<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ERFGOEDVERORDENING MAASGOUW 2022
Besluit van de raad van de gemeente Maasgouw tot vaststelling van de Erfgoedverordening
Maasgouw 2022
De raad van de gemeente Maasgouw;
gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 23 augustus 2022;
gelet op artikel3.16 van de Erfgoedwet en artikel 38 van de Monumentenwet 1988;
besluit vast te stellen de volgende verordening:
Erfgoedverordening Maasgouw 2022
Paragraaf 1. Algemeen
Artikel 1. Definities
In deze verordening en de daarop berustende voorschriften wordt, tenzij anders is bepaald,
verstaan onder:
a. gemeentelijk beschermd cultuurgoed: cultuurgoed als bedoeld in artikel 1.1 van de
Erfgoedwet dat als zodanig is aangewezen op grond van artikel 3, eerste lid;
b. gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht: stads- of dorpsgezicht als bedoeld in de
bijlage bij artikel 1.1 van de Omgevingswet dat als zodanig is aangewezen op grond van artikel
18;
c. gemeentelijk beschermde verzameling: verzameling als bedoeld in artikel 1.1 van de
Erfgoedwet die als zodanig is aangewezen op grond van artikel 3, tweede lid;
d. gemeentelijk monument: monument of archeologisch monument als bedoeld in artikel 1.1 van
de Erfgoedwet dat is ingeschreven in het gemeentelijk erfgoedregister;
e. minister: minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap;
f. omgevingsvergunning: vergunning als bedoeld in artikel 5.1, eerste lid, aanhef en onder a, van
de Omgevingswet voor een activiteit met betrekking tot een gemeentelijk monument of een
gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht.
Artikel 2. Gemeentelijk erfgoedregister
1. Burgemeester en wethouders houden een door eenieder te raadplegen gemeentelijk
erfgoedregister bij van krachtens deze verordening aangewezen gemeentelijk cultureel erfgoed
inclusief de locaties waaraan krachtens artikel 4.2, eerste lid, van de Omgevingswet in het
omgevingsplan de functie cultureel erfgoed is toebedeeld.
2. Het gemeentelijk erfgoedregister bevat:
a. gegevens over de inschrijving en ter identificatie van het aangewezen gemeentelijk cultureel
erfgoed;
b. gegevens over door burgemeester en wethouders van de minister ontvangen afschriften van
de inschrijving van een rijksmonument in het rijksmonumentenregister als bedoeld in artikel 3.3,
vijfde lid, van de Erfgoedwet en instructies als bedoeld in artikel 2.34, vierde lid, van de
Omgevingswet betreffende een locatie met de functie-aanduiding rijksbeschermd stads- en
dorpsgezicht.
c. gegevens over door burgemeester en wethouders van gedeputeerde staten ontvangen
instructies als bedoeld in artikel 2.33, eerste lid, van de Omgevingswet betreffende een locatie
met de functie-aanduiding provinciaal monument, provinciaal archeologisch monument of
provinciaal beschermd stads- en dorpsgezicht.
*BARCODE*                                                                              Pagina 1 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Paragraaf 2. Aanwijzing gemeentelijk beschermd cultuurgoed of gemeentelijk beschermde
verzameling
Artikel 3. Aanwijzing als gemeentelijk beschermd cultuurgoed of gemeentelijk beschermde
verzameling
1. Burgemeester en wethouders kunnen besluiten een cultuurgoed dat van bijzondere
cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis of uitzonderlijke schoonheid is en dat als
onvervangbaar en onmisbaar behoort te worden behouden voor het gemeentelijk cultuurbezit en
dat in eigendom is van de gemeente of dat aan de zorg van de gemeente is toevertrouwd aan te
wijzen als gemeentelijk beschermd cultuurgoed.
2. Burgemeester en wethouders kunnen besluiten een verzameling van bijzondere
cultuurhistorische of wetenschappelijke betekenis, die als geheel of door een of meer van de
cultuurgoederen die een wezenlijk onderdeel van de verzameling zijn, als onvervangbaar en
onmisbaar behoort te worden behouden voor het gemeentelijk cultuurbezit en die in eigendom
van de gemeente is of die aan de zorg van de gemeente is toevertrouwd aan te wijzen als
gemeentelijk beschermde verzameling.
3. Voor de aanwijzing van een cultuurgoed dat of een verzameling die aan de zorg van de
gemeente is toevertrouwd is toestemming van de eigenaar vereist.
4. Over het voornemen van een aanwijzing, bedoeld in het eerste of tweede lid, alsmede over
de vervreemding van een gemeentelijk beschermd cultuurgoed of een gemeentelijk beschermde
verzameling of over het afstand doen van de zorg daarvoor vragen burgemeester en wethouders
advies aan een commissie als bedoeld in artikel 4.18 van de Erfgoedwet.
5. Dit artikel is niet van toepassing op:
a. door de minister beschermde cultuurgoederen en beschermde verzamelingen als bedoeld in
artikel 1.1 van de Erfgoedwet, en
b. cultureel erfgoed dat is aangewezen op grond van een provinciale erfgoedverordening als
bedoeld in artikel 3.17, eerste lid, van de Erfgoedwet.
6. Burgemeester en wethouders verwerken de aanwijzing direct in het gemeentelijk
erfgoedregister.
Artikel 4. Wijziging, intrekking en vervallen van de aanwijzing als gemeentelijk beschermd
cultuurgoed of gemeentelijk beschermde verzameling
1. Burgemeester en wethouders kunnen een besluit tot aanwijzing als bedoeld in artikel 3,
eerste of tweede lid, wijzigen of intrekken. Artikel 3, vierde lid, is hierop van overeenkomstige
toepassing, tenzij het een aanpassing van ondergeschikte betekenis betreft of het gemeentelijk
beschermd cultuurgoed of de gemeentelijk beschermde verzameling waarop de aanwijzing
betrekking heeft als zodanig is tenietgegaan.
2. Een aanwijzing vervalt met ingang van de dag waarop het gemeentelijk beschermd
cultuurgoed of de gemeentelijk beschermde verzameling waarop de aanwijzing betrekking heeft
wordt aangewezen als:
a. door de minister beschermd cultuurgoed of beschermde verzameling als bedoeld in artikel 1.1
van de Erfgoedwet, of
b. beschermd cultureel erfgoed op grond van een provinciale erfgoedverordening als bedoeld in
artikel 3.17, eerste lid, van de Erfgoedwet.
3. Burgemeester en wethouders verwerken de wijziging, intrekking of het vervallen van een
aanwijzing direct in het gemeentelijk erfgoedregister.
Paragraaf 3. Aanwijzing gemeentelijk monument
Artikel 5. Aanwijzing als gemeentelijk monument
1. Burgemeester en wethouders kunnen besluiten een monument of archeologisch monument dat
van bijzonder belang is voor de gemeente vanwege zijn schoonheid, betekenis voor de
wetenschap of cultuurhistorische waarde aan te wijzen als gemeentelijk monument.
                                                                                      Pagina 2 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>2. Dit artikel is niet van toepassing op:
a. rijksmonumenten, en
b. monumenten en archeologische monumenten die zijn aangewezen op grond van een
provinciale erfgoedverordening als bedoeld in 3.17, eerste lid, van de Erfgoedwet of een
omgevingsverordening als bedoeld in artikel 2.6 van de Omgevingswet.
Artikel 6. Voornemen tot aanwijzing
1. Een voornemen om toepassing te geven aan artikel 5, eerste lid, wordt door burgemeester en
wethouders schriftelijk bekendgemaakt aan alle zakelijk gerechtigden op de onroerende zaak
die vermeld staan in de openbare registers, bedoeld in artikel 8, eerste lid, van de Kadasterwet.
2. Voordat een kerkelijk monument wordt aangewezen, voeren burgemeester en wethouders
overleg over het voornemen met de eigenaar.
