<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Doorontwikkeling Beschermd wonen in de Peelregio:
                     Inclusie Centraal
                        Helmond-Peel
Helmond, 26 mei 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
   1. Visie op doorontwikkeling Beschermd wonen                          Pagina 3
       1.1   Aanleiding                                                  Pagina 3
       1.2   Sociale inclusie als missie                                 Pagina 3
       1.3   Uitgangspunten                                              Pagina 3
   2. Beschermd wonen ‘nieuwe stijl’                                     Pagina 5
       2.1   Verblijfssetting met 24- uurs toezicht                      Pagina 5
       2.2   Beschermd thuis                                             Pagina 6
       2.3   Gemeenschappelijke functies                                 Pagina 7
       2.4   Scheiden Wonen en Zorg                                      Pagina 8
       2.5   Dagbesteding                                                Pagina 9
       2.6   Ouderinitiatieven                                           Pagina 9
   3. Decentralisatie-opgave                                             Pagina 11
       3.1   Huidige situatie                                            Pagina 11
             3.1.1 Beschermd wonen                                       Pagina 11
             3.1.2 Beschermd thuis                                       Pagina 12
       3.2   Opgave voor de regio                                        Pagina 12
       3.3   Ingroei-pad en financiële risico’s                          Pagina 13
             3.3.1 Uitstroom en uitname Wlz per 2021                     Pagina 13
             3.3.2 Verdeelmodel                                          Pagina 14
             3.3.3 Ingroei-pad                                           Pagina 14
             3.3.4 Risico’s                                              Pagina 15
   4. Uitvoeringsvarianten Beschermd wonen vanaf 2022                    Pagina 16
       4.1   Huidige uitvoeringswijze Beschermd wonen                    Pagina 16
       4.2   Centrumfunctie Helmond houden                               Pagina 17
       4.3   Gedeeltelijke door-decentralisatie naar de lokale gemeenten Pagina 19
       4.4    Gehele door-decentralisatie naar de lokale gemeenten       Pagina 20
       4.5   Samenwerking                                                Pagina 21
   5. Advies voor vervolg                                                Pagina 23
   6. Proces en planning vervolgstappen                                  Pagina 25
   Bijlagen
       1. Relaties
       2. Analyse Beschermd wonen
                                                                                   2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>     1. Visie op doorontwikkeling Beschermd wonen
  1.1 Aanleiding
  Voor Beschermd wonen is in 2015 een transformatie-opgave gedefinieerd. Deze
  transformatie-opgave wordt ontleend aan de doelen van de Wet Maatschappelijke
  Ondersteuning, waarin het herstel en behoud van de zelfredzaamheid, participatie en
  eigen regie centraal staat.
  Ook worden de conclusies van de Commissie Toekomst 1 (onder voorzitterschap van Erik
  Dannenberg) omarmd en vertaald bij de uitwerking van Beschermd wonen ‘nieuwe stijl’.
  1.2 Sociale inclusie als missie
  In het toekomstbeeld van Beschermd wonen staat de sociale inclusie van mensen met een
  verstoord zelf-organiserend vermogen centraal. In de vorm van uiteenlopende
  woonvarianten met flexibele ondersteuning naar behoefte: gericht op stabilisatie, het leren
  hanteren van de problematiek, het naar vermogen zichzelf ontwikkelen, participatie en
  zingeving.
  Het gaat om het bieden van ondersteunende diensten die het mogelijk maken dat ook -
  zeer- kwetsbare mensen zich thuis kunnen voelen in de samenleving. Beschermd wonen
  gaat niet om de stenen, maar om dienstverlening. Het perspectief is inclusie. Dit maakt
  een nauwe aansluiting bij de lokale ondersteuningsketen noodzakelijk en stimuleert om in
  te zetten op participatie.
  1.3 Uitgangspunten
   We hebben de volgende uitgangspunten geformuleerd voor het vormgeven van een
   toekomstgericht stelsel van begeleid en Beschermd wonen, met de volgende kenmerken:
   1. flexibiliteit (op- en afschalen naar behoefte): maatwerk, passend bij de vraag
   2. regelarm (zo eenvoudig en compact mogelijk, zowel qua indicatiestelling als qua
       verantwoording), passend binnen het kader van een rechtmatige verstrekking
   3. resultaatgericht (aansluitend bij de Wmo-doelstellingen: versterking van eigen kracht,
       vergroting van participatie, vergroten van betrokkenheid van het sociale netwerk)
   4. aansluitend bij het lokale (voorliggende) veld, met het oog op het vergroten van de
       maatschappelijke participatie en tegengaan van hospitalisering
   5. gebruikmakend van innovatieve toepassingen (zoals bijvoorbeeld zorgtechnologie).
   Het rapport van de Commissie Dannenberg “Van Beschermd wonen naar een Beschermd
   thuis” sluit volledig aan op de in de Peel geformuleerde uitgangspunten. We omarmen de
   visie dat Beschermd wonen gericht is op het zoveel mogelijk realiseren van sociale inclusie
1
  Commissie Toekomst, Van Beschermd wonen naar een Beschermd thuis, 11 november 2015.
                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>  waarbij cliënten zo zelfstandig mogelijk deel uitmaken van de maatschappij, in plaats van
  voortdurend –op basis van hun zorgvraag- in een specifieke voorziening ondergebracht te
  worden.
  Als belangrijke condities voor sociale inclusie noemt de Commissie:
       Versterken van zelfmanagement, ervaringsdeskundigheid en informele zorg
       Garanderen van langdurige begeleiding met flexibele intensiteit
       Ondersteuningscontinuüm voor herstel en participatie
       Een breed arsenaal van woonvarianten
       Beschikbare en betaalbare wooneenheden
       Laagdrempelige toegang tot zorgfuncties
       Duurzaam samenwerken tussen gemeenten en zorgverzekeraars
       Borgen van kwaliteit en vraaggerichtheid van ondersteuning
In de missie van beschermd wonen staat de sociale inclusie van mensen met een verstoord
zelforganiserend vermogen centraal. De ondersteuning wordt op maat geboden: gericht op
stabilisatie, het leren hanteren van de problematiek, het naar vermogen zichzelf ontwikkelen,
participatie en zingeving.
                                                                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>    2. Beschermd wonen ‘nieuwe stijl’
Beschermd wonen is een begrip dat inmiddels een veelheid van woon- en zorgsituaties
omvat. Dit is in de AWBZ-praktijk, vóór de overgang naar de Wmo in 2015, zo gegroeid. Toen
we deze situaties naast de wettelijke definitie2 van Beschermd wonen hielden en
beoordeelden, is de conclusie getrokken dat er een afschaling en doorontwikkeling moest
plaatsvinden van Beschermd wonen.
Dit staat hieronder beschreven.
2.1 Verblijfssetting met 24- uurs toezicht
Er zijn en blijven in onze samenleving mensen, die de regie op hun eigen leven amper
hebben gekend of grotendeels kwijt zijn, en ook met eventuele steun van anderen niet zelf
kunnen zorgen voor een stabiele woonplek en een goed leven.
