<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Bijdrage van de PvdA in eerste termijn voor de algemene beschouwingen over
de begroting 2018.
Met de begroting voor 2018 naderen we ook het einde van deze raadsperiode. Een
goed moment om even achterom te zien en de balans op te maken.
Bij het aantreden van deze raad en dit college waren de vooruitzichten nou niet
direct rooskleurig. We hielden rekening met forse ombuigingen. Het
bestuursakkoord "Nei Naoberschap" geeft daar ook blijk van. Allereerst stond het
behoud van datgene wat wij hebben voorop. Met nieuwe plannen en wensen gingen
we voorzichtig om. De woningmarkt was min of meer in elkaar gestort en er was
nauwelijks vraag naar nieuwe bouwterreinen.
Hoe anders is dat nu bijna vier jaar later. De begroting voor volgend jaar sluit met
een klein positief saldo en het meerjarenperspectief laat behoorlijke overschotten
zien. De woningmarkt is ongekend snel aangetrokken en de vraag naar kavels is
fors toegenomen.
We zijn erin geslaagd om de bestaande voorzieningen overeind te houden. En dat
niet alleen, er is ruimte gevonden voor forse investeringen. We noemen daarbij de
Albertsbaan, de plannen om van Noordenveld fietsgemeente bij uitstek te maken, de
bouw van de multifunctionele accommodatie in Een en de komst in de komende
jaren van nieuwe scholen in Veenhuizen, Nietap en Roden.
Daarbij is het gelukt om de stijgingen van gemeentelijke tarieven heel beperkt te
houden. De verkoop van Essent-aandelen levert ons de mogelijkheid op de tarieven
voor volgend jaar zelfs te verlagen.
Veel van de voornemens en uitgangspunten van het bestuursakkoord zijn
aangepakt of zelfs afgerond. Zo gaan we bouwen op het Oosterveld in Norg en is
onze grootste opdracht, de decentralisatie in het Sociaal Domein, inclusief de
jeugdzorg, met succes uitgevoerd. Daarbij past voor ons een groot compliment voor
college en medewerkers!
En we zijn er eindelijk in geslaagd om een begin te maken met het bouwen van
starterswoningen.
Alle reden dus om met enige tevredenheid terug te kijken.
Natuurlijk is niet alles gelukt. Hier en daar zijn voornemens uit het
bestuursakkoord nog niet tot uitvoering gebracht. Er zijn nog lelijke lege plekken in
Noordenveld: in Nieuw Roden en het terrein van de Vluchtheuvel in Norg,
bijvoorbeeld. Gelukkig is er dan wel een aanpak voor het centrum van Nietap.
Maar alles overziende overheerst bij de fractie van de PvdA tevredenheid. We
hebben verantwoordelijkheid genomen voor het bestuur van onze gemeente op een
moeilijk moment en kijken met tevredenheid terug op het resultaat.
Daarbij is overwegend constructief en prettig samengewerkt met de fracties in de
coalitie en de overige fracties in de raad. Er is samen gezocht naar nieuwe
mogelijkheden om het functioneren van de laatste verbeteren en de betrokkenheid
van inwoners te vergroten. Ook met het college is constructief en plezierig
samengewerkt al viel er natuurlijk weleens een kritisch woord. Een enkele maal
marcheerde voor ons gevoel het college ook wel wat te ver voor de troepen uit.
We vinden het jammer dat het college niet ongeschonden de eindstreep heeft
gehaald. Het vertrek van burgemeester Van der Laan was voorzien, maar het vertrek
van wethouder Alssema blijven we erg jammer vinden. Zeker gezien zijn manier van
optreden en bestuurlijke aanpak, ook in relatie met de bevolking.
                                                                                     1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Blijft er dan niets meer te wensen over? Dat zeker niet. Het mag dan goed gaan in
onze gemeente op veel terreinen, ons voorzieningenniveau is hoog voor een
gemeente van onze omvang, maar er zijn nog steeds te veel inwoners die dagelijks
zorgen hebben over zaken als het niet hebben van werk, moeilijk kunnen
rondkomen of meedoen in de samenleving.
We maken ons zorgen over kinderen die in armoede opgroeien. Dat aantal is de
laatste jaren gestegen. Ondanks het feit dat we trots zijn dat we het kunst – en
cultuurmenu op de scholen overeind hebben kunnen houden vinden we dat we ons
als gemeente en als gemeenschap meer moeten inspannen om het opgroeien van
kinderen in achterstand tegen te gaan.