Artikel 7. Voorbescherming
1. De bescherming van paragraaf 4 is van overeenkomstige toepassing op het monument of
archeologisch monument ten aanzien waarvan een voornemen als bedoeld in artikel 6, eerste
lid, is bekendgemaakt.
2. De voorbescherming, bedoeld in het eerste lid, vervalt op het moment van inschrijving van de
aanwijzing in het gemeentelijk erfgoedregister.
Artikel 8. Advies gemeentelijke adviescommissie Omgevingscommissie MER
1. Burgemeester en wethouders vragen over het voornemen om toepassing te geven aan artikel
5, eerste lid, advies aan een gemeentelijke adviescommissie zoals bedoeld in artikel 17.9 van de
Omgevingswet en de Verordening Omgevingscommissie MER 2022.
2. De gemeentelijke adviescommissie Omgevingscommissie MER betrekt in ieder geval de leden
die deskundig zijn op het gebied van de monumentenzorg bij het advies.
Artikel 9. Beslistermijn en inhoud aanwijzingsbesluit
1. Op een aanvraag om aanwijzing dient te worden besloten binnen 26 weken na ontvangst van
de aanvraag.
2. De aanwijzing bevat in ieder geval de plaatselijke aanduiding van het gemeentelijke
monument, de datum van aanwijzing, de kadastrale aanduiding en een beschrijving van het
gemeentelijke monument.
Artikel 10. Bekendmaking aanwijzingsbesluit aan rechthebbenden en inschrijving
1. De aanwijzing wordt schriftelijk bekendgemaakt aan alle zakelijk gerechtigden op de
onroerende zaak die vermeld staan in de openbare registers, bedoeld in artikel 8, eerste lid, van
de Kadasterwet.
2. Burgemeester en wethouders verwerken de aanwijzing direct in het gemeentelijk
erfgoedregister.
Artikel 11. Aanwijzing als voorlopig gemeentelijk monument
1. In een spoedeisend geval kunnen burgemeester en wethouders een monument of
archeologisch monument aanwijzen als voorlopig gemeentelijk monument. In afwijking van
artikel 8 wordt in dat geval aan de gemeentelijke adviescommissie Omgevingscommissie MER
advies gevraagd over de vastgestelde aanwijzing als voorlopig gemeentelijk monument.
2. Een aanwijzing als voorlopig gemeentelijk monument vervalt na 26 weken of zoveel eerder als
burgemeester en wethouders een besluit hebben genomen over de aanwijzing, bedoeld in artikel
5, eerste lid.
3. Paragraaf 4 is van overeenkomstige toepassing vanaf het moment dat zakelijk gerechtigden
schriftelijk in kennis worden gesteld van het besluit van burgemeester en wethouders tot
aanwijzing van het monument of archeologisch monument als voorlopig gemeentelijk
monument. Artikel 10 is van overeenkomstige toepassing op deze aanwijzing.
                                                                                     Pagina 3 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Artikel 12. Wijziging gemeentelijk erfgoedregister, vervallen aanwijzing monument
1. Burgemeester en wethouders kunnen ten aanzien van gemeentelijke monumenten en
voorlopige gemeentelijke monumenten wijzigingen aanbrengen in het gemeentelijk
erfgoedregister.
2. Als de wijziging ziet op het schrappen uit het register is paragraaf 3 van overeenkomstige
toepassing, tenzij het monument of het archeologisch monument waarop de aanwijzing
betrekking heeft als zodanig is tenietgegaan.
3. Een aanwijzing vervalt met ingang van de dag waarop het monument of het archeologisch
monument waarop de aanwijzing betrekking heeft is ingeschreven in het
rijksmonumentenregister of een provinciaal erfgoedregister als bedoeld in artikel 3.17, derde
lid, van de Erfgoedwet of een omgevingsverordening als bedoeld in artikel 2.6 van de
Omgevingswet. Het vervallen van de aanwijzing wordt onverwijld bijgehouden in het
gemeentelijk erfgoedregister.
Paragraaf 4. Bescherming gemeentelijk monument
Artikel 13. Instandhoudingsplicht gemeentelijk monument
Het is verboden een gemeentelijk monument te beschadigen of te vernielen, of daaraan
onderhoud te onthouden dat voor de instandhouding daarvan noodzakelijk is.
Artikel 14. Omgevingsvergunning gemeentelijk monument
1. Het is verboden zonder omgevingsvergunning van burgemeester en wethouders een
gemeentelijk monument:
a. te slopen, te verstoren, te verplaatsen of in enig opzicht te wijzigen, of
b. te herstellen, te gebruiken of te laten gebruiken op een wijze waardoor het wordt ontsierd of
in gevaar gebracht.
2. Het eerste lid is niet van toepassing op:
a. de uitvoering van normaal onderhoud, voor zover detaillering, profilering, vormgeving,
materiaalsoort en kleur van het monument niet wijzigen, en voor zover de aanleg van een tuin,
park of andere aanleg, niet wijzigt;
b. alleen inpandige veranderingen van een onderdeel van het monument dat uit het oogpunt van
monumentenzorg geen waarde heeft;
c. het binnen een monument dat als begraafplaats in gebruik is met inachtneming van de
monumentale waarden:
1˚. plaatsen van grafmonumenten, met inbegrip van het tijdelijk verwijderen daarvan en het
bijwerken van het opschrift;
2˚. doen van begravingen of asbijzettingen, of
3˚. ruimen van graven waarvan het grafmonument niet is beschermd als gemeentelijk
monument.
3. Burgemeester en wethouders kunnen in het belang van de monumentenzorg nadere regels
stellen met betrekking tot de uitvoering van werkzaamheden aan een gemeentelijk monument.
Deze regels kunnen mede inhouden een vrijstelling van het verbod, bedoeld in het eerste lid, of
een plicht tot het melden van handelingen bedoeld in het tweede lid.
Artikel 15. Weigeringsgronden
1. De omgevingsvergunning kan slechts worden verleend als het belang van de monumentenzorg
zich daartegen niet verzet.
2. Een omgevingsvergunning voor een kerkelijk monument als bedoeld in artikel 1.1 van de
Erfgoedwet wordt niet verleend zonder overeenstemming met de eigenaar.
                                                                                     Pagina 4 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Paragraaf 5. Aanwijzing gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht
Artikel 16. Aanwijzing als gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht
1. De gemeenteraad kan, op voorstel van burgemeester en wethouders, stads- of dorpsgezichten
aanwijzen als gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht.
2. Burgemeester en wethouders zenden het voorstel voor advies aan de adviescommissie,
bedoeld in artikel 8, eerste lid. Artikel 8, tweede en derde lid, is van overeenkomstige
toepassing.
3. De gemeenteraad beslist binnen 26 weken na verzending van het voorstel, bedoeld in het
tweede lid.
4. Een aangewezen gemeentelijk stads- of dorpsgezicht wordt onverwijld opgenomen in het
gemeentelijk erfgoedregister.
5. De gemeenteraad stelt ter bescherming van een op grond van het eerste lid aangewezen
gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht een omgevingsplan als bedoeld in artikel 2.4 van
de Omgevingswet vast. Bij het besluit tot aanwijzing van een beschermd stads- of dorpsgezicht
kan hiertoe een termijn worden gesteld.
6. Bij het besluit tot aanwijzing van een gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht wordt
bepaald of en in hoeverre het tijdelijk omgevingsplan als beschermend in de zin van het vorige
lid kan worden aangemerkt.
7. Dit artikel is niet van toepassing op een beschermd stads- of dorpsgezicht dat via instructies
de functie-aanduiding rijksbeschermd of provinciaal beschermd stads- of dorpsgezicht heeft, of
dat is aangewezen op grond van artikel 35, eerste lid, van de Monumentenwet 1988 of een
provinciale verordening als bedoeld in artikel 2.2, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wet
algemene bepalingen omgevingsrecht.
