<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                              Ministerie van Justitie en Veiligheid
> Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer                                                         Directoraat-Generaal
                                                                                              Migratie
der Staten-Generaal
Postbus 20018
                                                                                              T urfmarkt 147
2500 EA DEN HAAG                                                                              2 511 DP Den Haag
                                                                                              Postbus 20301
                                                                                              2500 EH Den Haag
                                                                                              www.Rijksoverheid.nl/jenv
                                                                                              Ons kenmerk
                                                                                              5 542274
Datum          14 juni 2024
Onderwerp Acute opvangsituatie en stand van zaken huisvesting statushouders
De druk op Ter Apel en andere opvanglocaties is bijzonder hoog. Vanwege de
aanhoudend kritieke situatie is er op 12 juni door de minister-president, samen
met de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid en de minister van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijkrelaties, een dringende oproep gedaan aan de
Commissarissen van Koning om via de provinciale regietafels (PRT's) de komende
dagen 100 opvangplekken per provincie te realiseren en hierbij gebruik te maken
van de infrastructuur en de slagkracht van de veiligheidsregio's. In het overleg is
erkend dat dit opnieuw een extra appel is op alle betrokken partijen die op veel
plekken al een enorme inzet plegen. Deze gevraagde plekken zijn onderdeel van
de 96.000 opvangplekken uit capaciteitsraming behorend bij de vigerende
Spreidingswet zoals gepubliceerd op 30 januari jl.1 Met de inzet van gemeenten,
provinciale regietafels, corporaties en ondersteund door het rijk gaan wij ervanuit
dat het mogelijk is om de noodzakelijke opvangplekken te realiseren.
Aan alle colleges van burgemeester en wethouders en de bestuurders van
woningcorporaties is een brief gestuurd met de oproep om met spoed
opvangplekken voor asielzoekers en huisvesting voor statushouders beschikbaar
te stellen.
Bezettingsgraad COA
In de brieven van 15 april en 25 april jl.2 hebben we een dringend verzoek
gedaan om met spoed tijdelijke gemeentelijke opvang (hierna: tijdelijke
spoedopvang) en paviljoens op Rijksgronden te realiseren. Daarnaast is ingezet
op het versneld uitplaatsen van statushouders naar gemeenten. Op dit moment
bevinden zich circa 17.700 statushouders in de asielopvang. Dankzij de inzet van
veel gemeenten, provincies en overige partijen in de asielketen, zijn er de nodige
locaties opgeleverd. Maar, dit is nog niet voldoende. Nieuwe locaties dienen
regelmatig ter vervanging van sluitende locaties, waardoor er onder de streep
geen extra opvangplekken bijkomen. De situatie in Ter Apel blijft dan ook
onverminderd kritiek. Het komt daarom voor dat mensen genoodzaakt zijn te
overnachten in wachtruimtes van COA die hiervoor niet bestemd of geschikt zijn.
Dit laat zien hoe acuut het tekort aan opvangplekken is.
1 wetten.nl - Regeling - Capaciteitsraming. provinciale opvanaopgave en indicatieve
verdeling per gemeente 2024 - BWBR0049312 (overheid.nl)
2 Kamerstukken II, 2023 - 2024, 19637, nr. 3242, alsmede Kamerstukken II, 2023 - 2024,
19637-, nr. 3244.
