<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Onderwerp                    Begroting 2023 - 2026
Portefeuillehouder           Simon Fortuyn
Registratienummer            BR2200085
Datum raad                   03/11/2022



Gevraagde beslissing:
1. De begroting 2023 – 2026 vast te stellen (kenmerk: T22.05221).
2. De jaarschijf 2023 van het nog te voteren meerjarig investeringsprogramma (MIP) vast te
   stellen, met een omvang van € 15.177.709, en daarvan € 9.147.940 voor het jaar 2023
   beschikbaar te stellen als investeringskrediet.
3. Een bedrag van € 1.157.000 te onttrekken aan de algemene reserve ter dekking van
   incidentele mutaties in 2023 en het positief saldo 2023 van de begroting van € 158.000 toe
   te voegen aan de algemene reserve.
4. Een bedrag van € 309.000 in 2023, een bedrag van € 229.000 in 2024 en een bedrag van
   € 229.000 in 2025 te onttrekken aan de Enecoreserve ter dekking van de oprichting van het
   duurzaamheidsfonds.

0. Samenvatting
Voor u ligt de eerste meerjarenbegroting van het nieuwe gemeentebestuur, ons college en uw
raad. De opgaven waar onze gemeente voor staan zijn uitdagend. De afgelopen jaren werkten
college en Raad samen aan de toekomstperspectieven voor Lansingerland. Mede op basis van
deze toekomstperspectieven en de accenten en keuzes die de coalitie daarbij maakte sloten de
coalitiepartijen WIJ Lansingerland, Leefbaar3B, D66 en de ChristenUnie een coalitieakkoord
met als titel: ‘Samen verantwoord verder’1. Naast het bestendigen van een aantal belangrijke
ontwikkelingen die al in gang waren gezet bevat het coalitieakkoord de koers voor de komende
jaren, onder andere gericht op het realiseren van de toekomstperspectieven. Een belangrijk
uitgangspunt van het akkoord is dat college en Raad samen besturen met de inwoners en met
‘respect’ voor elkaars rol. We zijn gestart met een nieuwe samenwerking waar transparantie in
het proces en in de afwegingen die wij maken, voorop staan. In dat kader is informatie die
nodig is om tot een vastgestelde begroting te komen tijdig en breed gedeeld. Zo zijn alle
bouwstenen voor de begroting (indicatieve taakstellingen) met de voltallige Raad gedeeld. Zo
kan de Raad, waar zij dit nodig vindt, aanpassingen in de door het college voorgestelde
begroting doorvoeren binnen het uitgangspunt dat de begroting voor 2023 structureel sluitend
moet zijn.

De begroting 2023-2026 kwam tot stand in een turbulente tijd. Nadat we langzaam uit de
Corona crisis kwamen diende zich de oorlog in Oekraïne aan met in het verlengde daarvan een
energiecrisis en hoge inflatie. Deze ontwikkelingen hebben maatschappelijke gevolgen waarbij
een beroep plaatsvindt op de wendbaarheid van de gemeentelijke organisatie en de lokale
gemeenschap.


1   https://www.lansingerland.nl/wp-content/uploads/2022/06/Coalitieakkoord-2022-2026-boekje-def.pdf




                                                                                                       1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Zo organiseren we, samen met diverse particuliere initiatiefnemers, opvang voor ontheemde
Oekraïners en zorgen we ervoor dat de energiecompensatie terecht komt bij de doelgroep die
dit zo nodig heeft. Naast maatschappelijke impact zorgen deze ontwikkelingen ook voor
‘grilligheid’ in de begroting, de cijfers bewegen continu. De aanpassing van de
verdeelsystematiek van het gemeentefonds verhevigd dit effect nog eens. Zeker voor een
groeigemeente als Lansingerland. Het effect van individuele maatstaven op de einduitkomst
van de Algemene Uitkering wordt groter en daarmee de invloed van afwijkingen van groei-
prognoses ook, zowel in negatieve als positieve zin. Voor het sociaal domein kunnen we, door
bijvoorbeeld data te analyseren, steeds realistischer begroten en houden we grip op de
financiën.

De uiteindelijke impact van de herverdeling van het gemeentefonds verraste het college, deze
was veel minder negatief dan wij konden voorzien op basis van de gegevens uit de Maartbrief
van het Rijk waarop de Kadernota 2023 was gebaseerd en waarbij het college met de Raad
afsprak een pakket aan maatregelen voor te bereiden. Deze meevaller gaf het college de
mogelijkheid een gebalanceerde begroting 2023-2026 op te stellen waarbij voorstellen zijn
opgenomen om de eerste stappen te zetten voor de beleidsvoornemens uit het coalitieakkoord,
de ambtelijke capaciteit structureel op orde te brengen (dit in lijn met de toezeggingen uit de
vorige begroting), het sociaal domein te ontzien bij de ombuigingen en daarnaast ook rekening
te houden met alsnog mogelijke tegenvallers in de Algemene Uitkering.