Artikel 17. Wijziging, intrekking en vervallen van de aanwijzing als gemeentelijk beschermd
stads- of dorpsgezicht
1. De gemeenteraad kan, op voorstel van burgemeester en wethouders, een besluit tot
aanwijzing als bedoeld in artikel 16, eerste lid, wijzigen of intrekken. Artikel 16, tweede en
derde lid, is hierop van overeenkomstige toepassing, tenzij het een aanpassing van
ondergeschikte betekenis betreft of het stads- of dorpsgezicht waarop aanwijzing betrekking
heeft als zodanig is tenietgegaan.
2. Een aanwijzing vervalt met ingang van de dag waarop het stads- of dorpsgezicht waarop de
aanwijzing betrekking heeft wordt aangewezen als beschermd stads- of dorpsgezicht op grond
van een instructie als bedoeld in artikel 2.33, eerste lid, of artikel 2.34, vierde lid, van de
Omgevingswet.
3. Burgemeester en wethouders verwerken de wijziging, intrekking of het vervallen van een
aanwijzing direct in het gemeentelijk erfgoedregister.
Artikel 18. Verbodsbepaling en aanvraag omgevingsvergunning
1. Het is in een gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht verboden om zonder
omgevingsvergunning een bouwwerk te slopen.
2. De omgevingsvergunning kan in ieder geval worden geweigerd als naar het oordeel van
burgemeester en wethouders niet aannemelijk is dat op de plaats van het te slopen bouwwerk
een ander bouwwerk kan of zal worden gebouwd.
3. Artikel 15 is van overeenkomstige toepassing.
4. Het eerste lid is niet van toepassing op het slopen ingevolge een verplichting als bedoeld in de
artikelen 13, 13a of 13b van de Woningwet of ingevolge een verplichting zoals gesteld in een
maatwerkvoorschrift op grond van artikel 3.5 van het Besluit bouwwerken leefomgeving.
                                                                                         Pagina 5 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Paragraaf 6. Duurzaamheid
Artikel 19. Nadere regels in verband met de duurzaamheid
1. Burgemeester en wethouders kunnen in het belang van de duurzaamheid nadere regels stellen
met betrekking tot de uitvoering van de werkzaamheden:
a. aan of nabij een rijksmonument (zie bijlage, nadere regels duurzaamheid);
b. aan of nabij een gemeentelijk monument (zie bijlage, nadere regels duurzaamheid);
c. in een beschermd stads- en dorpsgezicht (zie bijlage, nadere regels duurzaamheid).
2. Bij het opstellen van de nadere regels, zoals bedoeld in het eerste lid, vindt een afweging
plaats tussen de monumentale waardenstelling en de te treffen voorzieningen.
3. De nadere regels, zoals bedoeld in het eerste lid, onderdeel b, kunnen onder andere
inhouden:
a. een vrijstelling van het verbod zoals opgenomen in artikel 14, eerste lid, of;
b. een plicht tot het melden van handelingen zoals opgenomen in artikel 14, tweede lid.
4. Het is verboden om te handelen in strijd met de door burgemeester en wethouders
vastgestelde nadere regels als bedoeld in het eerste lid.
Paragraaf 7. Handhaving en toezicht
Artikel 20. Strafbepaling
Degene die handelt in strijd met artikel 13 of met het bepaalde krachtens artikel 14, derde lid,
wordt gestraft met een geldboete van de tweede categorie of hechtenis van ten hoogste drie
maanden.
Artikel 21. Toezichthouders
1. Met het toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens deze verordening zijn
belast de toezichthouders bouwen en wonen.
2. Burgemeester en wethouders kunnen daarnaast andere personen met dit toezicht belasten.
Paragraaf 8. Vangnet archeologie
Artikel 22. Vangnet archeologie
1. Het is verboden de bodem te verstoren in een archeologisch monument of een gebied waar
archeologische vondsten of waarden worden verwacht als in het daar vigerende omgevingsplan
niet is voldaan aan artikel 5.130 van het Besluit kwaliteit leefomgeving, tenzij:
a. voor de activiteit een omgevingsvergunning als bedoeld in artikel 2.12, eerste of tweede lid,
van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht of artikel 5.1, eerste lid, onder a, van de
Omgevingswet is verleend;
b. het de verstoring betreft van een archeologisch monument, waarde of verwachting die is
aangegeven op de gemeentelijke archeologische beleids-, waarden- of verwachtingskaart, de
provinciale archeologische monumentenkaart of de landelijke indicatieve kaart van
archeologische waarden en het verrichten van de activiteiten geen strijd oplevert met door
burgemeester en wethouders vastgestelde regels over de toegestane mate van verstoring;
c. de activiteit plaatsvindt op basis van een deugdelijke beschrijving van de wijze waarop met
de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te
verwachten monumenten rekening wordt gehouden en onevenredige schade voor archeologische
waarden wordt voorkomen, of
d. met een vooronderzoek is aangetoond dat er geen archeologische waarden aanwezig zijn.
2. Burgemeester en wethouders kunnen nadere regels stellen over het verrichten van
archeologisch onderzoek.
                                                                                     Pagina 6 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Paragraaf 9. Slotbepalingen
Artikel 23. Intrekken oude verordening
De Erfgoedverordening Maasgouw 2018 wordt ingetrokken.
Artikel 24. Overgangsrecht
1. Een krachtens de Erfgoedverordening Maasgouw 2018 aangewezen en geregistreerd
gemeentelijke monument, worden geacht aangewezen en geregistreerd te zijn overeenkomstig
de bepalingen van deze verordening.
2. Aanvragen en bezwaren die zijn ingediend voorafgaand aan de inwerkingtreding van deze
verordening worden afgehandeld met inachtneming van de Erfgoedverordening Maasgouw 2018.
Artikel 25. Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt in werking tegelijk met de Wet van 23 maart 2016, houdende regels
over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving (Omgevingswet).
2. Deze verordening wordt aangehaald als: Erfgoedverordening Maasgouw 2022.
                                                                                 Pagina 7 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>TOELICHTING
Inleiding
Het gemeentelijk erfgoedbeleid verandert. Vooral de bundelingen van wetgeving in één
Erfgoedwet en de invoering van de Omgevingswet (hierna: Ow) stimuleren zowel een meer
integraal gemeentelijk erfgoedbeleid als de erkenning dat erfgoed een integraal onderdeel is
van (de kwaliteit van) de fysieke leefomgeving. Door de invoering van deze twee wetten is het
bereik van de gemeentelijke Erfgoedverordening in vergelijking met de verordening vóór 1 juli
2016 zowel breder – het betreft nu monumenten én cultuurgoederen – als smaller: belangrijke
fysieke onderwerpen zoals de aanwijzing of bescherming van stads- of dorpsgezichten of
archeologische waarden en verwachtingen worden steeds minder geregeld via een verordening
en meer via het bestemmingsplan en straks, onder de Ow, het omgevingsplan. Per saldo leidt
een en ander tot een vereenvoudigde Erfgoedverordening.
De Erfgoedverordening is vernieuwd vanwege de invoering van de nieuwe Erfgoedwet, per 1 juli
2016. De Erfgoedwet vervangt en integreert verschillende wettelijke regelingen op het gebied
van het cultureel erfgoed. Naast de Erfgoedwet wordt besluitvorming over cultureel erfgoed in
de fysieke leefomgeving op termijn geregeld via de Ow. De Erfgoedwet anticipeert op de
invoering van de Ow door overgangsrecht als gevolg waarvan delen van de Monumentenwet 1988
van kracht blijven, tot de inwerkingtreding van de Ow. Daarom is deze verordening zowel
gebaseerd op de Erfgoedwet als op de Monumentenwet 1988.
