<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting | 20 22
Inclusief Meerjarenraming 2022-2025
                                    GGD Drenthe | juni 2021
                                             Mien Ruysweg 1
                                               9408 KA Assen
                                            T. (0592) 306 300
                                      E. info@ggddrenthe.nl
                                       I. www.ggddrenthe.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoud
Inhoud      2
Inleiding   3
Beleidsbegroting 2022                                         4
1. Programma’s                                                4
1.1         Programma Beschermen                              4
1.2         Programma Bevorderen                             13
1.3         Programma Bewaken                                15
1.4         Programma Jeugd                                  16
1.5         Veilig Thuis Drenthe                             20
1.6         Programma Additioneel Overig                     22
2.          Paragrafen                                       35
2.1         Paragraaf Bedrijfsvoering                        35
2.2         Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing 37
2.3         Paragraaf Financiering                           40
3.          Financiële begroting                             43
3.1         Begroting 2022                                   43
3.2         Meerjarenraming 2022 - 2025                      44
3.3         Gemeentelijke bijdragen 2022 - 2025              47
3.4         Reserves en voorzieningen 2022-2025              49
3.5         Incidentele baten en lasten                      52
Bijlage 1   Verklarende woordenlijst                         54
Bijlage 2   Overige overzichten                              56
                                                                2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding
Op het moment van schrijven van deze begroting, begin 2021, bevinden we ons midden in de COVID-19
crisis. Deze crisis heeft nog altijd grote impact op het functioneren en organisatie van GGD Drenthe. Het
organisatieonderdeel IZB+, dat specifiek voor de bestrijding van COVID-19 in het leven is geroepen, is met
honderden medewerkers en met grote toewijding aan de slag met testen, bron- en contactonderzoek
(BCO), voorlichting en, sinds begin 2021, ook met vaccineren. Er gelden strenge maatregelen die nog steeds
invloed hebben op onze reguliere dienstverlening. Medewerkers werken voornamelijk thuis en de
communicatie intern en extern verloopt nagenoeg alleen via beeldschermen. Het functioneren van de
GGD-en in de COVID-19 crisis ligt onder een vergrootglas vanwege gebleken kwetsbaarheden in ICT-
systemen, de praktijk rondom vaccineren en testen. Er is nog geen zicht op het moment dat we deze crisis
achter ons kunnen laten. Wel kunnen we ervan uitgaan dat de crisis aanleiding zal geven tot uitgebreide
evaluatie van het functioneren van alle betrokken partijen die een rol spelen in de bestrijding van deze
crisis, waaronder zeker ook de GGD-en. De recente evaluatie van het functioneren van de GHOR is daar
reeds een voorbode van.
Het zal niet verbazen dat in het licht van het voorgaande het opstellen van een begroting voor 2022 een
hachelijke onderneming is. Er zijn vele onzekerheden die mogelijk impact gaan hebben op hoe 2022 voor
GGD Drenthe zal verlopen. Ook in het geval wij nog dit jaar uit de crisis komen en er geen structurele
veranderingen bij de GGD-en voorzien zijn, dan nog zal de organisatie tijd nodig hebben om te herstellen en
te ‘normaliseren’. Niettemin hebben wij gemeend u een begroting voor 2022 voor te leggen waarbij wij er
vooralsnog van uitgaan dat 2022 zoveel mogelijk als een ‘normaal’ jaar zal verlopen. Alleen zaken die wij nu
al kunnen voorzien als uitvloeisel van de COVID-19 crisis, met name op het gebied van bedrijfsvoering,
hebben wij opgenomen in de begroting.
Wij gaan ervan uit dat in de loop van 2021 veel duidelijk zal worden. Het voornemen is dat eind 2021 e.e.a.
ook zijn beslag krijgt in een vernieuwde beleidsvisie van GGD Drenthe voor de komende vier jaren. De nog
te werven nieuwe Directeur Publieke Gezondheid zal een belangrijke rol gaan spelen bij de vormgeving van
de verdere toekomst van GGD Drenthe. Een toekomst die wij als GGD Drenthe, als ankerpunt in de publieke
gezondheid, hoe dan ook met vertrouwen tegemoet zien.
Namens het algemeen bestuur
Harmke Vlieg                                                 Hans Kox
Voorzitter                                                   Secretaris
                                                                                                           3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Beleidsbegroting 2022
1. Programma’s
1.1      Programma Beschermen
1.       Infectieziektebestrijding
GGD Drenthe zet zich in voor het voorkómen, opsporen en bestrijden van infectieziekten.
Wat willen we bereiken?
 Door inzet op preventie, vroegtijdige signalering en bestrijding beperken we de gezondheidsschade
     door infectieziekten.
 We houden preventie van infectieziekten op een eigentijdse manier onder de aandacht.
 Verspreiding van bacteriën die resistent zijn tegen antibiotica wordt voorkomen. De DI-PG heeft daarin
     een centrale rol.
 Het GGD vaccinatiecentrum is beschikbaar voor inwoners, instellingen bedrijven in Drenthe. Zij krijgen
     informatie over vaccinaties en kunnen vaccinaties regelen.
Wat gaan we daarvoor doen?
Infectiepreventie
Het belang van infectiepreventie is door de coronacrisis nog meer benadrukt. Om infecties te voorkomen
delen we ook in 2022 informatie over infectieziekten met inwoners van Drenthe, ketenpartners en interne
medewerkers. Dit doen we met nieuwsbrieven, campagnes, netwerkbijeenkomsten en scholingen.
Opvolgen van meldingen en outbreakmanagement
Bij een melding van een infectieziekte volgen we deze op. We zorgen ervoor dat de patiënt en de omgeving
optimaal beschermd wordt. We blijven oefenen met handelen tijdens een uitbraak samen met GGD
Groningen en Friesland.
Aanpak antibioticaresistentie
Mensen die antibioticaresistente bacteriën dragen kunnen deze verspreiden. Om de verspreiding te
voorkomen is eenduidig beleid nodig, zowel landelijk als regionaal. De Deskundige Infectiepreventie
Publieke Gezondheid (DI-PG) verbindt tussen landelijke en regionale netwerkpartners.
Het GGD vaccinatiecentrum
Later dan gepland komt er een vervolg op het plan voor een vaccinatiecentrum. In 2021 geven we het
vaccinatiecentrum vorm. In 2022 bestendigen we het centrum als onderdeel van onze dienstverlening. Het
vaccinatiecentrum is bedoeld voor de Drentse inwoners, maar ook voor instellingen en bedrijven. We
geven informatie over vaccinaties. We bieden zowel ‘standaard’ vaccinaties aan (zoals het RVP), als
vaccinaties op maat. We streven ernaar om de vaccinatiegraad hoog te houden en aanpassingen in het RVP
soepel door te voeren. Binnen het vaccinatiecentrum werken we aan een online dashboard met vaccinatie-
gegevens. Zo kunnen we gemeenten geïnformeerd houden over de vaccinatiegraad.
                                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                            Begroot       Begroot         Begroot         Realisatie
                                                             2022          2021             2020            2020
 Aangiften meldingsplichtige ziekten (art.26)                       90            90                80               46
 Aantal oefeningen draaiboeken outbreaks                              2             2                 2               0
 Totaal aantal meldingen infectieziekten                         1.200         1.200             1.200             692
 Aantal openbare gezondheidszorg-diagnostieken                      30            30                30                2
 Aantal besmettingen met hepatitis A per 10.000 inwoners            0,1           0,1               0,1               0
 Aantal georganiseerde groepsvoorlichtingen gericht      op
                                                                    20            20                20               25
 infectiepreventie
                                                                                      Tabel 1 infectieziektebestrijding
2.         Seksuele gezondheid
De GGD zet zich in voor een goede seksuele gezondheid van de Drentse inwoners. De GGD’en van
Drenthe, Friesland en Groningen werken samen in het Centrum Seksuele Gezondheid Noord-Nederland
(Sense). We richten ons vooral op groepen met een verhoogd risico: jongeren, migranten, sekswerkers,
lesbische vrouwen/homoseksuele mannen/biseksuelen/transgenders (LHBT) en mannen die seks hebben
met mannen. We houden spreekuren en geven voorlichting. GGD Groningen coördineert het Centrum
Seksuele Gezondheid, dat door het ministerie van VWS wordt gefinancierd.
Wat willen we bereiken?
 We bevorderen – in samenhang met SENSE Noord-Nederland - de seksuele gezondheid van de inwoners
     van Drenthe.
 We gaan door op de ingezette lijn door ons specifiek te richten op de thema’s seksueel
     grensoverschrijdend gedrag en de doorgaande lijn seksuele ontwikkeling voor de jeugd.
 In 2022 weten we hoe de subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg (ASG) vanaf 2023
     wordt gefinancierd, waar het organisatorisch is ingebed en wat dit betekent voor de GGD.
Wat gaan we daarvoor doen?
Preventie en behandeling van seksueel overdraagbare aandoeningen
Onze dienstverlening blijft bestaan uit collectieve preventie activiteiten – zoals voorlichting, training en
publieksinformatie – én individuele preventie en behandeling, via spreekuren en testfaciliteiten.
In 2022 wordt meer ingezet op de collectieve preventie. Individuele preventie blijft gericht op de
risicogroepen jongeren, mannen die seks hebben met mannen (MSM), migranten, sekswerkers en LHBT.
Gezonde seksuele ontwikkeling
Voor de jeugd ontwikkelen we een doorgaande lijn seksuele ontwikkeling. We nemen daarin thema’s op als
een respectvolle omgang met elkaar en seksueel grensoverschrijdend gedrag, voorkoming van Soa’s/AIDS
en ongewenste zwangerschappen. We maken gebruik van bestaande structuren zoals de
Jeugdgezondheidszorg, Gezonde school en Nu Niet Zwanger.
Functiedifferentiatie
Het vernieuwde dienstverleningsaanbod leidt ook een andere mix van professionals. We denken aan een
verpleegkundig specialist, een seksueel consulent en een voorlichter. We werken de mogelijkheden voor
functiedifferentiatie in 2022 verder uit.
Financiering
Sense wordt tot 2023 gefinancierd volgens de subsidieregeling Aanvullende Seksuele Gezondheidszorg
(ASG) van het ministerie van VWS. De ASG was vanuit het perspectief van de publieke gezondheid een
                                                                                                                      5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>aanvulling op de reguliere gezondheidszorg. In 2023 wordt deze regeling anders vorm gegeven. Mogelijk
leidt dit tot andere inhoudelijke keuzes.
