<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



Onderwerp               Beleidsplan volwassenen 'Grip op het leven'
Portefeuillehouder      Leon Hoek
Registratienummer       BR2500049
Datum raad              25/09/2025




Gevraagde beslissing:
Het beleidsplan 2025-2028 Grip op het leven (T25.04086) vast te stellen als koers voor het
volwassenenbeleid en als basis voor de uitvoering daarvan.

0. Samenvatting
In de Samenlevingsvisie ligt vast hoe we ons als gemeente willen verhouden tot ontwikkelingen in de
samenleving. We hebben onze koers bepaald door te benoemen aan welke vier leidende thema’s we
bijdragen: bestaanszekerheid, gezondheid, kansengelijkheid en leefbaarheid & veiligheid. We hebben
bepaald dat we onze visie concretiseren in vier beleidsplannen voor jeugdigen, volwassenen, ouderen en
leefbare en veilige wijken. Ook bij dit beleidsplan sluiten we weer aan bij de Lansingerlandse Standaard
(T24.01352). Met het beleidsplan Grip op het leven in Lansingerland geven we hier uitvoering aan. In het
beleidsplan leggen we de prioriteiten en kaders voor de komende jaren vast. In het nog op te stellen
uitvoeringsplan, legt het college vast op welke manier we uitvoering geven aan de prioriteiten.

De vijf uitgangspunten uit de Uitgangspuntennotitie Grip op het leven (T25.01540) hebben we vertaald
naar prioriteiten en vormen de basis voor de beweging die we in gang willen zetten met het beleidsplan.
De komende jaren willen we de stijgende lijn van het gebruik van maatwerkvoorzieningen afvlakken en
het gebruik van laagdrempelige, vrij-toegankelijke voorzieningen vergroten (waar dat mogelijk is).
De hulpvragen van volwassenen gaan we, meer dan nu, in de sociale basis aanpakken met lichtere/
goedkopere vormen van hulp die passend zijn bij de hulpvraag van de inwoner. Dat betekent dat we
steviger gaan investeren in de sociale basis en de samenleving. Niet voor elke (hulp)vraag is geïndiceerde
hulp nodig en zo blijft geïndiceerde hulp beschikbaar voor inwoners die dat echt nodig hebben.
De toegangsfunctie (tot geïndiceerde hulp) speelt hierbij een belangrijke rol net als de samenwerking met
onze partners. Willen we daadwerkelijk de beweging in gang zetten dan krijgen we dat alleen voor elkaar
door een gezamenlijke verantwoordelijkheid en inspanning.

In het beleidsplan leggen we de volgende prioriteiten vast:
 Een wendbare samenleving die initiatief neemt (we stimuleren bijv. initiatieven die bijdragen aan
    sociale cohesie, deelkastjes en lief/leedinitiatieven).
 Een inclusieve samenleving waarin iedereen meedoet naar vermogen.
 Bouwen aan de sterke sociale basis gericht op doen-vermogen vergroten.
 Bouwen aan de sterke sociale basis, gericht op gezondheid en netwerkkracht.
 Passend aanbod aan hulp en ondersteuning: gemeentelijke taken uit de wetten
    (Wmo, Participatiewet etc.).
 Een brede, integrale toegang, zodat inwoners passende hulp en of ondersteuning krijgen.

1. Aanleiding/ context met tijdlijn
Het totaal aantal volwassen inwoners blijft de komende jaren groeien en we verwachten voor de
leeftijdsgroep van 18 tot 65 jaar oud een inwonergroei van 8.000 van 2025 naar 2030. We willen ons
voorzieningenniveau laten aansluiten op deze verwachte groei en veranderende behoeften in de



                                                                                                             1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



samenleving. Zetten we het huidige beleid ongewijzigd voort, dan stijgt de vraag naar maatwerkvoor-
zieningen mee met de groei van het aantal volwassenen. Dat betekent ook een evenredige kostenstijging
van de maatwerkvoorzieningen en daarmee staat de betaalbaarheid onder druk. Daarom maken we nu
beleidskeuzes en bepalen we onze richting om de uitvoering van onze (wettelijke) taken voor volwassenen
ook voor de langere termijn uitvoerbaar en betaalbaar te houden.

