<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                 Voor de makers van
                             het voedsel van morgen




                     Wat ligt er morgen
                           op ons bord?


      CONCEPT-AGENDA STICHTING AGRIFOOD CAPITAL 2030
Ten behoeve van consultatie colleges en raden Noordoost-Brabant
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    Status document

                                                                                                                                       Inhoudsopgave
    Dit document is gebaseerd op de uitgangspunten            de Stichting AgriFood Capital. Inbreng vanuit de
    (‘story-line’) van de nieuwe strategische agenda van de   gemeenteraden kan nog worden afgewogen.
    Stichting AgriFood Capital waarmee het bestuur van                                                                                 Status document                                   pag. 2
    AgriFood Capital in september 2019 heeft ingestemd.
    De inbreng van gemeenten en waterschappen voor                                                                                     Voorwoord		                                       pag. 3
    de samenwerkingsagenda van Regio Noordoost                   Menu’s van de 21ste eeuw
    Brabant heeft bijgedragen aan deze uitgangspunten.                                                                                 1 Op weg naar een nieuw voedselsysteem pag. 4
    Dit geldt ook voor de bouwstenen van Buck Consultants
    International, interviews met betrokkenen en de                                                                                    2. Naar een excellent ecosysteem dat werkt pag. 7
    strategische sessies met het bestuur van AgriFood
    Capital en haar stakeholders, zoals een CEO-meeting                                                                                3. Van ambitie naar aanpak                        pag. 8
    met regionale ondernemers uit de agrifood, hightech                                                                                  Opgave 1   Human Capital: Een leven lang
    maakindustrie, ICT en logistieke sector.                                                                                           		           ontwikkelen                          pag. 9
                                                                                                                                         Opgave 2   Ondernemerschap:
    Dit document is nog niet af. De komende maanden                                                                                    		           Starten en Groeien                   pag. 10
    worden op programmaniveau de verschillende                                                                                           Opgave 3   Kennis & Innovatie: Nieuwe
    opgaven van AgriFood Capital in programmaraden,                                                                                    		           kennis, nieuwe bedrijvigheid         pag. 11
    waar ondernemers, overheden, kennisinstellingen en                                                                                   Opgave 4   Netwerken & Clusters: ‘Local buzz’
    maatschappelijke vertegenwoordigers deel van uit                                                                                   		           en ‘global pipelines’                pag. 13
    kunnen maken, concreet gemaakt. Dit document                                                                                         Opgave 5   Communicatie & Positionering:
    vormt het fundament voor deze nadere uitwerking.                                                                                   		           Een sterk verhaal                    pag. 14
    Vaststelling door het bestuur van de Stichting AgriFood
    Capital is voorzien in mei 2020. Met dit document                                                                                  4. Over AgriFood Capital                          pag. 15
    wordt u geïnformeerd over de concept-agenda van

                                                              Bron: EAT-Lancet Commissie; healthy diets from sustainable foodsystems



2   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                      Wat ligt er morgen op ons bord?
                                                                                                                      Het eten dat op ons bord ligt is een weerspiegeling van
                                                                                                                      het voedselsysteem van waaruit het geproduceerd is.
                                                                                                                      Het naoorlogse ‘nooit meer honger’ kwam tot uiting in de
                                                                                                                      ‘Hollandse pot’; eenvoudig maar voedzaam: aardappels,
    Voorwoord                                                                                                         vlees en groenten, veelal van eigen bodem. Door de
                                                                                                                      welvaartsgroei en de komst van arbeidsmigranten maakten
                                                                                                                      we kennis met nieuwe gerechten van buiten onze
                                                                                                                      landgrenzen. Door technologische innovaties werd het
                                                                                                                      mogelijk de afstand tussen producent en consumenten
                                                                                                                      te vergroten, ook voor verse producten. We konden de
                                                                                                                      seizoenen op ons bord loslaten. Vanwege de houdbaarheid,
    Wat ligt er morgen op ons bord?                                                                                   smaak en ons gemak werd ons voedsel steeds meer bewerkt;
                                                                                                                      soepen en een pakje. Met de opkomst van ‘fast food’
    In Noordoost-Brabant vervullen we een belangrijke       die richting geeft maar geen blauwdruk is op weg          werden borden vervangen door bekers, zakjes en bakjes.
    bijdrage in het maken van het voedsel dat iedere dag    naar 2030. Voortbouwend op wat de afgelopen jaren         Eten is vandaag de dag overal en in overvloed beschikbaar.
    weer op ons bord ligt. Dat blijven we in de toekomst    door samenwerking is bereikt. Een agenda die niet op
    ook doen. Maar wat ligt er in de toekomst op ons        zichzelf staat. Opgesteld in samenhang met de nieuwe      En wat ligt er morgen op ons bord? Zijn onze maaltijden
    bord? De wereld om ons heen verandert in rap tempo.     samenwerkingsagenda van gemeenten en water-               uit balans? De balans van ‘wat goed is voor de mens en
    Dat zien we ook terug in Noordoost-Brabant. Met onze    schappen in Regio Noordoost Brabant. Daarin ligt de       wat goed is voor onze planeet’. Het menu van morgen*
    traditie van samenwerken en aanpakken zetten we die     focus op het werken aan een sterke basis: mobiliteit en   gaat uit van meer groenten en minder vlees, minder zuivel,
    veranderingen om in kansen en oplossingen.              ruimte, leefomgeving en vestigingsklimaat.                lokaal en seizoensgebonden en minder verspilling.

