehouders/eigenaren              1 week
    Stap 2: Visuele asbestinspectie                                              totaal 4 weken
    uitvoeren opnames                                                            2 weken
    analyse en rapportage                                                        2 weken
    Stap 3: (water)bodemonderzoek                                                totaal 7 weken
    Voorbereidingen veldonderzoek                                                2 weken
    Monstername                                                                  2 weken
    Analyse en uitwerking                                                        3 weken
    Stap 4: Risicoanalyse                                                        totaal 4 weken
    Rapportage                                                                   2 weken
    Data analyse en interpretatie                                                1 week
    Toelichting gemeente Teylingen over uitslag van het onderzoek                1 week

Per saldo schat IDDS in dat het onderzoeksproces voor de ca. 30 locaties ca. 16 tot 24 weken in
beslag neemt. IDDS heeft hiertoe een inspanningsverplichting naar de opdrachtgever, maar is wel
afhankelijk van externe factoren (bijv. medewerking toegang door eigenaren en gebruikers).




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                           Pagina 10 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>6       Borging kennis en ervaring

Kwaliteitsborging
Het kwaliteitsmanagementsysteem van IDDS is NEN-EN-ISO 9001 gecertificeerd. Tevens is IDDS
gecertificeerd conform de SC 540 ten aanzien van asbestinventarisaties, BRL SIKB 2000 ten aanzien
van het verrichten van veldwerkzaamheden. Het laboratoriumonderzoek wordt uitgevoerd door een
geaccrediteerd erkend laboratorium. Daarnaast is IDDS gecertificeerd voor de milieukundige
begeleiding van bodemsaneringsoperaties (conform de BRL SIKB 6000), voor zowel de conventionele
saneringstechnieken (VKB-protocol 6001), de in-situ saneringstechnieken (VKB-protocol 6002) en
sanering van waterbodems (VKB-protocol 6003). Meer informatie over ons bedrijf en kwalificaties kunt
u vinden op onze website www.idds.nl.


7       Borging projectrisico’s: voorzorgsmaatregelen

Bij een asbestinventarisatie zijn er meerdere projectrisico’s denkbaar. Hieronder wordt aangegeven
welke risico’s van toepassing kunnen zijn, en hoe hiermee wordt omgegaan door de juiste
voorzorgsmaatregelen te treffen. Het gaat hierbij globaal om de volgende risico’s die beheerst dienen
te worden:

    -    psychologische risico’s (angstonrust) bij pandgebruikers
    -    beheersing acute dan wel potentiële humane risico’s inventarisaties
    -    veiligheidsrisico’s (water)bodemonderzoek
    -    procesrisico’s
    -    onvoldoende medewerking

Beheersing psychologische risico’s bij pandgebruikers (angst/onrust)
De professionals van IDDS werken in een blauwe overall in plaats van de gevreesde witte
‘asbestoverall’. Alleen al door deze kleine aanpassing is in de praktijk gebleken dat er meer rust heerst
bij eigenaren/gebruikers van de te inventariseren panden en te onderzoeken (water)bodems
(psychologisch aspect).

Daarnaast zal de door de opdrachtgever te verzorgen ‘aankondigingsbrief’ en een subtiele
communicatie van IDDS met de eigenaar/gebruiker aangaande de startdatum van de inventarisatie
dan wel het (water)bodemonderzoek ook moeten bijdragen aan een ‘onbezorgde omgeving’.

Beheersing acute dan wel potentiële humane risico’s inventarisaties
Indien gedurende de inventarisatie monsters worden genomen van asbestverdachte
materialen/toepassingen, worden ter voorkoming van blootstelling en/of besmetting van de omgeving
en de inventariseerder de volgende voorzorgsmaatregelen getroffen om acute en potentiële humane
risico’s weg te nemen:

    -    er wordt gebruik gemaakt van beschermende kleding en voorgeschreven adembescherming;
    -    alle van toepassing zijnde veiligheidsvoorschriften worden op correcte wijze nageleefd;
    -    de plaats van monsterneming wordt op adequate wijze afgeschermd;
    -    bij het bemonsteren wordt gebruik gemaakt van puntafzuiging middels een asbeststofzuiger;
    -    eventuele ontstane breukvlakken worden geïmpregneerd;
    -    de posities van monstername worden gemarkeerd en zijn derhalve goed herleidbaar;