2. Maatschappelijk effect
Gemeente Lansingerland wil dat volwassenen in Lansingerland gezond, bestaanszeker en zoveel als
mogelijk zelfredzaam hun leven kunnen leiden. Het beleidsplan gaat het kader vormen voor alle
volwassenen die in deze gemeente wonen. Daarvoor bieden we algemene voorzieningen aan (bijvoorbeeld
sport, cultuur, bibliotheek, onderwijshuisvesting), vrij toegankelijke voorzieningen (bijvoorbeeld inloop-
plekken, maatjesprojecten en maatschappelijk werk), maatwerkvoorzieningen (bijvoorbeeld begeleiding
individueel, schuldhulpverlening en minimabeleid). Hiermee dragen we bij aan de (mentale) gezondheid
van onze volwassen inwoners, aan kansengelijkheid, veiligheid en bestaanszekerheid. We zetten met het
beleidsplan de beweging in gang om gebruik te maken van laagdrempelige, vrij toegankelijke voorziening-
en waar dat mogelijk is. Niet voor elke (hulp)vraag is geïndiceerde hulp nodig.

3. Argumenten

1.1 Met het beleidsplan geven we invulling aan één van de vier opgaven van de Samenlevingsvisie
In de Samenlevingsvisie hebben we vastgelegd dat we werken aan vier opgaven. Voor elke opgave maken
we een beleidsplan, waarin we de Samenlevingsvisie vertalen naar prioriteiten en kaders voor de uit-
voering van onze gemeentelijke taken. Na vaststelling, concretiseren we de beleidsplannen verder in
uitvoeringsplannen, die onder de bevoegdheid van het college vallen. Daarnaast vertalen we de beleids-
keuzes in regelgeving en werkprocessen. Onderstaand schema geeft een beeld van de samenhang van de
stukken die onder de Samenlevingsvisie vallen en laat zien dat we ons in de fase van de beleidsplannen
bevinden.




   Figuur: Overzicht uitwerking Samenlevingsvisie in Beleidsplannen en Uitvoeringsplannen




                                                                                                             2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



1.2 Met het beleidsplan leggen we de kaders en prioriteiten vast die we hebben ingezet met de
    Uitgangspunten Grip op het leven
Voorafgaand aan het beleidsplan Grip op het leven is de uitgangspuntennotitie (T25.01540) op 3 april 2025
in de commissie Samenleving besproken en door het college op 20 mei 2025 vastgesteld. Op basis van de
vastgestelde uitgangspunten, zijn de prioriteiten en kaders voor het beleidsplan uitgewerkt.

1.3 Met onze inzet op de prioriteiten zorgen we voor uitvoerbare en betaalbare plannen en zorgen we
    ervoor dat hulp beschikbaar blijft voor volwassenen die het echt nodig hebben
De kaders die we vastleggen in het beleidsplan vormen de basis voor de uitvoering van het beleid via
bijvoorbeeld aanpassingen in verordeningen, beleidsregels, inkoop, subsidieregelingen en werkprocessen.

1.4 Met het beleidsplan sluiten we aan op het begrotingsproces voor de begroting 2026-2029 door het
    kiezen van een financieel beeld van de nieuwe beleidslijn en de ambitieniveaus voor versobering en
    verschraling
Het beleidsplan sluit aan op het Plan van Aanpak Begroting 2026-2029 (T24.08471). Voor het begrotings-
proces volgen we een nieuwe werkwijze. We hebben daar rekening mee gehouden in het financieel kader
dat in het beleidsplan is opgenomen. Deze nieuwe begrotingsaanpak heeft te maken met de afnemende
middelen uit het gemeentefonds. Het aangepaste begrotingsproces faciliteert dat de gemeenteraad
integrale afwegingen maakt door het prioriteren van ambities. De gemeenteraad legt deze integrale
afweging als kader vast in een Perspectiefnota. Het financieel kader dat in het beleidsplan is opgenomen,
is op de Perspectiefnota afgestemd. We hebben in het beleidsplan naast een financieel beeld van de
nieuwe beleidslijn een ambitieniveau voor versobering en verschraling opgenomen waarmee we een
financiële bandbreedte meegeven. Dit biedt een kader voor de raad om desgewenst bij de begrotings-
behandeling eind 2025 bij te stellen op de conceptbegroting. We verwerken de gekozen beleidslijn in de
begroting 2026.

1.5 Met het beleidsplan verwerken we de bevindingen uit het eindrapport van Cebeon en Rijnconsult
Cebeon en Rijnconsult voerden in 2024 een onderzoek uit naar de gemeentefinanciën van Lansingerland.
Dit onderzoek heeft zich, op taakveldniveau, gericht op een vergelijking met hetgeen we op basis van de
vastgestelde criteria toegekend krijgen via gemeentefonds (inkomsten vergeleken met uitgaven op het
taakveld) en betrof een benchmark met vier referentiegemeenten (Katwijk, Barneveld, Gooise Meren en
Pijnacker-Nootdorp). Onder paragraaf 5 beschrijven we de bevindingen uit het onderzoek en de wijze hoe
we deze verwerken.