    Wat er morgen op ons bord ligt, gaat ook over wat van   Deze agenda is een uitnodiging én oproep om samen         Maar hoe ons bord er morgen daadwerkelijk uit gaat zien,
    overheden, kennisinstellingen en ondernemers samen      werk te maken van de toekomst van ons voedsel.            hangt af van vele factoren, zoals het overheidsbeleid over
    gevraagd wordt om vandaag die dingen te doen die        Samenwerken vraagt om over je eigen grenzen heen          landbouw en voedsel. Maar ook de impact van de tech-
    nodig zijn voor de economie van morgen. Zo is het       te durven kijken, verbindingen te maken, nieuwsgierig     nologische innovaties om gezond voedsel duurzaam te
    ook voor de toekomstige generaties goed wonen,          en innovatief te willen zijn. Dan kijken we met trots     produceren en te consumeren. Wat komen we nog te
    leven en werken in Noordoost-Brabant.                   naar wat er iedere dag weer op ons bord ligt.             weten over de relatie tussen voeding en gezondheid? Gaat
                                                                                                                      de consument zich werkelijk gedragen naar de adviezen
    De afspraken die we in de AgriFood Capital-samen-       Jack Mikkers                                              over gezondheid en duurzaamheid? Ons voedselsysteem
    werking in 2014 hebben gemaakt, lopen in 2020 af.       Voorzitter Stichting AgriFood Capital                     is ingewikkeld en complex. Dit is de context en tegelijkertijd
    Daarom een nieuwe strategische agenda. Een agenda                                                                 de relevantie van AgriFood Capital.




                                                                                                                      *Bron: Menu van Morgen, Stichting Natuur en Milieu i.s.m. Jumbo Supermarkten.


3   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                                        Economische analyse
                                                                                                                        Noordoost-Brabant:
                                                                                                                        agrifood combineren met hightech
                                                                                                                        Buck Consultants International heeft als bouwsteen voor
                                                                                                                        deze agenda de economische structuur van de regio en in
                                                                                                                        het bijzonder het agrifoodcluster geanalyseerd. Met een Bruto
                                                                                                                        Regionaal Product van 27 miljard euro is Noordoost-Brabant
                                                                                                                        de 6e economie van Nederland (na de vier Randstadregio’s
    1. Op weg naar een nieuw voedselsysteem                                                                             en Zuidoost-Brabant). Er is veel werkgelegenheid in de handel,
                                                                                                                        industrie en bouw. De agrifoodsector is nog steeds een
                                                                                                                        stuwende sector: het grootste deel van de banen in deze
                                                                                                                        sector in Brabant is aanwezig in Noordoost-Brabant (32%) en
                                                                                                                        binnen onze regio is de agrifoodsector verantwoordelijk voor
                                                                                                                        17% van de totale werkgelegenheid met een exportwaarde
                                                                                                                        van 11,8 miljard euro. Dat is maar liefst een derde van de totale
    Met de voedselvoorziening in Nederland is het op          waardevolle basis voor de gehele keten van boer           exportwaarde van de regio. Naast agrifood zijn hightech en
    het eerste gezicht goed gesteld. Er is meer voedsel       tot bord. Alleen dan blijft het agrifoodcluster in        logistiek krachtige en groeiende clusters. Zoals ook in andere
    beschikbaar dan ooit tevoren. Het is veilig en we         Noordoost-Brabant een belangrijke bron van welvaart       regio’s vindt er in Noordoost-Brabant een verschuiving
    betalen er relatief weinig voor. Nederlands voedsel       en welzijn zoals dat al decennia lang het geval is.       plaats naar de nieuwe economie: van traditionele naar dienst-
    wordt efficiënt geproduceerd en wereldwijd                Het creëren van dit nieuwe perspectief staat centraal     verlenende sectoren. Onze regio
    geëxporteerd. Tegelijkertijd leven er in de samenleving   in de opgave van Stichting AgriFood Capital.              kent een hoge arbeids-
    en de wetenschap zorgen over de negatieve effecten                                                                  participatie met een naar
    van de productie en de consumptie van ons voedsel                                                                   verhouding grote
    op het milieu en de biodiversiteit, op onze eigen         De makers van ons voedsel                                 beroepsbevolking van
    gezondheid en op het dierenwelzijn. Recent is daar                                                                  355.000 mensen.
    de zorg bijgekomen over de effecten van onze              Wij zijn in Noordoost-Brabant de makers van ons           Tegelijkertijd is er
    voedselproductie op de klimaatverandering.                voedsel. Dat waren we gisteren, dat zijn we vandaag       sprake van krapte op
                                                              en dat zijn we morgen. Het is onze ambitie om dat         de arbeidsmarkt.
    De onvermijdelijke transitieopgave van ons voedsel-       duurzaam, gezond en slim te doen. Daarin willen we        Kortom: er is werk genoeg
    systeem biedt een uitgelezen kans om boer,                toonaangevend blijven; in Nederland en in de wereld.      en dat blijft voorlopig ook zo.
    voedselverwerkende industrie, retail en consumenten       Voedsel dat, iedere dag weer, op ons eigen bord ligt,
    te verenigen in een uniek, op duurzaam en gezond          maar ook beschikbaar is voor tal van voedselproducenten
    voedsel gericht, partnership. Daarvoor hebben we in       en consumenten in de ons omringende landen.
    Noordoost-Brabant alles in huis. De oorsprong hiervan     De kennis en kunde om duurzaam, gezond en slim
    ligt in de naoorlogse ontwikkeling van de land- en        voedsel te maken, zetten we elders in de wereld in.
    tuinbouw. Het is van cruciaal belang dat met name         Zo leveren we een bijdrage aan de voedselvoorziening
    de transitie in de landbouw, en in het bijzonder de       in bijvoorbeeld de grote metropolen van de wereld.
    veehouderij, resulteert in een nieuwe innovatieve en      Dit in de vorm van uitgangsmateriaal, machines of

                                                                                                                        Bron: BCI, analyse economische structuur Noordoost-Brabant (2019) in opdracht
                                                                                                                        van Regio Noordoost Brabant en AgriFood Capital.

