<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Gentle Agreement over de handhaving van de
integriteit in de politiek
Een vrijwillige overeenkomst van raadsleden en raadsfracties over wat te
doen bij vermeende integriteitsschendingen

februari 2018



Hoofdstuk 1. Drie principes

1. Onpartijdige handhaving
Gedragscodes voor raad, college en burgemeester (en de wetten waarop ze
gebaseerd zijn) definiëren integriteitschendingen en leggen zo de morele minima
vast
waaraan hun handelen moet voldoen. Over die minima zijn alle partijen het eens. De
kern is dat de zuiverheid van de besluitvorming door die minima wordt gewaarborgd.
Omdat alle partijen het over die minima eens zijn, is er geen enkele reden de
handhaving ervan inzet te maken van partijpolitiek. Ook het verschil oppositie en
coalitie zou in de handhaving geen rol mogen spelen. Gebeurt dat toch dan is de
kans bijzonder groot dat er in de handhaving onrecht geschiedt. Uit het beginsel
van
‘onpartijdige handhaving’ volgt, dat politici van alle partijen de discipline
zouden
moeten opbrengen om bij de beoordeling van integriteitkwesties boven de partijen
te
gaan staan.

2. Terughoudend met publiciteit.
De media volgen in Nederland politiek kritisch. Dat is een groot goed. Bij
vermeende
integriteitschendingen van politici heeft dat er echter in een aantal gevallen toe
geleid
dat er in de media al een (voor-)veroordeling heeft plaats gevonden, voordat er
onderzoek is gedaan. Het gevolg is dat er sprake is van willekeur, dat individuele
politici die (onschuldig?) onder verdenking komen te staan grote schade oplopen en
dat de geloofwaardigheid van de politiek wordt aangetast. Het is daarom zaak dat
alle
betrokkenen bij een integriteitkwestie de grootst mogelijke terughoudendheid
betrachten en de kwestie niet in een te vroeg stadium in de publiciteit brengen.



                         Gentle agreement gemeenteraad Grave 2018                1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Daaruit volgt ook dat in alle stadia van de afhandeling van een kwestie de groep
die
er bij betrokken wordt zo klein mogelijk moet zijn. Als er uiteindelijk werkelijk
van
integriteitschending sprake blijkt te zijn en er een oordeel over de ernst daarvan
en
over een passende sanctie is gevormd, mag en moet de kwestie natuurlijk wel naar
buiten worden gebracht.

3. Zorgvuldigheid tegenover vermeende schender.
Iedereen die mogelijk een schending heeft begaan heeft er recht op dat er uiterste
zorgvuldigheid wordt betracht in alle fasen van de handhaving. Dat begint al
voordat
de handeling die mogelijk een schending is, is uitgevoerd. Heb je er weet van dat
iemand van plan is iets te doen dat mogelijk een integriteitschending zou
betekenen,
dan word je geacht hem of haar daar voor te waarschuwen en de weg te wijzen naar
advies. Iedere politicus die twijfelt - uit zichzelf of op geleide van een ander -
of een
voorgenomen handeling een schending is heeft recht op vertrouwelijk advies. Komt
iemand onder verdenking te staan dat hij een integriteitschending begaan heeft,
dan
dient er middels een vooronderzoek vastgesteld te worden of er überhaupt grond is
voor de verdenking. Zijn er gronden, dan moet er een objectief onderzoek volgen
waar ook de context in meegenomen wordt en waarin de mate van verwijtbaarheid
apart wordt beoordeeld. Als er een sanctie moet volgen, moet die sanctie passend
zijn en in verhouding.


Hoofdstuk 2: Vijf rollen: wie doet wat?

1.   Burgemeester
-    Doet vooronderzoek (laat vooronderzoek doen) of een verdenking grond heeft.
-    Geeft indien nodig opdracht voor integriteitonderzoek.
-    Bespreekt resultaten integriteitsonderzoek in het fractievoorzittersoverleg.
-    Doet eventueel aangifte.
-    Geeft terugkoppeling na behandeling aan de melder.

2. Griffier
- Is vraagbaak en geeft advies aan raadsleden over de vraag of een handeling een
   schending is.
- Ondersteunt de burgemeester, de raad en individuele raadsleden bij de
   uitvoering
   van hun rol.

3. Fractievoorzittersoverleg




                          Gentle agreement gemeenteraad Grave 2018                  2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>-     Beoordeelt de uitkomsten van het onderzoek en adviseert de betreffende
      fractievoorzitter.
-     Vormt het klankbord voor de burgemeester waarmee deze tussentijds kan
      overleggen over trajecten rond vermeende schendingen, als hem dat raadzaam
      lijkt.
-     Zorgt er voor dat raadsleden door hun eigen fractievoorzitter worden
      gewaarschuwd
      als zij integriteitrisico’s lopen.