1.6 Met het vaststellen van het beleidsplan voldoet de gemeenteraad aan de wettelijke verplichting om
    periodiek beleidsvoornemens vast te stellen
Door het periodiek vaststellen van een (beleids-)plan door de gemeenteraad dat voldoet de gemeente aan
diverse wetgeving die bepaald dat de gemeente beleid moet maken.

1.7 Met het vaststellen van het beleidsplan nemen we de adviezen van het Rekenkamerrapport ‘Meer
    bereiken. Onderzoek naar lokale inkomensregelingen’ mee in de verdere uitwerking van het beleid
Op 22 mei 2025 besloot de gemeenteraad de adviezen uit het rekenkamerrapport over lokale inkomens-
regelingen over te nemen. Daarom is in het beleidsplan onder prioriteit 5 opgenomen dat we uitvoering
geven aan de adviezen van de rekenkamer. Hoe we aan de adviezen uitvoering geven, wordt onderdeel
van het uitvoeringsplan.




                                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



4   Kanttekeningen

1.1 De beschikbare middelen vanaf 2026 zijn onzeker
Het is voor gemeenten bekend dat de via het gemeentefonds beschikbare middelen vanaf 2026 structureel
lager uitvallen, maar over de precieze hoogte van de uitkering uit het gemeentefonds bestaat nog veel
onzekerheid. Deze onzekerheid wordt in de gedurende 2025, via de mei- en septembercirculaire kleiner.
De mate van rijks financiering van medebewindstaken zal mede bepalen in welke mate we de ambities
kunnen realiseren.

1.2 Nieuw beleid en nieuwe wetgeving door de rijksoverheid kan de komende jaren invloed hebben op de
    mate waarin we onze prioriteiten kunnen realiseren.
Diverse wetgeving waar we in het beleidsplan volwassenen mee te maken hebben zal gewijzigd worden.
Wat daar de gevolgen van zullen zijn op de realisatie van de prioriteiten is op het moment van schrijven
nog niet bekend. Echter, het beleidsplan moet voldoende handvatten bieden om mee te kunnen bewegen
met de ontwikkelen die komende 4 jaar op ons af komen.

1.3 We bepalen de financiële uitwerking van de ambitieniveaus versoberen en verschralen in het
    Begrotingsproces 2026
Mede met oog op het ravijnjaar 2026 zijn in het beleidsplan ambitieniveaus met bijbehorende uitgangs-
punten voor de uitvoering van het beleid geformuleerd. De uitgangspunten zijn voor de beleidsplannen
van het sociaal domein identiek geformuleerd als basis voor uitwerking naar concrete financiële
consequenties. Dat betekent dat de aansluiten bij de lijn van de beleidsplannen Kansrijk opgroeien en
Vitaal en waardig ouder worden. Hiermee zorgen we voor flexibiliteit bij onzekere gemeentefinanciën.
De ambitieniveaus zijn bouwstenen voor het begrotingsproces 2026 en sluiten aan bij de Perspectiefnota.

5   Financiële consequenties met dekkingsvoorstel

5.1 Begrotingsproces 2026
Het financieel kader dat in het beleidsplan is opgenomen vormt de inbreng voor het begrotingsproces voor
de Begroting 2026-2029, want met het vaststellen van de begroting neemt de gemeenteraad financiële
besluiten. Onder argument 1.3 hebben we vastgelegd hoe het beleidsplan op het begrotingsproces
aansluit.

5.2 Verwerken bevindingen eindrapport Cebeon/Rijnconsult
Cebeon en Rijnconsult voerden in 2024 een onderzoek uit naar de gemeentefinanciën van Lansingerland.
Dit onderzoek heeft zich, op taakveldniveau, gericht op een vergelijking met wat we op basis van vast-
gestelde criteria toegekend krijgen via het gemeentefonds (inkomsten vergeleken met uitgaven op het
taakveld) en betrof een benchmark met vier referentiegemeenten (Katwijk, Barneveld, Gooise Meren en
Pijnacker-Nootdorp). Voor het onderzoek hebben we begrotingscijfers over 2023 gebruikt.

