<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bestuurlijke samenvatting


Waterketenplan
2021 - 2025
Ambities voor een water- en
klimaatbestendig Noord-Limburg




Natuurlijk water   Passende bescherming   Schoon water   Voldoende water
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Deelnemende
Deelnemende organisaties
            organisaties in
                         in Waterpanel
                            Waterpanel Noord:
                                       Noord:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Voorwoord
Met trots presenteren we het eerste Waterketenplan             Dit plan geeft aan wat wij als gemeenten, Waterschap
Noord- en Midden-Limburg. Een plan waarin het waterschap,      Limburg, Waterschapsbedrijf Limburg (WBL) en Water-
WML, WBL en vijftien gemeenten samenwerken aan een             leidingmaatschappij Limburg (WML) willen bereiken met de
water- en klimaatbestendig omgeving.                           waterketen. Dit doen we samen! We geven invulling aan de
                                                               toekomst van de waterketen en organiseren gezamenlijk
Het klimaat verandert, zoveel staat vast. De komende           de uitvoering.
decennia krijgen we te maken met toenemende zware
buien en langere droogteperioden. Het stedelijk gebied gaat    Dit alles om een hogere kwaliteit, een betere klantgerichtheid
bovendien gebukt onder hittestress. Dit heeft gevolgen voor    en lagere kwetsbaarheid en kosten te bereiken.
de leefbaarheid in stad en dorp. Er ontstaat overlast door
water op straat door hevige regenval en tegelijkertijd         Hierbij werken wij ook samen met onze inwoners, onze
krijgen we te maken met perioden van extreme droogte.          bedrijven, de provincie Limburg en waar nodig Rijkswaterstaat.

Met dit Waterketenplan geven de deelnemende partijen           Samen de kansen opzoeken en van de nood een deugd
samen richting aan de gezamenlijke opgaven aan een             maken dat is de inzet voor de komende jaren.
water- en klimaatbestendig Noord- en Midden-Limburg.
De relaties met het watersysteem, de drinkwatervoorziening
en de ruimtelijke ordening waar vele raakvlakken mee zijn,
zijn daarbij belangrijk.

Samen met het waterschap hebben gemeenten een
belangrijke taak in het zoveel mogelijk beperken en anti-
ciperen op de gevolgen van de klimaatverandering. Stress-
testen hebben duidelijk gemaakt waar de zwakke plekken
zitten in het stedelijk en landelijk gebied. Oplossingen
moeten maatschappij-breed worden gezocht. De komende
jaren moeten we hiermee voortvarend aan de slag.

Anticiperen op klimaatsverandering is aan de orde van
de dag in het stedelijk en landelijke waterbeheer. Ook de
ruimtelijke ordening is aan zet om extremen zo veel mogelijk
te kunnen opvangen. Zowel de effecten van ruimtelijke
als economische ontwikkelingen zoals de toename van
glastuinbouw, pot- en containerteelt en logistieke bedrijven   Paul Sanders                   Martijn van den Heuvel
vragen om adequaat handelen. Bovendien ligt er een stevige     Voorzitter Waterpanel Noord    Projectwethouder Water-
duurzaamheidsopgave in het beperken van broeikasgassen         en wethouder gemeente          ketenplan en wethouder
door bijvoorbeeld het terugdringen van het energieverbruik.    Peel en Maas                   gemeente Weert
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    Dit document is de bestuurlijke
    samenvatting behorende bij het
    rapport Waterketenplan 2021- 2025
    van Waterpanel Noord.




4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.   Onze prioriteiten voor 2021-2025                                                          6
		 1.1     Algemeen                                                                             6
		 1.2     Beschrijving op hoofdlijnen                                                          6
		 1.3     Prioriteit 1: Waterkwaliteit                                                         8
		 1.4     Prioriteit 2: Aanpassen aan klimaatverandering (klimaatadaptatie)                    8
		 1.5     Prioriteit 3: Doorwerking in kerninstrumenten van de Omgevingswet                   12
		 1.6     Prioriteit 4: Versterken capaciteit en verminderen kwetsbaarheid                    13
		 1.7     Prioriteit 5: Verhogen kwaliteit dienstverlening en uitvoering tegen de laagst 		   13
			        mogelijke maatschappelijke kosten.


2.   Uitvoeringsprogramma                                                                      14
		   2.1   Ambities, focuspunten en acties                                                     14
		   2.2   Beschrijving acties                                                                 14
		   2.3   Planning                                                                            18


3.   Samenwerken                                                                               19
		   3.1   Doel samenwerking                                                                   19
		   3.2   Werkwijze en spelregels                                                             19




                                                                                                5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Onze prioriteiten
voor 2021-2025
1.1         Algemeen
Dit hoofdstuk geeft onze visie en strategische                        2.
                                                                                                               1
                                                                           Wij passen de fysieke leefomgeving aan op het
beleidsdoelen voor het Waterketenplan Waterpanel                           veranderende klimaat, zodat 20% van onze regio
Noord. Eén van de belangrijkste aspecten die naar                          in 2027 klimaatbestendig en waterrobuust is
voren kwam bij de terugblik op de vorige planperiode                       ingericht.
was de constatering dat er in de vorige planperiode
in beide deelregio’s te veel maatregelen waren                        Doorwerking kerninstrumenten Omgevingswet
geformuleerd Het gevolg hiervan was dat gegeven                       3. Wij werken aan de implementatie van de
de beperkte uitvoeringscapaciteit veel acties en                         Omgevingswet, zodat het (grond)watersysteem
maatregelen te weinig of geen aandacht hebben                            en de waterketen in 2027 op een goede manier
gekregen. Daarom hebben we in het voorliggende                           zijn opgenomen in de kerninstrumenten van
waterketenplan een aantal duidelijke prioriteiten                        de Omgevingswet van de gemeenten en het
gesteld.                                                                 waterschap.

Bij het prioriteren van de ambities voor de komende                   Continuïteit inzameling en verwerking van afvalwater
planperiode werkten wij van grof naar fijn of anders                  (uitvoeringskracht)
geformuleerd: van brede ambities voor water in de                     4. Wij versterken de capaciteit voor het uitvoeren van
leefomgeving naar specifieke prioriteiten en opgaven.                      onze watertaken
                                                                      5. Wij verhogen de kwaliteit van de uitvoering en
De maatregelen en acties die voortkomen uit de                             dienstverlening en voeren onze watertaken uit
prioriteiten en opgaven leest u terug in hoofdstuk 2                       tegen de laagst mogelijke maatschappelijke
(uitvoeringsprogramma).                                                    kosten.

1.2         Beschrijving op hoofdlijnen                               De eerste twee prioriteiten richten zich op een gezonde
Als waterpanel Noord streven wij naar een water- en                   en veilige fysieke leefomgeving in Noord-Limburg. De
klimaatbestendig Noord-Limburg.                                       andere prioriteiten richten zich op de doorwerking van
Bij de vertaling van deze visie naar doelstellingen                   de verschillende aspecten van de waterketen in de
sluiten wij aan bij de richting die eerder is ingezet en              organisatie en de uitvoeringskracht om het afvalwater
vastgelegd in een aantal visies en beleidsdocumenten2.                structureel op de meest doelmatige wijze in te
                                                                      zamelen, te transporteren en te verwerken.
    De partners in de regio Waterpanel Noord hebben de
    wens om een aantal duidelijke prioriteiten te stellen
    voor de komende planperiode. Deze prioriteiten
    vormen de basis voor de acties en maatregelen uit het
    uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 2).