                                                              Begroot       Begroot         Begroot      Realisatie
                                                               2022          2021            2020           2020
 Seksuele gezondheid
 Activiteiten/campagnes onder jongeren                                12            14              12               2
 Activiteiten onder migranten                                         30            30              30              24
 Activiteiten onder LHBT                                              45            45              40               0
 Activiteiten t.b.v. prostituees                                      45            45              40              10
 Bijscholing aan professionals                                         8             8               2               2
 SENSE
 Aantal Soa consulten                                                850           900             900            314
 Vindpercentage Soa                                                 17%            17%             17%             9%
 Aantal gevonden Soa                                                 145           155             153              29
 Aantal consulten (Sense)                                             75           100             130               4
 Aantal Hepatitis B vaccinaties voor risicogroepen                   120           120             120              27
                                                                                 Tabel 2 seksuele gezondheid en SENSE
3.         Crises, rampen en incidenten
De GGD geeft in Drenthe invulling aan de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR)
en is verantwoordelijk voor publieke gezondheidszorg tijdens rampen en crises.
  GHOR
  De Directeur Publieke Gezondheid (DPG) geeft leiding aan de GGD en aan de GHOR. Dit is een wettelijke
  verankerde taak. De GHOR werkt onder verantwoordelijkheid van het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe
  (VRD). De DPG legt rechtstreeks verantwoording af aan het bestuur van de VRD over de GHOR-taken.
In verband met de werkzaamheden ten behoeve van COVID-19, personele wisselingen en uitval zijn de
meeste doelen uit de begroting van 2020 niet bereikt. Ook 2021 zal grotendeels nog in het teken staan van
COVID-19 en het weer opbouwen van het team. Daarom is er voor gekozen de begrotingsdoelen uit 2021
door te schuiven naar 2022. Deze komt dus grotendeels overeen met die van 2021.
Wat willen we bereiken?
• We zijn voorbereid op het effectief optreden bij zowel interne en externe rampen, crises en incidenten.
• Een passend ondersteuningsaanbod gericht op incidenten en/of crises met (kans op) een
      maatschappelijke/sociale impact waarbij gecoördineerde inzet van psychosociale hulpverlening en/of
      zorgcoördinatie nodig is.
• De continue beschikbaarheid van een opgeleide gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS)
      in opgeschaalde situatie blijft gewaarborgd.
Wat gaan we daarvoor doen?
Crisisorganisatie
We voldoen aan het landelijk kwaliteitskader crisisbeheersing en OTO (opleiden, trainen en oefenen). We
organiseren OTO-activiteiten ten behoeve van de crisisorganisatie. Ook optimaliseren of initiëren we
planvorming naar aanleiding van inzetten, OTO-activiteiten en maatschappelijke ontwikkelingen zodat we
bij daadwerkelijke inzet er klaar voor zijn en blijven.
                                                                                                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Doorontwikkeling psychosociale hulpverlening (PSH)
We stellen een werkwijze op voor gecoördineerde psychosociale hulpverlening en/of inzet van (zorg)
partijen bij incidenten en/of crises met (kans op) een maatschappelijke impact. Dit doen we o.a. in
samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD).
4.       Technische Hygiënezorg
Technische Hygiënezorg (THZ) houdt toezicht op de kinderopvang door inspecties en voorlichting.
Daarmee wordt de veiligheid, hygiëne en gezondheid bevorderd. Daarnaast worden tatoeage- en
piercingshops geïnspecteerd.
Wat willen we bereiken?
 We dragen bij aan de bevordering van de veiligheid, hygiëne en gezondheid bij kinderopvanglocaties.
     Daarbij geven we integraal advies in samenwerking met infectieziektebestrijding en milieu en
     gezondheid.
• Wij schrijven inspectierapporten met goede kwaliteit en volgens de landelijke richtlijn. Daarop kunnen
     gemeenten hun handhavingstaak rond de kwaliteit van de kinderopvang baseren.
• We informeren gemeenten over ontwikkelingen en trends in het naleven van de Wet Kinderopvang op
     kindercentra;
• We dragen bij aan infectiepreventie door hygiëne-inspecties uit te voeren bij de tatoeage- en
     piercingshops.
Wat gaan we daarvoor doen?
Inspecties kinderopvang
We voeren inspecties uit op alle kinderopvangcentra in de gemeenten. Elke geregistreerde locatie krijgt
een inspectiebezoek. Het gaat hierbij om kinderdagverblijven, buitenschoolse opvang, gastouderbureaus.
We hebben daarbij inzicht in de kwaliteit van de kinderopvang door de uitvoering van inspecties op basis
van de Wet kinderopvang. Het gaat hierbij om veiligheid, gezondheid, pedagogische kwaliteit, kwaliteit van
het personeel en de werkwijze op de kinderopvangroepen.
De inspecties bij geregistreerde gastouders vinden plaats via een steekproef. We blijven in gesprek met
houders en kunnen onze bevindingen goed onderbouwen. De toezichthouders hebben een onafhankelijke
rol en houden daarin ook rekening met het beleid van de gemeenten.
Dienstverlening en samenwerking
De inspecteurs zijn voldoende opgeleid en beschikbaar om alle inspecties goed uit te voeren. We gebruiken
het systeem Gemeenschappelijke InspectieRuimte (GIR), waar ook de gemeenten mee werken.
We signaleren trends en ontwikkelingen in de naleving van de Wet kinderopvang. We stellen deze
informatie beschikbaar aan gemeenten en adviseren hen hierover.
We werken samen met handhaving en toezicht van de gemeente, door in gesprek te gaan met de
ambtenaren kinderopvang. Zo houden we elkaar op de hoogte van de ontwikkelingen in de kinderopvang.
Het gaat hierbij om zowel landelijke als regionale ontwikkelingen.
Uniformiteit
Uniformiteit in beoordelen en rapporteren is belangrijk voor een objectief inspectierapport. Tegelijkertijd
realiseren we ons dat een inspectiebezoek altijd een momentopname is. De situatie tijdens het bezoek kan
beïnvloed worden door meerdere factoren. We blijven inzetten op uniformiteit door de landelijke
                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>richtlijnen te volgen. Intern werken we met intercollegiale toetsing waarin casuïstiekbespreking centraal
staat.
                                                          Begroot      Begroot        Begroot         Realisatie
                                                            2022         2021          2020             2020
 Reguliere inspecties
 Inspecties KDV/BSO/GOB                                           670          656            624              313
 Gastouders nieuw en steekproef 5%                                247          251            256              216
 Totaal regulier                                                  917          907            880              529
 Onvoorzien inspecties
 KDV, BSO/GOB nieuw (OVR)
                                                                  150          141            177                69
 KDV, BSO/GOB nieuw (ONR)
 KDV, BSO/GOB/GO nader onderzoek of herstelaanbod                 158          157            156                92
 KDV, BSO/GOB/GO inspectie incidenteel                            115          124            124                82
 GO ophoging steekproef > 5%                                      166          166             pm                10
 Totaal onvoorzien                                                589          588            457              253
 Aantal inspecties Tattoo & piercing                               50           50              50               40
 Totaal                                                        1.556         1.545          1.387              822
                                                                                   Tabel 3 technische hygiënezorg
5.         Milieu en gezondheid
De GGD biedt voorlichting en advies over het effect van het binnen- en buitenmilieu op de gezondheid.
We signaleren milieu-gerelateerde gezondheidsproblemen en adviseren over het effect van schadelijke
stoffen op de gezondheid bij milieu-incidenten. De GGD adviseert daarnaast over de wijze waarop de
leefomgeving kan bijdragen aan gezondheid.
Wat willen we bereiken:
    We geven advies aan burgers, gemeenten en provincie bij blootstelling aan schadelijke of hinderlijke
     stoffen uit het milieu, om hun gezondheid te beschermen.
    We streven naar gezondheidswinst via de leefomgeving. Een goed instrument daartoe is advisering van
     gemeenten over gezondheidsaspecten in omgevingsvisies, –plannen en vergunningaanvragen.
    We beantwoorden alle adviesvragen gericht aan de GGD integraal binnen de gestelde termijn via het
     Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
    Ook adviseren we gemeenten adequaat over gezondheidsaspecten van de energietransitie. Denk aan
     windturbines of nul-op-de-meter (NOM) woningen.
Wat gaan we hiervoor doen:
Behandelen van meldingen en klachten
Inwoners van Drenthe kunnen bij ons terecht met vragen, meldingen of klachten over het effect van het
binnen- of buitenmilieu op de gezondheid. Dat geldt ook voor gemeenten en provincie. Bij (risico op)
blootstelling aan gevaarlijke stoffen wordt de gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen (GAGS)
ingezet. Er worden in Noord Nederlands verband nieuwe GAGS functionarissen opgeleid.
Omgevingswet/gezonde leefomgeving
De Omgevingswet wordt in 2022 ingevoerd. Veel Drentse gemeenten zijn nog met hun lokale
omgevingsvisie en – plannen bezig. Bij het opstellen van de plannen kan de GGD als deskundige partner
ondersteunen en adviseren over de inbedding van gezondheidsaspecten in de gezonde leefomgeving.
                                                                                                                  8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Initiatiefnemers, overheden en belanghebbenden kunnen vergunningen aanvragen en in het digitale
systeem (DSO) zelf bekijken welke regels en beleid van toepassing zijn. We behandelen alle adviesvragen
gericht aan de GGD vanuit een integrale gezondheidsblik binnen de gestelde termijn. We verwachten dat
het aantal adviesvragen aan de GGD in trajecten van vergunningverlening de komende jaren toe neemt.
We monitoren de vraag in relatie tot de nodige formatie om gemeenten goed en tijdig te kunnen blijven
adviseren.
Energietransitie
Bij de verdere uitwerking van de regionale energie strategie (RES) van Drenthe adviseert de GGD over een
gezonde energietransitie. De Omgevingswet kan hierbij als instrument dienen. We verwachten ook dat
veel huizen over zullen gaan van gas op een of andere vorm van duurzame energie, en
woningbouwcorporaties hebben steeds meer NOM woningen. Mogelijk leiden het gebruik van
windturbines of andere nieuw technologieën tot vragen. Wij adviseren over gezondheidsaspecten binnen
deze ontwikkelingen.