4   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                         Mondiale trends in agrifood
                                                                                                                         Het regionale agrifoodcluster in Noordoost-Brabant
                                                                                                                         opereert in een internationale context. Mondiale trends en
                                                                                                                         ontwikkelingen die van invloed zijn op de toekomst van het
                                                                                                                         voedselsysteem zijn:

                                                                                                                         •    Demografische ontwikkelingen: toename van de
                                                                                                                              wereldbevolking, stijging van de vraag naar voedsel
                                                                                                                              (met namen landen in Azië, Afrika en Latijns-Amerika
                                                                                                                              gaan meer consumeren door stijgende welvaart),
                                                                                                                              toenemende verstedelijking in ons land, daling van de
                                                                                                                              beroepsbevolking in heel West-Europa, individualisering,
    expertise; in Brabant ontwikkelt en elders tot waarde         heeft. Nieuwe ontwikkelingen vanuit de hightech             stijgende vraag naar producten met toegevoegde
    gebracht. Kennis en systemen worden de komende                systemen en datatoepassing kunnen hierbij een               waarde en naar gemaksproducten.
    jaren, naast het voedsel zelf, steeds belangrijker voor       waardevolle bron voor versterking zijn.                •    Sleuteltechnologieën als fotonica, nano, quantum en
    onze regio. Daarmee werken we aan wereldwijde                                                                             hightech leiden tot kwaliteitsverbetering en productivi-
    opgaven van de Sustainable Development Goals van          •   Tegengaan van verspilling: Het voorkomen,                   teitsstijgingen en meer vraaggestuurde en kortere ketens.
    de VN, in het bijzonder de doelen ‘geen honger’,              reduceren van voedselverspilling en het verwaarden     •    Klimaatverandering en energietransitie zorgen voor
    ‘verantwoorde consumptie’ en ‘innovatie’.                     van reststoffen. Het sluiten van grondstofkringlopen        toenemende onzekerheid over de aanvoer van
                                                                  in de hele agrofoodketen is daarbij cruciaal.               grondstoffen en resulteren in beleidsaanpassingen
                                                                  Alles van waarde wordt (her)gebruikt. Nieuwe tech-          gericht op verduurzaming en vergroening (EU) van
    Majeure maatschappelijke                                      nologieën vanuit de hightech-maakindustrie                  zowel productie als energie.
    opgaven                                                       en concepten uit agrologistiek kunnen hierbij          •    Verdergaande specialisatie en internationalisering
                                                                  een waardevolle bron van vernieuwing zijn.                  vindt tegelijkertijd plaats met regionalisering. Een klein
    De transitieopgave van ons voedselsysteem is niet                                                                         aantal internationale bedrijven in elke schakel van de
    alleen een economische. Majeure maatschappelijke          •   Nieuwe voedingspatronen: Het vernieuwen van                 keten domineert de wereldmarkt met verdergaande
    opgaven voor de economie van Noordoost-Brabant                voedselconcepten met een nieuwe balans tussen               schaalvergroting. Als gevolg van duurzaamheidsopga-
    zijn onder andere:                                            dierlijke en plantaardige eiwitten. Technologische          ven is er tegelijkertijd meer aandacht voor regionale
                                                                  en sociale innovaties gaan daarbij hand in hand.            ketens, soms op kleine schaal en ecologisch ingepast.
    •   Duurzame veehouderij: De transitie naar een               Innovaties op het vlak van groene technologie en       •    Duurzaam en verantwoord ondernemen noodzaakt
        duurzame veehouderij, in het bijzonder de                 design kunnen hierbij een belangrijke bron van              tot het verminderen van de footprint van productie en
        varkenshouderij, die economisch rendabel is,              vernieuwing zijn.                                           consumptie en tot het sluiten van kringlopen en het
        past in de omgeving en maatschappelijk draagvlak                                                                      tegengaan van verspilling.




                                                                                                                         Bron: o.a. Toekomstverkenning transitie voor de topsectoren agrofood en tuinbouw,
                                                                                                                         Wageningen UR

5   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                     Precies                                       Slimme keten                                   Waardevol
                               Efficiënte productie      Optimale keten      Traceerbaarheid             Vraaggestuurd




                                   Input        Landbouw/      Verwerking   Distributie    Winkel           Consument
                                                  veeteelt