In de Ow wordt materieel gezien het bestaande stelsel van monumenten- en sloopvergunningen
nagenoeg één-op-één overgenomen. Wel vindt op een aantal wetstechnische, procedurele en
inhoudelijke punten stroomlijning plaats, die samenhangt met de samenvoeging met andere
stelsels en de achterliggende vereenvoudigingsgedachte. Ook bepalingen over taken en
bevoegdheden van de gemeentelijke monumentencommissies, de aanwijzing van gemeentelijke
beschermde stads- of dorpsgezichten en in dat kader het opstellen van beschermende
bestemmingsplannen (straks omgevingsplannen) en de bepalingen over de archeologische
monumentenzorg in bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen gaan over naar de Ow.
Reikwijdte
De Erfgoedwet integreert vanaf juli 2016 de Regeling materieelbeheer museale voorwerpen
2013, de Wet verzelfstandiging museale diensten, de Monumentenwet 1988, de Wet tot behoud
van cultuurbezit, de Uitvoeringswet UNESCO-verdrag 1970 inzake onrechtmatige invoer, uitvoer
of eigendomsoverdracht van cultuurgoederen en de Wet tot teruggave cultuurgoederen
afkomstig uit bezet gebied. Met de inwerkingtreding van de Ow vervalt daaruit het onderdeel
Monumentenwet 1988, dat overgaat naar de Ow.
In aansluiting op de Erfgoedwet is in 2016 gekozen voor een brede Erfgoedverordening die
conform het begrip ‘cultureel erfgoed’ ziet op zowel onroerend cultureel erfgoed (monumenten
en stads- en dorpsgezichten) als roerend cultureel erfgoed (cultuurgoederen).
Deze verordening ziet in beginsel niet meer op archeologie. Archeologische waarden moesten
ook voor de Ow worden geborgd via het ruimtelijke spoor (lees: de bestemmingsplannen en de
afwijkvergunning op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (hierna: Wabo)) op
grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening en artikel 5.2 van het Besluit
omgevingsrecht. Omdat er binnen de gemeente nog bestemmingsplannen zijn waarin de
bescherming van archeologische monumenten niet is opgenomen die na de inwerkingtreding van
de Ow deel uitmaken van het (tijdelijk) omgevingsplan, is in het overgangsrecht afzonderlijk in
een vangnetbepaling voorzien (artikel 22.
                                                                                     Pagina 8 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Wettelijke grondslag
De grondslag voor deze verordening bestaat uit artikel 3.16 van de Erfgoedwet en artikel 38 van
de Monumentenwet 1988. Na inwerkingtreding van de Ow zal in de Erfgoedwet (artikel 3.16,
vierde lid,) zijn opgenomen dat deze verordening geen regels bevat over de fysieke
leefomgeving als bedoeld in artikel 2.4 van de Ow. Dit geldt met een geplande overgangstermijn
tot en met 2029.
Artikelsgewijs
Enkel die bepalingen die nadere toelichting behoeven worden hieronder behandeld.
Artikel 1. Definities
De wettelijke definities uit artikel 1.1 van de Erfgoedwet gelden onverkort voor de begrippen
die gebruikt worden in deze verordening, nu deze verordening berust op artikel 3.16 van de
Erfgoedwet en derhalve in samenhang met de Erfgoedwet moet worden gelezen. Artikel 1 van
deze verordening bevat daarom uitsluitend de begrippen ‘gemeentelijk beschermd cultuurgoed’,
‘gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht’, ‘gemeentelijk beschermde verzameling’,
‘gemeentelijk monument’, ‘minister’ en ‘omgevingsvergunning’ waarvan de definitie moet
worden omschreven of die kortheidshalve zijn gegeven en die niet reeds (in deze vorm) in artikel
1.1 van de Erfgoedwet zijn gegeven.
De voor deze verordening relevante begrippen uit de Erfgoedwet zijn voorts:
- archeologisch monument: terrein dat deel uitmaakt van cultureel erfgoed vanwege de daar
aanwezige overblijfselen, voorwerpen of andere sporen van menselijke aanwezigheid in het
verleden, met inbegrip van die overblijfselen, voorwerpen en sporen;
- archeologische vondst: overblijfsel, voorwerp of ander spoor van menselijke aanwezigheid in
het verleden afkomstig van een archeologisch monument;
- beschermd cultuurgoed: cultuurgoed dat:
a. als zodanig is aangewezen op grond van artikel 3.7, eerste lid, van de Erfgoedwet;
b. voorkomt in een opsomming als bedoeld in artikel 3.7, derde lid, van de Erfgoedwet; of
c. in geval van de aanwijzing van een beschermde verzameling op grond van artikel 3.8, eerste
lid, van de Erfgoedwet zolang nog geen opsomming voor die verzameling is vastgesteld,
redelijkerwijs onder de algemene omschrijving van die beschermde verzameling valt;
- beschermde verzameling: verzameling die is aangewezen op grond van artikel 3.7, tweede lid,
van de Erfgoedwet;
- cultureel erfgoed: uit het verleden geërfde materiële en immateriële bronnen, in de loop van
de tijd tot stand gebracht door de mens of ontstaan uit de wisselwerking tussen mens en
omgeving, die mensen, onafhankelijk van het bezit ervan, identificeren als een weerspiegeling
en uitdrukking van zich voortdurend ontwikkelende waarden, overtuigingen, kennis en tradities,
en die aan hen en toekomstige generaties een referentiekader bieden;
- cultuurgoed: roerende zaak die deel uitmaakt van cultureel erfgoed;
- kerkelijk monument: monument dat eigendom is van een kerkgenootschap, een zelfstandig
onderdeel daarvan, een lichaam waarin kerkgenootschappen zijn verenigd, of van een ander
genootschap op geestelijke grondslag en dat uitsluitend of voor een overwegend deel wordt
gebruikt voor het gezamenlijk belijden van de godsdienst of levensovertuiging;
- monument: onroerende zaak die deel uitmaakt van cultureel erfgoed;
- normaal onderhoud: noodzakelijke reguliere werkzaamheden die gericht zijn op het behoud
van monumentale waarde;
- rijksmonument: monument of archeologisch monument dat is ingeschreven in het
rijksmonumentenregister;
- rijksmonumentenregister: register als bedoeld in artikel 3.3, van de Erfgoedwet;
- verzameling: cultuurgoederen die uit cultuurhistorisch of wetenschappelijk oogpunt bij elkaar
horen.
                                                                                    Pagina 9 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Artikel 2. Gemeentelijk erfgoedregister
Het gemeentelijk erfgoedregister heeft betrekking op al het gemeentelijk (beschermd)
aangewezen cultureel erfgoed als dat krachtens deze verordening is gebeurd. Het gaat om door
het gemeentebestuur zelf aangewezen monumenten, stads- of dorpsgezichten, cultuurgoederen
of verzamelingen.
Tweede lid, onder b
Hier is geregeld dat ook informatie over rijksmonumenten die in de gemeente zijn gelegen in het
gemeentelijk erfgoedregister worden opgenomen. Op grond van de Erfgoedwet ontvangen
burgemeester en wethouders deze informatie in afschrift van de minister bij de inschrijving in
het rijksmonumentenregister. Het kan ook gaan om informatie via instructies als bedoeld in
artikel 2.34, vierde lid, van de Ow betreffende een locatie met de functie-aanduiding
rijksbeschermd stads- en dorpsgezicht.
Tweede lid, onder c
In onderdeel c van het tweede lid is opgenomen dat door burgemeester en wethouders van
gedeputeerde staten ontvangen instructies als bedoeld in artikel 2.33, eerste lid, van de Ow
betreffende een locatie met de functie-aanduiding provinciaal monument, provinciaal
archeologisch monument of provinciaal beschermd stads- en dorpsgezicht in het gemeentelijke
erfgoedregister kunnen worden opgenomen.