Gezondheidskundig Adviseurs Gevaarlijke Stoffen
Bij (risico op) blootstelling aan gevaarlijke stoffen wordt de gezondheidskundig adviseur gevaarlijke stoffen
(GAGS) ingezet. Om 24/7 bereikbaar en beschikbaar Noord Nederland te kunnen garanderen worden
nieuwe GAGS functionarissen opgeleid.
                                                             Begroot     Begroot      Begroot        Realisatie
                                                              2022        2021         2020            2020
 Aantal meldingen/klachten                                          170         180          170              166
              Binnenmilieu                                          65          65            90               55
 Aantal beleidsadviezen                                              50          25            25               32
 Aantal GAGS inzetten in Drenthe                                     30          26            28               13
 Aantal gemeenten waarin M&G actief is i.h.k.v. de
                                                                     12          12            12               12
 Omgevingswet
                                                                                    Tabel 4 Milieu en Gezondheid
6.         Openbare Geestelijke Gezondheidszorg Vangnet & advies
Met de vangnetfunctie van de GGD worden gezondheidsrisico’s beperkt voor mensen die in een
ongezonde situatie leven en soms daarbij anderen overlast bezorgen, bijvoorbeeld door vervuiling,
problemen met aantallen huisdieren of ongedierte.
Wat willen we bereiken?
Problemen van woningvervuiling en verwaarlozing oplossen waardoor kwaliteit van leven wordt verbeterd
en reguliere hulpverlening verder kan.
Wat gaan we daarvoor doen?
Met de functie vangnet en advies ondersteunen en adviseren we hulpverleners en hun cliënten bij
problemen op het gebied van woningvervuiling, verwaarlozing, hoarding, grote aantallen huisdieren en
ongedierte. Waar nodig organiseren we een schoonmaakactie.
De vangnet- en adviesfunctie wordt uitgevoerd door sociaal verpleegkundigen OGGZ, die ook een aantal
andere OGGZ-taken uitvoeren (zie daarvoor het programma additioneel). Het verschil met die activiteiten is
dat de cliënten bij deze vangnet en adviesfunctie reeds in zorg zijn en er geen bemoeizorg ingezet hoeft te
worden.
                                                                                                                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                               Begroot    Begroot        Begroot         Realisatie
                                                                2022       2021            2020            2020
 Inzet soc. vpk. in vangnet en advies                                  45         50               60               42
                                                                                     Tabel 5 OGGz vangnet en advies
7.         Tuberculosebestrijding
In de bestrijding van tuberculose werkt GGD Drenthe samen met het Regionaal Expertise Centrum. Er
wordt gescreend bij risicogroepen en indien nodig behandeling ingezet. De dienstverlening wordt
uitgevoerd door GGD Groningen via een dienstverleningsovereenkomst.
Wat willen we bereiken?
• We bestrijden tuberculose door preventie, screening en behandeling van de ziekte.
Wat gaan we daarvoor doen?
Preventie, screening, behandeling
We screenen mensen met een verhoogd risico op (latente) tuberculose. Het gaat onder meer om
immigranten, buitenlandse studenten en asielzoekers. We vaccineren kinderen met een verhoogd risico.
Als mensen toch geïnfecteerd zijn met tuberculose geven we behandeling en begeleiding. We doen de
bron-en contactopsporing om verdere verspreiding te voorkomen.
Integratie tuberculose- en infectieziektebestrijding
Tuberculose komt in Nederland weinig voor. Het eerdere plan om te onderzoeken of
de uitvoering van de tuberculosebestrijding samengevoegd kan worden met de uitvoering van de
infectieziektebestrijding in Drenthe schuiven we door tot 2022. Daarbij wordt geborgd dat specialistische
kennis toegankelijk blijft.
                                                               Begroot    Begroot        Begroot         Realisatie
                                                                2022       2021            2020            2020
 Aantal BCG vaccinaties                                               130        130             150                41
 Latente tuberculose infectie aangemeld                                15         15               20                5
 Aantal opgespoorde latente infecties TBC per 100.000 inwoners
                                                                     3,05       3,05             4,06             1,01
 in het werkgebied
 Aantal mantouxtesten om TBC vast te stellen                          350        350             350                88
 Aantal röntgenfoto’s van de longen                                   400        400             350              773
 Aantal nieuwe patiënten                                               12         12               12                4
 Aantal nieuwe TBC gevallen per 100.000 in het werkgebied            2,44       2,44             2,44             0,81
                                                                                       Tabel 6 tuberculosebestrijding
8.         Rijksvaccinatieprogramma
Met de uitvoering van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) worden kinderen beschermd tegen ernstige
infectieziekten.
Wat willen we bereiken?
Een vaccinatiegraad van 95%.
                                                                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Wat gaan we daarvoor doen?
Uitvoering RVP:
De uitvoering van het RVP vindt plaats onder regie van de gemeenten. In heel Drenthe vaccineren we
kinderen en jongeren voor de DTP & BMR, HPV en Men ACWY op speciaal daarvoor georganiseerde
groepsvaccinaties. Daarnaast worden in de gemeenten die de JGZ dienstverlening 0-4 jaar afnemen bij de
GGD (Noordenveld, Midden Drenthe, Westerveld, De Wolden, Borger-Odoorn, Hoogeveen, Assen en
Emmen) de vaccinaties van deze doelgroep gegeven op de consultatiebureaus.
Uitbreiding vaccinaties:
In 2022 staat de introductie van de HPV voor jongens gepland. Deze introductie is in 2021 uitgesteld
vanwege de Covid-19 pandemie. De vaccinatieleeftijd voor de HPV wordt in 2022 vervroegd van 13 naar 9
jaar. Voor alle jongens (9-18 jaar) wordt een inhaalcampagne opgezet. We verwachten dat de HPV
vaccinatiegraad ongeveer 60% gaat worden, dit zou een aanzienlijke verbetering zijn van het 2019 resultaat
(HPV meisjes 51.9%).
Vaccinatiegraad:
We zetten in op een groot bereik van het RVP. We doen dit voor kinderen van 0-4 jaar via voorlichting en
advies in ons ouderportaal en het consultatiebureau. De professionals zijn geschoold om met ouders in
gesprek te gaan over hun vragen met betrekking tot vaccineren. Voor de doelgroep boven de vier jaar
organiseren we (al dan niet aangepaste) groepsvaccinaties op diverse locaties en extra spreekuren voor
inhaalmomenten. We zetten in op goede informatie en advies voor (aanstaande) ouders over het belang
van vaccineren.
Voor zwangere vrouwen worden op verschillende plaatsen in Drenthe maternale kinkhoest vaccinatie (22
weken prik) spreekuren georganiseerd.
                                                                   Begroot    Begroot        Begroot         Realisatie
                                                                    2022       2021           2020             2019
 Vaccinatiegraad DKTP kleuters                                          95,0%      95,0%           95,0%            93,4%
 Vaccinatiegraad DTP basisschool                                        95,0%      95,0%           95,0%            95,6%
 Vaccinatiegraad BMR basisschool                                        95,0%      95,0%           95,0%            95,5%
 Vaccinatiegraad HPV meisjes                                            60,0%      70,0%           50,0%            51,9%
 Vaccinatiegraad HPV jongens                                            60,0%      70,0%            n.v.t.           n.v.t.
 Vaccinatiegraad Men ACWY                                               90,0%      92,0%           90,0%            92,9%
 Vaccinatiegraad MKV                                                     70%      60-70%            n.v.t.          n.n.b.
 cijfers over 2020 volgen in de tweede helft van 2021 via het RIVM
                                                                                       Tabel 7 rijksvaccinatieprogramma
                                                                                                                        11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>9.       Begroting programma Beschermen
                                                                                                     Primitieve
                                                                                          Rekening               Begroting
                                                                                                     begroting
                                                                                            2020                   2022
Programma                                      Product                                                 2021
Beschermen                  Baten              Crises en incidenten                              108        143        148
                                               Infectieziektebestrijding                       8.886        963      1.008
                                               Milieu en Gezondheid                              467        490        537
                                               Openbare geestelijke gezondheidszorg               82          87         90
                                               Seksuele gezondheid                               219        245        251
                                               Technische hygiënezorg                          1.229      1.325      1.350
                                               Tuberculose bestrijding                           547        556        574
                            Totaal Baten                                                     11.537       3.810      3.957
                            Lasten             Crises en incidenten                             -108       -143       -148
                                               Infectieziektebestrijding                      -8.886       -963     -1.008
                                               Milieu en Gezondheid                             -467       -490       -537
                                               Openbare geestelijke gezondheidszorg              -82         -87        -90
                                               Seksuele gezondheid                              -219       -245       -251
                                               Technische hygiënezorg                         -1.229     -1.325     -1.350
                                               Tuberculose bestrijding                          -547       -556       -574
                            Totaal Lasten                                                   -11.537      -3.810     -3.957
Totaal Beschermen                                                                                  0           0          0
                                                                            Tabel 8 financieel overzicht Beschermen
De stijging van de begroting 2022 wordt veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie van 2022 (2,18%).
Daarnaast heeft er een wijziging plaats gevonden in de financiering van de Psychosociale Hulp bij
Ongevallen en Rampen (PSHOR). Met het wijzigen van de Wet Veiligheidsregio’s (WVR) loopt deze
bekostiging niet langer via de begroting van de Veiligheidsregio, maar wordt verschoven naar de begroting
van de GGD. Per saldo verloopt deze wijziging voor de Drentse gemeenten budgettair neutraal, aanzien de
verlaging van de begroting van de VRD gelijk is aan de verhoging van de begroting van de GGD. Het gaat om
een bedrag van € 51.695.
10.      Begroting programma Beschermen derden
                                                                                                     Primitieve
                                                                                          Rekening               Begroting
                                                                                                     begroting
                                                                                            2020                   2022
Programma                                      Product                                                 2021
Beschermen - derden         Baten              Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio
                                                                                                 970        927        945
                                               Rijksvaccinatieprogramma jeugd                    976      1.026      1.046
                            Totaal Baten                                                       1.946      1.953      1.991
                            Lasten             Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio
                                                                                                -970       -927       -945
                                               Rijksvaccinatieprogramma jeugd                   -976     -1.026     -1.046
                            Totaal Lasten                                                     -1.946     -1.953     -1.991
Totaal Beschermen - derden                                                                         0           0          0
                                                              Tabel 9 financieel overzicht Beschermen derden
De stijging van de begroting 2022 wordt veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie van 2022 (2,18%).