                                                                                                                                      Megatrend;
                               Reductie input         Minder verspilling    Leveren op maat         Inspelen op de vraag              Dataficatie in de voedselketen
                    Circulair                                                                                    Verbonden            Behalve voedsel produceert en distribueert de agrifood-
                                                                                                                                      sector steeds meer data. Dat geldt voor de hele keten,
                                                                                                                                      van boer tot bord. De voedselketen wordt in snel tempo
                                                                                                                                      ‘gedataficeerd’. Dit wordt alom gezien als een megatrend.
    We bouwen aan de voedselsystemen van de toekomst                                                                                  Voor de hele agrifoodketen geldt nu dat dataficatie vooral
                                                                                                                                      is gericht op het bedrijfsproces van de individuele schakels,
    Noordoost-Brabant bouwt aan de voedselsystemen                                houdbaarheid van vers bewerkte producten            niet zozeer op de keten. In de nabije toekomst ligt met
    van de toekomst. We produceren voor Nederland en                              verlengd, waardoor we minder voedsel verspillen.    name op ketenniveau de sleutel tot oplossingen voor
    de ons omringende landen en we exporteren onze                          •     Waardevol: De voedselketen creëert een zo hoog      onder meer de verspilling van voedsel en transparantie
    kennis en kunde wereldwijd, veelal in de vorm van                             mogelijke toegevoegde waarde uit alle (rest-)       in de keten. Nieuwe manieren van ketensamenwerking,
    hoogwaardige technologische productiesystemen.                                stromen, waarbij het gaat om zowel economische      mogelijk gemaakt door dataficatie, leiden tot grote
    In onze visie zijn de voedselsystemen van de toekomst                         als maatschappelijke toegevoegde waarde.            veranderingen in de voedselketen. Als alle schakels in de
    ‘precies, circulair, waardevol en verbonden’:                                 Een van de uitdagingen in de kringlooplandbouw      keten, inclusief de consument, data verzamelen en met
                                                                                  is bijvoorbeeld dat we dieren gaan voeden met       elkaar delen in het Internet of Food, ontstaan nieuwe
    •   Precies: Productie is geoptimaliseerd op het niveau                       grondstoffen die niet meer kunnen dienen als        kansen. Boeren kunnen rechtstreeks in contact komen
        van het individuele dier, gewas of product, zodat                         voedsel voor de mens.                               met consumenten die geïnteresseerd zijn in hun producten.
        productieprocessen en producten van hoge kwaliteit,                 •     Verbonden: De productie en verwerking vindt         Nieuwe logistieke concepten leiden tot nieuwe distributie-
        veiligheid, diervriendelijkheid en duurzaam zijn.                         plaats in nieuwe ketenconcepten waar de             modellen voor onder meer het bezorgen van voedsel.
        Slimme technologie creëert bijvoorbeeld meer                              consument en producent met elkaar verbonden         De consument krijgt via sociale media meer macht, wat
        waarde in de keten, als individuele dierdata kunnen                       zijn. Blockchaintechnologie stelt bijvoorbeeld      leidt tot meer diversificatie en personalisatie in het aanbod
        worden gebruikt om een antibiotica-vrij vlees-                            supermarkten in staat om producten op het juiste    van producten. Met andere woorden: de agrofood-
        concept in de varkenshouderij te realiseren.                              moment op de juiste wijze en de juiste plaats aan   keten wordt meer en meer vraaggestuurd. Door dataficatie
    •   Circulair: Kringlopen zijn zoveel mogelijk gesloten                       consumenten aan te bieden. Korte en lokale          ontstaat er ook meer grip op het voedselproductiesysteem
        door (her-)gebruik van (rest-)stromen om verspilling                      voedselketens brengen producenten en                inclusief de effecten op de leefomgeving en natuurlijke
        van grondstoffen te voorkomen. Door bijvoorbeeld                          consumenten met elkaar in contact.                  hulpbronnen.
        mildere conserveringstechnieken, wordt de

                                                                                                                                      Bron: Dataficatie in Agrofood, Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij i.s.m.
                                                                                                                                      AgriFood Capital, JADS, HAS en ZLTO (2018)

6   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                             Succesvolle regio’s
                                                                                                                             Steden of stedelijke regio’s worden ‘motoren van economische
                                                                                                                             groei’ genoemd. Een samenspel van 8 factoren draagt hieraan bij:
                                                                                                                             1. Clusters (van samenwerkende en aan elkaar gerelateerde
                                                                                                                                bedrijven);
                                                                                                                             2. Ondernemerschap (nieuwe bedrijven, snelgroeiende
                                                                                                                                bedrijven (scale-ups) en bestaande bedrijven);
                                                                                                                             3. Human capital (een goed gekwalificeerde, opgeleide
    2. Naar een excellent ecosysteem dat werkt                                                                                  en vaardige beroepsbevolking);
                                                                                                                             4. Kennisinfrastructuur (de kwaliteit van publieke en
                                                                                                                                private onderzoeks- en onderwijsinstellingen);
                                                                                                                             5. Fysieke infrastructuur (de bereikbaarheid en
                                                                                                                                connectiviteit via weg, spoor, lucht en water);
                                                                                                                             6. Financiering (vooral de financiering van economische
                                                                                                                                structuurversterking en risicovolle innovaties, venture capital);
    De missie van de Stichting AgriFood Capital is het         van wereldformaat. Het is een ecosysteem van makers           7. Leef- en woonklimaat en voorzieningen (die bijdragen
    ontwikkelen van een excellent ecosysteem door het          en doeners. De daarbij behorende kennisinfrastructuur            aan een aantrekkelijk woon-werkmilieu);
    bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden met         richt zich vooral op kennistoepassing. Naast de               8. Governance (kwaliteit van bestuur en hoe bestuurslagen
    draagvlak van maatschappelijke organisaties in             aanwezige mbo- en hbo-onderwijsinstellingen in de                effectief samenwerken).
    Noordoost-Brabant. Op die manier versterken en             regio zelf, is er volop relevante academische kennis
                                                                                                                             De economische motor functioneert het best als alle radartjes draaien en elkaar
    vernieuwen we de economie van de regio. We zorgen          om ons heen met de universiteiten van Wageningen,             versnellen. In succesregio’s zijn overheden zeer actief in het faciliteren en sturen van
    ervoor dat de agrifoodketen internationaal voorop kan      Eindhoven, Nijmegen en Utrecht.                               economische processen en in het gericht investeren in de economie. Groei gaat veelal
                                                                                                                             geleidelijk en verandering komt vaak voort uit de bestaande economische structuur.
    blijven lopen. We ontwikkelen een ecosysteem dat de        Wij leggen de verbinding tussen deze kenniscentra
    schouders zet onder grote maatschappelijke opgaven         en onze bedrijvigheid en dragen daardoor bij aan
    zoals de transitie naar een kringlooplandbouw, het         het tot waarde brengen van kennis; economisch en
    tegengaan van voedselverspilling en het ontwikkelen        maatschappelijk.
    van nieuwe duurzame en gezonde producten.

