<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>4 september 2017
Hans van der Werff / Frederik van Dalfsen
Sofie Dreef / Dieuwertje Smit
BIJLAGE 3: Beelden van
Bestuurskracht
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>2414
EEs on er

</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>   4
Verkenning Bestuurlijke
Toekomst Land van Cuijk
Eindrapportage
1. BOXMEER
Kracht van het Bestuur                                   Kracht van de Organisatie
Over de kracht van het bestuur van Boxmeer zijn          Zoals opgemerkt, de kracht van de organisatie is
wij in de huidige situatie, op basis van de door ons     -voor haar omvang- prima. De organisatie kan de
opgedane beelden, voorzichtig positief. Hier liggen      spelende dossiers aan, biedt Sint Anthonis vanuit
twee factoren aan ten grondslag. Enerzijds levert de     de samenwerking (hoewel die ook kracht en ener-
organisatie een mooie bijdrage door, kijkend naar        gie vergt bij beide gemeenten) toegevoegde waarde.
haar omvang, relatief goede kwaliteit te leveren         Ook operationeel en in de dienstverlening is de
in advies en uitvoering. Dit zet het bestuur in de       organisatie goed in staat om haar rol te spelen en
kracht. Anderzijds hebben we bij college en raad een     waarde te leveren. Dit gaat wel tegen iets hogere
realistisch besef gezien over de eigen kracht, invloed-  kosten per inwoner (5%) dan gemiddeld t.o.v. de
sfeer en positie. Het kennen van de eigen beperkin-      referentiegroep.
gen geeft kracht om te handelen.
                                                         De sleutel voor het goed functioneren van de organi-
Het bestuur voert een heldere agenda, waarin de          satie ligt voor een deel in de koers die het MT, onder
ontwikkeling van de economie en de agrarische            aanvoering van de gemeentesecretaris, heeft gevaren
sector de boventoon voeren. Vanzelfsprekend is er        wat betreft organisatieontwerp en -aansturing. Wat
ook veel aandacht en zorg voor het sociaal domein.       opvalt is dat de kwaliteit van de organisatie ook
Vanuit deze agenda wordt lokaal, sub-regionaal en        leidt tot zelfvertrouwen en zelfbewustzijn, wat soms
regionaal door het bestuur gehandeld.                    doorslaat in zelfgenoegzaamheid of overmoed. Dat is
                                                         in samenwerkingstrajecten, waar de essentie is om af
Tegelijkertijd zien wij, en geeft de gemeente zelf ook   en toe ook wat toe te geven en de eigen werkwijzen
aan, dat de bedrijven in Boxmeer een belangrijke rol     los te laten, niet altijd bevorderlijk.
en regionale functie heeft als “werkgever” en ook
grote bedrijven huisvest. Dit maakt de gemeente          Kracht als Partner
vervlochten met de regio en ook kwetsbaar voor           Boxmeer is partner in diverse publiek-publieke
conjunctuur. Ze moet zich verhouden tot die dyna-        en publiek-private samenwerkingen. Daarin is de
miek en ontwikkelingen en daar loopt de gemeente,        gemeente zichtbaar op de diverse niveaus (publiek-
ook bestuurlijk, tegen de grenzen van haar kunnen.       publiek op Land van Cuijk-schaal, Noordoost
Daarnaast constateert het gemeentebestuur dat er         Brabant-schaal en EU-regio-schaal). Vooral op het
voor het sociaal domein een sterke regionale afhan-      dossier economische samenwerkingsverbanden pakt
kelijkheid bestaat en dat deze de eigen kracht en        Boxmeer her en der haar rol. Voor private partners
vermogen niet ten goede komt, noch dat Boxmeer           is Boxmeer ook een zichtbare partner. Wel vinden
bestuurlijk bij machte is hier altijd constructief in op ondernemers dat de regionale vraagstukken als regio
te treden.                                               opgepakt moeten worden en dat er meer aandacht
                                                         moet zijn voor een meer krachtige positie van het
Het samenspel tussen raad en college gaat con-           Land van Cuijk. De kritiek op Boxmeer als partner
structief en open, zo hebben wij ervaren. De raad        vanuit beide gremia gaat over een ervaren eigen-
is serieus en nieuwsgierig, hoewel er ook ingesleten     gereidheid en eigenwijsheid en daaraan verbonden
patronen waarneembaar zijn tussen bepaalde par-          onvermogen om vanuit die houding te komen
tijen, waarbij de rituele dans soms belangrijker lijkt   tot een structureel en vruchtbaar partnerschap
dan de inhoudelijke discussie.                           met haar omgeving. Vanzelfsprekend, it takes two
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                           5
Bijlage 3 Beelden van Bestuurskracht
to tango, máár de houding van Boxmeer (vooral          Regionaal is de urgentie echter wel groot, juist omdat
bestuurlijk, maar ook top-ambtelijk) wordt daarin      een aantal van de grote opgaven voor Boxmeer (ont-
door velen gezien en benoemd.                          wikkelingen in het sociaal domein, economie, agra-
                                                       rische sector) regionaal of zelfs bovenregionaal van
De relatie tussen Cuijk en Boxmeer, traditioneel een   aard zijn. Juist op die vlakken ervaart de gemeente
relatie waarin animositeit en concurrentie speelt, is  zelf ook een tekort aan kracht en een noodzaak tot
sterk verbeterd de afgelopen jaren. Wij hebben ook     versterking.