De middelen ten behoeve van Grip op het leven worden betreffen een deel van de middelen uit taakveld
Participatie, een deel uit taakveld Wmo en een deel uit het taakveld Basisvoorzieningen. Het onderzoek
laat zien dat de netto lasten op het taakveld Participatie in Lansingerland in 2023 hoger waren dan het
gemeentefonds veronderstelt: circa € 30 per inwoner hoger. Lansingerland wijkt hiermee niet significant
af van de referentiegemeenten. Bij het taakveld Wmo wijkt Lansingerland niet af van het referentie-
gemiddelde. Wel laat het onderzoek zien dat Lansingerland hogere uitgaven op het taakveld Wmo heeft,



                                                                                                           4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



dan we uit het gemeentefonds ontvangen. Het gaat om hogere netto lasten ter hoogte van ca € 17,- per
inwoner. De netto lasten op het taakveld Basisvoorzieningen zijn lager, dan het bedrag dat hiervoor uit
van rijkswege beschikbaar is gesteld.

Bij het taakveld Participatie is sprake van relatief hoge netto lasten ten opzichte van het gemeentefonds,
circa € 30 per inwoner hoger. Lansingerland wijkt hiermee niet significant af van de referentiegemeenten.
Het verschil tussen inkomsten uit het gemeentefonds en de uitgaven op het taakveld participatie zijn voor
het grootste deel te verklaren door het tekort op BUIG. Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundel-
de uitkering (BUIG) voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW,
IOAZ en Bbz 2004 (regeling voor ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie. Het saldo op de
bijstandsuitkeringen (BUIG) is in 2023 vergelijkbaar met de referenties. Over 2023 deed Lansingerland een
beroep op de vangnetregeling waarmee het tekort op de bijstandsuitkeringen deels wordt gedekt.
Deze aanvraag is in juni 2024 in de gemeenteraad besproken. We hebben, als onderdeel van onze aan-
vraag vangnetuitkering, een maatregelenpakket ingezet om het tekort terug te dringen.
Het maatregelenpakket omvat:
1. Het sneller aan het werk krijgen van statushouders door de extra inzet van een matchmaker.
2. Betere dienstverlening aan de poort, waardoor we minder aanvragen voor een bijstandsuitkering
     hoeven toe te kennen.
3. Meer inzet op arbeidsplaatsen voor inwoners met een uitkering door inzet op loonkostensubsidie.
Het Rijk heeft een positief besluit genomen over onze vangnetaanvraag over 2023 met een compensatie
ten bedrage van € 950.367,-. Daarnaast zien we toenemende inkomsten op BUIG: daar waar het BUIG-
budget in 2023 ongeveer € 9 miljoen bedroeg, is dat voor 2024 € 11,2 miljoen.
In 2024 was het tekort € 0,5 miljoen.

Ten aanzien van taakveld Wmo adviseren Cebeon en Rijnconsult om te kijken naar besparingsmogelijk-
heden bij de Wmo-voorziening Hulp bij het huishouden. In de benchmark constateert het onderzoek dat
drie referenties lagere netto lasten op deze voorzieningen realiseren, terwijl één gemeente hogere netto
lasten realiseert. Op deze bevinding gaan we ook in het raadvoorstel bij het beleidsplan Vitaal en waardig
ouder worden in (BR2400112). Wat betreft Hulp bij het huishouden zetten we richting 2026 in op twee
sporen: (1) we sluiten aan op de lijn van het beleidsplan Vitaal en waardig ouder worden dat ons beleid
erop is gericht de kosten op deze voorziening te beperken en (2) wij volgen nauwgezet het beleidsvoor-
nemen van het rijk om voor deze voorziening vanaf 2027 niet het abonnementstarief te hanteren maar
een inkomensafhankelijke eigen bijdrage.

6 Juridische aspecten
Het beleidsplan volwassenen raakt diverse wetgeving waar we als gemeente mee te maken hebben. In een
aantal wetten staat aangegeven dat we als gemeente daarin beleid op moeten stellen. Met het vaststellen
van dit beleidsplan voldoen we daarmee aan deze wetgeving.

7 Duurzaamheid
Niet van toepassing.

8 Extern draagvlak / burgerparticipatie
Om te kunnen komen tot de prioriteiten in het beleidsplan hebben we sessies georganiseerd met interne
en externe stakeholders om draagvlak creëren en de samenhang met de andere beleidsvelden in beeld te
brengen. Ook hebben we een adviesvraag bij de ASD neergelegd en advies ontvangen (I25.10007).