We beginnen de begroting met een verdere toelichting op het hiervoor geschetste algemene
beeld van de gemeentelijke financiën voor de komende jaren en lichten daarna uitgebreider
toe hoe we van Kadernota 2023 tot de begroting 2023-2026 zijn gekomen. Zoals gebruikelijk
volgt daarna de informatie per programma en de verplichte paragrafen.

Algemeen begrotingsbeeld 2023-2026
De omstandigheden waarin Lansingerland zich bevindt - overigens net als alle gemeenten in
Nederland - zijn zeer veranderlijk en ongewis. We komen uit een crisissituatie veroorzaakt door
Corona maar we blijven geconfronteerd met meerdere nieuwe en vooral zorgwekkende
ontwikkelingen. Eerst de oorlog in Oekraïne die nu ook direct invloed heeft op onze eigen
gemeente vanwege de kortlopende maar ook langdurige opvang van ontheemden. Dan de mede
door de oorlog veroorzaakte schaarste aan gas leidt tot snel oplopende energiekosten. Ook de
toenemende, méér dan forse, inflatie en het bestuurlijke rumoer landelijk rond de klimaat-
doelstellingen gaan onvermijdelijk invloed hebben op de context waar wij als nieuw gemeente-
bestuur in moeten opereren. Deze ontwikkeling komen op ons af zonder dat we daar eigenlijk
goed op kunnen anticiperen. Dat vraagt soms improvisatie maar vooral wendbaarheid. Niet
langs de kant blijven staan en afwachten, maar optreden waar dat kan. En dat doen we dan
ook bijvoorbeeld bij het traject Langlopende opvang Oekraïners (LOO). Waar het om gaat is dat
we de factoren die wij wel zelf in de hand hebben dan goed moeten organiseren.




                                                                                                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Ook in deze tijd wil het college juist ook nieuwe beleidsvoornemens uitvoeren die positief zijn
voor onze burgers, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties. Daar kunnen we aan de
knoppen zitten. We gaan de burgerparticipatie versterken, de veiligheid op straat vergroten
door de inzet van extra boa’s en voor ouderen een ontmoetingsplek in elke kern faciliteren. We
onderzoeken de al langer bestaande wens van gratis OV voor ouderen en denken dat in 2024 te
realiseren. Een goede en vriendelijke dienstverlening staat hoog in ons vaandel: met een
mobiel servicepunt gaan we het nog gemakkelijker maken voor onze burgers en bedrijven. De
herinrichting van station Rodenrijs krijgt al zijn beslag maar we zorgen nu ook voor een
bewaakte fietsenstalling. Wij vinden het belangrijk dat bij het integraal beheerplan in de
openbare ruimte ook ingezet wordt op verduurzaming. Een aantal plannen kunnen we
incidenteel dekken zoals een investeringsfonds voor duurzaamheid om de energietransitie te
versnellen. Dat gaan we extra doen naast de landelijke initiatieven. We gaan particulieren
helpen met faciliteiten om de elektrische auto te kunnen opladen. Wij hebben ook ambities om
de woningbouw te versnellen, met name flexwoningen en senioren-woningen. Dat vergt
vooralsnog alleen aanpassingen van de interne processen, en we denken dat binnen de
bestaande uitvoeringsbudgetten waar te maken. Onze ambities om in Lansingerland
energieneutrale en gezonde scholen te realiseren zijn verwerkt in de lopende investeringen in
het MIP.

De Meerjaren InvesteringsPlanning (MIP) laat de nieuwe (vervangings-)investeringen zien voor
de komende jaren. Voor de investeringen beginnende in het jaar 2023 vragen we expliciet, bij
vaststelling van deze Begroting, toestemming om de kredieten voor de investeringen beschik-
baar te stellen. De inschattingen die wij in het voorjaar hebben gedaan voor het financiële
beeld van de kadernota hebben wij verder kunnen uitkristalliseren. Zo was het MIP al groten-
deels cijfermatig verwerkt in de kadernota, maar er bleken voor latere jaren nog enkele aan-
passingen nodig. Ook is er nu meer duidelijk welke capaciteit we voor 2023 beschikbaar hebben
en hoe zich dat vertaalt in het MIP voor wat betreft de urentoerekening en kapitaallasten. Dit
leidt tot een voordelig effect van € 558.000 in 2023.

De ideeën voor de nieuwe beleidsvoornemens komen voort uit de coalitiebesprekingen; nu
hebben we de haalbaarheid in de uitvoering en de daarvoor benodigde financiële middelen,
structureel en waar mogelijk incidenteel, in de begroting opgenomen.
Parallel aan de begroting wil het college een collegewerkprogramma presenteren waarin onze
ambities inhoudelijk en meer gedetailleerd zijn opgenomen; dat gaat verder dan alleen de
nieuwe beleidsvoornemens.

Door de elkaar snel opeenvolgende ontwikkelingen en de vaak gefragmenteerde externe
informatie die pas laat tot onze beschikking komt, neemt de grilligheid in de ramingen alleen
maar toe. Dat brengt risico’s met zich mee. Waar dat relevant is anticiperen wij hierop middels
voorzichtige inschattingen, bijvoorbeeld bij de algemene uitkering (Meicirculaire) of
dividenden (Stedin). Voorzienbare risico’s zien wij bij de ambtelijke uitvoeringscapaciteit.
Lansingerland groeit gestaag.




