<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Quickscan Wet natuurbescherming
Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Opdrachtgever:
Sunvest Ontwikkeling B.V.
Dhr J. Nolten
Maarssenbroeksedijk 37
3542 DM Utrecht
Opdrachtnemer:
Eelerwoude
Onze vestigingen
088-1471100
info@eelerwoude.nl
www.eelerwoude.nl
Projectgegevens:
Projectnummer:             201339
Datum:                     22-12-2020
Projectleider:             T. Rood
Opgesteld:                 N. Otten
Gecontroleerd:             M. van der Heide
Status:                    Definitief
Versie:                    1
© 2020 Eelerwoude
Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1     Inleiding ....................................................................................................................................................... 5
1.1       Aanleiding ...............................................................................................................................................5
2     Huidige situatie en ontwikkeling ................................................................................................................. 6
2.1       Huidige situatie .......................................................................................................................................6
2.2       Voorgenomen ontwikkeling ...................................................................................................................6
3     Natuurwetgeving en -beleid...................................................................................................................... 11
3.1       Inleiding ................................................................................................................................................11
3.2       Bescherming van soorten .....................................................................................................................11
3.3       Bescherming van gebieden ...................................................................................................................11
3.4       Bescherming van houtopstanden .........................................................................................................12
3.5       Natuurnetwerk Brabant .......................................................................................................................12
4     Methode.................................................................................................................................................... 13
4.1       Inleiding ................................................................................................................................................13
4.2       Bureauonderzoek .................................................................................................................................13
4.3       Terreinbezoek .......................................................................................................................................13
5     Beschermde soorten ................................................................................................................................. 14
5.1       Planten..................................................................................................................................................14
5.2       Zoogdieren ............................................................................................................................................14
5.2.1           Vleermuizen .................................................................................................................................14
5.2.2           Overige zoogdieren ......................................................................................................................16
5.3       Vogels ...................................................................................................................................................17
5.4       Reptielen...............................................................................................................................................19
5.5       Amfibieën .............................................................................................................................................19
5.6       Vissen ....................................................................................................................................................20
5.7       Ongewervelden ....................................................................................................................................20
6     Conclusie ................................................................................................................................................... 21
6.1       Beschermde soorten.............................................................................................................................21
6.1.1           Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt ....................................................................21
6.1.2           Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt ..................................................................21
6.1.3           Algemene zorgplicht ....................................................................................................................21
6.2       Bescherming gebieden .........................................................................................................................22
6.3       Bescherming houtopstanden ...............................................................................................................22
6.4       Natuurnetwerk Nederland ...................................................................................................................22
                                                                                                  Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>6.5         Geldigheid rapportage ..........................................................................................................................22
7       Literatuur .................................................................................................................................................. 23
Bijlage 1 Wettelijk kader natuurwetgeving ........................................................................................................... 24
                                                                                                  Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
1.1 Aanleiding
De initiatiefnemer is voornemens om twee aaneengesloten zonneparken te realiseren van vijf ha per park ten
oosten van Sint Hubert aan de IJzerbroekseweg.
In verband met deze voorgenomen ontwikkeling is een toetsing van de plannen aan de natuurwetgeving en het
natuurbeleid noodzakelijk. Met deze toetsing moet duidelijk worden hoe de ontwikkeling gerealiseerd kan
worden binnen de kaders van de natuurbescherming.
Eerste stap in deze toetsing is het uitvoeren van een verkennend onderzoek. Op basis van een
bureauonderzoek en een veldbezoek wordt aan de hand van aanwezige terreintypen en toevallige
waarnemingen van soorten zo goed mogelijk ingeschat welke beschermde gebieden en plant- en diersoorten
aanwezig (kunnen) zijn. Op basis daarvan worden uitspraken gedaan over de (mogelijke) effecten van de
voorgenomen ontwikkeling en de eventueel noodzakelijke vervolgstappen. Voorliggende rapportage gaat hier
verder op in.
                                                                  Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2 Huidige situatie en ontwikkeling
2.1 Huidige situatie
Ten oosten van Sint Hubert (Noord-Brabant) is de initiatiefnemer voornemens een tweetal aaneengesloten
zonnepark te realiseren van vijf ha per park tussen de Hoevensestraat en de IJzerbroekseweg (afbeelding 1).
Het zonnepark valt binnen de gemeente Mill en Sint Hubert en is momenteel agrarisch in gebruik. Hierbij
worden door middel van strokenteelt snijbloemen en mais geteeld. Opgaande beplanting is binnen het
plangebied zelf niet aanwezig, het plangebied omsluit echter wel een houtwal bestaande uit zomereiken,
zwarte elzen, essen en tamme kastanjes, een haag bestaande uit Spaanse aken en laanbeplanting aan de
Hoevensestraat. Deze laanbeplanting bestaat voornamelijk uit eiken, zwarte elzen en enkele zeer grote
populieren. Binnen het plangebied zijn geen waterelementen aanwezig en ontbreekt verlichting. De omgeving
van het plangebied bestaat voornamelijk uit een relatief open landbouwgebied welke wordt afgewisseld door
middel van enkele houtwallen en elzensingels.
2.2 Voorgenomen ontwikkeling
Bij het realiseren van het zonnepark vindt naast het plaatsen van zonnepanelen landschappelijke inpassingen
plaats. Deze inpassing bestaat uit het volgende:
     •    plaatsen van een hekwerk rondom het zonnepark;
     •    creëren van faunapassages door het hekwerk op een aantal plaatsen, deze passages beginnen op een
          hoogte van 20-30cm boven het maaiveld;
     •    aanplanten van struweel rondom het gehele zonnepark;
     •    realiseren van een boomweide met inheemse beplanting in het noordwesten van het plangebied
          (afbeelding 2);
     •    graven van een poel in het noordwesten van het plangebied;
     •    graven van een natuurvriendelijke oever buiten het plangebied, langs de IJzerbroekseweg.
                                                                   Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Afbeelding 1: Ligging plangebied ten opzichte van Sint Hubert (ESRI, 2020).
                                                                        Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Afbeelding 2: Inrichtingsplan, aangeleverd door de initiatiefnemer.
                                                                    Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Afbeelding 3a: Impressie plangebied, situatie op 01-12-2020.
                                                             Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Afbeelding 3b: Impressie plangebied, situatie op 01-12-2020.
                                                             Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>3 Natuurwetgeving en -beleid
3.1 Inleiding
De Wet natuurbescherming bestaat uit drie onderdelen: de bescherming van soorten, de bescherming van
gebieden en de bescherming van houtopstanden. De kern van het natuurbeleid wordt gevormd door het
Natuurnetwerk Nederland, dat een samenhangend netwerk van natuurgebieden vormt. De provincies zijn het
bevoegd gezag. Alleen in een aantal situaties, zoals bij ruimtelijke ingrepen waarmee grote nationale belangen
zijn gemoeid, is het Rijk het bevoegd gezag. In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de relevante wetgeving en
het natuurbeleid voor het plangebied.