    Uit de brede doelstellingen van Waterpanel Noord
    stellen wij de volgende prioriteiten voor het
    waterketenplan:                                                        Doelenboom
                                                                           In de hierna aangegeven doelenboom hebben de
    Gezonde, veilige en aantrekkelijke leefomgeving                        prioriteiten hun plaats gekregen. Daarbij zijn ook de
    1. Wij werken aan het verbeteren van de                                acties opgenomen. We laten daarmee de samenhang
       waterkwaliteit, zodat wij in 2027 kunnen voldoen                    zien tussen dat wat we willen en dat wat we doen.
       aan de doelstellingen van de kaderrichtlijn water.


          2) o.a. de bouwsteen water en klimaat, de visie waardevol

          groeien, het waterbeheerplan en het regionale deel van

6         de (ontwerp) provinciale omgevingsvisie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Figuur 1: Doelenboom




                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De volgende paragrafen gaan nader in op de                    Voor elke overstort zoeken gemeente en waterschap
prioriteiten (1 t/m 5) van het waterketenplan.                samen naar de meest doelmatige maatwerkoplossing,
Per prioriteit volgt een korte beschrijving van de            o.a. op basis van de ecologische toets. De doelstelling
achtergrond en context. De acties en maatregelen              om in 2027 de KRW-doelen te realiseren staat
die volgen uit deze prioriteiten zijn opgenomen in            centraal. De benodigde maatregelen willen we uiterlijk
het uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 2). Voor de               in 2027 realiseren. Daarbij zijn kosteneffectiviteit en
prioriteiten waterkwaliteit (1) en klimaatadaptatie           betaalbaarheid erg belangrijk en vormt de redeneerlijn
(2) geven de paragrafen 1.3 en 1.4 daarnaast een              voor riooloverstorten3 het uitgangspunt. Goed inzicht
beschrijving van concrete doelstellingen en leidende          in de werking van riolering en watersysteem in
principes.                                                    hierbij onontbeerlijk. Meten en monitoren gericht
                                                              op het functioneren van de afvalwaterketen en op de
De prioriteit klimaatadaptatie (2) wordt hierbij het          waterkwaliteit is hiervoor de basis.
meest uitgebreid beschreven omdat dit een relatief
nieuw thema is en in de voorgaande plannen nog                Om een goede waterkwaliteit te realiseren hanteren
beperkt aan bod kwam.                                         wij de volgende leidende principes:
                                                              • Vervuiling aanpakken bij de bron. We volgen de
                                                                   trits schoonhouden-scheiden-schoonmaken.
         1.3     Prioriteit 1                                 • Geen (nieuwe) lozingen van schadelijke stoffen in
         Wij werken aan het verbeteren van de                      de bodem, het grond- en oppervlaktewater en de
         waterkwaliteit, zodat wij in 2027 kunnen                  riolering. Percelen zijn aangesloten op riolering
         voldoen aan de doelstellingen van de                      of een andere publieke of private voorziening,
         kaderrichtlijn water.                                     zoals een IBA of decentrale voorziening, die
                                                                   ervoor zorgt dat er geen ongezuiverd afvalwater
                                                                   in het milieu terecht komt (risicobeperking van
´Betrokken partijen zijn het erover eens dat negatieve             ziekteverwekkers).
effecten van afvalwater niet worden afgewenteld. We           • Terugdringen van de emissies vanuit
nemen hierin ieder onze verantwoordelijkheid en                    riooloverstorten, indien de waterkwaliteit
geven gezamenlijk invulling aan het ambitiedocument                hier aanleiding voor geeft en de maatregel
‘Van helder naar schoon water’.                                    kosteneffectief is. Hierbij kiezen we bij voorkeur
Op de lange termijn vinden nagenoeg geen                           voor duurzame maatregelen zoals afkoppelen en
overstorten vanuit het riool meer plaats op                        vergroenen, omdat dit bijdraagt aan de aanpak van
oppervlaktewateren. Voor de korte en middellange                   meerdere klimaatproblemen.
termijn (tot 2027) is een ‘tussendoel’ opgesteld dat          • Toewerken naar emissieloze glastuinbouw
is afgestemd op de kwetsbaarheid van de aquatische                 door zuivering en recirculatie van bedrijfswater
levensgemeenschappen in het watersysteem. Hiertoe                  & overtollig gietwater en beperken
worden de benodigde KRW-rioleringsmaatregelen voor                 gewasbeschermingsmiddelen.
2027 gerealiseerd en verbeteren we het effluent van de        • Herstel hydrologische condities van
rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi’s), zodat in 2027           natuurgebieden, zodat de natuurdoelen kunnen
de effluentlozingen zijn afgestemd op de doelstellingen            worden gerealiseerd.
conform de KRW en draagkracht van het ontvangende             • We scheiden vuil water van schoon water. Zo
oppervlaktewater.                                                  blijft schoon water schoon en vinden overstorten
                                                                   minder vaak plaats. Ook is het water op straat bij
Deze aanpak zetten we voort. Waterkwaliteit blijft                 hevige regen minder vervuild. Vuil water zuiveren
ook de komende planperiode een speerpunt dat                       we voor we het terugbrengen in het milieu.
verweven is met de zorg voor de waterketen in brede           • Toepassen van het principe: de vervuiler betaalt bij
zin. Wij hanteren de in onze regio ontwikkelde aanpak              kostenverhaal en -toerekening.
voor de beoordeling van riooloverstortingen, met
als uitgangspunt dat het leven in kwetsbare wateren
minimaal 2 jaar nodig heeft om te herstellen van een
overstorting. In zeer kwetsbare wateren bedraagt de
hersteltijd minimaal 5 jaar. Dat is een effectgerichte
benadering. Door de uitworp uit riooloverstorten hierop
af te stemmen, zorgen we dat de organismen niet
definitief verdwijnen. Voor de niet kwetsbare wateren
zijn als destijds de basisinspanning is gerealiseerd
geen aanvullende maatregelen aan de overstort nodig.
                                                              Bij de presentatie van het Deltaprogramma 2021
                                                              heeft de Deltacommissaris aangegeven dat water