                                                               Eco-Tech AgriFood
    AgriFood - Hightech/ICT/data -
    logistiek                                                  Hierdoor zijn we bij uitstek in staat om vraaggestuurde
                                                               slimme en transparante ketens te realiseren die inzetten
    Kenmerkend voor Noordoost-Brabant is dat het               op toegevoegde waarde, het aanwezige verbeter-
    ecosysteem drie topclusters omvat; agrifood, hightech      potentieel benutten met gebruik van ICT en die tevens
    (inclusief ICT en data) en logistiek. Door deze clusters   duurzame oplossingen realiseren voor welzijn, klimaat-
    nog beter met elkaar te verbinden, rondom onze             neutraliteit, voedselkwaliteit en -veiligheid. Als nieuw
    ambitie om de slimste agrifoodketens van boer tot          fundament voor een getransformeerd duurzaam
    bord te realiseren, ontstaat een agrifood-ecosysteem       voedselsysteem: Eco-Tech AgriFood.

                                                                                                                          Bron: Stedelijke
                                                                                                                          regio’s als motor
                                                                                                                          voor economische
7   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030                                                                     groei, Planbureau voor
                                                                                                                          de Leefomgeving, 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    3. Van ambitie naar aanpak


    Vijf opgaven
    Hoe versterken we de beweging naar een excellent
    ecosysteem? Versterking van het ecosysteem is in
    te delen in vijf opgaven naar 2030.

    Op deze opgaven wil de Stichting AgriFood Capital
    het verschil maken door partijen bij elkaar te brengen
    en te inspireren om samen aan de slag te gaan.
    Maar ook door icoonprojecten te initiëren of te
    omarmen en in ons land of wereldwijd in de etalage
    te zetten.

    Deze opgaven worden uitgewerkt naar meerjarige
    programma’s die bestaan uit concrete projecten die
    we samen met onze partners uitvoeren.




8   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>    Opgave 1
    Human Capital: Een leven lang ontwikkelen



    Om de slimste voedselketens van de wereld te maken,    Wat ligt er op het bord van
    is menselijk kapitaal een cruciale factor. We moeten   AgriFood Capital?
    nieuwe wegen inslaan om ervoor te zorgen dat
    werkgevers op het juiste moment over de juiste         •   Meer nadruk op strategisch personeels-
    talenten kunnen beschikken; een leven lang                 management in agrifood ondernemingen;
    ontwikkelen voor de noodzakelijke skills.              •   Betere duurzame inzetbaarheid van medewerkers
                                                               in agrifood ondernemingen;
    We hebben in het bijzonder aandacht voor de            •   Betere balans tussen vraag en aanbod op de      Eerste acties in 2020
    gevolgen van automatisering en dataficatie in de           arbeidsmarkt;
    voedselketen voor ons menselijk kapitaal en voor       •   Talentvolle voedselveranderaars ondersteunen    Door het project Jump Dream Accelerator (ontwikkelt
    het boeien en binden van jonge voedselmakers die           en verbinden met Noordoost-Brabant;             door AgriFood Capital BV samen met Rabobank, Sligro
    het voedselsysteem willen vernieuwen. We trekken       •   Verbinding tussen agrifood, hightech en         Food Groep en HAS Hogeschool) krijgen vijf voedsel-
    hierin samen op met het regionale arbeidsmarkt-            logistiek in opleidingen.                       vernieuwers tussen de 25 en 35 jaar een jaar lang een
    programma Noordoost Brabant Werkt.                                                                         impuls in het realiseren van hun droom waarmee zij ons
                                                                                                               voedselsysteem willen vernieuwen. Samen zetten we ons
                                                                                                               netwerk in zonder dat er hier een (financiële) tegenprestatie
                                                                                                               tegenover staat. Zo helpen we elkaar. Wanneer de eerste
                                                                                                               editie in 2020 slaagt, gaan we dit initiatief verder uitbouwen.




9   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>     Opgave 2
     Ondernemerschap: Starten en Groeien


     Ondernemerschap is de basis van een vitaal ecosysteem.     •   Beschikbaarheid van hoog-risicovol innovatie-
     Onze regio kent vooral veel kleine(re) bedrijven die hun       en groeikapitaal;
     wortels, soms als familiebedrijf, in de regio hebben.      •   Aanwezigheid van vestigingsmogelijkheden met
     Maar ook grote ondernemingen waar de uiteindelijke             productiefaciliteiten specifiek voor starters en
     beslissingen elders in de wereld genomen worden,               groeiers;
     hebben belang bij een vitale omgeving om in te onder-      •   Het versterken van de samenwerking tussen
     nemen. We creëren die omgeving ook voor innovatieve            gevestigde ondernemers en bedrijven van de
     start-ups en bedrijven met groeiambities. We stimuleren        toekomst in ons voedselsysteem.
     samenwerking tussen ondernemingen in onze regio
     of daarbuiten; tussen bestaande en nieuwe bedrijven,
     grote en kleine ondernemingen. Maar ook met echte
     ‘systeemvernieuwers’ met disruptieve businessmodel-            Eerste acties in 2020
     len of verassende toepassingen van technologieën of
     processen in de agrifood vanuit andere sectoren.               Vanuit het OndernemersLift+ programma
                                                                    worden in 2020 45 nieuw startende onderne-
                                                                    mers uit de regio begeleid waarvan een aantal
     Wat ligt er op het bord van                                    in aanmerking komt voor kleine leningen uit het
     AgriFood Capital?                                              OL+-startersfonds.

