<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                          Teylingen




Raadsmemo


Afspraken inzetten algemene reserve


aan:                       de raad van de gemeente Teylingen
datum:                     8 juni 2020
zaaknummer:                Z-20-125811
portefeuillehouder:        Mevr. M.E.I. Volten
behandelend ambtenaar:     S. Moret


Inhoud mededeling
Aanleiding en inhoud
Teylingen is trots op haar sterke financiële positie. Onlangs kwam Teylingen uit een
onderzoek genaamd “Benchmark Nederlandse gemeenten” op nummer 2 als financieel
gezondste gemeente tussen de 25.000 en 50.000 inwoners. Dit is een prestatie in
combinatie met de laagste woonlasten in de regio. Tegelijkertijd wordt Teylingen nu
geconfronteerd met een oplopend meerjarentekort van ruim € 2,5 miljoen negatief.

Bij de begrotingsbehandeling in november 2019 is de motie “inzet algemene reserve”
aangenomen door de raad. Deze motie roept het college op om eerst opnieuw afspraken
te maken met de Raad over de inzet van de algemene reserve.

In dit memo gaan we in op de ontwikkeling van de algemene reserve, de kaders van de
algemene reserve (Nota reserves en voorzieningen 2018) en hoe het college nu aankijkt
tegen deze afspraken en welke nieuwe afspraken nuttig kunnen zijn.

Ontwikkeling algemene reserve
De algemene reserve bedraagt per 31 december 2019 € 64 miljoen. Teylingen heeft deze
algemene reserve gevormd door o.a. de verkoop van de aandelen NUON € 25,5 miljoen
(2009), positieve jaarrekeningresultaten, maar bijvoorbeeld ook door de verkoop van
gemeentelijk vastgoed, zoals onlangs de ambtswoning € 1 miljoen.
Deze stevige basis geeft de gemeente Teylingen een goede uitgangspositie naar de
toekomst, waarbij de gemeenteraad beschikt over het budgetrecht voor het doen van
onttrekkingen en stortingen in de algemene reserve.
Zie voor de ontwikkeling van de algemene reserve tot en met 2023 bijlage 1.

Kaders algemene reserve
Huidige afspraken: Nota reserves en voorzieningen 2018:
In de nota reserves en voorzieningen 2018 is een aantal afspraken gemaakt over de
algemene reserve. Deze gaan over de normering van de algemene reserve, aanwending
van de vrije ruimte en het instellen van dekkingsreserves voor investeringen (ten laste
van de algemene reserve). In het kort worden deze hieronder toegelicht. In bijlage a)
Nota reserves en voorzieningen 2018 is een ruimere toelichting terug te vinden.

1. Normering algemene reserve
Aan de algemene reserve is een minimum gesteld in 2018 en    is   als volgt opgebouwd:
a. Financiering voor de uitgezette gelden hybride lening      €   25 mln.
b. Als buffer voor risico’s met een ratio 2                   €   20 mln.
c. Gangbare minimumnorm die de toezichthouders hanteren       €    5 mln.
Minimum algemene reserve                                      €   50 mln.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2. Aanwending van de vrije ruimte
Voor de aanwending van de vrije ruimte van de algemene reserve zijn in de nota een
aantal spelregels meegegeven. Deze spelregels geven een bestedingsrichting mee, maar
de gemeenteraad kan hier op ieder gewenst moment van afwijken.
a. Geen potverteren: rendementvol besteden is uitgangspunt.
b. Exploitatielasten verlagend.
c. Investeringen met een terugverdienkarakter.
d. Investeringen in duurzaamheid.

3. Terughoudend omgaan met het instellen van dekkingsreserve
Het is mogelijk om voor investeringen een deel van de algemene reserve af te zonderen
in een dekkingsreserve. Gedurende de afschrijvingstermijn van de investering komen de
afschrijvingskosten ten laste van deze dekkingsreserve. Op deze manier creëer je ruimte
binnen de exploitatie. Risico van deze methode is wel dat er financiële ruimte gevonden
moet worden op het moment dat de investering is afgeschreven en vervanging nodig is.
Om deze reden is het verstandig om terughoudend om te gaan met het instellen van
nieuwe dekkingsreserves. Uitzonderingen hierop kunnen zijn investeringen die niet
terugkerend zijn bij bijvoorbeeld de aanleg van nieuwe wegen.