       3) Toelichting Redeneerlijn en Ecologische toets bij

       basisrioleringsplannen, versie 28 september 2018

8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>het leidende principe moet zijn in alle ruimtelijke        relevante fysieke veranderingen in het werkgebied
ontwikkelingen. Voor de komende jaren is                   van Waterpanel Noord, zowel op publiek als privaat
klimaatadaptatie dan ook een belangrijke prioriteit. De    terrein. Voorbeelden van fysieke veranderingen in
regio stelt begin 2021 een (operationele) regionale en     bestaande steden en dorpen zijn de herinrichting
lokale uitvoeringsagenda vast voor klimaatadaptatie.       en herprofilering van straten en pleinen, de
Dit waterketenplan vormt het gezamenlijke tactisch         herinrichting van groenstroken en parken (groene
beleidskader klimaatadaptatie. Hierbij ligt de nadruk      klimaatoplossingen), de vervanging van riolering
op de aspecten wateroverlast en droogte.                   en andere leidingen in de openbare ruimte en
Daarnaast werkt de regio aan een meer strategisch          (groot)onderhoud aan gebouwen en tuinen. Voor
(ruimtelijk) kader vanuit de provinciale omgevingsvisie,   het buitengebied geldt dat gebiedsontwikkeling of
in Midden-Limburg, onder de vlag van Samenwerking          functieverandering het moment is om klimaatadaptieve
Midden-Limburg (SML), aan een landschapskader              maatregelen uit te voeren.
en in Noord-Limburg aan een regionale adaptatie
strategie (RAS), waarin de opgaven rondom                  Naast het benutten van onderhoudscycli gaat het ook
energietransitie, landbouw en klimaatadaptatie             om het aansluiten bij de ruimtelijke consequenties van
ruimtelijk samenkomen.                                     andere maatschappelijke opgaven, zoals bijvoorbeeld
                                                           van de energietransitie, mobiliteit en het sluiten van
1.4.1 Strategie klimaatadaptatie                           kringlopen (circulair).
Om de ambities voor klimaatadaptie te realiseren
hanteren wij de volgende strategie:
• Meekoppelen met alle fysieke veranderingen
    (publiek + privaat) en versnellen waar nodig bij
    knelpunten.
• Inzetten op gebiedsgericht maatwerk, waarbij                Meekoppelen met de energietransitie
    groene klimaatmaatregelen de voorkeur genieten            Nationaal is de ambitie om de afhankelijkheid
    omdat deze ook andere doelstellingen dienen (o.a.         van gas in productieprocessen en voor de
    versterken biodiversiteit, beweging / gezondheid).        verwarming van gebouwen te verminderen. In
• Samen met gebiedspartners maken we het                      het landelijk energie-/klimaatakkoord en de
    verschil (onderzoeken, uitvoeren en communiceren          regionale energiestrategiën zijn en worden hier
    met campagne Waterklaar).                                 afspraken over gemaakt. Bij de verwarming
• Met klimaatbestendige eigen assets en                       van gebouwen zijn de alternatieven voor gas,
    dienstverlening het goede voorbeeld geven.                verwarming via warmtenetten of warmtepompen.
• Eigenaren private terreinen (inwoners, bedrijven            Netbeheerders zullen samen met gemeenten een
    en woningbouwcorporaties) informeren en                   afweging maken over het al dan niet vervangen
    stimuleren hun eigen verantwoordelijkheid te              van gasleidingen en het vergroten van de
    nemen in de aanpak van de klimaatproblematiek.            capaciteit van het elektriciteitsnet. Het moment
                                                              kan samenvallen met het einde van de technische
Benutten fysieke veranderingen en onderhoudscycli             levensduur van leidingen of grootschalige
De strategie is gebaseerd op meekoppelen met                  herstructureringen van wijken. De momenten dat
fysieke veranderingen en versnellen waar nodig.               leidingen worden vervangen of uitgebreid, zijn
Met meekoppelen bedoelen wij het benutten van alle            momenten dat wordt gegraven en straten open
                                                              gaan. Deze momenten kunnen worden benut
                                                              om straten en wijken meer klimaatadaptief in te
                                                              richten. Dat geldt ook voor de gebouwen zelf. Het
                                                              moment dat gebouwen worden aangepast, kan
                                                              worden benut voor bijvoorbeeld de aanleg van
                                                              groen-blauwe daken.




                                                                                                                    9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre> Nieuwe financieringsvormen
 De opgaven van klimaatadaptie kunnen
 niet alleen worden gefinancierd vanuit de
 rioolheffing. Klimaatadaptatie bevat immers ook
 niet watergerelateerde maatregelen. Nieuwe
 financieringsvormen zullen nodig zijn. Markt- en
 maatschappelijke partijen zullen een bijdrage
 moeten leveren in deze opgave. De meerwaarde om
 te investeren in klimaatadaptieve maatregelen moet
 inzichtelijk worden gemaakt.

                                                               waar het kan besparen we water besparen. Zo
                                                               houden we de kwaliteit goed en houden we het
 Wij passen de fysieke leefomgeving aan het                    grondwater op peil.
 veranderende klimaat en werken aan een                    •   Beekdalen robuust en veerkrachtig inrichten.
 klimaatbestendige inrichting van de publieke              •   Beheer (inclusief onderhoud) draagt optimaal bij
 (openbare) en private buitenruimte en het                     aan doelen droogte, overlast en natuurlijk water:
 watersysteem. Hiervoor hanteren wij een aantal                o.a. onderhoud gemeentelijke watergangen en
 leidende principes:                                           aanpakken plaagsoorten (invasieve soorten),
 • Relevante fysieke verandering (publiek en privaat)          inzicht door meten/monitoren/databeheer.
     worden benut om klimaatadaptieve maatregelen          •   Benutten van maatregelen voor het verbeteren van
     te nemen (aansluiten bij onderhoudscycli). Door           de ruimtelijke kwaliteit. Bij projecten openbare
     hierbij te kiezen voor groene maatregelen draagt          ruimte gaan wij uit van meervoudig ruimtegebruik,
     klimaatadaptatie naast het voorkomen van                  extra groen en lokale waterberging.
     wateroverlast, droogte en hittestress ook bij aan     •   Toepassen van het principe: de kostenveroorzaker
     een gezondere en aantrekkelijkere leefomgeving..          betaalt bij kostenverhaal en -toerekening.
 • In de omgang met water volgen we de trits               •   Gezamenlijk eigenaarschap van het
     vasthouden-bergen- (vertraagd)afvoeren. De                klimaatbestendig maken van de regio: Overheid en
     fysieke leefomgeving richten we in op een wijze           gemeenschap (inwoners en bedrijven).
     dat het (regen)water daar naar toestroomt, waar
     het de minste schade of overlast veroorzaakt          Gebiedsgericht maatwerk
     en bijdraagt aan het tegengaan van droogte            Een belangrijke uitdaging bij het realiseren van
     (infiltratie). Benutten van de bovengrondse           opgaven op het gebied van water en klimaat is een
     infrastructuur om overtollig water te ‘parkeren’ op   gebiedsgerichte en integrale benadering.
     plaatsen waar het geen schade oplevert.
 • Creeëren groen blauwe structuren (aders) in de          Een voorbeeld hiervan is de inzet op een beekdalbrede
     bebouwde omgeving.                                    benadering van beekdalen. In de periode 2022-
 • Water is sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen         2027 strat het waterschap met 2 proefprojecten.
     in de boven- en ondergrond: Klimaatbestendig          Met deze benadering wordt een aantal doelen
     bouwen met ruimte voor waterberging en groen bij      gediend: wateroverlast voorkomen (klimaatbuffer),
     nieuwbouw van woningen en bedrijventerreinen en       droogteoverlast voorkomen (verhogen beekbodem),
     gebiedsontwikkeling.                                  natuurlijke inrichting, waterkwaliteit en biodiversiteit.
 • Integrale en gebiedsgerichte systeembenadering          Deze aanpak vraagt een samenhangende aanpak van
     van grondwater, oppervlaktewater, riolering,          gemeenten, waterschap en provincie. Ook de inzet
     bodem en ondergrond                                   van instrumenten is hierbij van belang (bijvoorbeeld
 • Grondwater beschouwen we hierbij als een                het anders bestemmen van gronden, negatieve
     schaars goed. Grondwater is de bron voor              ontwikkelingen voorkomen).
     drinkwater. De bodem en ondergrond spelen een
     belangrijke rol bij het afvoeren en verwerken van     Ook bij het formuleren van concrete doelen voor het
     hemelwater. Schoon regenwater benutten en zo          voorkomen van wateroverlast, beperken droogte
     veel mogelijk infiltreren daar waar het kan. Daar     en hitte geldt een gebiedsgerichte benadering.