“Bij deze zeer divers samengestelde groep mensen hangt de verstoorde zelfregulatie samen
met (soms combinaties van) ernstige psychische aandoeningen, beperkingen in cognitief
functioneren, lichamelijke of zintuiglijke handicaps, mobiliteitsproblemen en
middelengebruik. Meestal zijn er ook complexe psychosociale problemen, zoals armoede en
schulden, dreigende huisuitzetting, weinig tot geen deelname aan het arbeidsproces,
huiselijk geweld en dakloosheid, die de balans tussen draaglast en draagkracht verder
ontregelen. Naast de stress hiervan hebben mensen vaak niet de mogelijkheden of de
middelen om aan het maatschappelijk verkeer deel te nemen. Het gebrek aan zelfregulatie
wordt op dat moment onvoldoende gecompenseerd door combinaties van informele steun,
maatschappelijke ondersteuning en ambulante begeleiding en behandeling. Dit kan bij
mensen leiden tot vormen van sociale uitsluiting, sociaal isolement, ernstige
zelfverwaarlozing en/of van ernstige overlast.”3
Alhoewel ook voor deze doelgroep de focus gericht moet blijven op het vergroten van de
zelfredzaamheid en participatie, betreft dit toch een doelgroep met een meer langdurige
behoefte aan een verblijfssetting, waarbij we wel uitgaan van een perspectief met
verbetering. Wanneer dit niet het geval is, kan er sprake zijn van een indicatie Wet
langdurige zorg.
Voor deze doelgroep bieden we Beschermd wonen.
     Beschermd wonen: wonen en verblijf in een accommodatie van een instelling met
         daarbij behorend 24 uurs toezicht en begeleiding in de directe nabijheid, gericht op
         het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal
2
  ‘Wonen in een accommodatie van een instelling met daarbij behorende toezicht en begeleiding, gericht op
het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie, het psychisch en psychosociaal functioneren, stabilisatie
van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het
afwenden van gevaar voor de cliënt of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale
problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving’.
3
  Commissie Toekomst, Van Beschermd wonen naar een Beschermd thuis, 11 november 2015.
                                                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>        functioneren, stabilisatie van een psychiatrisch ziektebeeld, het voorkomen van
        verwaarlozing of maatschappelijke overlast of het afwenden van gevaar voor de
        persoon of anderen, bestemd voor personen met psychische of psychosociale
        problemen, die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving
        (art. 1.1.1. Wmo 2015).
2.2 Beschermd thuis
Er is duidelijk behoefte gebleken aan het uitbreiden van de bestaande categorieën
“Begeleiding”, voor mensen die in principe zelfstandig kunnen wonen (en ook zelf huur
betalen), maar op grond van hun (GGZ-)problematiek -nog- intensieve begeleiding nodig
hebben, die deels gepland en deels ook onplanbaar aangeboden moet worden en waarbij
een vorm van 24-uurs bereikbaarheid en/of toezicht beschikbaar moet zijn (eventueel in de
vorm van zorg op afstand met behulp van domotica).
Een oplossing hiervoor is om een nieuwe categorie van ondersteuning te bieden.
Aan de inzet van deze categorie wordt expliciet de voorwaarde gekoppeld dat er toegewerkt
wordt naar het resultaat van stabilisatie c.q. het voorkomen van opname in een
verblijfssetting.
Als dat mogelijk is, wordt gewerkt naar zelfstandig (begeleid) wonen.
Op grond van het vooraf goed beschrijven van –toetsbare- doelen en resultaten zal
monitoring plaatsvinden door de Wmo-consulent. Hierbij zal met de cliënt, zijn/haar sociaal
netwerk en de betreffende begeleider een gesprek gevoerd worden over hoe het gaat en
wat er verder nodig is aan begeleiding en ondersteuning. Dit is altijd maatwerk en kan meer
of minder zijn, afhankelijk van de situatie. Hierbij worden de behoeften breed in beeld
gebracht: zowel qua begeleiding, als voor wat betreft het wonen, sociale contacten,
werk/dagbesteding, e.d.
Voor deze doelgroep binnen Beschermd wonen bieden we vanaf 2017 Begeleiding plus
(Beschermd thuis).
      Begeleiding plus (Beschermd thuis): op de behoeften, persoonskenmerken en
        mogelijkheden van een persoon afgestemd geheel van diensten en activiteiten in het
        kader van intensieve ambulante individuele (woon-)begeleiding. Bedoeld voor
        personen met langdurige psychiatrische, psychische of psychosociale problemen, of
        een combinatie daarvan met een verstandelijke beperking of gedragsstoornissen
        mits de hoofdgrondslag psychiatrie is, die niet volledig in staat zijn zich op eigen
        kracht te handhaven in de samenleving c.q. niet geheel zelfstandig kunnen wonen.
        De inzet gaat qua intensiteit de reguliere categorieën voor begeleiding te boven. De
        begeleiding wordt ingezet ter voorkoming van beschermd wonen of afschaling van
        beschermd wonen naar zelfstandig (begeleid) wonen. Hiertoe behoort ook de 24
        uurs bereikbaarheid van de begeleiding en onplanbare begeleiding. Begeleiding plus
                                                                                             6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>         kan individuele begeleiding en begeleiding in groepsverband (evt. met vervoer)
         omvatten.
2.3 Gemeenschappelijke functies
Er zijn initiatieven mét en zónder gemeenschappelijke ruimten, waar al dan niet door de
individuele bewoners gebruik van wordt gemaakt. De waarde hiervan ligt vooral in de sfeer
van sociale contacten, ontmoeting, recreatieve en educatieve activiteiten. De
gemeenschappelijke ruimte biedt daarvoor een veilige omgeving aan de bewoners.
Uit het onderzoek dat JB Lorenz in de Peelregio heeft verricht, blijkt geen relatie tussen de
mate of behoefte aan begeleiding en het al dan niet geclusterd wonen met een
gemeenschappelijke ruimte.
Ons uitgangspunt is om niet de locatie te financieren, maar de functie. Het gaat immers om
de (mogelijke) behoefte aan functies die bij uitstek binnen de (lokale) Wmo-gedachte
passen. Deze behoefte bestaat niet alleen bij de bewoners van een wooninitiatief, maar kan
ook breder in de wijk bestaan bij vergelijkbare doelgroepen. Ook wanneer bewoners
besluiten om de stap naar meer zelfstandig wonen te maken, kunnen zij nog steeds aan dit
type functies behoefte hebben.
    Voorbeelden van deze functies zijn:
    - Een gemeenschappelijke ruimte of inloopfunctie, waar gezamenlijke activiteiten
      (recreatief of educatief) georganiseerd kunnen worden.
    - Een eetpunt, waar gezamenlijk kan worden gekookt en gegeten.
Door deze functies maatschappelijk in te bedden, kan er een vervlechting plaatsvinden met
bestaande algemene voorzieningen, zoals wijkcentra. Ook worden aanbieders gestimuleerd
tot het opzoeken van samenwerking, zowel onderling als met het brede welzijnsveld.
Hierdoor kunnen betere voorwaarden tot sociale inclusie en participatie op wijk- en
buurtniveau worden geschapen.
Dit doet recht aan de gewenste vermaatschappelijking en vraaggerichtheid van de
ondersteuning. In plaats van eilandjes van totale zorg voor een beperkte doelgroep, wordt
de drempel verlaagd naar inclusie. Dit is van belang, omdat deze doelgroep in sociaal opzicht
nog te veel wordt buitengesloten. Ook voelt men zichzelf soms maatschappelijk geïsoleerd
en eenzaam. Het is de moeite waard om dit patroon te doorbreken.