Daarnaast nemen we in de begroting de vaccinaties mee die in het landelijk RVP zijn opgenomen. Dat geldt
ook voor de uitbreiding waarover op landelijk niveau besluitvorming heeft plaats gevonden. Het gaat om de
HPV (Humaan Papilloma Virus) vaccinatie voor jongens en een inhaalmogelijkheid voor personen van 18 tot
en met 26 jaar. Aan de groep 18 tot en met 26 jaar zullen alle vaccinaties beschikbaar worden gesteld die
eerder voorbehouden waren voor personen tot 18 jaar.
De financiering van het HPV vaccin voor jongens tot 18 jaar zal lopen via het gemeentefonds. Voor de
uitbreiding van het RVP voor personen van 18 tot en met 26 jaar is geen (juridische) relatie met de
                                                                                                                          12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>jeugdgezondheidszorg en zal om die reden niet worden toegevoegd aan het gemeentelijke RVP pakket. De
financiering hiervan zal via het RVIM lopen.
1.2       Programma Bevorderen
1.        Gezondheidsbevordering
De GGD adviseert de Drentse gemeenten over interventies en beleid die de gezondheid van de inwoners
bevorderen. De interventies zijn effectief en lokaal toepasbaar. De GGD adviseert ook bij lokale en
regionale preventienetwerken. We vertalen landelijke initiatieven gericht op het stimuleren van gezond
gedrag naar de Drentse context. De resultaten van onderzoek en kennis over de lokale situatie vormen
daarvoor de basis.
Wat willen we bereiken?
 We adviseren en ondersteunen gemeenten bij hun gezondheidsbeleid en de in te zetten interventies.
     Daarmee dragen we bij aan het bevorderen van de gezondheid van inwoners van de Drentse
     gemeenten. De coronacrisis heeft de opgaven voor volksgezondheid, zorg en leefomgeving niet
     veranderd. Sommige opgaven zijn wel groter of urgenter geworden. We spelen op maat in op vragen
     en behoeften van gemeenten over gezondheidsbevordering.
     Gemeenten waarderen onze adviezen over gezondheidsbevordering en passen deze toe.
 Bij het opstellen van omgevingsvisies en omgevingsplannen nemen gemeenten het belang van
     gezondheid mee. Zij wegen de impact op gezondheid mee bij het beoordelen van
     vergunningsaanvragen.
 Vanuit de eigen uitvoering van onze publieke gezondheidstaken dragen we bij aan het
     meerjarenprogramma ‘Drenthe samen gezond in beweging’. Dat doen we in samenhang met het
     project ‘aan de slag met preventie’. Thema’s die hierin prioriteit krijgen zijn: roken, alcohol, drugs,
     overgewicht en bewegen, eenzaamheid, mentale druk en psychische gezondheid. De thema’s
     benaderen we in samenhang met elkaar. Daarbij hebben we aandacht voor achterliggende
     problematiek en overerfbaarheid. Bij het thema mentale druk is ook aandacht voor psychische
     problematiek bij jongeren en suïcidepreventie.
 We bundelen en versterken de inzet op preventie en zijn aanjager voor regionaal preventiebeleid in
     Drenthe
Wat gaan we daarvoor doen?
Advisering gemeenten
In 2020 bracht het Ministerie van VWS de landelijke nota gezondheidsbeleid uit. Gemeenten hebben tot
juni 2022 om het lokale gezondheidsbeleid door de gemeenteraad vast te laten stellen. We adviseren bij
het ontwikkelen van de lokale nota’s. En zijn vanzelfsprekend nauw betrokken bij de realisatie van lokale
preventieakkoorden.
In 2021 biedt het Kabinet een contourennota over de toekomst van de zorg aan de Tweede Kamer aan.
Nederland heeft een goede gezondheidszorg, maar de houdbaarheid daarvan staat onder druk. Het Kabinet
stelt in de contourennota drie hoofdthema’s vast waarop actie nodig is. Eén van deze hoofdthema’s is
preventie en gezondheid. De plannen gaan richting een regionale aanpak voor uitvoering en financiering
van preventie. GGD Drenthe neemt namens de Drentse gemeenten initiatief om met relevante
netwerkpartners een passend regionaal preventiebeleid in Drenthe te ontwikkelen.
                                                                                                             13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>We duiden samen met gemeenten en de lokale netwerkpartners de resultaten van de Gezondheidsmonitor
volwassenen en ouderen. De gemeente ontvangt een toepasbaar advies op de onderdelen waar inzet
wenselijk is en hoe dat te doen. Vanuit de opbrengst van deze gesprekken werken we aan thematische
verdieping van de resultaten.
Gezonde leefomgeving en de Omgevingswet
Vanuit Gezondheidsbevordering blijven we samen met de collega’s van Milieu en Gezondheid gemeenten
adviseren over het inbedden van gezondheidsaspecten in de lokale omgevingsvisie en omgevingsplannen.
We verwachten dat het aantal adviesvragen aan GGD Drenthe in trajecten van vergunningverlening de
komende jaren toe neemt. We zullen dit monitoren in relatie tot de beschikbare formatie die nodig is om
gemeenten goed en tijdig te kunnen blijven adviseren (zie ook milieu en gezondheid).
Borging projectresultaten ‘Aan de slag met preventie’
We adviseren gemeenten in 2022 bij de uitvoering van het plan van aanpak en mogelijkheden voor
structurele borging. Waar mogelijk versterken we ook de samenwerking met andere organisaties, zoals de
zorgverzekeraars, woningbouwcorporaties of huisartsen, als dat nodig is om tot een breder gedragen
(lokale) aanpak van preventie te komen.
Meerjarenprogramma ‘Drenthe samen gezond in beweging’
Drenthe gaat met een integraal meerjarenprogramma werken aan preventie en sport en bewegen. Het
meerjarenprogramma is een kapstok voor de verschillende projecten, programma’s en activiteiten. GGD
Drenthe draagt met advisering en onderzoek bij aan het uitvoeringsprogramma van dit
meerjarenprogramma.
Samenwerken met ketenpartners en binnen gezondheid gerelateerde netwerken
Ook in 2022 participeren we actief in de lokale, regionale en landelijke gezondheid gerelateerde
netwerken. Daarin adviseren we over gezondheidsbevordering en werken we toe naar samenhang in de
aanpak.
We participeren in kennisnetwerken zoals de academische werkplaatsen waaronder de Werkplaats Sociaal
Domein Noord, FAITH, Kennislab BIOR Noord en Aletta Jacobs School of Public Health.
En we sluiten aan bij de verschillende Drentse netwerken zoals Drenthe Gezond, Alliantie van Kracht,
Drents Zorglandschap en het Drents Netwerk Positieve Gezondheid.
2.        Begroting programma Bevorderen
                                                                                               Primitieve
                                                                                    Rekening              Begroting
                                                                                               begroting
                                                                                      2020                  2022
 Programma                                     Product                                            2021
 Bevorderen                 Baten              Gezondheidsbevordering algemeen            328         373       386
                            Totaal Baten                                                  328         373       386
                            Lasten             Gezondheidsbevordering algemeen           -328        -373      -386
                            Totaal Lasten                                                -328        -373      -386
 Totaal Bevorderen                                                                          0           0          0
                                                                   Tabel 10 financieel overzicht Bevorderen
De stijging van de begroting 2022 wordt veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie van 2022 (2,18%).
                                                                                                                  14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>1.3      Programma Bewaken
1.       Epidemiologie
De GGD monitort de gezondheid en de leefstijl van de inwoners van Drenthe door de uitvoering van
monitor-onderzoeken, onderzoek op basis van de registraties van de jeugdgezondheidszorg of andere
bronnen. Resultaten en duiding worden teruggekoppeld aan gemeenten en andere partners, en kunnen
leiden tot beleidsimpulsen en in te zetten interventies door de gemeenten.
Wat willen we bereiken?
 We blijven een bijdrage leveren aan de nieuwe integrale aanpak preventie door cijfers, informatie en
    kennis te verzamelen op laag schaalniveau.
 We voorzien gemeenten van informatie vanuit de registraties van de jeugdgezondheidszorg.
 Een goed lopend GGD panelonderzoek waarmee we snel kunnen inspelen op de actualiteit en
    gemeenten kunnen voorzien van informatie over actuele thema’s.
Wat gaan we daarvoor doen?
Informatieloket
In 2022 willen we een stap verder zetten met het informatieloket. Het informatieloket is ‘een ingang voor
informatievragen’. Het doel van het informatieloket is het efficiënt en effectief afhandelen van informatie
vraagstukken door synergie van VRD en GGD. Samen met de aanvrager zoeken we naar oplossingen vanuit
een brede kijk op beschikbare informatie en technieken en maken daarbij gebruik van de expertise van de
VRD en de GGD (Data VRD en GGD, data modellering, data-analyse en data science, presentatie
(web/GEO/nprinting)).
Panelonderzoek GGD Drenthe
In 2021 hebben we een start gemaakt met de opzet van een GGD panel. We trekken hierin gezamenlijk op
met GGD Groningen. In 2022 bouwen we dit panel verder uit en halen we informatie op over actuele
thema’s die spelen.
Gegevens jeugdgezondheidszorg
Overeenkomstig voorgaande jaren zullen gemeenten worden voorzien van gegevens over onder- en
overgewicht en andere onderwerpen verzameld tijdens de contactmomenten JGZ.
Samenwerking op onderzoek
De samenwerking met regionale en bovenregionale onderzoeksbureaus die in 2019 concrete invulling heeft
gekregen met het project ‘Aan de slag met preventie in Drentse gemeenten’ wordt voortgezet.
AWPGNN en Aletta School of Public Health
Ook blijven we samenwerken binnen de Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord-Nederland
en Aletta. We zoeken naar mogelijkheden om deze samenwerking en gezamenlijk onderzoek verder uit te
breiden.