10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Daarom maken wij onderscheid naar verschillende           Klimaatadaptatie is een vraagstuk dat speelt op
gebiedstypologieën:                                       verschillende schalen die onderling met elkaar
• Kwetsbare en robuuste gebieden (o.a. op basis van       samenhangen. Dat geldt voor de assets die gemeente
    de resultaten van de stresstesten).                   en waterschap beheren (object-stelsel-systeem) en
• Bestaande situaties in dorpen en steden en (ver)        binnen de verschillende systemen van de watercyclus,
    nieuwbouwsituaties.                                   te weten: drinkwatervoorziening, riolering, grondwater
• Dichtbebouwd gebied en dun bebouwd gebied.              en oppervlaktewatersysteem.
• Bedrijventerreinen, glastuinbouw en                     De opgaven voor klimaatadaptatie zijn gericht op
    containerteelt.                                       zowel een gebouw en tuin, straat, wijk, gemeente,
• Beekdalen.                                              beheergebied en regio. We werken dan ook op
                                                          verschillende schalen en met verschillende
Samen met coalities, zowel in de eigen organisatie        gebiedspartners aan klimaatadaptatie.
als met gebiedspartners
Klimaatadaptatie is een grote maatschappelijke            De uitdaging is om bij het aanpassen aan
opgave en wij kunnen deze vanuit de waterketen niet       klimaatverandering groot te denken in termen van
alleen oplossen. Samen werken met collega’s in de         tijd, systemen en onderlinge afhankelijkheden.
eigen organisatie, gebiedspartners en de inwoners &       Tegelijkertijd is het zaak om de grote opgaven klein,
bedrijven in de regio is een voorwaarde. Dat vraagt om    lokaal en concreet te maken en daarmee daadwerkelijk
bewustwording en handelen van onszelf, onze collega’s     aan de slag te gaan.
in de eigen organisatie en onze publieke en private
(gebieds)partners.                                        Het goede voorbeeld geven met klimaatbestendige
                                                          eigen assets
Gemeenten hebben een belangrijke taak en rol              Een belangrijk onderdeel van een klimaatadaptief
bij klimaatadaptatie. Zij hebben samen met de             werkgebied van Waterpanel Noord is het
provincies de bevoegdheid en instrumenten in het          klimaatbestendig maken van de eigen assets. Het gaat
ruimtelijk domein. Water en klimaat moeten worden         hierbij om bijvoorbeeld het verder klimaatbestendig
verankerd in de ruimtelijke plannen door vroegtijdige     maken van eigen infrastructuur (o.a. afkoppelen
betrokkenheid. Ook staan gemeenten het dichtst bij de     openbare ruimte), gemalen, afvalwaterzuiveringen
inwoners. Voor het waterschap geldt dat zij door haar     en pompen & andere assets voor drinkwater. Het
functionele focus en regionale schaal zicht heeft op de   klimaatbestendig maken van de eigen assets kunnen
samenhang van de wateropgaven. Gezamenlijk kunnen         wij voor een belangrijk deel zelf. Daarmee geven wij
deze overheden de leefomgeving klimaatbestendig           het goed voorbeeld aan onze gebiedspartners.
inrichten. Maar we kunnen dit zeker niet alleen. In de
bebouwde omgeving is grofweg 50% van de ruimte            1.4.2. Meervoudige rolopvatting van de
privaat bezit.                                            overheidspartijen
Naast overheidspartijen spelen daarom ook de niet-        Om bovenstaande te bereiken is naast het reguliere
overheden een belangrijke rol bij klimaatadaptatie. Het   werk en assetmanagement een nieuwe manier van
gaat hierbij o.a. om drinkwaterbedrijven, corporaties,    werken nodig. De organisaties binnen Waterpanel
nutsbedrijven, perceeleigenaren, inwoners,                Noord kunnen als overheidspartij niet volstaan
(agrarische)bedrijven en intermediairs richting           met alleen een rechtmatige of presterende rol.
bewoners en andere private partijen, zoals tuincentra,    Voor het realiseren van de ambities is ook een rol
installatiebedrijven, verzekeraars, ed. Elke partij       als samenwerkende en faciliterende (responsieve)
heeft hierbij een eigen wettelijk kader, belangen en      overheid nodig. Het effectief acteren als
eventueel financieringsmogelijkheden.                     samenwerkende en/of responsieve overheid levert in
                                                          potentie een grotere maatschappelijke doelrealisatie
Het programma Waterklaar speelt een belangrijke           op dan bij het acteren als presterende overheid.
rol in het activeren van inwoners, bedrijven en           Dit vraagt wel om een (door) ontwikkeling van de
maatschappelijke organisaties.                            organisatie en medewerkers.




                                                                                                                   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre> Figuur 2: Vier vormen van overheidssturing (Bron: PBL / NSOB)




 Figuur 2 schetst vier mogelijke rolopvatingen van de
 overheid in een energieke samenleving (initiatieven van         Een professional moet veel verschillende disciplines bij
 inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties).          elkaar kunnen brengen, mensen kunnen activeren, in
 Bij klimaatadaptatie werken we VOOR de inwoners,                kunnen spelen op initiatieven vanuit de samenleving,
 bedrijven, mede-overheden en maatschappelijke                   flexibel zijn ingesteld en opgewassen zijn tegen
 initiatieven, samen MET deze gebiedspartners en                 onvoorziene omstandigheden.
 faciliteren initiatieven, zodat DOOR gebiedspartners
 maatregelen kunnen worden genomen.                              Dit betekent ook dat de beleidsmedewerkers en
                                                                 beheerders veel meer dan nu gebruikelijk is vooraan
 De verticale as van de figuur vertegenwoordigt het              in planprocessen van ruimtelijke ontwikkelingen actief
 accent in de inspanningen (van de overheid). De nadruk          zouden moeten zijn en inhoudelijke wensen en eisen
 ligt op beleid en het formuleren van de juiste doelen           vroegtijdig en actief inbrengen.
 en kaders (onder), of vooral op het ook daadwerkelijk
 realiseren en leveren van de voorgenomen prestaties
 (boven). De horizontale as in de figuur heeft betrekking
 op de relatie tussen overheid en de samenleving
 (markt en gemeenschap). In het linkerdeel van het
 schema ligt het accent bij de overheid. De overheid
 maakt het beleid én draagt zorg voor de uitvoering.
 In het rechterdeel van het schema ligt het accent bij
 de maatschappij. De overheid volgt of sluit aan bij
 maatschappelijke initiatieven.

 Klimaatadaptatie vraagt om een meervoudige
 rolopvatting van de overheid. Bij het klimaatbestendig          In 2022 treedt de Omgevingswet in werking. De
 inrichten van de stedelijke leefomgeving trekken                belangrijkste consequentie van de Omgevingswet voor
 gemeenten, waterschap en WML samen op, nemen                    het stedelijk waterbeheer is dat de beleidsvrijheid van
 een eigen verantwoordelijkheid, geven het goede                 gemeenten en waterschappen verder toeneemt.
 voorbeeld en treden daar waar nodig kaderstellend               Concreet krijgt dit vorm door:
 (faciliterend) op bij initiatieven die een bijdrage kunnen      • Deregulering van regels voor lozingen in de
 leveren aan klimaatadaptatie.                                       riolering, bodem en op het oppervlaktewater;
                                                                 • Deregulering van regels voor bouwen (aansluiting
 Wat vraagt dit van de organisatie en de                             op de riolering);
 waterprofessional?                                              • Het vervallen van de goedkeuringsbevoegdheid
 Klimaatadaptatie realiseer je samen met collega’s                   van de provincie voor de gemeentelijke zorgplicht
 in de eigen organisatie en met publieke en private                  afvalwater in het buitengebied;
 gebiedspartners. Daarom vraagt klimaatadaptatie                 • Het vervallen van de wettelijke planverplichting
 naast specialistische kennis om bepaalde                            van het Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP).
 houdingen en vaardigheden: omgevingsbewust,                         Hiermee vervalt de plicht dat de gemeenteraad het
 samenwerkingsgericht, ondernemend en faciliterend.                  rioleringsplan vaststelt .




12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>De urgentie om in regionaal verband gezamenlijk                             1.7      Prioriteit 5
invulling te geven aan de beleidsvrijheid rondom de                         Wij verhogen de kwaliteit van de
gemeentelijke watertaken en de zorgplichten van het                         uitvoering en dienstverlening en voeren
waterschap neemt hierdoor verder toe. Gemeenten en                          onze watertaken uit tegen de laagst
het waterschap zullen samen en met WML, Provincie                           mogelijke maatschappelijke kosten.
en Rijkswaterstaat moeten bepalen wat wel en niet
‘geregeld’ wordt en hoe je dat dan gaat doen.