                                                                                              Pagina 1 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Al veel te lang ligt de bezettingsgraad op veel opvanglocaties boven de 100
procent. Het is goed daarbij aan te geven dat het COA normaal gesproken uitgaat
van een bezettingsgraad van 96 procent. De leefbaarheid en veiligheid voor
bewoners en medewerkers op locaties staat hierdoor al geruime tijd onder grote
druk. De hoge bezettingsgraad maakt voorts dat de mogelijkheden van het COA
om gemaakte afspraken over het sluiten van opvanglocaties na te leven zeer
beperkt zijn. De inschatting van het COA was, zoals geformuleerd in de brieven
van 15 april en 25 april, dat er per 1 juli een tekort zou zijn van 8.000 plekken en
per 1 augustus een tekort van 11.000 plekken bij een bezettingsgraad van 96
procent.3
Overleg met kring van CdKs en acute uitvraag opvangplekken
Op 27 mei, 10 juni en 12 juni 2024 zijn wij in gesprek gegaan met de
Commissarissen van de Koning (hierna: CdK's), in hun rol als Rijksorgaan, over
de opvang- en huisvestingsopgave. Tijdens het overleg met de CdK's zijn de
tekorten, zoals hierboven genoemd, herijkt op basis van de reeds aangeleverde
plekken en op dit moment resteert nog een tekort van 4.000 van de 8.000
uitgevraagde plekken per 1 juli, bij een bezettingsgraad van 96 procent. Per 1
augustus is er verwacht een tekort van 7.500 bij 96% bezettingsgraad. Op 31
december betreft dit een benodigd aantal van ca. 34.000 nieuwe opvangplekken
bij een bezettingsgraad van 96 procent.
Voorts is met de CdK's vastgesteld dat de periode na aantreding van het nieuwe
kabinet in het teken zal staan van het uitwerken van de voorgenomen
maatregelen uit het hoofdlijnenakkoord. In de tussentijd wordt doorgewerkt aan
de realisatie van de capaciteitsopgave. Hierbij geldt dat tempo nodig is bij het
daadwerkelijk realiseren van opvangplekken voor asielzoekers om iedereen
onderdak te bieden. Ter versterking van de uitvraag van 15 april jl. wordt ingezet
op het op korte termijn realiseren van een aantal kansrijke locaties. Deze locaties
dienen uiterlijk 31 augustus a.s. operationeel te zijn. Deze inzet betreft een
samenwerking tussen het Rijk, de CdK's, de colleges van burgemeester &
wethouders en het COA. Indien het een locatie op Rijksgrond betreft, wordt ook
het betreffende departement dan wel dienst betrokken. Daarnaast biedt elke
provincie op zeer korte termijn één of meerdere locaties aan die binnen enkele
dagen beschikbaar kunnen zijn. De PRT's blijven centraal staan bij de realisatie
van nieuwe opvangplekken, maar de infrastructuur van de veiligheidsregio's zal
vaak noodzakelijk zijn om snel tot realisatie over te kunnen gaan.
Ook volgt een versnelling op de uitplaatsing van statushouders naar gemeenten.
Deze doelgroep kan worden uitgeplaatst naar gemeenten via de reguliere lijn van
woningtoewijzing door corporaties, of via de lijnen van de hotel- en
accommodatieregeling (hierna: HAR), hotelplaatsing en de versnelde realisatie van
doorstroomlocaties (met financiering van drie jaar). Daarnaast kunnen gemeenten
na overleg met de Nationale Opvang Organisatie voor Oekraïense ontheemden
(NOO) vrije opvangplekken voor de opvang van Oekraïense ontheemden
beschikbaar stellen voor het tijdelijk opvangen van statushouders. De uitplaatsing
van statushouders is bedoeld om opvangplekken beschikbaar te maken voor
asielzoekers en zodat ze kunnen starten met de inburgering en de participatie in de
Nederlandse samenleving.
Vanuit de departementen is ondersteuning beschikbaar gesteld om gezamenlijk te
zorgen dat de bovengenoemde afspraken kunnen worden nageleefd. Daarnaast
3 In de brief van 15 april jl. is een verwacht tekort van 12.000 plekken op 1 juli
weergegeven; dit was bij een COA-bezettingsgraad van 91%.
                                                                                     Pagina 2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>wordt ingezet op het maken van integrale afspraken met in ieder geval de vijf
grootste gemeenten in Nederland. Het COA blijft zich onverminderd inzetten om
zoveel mogelijk opvangplekken beschikbaar te krijgen en te houden, waaronder het
realiseren van nieuwe locaties, het voorkomen van sluitingen en het tijdelijk
uitplaatsen van statushouders naar hotels.