geen negativiteit of pijn in die relatie aangetroffen,
anders dan de gebruikelijke profileringsdrang tussen   In lijn hiermee is het onze taxatie dat het op lokaal
twee gelijkwaardige buurgemeenten met een enigs-       niveau nu niet noodzakelijk is om de slagkracht
zins vergelijkbaar profiel. Wat wel opvalt, is dat er  van de gemeente te versterken. Op regionaal niveau
ondanks die verbeterde relatie op dossiers als sport-  is dit, gezien de urgentie van de vraagstukken, wel
en onderwijsvoorzieningen nog steeds niet voor een     wenselijk.
gezamenlijke ontwikkelstrategie wordt gekozen, maar
de twee gemeenten uiteindelijk ieder weer de eigen     Het sterkst zien wij echter de enorme potentie voor
zin en belangen dienen.                                Boxmeer om, door het verder versterken van de
                                                       bestuurskracht, een krachtige speler te worden in de
Kracht van de Gemeenschap                              regio. Op een betekenisvolle wijze met het Land van
Het ontwikkelen en aanboren van de gemeenschaps-       Cuijk gezamenlijk optreden en invulling geven aan
kracht is in Boxmeer een expliciet aandachtspunt,      de regionale dossiers zal veel kunnen betekenen voor
dat zelfs is benoemd in het collegeprogramma. In de    de inwoners, en vooral ondernemers en economie
meer stedelijke gebieden van Boxmeer is deze opgave    van Boxmeer.
groter dan in de kleine kernen. Die gemeenschaps-
kracht is er, zeker in de kleine kernen, wel in sterke
mate. Op dit moment versterken de gemeenschaps-
kracht en de bestuurskracht elkaar echter onvol-
doende. De opgave is om gemeenschapskracht in
samenspel met en niet in opdracht van de gemeente,
tot vol potentieel te laten komen. Op dit punt con-
stateren we dus dat er een bodem van kracht aan­
wezig is, maar dat er veel meer potentie schuilt.
Over urgentie, slagkracht en potentie
Is het voor Boxmeer noodzakelijk om nu in beweging
te komen om de bestuurskracht te vergroten?
Op lokale schaal is deze urgentie er niet. Boxmeer
staat er qua lokale bestuurskracht prima voor.
De organisatie staat haar mannetje, als lokale part-
ner kan Boxmeer het spel goed aan en het bestuur is
ook voldoende in positie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>   6
Verkenning Bestuurlijke
Toekomst Land van Cuijk
Eindrapportage
2. CUIJK
Kracht van het Bestuur                                   leverd. De CGM-organisatie draait in belangrijke
Over de kracht van het bestuur van de gemeente           mate op de kracht en inbreng vanuit Cuijk, die
Cuijk hebben wij een gemengd beeld, waarbij de           groter is dan die van de twee andere gemeenten
boventoon positief is met kritische kanttekenin-         samen. De druk op de organisatie en de bekende
gen. Er is waardering voor de slagvaardigheid van        opstart­problemen die een ambtelijke fusie met zich
het college. Ook ambtelijk wordt breed erkent dat        meebrengen, hebben er voor gezorgd dat de organisa-
het bestuur van Cuijk in staat is zelf prestaties neer   tiekracht voor Cuijk eerder (al is dat mogelijk maar
te zetten en daarin slagvaardig opereert. Dat zijn       tijdelijk) is afgenomen dan toegenomen door de
allemaal positieve signalen over de bijdrage van het     CGM-fusie. Met name over strategie, beleidsontwik-
bestuur aan de bestuurskracht van de gemeente.           keling en kwaliteit is men kritisch.
Tegelijkertijd hebben we ook teruggekregen dat de        De CGM organisatie is zelf ook kritisch over
(bestuurlijke) kwaliteit ten aanzien van projecten       haar eigen kracht. Ambtenaren ervaren een hoge
en complexe beleidsthema’s minder sterk ontwik-          werkdruk, die zij zelf in verband brengen met het
keld is en dat het bestuur niet altijd uit lastige kwes- bedienen van drie gemeentebesturen met elk eigen
ties en vraagstukken komt. Het verdelen van het          besluitvormingsprocessen, voorkeuren en wensen.