Hier ligt met name ook de verbinding met de doelen en ambities van de Wet
Maatschappelijke Ondersteuning. Daar ligt de opdracht voor gemeenten en zorgaanbieders
het sterkst. Met als doel sociale inclusie.
                                                                                              7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Dat betekent dat er geen specifieke gemeenschappelijke ruimten bekostigd worden, anders
dan binnen de eerder genoemde intramurale setting. Het ligt in de rede om deze functie meer
vraaggericht en in een bredere maatschappelijke context in te bedden en te verbinden met
de lokale nulde lijn. Op die manier snijdt het mes aan twee kanten: het bevorderen van
sociale zelfredzaamheid en het stimuleren van sociale inclusie.
2.4 Scheiden Wonen en Zorg
Een thema dat de aandacht vraagt is de gewenste scheiding tussen wonen en zorg. In
principe moet niet de woonsituatie leidend zijn in de keuze van de zorgaanbieder. Dit zou
alleen een rol kunnen spelen bij een verblijfssetting (intramuraal).
De verblijfscomponent in de categorie ‘Begeleiding-Plus/Beschermd Thuis’ wordt daarom
niet gefinancierd. Het gaat immers om zelfstandig wonen en huur betalen.
Het gaat daarnaast ook om de relatie tussen de woonsituatie en de zorgaanbieder.
Het ontbreken van passende en betaalbare huisvesting blijkt nogal eens een belangrijk
struikelblok te zijn in het realiseren van de beoogde zelfstandigheid. De cliënt kiest dan voor
een zorgaanbieder met de gewenste huisvesting. Steeds vaker is het woonprobleem leidend
in plaats van de keuze voor de noodzakelijke ondersteuning en het beoogde doel ervan. Dat
geeft vertroebeling in het gesprek over de gewenste resultaten, zowel met de cliënt als met
de zorgaanbieder.
Door de koppeling van een huurovereenkomst aan een specifieke aanbieder kunnen cliënten
in een langdurige afhankelijkheid van deze aanbieder komen te verkeren. Het heeft een
enorme impact als iemand zijn of haar eigen vertrouwde woning moet verlaten, op het
moment dat hij meer zelfstandigheid wil of van zorgaanbieder wil veranderen. Dat schept
ook een afhankelijkheid die van invloed kan zijn op het perspectief dat iemand voor zichzelf
ziet. M.u.v. de intramurale setting zou de cliënt in elke woning ambulante ondersteuning
naar behoefte moeten kunnen ontvangen. Zorgaanbieders moeten in dit kader met
corporaties gaan samenwerken, in plaats van zelfstandig vastgoed te verwerven:
’schoenmaker, blijf bij je leest’.
Het is belangrijk dat gemeenten hierover met de woningcorporaties het gesprek voeren.
Zodat zij gezamenlijk kunnen sturen op de ontwikkelingen. Niet alleen in het belang van de
individuele cliënt, maar ook in het belang van een evenwichtige spreiding over de wijken. Er
moet oog zijn voor de draagkracht van de samenleving, en dat is een afweging die het beste
in samenspraak kan worden gemaakt.
Daarmee is het huisvestingsprobleem niet opgelost. We constateren dat het van groot
belang is om in de Peelregio zo veel mogelijk woningen beschikbaar te hebben, die recht
doen aan de individuele behoeften van deze groepen cliënten. In het kader van het
                                                                                              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>woonbeleid zal door de gemeenten moeten worden bezien hoe voor alle doelgroepen
betaalbare huisvesting kan worden gerealiseerd.
De huisvestingsbehoeften van jongvolwassenen met een noodzaak tot zelfstandig, dan wel
geclusterd wonen, verdient de aandacht. Zij lopen aan tegen hoge woonlasten en beperkte
beschikbare passende woonruimte. Dit onderdeel komt expliciet terug in de uitwerking van
de lokale gemeentelijke woonvisie.
2.5 Dagbesteding
De sleutel tot sociale interactie en de inclusieve samenleving, ligt in een zinvolle
dagbesteding c.q. (vrijwilligers-)werk. Dit is ook voor het toekomstperspectief van deze
doelgroep heel erg belangrijk. Dit versterkt hun zelfredzaamheid en hun sociale netwerk.
Het betreft hier veelal een doelgroep met behoefte aan een duidelijke structuur en
begeleiding. Daar moet rekening mee worden gehouden bij het zoeken van een passende
daginvulling. De begeleiding blijkt onvoldoende in staat om op een goede manier het
gesprek met de bewoners aan te gaan over hun mogelijkheden en wensen en tegelijkertijd
de juiste en passende arbeid/dagbesteding daarbij te vinden. Toeleiding naar werk en
sociale activering vraagt om specifieke kennis en deskundigheid.
Veel cliënten hebben te kampen met de problemen van ‘een lege dag’. We zien twee
aspecten van doorontwikkeling:
    a) De gerichtheid van de aangeboden begeleiding:
    b) De toeleiding naar geschikt werk, jobcoaching, arbeidsmatige dagbesteding, of
        activering.
In zekere zin houden deze aspecten ook verband met elkaar. De begeleiding die vanuit de
aanbieder wordt geboden is vooral van oudsher gericht op het bevorderen en behouden van
een stabiele woonsituatie. Dit vraagt een transformatie van de aanbieder, de begeleiding
moet hier actiever en gerichter in worden.
Een goede samenwerking tussen de Wmo-begeleiding en de mogelijkheden die de
Participatiewet biedt, zou wellicht kunnen bijdragen aan een beter toekomstperspectief en
een zinvolle (arbeidsmatige) dagbesteding c.q. sociale activering van deze doelgroep.
2.6 Ouderinitiatieven
In het veld van beschermd thuis/begeleiding, nemen de ouderinitiatieven een bijzondere
positie in.
Ouderinitiatieven –die onder de Wmo vallen- zijn een initiatief van ouders van
(jong)volwassenen met vaak een autisme spectrum stoornis, met meestal een normale
begaafdheid. Hierbij gaat het om een aantal appartementen (10-14) in elkaars directe
                                                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>nabijheid of in een wooncomplex, met een gemeenschappelijk gebruikt appartement. De
appartementen worden gehuurd van de woningcorporatie. Het gaat om zelfstandig wonen
met begeleiding op maat. Ouderinitiatieven hebben volledig de regie in handen als het gaat
om de realisatie van het wooninitiatief en de zorginzet. Zij zijn nauw betrokken bij de gang
van zaken in het initiatief. In gezamenlijk overleg wordt –samen met de bewoners- bepaald
wie er komen wonen. Er kunnen verschillende zorgaanbieders zijn. In onze regio hebben we
zes wooninitiatieven voor de doelgroep jongvolwassenen. (2x in Helmond, Deurne,
Someren, Asten en Gemert-Bakel)
Een ouderinitiatief wijkt af van een wooninitiatief. Een wooninitiatief is een initiatief dat is
geïnitieerd vanuit één specifieke aanbieder, die dan ook de zorg in de appartementen
verleent. Soms is het vastgoed eigendom van de aanbieder zelf of wordt het gehuurd door
de aanbieder. De aanbieder houdt een wachtlijst bij en bepaalt feitelijk wie er komen
wonen.
De ouderinitiatieven zijn waardevol omdat zij als sociaal netwerk samen met de bewoners
eigen verantwoordelijkheid nemen voor een zo zelfstandig mogelijk bestaan. De
ouderinitiatieven zijn een goed voorbeeld van burgerkracht en zelf-organiserend vermogen.