3.2 Bescherming van soorten
Het uitgangspunt bij het onderdeel soortenbescherming is dat geen schade mag worden toegebracht aan
beschermde dieren of planten. De wet kent een drietal beschermingsregimes; beschermingsregime soorten
Vogelrichtlijn, beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en beschermingsregime “andere soorten”. Elk
beschermingsregime heeft zijn eigen verbodsbepalingen.
Voor ieder ruimtelijk plan of ruimtelijke ontwikkeling is het verplicht om te toetsen of deze leidt tot overtreding
van de betreffende verbodsbepalingen. Wanneer er sprake is van een overtreding dient er onderzocht te
worden of er een vrijstelling geldt. Indien er geen vrijstelling geldt, kan het aanvragen van een ontheffing
noodzakelijk zijn. Bijlage 1 gaat verder in op het wettelijk kader bij toetsing aan de Wet natuurbescherming,
onderdeel soortenbescherming.
Gevolgen plangebied
De Wet natuurbescherming is een nationale Wet. Indien negatieve effecten worden verwacht door activiteiten
of ontwikkelingen is een toetsing aan de Wet natuurbescherming noodzakelijk. In hoofdstuk 5 wordt verder
ingegaan op de aanwezigheid van beschermde soorten en welke effecten de voorgenomen ontwikkeling heeft
op deze soorten.
3.3 Bescherming van gebieden
Met het onderdeel gebiedenbescherming worden binnen de Wet natuurbescherming de Natura 2000-gebieden
beschermd. Natura 2000 is een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Europa. Natura 2000 bestaat
uit gebieden die zijn aangewezen in het kader van de Europese Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en gebieden die zijn
aangemeld op grond van de Europese Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Voor alle gebieden gelden
instandhoudingsdoelstellingen. De kern van de bescherming is dat deze instandhoudingsdoelstellingen niet in
gevaar mogen worden gebracht.
Activiteiten mogen geen negatieve effecten hebben op de waarden waarvoor het gebied is aangewezen. Voor
activiteiten of projecten die schadelijk zijn voor de beschermde natuur geldt een vergunningplicht. Hierdoor is
in Nederland een zorgvuldige afweging gegarandeerd bij projecten die gevolgen kunnen hebben voor
natuurgebieden.
                                                                        Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Gevolgen plangebied
Niet stikstof-gerelateerde effecten:
In de directe omgeving van het plangebied liggen geen Natura 2000-gebieden. Op ongeveer 8,5km afstand ligt
het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied ‘Oeffelter Meent’. De aard van de voorgenomen werkzaamheden en
ontwikkeling maken dat de effecten uitsluitend tot het plangebied of in de zeer directe zone eromheen beperkt
blijven. Gezien de afstand tot de Natura 2000-gebied, de invulling van de tussenliggende gebieden en de
voorgenomen werkzaamheden is er geen sprake van mogelijk negatieve effecten op de
instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Een toetsing op grond van de Wet
natuurbescherming van niet stikstof-gerelateerde effecten wordt daarom niet noodzakelijk geacht.
Stikstof-gerelateerde effecten
Een AERIUS-berekening is altijd noodzakelijk om de uitstoot en depositie van stikstof, en de gevolgen daarvan
op Natura 2000-gebieden te bepalen. Deze is uitgevoerd in een separate rapportage, de uitkomst is dat de
aanleg en het gebruik van het zonnepark geen significante stikstofdepositie veroorzaakt op omliggende Natura
2000-gebieden.
3.4 Bescherming van houtopstanden
Er worden binnen het plangebied geen bomen gekapt. Een nadere toetsing van houtopstanden is daarom niet
noodzakelijk.
3.5 Natuurnetwerk Brabant
Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen
natuurgebieden. In de wet heet dit de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Provincies hebben hiervoor soms een
andere benaming. Zo gebruikt Noord-Brabant de benaming Natuurnetwerk Brabant (NNB).
Het netwerk moet natuurgebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied verbinden.
Het Natuurnetwerk is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. De provincies zijn verantwoordelijk voor de
begrenzing en de ontwikkeling van dit natuurnetwerk. In of in de directe nabijheid van het NNB geldt het ‘nee,
tenzij’- principe. In principe zijn er geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of waarden
van het gebied aantasten.
Wanneer bij een ontwikkeling mogelijke effecten op het NNB denkbaar zijn, is het noodzakelijk een NNB-
toetsing uit te voeren.
Gevolgen plangebied
Het plangebied en de directe omgeving maken geen onderdeel uit van het NNB. Het plangebied ligt op
ongeveer 200 meter van begrensd NNB-gebied. Met de voorgenomen werkzaamheden worden geen negatieve
effecten verwacht op de wezenlijke waarden en kenmerken van het NNB. Van afname van areaal is geen
sprake, tevens worden geen effecten verwacht die de wezenlijke waarden en kenmerken van het GNN
significant aantasten. Een toetsing aan het NNB-beleid wordt daarom niet noodzakelijk geacht (Provincie
Noord-Brabant, 2020).
                                                                     Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>4 Methode
4.1 Inleiding
De aanwezige natuurwaarden zijn in beeld gebracht op basis van bestaande inventarisatiegegevens en een
verkennend veldbezoek.
4.2 Bureauonderzoek
Voor het bureauonderzoek is indien beschikbaar gebruikgemaakt van landelijke, provinciale en regionale
verspreidingsinformatie;
            • NDFF (Nationale Databank Flora en Fauna) (NDFF, 2020).
            • De landelijke verspreidingsinformatie uit atlassen, die deels gedateerd is, is gebruikt om na te
                  gaan of nabij het plangebied in het verleden beschermde soorten zijn aangetroffen. Exacte
                  locaties of data van de waarnemingen waren daarbij veelal niet bekend. Deze gegevens hebben
                  vaak betrekking op atlasblokken (5x5 kilometer) en kunnen daardoor betrekking hebben op
                  waarnemingen buiten het plangebied.
4.3 Terreinbezoek
Op basis van een eenmalig veldbezoek is de geschiktheid van het onderzoeksgebied voor de verwachte soorten
en/of soortgroepen beoordeeld. Het veldbezoek is overdag door N. Otten uitgevoerd, ecologisch adviseur bij
Eelerwoude (zie kader). Het veldbezoek is uitgevoerd op 01-12-2020 bij 7°C, bewolkt weer en windkracht 1 Bft.
Het gaat hier om een deskundigenoordeel op basis van de fysieke gesteldheid van het terrein
(biotopenonderzoek). Daarnaast zijn de aangetroffen belangwekkende soorten genoteerd.