sociaal domein over drie portefeuillehouders wordt       Ook ervaart de organisatie (ondanks de schaal-
als beperkende factor genoemd voor het realiseren        vergroting, en als afgeleide van de hoge werkdruk)
van bestuurlijke kracht op dat dossier. De CGM-          kwetsbaarheid. Dit is met name voor Cuijk een
constructie en de bezuinigingen die daarin zijn          achter­uitgang. Er is weinig tot geen ruimte voor
ingeboekt, worden regelmatig genoemd als complice-       innovatie en creatieve, vernieuwende processen.
rende factor. Door die complexiteit en (in elk geval
tijdelijke) daling in kwaliteit van ondersteuning heeft  De politiek en het bestuur van Cuijk zijn onvol-
het bestuur zichzelf geen dienst bewezen. Ze wordt       doende bewust van en bij machte om het volle
minder goed in positie gebracht. Dat geldt als verleng­  potentieel van de CGM organisatie uit te nutten.
stuk daarvan ook voor de gemeenteraad, zo wordt          Zeker politiek schiet men snel in de reflex om erg te
geschetst. Hier ligt overigens ook een eigen verant-     hechten aan eigenheid van producten en het unieke
woordelijkheid voor het bestuur: zij weet het potenti-   van Cuijk. Het belang van couleur locale wordt
eel van de CGM organisatie niet volledig te benutten.    benadrukt, terwijl er nog veel mogelijkheden liggen
                                                         om te harmoniseren: er zijn veel meer overeenkom-
Duidelijk waarneembaar bij college en raad is de         sten dan verschillen tussen de drie gemeenten.
wens om regionale thema’s krachtiger met collega-
gemeenten op te pakken.                                  Het is onze verwachting dat de CGM organisatie met
                                                         structurele aandacht vanuit het MT door de jaren
Het samenspel binnen de raad en tussen raad en col-      heen in kwaliteit kan groeien. Alle medewerkers
lege is constructief. Het inhoudelijk debat wordt niet   raken meer en meer bekend met de lokale situatie,
geschuwd en vindt plaats in een sfeer van openheid.      de onderlinge werkpatronen raken beter ingesleten
                                                         en (beleidsinhoudelijke)kennis over de gemeenschap
Kracht van de organisatie                                en het gebied wordt opgebouwd. Dit zal er toe leiden
Deelname aan de CGM samenwerking heeft voor              dat de kwaliteit zal toenemen, waarbij de beperkte
Cuijk tot op heden geen positieve resultaten opge-       ruimte voor CGM op dit moment om te investeren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                           7
Bijlage 3 Beelden van Bestuurskracht
in kwaliteit en capaciteit wel een sterk beperkende     van deze mensen in de Cuijkse gemeenschap, of juist
factor is. De drie besturen hebben hier dan ook         het gebrek aan die integratie, is een rem op de kracht
nadrukkelijk een rol in.                                van de gemeenschap als geheel. Deze scheidslijn
                                                        wordt door velen genoemd als een belangrijk aan-
Kracht als Partner                                      dachtspunt als het gaat om gemeenschapskracht.
Cuijk treedt in regioverband redelijk krachtig op.
Wel is Cuijk – net als de andere gemeenten in het       Over urgentie, slagkracht en potentie
Land van Cuijk – een relatief kleine speler. Onder-     Is het voor Cuijk noodzakelijk om nu in beweging te
nemers benadrukken dan ook het belang van het           komen om de bestuurskracht te vergroten?
bundelen van de krachten om een krachtige regio-
nale positie in te kunnen nemen.                        De afgelopen jaren is er voor Cuijk wel degelijk
                                                        urgentie ontstaan. Deze urgentie zit vooral in de
Voor de rol, die de burgemeester daarin speelt, is      noodzaak om de CGM organisatie te versterken.
brede waardering binnen en buiten het gebied van        De kwetsbaarheid van de organisatie leidt niet alleen
Land van Cuijk. De bestuursstijl van in de regio        ambtelijk, maar ook bestuurlijk tot een verlies aan
ruimte geven aan anderen en hun initiatieven en het     kracht: de organisatie is onvoldoende in staat het
adequaat schakelen op verschillende tafels, wordt       bestuur in positie te brengen, met name op het regi-
breed herkend. Voor de wethouders is dat beeld veel     onale niveau.
minder uitgesproken en zeker op het sociaal domein
wordt de portefeuillesplitsing door partners als lastig De slagkracht van de ambtelijke organisatie heeft
ervaren. Sowieso lijkt de agenda van Cuijk op regi-     dan ook een structurele impuls nodig. De CGM
onaal niveau wat minder gearticuleerd dan bijvoor-      organisatie is onvoldoende bij machte om de kwa-
beeld de agenda van Boxmeer.                            liteit te leveren die van haar verwacht wordt, en de
                                                        organisatie is kwetsbaar. Het versterken van de slag-
Het lukt de CGM organisatie onvoldoende om het          kracht van de CGM organisatie vraagt aandacht, tijd
bestuur van Cuijk op regionaal niveau in positie        en energie van het MT en van de drie besturen.
te brengen. Dit gebrek aan stevige ondersteuning        Het is de overtuiging van het bestuur dat de gro-
maakt ook dat Cuijk zich minder krachtig in de regio    tere vraagstukken alleen vanuit krachtige regionale
kan profileren. De relaties zijn over het algemeen wel  samenwerking succesvol opgepakt kunnen worden.
goed. Zoals eerder is opgemerkt, is de relatie tussen
Cuijk en Boxmeer de laatste jaren sterk verbeterd.      De potentie is dan ook substantieel: een meer slag-
Wel is er in CGM-verband sprake van een gespan-         vaardige CGM organisatie zal beter in staat zijn om
nen relatie tussen Cuijk en Grave.                      de Cuijkse én Land van Cuijkse agenda te realiseren.