Inmiddels bestaan de meeste ouderinitiatieven al geruime tijd.
De ouderinitiatieven in de regio willen we graag behouden, ook binnen ons nieuwe stelsel.
De financiering van de zorg en ondersteuning valt in de categorie Begeleiding-Plus of in de
reguliere categorie begeleiding. Dit wordt individueel beoordeeld.
                                                                                                 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>     3. Decentralisatie-opgave
Binnen de uitvoering van beschermd wonen hebben we te maken met veel partijen. Een
overzicht hiervan is opgenomen in de bijlagen.
3.1 Huidige situatie4
Op dit moment vervult Helmond de centrumfunctie voor de uitvoering van Beschermd
wonen. De gemeenten die gekoppeld zijn aan deze centrumfunctie zijn: Asten, Deurne,
Gemert-Bakel, Laarbeek en Someren.
Helmond heeft namens en samen met deze gemeenten de inkoop van Beschermd wonen en
Beschermd thuis/Begeleiding + georganiseerd. De toegang tot deze vorm van ondersteuning
verloopt centraal via de trajectregisseurs van Helmond. Zij zijn ondergebracht bij het
stedelijk GO-team binnen het Sociaal Domein.
De afstemming met de aanbieders verloopt via de Fysieke Overleg Tafel (FOT) Beschermd
Wonen.
Daarnaast subsidieert Helmond een aantal organisaties voor het leveren van expertise,
ontmoetingsruimten en outreachende activiteiten voor de doelgroep Beschermd Wonen.
3.1.1 Beschermd Wonen
In 2018 hadden in onze regio 394 cliënten een indicatie voor Beschermd Wonen. Hiervan
stonden er 237 ingeschreven in Helmond, en de overige 157 in één van de 5 Peelgemeenten.
Hieronder is de verdeling over de 6 gemeenten weergegeven.
            CLIËNTAANTALLEN BESCHERMD WONEN
                                          2018
                     Laarbeek     Someren
                       0,5%         6,3%
          Gemert-Bakel
              17,5%
                 Deurne
                  9,4%                                         Helmond
                                                                60,2%
                  Asten
                  0,5%     Overig
                            5,6%
4
  De analyse van de huidige situatie in Helmond-Peel is opgenomen als bijlage bij dit document.
                                                                                                11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>De hulp en ondersteuning aan deze cliënten wordt in onze regio geleverd door 17
aanbieders. De cliënten ontvangen deze ondersteuning in een intramurale setting, met 24
uurs toezicht.
3.1.2 Beschermd Thuis
In 2018 hadden ook 202 cliënten een indicatie voor Beschermd Thuis/Begeleiding +. Hiervan
stonden er 92 ingeschreven in Helmond, en de overige 110 in één van de 5 Peelgemeenten.
Hieronder is de verdeling over de 6 gemeenten weergegeven.
           CLIËNTAANTALLEN BESCHERMD THUIS
                                  2018
                           Someren
                             8,8%
                Laarbeek
                 13,2%
                                                      Helmond
                                                        45,6%
        Gemert-Bakel
            8,8%
               Deurne                        Overig
                         Asten
               16,2%                          2,0%
                          5,4%
Beschermd Thuis/Begeleiding + wordt geboden door 35 aanbieders die we hiervoor
gecontracteerd hebben. Ondersteuning is intensief en ambulant.
3.2 Opgave voor de regio
Gemeenten staan voor de opgave om Beschermd wonen en maatschappelijke opvang
toekomstbestendig te organiseren en inhoudelijk door te ontwikkelen. De
verantwoordelijkheid voor Beschermd wonen wordt verlegd van de centrumgemeenten
naar alle gemeenten. Landelijk is afgesproken dat een (financieel) ingroeipad van 10 jaar
wordt gehanteerd dat ingaat per 2022. Nu is Helmond centrumgemeente voor de Peelregio.
Om deze verantwoordelijkheid door te decentraliseren, maken we afspraken tussen de 6
gemeenten. Vragen die hierbij beantwoord worden zijn:
 Welke inhoudelijke uitgangpunten onderschrijven we gezamenlijk?
 Hoe gaan we om met de doordecentralisatie van de middelen en daarbij horende
    verantwoordelijkheden?
 Hoe vertalen we dat naar taken en bevoegdheden? Wie doet wat?
 Welke financiële afspraken maken we? Zijn we solidair?
                                                                                          12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>    Hoe gaan we om met de periode tot 2022?
3.3 Ingroei-pad en financiële risico’s
Er zijn meerdere aspecten die van invloed zijn op de financiële middelen die gemeenten
gaan ontvangen voor de uitvoering van de taken Beschermd Wonen/Beschermd Thuis.
Landelijk is een expertiseteam geformeerd onder leiding van VWS-VNG om dit traject te
begeleiden.
De belangrijkste aspecten voor de verdeling van de financiële middelen zijn:
     - Uitname in verband met uitstroom Wet langdurige zorg (Wlz)
     - Wijziging van het verdeelmodel
     - Ingroeipad van 10 jaar
3.3.1 Uitstroom en uitname Wlz per 2021
Met ingang van 2021 wordt de Wlz opengesteld voor cliënten met psychische problematiek
(GGZ grondslag). Naar verwachting zal een deel van de cliënten Beschermd wonen
uitstromen naar de Wlz.
Met ingang van 2021 zal hiervoor een uitname uit het gemeentefonds gedaan worden.
De omvang van het bedrag dat uitgenomen wordt, is voorlopig bepaald op € 495 mln. De
verdeling hiervan over centrumgemeenten is onderdeel van het herijkingsonderzoek naar de
verdeelmodellen in het gemeentefonds onderdeel sociaal domein.
Door het Expertiseteam5 is geadviseerd om de definitieve uitname per gemeente te bepalen
via een nacalculatie op basis van de daadwerkelijk gerealiseerde aantallen. Er zullen daarom
op verschillende momenten (geactualiseerde) budgetten gepubliceerd worden:
     - Meicirculaire 2020: initiële uitname, geëffectueerd per 1 januari 2021;
     - Meicirculaire 2021: eerste nacalculatie, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari
        2021 doorgevoerd;
     - Meicirculaire 2022: tweede nacalculatie, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari
        2022 doorgevoerd.
In het onderzoek wordt uitgewerkt wat de initiële uitname is (alvorens de realisatie bekend
is) en hoe de nacalculatie vormgegeven wordt. Zowel voor het macrobedrag als voor de
verdeling daarvan over gemeenten is een nacalculatie nodig om aan te sluiten bij de
werkelijke situatie.
3.3.2 Verdeelmodel
Op dit moment ligt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van Beschermd wonen voor
onze regio bij centrumgemeente Helmond. Helmond krijgt voor de Peelregio middelen voor
5
  Landelijk is een expertiseteam geformeerd onder leiding van VWS-VNG.
                                                                                           13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>de uitvoering van deze taak via een historisch verdeelmodel. Dat betekent dat deze zijn
gebaseerd op historische (gebruiks-) gegevens.
Onderdeel van het advies van het Expertiseteam is om deze twee aspecten
(centrumgemeente en historisch verdeelmodel) in de toekomst aan te passen. In de nieuwe
situatie wordt (geleidelijk aan) toegewerkt naar een objectief verdeelmodel waarbij de
middelen over alle gemeenten verdeeld worden. Objectief betekent dat budgetten dan zijn
gebaseerd op objectieve, niet-beïnvloedbare factoren binnen een gemeente, zoals
bevolkingssamenstelling en -kenmerken.