Daar hoort ook de aanpak van laaggeletterdheid bij. Het aantal mensen (en dan
hebben we het niet over mensen die van elders zich in ons land hebben gevestigd)
dat onvoldoende kan lezen en schrijven is nog steeds te hoog. En voor die mensen
betekent dat een hoge drempel om goed te kunnen deelnemen aan verenigingswerk,
te communiceren met de overheid of een goede baan te vinden. De PvdA-fractie
hoort graag van het college op welke manier we de aanpak van dat probleem en die
van armoede gaan verbeteren en intensiveren.
In het verlengde daarvan ligt ook de aanpak van integratie van statushouders. Ook
hier geldt dat taal en werk de sleutels tot participatie zijn. Wat ons betreft mag het
college op dit punt nog wel wat vaker ‘buiten de lijntjes kleuren’.
Onderwijs is daarbij natuurlijk het belangrijkste. Niet voor niets is dat de grootste
uitgave op de gemeentelijke begroting. Terecht, vinden wij. Waar we nogal eens
lezen van gedoe elders rond het basisonderwijs, rond het al dan niet sluiten van
scholen en het functioneren van bovenschools management is hier gelukkig rust in
de tent, bouwen we nieuwe scholen en is de zaak ook financieel op orde. Dat lijkt
gewoon maar dat is het dus niet altijd.
Ook de aandacht voor de effecten van het opschalen van de gasopslag in Langelo is
voor ons belangrijk. Met steun van de provincie en betrokken Kamerleden zijn we er
nog niet. Misschien moeten we ook de bewoners in hun strijd tegen de NAM verder
steunen. Daarbij is ook geldelijke steun voor onderzoek en advies nodig. Zou de
vorming van een bescheiden fonds daarvoor kunnen dienen?
Veenhuizen, en daarmee alle Koloniën van Weldadigheid, zijn, zo hopen we vurig,
op weg naar erkenning als Werelderfgoed. Als dat lukt is dat een groot compliment
voor iedereen, zowel op gemeentelijk als provinciaal en landelijk niveau. Een
moment ook om met gepaste trots te vieren. We kunnen dan ook instemmen met
het daarvoor in de begroting opgenomen bedrag, maar hebben goede nota genomen
van het feit dat het geld pas wordt besteed als het ook daadwerkelijk zover is. Het
zou een geweldige impuls zijn voor het toerisme in onze gemeente als we deze
erkenning binnen kunnen halen.
Maar behalve terugkijken moeten we ook vooruitkijken. En daarom nog een aantal
opmerkingen over de plannen zoals het college die in deze begroting aan voorlegt.
Met de meeste daarvan kunnen we instemmen al leven er wel wat twijfels rond een
enkel punt.
De OZB wordt, als het college wordt gevolgd, met 1,5 % verhoogd. We vragen ons af
of dat echt nodig is. We zien van het college graag een concrete doorrekening van de
effecten van dat voorstel voor zowel woningen als niet-woningen.
                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Er is en wordt fors geïnvesteerd in de organisatie. De gedachtegang daarachter
kunnen we volgen maar we hebben vragen over de haalbaarheid van de toezegging
van het college dat met name het personeelsbeleid budgettair neutraal zou kunnen
verlopen. En dan hebben we natuurlijk niet over de gevolgen van wijzigingen bij
premies en de effecten van de cao. De wijze waarop zogenaamde flexibele schil moet
worden gecreëerd behoeft wat ons betreft een veel helderder toelichting van de kant
van het college. Simpel gezegd: zowel de tekst als de latere ambtelijke toelichting
zijn voor ons te onduidelijk. Ook de tweede trimesterrapportage laat voor ons de
nodige vragen onbeantwoord op dit punt. Zeker als het gaat om het begrip flexibel
in relatie tot vaste arbeidsplaatsen stelt de PvdA-fractie zich kritisch op. We zijn in
dat verband ook benieuwd hoe de ondernemingsraad daar tegenaan kijkt. Graag
ontvangen we alsnog een concrete opgave van het budget voor personeelslasten voor
2018 (zonder raad en college) en de omvang van de formatie (vast, tijdelijk en
ingehuurde medewerkers via bureaus etc.) per 1-10-2017.