Kracht van de Gemeenschap
De kracht van de gemeenschap wordt door velen
vergeleken met die van de kern van Boxmeer. Het is
een mix van landschappelijk karakter en klein-stede-
lijkheid. Belangrijk verschil is echter wel: binnen de
gemeenschap van Cuijk is een redelijk aandeel van
mensen met een migratieachtergrond. De integratie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>   8
Verkenning Bestuurlijke
Toekomst Land van Cuijk
Eindrapportage
3. GRAVE
Kracht van het Bestuur                                   organisatiekracht die de CGM organisatie in poten-
Elementair voor de kracht van het bestuur is een         tie wel heeft, wordt zeker nog niet ten volle benut.
vruchtbare samenwerking tussen raad en college.
Ons beeld van die samenwerking binnen Grave is           De organisatie is te kwetsbaar. Een combinatie van
verre van positief. Wij hebben een gemeente gezien       enerzijds bezuinigingen en anderzijds een sterke
waar het onderling vertrouwen broos is en er teveel      nadruk van de drie gemeenten op couleur locale
en te vaak bestuurlijk en politiek gedoe is. Het college maken dat de organisatie onder druk staat. Uit het
van Grave is zeer op zichzelf gericht en is als geheel   rapport van Partners & Pröpper blijkt ook dat de kwa-
geen eenheid. En ook de gemeenteraad is teveel naar      liteit van wat er door de organisatie wordt geleverd,
binnen gericht (de strijd tussen fracties). Deze situ-   wisselend is. Sommige projecten worden voortvarend
atie leidt af van dat waar het daadwerkelijk om gaat:    en succesvol opgepakt, anderen komen niet van de
de realisatie en borging van waarde voor de gemeen-      grond. Het strategisch vermogen is een aandachtsveld
schap en het gebied. Wat belangrijk is te vermelden      en ook over de kwaliteit van de dienstverlening aan
is dat de gemeenteraad zich bewust is van deze situ-     burgers is ontevredenheid op te tekenen.
atie en d wil heeft hierin verandering te brengen.
                                                         Het is onze verwachting dat de CGM organisatie met
Het bestuurlijk onvermogen tot goede samenwerking        structurele aandacht vanuit het MT door de jaren
leidt overigens niet tot het ontstaan van gigantische    heen in kwaliteit kan groeien. Alle medewerkers
vraagstukken of problemen. Grave is een prachtig         raken meer en meer bekend met de lokale situatie,
stadje met een hoogwaardige uitstraling, relatief veel   de onderlinge werkpatronen raken beter ingesleten
welgestelde inwoners en weinig substantiële maat-        en (beleidsinhoudelijke)kennis over de gemeenschap
schappelijke problemen.                                  en het gebied wordt opgebouwd. Dit zal er toe leiden
                                                         dat de kwaliteit zal toenemen, waarbij de beperkte
Qua vermogen om projecten en beleid op te pak-           ruimte voor CGM op dit moment om te investeren
ken heeft het bestuur van Grave het juiste niveau        in kwaliteit en capaciteit wel een sterk beperkende
van ambitie en daadkracht. Máár; er is onvoldoende       factor is. De drie besturen hebben hier dan ook
expertise (bestuurlijk en ambtelijk) om de projecten     nadrukkelijk een rol in.
altijd tot een succesvol eind te brengen. Het wisse-
lende detailbeeld op de projecten en thema’s uit het     Kracht als Partner
bestuurskrachtonderzoek van Partners & Pröpper           Als partner in de regio weet Grave eigenlijk geen
illustreert dit ten volle.                               kracht te genereren. Het imago van Grave en haar
                                                         positie als partner wordt deels ingekleurd door haar
Alles overziend is de kracht van het bestuur op dit      uitstraling als bestuur. Grave wordt ervaren als een
moment heel krap voldoende: er gaat niets mis,           kleine gemeente waarmee het lastig zaken doen is en
maar er wordt ook zeker niet uitgehaald wat erin zit.    als een gemeente die in de regio vaak onzichtbaar en
                                                         niet aanwezig is. Het bestuur krijgt ook onvoldoende
Kracht van de organisatie                                ambtelijke ondersteuning om inhoudelijk een sterke
Organisatorisch werkt Grave nauw samen met               bijdrage te kunnen leveren, maar zelfs als dit wel
buurgemeenten Cuijk en Mill en Sint Hubert in de         zou lukken vragen wij ons af of Grave, gezien haar
ambtelijke fusieorganisatie CGM. Voor Grave heeft        ‘lastige’ imago, echt kracht kan genereren op het
de ambtelijke samenwerking wel opgeleverd, maar de       regionale speelveld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                             9
Bijlage 3 Beelden van Bestuurskracht
Binnen CGM zijn de banden beter, hoewel ook daar         niveausprong niet nú inzet, je straks achter de feiten
de focus op eigenheid en eigen beleid sterker is dan     aanloopt.