     •   Goede toegang voor starters en groeiers tot                In het project AgriFood FinancieringsTafel,
         kennis en talent door samenwerking met                     draait het om de ontsluiting van de kapitaalmarkt
         kennisinstellingen;                                        voor startende en snelgroeiende innovatieve
     •   Ondersteuning van innovators in realisatie van             bedrijven.
         disruptieve nieuwe verdienmodellen of toepassingen;




10   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                Proeftuinen in Noordoost-Brabant
                                                                                                                                AgroProeftuin de Peel (Landerd, Mill & Sint Hubert,
     Opgave 3                                                                                                                   Uden, Boekel, Sint Anthonis, in uitvoering): Transitie

     Kennis & Innovatie: Nieuwe kennis, nieuwe bedrijvigheid                                                                    naar kringlooplandbouw voor emissieloze veehouderij,
                                                                                                                                alternatieve eiwitproductie, biobased productie en
                                                                                                                                verwerking, bodemverbetering en natuurontwikkeling.
                                                                                                                                De proeftuin heeft een proeflocatie van 35 hectare.

                                                                                                                                Proeftuin De Margriet (Haaren, in ontwikkeling):
                                                                                                                                33 hectare gericht op verbetering van de bodem, de
     Duurzame en slimme ketens vragen om innovatie                   •   Versterken van de verbindingen tussen agrifood en      biodiversiteit en de waterhuishouding.
     gebaseerd op nieuwe kennis en de toepassing hiervan                 de hightech maakindustrie, ICT, data en logistiek in
     in de praktijk. We creëren een innovatieve regio waarin             concrete businesscases;                                Foodsquad (Veghel, in uitvoering): Netwerk van bedrijven
     kennisinstellingen, van universiteiten tot en met het           •   Focus op maatschappelijke thema’s: transitie van de    en instellingen waar nieuwe producten en andere aan
     beroepsonderwijs, samenwerken met bedrijven en                      landbouw, terugdringen voedselverspilling en nieuwe    voeding gerelateerde diensten worden ontwikkeld en
     instellingen. In proeftuinen via andere innovatiefaciliteiten       voedingsconcepten.                                     getest. Partners zijn Hutten Catering, Sligro Food Group,
     wordt kennis tot waarde gebracht. Voor overheden is                                                                        Scelta Mushrooms, Koppert Cress, van Rijsingen Green,
     hierbij een actieve rol weggelegd, als opdrachtgever,           Proeftuinen geven een impuls aan de innovatiekracht        Jeroen Bosch Ziekenhuis en Ziekenhuis Bernhoven.
     klant of ‘mogelijkmaker’ door wet- en regelgeving en            in de regio. Als netwerk, in een gebouw of op een akker
     cofinanciering. Uiteindelijk gaat het om het realiseren         komen mensen bij elkaar om te testen, te ontwikkelen en    Eiwitcentrum Beers (Beers, particulier initiatief in
     van impact op ons toekomstige voedselsysteem.                   daarvan te leren. Het is soms letterlijk pionieren.        ontwikkeling): Locatie (voormalig KI-station) die zich richt
                                                                                                                                op eiwitproductie. Beoogt naast een informatieve en
                                                                     De meeste proeftuinen zijn nieuw of nog volop in           faciliterende functie ook een functie als circulaire boerderij.
     Wat ligt er op het bord van                                     ontwikkeling. De hogescholen Avans en HAS willen
     AgriFood Capital?                                               samen met AgriFood Capital de kennisbasis van              Ontwikkel- en Expertisecentrum Duurzame Eiwitten
                                                                     proeftuinen versterken. Waar mogelijk in samenwerking      (Oss, in ontwikkeling): Faciliteit ‘tussen lab en stal’ dat dient
     •   Het ontwikkelen van meerdere specifieke proeftuinen         met het mbo, JADS (datascience) en de universiteiten       als onderzoeks-, expertise- en experience-centrum gericht
         (living labs of fieldlabs) die onderling verbonden zijn;    van Wageningen en Eindhoven. Dit in de vorm van            op het kringloopvarken, productkwaliteit en consument.
     •   Versterken van de kennisbasis van proeftuinen door          projecten waar nieuwe kennis ontwikkeld wordt door         Ontwikkelpartners zijn WUR, TU/e, HAS Hogeschool,
         samenwerking met kennis-, onderzoeks- en adviesin-          lectoraten, stages, minors en afstudeerprojecten.          provincie Noord-Brabant en de gemeente Oss.
         stellingen;




11   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                       (Vervolg)

                                                                                                                       Proeftuinen in Noordoost-Brabant
                                                                                                                       AgriFood Data Lab/Data Value Center (’s-Hertogen-
                                                                                                                       bosch, in uitvoering): Praktijkomgeving waarin mbo-,
                                                                                                                       hbo- en wo-studenten, lectoren en bedrijven leren en
                                                                                                                       experimenteren met relevante vraagstukken op het
                                                                                                                       snijvlak van agrifood met data. Partners zijn o.a. HAS,
     Voor AgroProeftuin de Peel geldt in het bijzonder dat zij door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedsel-    Avans, JADS, Koning Willem I College, KPN, Fruitmasters
     kwaliteit is aangewezen als experimenteergebied voor kringlooplandbouw. Dit is een erkenning die in 2020          en Atos Origin.
     verdere doorontwikkeling van de koers, services en organisatiekracht van de proeftuin mogelijk moet maken.
     Dit in nauwe samenwerking met Regio Noordoost Brabant die de basis voor deze proeftuin heeft gelegd.              Three-Sixty (Veghel, in uitvoering): Innovatiecentrum
                                                                                                                       voor circulaire economie waar ondernemers, start-ups en
                                                                                                                       studenten samen innovatieve concepten ontwikkelen en
                                                                                                                       testen om voedselverspilling tegen te gaan. Thuisbasis van
                                                                                                                       de Verspillingfabriek, de landelijke Stichting Samen tegen
        Eerste acties in 2020                                                                                          Voedselverspilling en de Rabo Food Waste Hub.