  Kader – Ecologisch deskundige
  De veldmedewerkers van Eelerwoude beschikken over een uitgebreide ervaring met de betreffende soortgroepen en voldoen aan de
  criteria van ‘ecologisch deskundige’. Met een ecologisch deskundige wordt bedoeld een persoon die voor de situatie en soorten ten
  aanzien waarvan hij of zij gevraagd is te adviseren en/of te begeleiden, aantoonbare ervaring en kennis heeft op het gebied van soort
  specifieke ecologie. De ervaring en kennis dienen te zijn opgedaan doordat de deskundige:
        •     op HBO- dan wel universitair niveau een opleiding heeft genoten met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie; en/of
        •     op MBO-niveau een opleiding heeft afgerond met als zwaartepunt de Wet natuurbescherming, soortenherkenning en
              zorgvuldig handelen ten opzichte van die soorten; en/of
        •     als ecoloog werkzaam is voor een ecologisch adviesbureau, zoals bijvoorbeeld een bureau welke is aangesloten bij het
              Netwerk Groene Bureaus; en/of
        •     zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenbescherming en is aangesloten bij en werkzaam voor de daarvoor
              in Nederland bestaande organisaties (zoals bijvoorbeeld Zoogdiervereniging, RAVON, Stichting Das en Boom,
              Vogelbescherming Nederland, Vlinderstichting, Natuurhistorisch Genootschap, KNNV, NJN, IVN EIS Nederland, FLORON,
              SOVON, STONE, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, De Landschappen en Stichting Beheer Natuur en Landelijk Gebied;
              en/of
        •     zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenmonitoring en/of -bescherming.
                                                                                   Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>5 Beschermde soorten
Dit hoofdstuk beschrijft de tijdens het veldbezoek waargenomen soorten, al dan niet aangevuld met gegevens
uit de literatuur en andere informatiebronnen. Vervolgens worden eventuele effecten beschreven als gevolg
van de voorgenomen ontwikkeling.
5.1 Planten
Voorkomen en functie
Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Gezien het agrarisch gebruik van
het plangebied was dit ook niet de verwachting. Binnen het plangebied zijn alleen enkele zeer algemene
soorten van voedselrijke gronden waargenomen als kleine brandnetel, hondsdraf, kruipende boterbloem,
vogelmuur en phacelia.
Effecten en ontheffing
In het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Deze worden op basis van de aanwezige
biotoop niet verwacht en kunnen worden uitgesloten. Nader onderzoek of een ontheffing Wet
natuurbescherming is niet aan de orde.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor beschermde flora niet noodzakelijk.
5.2 Zoogdieren
5.2.1 Vleermuizen
Voorkomen en functie
In het plangebied is tijdens het dagbezoek beoordeeld of de locatie geschikt is voor vleermuizen. Hierbij is
onderscheid gemaakt in: verblijfplaats, vliegroute en foerageergebied. In het plangebied kunnen de volgende
vleermuissoorten voorkomen: gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, rosse vleermuis, laatvlieger en
gewone grootoorvleermuis.
Verblijfplaats
Vleermuizen maken gedurende het jaar gebruik van een netwerk van vaste rust- en verblijfplaatsen (zie kader -
Vleermuisverblijfplaatsen). Deze verblijfplaatsen kunnen de volgende functies hebben:
           • kraamverblijfplaats;
           • zomerverblijfplaats;
           • paar- en/of baltsverblijfplaats;
           • winterverblijfplaats.
                                                                   Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   Kader - Vleermuisverblijfplaatsen
   Onder de vleermuizen zijn gebouw bewonende en/of boom bewonende soorten aanwezig. Gewone dwergvleermuis en laatvlieger zijn
   hoofdzakelijk gebouw bewonend. Rosse vleermuis is voornamelijk boom bewonend en gewone grootoorvleermuis en ruige
   dwergvleermuis bewonen zowel bomen als gebouwen. Voorbeelden van verblijfplaatsen in gebouwen zijn ruimtes in spouwmuren en
   achter boeiboorden en gevelbetimmering. Holten en spleten in bomen en ruimtes achter loszittend schors zijn voorbeelden van
   verblijfplaatsen in bomen.
   Vanuit de verschillende functies van de verblijfplaats worden weer andere eisen gesteld aan bijvoorbeeld het klimaat, de
   toegankelijkheid en de expositie van het verblijf ten opzichte van de zon. Als kraamverblijfplaats worden meestal gebouwen en/of
   bomen uitgekozen waarbinnen een constant klimaat heerst. Bij gebouwen zijn dit voornamelijk woningen met een spouwmuur of een
   geïsoleerd dak. Sommige vleermuizen hebben aan een opening van 1-2 cm voldoende om naar binnen te kruipen. Bij bomen gaat het
   meestal om dikke, oude bomen met een dikke restwand.
Gebouwen
Binnen het plangebied zijn geen gebouwen aanwezig, derhalve ontbreken potentieel geschikte verblijfplaatsen
voor gebouw bewonende soorten.
Bomen
Binnen het plangebied zijn geen bomen aanwezig, daarnaast zijn in de bomen rondom het plangebied geen
voor vleermuizen potentieel geschikte holtes waargenomen.
Foerageergebied en vliegroutes
Het plangebied is vanwege de openheid matig geschikt als foerageergebied voor vleermuizen. Alleen het
noordwesten is redelijk geschikt, doordat er luwe zones ontstaan door de hier aanwezige beplanting. De
omgeving is eveneens matig geschikt door de openheid van het landschap. Naast het foerageergebied
gebruiken vleermuizen donkere lijnvormige elementen om zich langs te verplaatsen als bosranden en
elzensingels. Dergelijke vliegroutes zijn mogelijk aanwezig in de vorm van laanbeplanting langs de
Hoevensestraat, ten oosten van het plangebied. De houtwal is hiervoor niet geschikt omdat deze niet
doorloopt tot de bomenrij aan de Hoevensestraat en wordt onderbroken door circa 100 meter aan open
gebied.
Effecten en ontheffing
Alle vleermuissoorten zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming met beschermingsregime soorten
Habitatrichtlijn. Het opzettelijk verstoren, vangen en doden van individuen van beschermde soorten, alsmede
het beschadigen of vernielen van vaste verblijfplaatsen, inclusief de functionele leefomgeving, is verboden
vanuit de Wet natuurbescherming. De functionaliteit van de verblijfplaatsen van vleermuizen dient te allen
tijde gegarandeerd te blijven (zie ook kader - Foerageergebieden en vliegroutes).
Omdat gebouwen en bomen binnen het plangebied niet aanwezig zijn ontbreken hierdoor potentieel geschikte
verblijfplaatsen. Een negatief effect op het foerageergebied en de potentiële vliegroute langs de
Hoevensestraat wordt niet verwacht omdat deze beplanting gehandhaafd blijft bij de ontwikkeling van het
zonnepark. Daarnaast zal er geen verlichting worden geplaatst.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor vleermuizen niet noodzakelijk.