de focus op gezamenlijkheid. Met Boxmeer leidt de
samenwerking met enige regelmaat tot botsingen.          De behoefte aan meer structurele slagkracht is,
De Boxmeerse en de Graafse bestuurders zijn beiden       gezien de situatie waarin de CGM organisatie zit,
eigenwijs en overtuigd van zichzelf.                     evident. Een slagvaardige organisatie die kwalitatief
                                                         hoogstaande ondersteuning en dienstverlening levert
Kracht van de Gemeenschap                                is nodig om zowel lokaal als regionaal de opgaven
De gemeenschap van Grave is hecht en relatief            aan te kunnen. Dit vraagt om investeringen van
hoogopgeleid/welgesteld. Er zit dus zeker kracht bij     zowel het MT van de CGM organisatie als van de
de gemeenschap, maar het gebrek aan goed samen-          drie besturen.
spel tussen gemeente en gemeenschap maakt dat
deze kracht niet tot volle bloei komt. In de ‘auto-      Gezien de naar binnen gekeerde houding van poli-
nome’ wereld van de gemeenschap gebeurt wel              tiek en bestuur, vraagt het inzetten van een niveau-
het een en ander, maar omdat de kracht van de            sprong om moed. De potentie is echter enorm! Door
gemeenschap en de kracht van de gemeente in Grave        remmende factoren als het onderlinge gedoe binnen
grotendeels gescheiden werelden zijn, versterken zij     de raad en tussen raad en college en een onvol-
elkaar niet.                                             doende functionerende CGM organisatie weg te
                                                         nemen, ontstaat ruimte om in de partnerrelatie met
Over urgentie, slagkracht en potentie                    andere overheden en publieke en private organisa-
Is het voor Grave noodzakelijk om nu in beweging te      ties én in de partnerrelatie met de gemeenschap het
komen om de bestuurskracht te vergroten?                 verschil te maken.
Kijkend naar ons eigen onderzoek, maar ook kijkend
naar de uitkomsten van het bestuurskrachtonder-
zoek van Partners & Pröpper, zien wij voor Grave
een hoge urgentie om de bestuurskracht te verster-
ken. Op dit moment, zo stellen wij en Partners &
Pröpper, is de bestuurskracht van een niveau dat de
gemeente niet door het ijs zakt. De wettelijke taken
worden uitgevoerd en er spelen geen zeer grote pro-
blemen waar gemeenschap en gebied onder lijden.
Echter, de ontevredenheid over de dienstverlening
en over de nabijheid van en verbinding met het
bestuur en de politiek die wij in Grave zien, is precies
het omgekeerde van wat je bij een kleine gemeente
zou verwachten. Grave heeft wel de lasten van het
zijn van een kleine gemeente, maar niet de lusten.
Kijkend naar de toekomst constateren wij dus beiden
(Berenschot en Partners & Pröpper) dat een niveau-
sprong nodig is. De urgentie zit ‘m erin dat als je die
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>   10
Verkenning Bestuurlijke
Toekomst Land van Cuijk
Eindrapportage
4. MILL EN SINT HUBERT
Kracht van het Bestuur                                  Tegelijkertijd geeft het college aan dat de CGM orga-
De kracht van het bestuur van Mill en Sint Hubert       nisatie voor Mill en Sint Hubert ook op onderdelen
beoordelen we als (krap) voldoende. Dit is primair      een kwaliteitssprong heeft gerealiseerd. Dit vin-
gekoppeld aan de omvang van de opgaven waar de          den wij een reële aanname: de schaalsprong die de
gemeente voor staat. Voor Mill en Sint Hubert geldt     organisatie heeft gemaakt zal voor een gemeente als
dat de opgaven niet bijzonder omvangrijk of manifest    Mill en Sint Hubert daadwerkelijk (op onderdelen)
zijn. De gemeente heeft veel zaken redelijk tot goed op tot hogere kwaliteit hebben geleid. Deze kwaliteit
orde. Dat maakt ook dat de belasting voor het bestuur   schatten wij wel in als onvoorspelbaar: op sommige
minder zwaar is dan in sommige andere gemeenten,        terreinen lukt het wel een goed kwaliteitsniveau te
en dat de benodigde kracht ook minder is.               realiseren, op andere niet. Het lukt op dit moment
                                                        noch Mill en Sint Hubert als opdrachtgever, noch
Het samenspel tussen gemeenteraad en college in de      CGM als opdrachtnemer deze kwaliteitssprong con-
gemeente Mill en Sint Hubert gaat, voor zover voor      sequent af te dwingen cq. te leveren.