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet krijgen        inzameling en transport van stedelijk afvalwater is een
gemeenten en waterschap (en provincies) een aantal         basisbeginsel voor ons werk in de hele waterketen.
nieuwe en vervangende instrumenten in handen,              Door effectieve en efficiente samenwerking blijft onze
gericht op de fysieke leefomgeving. De uitdaging is        waterketen ook in de toekomst goed functioneren. We
om het huidige gemeentelijke rioleringsplan (GRP)          volgen daarbij de ontwikkelingen en passen bewezen
de komende jaren te gaan ontvlechten en om te              nieuwe technieken en innovaties toe.
vormen naar een rioleringsprogramma. Een aantal
onderdelen uit het huidige GRP komen dan terug in de       We wisselen kennis en informatie uit. Samen zoeken
gemeentelijke omgevingsvisie en het omgevingsplan.         we naar ’best practises’ om een zo goed mogelijke
                                                           waterketen tegen zo laag mogelijke kosten te houden.
In het uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 2) hebben wij       Het gaat dan om beter inzicht in het functioneren van
acties opgenomen over de invulling van de decengtrali-     onze rioolstelsels mede in relatie tot het watersysteem
satie van lozingsregels en de omgang met de bruidschat.    (meten is weten), samenwerken op operationele taken
                                                           (beheer en onderhoud assets waterketen) e.d.

        1.6     Prioriteit 4                               Op deze manier werken we samen aan de vier K’s
        Wij versterken de capaciteit voor het              uit de inleiding: kwaliteit(svergroting, kwetsbaarheid
        uitvoeren van onze watertaken.                     (svermindering), kosten(besparing) en klantgerichtheid.

                                                           Buiten het samenwerkingsverband werken veel andere
Uit de evaluatie van de vorige planperiode komt naar       personen en organisaties mee aan het functioneren
voren dat een aantal acties niet is opgepakt. Dit komt     van de waterketen. Onze burgers en bedrijven zijn
omdat de hoeveelheid acties niet goed was afgestemd        daarbij belangrijk. Soms zullen we een goed gesprek
op de beschikbare capaciteit bij de aangesloten partners   met elkaar voeren, maar we kunnen ook samenwerken
(met name gemeenten). Dit is niet nieuw voor de regio.     aan een grote gezamenlijke investering.
Uit verschillende individuele GRP’s komt naar voren
dat de beschikbare formatie onvoldoende is voor de         Ook met Rijkswaterstaat en de Provincie zijn er
uitvoering van de gemeentelijke watertaken.                veel raakvlakken, zoals Deltaprogramma 2021, het
In het uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 2) is daarom        Deltaprogramma Hoge Zandgronden, RO-vraagstukken
een actie opgenomen om de mogelijke kwetsbaarheid          en de Provinciale Omgevingsvisie (POVI). Het is
nader te analyseren en in beeld te brengen. Als partners   belangrijk om deze verschillende programma’s goed
in de regio voeren wij samen de Branchestandaard van       op elkaar en op onze eigen programma’s aan te laten
Stichting RIONED uit.                                      sluiten. Vroege betrokkenheid en goede communicatie
                                                           is daarom noodzaak.
We zetten de met het vorige Waterketenplan ingezette
weg voort. Bescherming van de volksgezondheid door




                                                                                                                     13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> Uitvoerings-
 programma
 2.1     Ambities, focuspunten en acties
 Om onze ambities dichterbij te brengen en onze
                                                                                                  2
                                                            Waterklaar heeft hierbij vooral een faciliterende rol en
                                                            focust zich op bewustwording en gedragsverandering,
 samenwerking op een hoger peil te brengen, voeren          educatie, kennisuitwisseling, faciliteren d.m.v.
 we deze planperiode samen de nodige acties uit. We         handleidingen, stimuleringsregelingen, het verbinden
 doen dat samen omdat het loont. Door deze acties           c.q. bij elkaar brengen van partijen en netwerken,
 werken we aan de vier K’s: kwaliteit, kwetsbaarheid,       steeds met aandacht voor de thema’s waterkwaliteit,
 kosten en klantgerichtheid.                                vergroening en ontstening. De gemeenten hebben een
 Het uitvoeringsprogramma voor de komende jaren             cruciale rol om dit ook lokaal tot uitvoering te brengen.
 volgt uit onze ambities en de prioriteiten die we daarin
 hebben aangegeven. Vooralsnog gaan we ervan uit            Binnen het doorlopende communicatietraject /
 dat de acties regiobreed worden opgepakt. Bij het          platform krijgen de komende planperiode de volgende
 daadwerkelijk starten van een actie wordt bekeken          onderwerpen aandacht:
 of dat nog steeds zo is of dat in de actie in kleinere     • De gevolgen van afkoppelen en
 coalitie wordt opgepakt.                                       infiltreren van regenwater voor grond- en
                                                                oppervlaktewaterkwaliteit en de bodem. Dat kan
 Bij elke actie is een eerste inschatting van de                bijvoorbeeld door het maken van een digitale folder
 uitgaven gemaakt, bij het opstellen van gedetailleerde         met de ligging en betekenis van waterwin- en
 actieplannen zal dit verder worden ingevuld. Ook               grondwaterbeschermingsgebieden. Daarbij sluiten
 moet voor de meeste acties een projectleider/trekker           wij aan op de gebiedsdossiers van de Provincie.
 worden gevonden. De programmamanager zal de                • Beperken van de gevolgen van droogte en het
 voortgang van de acties bewaken en de terugkoppeling           handelingsperspectief van inwoners, bedrijven en
 naar het bestuur verzorgen. Hiertoe heeft hij een              woningcorporaties, bijvoorbeeld door het kiezen
 aantal keren per jaar overleg met de projectleiders.           van de juiste beplanting.

 In de doelenboom (zie pagina 7) hebben de prioriteiten     Budget Waterklaar dat ten laste van dit
 hun plaats gekregen. Daarbij zijn ook de acties            uitvoeringsprogramma komt is € 146.750,- .
 opgenomen. We laten daarmee de samenhang zien
 tussen dat wat we willen en dat wat we doen.               2. Publiekscommunicatie
                                                            De gezamenlijke ambitie van de samenwerkende
 2.2     Beschrijving acties                                partners van Waterpanel Noord is vastgelegd in het
 Hierna worden de acties toegelicht. We maken               plan publiekscommunicatie 2018 - 2022. Het doel is
 onderscheid in lopende programma’s en acties die           bewustwording, het vergroten van kennis en aanzetten
 we oppakken vanuit dit waterketenplan. Vanuit het          tot gedragsverandering bij alle Limburgers. Met
 programma van de afgelopen jaren loopt ook nog een         andere woorden inwoners informeren, faciliteren
 aantal acties die eerst worden afgerond, die worden        en motiveren klimaatadaptief te zijn met als
 eerst genoemd. Daarna volgen de nieuwe acties in           einddoel klimaatbewust te handelen. Door het meten,
 volgorde van belangrijkheid.                               monitoren en aansluiten bij de Limburgse leefstijlen
                                                            volgens de leefstijlvlinder ‘Ons Water’ weten we
 2.2.1    Lopende acties                                    doelgroepen steeds beter bereiken. Om de opgave
 1. Waterklaar                                              klimaatadaptief handelen te realiseren worden
 Waterklaar richt zich op een klimaatrobuuste               jaarlijks (daar waar mogelijk in samenwerking met de
 inrichting van particuliere terreinen. De doelgroepen      andere Limburgse regio‘s) twee publiekscampagnes
 zijn inwoners, bedrijven en woningbouwcorporaties.         ontwikkeld en uitgevoerd vanuit één kanaal met het
 Het doel van Waterklaar is om deze doelgroepen te          beeldmerk Waterklaar.
 motiveren, stimuleren en activeren om over te gaan
 tot een klimaatrobuuste inrichting van hun terreinen.      Budget: € 104.200 per jaar.