We kunnen instemmen met een verhoging van het BOR-budget. Maar voor de
komende jaren geldt dat we nu eerst de effecten van deze aanpassing willen
afwachten, met uitzondering misschien van het achterstallig onderhoud voor wegen.
En dan komen we aan een punt dat volgens ons van groot belang is: duurzaamheid.
Eén van onze coalitiepartners spreekt regelmatig over de volgorde die je moet
aanhouden bij gemeentelijke uitgaven: eerst het noodzakelijke, dan het nuttige en
tenslotte het wenselijke.
Het is zonneklaar dat de aanpak van de klimaatverandering de komende jaren ook
voor gemeenten absolute prioriteit dient te hebben. Verdere versterking van het
voorzieningenniveau is, uitgezonderd scholenbouw, vrijwel niet nodig en valt dan al
gauw in de categorie wensen. Maar bij de verandering in ons klimaat is sprake van
bittere noodzaak. En afwachten wat een nieuw kabinet bedenkt is te gemakkelijk.
Daarom is het wat aan de voorzichtige kant dat het college denkt de plannen met
betrekking tot duurzaamheid en de verbetering daarvan in onze gemeente te
kunnen bekostigen met een structureel bedrag van € 100.000. Ook de toelichting is
wel erg summier. Weliswaar zet het college goede stappen (extra geld voor
maatschappelijke gebouwen en zwembaden, prima!), maar dat is in onze optiek niet
toereikend. We moeten en willen de komende jaren zwaarder inzetten dan nu het
geval is. We vinden het goed om een bedrag uit de algemene reserve boven het
aanvaardbare weerstandsrisico in te zetten om maatregelen als bijvoorbeeld de
verduurzaming van maatschappelijke accommodaties nog verder uit te bouwen.
Maar we denken ook aan zaken als het ondersteunen van woningverbetering,
zonneleningen, stimuleren van zonneparken en bevorderen van particuliere
initiatieven. En vooral: maak een goed lange termijnplan en pak het breed aan.
Nieuwe woonwijken moeten daarvoor echte experimenteerwijken worden.
Dat houdt in dat er structureel meer geld beschikbaar moet komen en dat kan ook
wel: het meerjarenperspectief sluit nu al met forse overschotten, de tweede
trimesterrapportage en de septembercirculaire laten positieve ontwikkelingen zien.
Als het nieuwe kabinet meer gaat uitgeven, wat het plan is, zal het gemeentefonds
daardoor ook omhooggaan. Kortom; de cijfers zijn positief, het kan.
Daarnaast willen we het draagvlak en de samenwerking met inwoners en
organisaties op dit punt vergroten. Het lijkt ons goed om het bestaande Platform
Duurzaamheid verder te versterken en een ‘Adviesraad duurzaamheid’ in het leven
te roepen. Vertegenwoordigers van ondernemers, agrariërs, milieuorganisaties, en
                                                                                        3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>initiatieven rond duurzame energie zoals ECN zouden ons beleid regelmatig moeten
bezien en ons als raad en college gevraagd en ongevraagd van advies voorzien.
Onder de aandachtspunten voor een dergelijke adviesraad kan dan ook het omgaan
met natuur en landschap gebracht worden. De biodiversiteit in ons land gaat
schrikbarend achteruit (recent nog berichten over de afname van insecten), natuur
raakt steeds meer versnipperd. Ook hier kan en moet de gemeente een bijdrage
leveren. Door ecologisch beheer van eigen groen en door stimuleren van andere
terreinbeheerders.
Graag horen we de reactie van het college op dit punt.
Met betrekking tot de inzet om meer arbeidsplaatsen te creëren voor mensen die in
aanmerking komen voor "beschut werken" kan wat ons betreft een stapje meer
worden gezet. Extra inzet zonder verdere onderbouwing is wat ons betreft te mager.
En dan hebben we de indruk dat er nogal wat pm-posten in de begroting zitten,
zonder dat die genoemd worden. We noemen bijvoorbeeld de aanpak van de
brandweergarages, de landinrichting in Veenhuizen en het wegenonderhoud.
Dat maakt een goed onderbouwd oordeel niet makkelijker. Betere toelichting van
het college zou ons helpen. We wachten het af.