Gelet op de Wet kenbaarheid publiekrechtelijke beperkingen onroerende zaken (hierna: Wkpb)
dienen gemeenten uiterlijk op 1 januari 2021 hun publiekrechtelijke beperkingen op onroerende
zaken geregistreerd te hebben in de Basisregistratie kadaster publiekrechtelijke beperkingen
(hierna: BRK-PB). Dit geldt ook voor gemeentelijke monumenten plus gemeentelijk beschermde
stads- of dorpsgezichten. Beperkingen kunnen niet alleen meer op kadastrale percelen worden
geregistreerd, maar ook op basis van Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG)-objecten
(bijvoorbeeld een woning of een bedrijfspand), Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT)-
objecten (bijvoorbeeld een brug) en vrije contouren (bijvoorbeeld een verontreinigingscontour).
Na de inwerkingtreding van de Ow is het de bedoeling dat bestaande ruimtelijke beperkingen te
zien zijn in het Digitaal Stelsel Omgevingswet - Landelijke Voorziening (DSO-LV), mogelijk per
tranche. Dit geldt ook voor nog aan te wijzen nieuwe beperkingenbesluiten met name op basis
van het omgevingsplan. Levering aan de openbare registers en bijhouding in de BRK-PB komt
voor deze besluiten dan te vervallen. De beperkingen die vóór de inwerkingtreding Ow in de
BRK-PB zijn opgenomen, komen tot en met 2029 te vervallen wanneer ze worden vervangen door
nieuwe beperkingenbesluiten op basis van de Ow.
Artikel 3. Aanwijzing als gemeentelijk beschermd cultuurgoed of gemeentelijk beschermde
verzameling
Dit artikel maakt het mogelijk dat topstukken van het gemeentelijk cultuurbezit worden
aangewezen als gemeentelijk beschermde cultuurgoederen of gemeentelijk beschermde
verzamelingen, voor zover deze niet al voor het Nederlandse cultuurbezit als beschermde
cultuurgoederen zijn aangewezen door de minister op grond van artikel 3.7 van de Erfgoedwet
of door gedeputeerde staten op grond van de provinciale erfgoedverordening krachtens artikel
3.17 van de Erfgoedwet. De formele gevolgen van een aanwijzing van een cultuurgoed of
verzameling als gemeentelijk beschermd cultuurgoed of gemeentelijk beschermde verzameling
zijn beperkt: ingevolge artikel 2 van deze verordening zullen ze ingeschreven dienen te worden
in het gemeentelijk erfgoedregister en er geldt op grond van het derde lid, in aanvulling op
artikel 4.18 van de Erfgoedwet, een adviesverplichting bij een eventuele vervreemding daarvan
door de gemeente of wanneer de gemeente afstand wil doen van het eigendom of de zorg voor
het cultuurgoed dat of de verzameling die aan haar was toevertrouwd. De aanwijzing heeft
daarnaast vooral een symbolische betekenis en geeft uitdrukking aan het belang dat de
gemeente stelt in het betreffende cultuurgoed of de betreffende verzameling.
                                                                                   Pagina 10 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De aanwijzing van gemeentelijk beschermde cultuurgoederen en verzamelingen kan uitsluitend
betrekking hebben op cultuurgoederen en verzamelingen die in eigendom zijn van de gemeenten
of cultuurgoederen en verzamelingen waarvan de zorg aan de gemeente is toevertrouwd. Dat
kan bijvoorbeeld het geval zijn bij cultuurgoederen die door de gemeente in bruikleen zijn
verkregen uit collecties van derden. Voor aanwijzing van dergelijke cultuurgoederen is
overeenstemming met de eigenaar een vereiste. Burgemeester en wethouders moeten voorts in
het geval van een schenking, erfstelling, legaat of aankoop eventuele beperkende of andere
juridische voorwaarden in acht nemen.
Er kan op grond van deze verordening geen sprake zijn van de aanwijzing van cultuurgoederen
van derden als gemeentelijk beschermde cultuurgoederen of verzamelingen, zonder
toestemming van de eigenaar. Er bestaat onvoldoende wettelijke grondslag om bij verordening
een juridisch beschermingsregime eenzijdig aan een andere eigenaar op te leggen, zoals dat
geldt voor de op rijksniveau beschermde cultuurgoederen (zie hoofdstuk 4 van de Erfgoedwet).
Van een eventuele aanwijzing zou daardoor geen enkele beschermde werking uitgaan. Daarom is
ervan afgezien een aanwijzingsbevoegdheid voor burgemeester en wethouders te creëren.
Artikel 4. Wijziging, intrekking en vervallen van de aanwijzing als gemeentelijk beschermd
cultuurgoed of gemeentelijk beschermde verzameling
Dit artikel bepaalt onder andere dat bij wijziging (van niet-ondergeschikte aard) van een
aanwijzing en bij intrekking van de status als gemeentelijk beschermd cultuurgoed of
gemeentelijk beschermde verzameling dezelfde adviesprocedure geldt als bij onder meer de
aanwijzing daarvan; over het voornemen daartoe vragen burgemeester en wethouders advies
aan een commissie als bedoeld in artikel 4.18 van de Erfgoedwet. Bij een wijziging van
ondergeschikte betekenis kan onder andere gedacht worden aan de plaatsaanduiding in verband
met verhuizing van een cultuurgoed naar een andere locatie ter plekke of omdat het in tijdelijke
bruikleen wordt gegeven aan een museum. Voorts is hier bepaald dat een aanwijzing vervalt
zodra het cultuurgoed of de verzameling waarop de aanwijzing betrekking door de minister of
een provincie wordt aangewezen als beschermd cultuurgoed of beschermde verzameling.
Artikel 5. Aanwijzing als gemeentelijk monument
Dit artikel regelt de toekenning van de status van gemeentelijk monument aan een monument of
archeologisch monument (een tuin en een park vallen binnen het begrip ‘monument’,
natuurlandschap niet). De aanwijzing vergt een belangenafweging tussen het met de aanwijzing
te dienen belang en de overige bij de aanwijzing betrokken belangen, waaronder planologische
en/of economische belangen of het gebruik van het monument of archeologisch monument.
Deze formulering is ontleend aan artikelen 3.1, eerste lid, en 3.16, tweede lid, van de
Erfgoedwet.
Burgemeester en wethouders hebben beleidsvrijheid bij de aanwijzing van een monument of
archeologisch monument als gemeentelijk beschermd monument; er geldt bovendien niet zoiets
als de voorheen gehanteerde vijftigjarengrens voor monumenten. Bij de afweging van belangen
die daarbij een rol spelen moeten ook de belangen van het gebruik ten opzichte van de te
beschermen monumentale waarde uitdrukkelijk en gemotiveerd naar voren komen. Bij de
voorbereiding van een aanwijzing moeten deze belangen derhalve in concreto worden
onderzocht. Artikel 2 van de verordening van vóór 2016 (vergelijkbaar met het oude artikel 2,
eerste lid, van de Monumentenwet 1988) over het gebruik van het monument, keert echter niet
terug in deze verordening. Voor de aanwijzing als gemeentelijk monument voegt de bepaling
over het gebruik van het (archeologisch) monument geen belang toe dat niet al op grond van
artikel 3:4, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) dient te worden
meegewogen.
                                                                                   Pagina 11 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Volgens vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State gaat het
bij een besluit over de aanwijzing als beschermd monument om de afweging van het algemeen
belang dat is gemoeid met de bescherming van het cultureel erfgoed tegen de belangen die de
eigenaar heeft bij al dan niet aanwijzing. Het gebruik van het monument wordt beschouwd als
een aspect van de belangen van de eigenaar en behoeft daarom niet afzonderlijk te worden
benoemd.