                                                                                                            15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>2.        Begroting programma Bewaken
                                                                                               Primitieve
                                                                                    Rekening               Begroting
                                                                                                begroting
                                                                                       2020                  2022
 Programma                                         Product                                        2021
 Bewaken                      Baten                Epidemiologie                           392        415        428
                                                   Gezondheidsmonitor jeugd                 53          55         54
                              Totaal Baten                                                 445        470        483
                              Lasten               Epidemiologie                          -434       -400       -413
                                                   Gezondheidsmonitor jeugd                -53         -55        -54
                              Totaal Lasten                                               -488       -455       -467
                              Reserveringen        Epidemiologie                            42         -15        -15
                              Totaal Reserveringen                                          42         -15        -15
 Totaal Bewaken                                                                              0           0          0
                                                                            Tabel 11 financieel overzicht Bewaken
De stijging van de begroting 2022 wordt veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie van 2022 (2,18%).
1.4       Programma Jeugd
Jeugdgezondheidszorg
In de jeugd wordt de basis gelegd voor de rest van het leven, dus een goede start is belangrijk.
Tegelijkertijd zijn de kindertijd en adolescentie kwetsbare fases in een mensenleven. Er zijn tal van zaken
die mis kunnen gaan bij het opgroeien, zowel fysiek als mentaal en sociaal. Met de jeugdgezondheidszorg
(JGZ) volgt en beoordeelt de GGD de ontwikkeling van kinderen en jongeren in Drenthe. Op die manier
komen ook kwetsbare kinderen zo vroeg als kan in beeld, ook als zij zelf of hun ouders zelf geen vragen
formuleren. Voor de groep 0-18 jaar doen we dat in acht Drentse gemeenten. Voor de groep 4-18 jaar
doen we dat in alle Drentse gemeenten.
Deze gezondheidsbevordering kent vele kanten: van het tijdig opsporen van erfelijke ziektes tot tips voor
ouders over opvoeden, van vaccineren tegen gevaarlijke infectieziektes tot het tijdig signaleren van
medische of sociaalemotionele problemen. Ook zet de JGZ in op leefstijlverbetering. Daarnaast hebben
we een netwerkfunctie: we werken met veel partijen samen, stimuleren hen om alert te zijn op signalen
van kwetsbare kinderen en zijn op die manier een spin in het web. Omdat we alle kinderen zien en
longitudinaal inzicht hebben in hun ontwikkeling en die van andere kinderen in het gezin, kunnen we een
breed perspectief geven als er problemen optreden bij een kind of gezin.
Onze professionals gaan uit van de eigen kracht van ouders en jeugdigen, normaliseren en preventie
staan hierbij centraal. Tijdens de contacten met ouders en jongeren signaleren we of er risico’s zijn, op
zowel medisch als psychosociaal gebied als in de leefomgeving van een kind. We verwijzen zo nodig naar
de juiste hulp of zorg en werken hierbij nauw samen met andere partners. De dienstverlening is
vormgegeven volgend het Landelijk Professioneel Kader (LPK).
Wat willen we bereiken?
De grote maatschappelijke bewegingen zoals verdergaande autonomie en assertiviteit van burgers,
toenemende diversiteit in gezinssamenstellingen en sociaaleconomische en culturele verschillen, de 24/7
economie en de online wereld zijn een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op de wijze van
dienstverlening van de JGZ. Om ouders en kinderen blijvend te ondersteunen bij opgroei- en
opvoedvraagstukken is het noodzakelijk dat de JGZ vindbaar, bereikbaar en dichtbij is op die momenten, op
die locatie (fysiek of digitaal) en langs die weg waarop kind of ouder dit vraagt. Kinderen en ouders worden
steeds meer in de gelegenheid gesteld om zelfregie en eigenaarschap over hun eigen gezondheid en
                                                                                                                    16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>welbevinden te nemen door het beschikbaar stellen van gezondheidsinformatie en gepersonaliseerd
advies, het bieden van digitale zelfdiagnostiek en zelfzorgmogelijkheden en het aangaan van een
gelijkwaardige dialoog tussen kind/ ouder en professional anderzijds. Tegelijkertijd creëert deze beweging
van flexibilisering en digitalisering meer ruimte voor een groep kinderen en ouders die niet zelfstandig hun
weg vindt en die nu juist extra zorg, aandacht en begeleiding van de JGZ nodig hebben, zorg op maat dus.
Door meer maatwerk verwacht de JGZ zowel recht te doen aan de groep kinderen waarmee het goed gaat
als voor de groep die extra ondersteuning nodig heeft.
    Wij verlenen preventieve, sociale en medische zorg en dragen daardoor bij aan het gezond en veilig
     opgroeien van jeugdigen in Drenthe.
    Verhoging van de effectiviteit van onze dienstverlening door toegankelijke zorg op maat.
    Vergroting van het (online) bereik t.b.v. informatie, advies en dienstverlening.
    Verhoging van de kwaliteit door inzet van betrouwbare bronnen, samenwerking en slim gebruik van
     data en onderzoek.
    Versterken en faciliteren van de zelf(klant)regie, kennis, eigenaarschap en zelfredzaamheid.
    Alle jongeren hebben inzicht in hun eigen leefstijl. Ze kunnen op verschillende manieren informatie
     krijgen en in contact komen met een JGZ professional.
    We dragen bij aan de beleidsontwikkeling van scholen en gemeenten t.a.v. gezondheid.
Wat gaan we daarvoor doen?
Basistaken jeugdgezondheidszorg
We geven flexibel invulling aan het Basispakket JGZ, volgens het Landelijk Professioneel Kader (LPK). We
doen dat in acht gemeenten voor de doelgroep 9 maand tot 18 jaar en in vier gemeenten voor de
doelgroep 4 tot 18 jaar. De contacten zijn verdeeld over de verschillende leeftijdsfasen: prenataal
huisbezoek aan zwangere met verhoogd risico, de hielprik en gehoorscreening direct na de geboorte,
contactmomenten op het consultatiebureau en contactmomenten op de basisschool en het voortgezet
onderwijs. De lichamelijke, sociale en emotionele ontwikkeling van het kind wordt gevolgd. We adviseren,
ondersteunen of verwijzen waar dat nodig is.
Vernieuwing dienstverlening
De lokale invulling van de vastgestelde landelijke strategische koers en ontwikkelagenda JGZ, vormt een
belangrijke basis voor de doorontwikkeling van de JGZ-dienstverlening. Deze doorontwikkeling richt zich op
het toekomstbestendig maken van het bereik en de effectiviteit van de JGZ. Binnen Drenthe wordt dit
uitgevoerd onder de naam JGZ in Flow: meer zorg op maat! We gaan aan de slag met:
       Maatwerkzorgpad voor ieder kind: in dialoog met de ouder/jongere wordt besproken wanneer, in
          welke vorm en bij wie een volgend contact plaats vindt. Als hulpmiddel hierbij wordt het taxatie
          instrument GIZ geïmplementeerd en worden interactieve vragenlijsten voor de
          gezondheidsonderzoeken op het basisonderwijs en de logopedische screening ingezet.
          Medewerkers worden getraind en gecoacht op de veranderde uitvoering van hun
          werkzaamheden.
       E-consulten: Ontwikkeling van kwalitatieve digitale vormen van monitoring, signalering en
          informeren. Startend met de 2 en 3 jarige peuterconsulten.
       E-communicatie: Verdere uitbreiding van eigentijdse, gepersonaliseerde en laagdrempelige
          bereikbaarheidsopties voor de klant voor opvoed en opgroei informatie, zowel binnen als buiten
          kantoortijden.
                                                                                                           17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>          Afspraken opties klant: de afspraaktijden van de consultatiebureaus sluiten aan bij de klant zo ook
           de mogelijkheden voor ouders wat betreft het zelf maken van afspraken met de JGZ.
Praktijkonderwijs
De gezondheidsonderzoeken op het praktijkonderwijs worden vernieuwd om zo, gelijk aan het reguliere
VO, beter aan te sluiten bij de belevingswereld van deze groep jongeren. O.a. met behulp van leefstijllessen
wordt ingezet op het vergroten van het bewustwordingsproces rondom leefstijl.
Beleidsadvisering
We leveren gezondheidscijfers voor de scholen, partners en gemeenten in digitale vorm aan.
                                                                     Begroot         Begroot          Begroot         Realisatie
                                                                      2022             2021             2020            2020
in zorg*:
0-4 jaar                                                                 12.000           11.800            12.000          12.444
4-12 jaar                                                                40.000           39.500            40.000          40.411
12-18 jaar                                                               35.000           34.500            35.000          35.969
Totaal in zorg                                                           87.000           85.800           87.000           88.824
Bereik:
0-4 jaar                                                                 11.000           11.800            12.000          10.936
4-12 jaar                                                                14.000           13.800            14.000          13.616
12-18 jaar                                                                9.000            9.000             9.000           6.340
Totaal bereik                                                            34.000           34.600           35.000           30.892
Aantal individuele contacten:
0-4 jaar                                                                 50.000           50.000            51.000          44.947
4-12 jaar                                                                21.500           21.500            21.500          19.956
12-18 jaar                                                               12.000           12.000            12.000           6.421
Totaal individuele contacten                                             83.500           83.500           84.500           71.324
* een deel van deze jeugdigen zit buiten Drenthe op school maar zolang het dossier niet opgevraagd is zijn ze bij GGD Drenthe
  in zorg.
                                                                                                 Tabel 12 jeugdgezondheidszorg
                                                                                                                                 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2.         Begroting programma Jeugd
                                                                                                 Primitieve
                                                                                       Rekening              Begroting
                                                                                                  begroting
                                                                                         2020                  2022
 Programma                                       Product                                            2021
 Jeugd                      Baten                Alle kinderen in beeld                      106        110           0
                                                 Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen           4.748      4.766      5.274
                                                 Gezondheidszorg 12+                       1.211      1.273      2.630
                                                 Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen          4.143      4.129      3.481
                                                 Risicokind centraal                       1.064      1.098        458
                            Totaal Baten                                                  11.274     11.376     11.843
                            Lasten               Alle kinderen in beeld                     -106       -110           0
                                                 Gezondheidszorg 0 tot 4 jarigen          -4.748     -4.766     -5.274
                                                 Gezondheidszorg 12+                      -1.211     -1.273     -2.630
                                                 Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen         -4.143     -4.129     -3.540
                                                 Risicokind centraal                      -1.064     -1.098       -458
                            Totaal Lasten                                                -11.274    -11.376    -11.902
                            Reserveringen        Gezondheidszorg 4 tot 12 jarigen              0           0         59
                            Totaal Reserveringen                                               0           0         59
 Totaal Jeugd                                                                                  0           0          0
                                                                                  Tabel 13 financieel overzicht Jeugd
De stijging van de begroting 2022 wordt veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie van 2022 (2,18%).