Veiligheidsrisico’s (water)bodemonderzoek
De te onderzoeken locaties worden, op basis van het eerder uitgevoerde bodemonderzoek,
aangemerkt als asbestverdacht. De werkzaamheden moeten worden uitgevoerd onder
veiligheidsklasse 3T. Voorafgaand aan het veldonderzoek zal een plan van aanpak veiligheid worden
opgesteld. De werkzaamheden moeten vooraf worden aangemeld bij de Inspectie SZW (voormalige
arbeidsinspectie).

Tijdens de werkzaamheden zullen veiligheidsmaatregelen moeten worden genomen. Het werkgebied
moet worden afgesloten van de omgeving en er moeten waarschuwingsborden worden geplaatst. De




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                               Pagina 11 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>veldmedewerkers zullen beschermende kleding dragen en moeten beschikken over een vier-traps-
decontaminatieunit.

Uitgangspunt is dat het percentage bodemvocht, eventueel door middel van sproeien, hoger dan 10%
kan worden gehouden. Hierdoor is het, vooralsnog, niet noodzakelijk om adembescherming toe te
passen.

Beheersing procesrisico’s
Voor de beheersing van risico’s aangaande het proces van de inventarisatie, de communicatie et
cetera is besloten dat IDDS een projectleider in het projectteam opneemt die los staat van het
inventariseren of uitvoeren van werkzaamheden zelf. De projectleider is verantwoordelijk voor het
verloop van het gehele onderzoeksproces en kan hier volledig de focus op houden.

Onvoldoende medewerking
Om de medewerking van de betreffende eigenaren/ gebruikers te verkrijgen is een goede en
eenduidige communicatie noodzakelijk. De gemeente zal een aankondigsbrief verzenden. IDDS de
afspraken voor de locatiebezoeken verzorgen. Wij adviseren de eigenaren anonimiteit te beloven in de
verslaglegging van het onderzoek door bijvoorbeeld locaties niet met adresaanduiding in het rapport
weer te gegeven.

Voor meer informatie wordt verwezen naar hoofdstuk 4 ‘organisatiestructuur en
verantwoordelijkheden’.


8      Onderzoekskosten
De onderzoeken kunnen wij zeer efficiënt uitvoeren aangezien wij alle disciplines zelf in huis hebben
en wij gevestigd zijn in de Duin- en Bollenstreek en daarmee zeer bekend zijn met de regio.

Voor de stappen 1 en 2 zijn onderstaand de onderzoekskosten weergegeven. Voor stap 2:
Asbestinspectie stellen wij voor om deze onderzoeken op basis van onderstaande staat van
verrekbare prijzen uit te voeren aangezien de omvang van de locaties nog niet vast staan. Hierbij zijn
wij er vanuit gegaan dat wij meerdere locaties per dag kunnen inspecteren.

Stap 3 (water) bodemonderzoek zijn maatwerkadviezen per locatie en kunnen niet op basis van een
staat van verrekenbare prijzen worden aangeboden. Na dat de eerste tranche van ca. 30 locaties is
uitgevoerd zal een evaluatie plaatsvinden.

Stap 1: Classificeren en selecteren:    € 2.490,--

Stap 2: Visuele asbestinspectie
    - < 100 m²                          € 385,-- per object
    - 101 – 250 m²                      € 460,-- per object
    - 251 – 500 m²                      € 575,-- per object
    - 501 – 1.000 m²                    € 685,-- per object
    - 1000 – 2.000 m²                   € 750,-- per object
    - > 2.000 m²                        Maatwerk
    - Asbestanalyses incl. handling     € 45,-- per monster (materiaal- en kleefmonsters NEN 5896)

Bedragen zijn exclusief BTW en inzet hoog werkvoorzieningen (indien noodzakelijk) en inclusief reis-
en verblijf kosten.




Plan van Aanpak – IDDS Bouw                                                              Pagina 12 van 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>