                                                                                                  3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Willen wij onze ambities en de voorzieningen voor en de dienstverlening aan onze burgers,
bedrijven en (maatschappelijke) instellingen blijvend kunnen blijven waarborgen, zijn
aanpassingen noodzakelijk. Om de bestaande niveaus waar te kunnen blijven maken, willen wij
de gemeentelijke organisatie laten meegroeien met het inwoners-aantal. Wij stellen in deze
begroting voor om het structurele personeelsbudget te baseren op 7,5 fte per 1.000 inwoners.
Komende maanden wordt de strategische personeelsplanning binnen deze financiële
randvoorwaarde uitgewerkt. Dat vergt ook een incidentele impuls voor ontwikkelkosten en een
traineeprogramma. De CAO voor gemeente-ambtenaren loopt aan het einde van 2022 af. De
recent toegenomen inflatie zal onvermijdelijk leiden tot looneisen. De gemeenten worden aan
de onderhandelingstafel vertegenwoordigd door de VNG. Bij de kaderbrief gingen wij nog uit
van een loonstijging van 2% in 2023; inmiddels zetten we in op 3% met daarbij de opmerking
dat op dit moment er vanuit de VNG nog geen indicaties zijn gegeven.

De autonome ontwikkelingen manifesteren zich ook aan de inkomsten kant. Vergeleken met de
inzichten bij de kadernota hebben we nu de beschikking over meevallende opbrengsten. Dat
geldt allereerst voor de positieve effecten van de Meicirculaire. De ingrijpende stelselwijziging
in de verdeling van het Gemeentefonds die in 2023 manifest wordt, de herijking, betekende
voor Lansingerland op grond van de informatie van maart jl. forse neerwaartse bijstelling van
de algemene uitkering; Lansingerland is een ‘nadeelgemeente’. Op die informatie hebben wij
de kadernota gebaseerd. De berekening van het maximum aan korting in 2023 (€ 7,50 per
inwoner, oplopend naar € 22,50 in 2024 en € 37,50 in 2025 en verder) zoals die bekend gemaakt
is in de Meicirculaire 2022 liet echter een aanzienlijk positieve beeld zien dat wij niet geheel
hebben kunnen verifiëren. Wij verwachten dat het Rijk andere bevolkingsaantallen heeft
gebruikt dan de prognoses die wij zelf hebben gehanteerd. Daarnaast is er nu meer duidelijk-
heid over de compenserende budgetten voor jeugdzorg (die pakken minder voordelig uit dan
onze eerdere ramingen) en het accres blijkt in de Meicirculaire toch groter te zijn dan wij
hebben kunnen inschatten op de informatie uit de eerder genoemde Maartbrief. Per saldo is de
structurele bruto bijstelling in 2023 circa € 3,6 miljoen. Toch is bij de nieuwe ramingen
voorzichtigheid geboden en hebben wij gekozen om daarom voor dit mogelijke risico € 1,2
miljoen apart te zetten.

Met de kennis van nu blijken, ten opzichte van de kadernota, onze eigen inkomsten positiever
uit te pakken, met name de OZB (areaalontwikkeling en doorrekening van de indexatie) van
circa € 280.000 en legesopbrengsten (€ 155.000). We zetten de lijn voort om de tarieven van de
OZB niet-woningen op het niveau van het landelijk gemiddelde te brengen; aangezien landelijk
de WOZ-waarden aanzienlijk zijn gestegen, biedt dat ons extra ruimte bij de OZB niet-
woningen opbrengsten van circa € 1,1 miljoen. Voorzichtig stellen wij de ramingen van het
dividend positief bij met € 390.000 in 2023 op grond van de berichtgeving dat Stedin in 2023
meer winst zal gaan maken. Gezien de recente ontwikkelingen in de gasprijzen is die
voorzichtigheid wel noodzakelijk.




                                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Bij de integrale afweging hebben wij gekozen om ook een aantal uitgewerkte maatregelen uit
het pakket van indicatieve taakstellingen als dekking in te zetten. Bij de coalitieafspraken was
namelijk de opdracht uitgezet om op voorhand al maatregelen voor te bereiden om –als daar
een noodzaak voor was- de begroting in 2023 structureel te kunnen sluiten. Voor meer dan
€ 3 miljoen zijn er aan maatregelen uitgewerkt die echter wel verschillen in de mogelijkheid
van snelle uitvoering of technische of juridische haalbaarheid. Rekening houdend met óók de
mate waarin een maatregel impact zou hebben op onze bewoners, bedrijven of (maatschappe-
lijke) instellingen, heeft het college de maatregelen ingedeeld naar drie categorieën. Zoals is
toegezegd is deze informatie met uw raad gedeeld. Het college acht het verantwoordelijk en
ook uitlegbaar om de maatregelen in de categorie ‘groen’, waarbij de mate van uitvoerbaar-
heid, zowel technisch als juridisch, groot is en de impact beperkt blijft, in te zetten als
dekking, die optelt tot circa € 1,1 miljoen in 2023 en in latere jaren tot € 1,0 miljoen. Op deze
manier kan het college voor 2023 een begroting presenteren met een overschot van € 158.000.
Voor latere jaren zijn er oplopende tekorten die wij incidenteel ten laste van de algemene
reserve brengen.