Beoordeling afspraken algemene reserve
1. Normering algemene reserve
Aan de algemene reserve is een minimum buffer gesteld in 2018 van € 50 mln. Als wij
deze afspraken opnieuw tegen het licht houden:
a. De ontvangen NUON gelden zijn destijds uitgezet bij de BNG. Om te voorkomen dat
deze gelden “dubbel” werden uitgezet bij de bank en investeringen, is besloten deze op te
nemen in de minimumnorm voor de algemene reserve. Medio mei 2021 worden deze
gelden afgelost door de BNG en ontvangen door Teylingen.

b. De weerstandscapaciteit is een onderdeel van de minimum buffer voor de algemene
reserve. De weerstandscapaciteit is de omvang van risico’s die Teylingen loopt. Dit
minimum aan algemene reserve stelt Teylingen in staat om deze risico’s op te vangen. De
weerstandscapaciteit is opgenomen in de begroting 2020 en bedraagt €2,2 miljoen.
Het verschil met de weerstandscapaciteit zoals opgenomen in de nota reserves en
voorzieningen 2018 van € 20 miljoen wordt met name veroorzaakt doordat een groot
aantal risico’s inmiddels zijn geeffectueerd en opgenomen in de begroting of inmiddels
geen risico meer zijn. Denk hierbij aan het aflopen van de hybride lening.

c. Gangbare minimumnorm die toezichthouders hanteren van € 5 miljoen.
De genoemde gangbare minimumnorm van € 5 miljoen is geen onderdeel van een
kengetal die de toezichthouder, Provincie Zuid-Holland, hanteert.

Reactie college
De normering van de algemene reserve, die is opgenomen in de Nota reserves en
voorzieningen 2018, lijkt niet helemaal meer te passen in de huidige context.
Liever kijkt het college naar de set van 5 kengetallen die de toezichthouder hanteert in de
beoordeling van de financiële positie van gemeenten. Dit zijn solvabiliteit, netto-schuld
quote, structurele exploitatieruimte, belastingcapaciteit en grondexploitatie. De relevante
kengetallen voor de beoordeling van de normering van de algemene reserve zijn de
solvabiliteit en de netto-schuldquote.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd
is door het eigen vermogen en in hoeverre de gemeente aan de financiële verplichtingen
kan voldoen. Bij de begroting 2020 bedraagt de solvabiliteitsratio 61%. Hier geldt hoe
hoger het ratio, hoe beter het is.
Normering: In bijlage 2 is een tabel opgenomen met de solvabiliteitsratio van Teylingen
en het gemiddelde van gemeenten tussen de 20.000 en 50.000 inwoners (48%).
Als minimum ondergrens van het eigen vermogen zou het minimum van categorie A
(minst risicovol) 50% kunnen worden gehanteerd.
Effect: Op basis van 50% zou € 42 mln. algemene reserve de ondergrens zijn (basis
begroting 2020). De benodigde weerstandscapaciteit (opgenomen in de begroting 2020)
van €2,2 miljoen valt daar ruimschoots binnen.

De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten
opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van
de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hier geldt hoe hoger het ratio, hoe
beter het is.
Normering: In bijlage 2 is een tabel opgenomen met de netto schuldquote bij de
begroting 2020 van Teylingen (38%) en het gemiddelde van gemeenten tussen de 20.000
en 50.000 inwoners (70%). Als minimum ondergrens van de netto schuldquote zou het
minimum van categorie A (minst risicovol) 90% kunnen worden gehanteerd.
Effect: Er vanuit gaande dat het inzetten van de algemene reserve tot het minimum van
€ 42 mln. gefinancieerd zou moeten worden met vreemd vermogen blijft de netto schuld
quote binnen de norm van 90%, nl. 54%.