        Programma AgriFood Innovation is een initiatief           In het Programma AgriFood Capital Innoveert          GreenTech Park Brabant (Boxtel, in ontwikkeling):
        van WUR, TU/e, HAS Hogeschool en ZLTO om de               wordt de kennisbasis voor proeftuinen versterkt      Bedrijventerrein gericht op innovatie en duurzaamheid,
        kennisinfrastructuur op het snijvlak van agrifood en      door kennisinnovatie programma’s van HAS en          waaronder een biomassaplein waar organisch
        hightech in Brabant te versterken. Doel van AgriFood      Avans (aangevuld met mbo-instellingen, JADS en       restmateriaal uit regionale landbouw en natuur wordt
        Innovation is de realisatie van grensverleggende in-      de universiteiten van Wageningen en Eindhoven).      verwerkt tot groene grondstof voor diverse toepassingen
        novaties zoals de slimme varkensketen, verwaarding        Studenten nemen deel aan verschillende projecten     en experimenten.
        van reststromen en de digitale gewasketen. Onder          via stages, minors en afstudeerprojecten of ze
        leiding van AgriFood Capital BV wordt samenge-            werken als deeltijd onderzoekers. Alles gebeurt in   Innovatieve Hotspot Land van Cuijk (Cuijk, Boxmeer,
        werkt met Brainport Development, BOM, Rewin,              samenwerking met het bedrijfsleven. De focus ligt    Sint Anthonis, Mill & Sint Hubert, Grave): Investerings-
        de provincie Noord-Brabant en een groot aantal            op concrete vertalingen van nieuwe technologieën     programma gericht op het versterken van kennis, innovatie
        bedrijven uit zowel de agrifoodketen als de hightech      naar toepassingen.                                   en ontmoeting in het Land van Cuijk.
        maakindustrie, data en ICT.




12   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>     Opgave 4
     Netwerken & Clusters: ‘Local buzz’ en ‘global pipelines’.


     In het regionale ecosysteem weten mensen elkaar            Wat ligt er op het bord van
     te vinden, delen ze ambities en worden resultaten          AgriFood Capital?
     gevierd en zichtbaar gemaakt. Het voordeel van
     ‘elkaars nabijheid’ wordt optimaal benut. Netwerken        •   Versterken van de onderlinge samenwerking in
     zijn open ook door grensoverstijgende initiatieven.            netwerken en clusters tussen bedrijven,
                                                                    kennisinstellingen en overheden;
     In de wereld van ecosysteemontwikkeling wordt dit de       •   Aansprekende activiteiten organiseren of faciliteren
     opgave van ‘local buzz’ en ’global pipelines’ genoemd.         die mensen samen in beweging brengen;
     Triple helix samenwerkingen geven een belangrijke          •   Vanuit pioniers en koplopers de betrokkenheid bij
     impuls door deze netwerk- en clusterontwikkeling te            een groter deel van bedrijfsleven, kennisinstellingen
     organiseren. Dit zijn diverse vormen van ontmoetingen          en overheden vergroten om bij te dragen aan de
     en samenwerkingsafspraken die aan de basis staan van           ambities van de regio;
     samen werken.                                              •   Grensoverschrijdende samenwerkingsvormen
                                                                    realiseren in Nederland en Europa;



        Eerste acties in 2020                                   dat morgen op ons bord ligt, willen zijn. Voorbeelden       onder meer zien door deel te nemen aan de
                                                                hiervan zijn Food100, Rebel Day, Food Inspiration Days      EU Open Days for Regions and Cities in Brussel in
        AgriFood Capital stond in 2015 aan de basis van de      en de HAS Food Experience. Ook voor 2020 staan              oktober 2020. We nemen deel aan Europese projecten
        Dutch Food Week. In deze week zijn afgelopen jaren      deze weer op de agenda om in uitvoering te brengen.         waardoor kennisinstellingen en het MKB-bedrijfsleven
        verschillende ‘local buzz’ activiteiten georganiseerd                                                               in contact komen met mogelijke kennis- of business-
        met steeds meer het accent op ontmoetingen voor         Samenwerken over de regiogrenzen heen doen we               partners uit andere Europese regio’s. Onze inhoudelijke
        toekomstige voedselveranderaars. Dit draagt bij aan     in Europa samen met de voedselregio’s Greenport             focus ligt daarbij op de verbinding van agrifood met
        de ambitie dat we ook de makers van het voedsel,        Venlo en Regio FoodValley in FoodNL. Dit laten we           hightech, ICT en data.