Van kadernota 2023 tot de begroting 2023-2026
Het vertrekpunt voor de integrale afweging van het college was de besluitvorming over de
Kadernota 2023 (T22.03834), waaronder ook de amendementen die in uw raad zijn
aangenomen. Voor de leesbaarheid houden we dezelfde volgorde aan als in ‘Financieel
meerjarenbeeld 2023 – 2026.

Beleidsarme mutaties in de autonome ontwikkelingen
In aanvulling op de baseline bij de kadernota zijn voor de toen nog PM-posten in het sociaal
domein de ramingen verder uitgekristalliseerd. Zoals wij globaal verwacht hadden zijn deze
bijstellingen soms positief (WMO), soms negatief (Jeugdzorg PGB’s en Participaties), maar
allemaal het gevolg van autonome ontwikkelingen. Daarnaast levert het een aantal technische
bijstellingen op die overwegend positief uitpakken, waaronder de doorrekening van kapitaal-
lasten (aanpassing afschrijvingstermijnen sporthallen), urentoerekening, doorwerking
veranderende omslagrente (afval en riolering). Per saldo is het structurele effect € 558.000
positief in 2023 dat meerjarig afloopt naar € 683.000 negatief in 2026.

Nieuwe beleidsvoornemens uit de coalitieafspraken
De nieuwe zijn financieel vertaald in structurele budgetten van circa € 0,7 miljoen in 2023,
oplopend naar € 1,6 miljoen in 2026. Wij volgen daarbij de lijn die de provinciale toezicht-
houder hanteert; de aard van deze maatregelen vragen om structurele dekking. Uw raad heeft
gevraagd om nieuw beleid zoveel als mogelijk te dekken met incidenteel geld (M2022-020).
Voor dat deel van onze voornemens waarvan wij denken dat ook de provincie incidentele
dekking toestaat, hebben wij incidentele budgetten opgenomen met een gesaldeerde omvang
van totaal € 1 miljoen. Bij twee nieuwe voornemens, namelijk ‘Jongeren actief betrekken,
zodat hun stem gehoord wordt’ en ‘Schulden van jongeren overnemen’ zijn de contouren van
de uitvoering nog niet bepaald waardoor de financieel doorrekening in latere jaren nog moet
plaatsvinden.




                                                                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Noodzakelijke aanpassingen
Volgens de bevolkingsprognoses groeit onze gemeente komende jaren gestaag. Om de burgers,
bedrijven en (maatschappelijke) instellingen in onze gemeente goed te kunnen blijven
bedienen en om de uitdagingen van de toekomst goed op te kunnen pakken is een wendbare en
goed uitgeruste organisatie nodig, zowel in het aantal medewerkers als in de aanwezigheid van
kennis en vaardigheden. Bij de coalitieonderhandelingen is afgesproken om een norm voor de
gemeentelijke organisatie te hanteren die samenhangt met de bevolkingsgroei. Het college
gaat nu uit van een personeelsbudget gebaseerd op 7,5 fte per 1.000 inwoners. Voor 2023 is
daarmee € 1,66 miljoen gemoeid, dat met de bevolkingsgroei komende jaren oploopt. Deze
organisatieontwikkeling 2.0 heeft het college bij de gemeentesecretaris belegd. Daarnaast zijn
voor twee jaar incidentele budgetten van elk € 800.000 ingepland om versneld de Strategische
personeelsplanning in te voeren en een tijdelijk traineeprogramma mogelijk te maken. De CAO
voor gemeenteambtenaren loopt tot eind 2022. In de baseline van de kadernota is rekening
gehouden met een CAO-ontwikkeling van 2%. Gezien de huidige fors toegenomen inflatie acht
het college dit percentage niet reëel en vindt het verstandig om in te zetten op 3%. Hiervoor is
structureel € 404.000 extra geraamd. Er resteert nog een aantal overige noodzakelijke
aanpassingen in de bedrijfsvoering die bij de kadernota nog niet bekend waren; dat betreft een
bedrag van structureel € 275.000.