ons zichtbaar is geworden, vaak in constructieve
samenwerking. Er wordt actief gezocht naar breed        Men geeft ook aan dat de kwaliteit van de dienstverle-
draagvlak in de gemeenteraad, en dit wordt vaak ook     ning van de organisatie een specifiek probleem is. Dit
gevonden. Dat illustreert dat de onderlinge samen-      is gegeven de aard en het karakter van Mill en Sint
werking tussen gemeenteraad en college en tussen        Hubert goed voor te stellen. De gemeente is overzich-
oppositie en coalitie goed verloopt.                    telijk, verbanden in de gemeenschap zijn nauw en
                                                        een meer anonieme en grootschaligere organisatie als
Tegelijkertijd geeft (een deel van) de gemeenteraad     CGM zal, zeker in haar opstartjaren, qua kwaliteit van
aan op een aantal thema’s kritisch te zijn op zichzelf  dienstverlening, invoelend en aansluitend vermogen
en het eigen functioneren. Daar zitten zorgen over      bij de gemeenschap en kennis over de lokale situatie
de toekomst. Beleidskaders als de begroting zijn rela-  een stap terug zijn ten opzichte van de oude situatie.
tief beleidsarm (mede ingegeven door het ontbreken
van veel grote en zware dossiers) en het sturend en     Het is onze verwachting dat de CGM organisatie met
beïnvloedend vermogen van politiek en bestuur is        structurele aandacht vanuit het MT door de jaren heen
daarmee ook beperkt.                                    in kwaliteit kan groeien. Alle medewerkers raken meer
                                                        en meer bekend met de lokale situatie, de onderlinge
Kracht van de organisatie                               werkpatronen raken beter ingesleten en (beleidsin-
Organisatorisch werkt Mill en Sint Hubert nauw          houdelijke)kennis over de gemeenschap en het gebied
samen met buurgemeenten Grave en Cuijk in de            wordt opgebouwd. Dit zal er toe leiden dat de kwa-
ambtelijke fusieorganisatie CGM. Wij constateren        liteit zal toenemen, waarbij de beperkte ruimte voor
dat dit vehikel qua bestuurskracht haar belofte op dit  CGM op dit moment om te investeren in kwaliteit en
moment niet inlost. De druk op de organisatie is groot  capaciteit wel een sterk beperkende factor is. De drie
door een samenloop van bezuinigingen en een sterke      besturen hebben hier dan ook nadrukkelijk een rol in.
nadruk van de drie gemeenten op couleur locale. Deze
twee opdrachten tezamen leiden tot een hoge werk-       Kracht als Partner
druk, frustraties en misverstanden over en weer, en tot Op een aantal voor Mill en Sint Hubert belangrijke
een onderbenutting van het potentieel van de ambte-     thema’s, vooral recreatie en toerisme, pakt de gemeente
lijke fusie, bezien vanuit organisatiekracht.           bestuurlijk haar rol. Ook binnen het Land van Cuijk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                              11
Bijlage 3 Beelden van Bestuurskracht
wordt Mill en Sint Hubert door velen gezien als het       Over urgentie, slagkracht en potentie
oliemannetje die vanuit stabiliteit de samenwerking       Is het voor Mill en Sint Hubert noodzakelijk om
kan voortbrengen. Dit komt ons inziens ook doordat        nu in beweging te komen om de bestuurskracht te
Mill en Sint Hubert over het algemeen niet de meest       vergroten?
scherpe inhoudelijke belangen heeft in de samenwer-
king, vergeleken met de overige partners. Juist deze      Urgentie, slagkracht en potentie worden in grote mate
positie maakt het voor Mill en Sint Hubert mogelijk       bepaald door de omvang van de opgaven. Wij con-
om vanuit rust een bemiddelende rol te spelen.            stateren in dat licht geen grote urgentie voor Mill en
                                                          Sint Hubert om nu in beweging te komen, en schat-
Waar er door de andere gemeenten in het Land van          ten ook niet in dat de urgentie in de komende jaren
Cuijk positief gekeken wordt naar de rol van Mill en      met grote sprongen zal stijgen – mits de CGM organi-
Sint Hubert in de onderlinge samenwerking, is dat         satie beter gaat functioneren. In dat geval zal de hui-
buiten het Land van Cuijk anders. Mill en Sint Hubert     dige gemeente ons inziens in staat zijn de komende
is een weinig geziene en gehoorde partner in regionale    (5-10) jaren het hoofd boven water te houden. Dit
verbanden. De gemeente voegt inhoudelijk en kwali-        verklaart onze inschatting van een beperkte urgentie.