3.3.3 Ingroeipad
Uiteraard moeten de beschikbare middelen goed aansluiten bij de overgang van
verantwoordelijkheden, zodat gemeenten kunnen voorzien in de kosten voor de uitvoering
waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
Het Expertiseteam adviseert om voor de herverdeling van de middelen (van
centrumgemeenten naar alle gemeenten, en van historisch naar objectief verdeelmodel) een
ingroeipad van 10 jaar te hanteren. Dit ingroeipad start op 2022.
Het ingroeipad moet er enerzijds voor zorgen dat centrumgemeenten voldoende middelen
hebben voor de bestaande cliënten (o.b.v. historisch verdeelmodel), en anderzijds dat alle
gemeenten voldoende middelen hebben voor de nieuwe cliënten (o.b.v. objectief
verdeelmodel). Uiteraard zal deze beweging niet overal in hetzelfde tempo gaan, terwijl er
wel een landelijk financieel ingroeipad gehanteerd zal worden.
In onderstaande afbeelding hebben we de betekenis daarvan schematisch samengevat,
inclusief de uitname voor de Wlz:
Het Expertiseteam heeft geadviseerd de verdeling voor bestaande cliënten (grijs in
bovenstaande figuur) ongewijzigd te laten. Voor cliënten die nu gebruik maken van
                                                                                           14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Beschermd wonen (ongeacht of zij in de centrumgemeente of in een regiogemeente wonen)
blijven centrumgemeenten middelen ontvangen volgens het bestaande historische
verdeelmodel. In de loop der jaren wordt een steeds groter deel van het budget verdeeld
aan de hand van het nieuwe objectieve verdeelmodel voor alle gemeenten (donkerblauw in
bovenstaande figuur), dat zich richt op cliënten die nieuw instromen in Beschermd wonen.
Let op: in bovenstaande afbeelding worden de trapjes lineair weergegeven. Dit zal in de
praktijk echter niet het geval zijn.
Volgens het advies van het Expertiseteam VNG blijven de centrumgemeenten
verantwoordelijk voor de uitvoering van Beschermd wonen voor bestaande cliënten, en
worden de regiogemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van Beschermd wonen voor
de nieuwe cliënten. Bestaande cliënten, en ook de bijbehorende middelen, blijven bij de
centrumgemeenten. De definitie van een “nieuwe cliënt” is hierbij essentieel.
Een nieuwe cliënt is een inwoner die (a) het afgelopen jaar (365 dagen teruggerekend vanaf
de datum dat de cliënt zich meldt) geen aanvraag heeft gedaan voor, en geen gebruik heeft
gemaakt van (b) een BW-voorziening in de regio waar hij/zij zich meldt.
3.3.4 Risico’s:
 - De aantallen cliënten die uitstromen naar de Wlz is nog niet bekend;
 - De daadwerkelijke uitname (budget) als gevolg van uitstroom naar Wlz is nog niet
     bekend (centrumgemeente Helmond) én onduidelijk is hoe dit zich verhoudt tot de
     uitstroom in onze regio;
 - Het financiële ingroeipad is nog niet bekend;
 - De uitwerking van het objectief verdeelmodel is nog niet bekend;
 - Gemeenten hebben geen invloed op de mate van instroom van nieuwe klanten
     Beschermd wonen. Er zijn natuurlijk een aantal factoren die van invloed zijn (waaronder
     beschikbaar aanbod Beschermd wonen);
 - De komende 10 jaren bestaat een hoog risico van onbalans tussen de financiële
     middelen en de daadwerkelijke zorgkosten. Dit risico geldt voor alle gemeenten. Er is
     een hoge mate van solidariteit nodig om de gezamenlijke opgave voor deze complexe
     doelgroep uit te voeren en bestaand aanbod Beschermd Wonen waar nodig te
     handhaven of te transformeren naar Beschermd Thuis.
Het Expertiseteam heeft daarom ook het belang van aanvullende afspraken op regionaal
niveau benadrukt.
                                                                                           15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>    4. Uitvoeringsvarianten Beschermd wonen vanaf 2022
Er zijn meerdere vormen van samenwerken en uitvoering Beschermd wonen mogelijk per
2022. Hieronder beschrijven we 3 varianten:
     Centrumfunctie Helmond behouden
     Gedeeltelijke door-decentralisatie naar de lokale Peelgemeenten
     Volledige door-decentralisatie naar de lokale Peelgemeenten
Eerst schetsen we de huidige uitvoeringswijze.
4.1 Huidige uitvoeringswijze Beschermd wonen
Bij Beschermd wonen wordt gewerkt vanuit de uitgangspunten eigen kracht, vergroten van
de zelfredzaamheid en werken vanuit het sociale netwerk zoals geformuleerd in de Wmo.
In de Wmo 2015 is elke individuele gemeente verantwoordelijk gesteld voor het organiseren
van de toegang en noodzakelijke voorzieningen voor Beschermd wonen. Op grond van een
bestuurlijke afspraak tussen het Ministerie van VWS en de VNG zijn de middelen echter op
basis van historische gegevens toegedeeld aan de centrumgemeenten. Op dit moment is
gemeente Helmond als centrumgemeente verantwoordelijk voor het aanbod voor
Beschermd wonen in Helmond en de Peelgemeenten. Helmond is als centrumgemeente
gemandateerd door de Peelgemeenten om de indicaties voor Beschermd wonen te stellen
en de administratieve afhandeling uit te voeren.
In overeenstemming met de betrokken gemeenten is de routing voor de toegang tot
Beschermd wonen en Beschermd thuis vastgesteld.
Toegang en overdracht Beschermd wonen en Beschermd thuis
In 2017 zijn hierover werkafspraken gemaakt tussen Helmond en de Peelgemeenten.
Wanneer een burger zich meldt, vindt er eerst een vraagverheldering plaats door de lokale
medewerker. Hij of zij toetst aan de hand van het toetsingskader BW/BG plus6 of er een
behoefte of noodzaak is tot een indicatie Beschermd wonen. Als dat het geval is, vindt er
een warme overdracht plaats naar de medewerkers in Helmond. Inwoners van Helmond,
melden zich bij de frontoffice van Helmond. De gemeente Helmond stelt de indicatie en
geeft een beschikking af. Ook bemiddelt Helmond de cliënt naar een zorgaanbieder die
passende ondersteuning kan bieden.
Voor de uitvoering van Beschermd wonen heeft Helmond 3 trajectregisseurs in dienst.
Gemiddeld genomen behandelen zij 6 tot 9 herbeoordelingen/aanvragen per week.
Daarnaast monitoren zij lopende trajecten, en voeren zij op casusniveau regie op de
ondersteuning.
6
  Werkafspraken voor 2017 met betrekking tot toegang en overdracht Beschermd wonen / Begeleiding plus
Peelgemeenten Helmond
                                                                                                      16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Wanneer de zorgaanbieder en de cliënt van mening zijn dat er afgeschaald kan worden naar
reguliere Wmo-begeleiding, neemt Helmond de melding in behandeling. Zij brengt
vervolgens advies uit aan de Peelgemeente. Als de Peelgemeente deze beoordeling
ondersteunt, en de cliënt hiermee instemt, vindt overdracht plaats naar de betreffende
Peelgemeente. Lokaal wordt de Wmo-indicatie gesteld en afgehandeld.