Dekkingsbronnen
Bij de integrale afweging heeft het college de beschikking gehad over verschillende dekkings-
bronnen. De algemene uitkering uit het Gemeentefonds laat aanzienlijke voordelen zien in
2022 tot en met 2025, groter dan de raming in de Kadernota 2023 die was gebaseerd op de
informerende Maartbrief en de Decembercirculaire 2021. De Meicirculaire 2022 laat twee
belangrijke ontwikkelingen zien, namelijk de herverdeling Gemeentefonds (aanpassing aantal
maatstaven en herberekening gewicht van de maatstaven) en een fors hoger accres tot en met
2025.
Vorig jaar is de lijn ingezet om de tarieven van de OZB-niet woningen op te trekken tot het
landelijke gemiddelde. Aangezien inmiddels dat landelijke niveau verder is verhoogd, biedt het
voorzetten van deze lijn een extra structureel budget van circa € 1,1 miljoen. Daarnaast laten
de nieuwe OZB-ramingen een positieve bijstelling zien van structureel circa € 283.000. Dat is
gebaseerd op de nieuwe cijfers die SVHW in augustus jl. heeft aangeleverd. Daarin is het effect
van de areaaluitbreiding verwerkt (autonoom), alsmede de doorrekeningen van de 2%
indexatie.
De financiële prestaties van Stedin waarin Lansingeland participeert, zijn meer uitgekristal-
liseerd. Er worden per saldo hogere dividenden verwacht, ondanks de gestegen gasprijzen
waardoor de netverliezen toenemen. Het college kiest daarbij voor een voorzichtige bijstelling
van de meerjarenramingen van € 390.000 in 2023, aflopend naar € 225.000 in 2026.




                                                                                                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Indicatieve taakstellingen
Eerder is gemeld dat voor een bedrag van circa € 3 miljoen aan maatregelen zouden worden
voorbereid, die, als het nodig mocht zijn, ingezet zouden kunnen worden voor een structureel
sluitende begroting in 2023. Bij de coalitieonderhandelingen zijn specifiek de programma’s
genoemd waarin de maatregelen gezocht zouden moeten worden. De uitwerking is opgenomen
in het overzicht indicatieve taakstellingen 2023 – 2026 (T22.04463) dat eerder met uw raad is
gedeeld. Het college heeft dit overzicht meegenomen bij de integrale afweging en de daarin
opgenomen maatregelen geclassificeerd naar de mate van (technische en juridische) uitvoer-
baarheid èn impact voor onze bewoners, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties.




                                                                                                7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Het college acht het verantwoordelijk en uitlegbaar om de maatregelen ‘groen’, die optellen in
2023 tot circa € 1,1 miljoen (in latere jaren tot € 1,0 miljoen) nu in te zetten. Daarbij zijn de
maatregelen die het sociaal domein betreffen zoveel mogelijk ontzien. De ‘groene’ maatregel
‘ombuigen WMO’, die structureel € 300.000 oplevert, anticipeert op de gesignaleerde minder
grote stijging in het gebruik van begeleiding. Strikt genomen is hier geen sprake van een
taakstelling, maar van een meevallende raming.




o




                                                                                                    8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland




                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Opbouw begroting
De begroting is opgebouwd uit zeven programma’s en de twee overkoepelende overzichten van
de algemene dekkingsmiddelen en de overhead. Op dat niveau worden de doelstellingen
geformuleerd. Een dergelijk indeling is voorgeschreven. Per programma kunnen gemeenten
naar eigen inzicht verschillende beleidsvelden onderscheiden - die een zekere samenhang
kennen - met daarin de baten/lasten en de onttrekkingen/toevoegingen aan reserves en een
overzicht van kengetallen. Dat geeft het (meerjarig) inzicht wat er in totaal financieel omgaat.

Voor het gemeentebestuur zijn ook de aanpassingen ten opzichte van de vorige begroting
relevant; buiten het opnemen van een verschillenanalyse per programma zijn er geen voor-
schriften voor een incrementele totaal opbouw van de cijfers. Met de Kadernota 2023 is
daarvoor een eerste aanzet gegeven; dat wil zeggen dat de aanpassingen zichtbaar zijn
gemaakt vanuit het vertrekpunt van de vastgestelde begroting 2022-2025, ingedeeld naar soort,
zoals autonome ontwikkelingen en algemeen (technische) mutaties. Diverse claims zijn daarbij
aangereikt. Vervolgens zijn aan de hand van voorstellen voor indicatieve taakstellingen
toegewerkt naar een structureel sluitende begroting voor 2023.

Begroting op twee A4-tjes - van Kadernota 2023 tot begroting 2023 - 2026
De raad heeft in het verleden al aangegeven behoefte te hebben meegenomen te worden in de
overwegingen en keuzes van het college. Het college geeft hier invulling aan door onder andere
het boekwerk 'Indicatieve taakstellingen 2023 - 2026' (kenmerk T22.04463) aan de raad te
verstrekken. Voor het college was dat een handzaam document bij de integrale afweging van
ambities, budgettaire mogelijkheden en noodzakelijke structurele taakstellingen. Vervolgens
biedt het ook de raad inzicht in de mogelijkheden die het college per beleidsveld zag om te
intensiveren (meer ambitie met meer middelen) of te extensiveren (dezelfde ambitie met
minder middelen, of ambitie neerwaarts bij stellen); vandaar de analogie met 'begrotings-
knoppen' die meer open of dichtgedraaid kunnen worden. Steeds is daarbij het maatschappelijk
effect geduid, de haalbaarheid en de relevante context.