14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3. Interne communicatie (concerncommunicatie)           9.   Gezamenlijk gemalenbeheer (pilot van 4 gemeenten
Met de ambities uit het waterketenplan en de                 en WBL)
uitvoeringsagenda klimaat wordt interne communicatie    Vanuit Waterpanel Noord zijn er in het verleden diverse
tussen en binnen de samenwerkende partners steeds       onderzoeken uitgevoerd om het gemalenbeheer
belangrijker om invulling te geven aan de grote         samen te gaan organiseren. We zijn gestart met een
opgaven waarvoor we staan. Hiermee wordt bedoeld de     onderzoek “Verdiepingsslag elektromechanische
communicatie tussen gemeenten, waterschap en WML        installaties” waarin het beheer en onderhoud van de
onderling maar ook de procescommunicatie binnen         gemeenten met elkaar is vergeleken. Vervolgens is er
Waterpanel Noord van bestuur naar LP-VV. Begin          een bedrijfsvoeringsplan gemalenbeheer opgesteld
2021 wordt daarvoor een intern communicatieplan         waarin de uitgangspunten zijn bepaald ten aanzien van
opgeleverd dat in 2021 verder wordt uitgerold.          beheer en onderhoud van gemalen. Op basis daarvan
                                                        hebben vijf gemeenten aangegeven samen met het
Budget: € 45.700                                        WBL te onderzoeken hoe een gezamenlijke hoofdpost
                                                        en onderhoudsmanagementsysteem op te zetten. Dit
4. Oppakken uitvoeringsagenda klimaatadaptatie          wordt op dit moment uitgevoerd. Mogelijk dat er in
Tegelijkertijd met het opstellen van dit plan, loopt    de toekomst andere gemeenten hier ook op aan gaan
een paralel spoor waarin de regionale en lokale         sluiten. Dit project wordt niet onder Waterpanel Noord
uitvoeringsagenda’s klimaat worden opgesteld. Uit de    uitgevoerd maar draagt wel bij aan de doelstellingen
regionale uitvoeringsagenda klimaatadaptatie volgen     van Waterpanel Noord. Kennis en ervaring wordt ook
acties die we samen oppakken.                           regelmatig gedeeld.

Budget 125.000 per jaar 2021-2024.                      Budget –

5. Invoering omgevingswet                               10. Gezamenlijke aanbesteding, doorlopend op
De invoeringswet zorgt voor allerlei veranderingen,          operationele taken
bijvoorbeeld in processen rondom ruimtelijke ordening   Diverse gemeenten zoeken met elkaar de
en het juridisch borgen van onze wensen. We kijken      samenwerking op ten aanzien van het aanbesteden
hier gezamenlijk naar om zoveel mogelijk een            van beheerwerkzaamheden. Het kan gaan over
eenduidige aanpak te krijgen.                           rioolinspecties, onderhoudsmaatregelen aan riolering,
                                                        renovatie projecten, etc. Hierbij wordt gewerkt met
Budget: uit algemeen budget                             wisselende coalities. Deze aanbestedingen worden
                                                        uitgevoerd op basis van regie door één van de
6. Synergiekansen en onderhoud watersystemen            deelnemende gemeenten en valt niet rechtstreeks
We zoeken naar samenwerkingsmogelijkheden in het        onder Waterpanel Noord. Echter draagt dit zeker bij
omgaan met watersystemen.                               aan onze doelstellingen om samen te werken aan de 4
                                                        K’s.
Budget: uit algemeen budget
                                                        Budget: -
7.  Varianten heffingsgrondslag (bijvoorbeeld
    stimuleren verduurzaming door heffing)              2.2.2   Acties waterketenplan
We onderzoeken de mogelijkheden om via de               1. Gebiedsdifferentiatie waterbergingseis
rioolheffing duurzaam gedrag te stimuleren.             De waterbergingseis uit de Keur (100 mm) wordt
                                                        per gebiedstype beoordeeld op haalbaarheid.
Budget: uit algemeen budget                             We onderscheiden hierbij verschillende
                                                        gebiedstypologieen:
8. Grondwatermeetnet fase 3.                              -     bestaande bouw,
We ronden het rpoject grondwatermeetnet af.               -     nieuwbouw,
Budget: 2021 € 40.800, 2022 € 8.600.                      -     kwetsbaar gebied,


                                                                                                                  15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>      -        niet-kwetsbaar gebied,                               a. Inventarisatie hoe we regionaal invulling geven
      -        binnen bebouwde kom,                                 aan meten-data-rekenen. We brengen in beeld wat
      -        buiten bebouwde kom.                                 de wensen zijn vanuit de verschillende organisaties
                                                                    en vertalen dit naar plannen om meten, data en
 Waar nodig passen we de lokale bergingseis aan.                    rekenen op te pakken.
 Dit is ook een vervolg en regionale uitwerking van
 de beslisboom afkoppelen. Gaat om de verwerking                    Budget: € 10.000 eenmalig.
 (vasthouden, bergen) van hemelwater en de
 uitgangspunten die we daarbij hanteren bij ruimtelijke             b. Meten: we onderzoeken welke meetgegevens
 ontwikkelingen.                                                    we nodig hebben, welke apparatuur op welke
 De uitkomst van dit proces communiceren we in                      plaats daarvoor nodig is en hoe we de data gaan
 bijvoorbeeld beslisbomen.                                          verwerken en ontsluiten.

 Budget: € 10.000 eenmalig                                          Budget: € 10.000 eenmalig.

 2. Implementatie evaluatie stimuleringsregeling                    c. Data: Als overheden is het streven om informatie
 De stimuleringsregeling afkoppelen is eind                         steeds actiever openbaar te maken. Open data
 2020 geëvalueerd. Op basis van de evaluatie                        past bij een overheid die haar taken transparant
 heeft Waterpanel Noord opdracht gegeven een                        uitvoert. Daarvoor is juistheid van informatie
 vervolgregeling voor te bereiden welke medio 2021 ter              een randvoorwaarde. Goede data liggen ook
 besluitvorming aan alle partners wordt voorgelegd.                 aan de basis van elke beslissing. We zetten
 De voorbereiding wordt bij voorkeur samen met de                   in op uniformering in het vastleggen van data
 zuidelijke regio’s opgepakt om te komen tot een                    (bijvoorbeeld conformeren aan imbor/gwsw).
 Limburgbreed vervolg op de huidige regeling.
 Budget: evaluatie en voorbereiden nieuwe regeling zijn             Budget: € 10.000 eenmalig.
 gedekt via de huidige stimuleringsregeling.
                                                                    d. Rekenen: de verkregen data analyseren we en
 Budget vervolgregeling nog onbekend.                               gebruiken we om onze theoretische berekeningen
                                                                    beter af te stemmen op de praktische werkelijkheid.
 3. Kennissessies
 We gebruiken regelmatig onze bijeenkomsten om een                  Budget: € 10.000 eenmalig.
 kennisonderwerp uit te diepen en daar met elkaar
 van gedachten over te wisselen. Ook organiseren we            6.   Afspraken lozingsroutes regenwater / beslisboom
 naar behoefte kennissessies voor onze collega’s (o.a.              afkoppelen
 beheerders, vergunningen, R.O. e.d.).                         Per activiteit / functie uitwerken van gezamenlijke
                                                               beleidskeuze voor de lozingsroutes van regenwater:
 Budget: opgenomen in de algemene kosten                       op het oppervlaktewater, in de bodem en op de
 meerjarenbegroting.                                           riolering. Hierbij maken wij onderscheid in de volgende
                                                               activiteiten:
 4.  Visie en strategie omgaan met afvalwater                  • woningen (bestaand)
     buitengebied                                              • woningen (nieuwe)
 We ontwikkelen een gezamenlijke visie over                    • bedrijventerrein (kantoren, loodsen ed.)
 hoe we omgaan met huishoudelijk afvalwater in                 • verschillende typen wegen
 het buitengebied. Sluiten we dat (weer) aan op                • verschillende typen verhardingen in de openbare
 mechanische riolering of gaan we decentraal                        ruimte
 zuiveren of op locatie (IBA)? We ontwikkelen een              • ....
 afwegingskader inclusief beslisbomen voor nieuwe
 aansluitingen en ontwikkelingen. Mogelijk is hier             Ook voor deze lozingsroutes maken we beslisbomen.
 subsisie van STOWA mogelijk.                                  Sluiten daarbij onder andere aan bij de Limburgbrede
                                                               beslisboom afkoppelen.
 Budget € 20.000 eenmalig
                                                               Budget: € 40.000 eenmalig
 5.        Meten-data-rekenen
          In Limburg is een businesscase gemaakt die           7. Droogte: waterbalansonderzoek
          we in dit project doorvertalen naar de situatie in   Onderzoek en kennisontwikkelen naar de oorzaken
          Waterpanel Noord. Meten-data-rekenen is een          van lage grondwaterstanden. Regionaal en over
          grote, maar belangrijke opgave. Daarom splitsen      de grens met als doel een (regionale) aanpak te
          we deze actie in deelacties:                         ontwikkelen. Er speelt al veel op dit vlak (onderzoek