Inkoop Beschermd wonen en Beschermd thuis
Helmond contracteert namens en met de andere 5 gemeenten aanbieders die Beschermd
wonen en/of Beschermd thuis leveren. De huidige contracten Beschermd wonen met de
aanbieders lopen tot 2024.
Ruim 75% van de aanbieders Beschermd wonen, hebben ook een contract voor het leveren
van Beschermd thuis. Ruim 58% van de aanbieders Beschermd wonen kan ook zorg leveren
bij een Wmo indicatie Begeleiding.
Bij aanbieders met een contract Beschermd thuis kan ruim 77% dat.
Hiermee is opschalen en afschalen in indicaties bij dezelfde aanbieder vaak makkelijk te
realiseren.
Helmond is verantwoordelijk voor de toetsing van de kwaliteit die de zorgaanbieders leveren
en draagt zorg voor de controle op het naleven van de afspraken zoals overeengekomen in
de contracten.
Relevante ontwikkelingen worden door de betrokken beleidsmedewerkers van Helmond en
de Peelgemeenten met elkaar gedeeld.
Aanbod Beschermd wonen en Beschermd thuis
De locaties voor Beschermd wonen zijn vooral te vinden in Helmond. Ook Gemert-Bakel
heeft een deel van de doelgroep gehuisvest. Hulp vanuit Beschermd thuis wordt meer
verspreid over de regio aangeboden (zie analyse).
Afstemming met de zorgaanbieders verloopt via de Fysieke Overleg Tafel (FOT).
4.2 Centrumfunctie Helmond houden
Inleiding
Eén van de uitvoeringsvarianten is dat gemeente Helmond haar taken als centrumgemeente
blijft behouden.
Kwaliteit
Beschermd wonen is specialistische 24/7 zorg die voor langere tijd ingezet moet worden. Er
is een bepaalde schaalgrootte nodig om voldoende gevarieerd aanbod te creëren en te
behouden. In de kleinere gemeenten ontbreekt de schaal om zelf te voorzien in een breed
aanbod van Beschermd wonen. Daarnaast vergt het specifieke deskundigheid van de
toegang om Beschermd wonen te kunnen indiceren. Deze deskundigheid is afgelopen jaren
                                                                                         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>opgebouwd in Helmond. Met het behouden van de centrumfunctie door Helmond blijft de
opgebouwde expertise en het brede aanbod behouden. Zorgaanbieders hebben contact met
één gemeente voor het aanbod in de hele regio.
Wel moet bij het behouden van de centrumfunctie aandacht zijn voor een betere spreiding
van de verblijfsvoorzieningen en doelgroep over de 6 gemeenten. Ook inzet van het lokale
netwerk bij een centrale toegang is een aandachtspunt.
Cliënten
De toegang tot Beschermd wonen vindt plaats vanuit Helmond. De toegangsmedewerkers
gaan voor de intake naar cliënten toe, of spreken af op een voor cliënt passende plek.
De meeste cliënten met een Beschermd wonen-indicatie verblijven in Helmond.
De concentratie van deze zware doelgroep Beschermd wonen heeft ook gevolgen voor het
gebruik van voorzieningen (bijzondere bijstand, schulddienstverlening, enz.) en de
leefbaarheid en overlast in de verschillende wijken in Helmond.
Cliënten met een indicatie Beschermd thuis verblijven verspreid over de 6 gemeenten.
Financiën
Bij deze uitvoeringsvariant beperken we de financiële risico’s. We bundelen de budgetten,
en betalen gezamenlijk voor de uitvoering en zorginzet. Er hoeft niet onderling verrekend te
worden.
Voor aanbieders is dit scenario het meest positief, omdat zij niet geconfronteerd worden
met een versnippering over 6 gemeenten.
Ook lopende initiatieven kunnen gecontinueerd worden.
Op dit moment zijn er drie initiatieven die ingezet zijn vanuit de visie op doorontwikkeling
van Beschermd wonen. De 6 gemeenten trekken hierin samen op.
    - Er loopt een pilot voor een logeerbed in Deurne.
    - Inzet van GGZ-expertise voor consultatie en advies is mogelijk vanuit een subsidie.
    - Er zijn inloopruimtes voor laagdrempelige ontmoeting in Helmond, Deurne en
        Gemert.
Deze initiatieven worden bekostigd vanuit Beschermd wonen middelen. Doordat de
gemeente Helmond centrumgemeente is kunnen deze, en eventuele nieuwe initiatieven
voortgezet worden. Door dit regionaal te organiseren voorkom je dat expertise versnippert
raakt en er extra kosten gemaakt worden om afzonderlijk lokale initiatieven op te zetten.
Omdat vanaf 2022 elke gemeente een rijksbijdrage gaat ontvangen, moeten we wel
afspraken maken tussen de 6 gemeenten. Hierin stemmen we af en leggen we vast hoe we
omgaan met een financieel tekort of overschot in de financiën. Ook moet er
overeenstemming zijn over de juridische aspecten van deze samenwerking.
                                                                                             18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4.3 Gedeeltelijke door-decentralisatie naar de lokale gemeenten
Inleiding
De tweede uitvoeringsvariant betreft het alleen door-decentraliseren van Beschermd thuis
(Begeleiding+) naar de vijf afzonderlijke Peelgemeenten. Beschermd wonen blijft in deze
variant bij Helmond. Beschermd thuis is het perspectief waar de Commissie Dannenberg
naar toe wil werken.
Kwaliteit
Beschermd wonen blijft bij Helmond. De expertise blijft hierdoor centraal. De uitvoering
wordt niet versnipperd voor deze kleine en complexe doelgroep.
Beschermd thuis schuurt tegen Wmo begeleiding aan. De lokale Wmo consulenten zijn
bekend met Wmo begeleiding, en krijgen regelmatig te maken met complexe problematiek.
Ook werken zij al nauw samen met Helmond bij afschaling naar Wmo-begeleiding.
(Bij)scholing is nodig, maar in mindere mate dan voor de doelgroep Beschermd Wonen.
Hierdoor is minder investering nodig in de deskundigheidsbevordering.
Ook is er minder risico van onvoldoende schaalgrootte. Beschermd thuis bestaat uit
ambulante begeleiding die weliswaar intensief en mogelijk onplanbaar is, maar die niet 24/7
aanwezig hoeft te zijn op de locatie. Dit maakt het efficiënt creëren van voldoende aanbod
op kleinere schaal mogelijk.
Cliënten
De gedachte achter de doorcentralisatie van Beschermd wonen is dat mensen zoveel
mogelijk in hun eigen omgeving begeleid en ondersteund worden. Hierbij moet aandacht
zijn om eventueel aanwezige netwerk in stand te houden. Lokaal kan hierbij beter de
draaglast van dit netwerk gemonitord worden. Dit is van belang omdat dit netwerk helpend
is in het proces van inclusie en afschaling van professionele zorginzet. Wanneer de
verantwoordelijkheid voor Beschermd thuis lokaal wordt belegd, dan zullen gemeenten nog
meer de verantwoordelijkheid voelen om voldoende aanbod (inclusief huisvesting) voor
deze doelgroep te organiseren.
Beschermd thuis is een vorm van ambulante begeleiding. Als reguliere begeleiding en
beschermd thuis in één hand komt, bevordert dit de op- en afschaling tussen deze
producten. Dit zal het maatwerk voor de cliënt te goede komen.