tatief weinig tot niets toe aan regionale ontwikkelin-
gen. En ook private partijen geven aan de gemeente        Qua structurele slagkracht is er ook geen prangende
bestuurlijk en ambtelijk niet altijd als constructieve of of nijpende noodzakelijkheid om daar acuut stappen
gelijkwaardige gesprekspartner te ervaren.                te zetten. De huidige situatie is niet ideaal – kwali-
                                                          tatief zijn de beleidsvoorbereiding en operationele
Ook binnen het Land van Cuijk is de bijdrage van          aspecten (zoals dienstverlening) niet altijd aan de
Mill en Sint Hubert, afgezien van haar bemiddelende       maat – maar het huidige niveau voldoet (piepend en
rol, kwalitatief en inhoudelijk weinig geprofileerd. De   krakend wellicht).
functie die Mill en Sint Hubert als partner vervult is
dus primair een procesmatige en geen inhoudelijke of      Qua potentie zien we een ander verhaal. Wij zien
kwalitatieve. Dit heeft er mede mee te maken dat er       namelijk dat de bestuurskracht wel zal gaan afnemen
voor Mill en Sint Hubert ook geen scherp beeld lijkt      als er geen aanvullende stappen worden gezet. Dit
te bestaan over wat de betekenis van het Land van         komt vooral doordat vraagstukken rondom bijvoor-
Cuijk is voor de lokale context van de eigen gemeente.    beeld economie, mobiliteit, ruimtelijke ordening het
                                                          sociaal domein en de agrarische sector, regionaliseren.
Kracht van de Gemeenschap                                 Ook is Mil in Sint Hubert bijvoorbeeld qua werkgele-
Zowel in absolute als relatieve zin is onze indruk dat    genheid en voorzieningen afhankelijk van omliggende
de kracht van de gemeenschappen binnen Mill en Sint       gemeenten. De beïnvloedingsruimte van Mill en Sint
Hubert goed ontwikkeld is. De gemeenschappen zijn         Hubert op de ontwikkeling van deze vraagstukken
hecht en er is veel initiatief en onderlinge verbinding.  zal naar onze verwachting afnemen. Dat zal de druk
Dit alles draagt bij aan de veerkracht van de gemeen-     op de bestuurskracht doen toenemen. Omgekeerd:
schap. Wat we ook constateren, is dat de wissel­          door nu stappen te zetten om de bestuurskracht te
werking tussen gemeente (politiek, bestuur en organi-     versterken, is er veel te winnen. Daardoor kan ook
satie) enerzijds en gemeenschap anderzijds in redelijke   de situatie voor de inwoners van Mill en Sint Hubert
harmonie gaat. De gemeenschap en gemeente weten           verbeteren, vooral rondom het vraagstuk van het
elkaar meestal te vinden en versterken elkaar.            leefbaar en vitaal houden van de kernen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   12
Verkenning Bestuurlijke
Toekomst Land van Cuijk
Eindrapportage
5. SINT ANTHONIS
Kracht van het Bestuur                               Sint Anthonis bovendien. De gemeente komt in
Het bestuur van Sint Anthonis ziet zichzelf gesteld  afhankelijkheidsrelaties te zitten en ziet de informele
voor een aantal grote opgaven, met als belangrijkste beïnvloedingsruimte afnemen.
de sterke vergrijzing/ontgroening, de transitie naar
een duurzame agrarische gemeente waarbij aandacht    Kracht als Partner
is voor zowel groeiende werkgelegenheid als het      Het beeld Sint Anthonis is volgens externe partners
verbeteren van de volksgezondheid, en het voorzie-   in de regio (publiek en privaat) vergelijkbaar met
ningenniveau in de kernen.                           het beeld van Mill en Sint Hubert. Sint Anthonis is
                                                     vaak onzichtbaar of niet aanwezig, de kwalitatieve
De kracht van het bestuur om deze opgaven aan        en inhoudelijke waarde van haar inbreng is (zeer)
te gaan, schatten wij in als beperkt. Het lukt het   beperkt en daarmee is de toegevoegde waarde die ze
bestuur onvoldoende om proactief te handelen en      levert onvoldoende, gegeven de opgaven en ambities
initiatieven te nemen op deze dossiers. De oor-      die op regionale schaal spelen.
zaak ligt voor een deel bij de beperkte ondersteu-
ning die wordt geleverd door een kleine, kwetsbare   Sint Anthonis heeft met het VAB-vraagstuk een vraag-
organisatie.                                         stuk dat nadrukkelijk een regionale context heeft, dat
                                                     zeer manifest is voor deze gemeente en dat tot tal van
Hier staat tegenover dat Sint Anthonis een zeer      uitdagingen en spanningen leidt. Op dit vraagstuk
sterke financiële positie heeft. Door een behoedzaam speelt Sint Anthonis, binnen haar mogelijkheden, wél
financieel beleid heeft de gemeente in dat opzicht   een actieve rol binnen de provinciale VAB-aanpak.
een positie van luxe voor zichzelf gecreëerd.