13   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     Opgave 5
     Communicatie & Positionering: Een sterk verhaal


                                                                                                                         Verbonden regio
     Dat er in Noordoost-Brabant proactief gewerkt                 in het bijzonder op de bijdrage van de Stichting
     wordt aan duurzame en slimme voedselketens moet               AgriFood Capital en haar uitvoeringsorganisatie       Noordoost-Brabant beslaat ruim 1.300 km2 en biedt ruimte
     alom bekend worden, zowel binnen als buiten de                AgriFood Capital BV;                                  aan meer dan 650.000 inwoners. De regio onderhoudt
     regio. Dit is van belang voor het aantrekken van talent   •   Effectieve beleidsbeïnvloeding op het niveau          relaties met diverse belangrijke gebieden buiten de regio,
     en innovatieve bedrijven, maar ook voor het versterken        van de randvoorwaarden voor een excellent             zoals Eindhoven (Brainport), Wageningen (Food Valley),
     van de verbinding met de samenleving om ons heen.             agrifood ecosysteem met name bij overheden            Arnhem/Nijmegen, Venlo (Greenport) en Duitsland.
                                                                   van ’Boekel tot Brussel’.                             Op de lijn noord-zuid vormt de ‘Kennis-as A2’ (Amsterdam-
     Onze public affairs rol richt zich op het realiseren                                                                Utrecht-’s-Hertogenbosch-Eindhoven-Maastricht) een
     van de juiste randvoorwaarden voor een excellent                                                                    dynamische corridor van betekenis. Hieruit ontspint zich
     ecosysteem. We trekken samen op met Regio                     Eerste acties in 2020                                 met name de diensteneconomie. Het aanwezige agrifood-
     Noordoost Brabant omdat we de ambitie van het                                                                       complex kleurt de regionale kennisintensieve bedrijvigheid.
     vertellen van ‘een sterk verhaal’ delen.                      In 2020 zullen de huidige communicatie activiteiten   Brainport Eindhoven is door de vele technologische
                                                                   worden voortgezet. Het betreft met name de            innovaties een aanvullend cluster waarmee ook
                                                                   website (www.agrifoodcapital.nl), nieuwsbrieven       Noordoost-Brabant zich kan onderscheiden, met name
     Wat ligt er op het bord van                                   en verslaglegging van activiteiten en projecten.      op themacombinaties als agrifood-tech en agrifood-ICT/
     AgriFood Capital?                                             We gaan ’icoonprojecten’ meer in de etalage           data. De relatie met Food Valley is voor de regio relevant,
                                                                   zetten. Noordoost-Brabant is een winkel die           omdat veel kennis van Wageningen University and Research
     •   Een brandingstrategie ontwikkelen waarbij de              de hele voedselketen van boer tot bord in de          praktisch toegepast wordt en tot waarde wordt gebracht
         verbinding wordt gemaakt met andere voedsel-              schappen heeft liggen. Dit geldt vooral voor          in onze regio. Met Greenport Venlo in Noord-Limburg
         regio’s in Nederland en Europa en een onder-              projecten die de ambitie en de waarden van            onderhouden we een welhaast natuurlijke alliantie.
         scheidende propositie wordt opgebouwd voor                de regio illustreren. We brengen in 2020 de           Daarbij heeft het Land van Cuijk een bijzondere functie
         de makers van ons voedsel van morgen;                     geactualiseerde AgriFood Capital Monitor uit.         als verbinder, vanwege de fysieke nabijheid en de
     •   Ons netwerk adequaat informeren en activeren              Dit is een tweejaarlijkse publicatie over sociaal-    oost-westverbinding met Niederrhein en het Ruhrgebied.
         over de ontwikkelingen in Noordoost-Brabant,              economische kerncijfers van de regio.




14   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>     4. Over AgriFood Capital


     In de Stichting AgriFood Capital zetten overheden,
     kennisinstellingen en ondernemers samen de koers uit.
     Zij fungeren als platform en draaischijf van de regionale
     ambitie. Zij bepalen daarmee de strategie van AgriFood
     Capital BV.

     Onze aanpak is gebaseerd op verbinden, samenwerken
     en realiseren. Het inspelen op de veranderingen en
     het werken aan de grote maatschappelijke opgaven
     vraagt om een gezamenlijke aanpak van bedrijven,            Noordoost Brabant Werkt met name op de Human               strategie. Daarbij richten wij ons op de geschetste vijf
     kennisinstellingen en overheden, samen met maat-            Capital-opgave en de jaarplannen van de Stichting          opgaven en zetten deze om in uitvoeringsprogramma’s.
     schappelijke groeperingen. Een aanpak die dynamisch         OndernemersLift+ wanneer het gaat om de versterking
     is en ruimte biedt om in te spelen op kansen die zich       van het ondernemerschap in de regio.                       Op programmaniveau stimuleren we dat, naast
     voordoen.                                                                                                              bestuurders van de Stichting AgriFood Capital,
                                                                                                                            vooral ook vertegenwoordigers van overheden,
     Deze strategische agenda is daarmee geen blauw-             AgriFood Capital BV is de ecosysteemontwikkelaar           kennisinstellingen, ondernemers en maatschappelijke
     druk, geen vastomlijnd plan voor de komende jaren.          van AgriFood Capital. Deze rol is niet exclusief voor-     organisaties een actieve bestuurlijke rol vervullen.
     Het geeft de richting aan. Het is een uitnodiging en        behouden aan AgriFood Capital BV. Wij stimuleren en        De rollen die we vervullen zijn afhankelijk van de
     oproep aan partijen om in wisselende coalities samen        realiseren netwerken, clusters, projecten en programma’s   activiteiten die we ondernemen. Die variëren van
     aan de slag te gaan. De samenwerkingsagenda van de          waardoor Noordoost-Brabant zich positioneert als           netwerkontwikkelaar, project- en programma-
     regio is aanvullend en ondersteunend op deze agenda.        topregio in agrifood binnen en buiten de regio. We         ontwikkelaar, matchmaker tot projectinitiator en
     Dat geldt ook voor de strategische WERKagenda van           ontwikkelen en monitoren de regionale economische          communicatieadviseur.




15   Concept Strategische agenda AgriFood Capital 2030
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>