Een veilig thuis in Noordenveld. We missen daarin, net als vorig jaar met nazorg
voor ex-gedetineerden de samenhang tussen en de rol van de GGD/Veiligheidshuis
Drenthe (terwijl de GGD de duurste gemeenschappelijke regeling is die er bestaat).
U noemt dat niet. We gaan ervanuit dat u er volop mee bezig bent. Zou u wat licht
in deze schemer kunnen brengen, college?
Een ander punt van aandacht is het anticiperen op aanpak verwarde personen
(overlastplegers), dit gaat zowel over openbare orde als over WMO en WMO-jeugd.
Daarin heeft de burgemeester tegenwoordig het mandaat een persoonsgerichte
aanpak af te dwingen in samenspraak met het sociaal team/wijkagent/en zelfs het
OM. Zou u de plannen voor 2018 op dit punt verder concreet kunnen maken,
college?
De jeugd wordt -terecht- apart benoemd maar we missen specifieke plannen voor de
zorg voor oudere bewoners. Terwijl wij een behoorlijke vergrijzing in Noordenveld
hebben.
Het college zegt iets over stimuleren en in stand houden van een sociale
infrastructuur via het MDO (multidisciplinair overleg) netwerk. Maar is dat
voldoende voor de sociale probleemsituaties die er spelen? Preventief daar waar het
kan, actieve benadering daar waar het moet. Kan het college op dit punt specifieker
aangeven wat er precies wordt gedaan?
Het college geeft aan dat er eenmalige middelen zijn als gevolg van het standaard
uitgangspunt dat de helft van nieuwe kapitaallasten in het eerste jaar niet wordt
benut. In de berekening missen wij de helft van het bedrag voor de school in
Veenhuizen. Naar onze mening dient dat bedrag (€ 46.500) te worden toegevoegd
aan de eenmalige middelen.
Tot slot: Onze mening wordt gevraagd over het (gedurende een aantal jaren)
beschikbaar stellen van de helft van het budget van het themajaar (€ 10.000) aan
de stichting Roden Proeft! (Volgens de website heet de stichting nog steeds zo.)
De PvdA-fractie is daar geen voorstander van. Wij vinden dat daarmee een te fors
beslag op het budget wordt gelegd, wat ten koste gaat of kan gaan van andere
                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>organisaties. Stel bijvoorbeeld dat uit Veenhuizen een prima idee komt voor het
thema erfgoed en men vraagt ook € 10.000, dan is het budget meteen op.
Daarnaast is de koppeling wat ons betreft ietwat gezocht en betwijfelen we of de
stichting gezien haar doelstelling altijd bij kan dragen aan eventuele thema’s. Wat
bijvoorbeeld als het thema armoede is?
Op deze manier ontstaat ook een soort preferente instelling op dit terrein, wat wij
niet direct een goed idee vinden.
En dan nog: samen met de provincie heeft de gemeente dit jaar € 15.000
beschikbaar gesteld voor dit festival. Met bijvoorbeeld ‘Wat ’n kunst’ zijn soortgelijke
afspraken gemaakt. De intentie is om dat voor meerdere jaren te doen. Dat moet
volgens ons niet langs de lijn van het themajaar. Kortom: wat ons betreft nog maar
eens goed over nadenken.
Tot zover onze eerste reactie.
Samenvattend: de PvdA-fractie kijkt met tevredenheid terug op vier jaar bestuurlijke
verantwoordelijkheid voor onze gemeente. Er is veel gedaan, met als grootste
pluspunt de manier waarop de nieuwe taken op het terrein van zorg, welzijn en
jeugd zijn opgepakt.
Maar vooruitkijkend zijn er maatschappelijke opgaven die moeten worden
aangepakt: duurzaamheid, armoede, laaggeletterdheid. Stuk voor stuk opgaven die
van groot belang zijn voor toekomstige generaties. Kinderen die opgroeien in
armoede, volwassenen die niet kunnen meedoen door taalachterstand, drastische
veranderingen van ons klimaat die veiligheid en vrede onder druk zetten, ziedaar
onze uitdagingen voor de toekomst.
De PvdA is, vanuit haar opvattingen over een rechtvaardige en eerlijke samenleving,
graag bereid zich ook in de komende raadsperiode daarvoor in te zetten.
                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>