                                                                                      Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>  Kader - Foerageergebieden en vliegroutes
  Foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen zijn beschermd indien bij het verdwijnen ook een verblijfplaats ongeschikt wordt.
  Bijvoorbeeld door het onderbreken van een vliegroute wordt een foerageergebied onbereikbaar, waardoor de vleermuizen
  onvoldoende voedsel kunnen vinden. Bij het verdwijnen van foerageergebieden of vliegroutes wordt derhalve onderzocht of er
  voldoende bereikbare alternatieven zijn.
  Vleermuizen maken gebruik van lijnvormige landschapselementen zoals bomenrijen en singels om zich langs te verplaatsen. Een
  aaneengesloten kronendak heeft hierbij de voorkeur. Van vleermuizen is bekend dat onderbrekingen in de lijnstructuur maximaal 100
  tot 200 meter mogen bedragen (kleinere en langzaam vliegende soorten 50 meter). Wanneer de onderbrekingen groter zijn dan deze
  afstand kunnen sommige soorten deze afstand niet overbruggen en zullen ze uitwijken naar alternatieve vliegroutes en
  foerageergebieden.
5.2.2 Overige zoogdieren
Voorkomen en functie
Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt
Op basis van de aanwezige biotoop, sporen, literatuurgegevens en expertise zijn onder andere de volgende
algemeen voorkomende zoogdieren binnen het plangebied aanwezig of te verwachten: ree, haas en diverse
algemene muizen en spitsmuizen. Deze soorten kunnen het plangebied gebruiken als (onderdeel van hun) leef-
en foerageergebied. Daarnaast maken een aantal van het plangebied gebruik als migratieroute.
Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt
Binnen het plangebied komen mogelijk ook enkele beschermde soorten voor zonder provinciale vrijstelling. Het
gaat hierbij mogelijk om bunzing, steenmarter en wezel. Deze soorten zijn vrij algemeen in het agrarisch
gebied. Verblijfplaatsen van deze soorten zijn binnen het plangebied niet vastgesteld. Mogelijk zijn deze
verblijfplaatsen wel aanwezig in de houtwal en de bebouwing buiten het plangebied. Door de intensief
agrarische inrichting van het plangebied betreft dit ook geen essentieel foerageergebied. Mogelijk maakt het
plangebied wel onderdeel uit van het leefgebied.
Effecten en ontheffing
Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt
De ingreep zal naar verwachting leiden tot een beperkt en tijdelijk verlies van leefgebied van de genoemde
(algemeen) voorkomende zoogdieren met het beschermingsregime “andere soorten”. Voor deze beschermde
soorten is bij een ruimtelijke inrichting door de provincie Noord-Brabant een vrijstelling van de
ontheffingsplicht opgesteld.
Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt
Voor de bovenstaande soorten, de soorten zonder provinciale vrijstelling geldt dat negatieve effecten op
voorhand zijn uit te sluiten. Verblijfplaatsen zijn ter plaatse niet vastgesteld en worden niet verwacht vanwege
de ongunstige biotoop. Zo verblijven bunzing en wezel graag te midden van struwelen, stenenstapels en
takkenrillen, dergelijke elementen zijn binnen het plangebied zelf niet aanwezig. Steenmarter is grotendeels
van mensen afhankelijk en verblijft graag in huizen en schuren. Dergelijke elementen ontbreken binnen het
plangebied. Vanwege het intensief agrarisch gebruik van het plangebied is het plangebied ook matig geschikt
als foerageergebied. Daarnaast zijn dergelijke akkers veelvuldig aanwezig in de omgeving, derhalve betreft het
geen essentieel leefgebied. Door het creëren van faunapassages in het te plaatsen hekwerk blijft het
plangebied ook na de ontwikkeling beschikbaar voor bovengenoemde soorten.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor grondgebonden zoogdieren niet noodzakelijk.
                                                                                 Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>5.3 Vogels
Voorkomen en functie
Alle vogels zijn als soort beschermd in de Wet natuurbescherming. Onderscheid wordt gemaakt tussen vogels
met jaarrond beschermde nesten, vogels met jaarrond beschermde functionele leefomgeving en overige
(broed)vogels.
Onder de vogels met jaarrond beschermde nesten vallen onder andere soorten die hun nesten ook buiten het
broedseizoen gebruiken, soorten die elk jaar op dezelfde plaats broeden en daarin zeer honkvast zijn en
soorten die steeds van hetzelfde nest gebruik maken en niet of nauwelijks zelf een nest kunnen bouwen. Onder
de vogels met jaarrond beschermde leefomgeving vallen soorten die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats
die zij het jaar daarvoor hebben gebruikt of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende
flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen.
Jaarrond beschermde nesten
Verblijfplaatsen van vogelsoorten, of aanwijzingen (braakballen of uitwerpselen) hiertoe, die jaarrond van
vaste rust- en verblijfplaatsen gebruikmaken zijn niet aangetroffen binnen het plangebied. Wel zijn in totaal
drie recent gebruikte nesten van vermoedelijk zwarte kraai vastgesteld in de houtwal aan de rand van het
plangebied. Nesten van zwarte kraai zijn niet jaarrond beschermd, echter worden/zijn deze nesten vaak wel
bewoond door soorten met een jaarrond beschermd nest als boomvalk en ransuil. Daarnaast is ook een horst
van een buizerd aanwezig in een populier aan de Hoevenseweg, ook aan de rand van het plangebied
(afbeelding 4).
  Afbeelding 4: Locaties van vogelnesten van zwarte kraai en buizerd aan de randen van het plangebied (ESRI, 2020).
                                                                           Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Jaarrond beschermde functionele leefomgeving
In deze situatie zijn enkele vogelsoorten aangetroffen dan wel te verwachten waarvan de functionele
leefomgeving jaarrond beschermd is. Het gaat om soorten als zwarte roodstaart, koolmees, pimpelmees,
ekster, grote bonte specht, groene specht, spreeuw, blauwe reiger en torenvalk.
Overige (broed)vogels
De aangetroffen vogels binnen en direct rondom het plangebied vallen onder de algemene broedvogels van
struwelen en het agrarisch gebied. Onder andere de volgende vogelsoorten kunnen gebruikmaken van het
plangebied; houtduif, merel, zanglijster, grasmus, braamsluiper, tuinfluiter, fitis, tjiftjaf, kievit, graspieper,
veldleeuwerik, roodborst en winterkoning.