In 2020 heeft er een capaciteitenberekening plaats gevonden. Dat heeft geleid tot een vereenvoudiging van
de producten binnen het programma jeugd. We kennen nu binnen het programma jeugd de volgende
producten:
     - Gezondheidszorg 0- 4 jarigen;
     - Gezondheidszorg 4-12 jarigen;
     - Gezondheidszorg 12+;
     - Speciaal onderwijs
De capaciteitenberekening heeft tot een verschuiving geleid binnen het programma jeugd.
Daarnaast staat er een onttrekking aan de reserve organisatieontwikkeling begroot. In 2021 is er een start
gemaakt met de doorontwikkeling – JGZ in Flow: meer zorg op maat!. Conform besluit in het AB van
december 2020 zal de financiering van de doorontwikkeling onttrokken worden aan de reserve
organisatieontwikkeling.
                                                                                                                      19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Programma Additioneel
1.5 Veilig Thuis Drenthe
Veilig Thuis Drenthe (VTD) staat voor het voorkomen en stoppen van huiselijk geweld en
kindermishandeling en het duurzaam borgen van veiligheid voor alle inwoners van Drenthe, van jong tot
oud. Omdat iedereen recht heeft op een veilig thuis.
We geven advies en bieden ondersteuning aan inwoners en professionals die met deze vermoedens of
situaties te maken hebben. Als het nodig is doen we onderzoek. Er wordt gewerkt aan herstel van
veiligheid op korte en lange termijn en wij monitoren dit. Met de versterking van de lokale teams kan
Veilig Thuis sneller overdragen en haar expertise toevoegen in plaats van overnemen.
Wat willen we bereiken?
•            We hebben geweld eerder en beter in beeld;
•            We dragen bij aan het zo snel mogelijk stoppen en duurzaam oplossen van geweld;
•            De pilot multidisciplinaire aanpak MDA++ is structureel aanbod;
            We zetten in op versterking van de verbinding met het lokale veld;
            We ontwikkelen ons tot expertisecentrum die het lokale veld ondersteunt bij vraagstukken van
             huiselijk geweld en kindermishandeling.
Wat gaan we daarvoor doen?
De uitvoering van Veilig Thuis wordt bepaald door het wettelijk kader, het landelijk handelingsprotocol
Veilig Thuis en het landelijk actieprogramma ‘Geweld hoort nergens thuis’, regionaal vertaald in de
‘Drentse regiovisie kindermishandeling en huiselijk geweld’.
Geweld hoort nergens thuis, zeker niet in je eigen huis, waar je veilig moet zijn en je je veilig moet voelen om
jezelf te kunnen zijn, te groeien en je te ontwikkelen. Veel mensen hebben thuis niet zo’n veilige omgeving.
De schade die dit veroorzaakt is groot. Daar mag niemand van wegkijken. Onze opgave is huiselijk geweld
en kindermishandeling terug te dringen, de schade ervan beperken en zo de cirkel van geweld, de
overdracht van generatie op generatie, te doorbreken.
Bron: Geweld hoort nergens thuis. Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. April 2018. Ministeries
J&V en VWS, VNG.
‘Geweld hoort nergens thuis’ is opgebouwd langs drie actielijnen waarbinnen de aanpak van huiselijk
geweld en kindermishandeling wordt versterkt. In Drenthe hebben we een vierde actielijn toegevoegd,
gericht op het optimaliseren van de samenwerking.
1. Eerder en beter in beeld
Door het geweld eerder en beter in beeld te hebben, kan de duur van het geweld worden verkort en kan
erger worden voorkomen. Als Veilig Thuis werken we volgens de uitgangspunten van Vogtländer en van
Arum. Dit model bestaat uit vijf fasen1
1 Vijf fasen van Vogtländer en van Arum.
1) Werken aan directe veiligheid met een veiligheidsplan waarin met direct betrokkenen afspraken worden gemaakt om het geweld te stoppen; 2)
Werken aan stabiele veiligheid met een hulpverleningsplan voor risico gestuurde zorg; 3) Werken aan herstel van de ontwikkeling van de
individuele gezinsleden en met herstelplannen voor trauma-geïnformeerde en herstelgerichte zorg; 4) Werken aan stabilisatie door het evalueren
en bijstellen van eerder gestelde doelen; 5) Werken aan het leren omgaan met terugval met een toekomstplan
                                                                                                                                              20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Het beter in beeld brengen van geweld is ook van belang voor de hulp aan het slachtoffer en diens
omgeving. De norm is dat, ook bij twijfel, burgers en iedereen die een zorgrelatie tot de persoon/het gezin
heeft, in actie komt en meldt bij Veilig Thuis.
     We blijven het aantal meldingen en adviesaanvragen volgen en handelen af binnen de afgesproken
         termijnen (5 dagen of 10 weken). Eventuele wachtlijsten worden snel opgelost.
     In 2022 hebben we verbeteracties uitgezet op basis van de resultaten van de landelijke evaluatie
         van Veilig Thuis- instrumenten (het handelingsprotocol, het informatieprotocol en de Basisset
         Uniforme Registratie).
     We werken aan verbeteracties n.a.v. de uitkomsten van het recidievenonderzoek uit 2021. Het
         onderzoek geeft een beeld of een betrokkene vaker in beeld is geweest bij Veilig Thuis.
2. Stoppen en duurzaam oplossen
De tweede actielijn richt zich op het zo snel mogelijk stoppen van geweld. Samenwerkende hulpverleners
bieden samenhangende hulp, gericht op duurzaam herstel van veiligheid. Voor het hele gezinssysteem
wordt steun of hulp georganiseerd die bijdraagt aan herstel en veerkracht. Alle gezinsleden en hun sociale
netwerk zijn betrokken (systeemgericht). Waar nodig in samenwerking met de veiligheidsketen.
     In 2022 is er duidelijkheid over de structurele inbedding en financiering van de multidisciplinaire
         aanpak MDA++. De besluitvorming hierover vindt plaats in 2021. MDA++ is een samenwerking
         tussen Veilig Thuis, VNN, Yorneo, Accare, UMCG, politie, GGZ Drenthe en beoogd het duurzaam
         stoppen van acuut en/of structureel huiselijk geweld en kindermishandeling bij multiproblem
         gezinnen. Het team doet onderzoek en maakt samen met de cliënt en gezinsleden een plan van
         aanpak.
     De onderzoeksresultaten van de landelijke monitor 2021 (Verwey-Jonker naar werkzame
         elementen van MDA++) worden ingezet.
3. Specifieke groepen en aandachtsgebieden
In 2021 is onze basiskennis verbreed op de 19 geweldsthema’s. In 2022 is de bestuurlijke besluitvorming
afgerond voor de oprichting van een expertisecentrum Veilig Thuis Drenthe.
     We hebben kennis in huis op het gebied van specifieke doelgroepen zoals ouderenmishandeling,
         eer-gerelateerd geweld, mensenhandel, stalking, scheiding en seksueel misbruik, alcohol/drugs en
         risicozwangerschap. Thema’s die al bekend zijn worden doorontwikkeld.
     We geven voorlichting, advies en training aan betrokkenen en professionals.
4. Samenwerking
De ambitie is dat Veilig Thuis een onderdeel is van een samenwerkingsnetwerk. Met alle
samenwerkingspartners zijn afspraken gemaakt over hoe kennis en informatie uitgewisseld kan worden.
Het doel is om van elkaar te leren, nog eerder het geweld te stoppen, te werken aan herstel en duurzaam
herstel mogelijk te gaan maken.
     We zetten in op een zo effectief mogelijke werkwijze, samen met gemeenten, zorgaanbieders en
         de beschermingsketen.
     We kiezen voor een warme overdracht. We organiseren gezamenlijke informatiebijeenkomsten.
         Hierin heeft Veilig Thuis de rol van expert als het gaat om veiligheid.
                                                                                                           21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                                 Begroot    Begroot       Begroot          Realisatie
                                                                  2022       2021           2020             2020
 Advies en consult/ondersteuning (extern)                             2.600      2.600          2.617             2.940
 Melding (intake en triage), zowel MK als VK                          2.200      2.200          2.165             2.169
 Regulier onderzoek inclusief onderzoek HG MK                           400        400            428               211
 Monitoring                                                             590        590            590               449
 Voorwaarden en Vervolg                                                 200        200            216               150
 Huisverboden                                                            60         60             56                 48
 MK = met kinderen / ZK = zonder kinderen / HG= huiselijk geweld
                                                                                         Tabel 14 Veilig Thuis Drenthe
1.6 Programma Additioneel Overig
In dit programma beschrijven we de additionele taken die we op dit moment hebben en verwachten dat
deze (mogelijk in een andere vorm) doorlopen in 2022.
1.         Jeugdgezondheidszorg.
In het verlengde van de basistaken van de jeugdgezondheidszorg voert de GGD additionele taken uit in
opdracht van diverse gemeenten.
Kansrijke start en Nu Niet Zwanger
Ongeveer 14% van de kinderen in Nederland heeft een minder gunstige start bij de geboorte. Dat komt
door vroeggeboorte, een te laag geboortegewicht of een combinatie van beide. Deze
gezondheidsproblemen hebben gevolgen voor hun gezondheid en ontwikkeling op jonge en latere leeftijd.
Kinderen van vrouwen in achterstandswijken hebben zelfs een aanzienlijk groter risico op sterfte en ziekte
rond en kort na de geboorte. Deze verschillen worden veroorzaakt door bijvoorbeeld leefstijl, voeding en
sociale omgeving[1]
Iedere baby verdient een goede start in het leven. De eerste 1000 dagen van het kind zijn cruciaal voor de
ontwikkeling. Door ouders zo vroeg mogelijk van de juiste adviezen te voorzien en door snel in te grijpen bij
beginnende problematiek, kunnen we voorkomen dat er (later) zwaardere en duurdere 2e lijns zorg nodig
is. Kinderen de best mogelijke start geven, zodat ze zich optimaal kunnen ontwikkelen. De
Jeugdgezondheidszorg maakt deel uit van de zorgketen prenatale zorg. De Jeugdverpleegkundige heeft een
belangrijke rol in de begeleiding van risico-zwangeren of kwetsbare zwangere vrouwen en het
volgen/monitoren van deze doelgroep.