Artikel 6. Voornemen tot aanwijzing
Eerste lid
Ieder monument is gegeven de begripsbepaling van artikel 1.1 van de Erfgoedwet per definitie
een onroerende zaak (een bouwwerk of (groen)aanleg). Ieder archeologisch monument omvat
ten minste één onroerende zaak (het terrein, dat vanwege en samen met de daar aanwezige
overblijfselen, voorwerpen of andere sporen van menselijke aanwezigheid in het verleden, met
inbegrip van die overblijfselen, voorwerpen en sporen, gegeven de begripsbepaling van artikel
1.1 van de Erfgoedwet wordt aangemerkt als archeologisch monument). Voor alle zakelijke
gerechtigden op de betreffende onroerende zaken is ontvangst van het voornemen van een
aanwijzing door burgemeester en wethouders van belang, niet alleen voor de eigenaar. Zie ook
artikel 1, onder a, onderdeel 1, juncto artikel 1, onder b, onderdeel 5, van de Wkpb. Onder
zakelijk gerechtigden vallen ook hypothecaire schuldeisers ten aanzien van de onroerende zaak.
Tweede lid
De aanwijzing van kerkelijke monumenten vereist voorafgaand overleg met de eigenaar. Het
gaat dan per definitie om een monument dat eigendom is van een kerkgenootschap, een
zelfstandig onderdeel daarvan, een lichaam waarin kerkgenootschappen zijn verenigd, of van
een ander genootschap op geestelijke grondslag en dat uitsluitend of voor een overwegend deel
wordt gebruikt voor het gezamenlijk belijden van de godsdienst of levensovertuiging (artikel 1.1
van de Erfgoedwet). Dit lid stemt overeen met de vergelijkbare eis in artikel 3.1 van de
Erfgoedwet en artikel 16.58 van de Ow en doet recht aan de bijzondere positie van het kerkelijk
monument als plaats voor het gezamenlijk belijden van godsdienst of levensovertuiging. Dit
geldt naast de algemene regel van artikel 4:8 van de Awb op grond waarvan belanghebbenden
zoals eigenaren moeten worden gehoord.
Artikel 7. Voorbescherming
Het is wenselijk ook ten aanzien van gemeentelijk monumenten in voorbescherming te voorzien.
Dat gebeurt met dit artikel. De voorbescherming start zodra burgemeester en wethouders het
voornemen tot aanwijzing hebben bekendgemaakt aan de zakelijk gerechtigden. De
voorbescherming voor gemeentelijk monumenten is gebaseerd op artikel 1 van de Wkpb en
vergelijkbaar met de voorbescherming voor rijksmonumenten die voortvloeide uit artikel 5 van
de Monumentenwet 1988 (dat, zoals dat luidde voor inwerkingtreding van Erfgoedwet, tot
inwerkingtreding van de Ow blijft gelden voor rijksmonumenten). De voorbescherming van
rijksmonumenten loopt onder de Ow via de definities ‘voorbeschermd rijksmonument’ en
‘rijksmonumentenactiviteit’ en de vergunningplicht in artikel 5.1, eerste lid, onder b, van de
Ow. Een rijksmonumentenactiviteit is vergunningplichtig en betreft gelet op de definitie ook
voorbeschermde rijksmonumenten. In de definitie van ‘voorbeschermd rijksmonument’ staat wat
er onder wordt verstaan (hetzelfde als tot 1 juli 2022).
                                                                                   Pagina 12 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Artikel 8. Advies gemeentelijke adviescommissie Omgevingscommissie MER
Artikel 15 van de Monumentenwet 1988 blijft van kracht tot de invoering van de Ow. Op grond
van dat artikel dient ten minste in de onderhavige verordening te zijn geregeld de inschakeling
van “een commissie op het gebied van de monumentenzorg die in elk geval tot taak heeft te
adviseren over aanvragen om een omgevingsvergunning voor een activiteit als bedoeld in artikel
2.1, eerste lid, onder f, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht.” Binnen de commissie
zijn enkele leden deskundig op het gebied van de monumentenzorg. Hiertoe behoort ook de
archeologische monumentenzorg.
De Monumentenwet 1988 laat de ruimte om voor de adviestaak voor monumenten de
inschakeling te regelen van een commissie waaraan in de praktijk meer taken in de fysieke
leefomgeving zijn toegedicht. In de praktijk wordt de monumentencommissie bijvoorbeeld wel
gecombineerd met een commissie voor ruimtelijke kwaliteit. Artikel 8 maakt daarvan gebruik
om mogelijk te maken dat vooruitlopend op de Ow gewerkt kan worden met een bredere
gemeentelijke adviescommissie omgevingskwaliteit. Nu een voorwaarde van de Ow zal zijn dat
geen leden van het gemeentebestuur deel uitmaken van deze commissie (onder de
Monumentenwet 1988 geldt dat voor leden van burgemeester en wethouders), is deze
voorwaarde daartoe overgenomen in deze verordening.
Onder de Ow zal op basis van artikel 17.9 een gemeentelijke adviescommissie ingesteld moeten
worden die tot taak heeft te adviseren over de aanvragen om een omgevingsvergunning voor een
rijksmonumentenactiviteit, voor zover het andere dan archeologische monumenten betreft. Ook
daarbinnen dienen enkele leden deskundig te zijn op het gebied van de monumentenzorg. Het
gaat (onder de Ow) om een adviescommissie met een bredere taak voor de omgevingskwaliteit,
waarin de erkenning ligt van het belang van aspecten als cultureel erfgoed, architectonische
kwaliteit van bouwwerken, stedenbouwkundige kwaliteit en kwaliteit van natuur en landschap.
Het gaat daarbij (onder de Ow) zowel om de menselijke beleving van de fysieke leefomgeving
als om de intrinsieke waarden die de maatschappij toekent aan de identiteit van gebieden en
aan dier- en plantensoorten. De Ow maakt uitdrukkelijk een bredere taakstelling van deze
adviescommissie mogelijk. De gemeentelijke adviescommissie Omgevingscommissie MER is
geregeld in de Verordening Omgevingscommissie MER 2022
Artikel 9. Beslistermijn en inhoud aanwijzingsbesluit
Wat betreft de termijn van 26 weken is aangesloten bij de termijn die gehanteerd wordt in de
Erfgoedwet (artikel 3.2, derde lid).
Artikel 10. Bekendmaking aanwijzingsbesluit aan rechthebbenden en inschrijving
Eerste lid
Dit artikel geldt naast de algemene verplichting tot bekendmaking van besluiten op basis van de
Awb. Ontvangst van de aanwijzing door burgemeester en wethouders is voor alle zakelijk
gerechtigden van belang, niet alleen voor de eigenaar. Zie ook artikel 1, onder a, onderdeel 1,
juncto artikel 1, onder b, onderdeel 5, van de Wkpb. Op een aanwijzingsbesluit is deze wet ook
van toepassing. Onder zakelijk gerechtigden vallen ook hypothecaire schuldeisers.
Tweede lid
De registratie van de aanwijzing in het gemeentelijk erfgoedregister is een louter
administratieve verrichting en niet een besluit. Overigens zal van de aanwijzing ook inschrijving
in het gemeentelijke beperkingenregister en in het kadaster plaatsvinden op grond van artikel 1,
onder c en e, van de Wkpb.
                                                                                   Pagina 13 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Artikel 11. Aanwijzing als voorlopig gemeentelijk monument
Dit artikel biedt burgemeester en wethouders de mogelijkheid om in spoedeisende gevallen een
monument of archeologisch monument als gemeentelijk monument aan te wijzen. In dat geval
wordt de adviescommissie zoals bedoeld in artikel 8 pas ingeschakeld na de voorlopige
aanwijzing. De bescherming van paragraaf 4 geldt echter vanaf het moment dat
belanghebbenden schriftelijk in kennis zijn gesteld van de voorlopige aanwijzing. Een
bezwaarschrift heeft dus geen opschortende werking en daarmee kan de voorlopige aanwijzing
dus niet eenvoudig omzeild worden. Als de aanwijzing definitief wordt door de opname in het
erfgoedregister loopt deze bescherming door. Als er uiteindelijk geen opname in het
erfgoedregister plaatsvindt vervalt de bescherming.