Deze kengetallen zijn natuurlijk dynamisch en fluctueren per jaar naar mate
balansposities wijzigen. Daarom rapporteert het college jaarlijks over deze kengetallen,
vooruitkijkend bij de begroting en verantwoording afleggend bij de jaarrekening.
Aanvullend hierop zou bij ieder voorstel aan de raad tot onttrekking of storting in de
algemene reserve voorzien kunnen worden met het effect op deze kengetallen.

2. Aanwending van de vrije ruimte
Reactie college
Het college kan zich vinden in de spelregels voor de aanwending van de vrije ruimte die
worden genoemd in de Nota reserves en voorzieningen 2018.
Daar wil zij aan toevoegen dat de algemene reserve alleen dient te worden ingezet om
incidentele uitgaven te dekken vanuit de algemene reserve.
Naast de eerdergenoemde kengetallen, solvabiliteit en netto schuld-quote, is ook de
structurele exploitatieruimte een kengetal waarop de Provincie toetst (zie bijlage 2 voor
een toelichting op dit kengetal). Dit houdt in dat het begrotingssaldo o.a. wordt
gecorrigeerd op structurele onttrekkingen aan de reserves. De toets van de
toezichthouder kijkt dus expliciet of de structurele uitgaven gedekt kunnen worden uit de
structurele inkomsten zonder het inzetten van de algemene reserve als vorm van
dekking.

3. Terughoudend omgaan met het instellen van dekkingsreserve
Reactie college
Het college kan zich vinden in het terug houdend omgaan met het instellen van een
dekkingsreserve zoals genoemd in de Nota reserves en voorzieningen 2018 en dit te doen
bij incidentele investeringen.
Daarnaast kan het college zich ook voorstellen om investeringen met een maatschappelijk
rendement middels een dekkingsreserve te dekken vanuit de algemene reserve. Het
profijt van een hoge algemene reserve die jarenlang is opgebouwd uit positieve resultaten
en de verkoop van NUON-aandelen en vastgoed zou dan ingezet moeten kunnen worden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>voor investeringen die rendement opleveren voor de sociale en leef-omgeving van
Teylingers.

Het college gaat met u graag in gesprek over dit memo en de definitie van het
maatschappelijk rendement verder vorm te geven.



Bijlage 1 Verloop algemene reserve – geplande onttrekkingen en stortingen

Onttrekkingen en stortingen aan de algemene reserve                Besluit                 2020      2021      2022     2023     2024
Beginstand algemene reserve per 1 januari                                                  64.230    56.511    55.713   55.321   55.109
Economische agenda Duin en Bollenstreek 2018-2021*                 Kadernota 2018             -297      -297
Civiele kunstwerken 2019-2023                                      Kadernota 2019             -192      -192     -192     -192
                                                                   2de tussentijdse
Overhevelingen 2de tussentijdse rapportage 2019                    rapportage 2019            -535
 Met prioriteit realiseren van huisvesting voor bijzondere         Begroting 2019
doelgroepen op locaties in gemeentelijk eigendom.                                              -70
 Realiseren van een bewegingsvriendelijke openbare ruimte          Begroting 2019              -25       -25      -        -
 Pilot zorg en veiligheid jeugd                                    Begroting 2019              -13       -        -        -
Stimuleren en ondersteunen ondernemers bij innovatie,              Begroting 2019
verduurzaming, veilig ondernemen en regeldruk.
                                                                                               -20       -        -        -
We vatten het verzilveren van de potentie van de Ruïne van         Begroting 2019
Teylingen in een project.                                                                      -40       -        -        -
Ontwikkelen van een visie op verblijfsrecreatie                    Begroting 2019              -20       -        -        -
Ontwikkelen van een visie op de promotie van onze Warmond,         Begroting 2019
Sassenheim en Voorhout.                                                                        -10       -        -        -
Pilots waarin inwoners samen vooraf met de gemeente                Begroting 2019
meedenken                                                                                      -40       -        -        -
Invulling aan de een-loket-gedachte, voeren regie uit op onze      Begroting 2019
communicatiekanalen en gaan werken met serviceformules.
versterken het accountmanagement bij wijken, verenigingen en
ondernemers en bij overheids- en buurtparticipatie.                                            -54       -54      -        -
Terug storten extra storting Voorziening civiele kunstwerken       Besluit 6 juni 2019                                     -20      -20
Werkbudget duurzaamheid                                            Begroting 2020             -100     -200      -200      -
Pilot preventie en vroegsignalering                                Begroting 2020              -25      -         -        -
Praktijkondersteuner                                               Begroting 2020              -29      -29       -        -
Voorbereidingskrediet Nieuwe Boekhorst (bij positief saldo terug   Besluit 23 april 2020
storten in de algemene reserve)                                                               -495                                  495
Datagedreven sturen                                                Besluit 23 april 2020      -104
Noordelijke randweg                                                Besluit 4 juni           -5.000
Steunfonds voor maatschppelijke organisaties                       Besluit 4 juni             -650
Resultaat 2019                                                     Jaarrekening 2019          -487
Voorstel overhevelingen jaarrekening 2019 (algemene reserve)       Jaarrekening 2019          -639
Voorstel overhevelingen jaarrekening 2019 (resultaat)              Jaarrekening 2019          -220
Eindstand algemene reserve per 31 december                                                 56.511    55.713    55.321   55.109   55.584