Vanuit het landelijk actieprogramma Kansrijke Start wordt gewerkt aan verbetering van signalering en
ondersteuning van (aanstaande) ouders in de periode van zwangerschapswens, zwangerschap en de eerste
twee levensjaren van een kind. Hiervoor worden lokale coalities ingericht. Binnen de coalities worden
[1]
    Kansrijke start
Samen met gemeenten en partijen uit ondermeer de geboortezorg en de jeugdgezondheidszorg wil de minister een
landelijk programma neerzetten. Het programma Kansrijke Start zal zich onder andere richten op het verbeteren van
de samenwerking tussen wijkteams, kraamzorg, de verloskundige zorg en de jeugdgezondheidszorg. Ook het
verbeteren van de voorlichting over anticonceptie en een gezonde zwangerschap bij (aanstaande) ouders zal een
belangrijk aandachtspunt zijn.
                                                                                                                      22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>verbindingen gelegd tussen medische- en sociale ketens. De GGD werkt van oudsher op het snijvlak van
beide ketens. Vanuit die rol kunnen we een belangrijke bijdrage leveren aan de coalities. We doen dit
vanuit de werkzaamheden van de JGZ en door het inbrengen van de kennis en expertise vanuit de GGD.
Eén van de onderdelen van Kansrijke Start is het programma Nu Niet Zwanger. In 2021 zijn inmiddels 6 van
de 12 Drentse gemeenten aangesloten bij dit programma. We verwachten dat in 2022 meer gemeenten
aangesloten zullen zijn.
 Prenataal en geboortezorg
Daar waar sprake is van kwetsbare gezinnen kan de JGZ een prenataal huisbezoek brengen om de situatie
met de aanstaande ouders in kaart te brengen en eventuele begeleiding geven of het gezin toeleiden naar
hulp. Ook onderhoudt zij contacten met de verloskundigen, kraamzorg en de ziekenhuizen.
Met de kraamzorg worden afspraken gemaakt over overdracht en risico signalering.
De begeleiding die de Jeugdverpleegkundige daarna kan geven is Prezorg en Voorzorg. Niet elke risico
zwangere voldoet aan de strenge criteria van Voorzorg of is gemotiveerd om het totale traject (2,5 jaar)
Voorzorg te doorlopen. Daarvoor kan Prezorg worden geïndiceerd. Prezorg richt zich met een 6-tal van
huisbezoeken op dezelfde doelgroep. Er wordt echter geen eis gesteld aan de leeftijd, zwangerschapsduur,
opleidingsniveau en of het de zwangerschap van het eerste kind betreft. Verder is het programma minder
intensief.
Binnen haar ondersteunende rol zet zij in op:
         Het aannemen van een gezonde leefstijl; belangrijke thema’s: gezonde voeding, roken, alcohol
             en drugs bespreekbaar maken
         Goede risicotaxatie en volgen van/monitoren ontwikkelingen in een gezin
         Het verstevigen van een sociaal netwerk;
         Het ontwikkelen van opvoedvaardigheden;
         De stap naar opleiding en werk;
         En indien van toepassing, een stabiele relatie;
Voor- en Vroegschoolse educatie
De JGZ heeft in het Basispakket JGZ de taak om een (dreigende) achterstand van de (taal) ontwikkeling van
een kind te signaleren en zo nodig te verwijzen. Dit gebeurt tijdens de consulten van 14 maanden en 2 jaar
op het consultatiebureau. Een extra consult, om de taal ontwikkeling beter in kaart te brengen of te volgen,
valt onder de basistaken. Intensiever begeleiding bij toeleiding en monitoring VVE maken onderdeel uit van
de additionele activiteiten:
a)      Het extra motiveren van ouders;
b)      Het indiceren voor VVE;
c)      Het actief volgen van VVE-kinderen en het actief monitoren van het bereik van de doelgroep.
Een Jeugdverpleegkundige kan bijvoorbeeld een extra consult uitvoeren of een huisbezoek brengen om
ouders te adviseren over het stimuleren van de taalontwikkeling en het belang van VVE. Het voordeel van
de JGZ-er is dat zij bekend is bij de ouders en ze kan dan ook heel gericht voorlichting en advies geven
passend bij het gezin.
‘Gezonde School’ en ‘Jong Leren Eten’
Het programma ‘Gezonde School’ wordt steeds belangrijker binnen landelijk en lokaal preventiebeleid. Met
Gezonde School worden scholen geholpen om te werken aan een gezonde leefstijl. Volgens een
stappenplan werken scholen aan verschillende thema's. Scholen die structureel aan gezondheid werken,
                                                                                                          23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>kunnen het vignet Gezonde School aanvragen en zich profileren als Gezonde School. De GGD ondersteunt
hierbij. De adviseurs Gezonde School blijven hierbij advies en ondersteuning aan scholen bieden. In 2021
hebben we een extra subsidie aangevraagd voor de inzet van de adviseurs op “maatregel 7”, met als
doel om scholen te ondersteunen en adviseren bij het vormen van leerlingen en studenten tot burgers die
verantwoordelijk en respectvol omgaan met hun eigen seksualiteit en die van de ander. De scholen dragen
daarmee bij aan het voorkomen van onbedoelde (tiener)zwangerschappen.
Ook het programma Jong leren eten loopt in 2022 door. Het heeft als doel dat kinderen en jongeren van 0
tot 18 jaar meer weten van (duurzaam geproduceerd) voedsel zodat ze later gezonde en bewuste keuzes
kunnen maken. Jong leren eten wordt in Drenthe uitgevoerd door IVN Noord en GGD Drenthe. Een van de
jeugdverpleegkundigen is makelaar van jong leren eten in Drenthe.
Extra ondersteuning gezinnen en jeugd als partner in het voorliggend veld
Een aantal gemeenten geeft de JGZ een aanvullende taak vanuit de jeugdwet. Het gaat om extra
ondersteuning van kinderen en ouders door jeugdverpleegkundigen. Soms wordt de jeugdverpleegkundige
ook extra ingezet in de zorgstructuur van de scholen, in samenwerking met de IB’er en de
schoolmaatschappelijkwerker (1-2-3 tje). Daarnaast kunnen door de jeugdverpleegkundige workshops
seksuele weerbaarheid en groepsgerichte ondersteuning worden gegeven aan kinderen in een
scheidingssituatie voor het vergroten van hun weerbaarheid. Jeugdverpleegkundigen worden in Emmen
ingezet als praktijk ondersteuner Jeugd bij huisartsen (HAO).
Preventieve logopedie
Met preventieve logopedie worden stoornissen in de spraak- en taalontwikkeling van jonge kinderen vroeg
ontdekt. Ouders en leerkrachten krijgen voorlichting en advies om de spraak en taalontwikkeling te
stimuleren.
2.       Gezondheidsbevordering additioneel
Gemeenten maken gebruik van aanvullende gezondheid bevorderende activiteiten en op vraag adviseren
bij projecten en beleid die de gezondheid beschermen of bevorderen.
Aan de slag met preventie in de Drentse gemeenten
‘Aan de slag’ is een vierjarig project gesubsidieerd door ZonMw. De partners zijn: de 12 gemeenten van
Drenthe, GGD Drenthe, SportDrenthe, CMO STAMM, de Werkplaats Sociaal Domein Noord en de
Academische Werkplaats Publieke Gezondheid Noord-Nederland. GGD Drenthe is penvoerder.
Het doel is door middel van integrale inzet op preventie een mix van interventie(s) te volgen en hiervan te
leren met elkaar. Dit draagt uiteindelijk bij aan de gezondheid van Drentse inwoners.
In 2020 stelden alle gemeenten in de lokale werkgroep een uitvoeringsplan vast. Er zijn tien bovenlokale
leernetwerken geweest. De Hanze Hogeschool en CMO STAMM hebben een theoretisch kader en
onderbouwing gegeven voor het aspect ‘leren’. Met de Werkplaats Sociaal Domein is een Webinar
aangeboden over inwoners in een kwetsbare situatie. Er is een monitoringplan opgesteld.
Als gevolg van COVID-19 heeft ZonMw drie maanden budgetneutrale verlenging toegekend.
Project ‘Kwetsbare ouderen: de nieuwe uitdaging voor de publieke gezondheid’.
In 2020 is een vierjarig onderzoeksproject gestart van het lectoraat Public Health en Healthy Ageing
Hanzehogeschool Groningen, RIVM en de drie noordelijke GGD’en. NWO (Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek) financiert het project. Het onderzoek richt zich op twee sporen. Enerzijds
                                                                                                           24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>brengt het onderzoek de spreiding van kwetsbaarheid bij ouderen in beeld. Daarbij is aandacht voor het
opsporen van specifieke risicogroepen en risicofactoren. Anderzijds richt het onderzoek zich op het
ontwikkelen, uitvoeren en evalueren van interventies in de praktijk. Het gaat hierbij om interventies om
kwetsbaarheid voor te zijn en een gezonde en vitale derde levensfase te bevorderen. De inzet vanuit GGD
Drenthe in het project is het inbrengen van praktijkvragen vanuit Drentse gemeenten. Daarnaast ‘voeden’
we Drentse gemeenten met kennis en expertise die vanuit het project is opgedaan.
GO! Noord-Nederland
Het project Gezond Leefomgeving Noord-Nederland is een samenwerking tussen Hanzehogeschool
Groningen, RIVM en de drie noordelijke GGD’en. Het project is gestart in 2018 en duurt vier jaar. Het doel is
stapsgewijs samen met inwoners kansen identificeren en benutten om de directe leefomgeving in dorpen
gezonder in te richten. Hiervoor wordt de in Utrecht ontwikkelde GO Methode toegepast in landelijk
gebied.
GGD Drenthe doet samen met de gemeente Emmen mee in dit project. In 2020 hebben zij zich gericht op
toepassing van de GO! Methode en aan de slag met preventie in één van de dorpen in Emmen. De GO!
methode richt zich op gezonde leefomgeving. Aan de slag met preventie richt zich op gezond gedrag. Met
de activiteiten van dit project is ervaring op gedaan met een gecombineerde inzet op gezonde
leefomgeving en gezond gedrag in één gebied.