Artikel 12. Wijziging gemeentelijk erfgoedregister, vervallen aanwijzing monument
Dit artikel bepaalt dat op het schrappen uit het register van een aanwijzing als gemeentelijk
monument dezelfde procedure geldt als bij de aanwijzing daarvan. Voorts is hierin bepaald dat
de aanwijzing als gemeentelijk monument vervalt zodra een monument is opgenomen in het
rijksmonumentenregister, in een provinciaal erfgoedregister of een provinciale
omgevingsverordening.
Artikel 13. Instandhoudingsplicht gemeentelijk monument
Dit artikel is voor gemeentelijke monumenten naar analogie met artikel 11, eerste lid, van de
Monumentenwet 1988 geschreven, zoals dat is gewijzigd door artikel 10.18 van de Erfgoedwet,
met inbegrip van de instandhoudingsplicht die daarbij is geïntroduceerd.
Het verbod op beschadigen en vernielen van rijksmonumenten en voorbeschermde
rijksmonumenten wordt onder de Ow geregeld in artikel 13.12 van het Besluit activiteiten
leefomgeving (hierna: Bal).
Artikel 14. Omgevingsvergunning gemeentelijk monument
Dit artikel is oorspronkelijk gebaseerd op artikel 2.2 van de Wabo en vanwege het
overgangsrecht tot en met 2029 inhoudelijk zoveel mogelijk gelijk gebleven. Wel is een bepaling
conform artikel 3.11 van het Bal onder andere handelend over rijksmonumentenactiviteiten bij
begraafplaatsen en grafmonumenten toegevoegd.
Artikel 15. Weigeringsgronden
In het eerste lid ligt op grond van de belangenafweging die moet worden gemaakt tevens
besloten dat rekening wordt gehouden met het gebruik van het monument. In het tweede lid is
voor wat betreft de vereiste overeenstemming met de eigenaar van een kerkelijk monument
aangesloten bij artikel 3.2a van de Wabo. Dit geldt ook deels voor artikel 16.58 van de Ow, maar
er is geen gebruik gemaakt van het eerste lid van dit artikel waarin wordt gesproken over
“overleg” en niet over “overeenstemming” omdat dit de kerkelijke eigenaar minder rechten
geeft.
Artikel 16. Aanwijzing als gemeentelijk beschermd stads- en dorpsgezicht
Dit artikel geeft de mogelijkheid aan de gemeenteraad om gemeentelijke stads- en
dorpsgezichten aan te wijzen, die vervolgens krachtens het omgevingsplan moeten worden
beschermd. Het is mogelijk dat het tijdelijke omgevingsplan, onderdelen van het
bestemmingsplan of de beheersverordening, als beschermend worden aangemerkt. Dit is
vergelijkbaar met de tot inwerkingtreding van de Ow nog geldende artikelen 35 en 36 van de
Monumentenwet 1988 voor rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten.. Daarna is het aanwijzen
van gemeentelijke stads- of dorpsgezichten mogelijk via deze verordening (tot het eind van de
overgangsfase) of het omgevingsplan. Voor de bescherming van rijksmonumenten binnen het
gemeentelijke stads- of dorpsgezicht geldt dan de artikelen 5.1 en 5.22 van de Ow en van
gemeentelijke monumenten artikel 13.
                                                                                   Pagina 14 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Ook het Rijk zal de bescherming van nieuwe stads- en dorpsgezichten van landelijke betekenis
dan op basis van de Ow regelen via een instructie aan de gemeenten, die zij moeten overnemen
in hun omgevingsplan. Voor bestaande rijksbeschermde stads- en dorpsgezichten geldt artikel
4.35 van de Invoeringswet Omgevingswet.
Zevende lid
De voorgaande leden zijn niet van toepassing op een stads- of dorpsgezicht dat via instructies de
functie-aanduiding rijksbeschermd heeft op grond van artikel 2.34, vierde lid, van de Ow, of
provinciaal beschermd heeft op grond van artikel 2.33, eerste lid, van de Ow.
Artikel 17. Wijziging, intrekking en vervallen van de aanwijzing als gemeentelijk beschermd
stads- of dorpsgezicht
Dit artikel bepaalt onder andere dat bij wijziging (van niet-ondergeschikte aard) van een
aanwijzing en bij intrekking van de status als gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht
dezelfde procedure geldt als bij de aanwijzing daarvan. Voorts is hier bepaald dat een
aanwijzing vervalt zodra het stads- of dorpsgezicht waarop de aanwijzing betrekking door de
minister of een provincie wordt aangewezen als beschermd stads- en dorpsgezicht. Bij een
wijziging van ondergeschikte betekenis kan o.a. gedacht worden aan wijzigingen in verband met
de verandering van bijvoorbeeld straatnamen of huisnummers.
Artikel 18. Verbodsbepaling en aanvraag omgevingsvergunning
Artikel 2.2, eerste lid, aanhef en onder c, van de Wabo gaf de gemeente de mogelijkheid om op
basis van hun verordening het slopen in een gemeentelijk beschermd stads- of dorpsgezicht aan
een omgevingsvergunningplicht te onderwerpen. Daaraan is hier uitvoering gegeven. Artikel 5.1,
aanhef en onder a, van de Ow geeft de gemeenten de mogelijkheid een dergelijke verplichting
op te nemen als een omgevingsplanactiviteit in het omgevingsplan. Totdat het omgevingsplan is
aangepast, kan het verbod in de Erfgoedverordening blijven staan, in aanvulling op het
overgangsrecht ten aanzien van de 2.2 van de Wabo activiteiten. De Ow regelt in de artikelen
22.2, 22.8 en 2.1a van het Omgevingsbesluit het overgangsrecht.
Artikel 19. Duurzaamheid
In de Erfgoedverordening wordt ingespeeld op wensen en behoeften met betrekking tot
duurzaamheid op of nabij rijksmonumenten en gemeentelijke monumenten en in de beschermde
stads- en dorpsgezichten.
In dit artikel krijgen burgemeester en wethouders de bevoegdheid om hiervoor nadere regels te
stellen. In de bijgevoegde “Nadere regels duurzaamheid rijksmonumenten, gemeentelijke
monumenten en beschermde stads– en dorpsgezichten Maasgouw 2022” is vervolgens uitgewerkt
hoe met duurzaamheid wordt omgegaan. Deze nadere regels zijn gericht op het plaatsen van
zonnepanelen. De regels over het plaatsen van zonnepanelen vloeien voort uit een door de
Omgevingscommissie MER gehanteerde richtlijn (hierna de richtlijn). De richtlijn krijgt in de
nadere regels een formele juridische grondslag. Uiteraard is het mogelijk om de nadere regels,
indien aan de orde, in de toekomst verder uit te breiden.
Artikel 20. Strafbepaling
De strafbaarstelling geldt in aanvulling op de Ow en de Wet economische delicten (hierna: Wed).
Het handelen zonder vergunning zoals vereist op grond van de artikelen 14 en 20, eerste lid, is
strafbaar gesteld in de Wed (artikel 1a, onderdeel 2, na inwerkingtreding Ow). Voor
inwerkingtreding van de Ow was dit ook strafbaar op grond van de Wed, onder verwijzing naar
artikel 2.2 van de Wabo.
Art 154, tweede lid, van de Gemeentewet bepaalt dat de maximale boete die de gemeenteraad
op overtreding van verordeningen kan stellen een geldboete van de tweede categorie is.
                                                                                   Pagina 15 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Artikel 20 verwijst naar de artikelen 13 en 14, derde lid. Artikel 13 bevat de
instandhoudingsverplichting van een gemeentelijk monument, zolang deze regel of verplichting
nog niet in het omgevingsplan is opgenomen. Als wordt gehandeld in strijd met de
instandhoudingsverplichting, geldt deze strafbaarstelling en kan een boete worden opgelegd.