* In de kadernota 2018 is besloten om de uitgaven voor de Economische agenda Duin- en
Bollenstreek voor de periode van 2018-2021 te dekken vanuit de algemene reserve. Na
2021 zijn deze uitgaven niet opgenomen in de begroting en is er dus geen dekking voor
deze uitgaven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 Financiële kengetallen Teylingen

Solvabiliteit
De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin het bezit op de balans gefinancierd is
door het eigen vermogen en in hoeverre de gemeente aan de financiële verplichtingen
kan voldoen. Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het eigen vermogen als
percentage van het balanstotaal.
De solvabiliteit geeft aan welk deel van het balanstotaal wordt gevormd door het eigen
vermogen. Hoe hoger het ratio, hoe beter het is. Hoe hoger het ratio, hoe beter de
gemeente in staat is om te voldoen aan haar financiële verplichtingen.

In onderstaande tabel is de solvabiliteit opgenomen zoals deze is opgenomen in de
begroting 2020. (Bron: Data financiën Decentrale overheden).
De waarden van de financiële kengetallen zijn ingedeeld in drie categorieën. Categorie A
is het minst risicovol, categorie C is het meest risicovol.




Netto schuld-quote
Het kengetal netto schuld-quote (gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen) weerspiegelt
het niveau van de schuldenlast van de medeoverheid ten opzichte van de eigen middelen.
Hoe hoger het percentage, hoe meer externe financiering de gemeente heeft
aangetrokken om de activiteiten (investeringen) te financieren. Dus hoe lager het ratio,
hoe beter de financieringsstructuur van de gemeente.

In onderstaande tabel is de netto schuld-quote opgenomen zoals deze is opgenomen in
de begroting 2020. (Bron: Data financiën Decentrale overheden).
De waarden van de financiële kengetallen zijn ingedeeld in drie categorieën. Categorie A
is het minst risicovol, categorie C is het meest risicovol.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Structurele exploitatieruimte
Voor de beoordeling van de financiële positie is het ook van belang te kijken naar de
structurele baten en structurele lasten. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene
uitkering uit het gemeentefonds of provinciefonds en de opbrengsten uit de onroerende
zaakbelasting (OZB) respectievelijk opcenten op de motorrijtuigbelastingen. Dit kengetal
geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt gekeken naar de
structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale baten.
Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de
structurele lasten te dekken.

In onderstaande tabel is de structurele exploitatieruimte opgenomen zoals deze is
opgenomen in de begroting 2020. (Bron: Data financiën Decentrale overheden).
De waarden van de financiële kengetallen zijn ingedeeld in drie categorieën. Categorie A
is het minst risicovol, categorie C is het meest risicovol.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>