De begroting op twee A4-tjes, een beknopt en compleet cijferoverzicht in relatie tot beleids-
keuzes, beleidsintensiveringen en de keuzes voor de taakstellingen komt wederom terug. Dit
overzicht geeft ook duidelijk weer hoe we van Kadernota 2023 tot de begroting 2023-2026 zijn
gekomen. In het gevraagde overzicht nemen wij –als een soort van leeswijzer- de verwijzing
naar de paginanummers in de begroting op, als toelichting op de ‘wereld achter de cijfers’.

1. Aanleiding/ context met tijdlijn
Jaarlijks biedt het college de raad de begroting aan voor het komende jaar en een doorkijk
naar de drie volgende jaren (meerjarencijfers). Door het vaststellen van de begroting geeft de
raad het college de delegatie om de gestelde doelen voor het komende jaar te realiseren,
binnen de financiële kaders op het niveau van de programma’s. De begroting vertaalt de
ambities van het raadsprogramma in doelstellingen, activiteiten en beschikbare middelen.




                                                                                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


2. Maatschappelijk effect
De Begroting 2023-2026 geeft voor de komende jaren politiek-bestuurlijke richting aan de wijze
waarop wij met onze gemeente en regio (samen)werken.

3. Argumenten
1.1 Deze begroting geeft meerjarig inzicht op het beleid / financiën over de jaren 2023 –
    2026.

2.1 Het beschikbaar stellen van het investeringskrediet is nodig om de geplande investeringen
te kunnen uitvoeren.

Zie voor een toelichting de tabellen op pagina 234 tot en 245 van de Begroting (T22.05221)

3.1 Het dekken van het meerjarig begrotingstekort en de incidentele mutaties in 2023 via de
algemene reserve is nodig om het beleid te kunnen uitvoeren en past binnen de vastgestelde
uitgangspunten.

De omvang van de algemene reserve per eind 2022 is € 87.712 miljoen. In 2022 is de omvang
per saldo met € 17.289 miljoen gedaald. De voornaamste oorzaken hiervan zijn onder andere
de onttrekking voor het Cultuurhuis en de reservering tijdelijke huisvesting. Een eventuele
vrijval van de reserve Crisismaatregelen aan het einde van 2022 is daarbij nog niet verwerkt.

Onderstaand overzicht geeft het meerjarige verloop van de algemene reserve weer:
Stand algemene reserve                                  2022     2023     2024      2025     2026
Stand algemene reserve per 1/1                        87.712   70.499   64.384    59.717   57.265
Toevoegingen                                           5.158     -234       -        -        -
Onttrekkingen                                         22.371    6.039    2.520       103    5.952
Resultaat Begroting 2023-2026                            -        158    -2.147   -2.349   -3.155
Stand algemene reserve Begroting 2023-2026           70.499    64.384   59.717    57.265   48.158


4.1 Het dekken van incidentele mutaties via de Eneco reserve volgens het toetsingskader
investeringen uit Enecogelden.

In het coalitieakkoord is de wens geuit om een investeringsfonds voor Duurzaamheid op te
richting ter ondersteuning van inwoners bij de versnelling van de energietransitie. Dit fonds
willen we dekken uit de Enecoreserve. Hierbij gaan we ervan uit dat er sprake is van een
incidentele invulling. Dit is nl. een vereiste om te voldoen binnen de criteria van dekking uit de
Enecoreserve, zie ook het afwegingskader inzetten Enecogelden ter dekking Investeringsfonds
Duurzaamheid (kenmerk: T22.05338).




                                                                                                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


Op basis van de begroting 2023 – 2026 ontwikkelt het weerstandsvermogen zich dan als volgt:




Het weerstandsvermogen geeft aan of de gemeente in staat is om financiële tegenvallers op te
vangen zonder de noodzaak om direct te bezuinigen en/of de lokale lasten te verhogen. Met
een ratio weerstandsvermogen van 1,8 in 2022, 1,7 eind 2023 en 1,5 eind 2023/2024 is
Lansingerland ruimschoots in staat om financiële tegenvallers op te vangen. De ratio ligt dan
nog binnen de bandbreedte van de door de raad gewenste marge ‘ruim voldoende’ (tussen de
1,4 en 2,0), waarbij de raad streeft naar een ratio van 1,7. Vanaf 2026 ligt de ratio buiten
(onder) de door de Raad gewenste marge ‘ruim voldoende’.

Er is een bedrag van circa € 6,5 miljoen nog nodig om ook eind 2026 op de ondergrens van 1,4
te zitten van de score ‘ruim voldoende’. Opgemerkt wordt dat in de bepaling van de weer-
standscapaciteit, conform de nota risicomanagement en weerstandsvermogen, nog geen
rekening wordt gehouden met toekomstige positieve resultaten op de grondexploitatie.
Op basis van de cijfers van het MPG 2021 verwachten we de komende jaren nog wel positieve
resultaten die op moment van realisatie (bij de jaarstukken) in de algemene reserve worden
gestort.