Effecten en ontheffing
Vogels met jaarrond beschermde nesten
Van een aantal vogelsoorten zijn de nesten het hele jaar door beschermd. Aan de rand van het plangebied is
een buizerdnest aanwezig in combinatie met een drietal oude nesten van zwarte kraai. Deze nesten worden of
kunnen gebruikt worden door soorten met een jaarrond beschermd nest als boomvalk en/of ransuil. Doordat
de bomen en de ondergroei gehandhaafd blijven deze nesten onaangetast bij het ontwikkelen van het
zonnepark. Wel dient verstoring te worden voorkomen. Hierdoor dient gewerkt te worden buiten de periode 1
maart tot en met 15 juli om verstoring van deze nestlocaties te voorkomen. Indien dit niet mogelijk is, is nader
onderzoek naar het gebruik van deze nestlocaties noodzakelijk om vast te stellen of de nesten nog worden
gebruikt.
Vogels met jaarrond beschermde functionele leefomgeving
Gelet op de beperkte omvang van de projectlocatie en het beperkte aanbod aan geschikt leefgebied voor deze
soorten, gaat het om slechts enkele broedparen van genoemde algemeen voorkomende soorten. Er zijn in de
omgeving voldoende alternatieve nestmogelijkheden en leefgebied aanwezig. Genoemde soorten zijn
bovendien goed in staat alternatieve nestplaatsen te vinden. Compenserende maatregelen of het aanvragen
van een ontheffing is om deze redenen dan ook niet aan de orde.
Overige (broed)vogels
Alle vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming. Voor alle beschermde
inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die opzettelijk in
gebruik zijnde nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of beschadigen, alsook op het wegnemen van in gebruik
zijnde nesten van vogels. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de verstoring niet van
wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Door verstorende
werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren kan in veel situaties worden voorkomen dat gehandeld
wordt in strijd met deze verbodsbepaling. De periode van 1 maart tot 15 juli wordt over het algemeen
beschouwd als broedseizoen1. Werkzaamheden binnen het broedseizoen zijn mogelijk indien is vastgesteld dat
er met deze werkzaamheden geen in gebruik zijnde nesten van broedvogels worden verstoord. Voor de Wet
natuurbescherming zijn echter alle bewoonde vogelnesten beschermd, ongeacht het tijdstip van het jaar en
ongeacht de zeldzaamheid van de soort.
Nesten van met name grond broedende soorten als graspieper, veldleeuwerik en kievit kunnen niet op
voorhand worden uitgesloten. Geadviseerd wordt om geheel buiten het broedseizoen te werken. Indien dit
niet mogelijk is dient een ter zake kundige te bepalen of er zich in gebruik zijnde nesten van broedvogels
bevinden binnen het plangebied.
1 In het kader van de Wet natuurbescherming wordt voor het broedseizoen geen standaardperiode gehanteerd. Van belang is of
een broedgeval verstoord wordt, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 1 maart tot 15 juli.
                                                                         Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Conclusie: bij de werkzaamheden dient gewerkt te worden buiten de broedperiode van jaarrond beschermde
vogelsoorten tussen 1 maart en 15 juli. Indien dit niet mogelijk is, is nader onderzoek noodzakelijk. Tevens
kunnen in gebruik zijnde nesten van broedvogels welke niet beschikken over een jaarrond beschermde status
aanwezig zijn binnen het plangebied. Indien gewerkt dient te worden binnen het broedseizoen dient een ter
zake kundige te bepalen of er in gebruik zijnde nesten aanwezig zijn binnen het plangebied.
5.4 Reptielen
Voorkomen en functie
Beschermde reptielen, zoals ringslang, gladde slang, levendbarende hagedis en hazelworm, zijn gebonden aan
specifieke terreinen. In het plangebied ontbreekt dergelijk geschikt biotoop zoals heideterreinen, goed
ontwikkelde waterlopen en venranden. Er zijn ook geen verspreidingsgegevens bekend van reptielen in en
rondom het plangebied (NDFF, 2020).
Effecten en ontheffing
Op basis van de aanwezige biotoop kunnen beschermde reptielen worden uitgesloten. Negatieve effecten op
reptielen zijn dan ook niet aanwezig. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming is voor
reptielen niet aan de orde.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor reptielen niet noodzakelijk.
5.5 Amfibieën
Voorkomen en functie
Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt
Een aantal soorten zoals bruine kikker, bastaardkikker, gewone pad en kleine watersalamander kunnen het
plangebied gebruiken als landbiotoop, al is dit matig geschikt. Ten zuiden van het plangebied, aan de
IJzerbroekseweg, wordt bij de aanleg van het zonnepark een natuurvriendelijke oever gegraven. Mogelijk
wordt deze sloot gebruikt als voortplantingsbiotoop voor amfibieën met een provinciale vrijstelling.
Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt
Beschermde soorten amfibieën waarvoor geen vrijstelling geldt, zoals kamsalamander of poelkikker, worden
niet verwacht in het plangebied vanwege de aanwezige, ongeschikte habitat voor deze soorten. Zo ontbreken
goed ontwikkelde (voedselarme) waterelementen in het plangebied. Er zijn ook geen verspreidingsgegevens
bekend van beschermde amfibieën rondom het plangebied (NDFF, 2020).
Effecten en ontheffing
Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt
De ingreep zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van de genoemde (algemeen)
voorkomende amfibieën met het beschermingsregime “andere soorten”. Voor deze beschermde soorten is bij
een ruimtelijke inrichting door de provincie Noord-Brabant een vrijstelling van de ontheffingsplicht opgesteld.
                                                                       Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt
Beschermde amfibieën waarvoor geen vrijstelling geldt, kunnen op basis van de aanwezige biotoop worden
uitgesloten, waardoor er geen sprake is van negatieve effecten. Nader onderzoek of een ontheffing Wet
natuurbescherming is voor amfibieën niet aan de orde.
In het kader van de zorgplicht wordt geadviseerd om de werkzaamheden ten behoeve van het graven van de
natuurvriendelijke oever uit te voeren wanneer de larven zijn volgroeid, buiten de periode van 1 maart tot en
met 1 augustus.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor amfibieën niet noodzakelijk. Wel wordt geadviseerd om rekening te houden met de zorgplicht.
5.6 Vissen
Voorkomen en functie
Binnen het plangebied zijn geen watervoerende elementen (sloten, poelen, enzovoort) aanwezig. De sloot
langs de IJzerbroekseweg, buiten het plangebied, is niet jaarrond watervoerend. Derhalve worden vissoorten
hierin niet verwacht. Daarnaast ontbreken verspreidingsgegevens van beschermde vissoorten in de omgeving
van het plangebied (NDFF, 2020).
Effecten en ontheffing
Beschermde vissen zijn niet in het plangebied aanwezig. Effecten op beschermde vissen zijn daarmee
uitgesloten. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming voor vissen is niet aan de orde.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor beschermde vissen niet noodzakelijk.
5.7 Ongewervelden
Voorkomen en functie
Van de groep ongewervelden (dagvlinders, libellen, kevers etc.) worden beschermde soorten als gevlekte
witsnuitlibel en Kempense heidelibel niet verwacht. Dit door het ontbreken van geschikt habitat dat onder
andere bestaat uit heideterreinen, verlandingszones en venranden. Er zijn ook geen verspreidingsgegevens
bekend van beschermde ongewervelden in en rondom het plangebied (NDFF, 2020).