                                                     Kracht van de Gemeenschap
Kracht van de Organisatie                            De kracht van de gemeente Sint Anthonis zit op
De kracht van de organisatie schatten wij in als     het niveau van haar kernen: de gemeente heeft een
onvoldoende. Daarmee miskennen wij geenszins de      zeer krachtige gemeenschap. Daar waar voorzienin-
energie en inzet van de medewerkers van de ambte-    gen wegvallen en de gemeente zaken vanwege een
lijke organisatie, noch de samenwerkingsverbanden    gebrek aan capaciteit/financiën meer kan bolwerken,
die de ambtelijke organisatie is aangegaan. Echter,  pakken de dorpen veel zelf op. De hechtheid van de
vanuit kwetsbaarheid en kwaliteit constateren we     gemeenschap wordt als zeer waardevol ervaren, maar
een (zeer) grote druk op de organisatie. De orga-    in het licht van de toenemende krimp en vergrijzing
nisatie werkt met man en macht om het volledige      is het behoud van de sociale cohesie wel een belang-
taakveld van de gemeente ‘in de lucht te houden’.    rijk aandachtspunt voor de gemeente. De gemeente
Maar zowel door publieke als private samenwer-       is, met name ambtelijk, echter onvoldoende bij
kingspartners is ons veelvuldig aangegeven dat de    machte om op deze opgave kracht te genereren en
organisatie onvoldoende robuust is om als betrouw-   de gemeenschap te ondersteunen.
bare en solide partner op te treden. De noodzaak
om vanuit die geconstateerde zwakte middels allerlei Over urgentie, slagkracht en potentie
samenwerkingsverbanden met overige Land van          Is het voor Sint Anthonis noodzakelijk om nu
Cuijk-partners de voeten op het droge te houden,     in beweging te komen om de bestuurskracht te
verzwakt de autonome en bestuurlijke positie van     vergroten?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                       13
Bijlage 3 Beelden van Bestuurskracht
De urgentie voor Sint Anthonis om de bestuurs-
kracht te ontwikkelen is hoog. Dit geldt voor de
kracht van het bestuur en zeker voor de kracht
van de ambtelijke organisatie. De organisatie is te
kwetsbaar om het bestuur in positie te brengen.
Bestuurlijk lukt het ook niet om voldoende kracht te
ontwikkelen, terwijl er een aantal urgente regionale
vraagstukken spelen, zoals de duurzame agrarische
transitie. De beïnvloedingsruimte van Sint Anthonis
is op regionaal niveau zeer beperkt. Een niveausprong,
zowel ambtelijk als bestuurlijk, is noodzakelijk voor
Sint Anthonis om krachtig op deze vraagstukken te
kunnen acteren.
Met de grote urgentie van de vraagstukken en het
gebrek aan bestuurskracht, is er de noodzaak om meer
structurele slagkracht te ontwikkelen. Het huidige
niveau voldoet niet aan de eisen die aan de gemeente
worden gesteld. Een slagvaardig bestuur en een
robuuste en slagvaardige organisatie zijn nodig om de
opgaven die nu spelen, en die in de toekomst onge-
twijfeld enkel groter worden, aan te kunnen.
Het versterken van de bestuurskracht van
Sint Anthonis is noodzakelijk (vanwege de urgentie
en slagkracht) maar biedt ook kansen. Meer bestuurs-
kracht biedt veel potentie voor de gemeenschap en
het gebied: de sterke gemeenschappen kunnen verder
versterkt worden om ontwikkelingen die samenhan-
gen met vergrijzing positief om te buigen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Berenschot Groep B.V.
Europalaan 40
3526 KS Utrecht
T +31 (0)30 291 69 16
E contact@berenschot.nl
www.berenschot.nl
Berenschot is een onafhankelijk organisatieadviesbureau met
350 medewerkers wereldwijd. Al bijna 80 jaar verrassen wij onze
opdrachtgevers in de publieke en private sector met slimme en
nieuwe inzichten. We verwerven ze en maken ze toepasbaar.
Dit door innovatie te koppelen aan creativiteit. Steeds opnieuw.
Klanten kiezen voor Berenschot omdat onze adviezen hen op een
voorsprong zetten.
Ons bureau zit vol inspirerende en eigenwijze individuen
die allen dezelfde passie delen: organiseren. Ingewikkelde
vraagstukken omzetten in werkbare constructies. Door ons brede
werkterrein en onze brede expertise kunnen opdrachtgevers ons
inschakelen voor uiteenlopende opdrachten. En zijn we in staat
om met multidisciplinaire teams alle aspecten van een vraagstuk
aan te pakken.
Berenschot is aangesloten bij de E-I Consulting Group, een
Europees samenwerkingsverband van toonaangevende bureaus.
Daarnaast is Berenschot lid van de Raad voor Organisatie-
Adviesbureaus (ROA) en hanteert de ROA-gedragscode.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>