De algemene reserve neemt de komende jaren met name af door de (nu nog) nadelige
verwachte saldi van de toekomstige begrotingen. Uitgaande van het feit dat de gemeente jaar-
lijks een structureel sluitende begroting aan de Provincie dient aan te bieden zal deze afname
zich de komende jaren waarschijnlijk niet voordoen.

In oktober 2022 bespreekt de gemeenteraad een voorstel van het college inzake het
Cultuurhuis. Daar is vanuit de algemene reserve aanvullende dekking nodig om in de reserve
kapitaallasten te storten. Aangezien dit nog geen besluit is van de Raad is dit nog niet in
bovenstaande cijfers verwerkt.

4. Kanttekeningen
Er spelen financiële risico’s die zich deels in latere jaren zullen manifesteren zoals die door de
herverdeling Gemeentefonds. De grilligheid van de financiële ramingen die nodig zijn voor de
begroting neemt toe. 2023 is het eerste jaar waarin de herijking van de gemeentefonds
systematiek zijn beslag krijgt. De nu berekende effecten van de herijking van het gemeente-
fonds laten per 2024 een fors oplopend negatief beeld voor Lansingerland zien. De risico’s
mede in relatie tot ons weerstandsvermogen zijn geduid in de paragraaf Weerstandsvermogen
en risicobeheersing.




                                                                                                     12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland


5. Financiële consequenties met dekkingsvoorstel
                                                                                                                                                        Bedragen x € 1.000              -/- is nadelig effect op begroting
                                                 Realisatie 2021                    Begr 2022                   Begr 2023                  Begr 2024                    Begr 2025                     Begr 2026
                                            Lasten    Baten        Saldo   Lasten     Baten      Saldo    Lasten    Baten    Saldo    Lasten   Baten      Saldo   Lasten     Baten    Saldo     Lasten    Baten     Saldo


1. Bestuur en dienstverlening                 5.777    1.181    -4.596      6.332       687      -5.645     6.104     796    -5.308    5.835     796     -5.038    5.835       796    -5.038     5.835       796    -5.038
2. Openbare orde en veiligheid                6.661     121     -6.540      7.237        40      -7.197     7.213      44    -7.169    7.129      44     -7.085    6.948        44    -6.904     6.799        44    -6.755
3. Sport, cultuur en onderwijs               12.497    1.703   -10.794     12.248     1.649     -10.599    14.388    1.595 -12.794    15.592    1.487 -14.104     15.655      1.448 -14.206     14.617     1.072 -13.545
4. Sociaal Domein                            52.642   12.587   -40.055     57.692    10.889     -46.803    54.392   10.023 -44.369    55.713   10.414 -45.299     56.888     10.818 -46.069     58.001    11.235 -46.766
5. Kwaliteit openbare ruimte                 31.593   19.125   -12.467     31.034    18.496     -12.538    31.566   18.585 -12.980    32.851   18.576 -14.276     34.160     18.736 -15.425     35.094    18.935 -16.159
6. Lansingerland ontwikkelt                  20.082    5.721   -14.361     16.591     5.647     -10.944    16.640    5.835 -10.805    14.847    4.217 -10.631     12.989      3.442   -9.547    13.137     3.679    -9.458
7. Grondzaken                                48.599   52.096       3.497   57.961    57.177       -784     51.241   50.456     -785   56.746   55.695    -1.051   31.257     30.911     -347    25.888    25.812       -76
Subtotaal Programma's                       177.851   92.535   -85.316 189.094       94.585     -94.509   181.543   87.334 -94.210 188.712     91.229 -97.483 163.732        66.196 -97.536    159.369    61.573 -97.797


Lokale heffingen                               507    16.051   15.544        470     17.740     17.271       508    19.887   19.379     514    20.082    19.567      521     20.275   19.754       526    20.515    19.988
Algemene uitkering gemeentefonds                 0    78.395   78.395           0    83.301     83.301         0    86.974   86.974        0   88.747    88.747        0     92.060   92.060          0   86.422    86.422
Dividend                                         5      908         903         5       446        442         5     1.002     997         5     897        892        5       728      723           5      762      757
Financieringsfunctie                          3.512    2.925        -588    3.175     3.019       -155      1.517    2.341     823     1.100    2.343     1.243      881      2.236    1.354       679     2.078     1.399
Overige algemene dekkingsmiddelen              438       23         -416    1.059        20      -1.040     2.683      20    -2.664    2.778      20     -2.758    3.660        20    -3.640     3.311        20    -3.291
Subtotaal Algemene dekkingsmiddelen           4.462   98.302   93.839       4.709 104.527       99.819      4.713 110.223 105.510      4.397 112.089 107.692       5.067 115.318 110.252         4.522 109.797 105.275


Stelpost onvoorzien                              0        0            0       65         0         -65       66        0       -66       68       0        -68       69         0       -69         69         0      -69
Overhead                                     16.456      10    -16.445     18.423        20     -18.403    18.236      20 -18.216     18.649      20 -18.629      18.805        20 -18.784      18.986        20 -18.966
Subtotaal stelpost onvoorzien en overhead    16.456      10    -16.445     18.488        20     -18.468    18.302      20 -18.282     18.717      20 -18.697      18.874        20 -18.853      19.055        20 -19.035