Effecten en ontheffing
In het plangebied zijn geen beschermde ongewervelden aanwezig. Er is geen sprake van negatieve effecten op
beschermde ongewervelden. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming is voor
ongewervelden niet aan de orde.
Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming
voor beschermde ongewervelden niet noodzakelijk.
                                                                   Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>6 Conclusie
6.1 Beschermde soorten
6.1.1 Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt
De ontwikkeling zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van een aantal beschermde
soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt. De ingreep heeft geen invloed op de gunstige staat van
instandhouding van deze soorten omdat er sprake is van een tijdelijke, en plaatselijke verstoring, er voldoende
leefgebied aanwezig blijft en het relatief algemene soorten betreft.
6.1.2 Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt
Met de volgende soorten en/of soortgroepen dient rekening te worden gehouden.
Broedvogels (jaarrond)
Van een aantal vogelsoorten zijn de nesten het hele jaar door beschermd. Aan de rand van het plangebied is
een buizerdnest aanwezig in combinatie met een drietal oude nesten van zwarte kraai. Deze nesten worden of
kunnen gebruikt worden door soorten met een jaarrond beschermd nest als boomvalk en/of ransuil. Doordat
de bomen en de ondergroei gehandhaafd blijven deze nesten onaangetast bij het ontwikkelen van het
zonnepark. Wel dient verstoring te worden voorkomen. Hierdoor dient gewerkt te worden buiten de periode 1
maart tot en met 15 juli om verstoring van deze nestlocaties te voorkomen. Indien dit niet mogelijk is, is nader
onderzoek naar het gebruik van deze nestlocaties noodzakelijk om vast te stellen of de nesten nog worden
gebruikt.
Broedvogels (overig)
Voor alle beschermde inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op handelingen
die opzettelijk in gebruik zijnde nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of beschadigen, als ook op het
wegnemen van in gebruik zijnde nesten van vogels. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen,
tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende
vogelsoort. In veel situaties kan dit voorkomen worden door verstorende werkzaamheden buiten het
broedseizoen2 uit te voeren.
Nesten van met name grond broedende soorten als graspieper, veldleeuwerik en kievit kunnen niet op
voorhand worden uitgesloten. Geadviseerd wordt om geheel buiten het broedseizoen te werken. Indien dit
niet mogelijk is dient een ter zake kundige te bepalen of er zich in gebruik zijnde nesten van broedvogels
bevinden binnen het plangebied.
6.1.3 Algemene zorgplicht
Zorgplicht
In de Wet natuurbescherming is in artikel 1.11 een omschrijving opgenomen over de algemene zorgplicht. Deze
zorgplicht houdt in dat iedereen ‘voldoende zorg’ in acht neemt voor alle in het wild levende dieren en planten,
dus ook niet-beschermde soorten, en hun directe leefomgeving. Dit is een algemene verantwoordelijkheid die
2
  In het kader van de Wet natuurbescherming wordt voor het broedseizoen geen standaardperiode gehanteerd. Van belang is of
een broedgeval verstoord wordt, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 1 maart tot 15 juli.
                                                                         Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>voor iedereen geldt. Het betekent bijvoorbeeld dat er niet onnodig dieren en planten worden gedood, wanneer
er redelijkerwijs een andere oplossing voor is, bijvoorbeeld de dieren te verplaatsen naar een ander gebied.
Amfibieën
In het kader van de zorgplicht wordt geadviseerd om de werkzaamheden ten behoeve van het graven van de
natuurvriendelijke oever uit te voeren wanneer de larven zijn volgroeid, buiten de periode van 1 maart tot en
met 1 augustus.
6.2 Bescherming gebieden
Niet stikstof-gerelateerde effecten:
De aard van de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkeling maken dat de effecten uitsluitend tot het
plangebied of in de zeer directe zone eromheen beperkt blijven. Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied,
de invulling van de tussenliggende gebieden en de voorgenomen werkzaamheden is er geen sprake van
mogelijk negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied. Een toetsing op
grond van de Wet natuurbescherming van niet stikstof-gerelateerde effecten wordt daarom niet noodzakelijk
geacht.
Stikstof-gerelateerde effecten
Een AERIUS-berekening is altijd noodzakelijk om de uitstoot en depositie van stikstof, en de gevolgen daarvan
op Natura 2000-gebieden te bepalen. Deze is uitgevoerd in een separate rapportage, de uitkomst is dat de
aanleg en het gebruik van het zonnepark geen significante stikstofdepositie veroorzaakt op omliggende Natura
2000-gebieden.
6.3 Bescherming houtopstanden
Er worden binnen het plangebied geen bomen gekapt. Een nadere toetsing van houtopstanden is daarom niet
noodzakelijk.
6.4 Natuurnetwerk Nederland
Met de voorgenomen werkzaamheden worden geen negatieve effecten verwacht op de wezenlijke waarden en
kenmerken van het NNB. Van afname van areaal is geen sprake, tevens worden geen effecten verwacht die de
wezenlijke waarden en kenmerken van het GNN significant aantasten. Een toetsing aan het NNB-beleid wordt
daarom niet noodzakelijk geacht.
6.5 Geldigheid rapportage
Dit rapport gaat in op de effecten van de ontwikkeling zoals beschreven in hoofdstuk 2.2. Wijzigingen of
aanpassingen in de ontwikkeling kunnen tot andere conclusies ten aanzien van de effecten op beschermde
soorten leiden.
                                                                    Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>7 Literatuur
  • ESRI. (2020). ArcMap. Nederland.
  • NDFF. (2020). uitvoerportaal. Opgehaald van ndff-ecogrid.nl: https://ndff-ecogrid.nl/
  • Provincie Noord-Brabant. (2020). natuurbeheerplan. Opgeroepen op Februari 4, 2020, van
    kaartbank.brabant.nl: https://kaartbank.brabant.nl/viewer/app/natuurbeheerplan/
                                                             Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 Wettelijk kader natuurwetgeving
Bescherming van soorten
Zorgplicht
De Wet natuurbescherming erkent de intrinsieke waarde van in het wild levende planten- en diersoorten, of de
soort nu beschermd is of niet (= zorgplicht). Deze zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet
nemen voor de in het wilde levende dieren en planten, en ook voor hun directe leefomgeving. Overtreding van
de zorgplicht is niet strafbaar gesteld, maar kan door toepassing van bestuursdwang wel worden gehandhaafd.
Beschermingsregimes
Op het onderdeel soortbescherming deelt de Wet natuurbescherming soorten in drie beschermingsregimes in:
     1.  Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn
         Alle vogels cf. artikel Vogelrichtlijn
     2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn
         Soorten uit Bijlage IV Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het
         Verdrag van Bonn. In de bijlagen van de Verdragen van Bern en Bonn worden ook vogels genoemd 3.