                                                                                                             5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel
Gemeente Lansingerland



De overwegingen hebben we (deels) overgenomen in het beleidsplan. De ASD heeft een reactie vanuit het
college hierover ontvangen (U25.02962).

9 Verdere procedure
In het beleidsplan is vastgelegd op welke wijze we uw gemeenteraad jaarlijks informeren over de
verantwoording over de uitvoering van het beleid.
Voor de beleidsplannen onder de Samenlevingsvisie leggen we in de beleidsplannen de volgende
uitgangspunten vast:
 We verantwoorden over en stellen zo nodig de uitvoering bij via de reguliere P&C-cyclus:
    In de Jaarrekening rapporteert het college jaarlijks over de inzet en de resultaten.
 We rapporteren jaarlijks over de prioriteiten in de factsheets bij de Samenlevingsvisie: Het college
    informeert uw raad jaarlijks over de voortgang van de plannen die onder de Samenlevingsvisie
    hangen. Dat doen we in één document met vier samenhangende factsheets. We doen dat voor het
    eerst parallel met Jaarrekening 2025.
 Na vier jaar stellen we een eindrapportage op over het beleidsplan Grip op het leven: Deze rapportage
    geeft inzicht in de vraag of we het goede doen en of het nodig is om de koers bij te stellen. Daarmee
    leggen we ook de basis voor een nieuw plan voor volwassenen in Lansingerland.

Bijlagen ter besluitvorming
1. Beleidsplan 2025-2028 Grip op het leven (T25.04086)

Bijlagen ter informatie
2. Raadsinformatiebrief Beleidsplan 2025-2028 (U25.02971)
3. De Lansingerlandse Standaard 2024 (T24.01352)
4. Uitgangspuntennotitie Grip op het leven (T25.01540)
5. Plan van Aanpak Begroting 2026-2029 (T24.08471)
6. Beleidsplan Vitaal en waardig ouder worden in (BR2400112)
7. Advies ASD Beleidsplan Grip op het leven (I25.10007)
8. Reactie op advies ASD Beleidsplan Grip op het leven (U25.02962)




                                                                                                            6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Raadsbesluit
Gemeente Lansingerland



Onderwerp               Beleidsplan volwassenen 'Grip op het leven'
Portefeuillehouder      Leon Hoek
Registratienummer       BR2500049
Datum raad              25/09/2025




De raad van de gemeente Lansingerland;
Na het voorstel gelezen te hebben

Op basis van de argumenten
1.1 met het beleidsplan geven we invulling aan één van de vier opgaven van de Samenlevingsvisie;
1.2 met het beleidsplan leggen we de kaders en prioriteiten vast die we hebben ingezet met de
    Uitgangspunten Grip op het leven;
1.3 met onze inzet op de prioriteiten zorgen we voor uitvoerbare en betaalbare plannen en zorgen we
    ervoor dat hulp beschikbaar blijft voor volwassenen die het echt nodig hebben;
1.4 met het beleidsplan sluiten we aan op het begrotingsproces voor de begroting 2026-2029 door het
    kiezen van een financieel beeld van de nieuwe beleidslijn en de ambitieniveaus voor versobering en
    verschraling;
1.5 met het beleidsplan verwerken we de bevindingen uit het eindrapport van Cebeon en Rijnconsult;
1.6 met het vaststellen van het beleidsplan voldoet de gemeenteraad aan de wettelijke verplichting om
    periodiek beleidsvoornemens vast te stellen;
1.7 met het vaststellen van het beleidsplan nemen we de adviezen van het Rekenkamerrapport ‘Meer
    bereiken. Onderzoek naar lokale inkomensregelingen’ mee in de verdere uitwerking van het beleid.

Rekening te houden met
 het beleidsplan volwassenen raakt diverse wetgeving waar we als gemeente mee te maken hebben. In
   een aantal wetten staat aangegeven dat we als gemeente daarin beleid op moeten stellen. Met het
   vaststellen van dit beleidsplan voldoen we daarmee aan deze wetgeving.

Besluit(en)
Het beleidsplan 2025-2028 Grip op het leven (T25.04086) vast te stellen als koers voor het
volwassenenbeleid en als basis voor de uitvoering daarvan.



Dit Raadsbesluit is vastgesteld door de raad van de gemeente Lansingerland in zijn openbare vergadering
van 25 september 2025,



 de griffier,                                         de voorzitter,




 Eveline Hamelink-van Rens                            Jules Bijl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>