Financiën
Aangezien de financiële middelen de komende 10 jaren gebaseerd worden op een landelijk
ingroeipad is het hoogst onzeker of de verdeling van de middelen aan zal sluiten bij lokale
praktijk.
Bestaande klanten die van Beschermd Wonen doorstromen naar Beschermd Thuis blijven in
principe onder de financiële verantwoordelijkheid van Helmond vallen. Als lokale gemeenten
deze doelgroep met ingang van 1-1-2022 via de eigen gemeentelijke toegang willen laten
                                                                                            19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>beoordelen, dan zullen hierover concrete afspraken gemaakt moeten worden op regionaal
niveau (waaronder ook financiële afspraken).
Instroom van nieuwe cliënten in Beschermd Thuis zal mede afhankelijk zijn van het creëren
van nieuw aanbod in alle gemeenten én het creëren van uitstroommogelijkheden
(voldoende zelfstandige huisvesting). Dit vraagt om afspraken met woningbouwverenigingen
over het beschikbaar stellen van voldoende zelfstandige en passende huisvesting voor deze
doelgroep. Dit is een lastige opgave gelet op de krapte op de woningmarkt.
Tot slot is het de vraag of binnen deze variant de lopende initiatieven voor het logeerbed,
inzet expertise en de ontmoetingsruimten gecontinueerd kunnen worden.
4.4 Gehele door-decentralisatie naar de lokale gemeenten
Inleiding
De derde uitvoeringsvariant beslaat het volledig door-decentraliseren van Beschermd
wonen, dus inclusief Beschermd thuis, naar de vijf afzonderlijke Peelgemeenten. De
gevolgen zullen we hieronder beschrijven.
Kwaliteit
Beschermd wonen is specialistische 24/7 zorg die voor langere tijd ingezet moet worden. Er
is een bepaalde schaalgrootte nodig om voldoende gevarieerd aanbod te creëren en te
behouden. In de kleinere gemeenten ontbreekt de schaal om zelf te voorzien in een breed
aanbod van Beschermd wonen. Daarnaast vergt het specifieke deskundigheid van de
toegang om Beschermd wonen te kunnen indiceren. Deze deskundigheid is afgelopen jaren
opgebouwd in Helmond. Als Beschermd wonen door-gedecentraliseerd wordt naar de
Peelgemeenten moet er dus geïnvesteerd worden in de deskundigheidsbevordering van de
lokale toegang. Voor de kleinere gemeente die slechts enkele Beschermd wonen cliënten
hebben en waar nieuwe instroom beperkt zal zijn, is deze investering niet doelmatig en
bestaat het risico dat de kwaliteit niet gewaarborgd wordt.
Cliënten
De gedachte achter de doorcentralisatie van Beschermd wonen is dat mensen zoveel
mogelijk in hun eigen omgeving begeleid en ondersteund worden. Hierdoor wordt geacht
dat het eventueel aanwezige netwerk in stand gehouden wordt en de terugkeer naar de
plaats van herkomst makkelijker is. De vraag en de cliënt staan centraal in plaats van (de
locatie van) het aanbod. Vanuit deze gedachte lijkt de doorcentralisatie naar de lokale
gemeenten voor de hand liggend. Echter, zoals hierboven beschreven, moeten we er op
bedacht zijn dat niet iedere gemeente de mogelijkheid heeft om specialistisch aanbod te
creëren én in stand te houden. Met als gevolg dat met name mensen met een specialistische
zorgbehoefte, zoals mensen met een forensische achtergrond of een combinatie van een
verstandelijke beperking, psychische stoornis en verslaving, toch elders een passende plek
moeten vinden.
                                                                                            20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Financiën
Zodra de middelen niet alleen naar centrumgemeente Helmond gaan, maar ook naar de
lokale gemeenten, betekent dit dat de het aanbod Beschermd wonen zoals nu aanwezig in
Helmond niet in stand gehouden kan worden. Versnippering van het Beschermd wonen
aanbod leidt tot hogere kosten, aangezien op alle locaties 24/7 zorg in de nabijheid
georganiseerd moet worden. Naast de gevolgen (personeel, vastgoed) die dit heeft voor de
huidige aanbieders, kan dit op termijn ook leiden tot verschraling van het totale aanbod. De
mogelijkheid bestaat dat aanbieders hun aanbod moeten inkrimpen, waardoor schaars en
specialistisch aanbod wegvalt.
4.5 Samenwerking
Het rijk en gemeenten hebben besloten dat gemeenten in regionaal verband verplicht
moeten samenwerken. Samenwerking is nodig om transformatie te realiseren. Een stevige
regionale samenwerking is ook noodzakelijk gezien de complexiteit van de doelgroep en
door het benodigde schaalniveau voor bepaalde (verblijfs-) voorzieningen. De decentralisatie
vraagt van gemeenten ook onderlinge solidariteit. Ongeacht hoe de decentralisatie
exact vorm gegeven wordt, zullen er namelijk gemeenten zijn die voordeel hebben en
gemeenten die nadeel ondervinden.
Gemeente Helmond vervult nu de rol van centrumgemeente voor de vijf Peelgemeenten.
Samenwerken op het gebied van Beschermd wonen is voor gemeente Helmond en de
Peelgemeenten niet nieuw. Samen is in 2016 het document ‘doorontwikkeling beschermd
wonen in de Peelregio: Inclusie Centraal’ opgeleverd. Dit document, wat bestuurlijk
afgestemd is, is nu nog steeds actueel. Het is toen geschreven vanuit de uitgangspunten van
de decentralisatie Beschermd wonen. Deze uitgangspunten zijn nu nog steeds van kracht.
Daarnaast bevat het reeds een visie op de transformatie-opgave met betrekking tot
Beschermd wonen. Hieruit voortvloeiend heeft er in 2017 zelfs al een transformatie
plaatsgevonden in de vorm van het nieuwe product begeleiding plus (Beschermd thuis).
De ingeslagen weg op het gebied van samenwerken willen we vervolgen. Regionale
samenwerking betekent tenminste samenwerken op het gebied van:
       Het vormen van een visie.
       Transformatie bewerkstelligen.
       Het maken van financiële afspraken.
       Het organiseren van de inkoop.
       Het monitoren van cijfers en ontwikkelingen.
Gemeente Helmond en de Peelgemeenten willen samen blijven werken en hebben daarbij
respect voor lokale verschillen en gemeentegrootte. De belangen kunnen immers
uiteenlopen. Samenwerken vraagt ook solidariteit. We vormen één regio en hebben met
                                                                                           21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>elkaar de opdracht en verantwoordelijkheid om de zorg en de ondersteuning rondom
Beschermd wonen voor onze inwoners zo optimaal mogelijk te organiseren.
                                                                                 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    5. Advies voor vervolg
Op basis van datgene wat hiervoor beschreven is, de grote financiële onzekerheid, de
beperkte doelgroep en de oproep tot samenwerking in de regio, wordt het volgende advies
gegeven:
Handhaaf de huidige situatie. Dit betekent concreet dat de uitvoering van Beschermd wonen
en Beschermd thuis bij Helmond belegd blijft. Voeg 2 toegangsmedewerkers vanuit
Peelgemeenten toe, die het toegangsteam Beschermd wonen/Beschermd thuis gaan
versterken in de verbinding met de lokale structuur van de vijf peelgemeenten.