     3. Beschermingsregime “andere soorten”
         Soorten die uit nationaal oogpunt bescherming behoeven.
Elk van deze beschermingsregimes heeft zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of
ontheffing van de verboden.
Verbodsbepalingen
De Wet natuurbescherming gaat uit van het ‘nee, tenzij-principe’. In de wet worden ten aanzien van de
beschermde soorten een aantal verbodsbepalingen genoemd (figuur 1). De verbodsbepalingen zijn gekoppeld
aan het beschermingsregime van de soort (resp. Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn of de groep ‘Overige soorten’).
Dat betekent dat deze verbodsbepalingen niet overtreden mogen worden, tenzij voor de soort(en):
     • Een vrijstelling geldt;
     • Er gewerkt wordt met een goedgekeurde Gedragscode (feitelijk een collectieve ontheffing);
     • Een ontheffing is verkregen.
3 De brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’, versie 1.3. Ministerie van EZ, december 2016 impliceert dat de
bescherming uit de Vogelrichtlijn prevaleert boven de bescherming van vogels uit de verdragen van Bonn en Bern
                                                                               Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Figuur 1. Overzicht verbodsbepalingen Wet Natuurbescherming (bron: brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’,
versie 1.3. Ministerie van EZ, december 2016).
Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen (en deze toch te mogen overtreden) via een ontheffing of
een vrijstelling moet aan drie criteria worden voldaan:
      1. Er is geen andere bevredigende oplossing voor de handeling (=alternatievenafweging);
      2. De afwijking is gebaseerd op een in de wet genoemd belang (b.v. openbare veiligheid of
           volksgezondheid);
      3. De ingreep of handeling mag geen afbreuk doen aan en/of verslechtering betekenen voor de staat van
           instandhouding van de soort.
Als aan (alle) drie deze vereisten voldaan is, kan een ontheffing worden verleend. Voor een aantal handelingen
zijn bovendien vrijstellingen mogelijk in de vorm van een provinciale verordening of een (goedgekeurde)
gedragscode.
Voorgaand figuur geeft een overzicht van de verbodsbepalingen per beschermingsregime. De
verbodsbepalingen voor de groep van overige, ‘nationale’ soorten zijn geïnspireerd op de Habitatrichtlijn en op
een aantal punten versoepeld. Zo is het opzettelijk verstoren van beschermde soorten (en hun verblijfplaatsen)
uit deze groep van overige soorten niet langer verboden. Wel is het nog steeds verboden om vaste
verblijfplaatsen van dieren onder dit beschermingsregime opzettelijk te beschadigen of te vernielen.
Voor vogels geldt dat verstoren niet verboden is als de verstoring maar niet van wezenlijke invloed is op de
staat van instandhouding van de soort (artikel 3.1, lid 4 en lid 5). Het beschadigen van in gebruik zijnde
vogelnesten tijdens het broedseizoen blijft verboden, maar het verstoren dus niet meer, tenzij er sprake is van
een wezenlijke invloed op de staat van instandhouding van de specifieke soort(en). Het is aan de
initiatiefnemer om zich op de hoogte te (laten) stellen, en waar nodig aan te tonen, dat de op zich verstorende
activiteit geen bedreiging vormt voor de staat van instandhouding van de betreffende vogelsoort.
                                                                           Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Tot slot geldt het opzettelijk doden of vangen en het verbod om vaste verblijfplaatsen of rustplaatsen
opzettelijk te vernielen of beschadigen, niet voor bosmuis, huisspitsmuis of veldmuis in of op gebouwen of de
daarbij behorende erven of roerende zaken (artikel 3.10 lid 3). Zie kader – Opzettelijkheid.
  Kader - Opzettelijkheid
  In de Wet natuurbescherming is bij meer verbodsbepalingen dan onder de Flora en faunawet het opzetvereiste toegevoegd, in lijn met
  de artikelen van de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn. In de Flora en faunawet was alleen sprake van het opzetvereiste bij verontrusting
  (artikel 10). Hierdoor was de Flora en faunawet strenger dan de verbodsbepalingen van de Habitatrichtlijn. Niet-opzettelijke
  handelingen waarbij de verbodsbepalingen overtreden worden, zijn nu niet langer verboden. Daar is van belang dat het Europees Hof
  van Justitie in zijn jurisprudentie heeft bepaald dat onder opzet ook voorwaardelijke opzet moet worden begrepen: “Daarvan is sprake
  als iemand een handeling verricht en daarbij bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat zijn gedragingen schadelijke gevolgen
  hebben voor een dier of plant.”.
Andere bevredigende oplossing(en)
De initiatiefnemer moet aantonen en beargumenteren dat er geen andere bevredigende oplossingen zijn
waardoor overtreding van de verbodsbepaling(en) kan worden voorkomen, bijvoorbeeld door planaanpassing
of het aanpassen van de uitvoeringsperiode. Het is aan het bevoegd gezag (doorgaans dus de provincie) om de
alternatieve oplossingen te beoordelen en hierover te besluiten. De onderbouwing moet gebaseerd zijn op
objectieve en controleerbare gegevens.
Belangen
Voor de soorten die beschermd zijn onder de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn kan alleen ontheffing of
vrijstelling worden verleend op grond van de in deze richtlijnen genoemde belangen. Voor de groep van
overige, nationaal beschermde soorten wordt uitgegaan van de in de Habitatrichtlijn genoemde belangen, plus
een aantal aanvullende belangen. In het Kader - Wettelijk Belang wordt een overzicht gegeven van deze
belangen.
Staat van instandhouding van de soort
Tot slot moeten de effecten van de voorgenomen handeling(en) worden beoordeeld aan de staat van
instandhouding (SvI) van de soort. Zie ook kader – Staat van instandhouding. De SvI varieert per soort en per
handeling, en is niet vastgelegd in de wet. Een handeling op een zeldzame beschermde soort zal eerder leiden
tot een negatief effect op de SvI dan bij een algemene soort. Belangrijk is ook de trend (aantalsontwikkeling) en
de ruimtelijke verspreiding van de soort. Bij de beoordeling moet rekening worden gehouden met cumulatieve
(versterkende) effecten, bijvoorbeeld door andere handelingen of ontwikkelingen in de omgeving en met reeds
verleende ontheffingen voor dezelfde populaties van deze soort(en). Bij de beoordeling mogen compenserende
en mitigerende (verzachtende) maatregelen worden betrokken. Het ecologische toetsingscriterium verschilt
per beschermingsregime. Om te beoordelen of aan deze criteria wordt voldaan, moet inzicht worden gegeven
in:
      1.    De SvI (van de populatie) van de soort (in zijn natuurlijke verspreidingsgebied).
      2.    Het effect van de handeling of ontwikkeling op de soort.
                                                                                           Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>  Kader - Staat van instandhouding
       •     Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn: “De maatregelen leiden niet tot verslechtering van de staat van
             instandhouding van de betreffende soort”.