16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>waterbeschikbaarheid Provincie, LIWA van WL met            kennis en kunde? Met het branchestandaardonderzoek
vervolgonderzoek, waterbalansonderzoek van Riwa            van stichting RIONED onderzoeken we hoe het in onze
Maas). We kijken of en waar we bij aan kunnen sluiten.     samenwerking staat met kennis en kunde, op welke
                                                           kennisgebieden we sterk genoeg zijn en op welke
Voordat we in oplossingen kunnen denken, is het nodig      gebieden we kunnen verbeteren en elkaar binnen
om de oorzaken van de grondwaterstandsdalingen             de samenwerking kunnen versterken. Het is een
te vinden. Aspecten die hierbij een rol spelen:            onderzoek naar de kwalitatieve kant van de personele
drainagebasis van het regionaal watersysteem (in           inzet voor de gemeentelijke watertaken.
zomer- en winter), beregening van landbouwgewassen,
indrustriele grondwateronttrekkingen (bijvoorbeeld         Budget € 40.000 eenmalig.
de aardappelverwerkende industrie en bierbrouwers).
Het onderzoek richt zich in eerste instantie op de         10. Lozingsroutes huishoudelijk of bedrijfsafvalwater
analyse van de oorzaken. Op basis daarvan zullen           Per type lozing en dus activiteiten werken we
oplossingsrichtngen worden verkend, waarbij het            gezamenlijke beleidskeuzes uit voor de lozingsroutes
beperken van (grond)waterverbruik, vasthouden en           van (bedrijfsmatig) afvalwater. Onderscheid maker
infiltreren van water in het gebied centraal staat.        naar lozen op het oppervlaktewater, in de bodem en
Hierbij betrekken we ook de Provincie als belangrijke      op de riolering. Hierbij maken wij onderscheid in de
stakeholder.                                               volgende activiteiten:
                                                           • evenementen
Budget € 50.000 eenmalig.                                  • containerteelt
                                                           • glastuinbouw
8.  Hoe ver zijn we met de KRW, evt. optimalisatiestudie   • park recreatiewoningen
    waterketen/watersysteem                                • huisvesting seizoenarbeiders
Onderzoek om te kijken waar we staan met het               • mestverwerking
bereiken van de KRW-doelstellingen, ecologisch en          • .....
chemisch. Dat doen we door het uitvoeren van de
ecologische toets voor alle overstorten, waarbij we ook    Voor de lozingsroutes maken we beslisbomen die de te
de kwaliteit van het ontvangende oppervlaktewater in       volgen route inzichtelijk maken.
beeld brengen. Voor de overstorten waarvoor op basis
van de ecologische toets maatregelen nodig blijken,        Budget: € 40.000 eenmalig
wordt met behulpt van de zogenaamde redeneerlijn
de beste oplossing in beeld gebracht. Als het nodig is     11. Afspraken lozingsroutes bronneringswater
om breder te kijken dan het betreffende BRP-gebied,        Per type bronnering (afhankelijk van debiet, duur
kan een OAS nieuwe stijl worden uitgevoerd. Het            en kwaliteit effluent) gezamenlijke beleidskeuze
gaat dan om de samenhang riolering, zuivering en           voor de lozingsroutes van grondwater: op het
watersysteem (waterkwaliteit).                             oppervlaktewater, in de bodem en op de riolering.

Aandachtspunten hierbij zijn:                              Budget: € 40.000 eenmalig
• Het voorkomen van achteruitgang door
   vergunningverlening, toezicht en handhaving. Het        12. Opstellen decentrale regels omgevingsplan
   gaat hierbij onder andere om indirecte lozingen         In 2022 wordt de omgevingswet van kracht. Veel
   vanuit de containerteelt, mestverwerkers,               landelijke lozingsregels vervallen en moeten lokaal
   glastuinbouw, etc.;                                     in de omgevingsplannen worden opgenomen. Dit is
• Gemeenten zijn bevoegd gezag voor indirecte              de juridische uitwerking van de afspraken over de
   lozingen, het WL heeft daar ook direct belang bij.      gedifferentieerde bergingseis en de lozingsroutes
• Inzicht in de kwaliteit van het influent van de          (acties 1, 6, 9 en 10). Betreft ook de implementatie
   zuivering en hoe dit te verbeteren. WL pakt dit         handreiking klimaattoets en bouwstenen
   in 2021 op. Samen met gemeenten en RUD                  omgevingsvisies en -plannen.
   wordt gezocht naar bronnen van afwijkende
   influentkwaliteit om zo te komen tot een                Budget: € 40.000 eenmalig.
   bronaanpak;
                                                           13. Benaderen bedrijven buitengebied in verband met
Budget € 240.000 (15.000 per gemeente + 15.000 WL)             lozingen en grote waterverbruikers in verband met
eenmalig.                                                      droogte.
                                                           Onderzoek hoe we de (grotere) lozingen in het
9. Branchestandaard gemeentelijke watertaken               buitenbgebied kunnen aanpakken om a. waterkwaliteit
De beschikbare personele capactiteit staat al jaren        te verbeteren en b. water zoveel mogelijk in het
onder druk. Maar leidt dat ook tot verwatering van         gebied kunnen houden om droogte tegen te gaan.



                                                                                                                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> Daadwerkelijke implementatie van de aanpak.               Budget: € 150.000 eenmalig

 Budget: € 10.000 eenmalig.                                16. Nieuw waterketenplan 2025
                                                           In 2025 evalueren we dit waterketenplan en stellen we
 14. Gezamenlijke strategie beekdalbrede benadering        een nieuw plan op waarmee we onze samenwerking
 We ontwikkelen op basis van de resultaten van pilots      verder versterken en inspelen op de ontwikkelingen.
 van WL samen een strategie hoe een beekdalbrede
 benadering kan worden gerealiseerd en wat daarvan         Budget: € 100.000 eenmalig
 de consequenties zijn voor ons handelen en de lokale
 regelgeving, zowel bij waterschap als bij gemeenten.      2.3     Planning
                                                           In het hoofdrapport zijn de projecten in tijdsvolgorde
 Budget: €10.000 eenmalig.                                 weergegeven met daarbij een schatting van de kosten.
                                                           De werkelijke kosten kunnen worden bepaald als
 15. Stresstest en risico-dialoog 2025                     een projectplan is opgesteld. Ook is het mogelijk
 In 2025 voeren we met elkaar weer een nieuwe DPRA         dat er voor sommige projecten subsidie mogelijk is,
 stresstest uit met bijbehorende risicodialogen. Doel is   bijvoorbeeld vanuit STOWA (buitengebied) of vanuit de
 opnieuw de klimaatrobuustheid van onze systemen te        impulsregeling klimaatadaptatie vanuit het Rijk.
 bepalen.