4. Fractievoorzitter
- Steunt raadslid dat twijfelt, dat aangifte doet (of wil doen), dat verdacht
   wordt.
- Waarschuwt raadsleden voor integriteitrisico’s.
- Doet eventueel een voorstel aan de fractie en aan de partijafdeling voor een op
   te
   leggen sanctie na onderzoek.




Hoofdstuk 3: Procedures

Een raadslid kan twijfelen over:
1. eigen voorgenomen of al uitgevoerde handelingen;
2. handelingen van een ander raadslid;
3. handelingen van een lid van het college van B&W;
4. handelingen van een ambtenaar.
De correcte procedure verschilt in alle vier gevallen.

Twijfels t.a.v. eigen handelingen

Raadslid twijfelt over nog uit te voeren of uitgevoerde handeling:

    Stap 1                   Stap 2                               Stap 3
    Vraagt advies            Bij ingewikkelde                     De burgemeester
    aan de griffier:         kwestie of als het                   formuleert (eventueel
    Is deze                  raadslid het niet eens               na raadpleging interne
    (voorgenomen)            is met het advies van                en externe
    handeling een            de griffier: gezamenlijk             deskundigen) een
    schending?               overleg met de                       advies. Het raadslid
                             burgemeester.                        volgt in principe dit
                                                                  advies op.
                           Gentle agreement gemeenteraad Grave 2018                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                         Handeling al uitgevoerd




                                Van schending geen             Gedeelde conclusie of indien raadslid niet
                                sprake:                        erkent maar burgemeester en griffier (na
                                zaak afgedaan.                 klankborden met fractievoorzitters) vinden
                                                               dat er nader onderzoek verricht moet worden
                                                               door onafhankelijk extern deskundigen en
                                                               conclusie is: handeling is schending:
                                                               - Bespreken in fractievoorzittersoverleg.
                                                                   Geeft advies aan fractievoorzitter.
                                                               - Fractievoorzitter doet eventueel een
                                                                   voorstel aan de fractie en aan de
                                                                   partijafdeling voor een op te leggen
                                                                   sanctie.
                                                               - Raadslid doet melding aan raad over
                                                                   schending en waar mogelijk ongedaan
                                                                   maken of goedmaken.




Let op: Als een raadslid toch van het advies van de burgemeester afwijkt, meldt
het raadslid
zelf bij de raad dat er van het advies wordt afgeweken. Gebeurt dat niet, dan
meldt de
burgemeester dat er van het advies wordt afgeweken.

Let op: Het komt voor dat uit het advies blijkt dat er geen eenduidige uitspraak
mogelijk is
over de vraag of een voorgenomen handeling een integriteitschending is of niet.
Meestal
betekent dit, dat ook deskundigen de zaak verschillend beoordelen. Bij een
dergelijke 'hard
case' is het natuurlijk aan het raadslid zelf welke keuze hij maakt over de nog
uit te voeren
handeling.


Twijfels t.a.v. het handelen van een ander raadslid

Een raadslid twijfelt over een (uitgevoerde) handeling van een ander raadslid.

Stap 1                                                 Stap 2
Gesprek aangaan met het betreffende                    Betreffende raadslid
raadslid:                                              volgt Grave
                              Gentle agreement gemeenteraad  de stappen
                                                                    2018 zoals                    4
- verwoorden van twijfels.                             hiervoor beschreven:
- verwijzen van het betreffende raadslid               twijfels t.o.v. eigen
    naar de griffier en de burgemeester.               handelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Indien het betreffende raadslid geen actie onderneemt, gaat het raadslid die
twijfelt het gesprek hierover aan met de burgemeester en de griffier.

Belangrijk: het raadslid doet zelf geen vooronderzoek. Dat is aan de burgemeester.


Twijfels t.a.v. het handelen van een lid van het college van B&W
Een raadslid twijfelt over een vermeende uitgevoerde handeling van een wethouder.

 Stap 1                                                Stap 2                       Stap 3
 Gesprek aangaan met het betreffende                   Betreffende wethouder        Burgemeester
 wethouder:                                            bespreekt het met de         bespreekt met de
 - verwoorden van twijfels.                            burgemeester. Evt.           fractievoorzitters hoe
 - verwijzen van de betreffende wethouder              uitvoeren onderzoek.         aan te pakken in de
    naar de burgemeester.                                                           raad. Vervolgens in de
 - verwijzen naar gedragscode en gentle                                             raad ingebracht.
    agreement.