Huisvesting statushouders
De taakstelling voor de huisvesting van statushouders voor de eerste helft van
2024 is 18.750. Door de achterstand van 6.402 in de tweede helft van 2023,
komt de totale opgave voor de eerste helft van 2024 uit op 25.151 te huisvesten
personen. In de periode van 1 januari tot 9 juni zijn er 12.461 statushouders
gehuisvest. Volgens een lineair schema zou op dit moment 88% van de
taakstelling gerealiseerd moeten zijn, waarvan nu slechts 50% is gerealiseerd.
De afgelopen jaren is de taakstelling voor gemeenten hoger geworden: in 2021
bedroeg de taakstelling 24.500 te huisvesten personen, in 2022 was dat 23.500,
in 2023 was dat 38.800 en in 2024 is het 35.750. Gemeenten en
woningcorporaties hebben in de afgelopen jaren een grote inzet gepleegd om aan
deze taakstelling te voldoen, wat in 2023 resulteerde in ca. 30.000 gehuisveste
statushouders. De minister van BZK is gemeenten en corporaties erkentelijk voor
deze grote inzet. Tegelijkertijd is de conclusie dat met het huidige
huisvestingstempo de taakstellingsperiode voor de eerste helft van 2024 wordt
afgesloten met een achterstand van ca. 10.500 statushouders. De taakstelling
voor de tweede helft van 2024 is vastgesteld op 17.000.4 De achterstand zal door
de opgave voor gemeenten voor de tweede helft van 2024 nog groter worden.
Op dit moment verblijven circa 17.700 statushouders in de COA opvang en 1.850
statushouders buiten de COA opvang in onder meer hotels, in afwachting van
definitieve huisvesting. Dit is voor deze groep een onwenselijke situatie, omdat zij
belemmerd worden in de integratie en participatie in onze samenleving. Zeker
gelet op de druk in de asielopvang is het noodzakelijk dat de opvangplekken die
nu noodgedwongen voor deze groep wordt ingezet, sneller beschikbaar komen
voor asielzoekers.
Een manier om dat te bereiken, is als gemeenten en corporaties meer woningen
toewijzen aan statushouders. In praktijk zullen de mogelijkheden daarvan beperkt
zijn. Het aantal woningen dat beschikbaar komt in het meest betaalbare segment
neemt af, terwijl de vraag daarnaar toeneemt.5 Dat geldt niet alleen voor deze
doelgroep, maar ook voor andere aandachtsgroepen zoals dak- en thuisloze
mensen, mensen die uitstromen uit een GGZ-opvang of andere spoedzoekers. Het
is dan ook van belang te kijken naar andere huisvestingsoplossingen om
statushouders een plek te geven. Naast het vergroten van de woningvoorraad in
het betaalbare segment, waar alle woningzoekenden bij gebaat zijn, moeten we in
de tussentijd andere manieren vinden om statushouders uit te laten stromen uit
de asielopvang.
Zoals toegelicht, wordt aan de PRT's het gesprek gevoerd om ook de uitstroom
van statushouders te versnellen via bijvoorbeeld inzet van hotels, vrije bedden in
de Oekraïne opvang en het (versneld) realiseren van doorstroomlocaties.
Daarnaast heeft de minister van BZK op 3 juni 2024 de regeling grote gezinnen
opnieuw opengesteld om woningen in de bestaande voorraad te verbouwen en
4 Kenmerk 19637-3239.
5 Kamerstukken II, 2023 - 2024, 32 847, nr. 1122
                                                                                     Pagina 3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>daarmee geschikt te maken voor bewoning door een gezin van 6 personen of
meer. Deze grote gezinnen zijn relatief lastig te huisvesten, omdat reguliere
sociale huurwoningen niet goed geschikt zijn voor gezinnen van deze omvang. De
regeling moet helpen ook deze gezinnen aan een duurzame woning te helpen.
Tot slot
De druk op de asielopvang en specifiek Ter Apel is groot. Er wordt door velen hard
gewerkt om extra opvangplekken te realiseren en zo de druk te verlichten. Wij
willen opnieuw eenieder die zich hier dag en nacht voor inzet enorm bedanken.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van de r Burg
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
H.M. de Jonge
                                                                                   Pagina 4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>