18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>  Samenwerken
De regionale samenwerking Waterpanel Noord is
ontstaan uit de regionale samenwerking Venlo-Venray
                                                                                             3
                                                        bestuurders betrekken bij wat we samen willen
                                                        oppakken.
en de regionale samenwerking Limburgse Peelen.
Het is een relatief nieuwe samenwerking en daarom       3.2.1    Proces
is het goed om ervaringen en spelregels voor de         We hanteren de volgende spelregels:
samenwerking tegen het licht te houden.                 1. Samenwerken biedt voordeel, materieel of
                                                            immaterieel. Er moet door samenwerking voordeel
3. 1    Doel samenwerking                                   te behalen zijn, of door kostenbesparing of door
De samenwerking Waterpanel Noord heeft als                  bijvoorbeeld het vergroten van het werkplezier of
kerndoel om de kwetsbaarheid en kosten te verlagen          kennisniveau.
en de kwaliteit en klantgerichtheid te vergroten. de    2. Projecten in gezamenlijk belang worden door
volgende doelen dragen hieraan bij:                         iedereen gedragen, projecten met een voordeel
• Informatie uitwisselen, kennis delen, door                voor een beperkte groep worden door die beperkte
    ontwikkelen en van elkaar leren. Dat maakt ons          groep gedragen.
    sterker en minder kwetsbaar;                        3. Projectleiders/trekkers komen bij voorkeur uit de
• Slagkracht vergroten: samen staan we sterker              eigen gelederen en worden gecompenseerd voor
    en maakt het makkelijker om beleid lokaal               hun inzet;
    toe te passen. Dit verhoogt de kwaliteit van de     4. Iedereen doet mee. Samenwerken lukt alleen als
    besluitvorming;                                         iedereen actief meedoet. Dat laat onverlet dat er
• Regionaal inspelen op ontwikkelingen bijvoorbeeld         in wisselende coalities kan worden samengewerkt
    bij subsidietrajecten in het kader van DPRA en          als een bepaald project daarom vraagt. Samen
    DHZ.                                                    waar het kan, in kleinere coalities als het moet.
• Nastreven uniformiteit in beleid waar dat mogelijk
    is om het werk en de doelen voor de waterketen en   De programmamanager krijgt ondersteuning van een
    het watersysteem te verbeteren;                     drietal personen vanuit de deelnemers, het kernteam.
• Het vergroten van je netwerk waardoor je elkaar       De taken van dit kernteam zijn:
    makkelijk kunt vinden en bevragen.                  • Samen met de programmamanager voorbereiden
• Het bijdragen aan de inhoudelijke invulling van de        van de agenda voor de (bestuurlijke)
    taken van alle samenwerkingspartners.                   bijeenkomsten. Er wordt duidelijk onderscheid
• Het waar mogelijk voor het dagelijkse werk                gemaakt in bespreekpunten en mededelingen.
    gebruik maken van elkaars kennis, kunde en              Doel is een minder volle agenda en meer
    competenties.                                           verdieping in de vergaderingen.
                                                        • Het afstemmen van de agenda’s van Waterpanel
Onze ambtelijke bijeenkomsten moeten bijdragen aan          Noord, Provincie en Waterschap.
deze kerndoelen. Dat uit zich in de werkwijze die we    • Meer gebruik maken van een digitaal platform
afspreken voor de komende jaren.                            voor het delen van informatie. Dat hoeft niet op
                                                            de vergaderingen. Dat geldt mogelijk ook voor
Het bestuurlijk aanjaagteam blijft de bestuurlijke          sommige bestuurlijke stukken.
vergaderingen voorbereiden en de link tussen de         • Het bewaken van de voortgang en implementatie
ambtelijke en bestuurlijke laag.                            van de acties. Hiertoe is er regelmatig overleg
                                                            tussen de programmamanager, kernteam en de
3. 2    Werkwijze en spelregels                             projectleiders.
De succespunten van onze samenwerking tot nu            • Bij de projecten wordt de ‘plan-do-check-act’
toe houden we vast. We blijven regelmatig bij elkaar        (PDCA) cyclus toegepast om zo de voortgang te
komen, we blijven met onze inwoners en bedrijven            bevorderen en projecten ook daadwerkelijk af te
communiceren via Waterklaar en we blijven onze              ronden.


                                                                                                                19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre> • Jaarlijkse evaluatie van de voortgang aan de           afronden dan veel projecten die verzanden in de waan
     hand van de doelenboom en geplande acties            van de dag.
     op de 4 K’s (Kwaliteit, kwetsbaarheid, kosten
     en klantgerichtheid) en terugkoppeling aan           We leggen en houden regelmatig contact met
     bestuurders, ook door projectleiders zelf.           onze groen- en ruimtelijke collega’s. Dat wordt
                                                          met de ruimtelijke adaptatie en ontharding steeds
 Het kernteam bestaat uit vaste mensen voor de            belangrijker.
 duur van minimaal een jaar, om zo samenhang te
 bewerkstelligen.                                         We richten een digitaal platform zo in dat ook een
                                                          online forum ontstaat waarop we vragen en kennis
 Ten minste eenmaal per jaar praten we de managers        kunnen uitwisselen. Organisaties uit Limburg en
 op hoofdlijn bij over alles wat er speelt en delen wij   Noord-Brabant zijn bezig met de ontwikkeling van een
 voortgang en resultaat per project. Dit zorgt voor       klimaatapp om ervaringen rondom het klimaatadaptief
 meer inzicht en betrokkenheid bij de waterketen.         maken van leefomgeving te delen.
 Het management heeft in organisatites een rol als
 (personele) capaciteitsleverancier. Om invulling te      Wat de kostenverdeling betreft handhaven we de
 geven aan de gestelde ambities en doelen en voor het     huidige kostenverdeelsleutels en maken afhankelijk
 uitvoeren van de maatregelen in dit waterketenplan, is   van de samenstelling van coalities onderscheid per
 personele capaciteit is benodigd.                        project.
 De bijpraatmomenten biedt de managers ook de
 mogelijkheid voor kennisuitwisseling en vermindering
 kwetsbaarheid.

 3.2.2    Inhoud
 Inhoudelijk is afgesproken om regelmatig workshops
 te organiseren over actuele onderwerpen die voor een
 ieder belangrijk zijn. Daarnaast zal, als de COVID-19
 maatregelen het weer mogelijk maken, er weer
 netwerklunches en andere bijeenkomsten worden
 georganiseerd om elkaar beter te leren kennen,
 vertrouwen op te bouwen en op informele wijze kennis
 uit te wisselen.

 Het uitvoeringsprogramma van dit waterketenplan is
 leidend voor onze activiteiten, daar hebben we onze
 handen vol aan. Dat betekent overigens niet dat er
 geen ad hoc projecten kunnen plaatsvinden, maar dat
 moet altijd goed worden afgewogen.
 We passen daarbij op om te veel hooi op de vork te
 nemen. Beter minder projecten die we daadwerkelijk


20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>     Natuurlijk water   Passende bescherming   Schoon water   Voldoende water

22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>