       •     Beschermingsregime soort Habitatrichtlijn: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de
             betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan”.
       •     Beschermingsregime Overige soorten: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken
             soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan”.
Voorkomen van overtreding verbodsbepalingen
In sommige situaties kunnen maatregelen worden getroffen waardoor negatieve effecten en overtreding van
de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming kunnen worden voorkomen. Bijvoorbeeld door de kap
van bomen met broedende vogels uit te stellen tot na de broedtijd. Al kan de boom ook een nest bevatten van
een vogelsoort waarbij het nest jaarrond beschermd is, waardoor overtreding niet kan worden voorkomen. Het
plannen van werkzaamheden buiten de kwetsbare periode(n) van beschermde soorten is een veel toegepaste
maatregel. Andere mogelijkheden om overtreding te voorkomen zijn wellicht het aanpassen van de
werkvolgorde, gebruik te maken van andere apparatuur of de werkzaamheden te faseren in ruimte en tijd
(zoals in het voorbeeld).
Vrijstellingen
Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen die leiden tot overtreding
van de verbodsbepalingen in de wet. Dit zijn bijvoorbeeld de provinciale vrijstellingen en de gedragscodes. Ook
kan er sprake zijn van een vrijstelling als de handeling is opgenomen in een beheerplan voor een Natura 2000-
gebied of programma in het kader van een programmatische aanpak. Tot slot kan het Rijk voor handelingen en
activiteiten waarvoor zij bevoegd gezag is een vrijstelling geven in de vorm van een Ministeriële Regeling.
Vrijstellingen kunnen alleen gelden voor de verbodsbepalingen en de voorwaarden zoals genoemd bij de
verschillende beschermingsregimes.
Provinciale verordening
Provinciale Staten kunnen vrijstelling van de verbodsbepalingen verlenen. Zo zijn met een provinciale
verordening een aantal vooral algemeen voorkomende en beschermde zoogdieren als egel en rosse woelmuis
vrijgesteld van de ontheffingsplicht. Door deze mogelijkheid ontstaan echter wel verschillen in de bescherming
van soorten tussen de verschillende provincies.
                                                                                         Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>  Kader - Wettelijk Belang
  Voor vogels beschermd onder de Vogelrichtlijn kan ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de volgende belangen:
   •    in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid;
   •    in het belang van de veiligheid van het luchtverkeer;
   •    ter voorkoming van belangrijke schade aan gewassen, vee, bossen, visserij of wateren;
   •    ter bescherming van flora en fauna;
   •    voor onderzoek en onderwijs, het uitzetten of herinvoeren van soorten, of voor de daarmee samenhangende teelt;
   •    om het vangen, onder zich hebben of elke andere wijze van verstandig gebruik van bepaalde vogels in kleine hoeveelheden
        selectief en onder strikt gecontroleerde omstandigheden toe te staan.
  Voor soorten beschermd onder de Habitatrichtlijn, het Verdrag van Bern of het Verdrag van Bonn kan ontheffing of vrijstelling
  worden verleend op grond van de volgende belangen:
   •    in het belang van de bescherming van wilde flora of fauna, of in het belang van de instandhouding van de natuurlijke habitats;
   •    ter voorkoming van ernstige schade aan met name de gewassen, veehouderijen, bossen, visgronden, wateren of andere vormen
        eigendom;
   •    in het belang van volksgezondheid, de openbare veiligheid of andere dwingende redenen van groot openbaar belang, met
        inbegrip van sociale of economische aard en met inbegrip van voor het milieu wezenlijk gunstige effecten;
   •    voor onderzoek en onderwijs, repopulatie of herintroductie van deze soorten, of voor de daartoe benodigde kweek, met
        inbegrip van kunstmatige vermeerdering van planten, of
   •    om onder strikt gecontroleerde omstandigheden mogelijk te maken op selectieve wijze en binnen bepaalde grenzen een
        beperkt, bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal van bepaalde dieren van de aangewezen soort te vangen, onder zich
        te hebben, onderscheidenlijk een beperkt bij de ontheffing of vrijstelling vastgesteld aantal planten van de aangewezen soort te
        plukken of onder zich te hebben.
  Voor andere ‘nationaal’ beschermde soorten kan ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de volgende belangen:
   •    de belangen die gelden voor soorten van de Habitatrichtlijn zoals hierboven genoemd;
   •    in het kader van de ruimtelijke inrichting of ontwikkeling van gebieden, daaronder begrepen het daarop volgende gebruik van
        het ingerichte of ontwikkelde gebied;
   •    ter voorkoming van schade en overlast, met inbegrip van schade aan sportvelden, schietterreinen, industrieterreinen, kazernes
        of begraafplaatsen;
   •    ter beperking van de omvang van de populatie van dieren, in verband met door deze dieren ter plaatse en in het omringende
        gebied veelvuldig veroorzaakte schade of in verband met de maximale draagkracht van het gebied waarin de dieren zich
        bevinden;
   •    ter voorkoming of bestrijding van onnodig lijden van zieke of gebrekkige dieren;
   •    in het kader van bestendig beheer of onderhoud in de landbouw of bosbouw;
   •    in het kader van bestendig beheer of onderhoud aan vaarwegen, watergangen, waterkeringen, waterstaatswerken, oevers,
        vliegvelden, wegen, spoorwegen of bermen, of in het kader van natuurbeheer;
   •    in het kader van bestendig beheer of onderhoud van landschappelijke kwaliteiten van een bepaald gebied;
   •    in het algemeen belang van de betreffende soort.
Programmatische aanpak
De Wet natuurbescherming biedt de mogelijkheid om een programmatische aanpak toe te passen. Een
dergelijk programma kan zowel door het Rijk als door provincies worden opgesteld. Onder de Flora en
faunawet is reeds ervaring opgedaan onder de ‘Generieke’ of ‘Gebiedsgerichte aanpak’. Tevens is voor een
aantal grootschalige ontwikkelingen en plangebieden een Generieke ontheffing verleend zoals voor de
gemeente Tilburg, het Havengebied Rotterdam en Vliegveld Twente. Het biedt de mogelijkheid om door middel
van een actieve leefgebiedenbenadering te streven naar een betere verbinding tussen economie en ecologie.
Beheerplan Natura 2000-gebied
                                                                                          Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Tot slot zijn handelingen die onderdeel uitmaken van een beheerplan voor een Natura 2000-gebied of een
programmatische aanpak (zoals stikstof) vrijgesteld, mits de handelingen zijn getoetst aan de criteria voor
afwijking van de soortenbeschermingsregimes.
                                                                      Zonnepark IJzerbroek, Sint Hubert | Eelerwoude | 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>www.eelerwoude.nl</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>