Artikel 14, derde lid, geeft burgemeester en wethouders de mogelijkheid om nadere regels te
stellen in het belang van de monumentenzorg met betrekking tot de uitvoering van
werkzaamheden aan een gemeentelijk monument. Als die nadere regels worden overtreden,
geldt deze strafbaarstelling en kan een boete worden opgelegd.
Artikel 21. Toezichthouders
Toezichthouders zijn personen die bij of krachtens wettelijk voorschrift belast zijn met het
houden van toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens enig wettelijk voorschrift
(artikel 5:11 Awb). Toezichthouders kunnen zowel individueel als categoraal worden
aangewezen. In de artikelen 5:15 tot en met 5:19 Awb worden bevoegdheden aan
toezichthouders toegekend.
Op basis van artikel 5:15 Awb is een toezichthouder bevoegd elke plaats te betreden met
uitzondering van woningen zonder toestemming van de bewoner. 'Plaatsen' is daarbij een ruim
begrip en omvat niet alleen erven en andere terreinen, maar ook gebouwen (niet-woningen). Uit
artikel 5.13 van de Wabo volgt dat de ambtenaren die op grond van artikel 22, eerste lid, belast
zijn met het toezicht op de naleving ter zake van het bepaalde bij of krachtens de Wabo, voor
zover het betreft activiteiten als bedoeld in artikel 2.2, daarnaast ook bevoegd zijn, met
medeneming van de benodigde apparatuur, een woning te betreden zonder toestemming van de
bewoner. Dit laatste wordt in artikel 18.7 van de Ow geregeld.
Artikel 22. Vangnet archeologie
Op grond van artikel 38a Monumentenwet juncto artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke
ordening diende in het bestemmingsplan in de toelichting bij het bestemmingsplan een
beschrijving opgenomen te worden van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige
cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is
gehouden. Met de invoering van deze verplichting was de bescherming archeologische waarden
in beginsel ruimtelijk geborgd. Alle bestemmingsplannen die na 2007 zijn geactualiseerd,
moeten in principe voldoen aan deze eis. Er waren echter nog bestemmingsplannen van kracht
van vóór de invoering van deze eisen. Om, mede gelet op de verplichtingen van het Verdrag van
Valletta, ook voor de gronden waar deze ‘oude’ bestemmingsplannen nog gelden de bescherming
van archeologische waarden te verzekeren, is dit artikel opgenomen. De strekking van dit artikel
is te waarborgen dat mogelijk in deze gronden aanwezige archeologische waarden niet worden
verstoord, tenzij daaraan aandacht is besteed die gelijkwaardig is aan waartoe artikel 5.130 van
het Besluit kwaliteit leefomgeving verplicht, door middel van de verwachtingskaarten, een
omgevingsvergunning of eigen onderzoek dat aan die eisen kan voldoen.
Artikel 22.4 van de Ow bevat een overgangsbepaling. Voorts bepaalt artikel 22.8, onder a, van
de Ow dat gemeenten slechts beschermingsmaatregelen in hun omgevingsplan mogen opnemen
inzake bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten.
Bij eventuele nadere regels van burgemeester en wethouders over het verrichten van
archeologisch onderzoek zoals genoemd in het tweede lid van dit artikel kan bijvoorbeeld
gedacht worden aan regels met betrekking tot een programma van eisen of een plan van aanpak.
Het tweede lid wordt, gelet op het vervallen van artikel 38 van de Monumentenwet 1988 en het
inwerking treden van de Ow, rechtstreeks onderdeel van het tijdelijk omgevingsplan.
                                                                                    Pagina 16 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Nadere regels duurzaamheid rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beschermde
stads –en dorpsgezichten Maasgouw 2022
Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen
Artikel 1.1 Afbakening
De in dit document opgenomen nadere regels zijn van toepassing op:
a. rijksmonumenten zoals genoemd in artikel 1 van de Erfgoedwet;
b. gemeentelijke monumenten zoals genoemd in artikel 1, onderdeel d Erfgoedverordening
Maasgouw 2022;
c. een beschermd stads- en dorpsgezicht zoals genoemd in artikel 1, onderdeel b
Erfgoedverordening Maasgouw 2022.
Hoofdstuk 2. Duurzaamheid Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten en beschermde
stads- en dorpsgezichten
Artikel 2.1 Zonnepanelen bij rijksmonumenten
1. Het is verboden op een dak van een rijksmonument, zonnepanelen te plaatsen.
2. Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing als, door de aanvrager nadrukkelijk wordt
aangetoond dat:
a. het plaatsen van de zonnepanelen geschiedt op een relatief bescheiden schaal;
b. er geen historisch materiaal verloren gaat;
c. de zonnepanelen zich niet nadrukkelijk in het zicht bevinden;
d. de zonnepanelen qua materiaal van zodanige aard zijn, dat zij in het zonlicht niet
reflecteren. Hetgeen betekent dat:
i. de folie en de dragers mat of donkerkleurig moeten zijn;
ii. de kleur van de zonnepanelen moet zijn afgestemd en moeten harmoniëren met de kleur van
de dakbedekking;
e. de zonnepanelen, via een opbouwsysteem op de daken worden bevestigd.
Artikel 2.2 Zonnepanelen bij gemeentelijke monumenten
1. Het is verboden op een dak van een gemeentelijk monument, zonnepanelen te plaatsen.
2. Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing als, door de aanvrager nadrukkelijk wordt
aangetoond dat:
a. het plaatsen van de zonnepanelen geschiedt op een relatief bescheiden schaal;
b. er geen historisch materiaal verloren gaat;
c. de zonnepanelen zich niet nadrukkelijk in het zicht bevinden;
d. de zonnepanelen qua materiaal van zodanige aard zijn, dat zij in het zonlicht niet
reflecteren. Hetgeen betekent dat:
i. de folie en de dragers mat of donkerkleurig moeten zijn;
ii. de kleur van de zonnepanelen moet zijn afgestemd en moeten harmoniëren met de kleur van
de dakbedekking;
e. de zonnepanelen, via een opbouwsysteem op de daken worden bevestigd.
Artikel 2.3 Zonnepanelen bij beschermde stands- en dorpsgezichten
1. Het is verboden zonnepanelen te plaatsen in een beschermd stads- en dorpsgezicht.
2. Het verbod in het eerste lid is niet van toepassing als, door de aanvrager nadrukkelijk wordt
aangetoond dat:
a. het plaatsen van de zonnepanelen geschiedt op een relatief bescheiden schaal;
b. er geen historisch materiaal verloren gaat;
c. de zonnepanelen zich niet nadrukkelijk in het zicht bevinden;
                                                                                    Pagina 17 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>d. de zonnepanelen qua materiaal van zodanige aard zijn, dat zij in het zonlicht niet
reflecteren. Hetgeen betekent dat:
i. de folie en de dragers mat of donkerkleurig moeten zijn;
ii. de kleur van de zonnepanelen moet zijn afgestemd en moeten harmoniëren met de kleur van
de dakbedekking;
e. de zonnepanelen, via een opbouwsysteem op de daken worden bevestigd.
Hoofdstuk 3. Overige bepalingen
Artikel 3.1 Bijzondere afwijkingsbevoegdheid
In geval van bijzondere omstandigheden kunnen burgemeester en wethouders besluiten om van
de nadere regels af te wijken.
Artikel 3.2 Overig
De bij dit document behorende bijlage maakt onlosmakelijk deel uit van de nadere regels.
Artikel 3.3 Citeertitel
Dit document wordt aangehaald als “Nadere regels duurzaamheid gemeentelijke monumenten,
rijksmonumenten en beschermde stads – en dorpsgezichten Maasgouw 2022”.
Artikel 3.4 Inwerkingtreding
De vastgestelde “Nadere regels duurzaamheid gemeentelijke monumenten, rijksmonumenten en
beschermde stads – en dorpsgezichten Maasgouw 2022” treden in werking tegelijk met de
inwerkingtreding van de Erfgoedverordening Maasgouw 2022.
                                                                                  Pagina 18 van 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>