Toevoeging: de raad beoordeelt geheel zelfstandig de politieke consequenties die
de
eventuele schending zou moeten hebben. Daarover adviseert de burgemeester niet.


Een raadslid twijfelt over een vermeende uitgevoerde handeling van de
burgemeester.

 Stap 1                                  Stap 2                          Stap 3
 Gesprek aangaan met de                  Overleg tussen                  Indien er reden is om
 burgemeester:                           raadslid,                       het onderzoek voort te
 - verwoorden van twijfels.              burgemeester, griffier          zetten: betrekken van
 - verwijzen naar                        en vicevoorzitter van           de commissaris van de
     gedragscode en gentle               de raad. Eventueel              koning.
     agreement.                          uitvoeren
                                         vooronderzoek.




                              Gentle agreement gemeenteraad Grave 2018                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Twijfels t.a.v. het handelen van een ambtenaar van CGM
Een raadslid twijfelt over een vermeende uitgevoerde handeling van een ambtenaar.

 Stap 1                                      Stap 2
 Gesprek aangaan met de betreffende          De burgemeester laat vooronderzoek
 ambtenaar:                                  en eventueel onderzoek uitvoeren
 - verwoorden van twijfels.                  onder leiding van de
 - verwijzen naar burgemeester.              gemeentesecretaris / directeur CGM.
 - verwijzen naar gedragscode en             In de regel handelt de
    gentle agreement.                        gemeentesecretaris / directeur CGM
                                             dit onderzoek en de sanctie af. In de
                                             regel komen kwesties rond individuele
                                             ambtenaren niet in de raad.




Hoofdstuk 4: Communicatie

Over gevraagd advies
Als een raadslid een advies krijgt van de burgemeester, krijgt het raadslid dat
van de griffier
op schrift mee na een persoonlijk gesprek met de burgemeester. Deze adviezen (die
worden
opgevolgd) blijven vertrouwelijk. In principe weten alleen griffier, burgemeester
en het
raadslid ervan.

Tijdens het vooronderzoek
Als er een vooronderzoek naar een vermeende schending wordt ingesteld, wordt het
verdachte raadslid in principe altijd op de hoogte gesteld en gevraagd naar zijn
visie,
argumenten en motieven. Daar wordt alleen van afgeweken als het om een ernstige
schending gaat en het eventuele vervolgonderzoek in gevaar komt als het verdachte
raadslid
op de hoogte gesteld wordt.

Als er een vooronderzoek wordt ingesteld en de conclusie is dat de verdenking
ongegrond is,
blijft het vooronderzoek vertrouwelijk. In dat geval weten alleen het raadslid dat
meldde, het
raadslid dat verdacht werd, de griffier en de burgemeester ervan.

Als er een vervolgonderzoek wordt ingesteld, wordt dat altijd besproken met het
fractievoorzittersoverleg. Als het vervolgonderzoek tot de conclusie leidt dat er
geen




                          Gentle agreement gemeenteraad Grave 2018                   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>schending is begaan, wordt dat met in het fractievoorzittersoverleg besproken. Het
vervolgonderzoek blijft dan vertrouwelijk, alleen melder, verdachte, burgemeester,
griffier en fractievoorzitters weten ervan.

Als het vervolgonderzoek tot de conclusie leidt dat er van een schending sprake
was, legt de
burgemeester de resultaten van het onderzoek voor de fractievoorzitters. Het
fractievoorzittersoverleg adviseert de betreffende fractievoorzitter.
Daarna, en nog voor het raadsdebat, wordt de pers door de burgemeester op de
hoogte gesteld.

De pers
Geen van de andere betrokkenen - melder, verdachte, fractievoorzitters, griffier
raadsleden, partijen - spreekt met de pers voordat de burgemeester de pers op de
hoogte heeft gesteld. Het is ideaal als geen van de betrokkenen met de pers
spreekt tot na het raadsdebat, omdat dat de kans op onpartijdigheid enorm
vergroot.
Wanneer de informatie over de kwestie openbaar wordt, wordt in het
fractievoorzittersoverleg afgestemd.
Hoofdstuk 5: Leren
De griffier maakt (eventueel met de hulp van interne of externe deskundigen) eens
per twee jaar een geanonimiseerd overzicht van de lessen die getrokken kunnen
worden uit adviezen die zijn gegeven en uit de resultaten van voor- en
vervolgonderzoek.
Dat gebeurt op een manier die geen link met specifieke raadsleden mogelijk maakt.

Dit gentle agreement wordt eens per twee jaar door fractievoorzitters, griffier en
burgemeester (eventueel met de hulp van deskundigen) geëvalueerd. Desgewenst wordt
het gentle agreement bijgesteld.




                        Gentle agreement gemeenteraad Grave 2018                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>