Geraamd Totaal saldo van baten en lasten    198.769 190.847     -7.922 212.291 199.132          -13.159   204.558 197.577    -6.981 211.826 203.338      -8.488 187.672 181.535       -6.138   182.946 171.390 -11.557


1. Bestuur en dienstverlening                   86      130           44        0       145        145         0        0        0         0       0          0        0         0        0           0         0        0
2. Openbare orde en veiligheid                 144       33         -111        0       144        144         0       93       93         0      93         93        0         0        0           0         0        0
3. Sport, cultuur en onderwijs                6.104    6.607        503     7.458     8.933      1.475         0     1.373    1.373        0    2.281     2.281        0      2.063    2.063          0    1.056     1.056
4. Sociaal Domein                             2.531    3.971       1.440     869      2.892      2.023         0        2        2         0      52         52        0        52       52           0       52        52
5. Kwaliteit openbare ruimte                  5.302    1.273    -4.029       412        699        287       394      626      232      400      899        499      400      1.127     727        400     1.127      727
6. Lansingerland ontwikkelt                   2.028    8.849       6.822     425      4.201      3.776         0     2.316    2.316        0    1.592     1.592        0       232      232           0         3        3
7. Grondzaken                                 6.541    2.831    -3.710        -71       662        733        -70     720      790         0     985        985        0       280      280           0       10        10
Algemene dekkingsmiddelen                    37.677   46.286       8.609   10.828    14.469      3.641      2.500    4.457    1.957        0    1.614     1.614        0       668      668           0      668      668
Overhead                                       291     1.339       1.049       55       714        659        55       45       -11       55      45        -11       55        45       -11         55       45       -11
Subtotaal Mutaties reserves                  60.704   71.320   10.616      19.976    32.858     12.882      2.879    9.631    6.752     455     7.559     7.104      455      4.467    4.012       455     2.960     2.505


Geraamde resultaat                          259.473 262.167        2.694 232.267 231.990          -277    207.437 207.208      -230 212.281 210.897      -1.385 188.127 186.001       -2.126   183.401 174.349      -9.052




In bovenstaand overzicht zijn zowel de structurele als incidentele lasten en baten verwerkt. Dit
verklaart dan ook het negatief saldo van € -230.000 in 2023. Hierin zit zowel het positieve
structurele begrotingssaldo van € 158.000 als het negatieve incidentele begrotingssaldo van € -
388.000 verwerkt

6. Juridische aspecten
Conform artikel 190 van de Gemeentewet biedt het college de raad jaarlijks een ontwerp aan
voor de begroting met toelichting van de gemeente en een meerjarenraming met toelichting
voor ten minste drie op het begrotingsjaar volgende jaren.

7. Verdere procedure
De raadsbehandeling van de begroting is op 3 november 2022 en wordt voorafgegaan door een
beeldvormende avond op 13 oktober 2022 (tafeltjesavond) voor een technische toelichting en
de beantwoording van vragen. De behandeling in de Commissie AB is op 18 oktober 2022. Na
vaststelling van de begroting door de raad wordt deze uiterlijk 14 november 2022 ter
goedkeuring naar de provincie gestuurd.




                                                                                                                                                                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



Bijlagen
1. Begroting 2023 – 2026 (kenmerk: T22.05221)
2. Afwegingskader inzetten Enecogelden ter dekking Investeringsfonds Duurzaamheid
    (kenmerk: T22.05338)




                                                                                    14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Raadsbesluit
Gemeente Lansingerland




Onderwerp               Begroting 2023 - 2026
Portefeuillehouder      Simon Fortuyn
Registratienummer       BR2200085
Datum raad              03/11/2022




De raad van de gemeente Lansingerland;
Na het voorstel gelezen te hebben

Op basis van de argumenten
- de raad jaarlijks voor de aanvang van het begrotingsjaar de begroting dient vast te stellen;
- de begroting de kaders bevat voor de uitvoering van het beleid in enig jaar.

Rekening te houden met
- artikel 190 e.v. van de Gemeentewet.

Besluit(en)
1. De begroting 2023 – 2026 vast te stellen (kenmerk: T22.05221).
2. De jaarschijf 2023 van het nog te voteren meerjarig investeringsprogramma (MIP) vast te
    stellen, met een omvang van € 15.177.709, en daarvan € 9.147.940 voor het jaar 2023
    beschikbaar te stellen als investeringskrediet.
3. Een bedrag van € 1.157.000 te onttrekken aan de algemene reserve ter dekking van incidentele
    mutaties in 2023 en het positief saldo 2023 van de begroting van € 158.000 toe te voegen aan de
    algemene reserve.
4. Een bedrag van € 309.000 in 2023, een bedrag van € 229.000 in 2024 en een bedrag van
    € 229.000 in 2025 te onttrekken aan de Enecoreserve ter dekking van de oprichting van het
    duurzaamheidsfonds.

Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare
vergadering van 3 november 2022.



 de griffier,




 Eveline Hamelink – van Rens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>