De komende tijd volgt er pas meer duidelijkheid over essentiële punten als de overgang van
het aantal cliënten Beschermd wonen naar de Wlz en de financiële gevolgen in het kader van
de uitname Wlz, het objectief verdeelmodel en het 10 jarig ingroeipad.
Samenwerking
Werk samen aan de doorontwikkeling van Beschermd wonen en Beschermd thuis. Met als
doel het versterken van de beoogde beweging naar Beschermd thuis en afschaling naar
reguliere Wmo begeleiding in de lokale gemeenten. De samenwerking vindt plaats in de
toegang, de inhoudelijke doorontwikkeling en de inkoop.
Hiervoor stellen we een uitvoeringsplan op. Daarin spreken we af welke stappen er
komende periode met elkaar gezet moeten worden. De volgende onderdelen komen daarin
terug:
Trek in de toegang meer samen op
Koppel aan de toegang van Helmond een tweetal toegangsmedewerkers van de
Peelgemeenten, zodat enerzijds lokale expertise opgebouwd wordt, en anderzijds de
verbinding met de lokale situatie en infrastructuur beter tot stand komt. Opschalen en
afschalen van zorg en ondersteuning zal hierdoor verbeteren, omdat er een direct raakvlak
bestaat met de lokale uitvoeringstaken van Wmo begeleiding. De inzet van de
toegangsmedewerkers Peelgemeenten kan gerealiseerd worden binnen het huidige
uitvoeringsbudget Beschermd wonen. Deze inzet wordt verder uitgewerkt in het
uitvoeringsplan.
Ontwikkel samen door op inhoud
Maak samen afspraken over het vormgeven van een inhoudelijke doorontwikkeling van
verblijf naar ambulant, van Beschermd wonen naar Beschermd thuis. De beschreven
inhoudelijke visie in dit document is daarvoor een aanzet. Bij deze doorontwikkeling willen
we (naasten van) ervaringsdeskundigen met Beschermd wonen betrekken. De zoektocht
naar geïnteresseerde en geschikte personen is reeds in gang gezet.
                                                                                            23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Blijf samen inkopen
Blijf gezamenlijk optrekken bij de contractering van aanbieders Beschermd wonen en
Beschermd thuis. Helmond blijft contractpartij, maar stemt voortgang en wijzigingen altijd af
met de Peelgemeenten. Zorg hierbij voor een passende spreiding van het aanbod over de 6
gemeenten.
Richt monitoring van zorginzet beter in
Om inhoudelijk door te ontwikkelen is het belangrijk beter inzicht te krijgen in de (herkomst
van de) doelgroep, de zorginzet en de daarbij horende kosten. Ook met het oog op de
decentralisatie van budgetten en verantwoordelijkheden is dit nodig.
Evalueer de samenwerking periodiek en stel bij waar nodig
De verwachting is dat er de komende jaren meer inzicht komt in de gevolgen van de
decentralisatie Beschermd wonen, en de daarvoor beschikbare budgetten. Op frequente
basis evalueren we de visie, de afspraken en de uitvoeringspraktijk, en stellen indien nodig
bij.
Borg afspraken in een Dienstverleningsovereenkomst
Zodat duidelijk is wat we afspreken over de organisatorische, juridische en financiële zaken.
Hiermee scheppen we duidelijkheid in ieders taken en verantwoordelijkheden, en
formaliseren we de huidige samenwerking tussen de 6 gemeenten. Helmond neemt daarbij
de rol van regiegemeente op zich. Voortzetting van huidige uitvoeringspraktijk moet
juridisch geborgd worden, omdat de juridische status wijzigt door het vervallen van de
huidige Centrumfunctie van de gemeente Helmond per (waarschijnlijk) 1-1-2021.
                                                                                            24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>6. Proces en Planning vervolgstappen
Deze notitie (Regioplan) wordt ter besluitvorming voorgelegd aan de colleges van de 6
betrokken gemeenten. Dit gebeurt voor de zomer van 2020. Daarna wordt het, via een
raadsinformatiebrief, ter informatie voorgelegd aan de gemeenteraden.
Op basis van het besluit van de colleges starten we aansluitend met de doorontwikkeling van
de samenwerking en stellen een uitvoeringsplan op.
Daarnaast regelen we de organisatorische, financiële en juridische aspecten van de
samenwerking, die we vastleggen in een dienstverleningsovereenkomst.
Zowel het uitvoeringsplan als de dienstverleningsovereenkomst, waarin we de
samenwerking regelen, leggen we uiterlijk in Q1 2021 ter vaststelling voor.
Daarmee kunnen de besluiten meegenomen worden in de gemeentelijke begrotingen voor
2022.
Op frequente basis evalueren we de visie, de afspraken en de uitvoeringspraktijk. We
verwachten dat medio 2023 duidelijk is welke keuze het rijk maakt ten aanzien van de
decentralisatie Maatschappelijke Opvang. Dit kan dan eventueel meegenomen worden in
het vervolg.
                                                                                         25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Bijlagen
         26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bijlage 1.      Relaties
Binnen de uitvoering van Beschermd wonen hebben we te maken met veel andere partijen.
Hieronder volgt een korte beschrijving van de meest voorkomende.
CIZ en Zorgkantoren voor de uitvoering van de Wlz
Met ingang van 2021 wordt de Wlz opengesteld voor cliënten met psychische problematiek
(GGZ grondslag). Een deel van de huidige doelgroep Beschermd wonen zal doorstromen naar
de Wlz. Dit betekent dat de groep cliënten dat met een WMO beschikking Beschermd
woont, per 1 januari 2021 kleiner wordt.
Aanbieders
Er zijn 17 aanbieders Beschermd wonen en 35 aanbieders begeleiding plus. Zij bieden de
zorg en ondersteuning voor cliënten met een indicatie. Een groot aantal gecontracteerde
zorgaanbieders kunnen zowel begeleiding plus als begeleiding aanbieden, passend bij de
begeleidingsvraag van de cliënt. Voor de continuïteit van zorg is dat een zeer wenselijke
situatie.
Het is belangrijk dat er goede afstemming is tussen de cliënt, zorgaanbieder en gemeente
om de op- en afschaling van begeleiding goed te laten verlopen.
Gemeenten en aanbieders nemen deel aan de Fysieke Overleg Tafel om informatie te delen,
ontwikkelingen te bespreken of input op te halen voor de doorontwikkeling van Beschermd
wonen.
Woningbouwverenigingen
In de ontwikkelopgave van Beschermd wonen naar een Beschermd thuis streven we naar
meer ambulante ondersteuning dichtbij het netwerk van de cliënt. Deze beweging vraagt om
passende en beschikbare woonruimte. Gemeenten maken afspraken met woningcorporaties
over het percentage sociale huurwoningen die beschikbaar worden gesteld aan bijzondere
doelgroepen. Cliënten Beschermd wonen vallen onder deze categorie.
Doordat de woningcorporaties vooral passende woonruimte in Helmond heeft, worden
cliënten vaak in deze gemeente gehuisvest.
Participatieraden en cliëntvertegenwoordiging
Bij het opstellen van dit document, en bij de doorontwikkeling van beleid, betrekken we de
participatieraden. Ook vragen we cliëntvertegenwoordigers naar hun ervaringen, en sluiten
ze aan bij onze fysieke overleg tafels.
                                                                                          27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Bijlage 2. Analyse
                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>