Ondersteuningstraject rookvrije omgeving
In de periode oktober 2020 t/m december 2021 geven we uitvoering aan het ondersteuningstraject
rookvrije omgeving. Het traject richt zich op ondersteuning van gemeenten bij beleidsmatige verankering
en lokale uitvoering. Daarbij is vooral aandacht voor het realiseren van rookvrije kind-omgevingen en
stoppen-met-roken-zorg. In 2020 is voor de gemeenten is een startfoto gemaakt. Deze startfoto geeft
inzicht in bijvoorbeeld het percentage rokers en plekken die al rookvrij zijn in de gemeente. Daarnaast is er
een provinciale initiatiefgroep gevormd. Deze zorgt er voor dat activiteiten in het project goed aansluiten
op wat nodig is in Drenthe. Deelnemers aan de initiatiefgroep zijn o.a. enkele gemeenten, Verslavingszorg
Noord-Nederland, Zorgbelang Drenthe en de GGD. Het ondersteuningstraject rookvrije omgeving komt
voor uit het Nationaal Preventieakkoord. Het Ministerie van VWS financiert de uitvoering.
3.       Openbare Geestelijke Gezondheidszorg
GGD Drenthe verzorgt het Advies- en Meldpunt OGGZ, biedt bemoeizorg uitgevoerd door sociaal
verpleegkundigen OGGZ en levert procesregie in de vorm van een voorzitters OGGZ voor zes gemeenten.
In opdracht van centrumgemeente Assen biedt de GGD-beleidsadvisering ten behoeve van de OGGZ voor
negen gemeenten. Daarnaast wordt invulling gegeven aan de meldfunctie en het verkennend onderzoek
van de Wvggz
Wat willen we bereiken?
•        Dat kwetsbare inwoners met complexe problemen die veelal niet zelf hulp zoeken, de zorg en
         ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.
•        Dat het OGGZ-vangnet met de functies meldpunt, triage, advies, bemoeizorg en casus- en
         procesregie in alle Drentse gemeenten beschikbaar blijft en op maat aansluit op het lokale sociale
         domein.
•        Dat het OGGZ-vangnet bijdraagt aan een sluitende keten van samenwerking rond mensen met
         verward gedrag en dat in samenhang daarmee de meldfunctie en het verkennend onderzoek van
         de Wvggz worden uitgevoerd.
                                                                                                            25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Wat gaan we daarvoor doen?
Regiosplitsing
Januari 2022 zal de regio van centrumgemeente Assen zijn gesplitst en zijn er 3 centrumgemeenten voor de
OGGZ: Assen (regio Noord en Midden), Emmen (regio Zuidoost) en Hoogeveen (regio Zuidwest). In
voorbereiding op deze regiosplitsing heeft in 2021 een heroriëntering plaatsgevonden op de functies van
het vangnet OGGZ, de Wvggz-taken en de niet acute meldingen van verward gedrag (afkomstig van politie
en het landelijke meldnummer ‘zorgwekkend gedrag’). Deze heroriëntering bepaalt welke functies van het
OGGZ-vangnet gezamenlijk gaan inkopen en of er regionale verschillen gaan ontstaan.
Advies- en Meldpunt OGGZ
Vanaf 2020 is het Advies- en Meldpunt OGGZ een breed meldpunt voor niet acute zorgvragen waar
iedereen advies kan vragen of een melding kan doen over mensen in Drenthe waar grote zorgen over zijn
als het gaat om hun gezondheid en welzijn. De meldfunctie Wvggz en het landelijke meldnummer
‘zorgwekkend gedrag’ zijn voor Drenthe in het Advies en Meldpunt OGGZ ondergebracht. Inzet van de GGD
is dat ook in 2022 deze advies- en meldfunctie georganiseerd op Drentse schaal beschikbaar is voor alle
Drentse gemeenten, professionals, inwoners en naastbetrokkenen. Het is een belangrijke pijler van het
OGGZ-vangnet dat naast het meldpunt bestaat uit de functies triage, advies, bemoeizorg en casus- en
procesregie.
Bemoeizorg OGGZ
De sociaal verpleegkundigen OGGZ bieden OGGZ-bemoeizorg. Deze richt zich op inwoners waar zorgen zijn
over woningvervuiling of hoarding en die zich vaak in een sociaal isolement bevinden. Soms ervaren
anderen daarvan overlast bijvoorbeeld door ongedierte. Ook wordt inzet geleverd bij somatische
problemen. Bemoeizorg start zonder dat er een hulpvraag aan vooraf is gegaan en door contactlegging,
vertrouwen opbouwen worden betrokkenen toe geleid naar de juiste zorg en ondersteuning. OGGZ-
bemoeizorg wordt uitgevoerd in samenwerking met de OGGZ-ketenpartners vanuit een OGGZ-netwerk of
sociale teams in de gemeenten.
OGGZ-voorzitterschap (procesregie)
De invulling en uitvoering van het OGGZ-voorzitterschap of procesregie hangt af van de keuzes die
gemeenten maken over het OGGZ-vangnet en de aansluiting op het lokale sociale domein. Als
procesregisseur blijven wij inzetten op goede samenwerking tussen gemeenten, instellingen en andere
organisaties voor de meest kwetsbare inwoners met vaak complexe problemen. Procesregie vanuit een
gezamenlijke doelstelling en met heldere afspraken over een ieders verantwoordelijkheid, rol en bijdrage is
een basisvoorwaarde voor een integrale bemoeizorg-aanpak.
Wet verplichte GGZ
De GGD geeft samen met de GGZ, VNN en Cosis uitvoering aan de meldfunctie en het verkennend
onderzoek van de Wet verplichte GGZ. In het eerste jaar, 2020, hebben we gemerkt dat deze taken sterk
overlappen met de andere OGGZ-functies en in elkaars verlengde zitten. We kunnen daarmee goed
aansluiten bij het uitgangspunt van de wet dat verplichte zorg alleen als een ultimum remedium ingezet
moet worden. Dat betekent zorgtoeleiding via bemoeizorg waar het kan en middels de aanvraag van een
zorgmachtiging waar nodig.
                                                                                                         26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                         Begroot          Begroot        Begroot        Realisatie
                                                                          2022             2021           2020            2020
 Advies en Meldpunt OGGZ                                                        1.150           1.000            830           1090
 Waarvan:
 - aangemeld voor OGGZ-bemoeizorg                                                 335             300            300             371
 - aangemeld Verkennend Onderzoek Wvggz                                            40              40              0               30
 - afgehandeld op meldpunt OGGZ                                                   775             700            530             689
 Overige indicatoren:
 OGGZ-meldingen GGD OGGZ-voorzitter*                                              225             200            200             242
 Aantal cliënten bij sociaal verpleegkundigen                                     200             200            225             216
 Aantal woningsaneringen inz. Vervuiling                                           30              30             25               31
 *Aantal OGGZ-meldingen in de gemeenten waar de GGD een OGGZ-voorzitter levert.
                                                                                      Tabel 15 Openbare geestelijke gezondheidszorg
4.         Zorgcoördinatie slachtoffers mensenhandel
De GGD coördineert de opvang en hulpverlening voor mensen die slachtoffer zijn van mensenhandel.
Hieronder vallen ook slachtoffers van arbeidsuitbuiting en gedwongen prostitutie. De GGD beoordeelt en
onderzoekt signalen van mensenhandel samen met de ketenregisseur aanpak mensenhandel (Zorg en
Veiligheidshuis Drenthe) en de rechercheur van team mensenhandel en migratiecriminaliteit van politie.
Wat willen we bereiken?
• We dragen via zorgcoördinatie bij aan het bieden van veiligheid en hulp aan slachtoffers van
      mensenhandel in Drenthe.
• We geven signaleringstrainingen om de bewustwording van mensenhandel te vergroten en het
      signaleren daarvan te verbeteren.
Wat gaan we daarvoor doen?
Zorgcoördinatie
Wij leveren zorgcoördinatie en participeren daarmee in de aanpak van mensenhandel in Drenthe. De
zorgcoördinator vormt met de ketenregisseur aanpak mensenhandel en een politierechercheur een team
dat uitvoering geeft aan deze aanpak. We wegen signalen ontvangen signalen, adviseren zorgprofessionals
over een aanpak, voeren casusregie waar nodig en bieden zorgcoördinatie aan slachtoffers mensenhandel
die in beeld gekomen zijn.
Training en overleg
Aan medewerkers van gemeenten, sociale teams en zorgprofessionals worden signaleringstrainingen
gegeven. We participeren in regionale werkgroepen en sluiten aan bij landelijke overleggen voor
zorgcoördinatoren die door Comensha worden georganiseerd.
5.         Centrum Seksueel Geweld
Het Centrum Seksueel Geweld Groningen-Drenthe (CSG) wordt uitgevoerd onder regie van GGD Drenthe
(penvoerder) en GGD Groningen. Het CSG biedt hulp aan slachtoffers van aanranding en verkrachting op
forensisch medisch en psychosociaal terrein en is 24/7 bereikbaar.
Wat willen we bereiken?
 Hét centrum in Groningen en Drenthe waar alle slachtoffers van seksueel geweld (ongeacht hoe lang
      het geleden is) adequate en deskundige hulp krijgen zodat men het leven weer kan oppakken.
                                                                                                                                   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>    Een belangrijke bijdrage leveren om seksueel geweld als integraal thema vorm te geven. Waarbij
     preventie, signalering, hulpverlening en nazorg hand in hand gaan.
    Binnen het bestuurlijk domein en de hulpverlening de eigenheid van het seksueel geweld zichtbaar te
     maken en vorm geven naast andere vormen van geweld zoals huiselijk geweld en kindermishandeling.
Wat gaan we daarvoor doen?
Pro-actief hulpaanbod vanuit het CSG voor slachtoffers die langer dan zeven dagen geleden seksueel
geweld hebben meegemaakt. Samenwerking met organisaties die met name preventie, signalering en
nazorg als thema hebben en hierin nadrukkelijk ook werkafspraken maken. Ervaringsdeskundigen vormen
hierbij ook essentiële rol.
Oriëntatie op de gedachte om een coördinator aan te stellen die zich richt op het brede terrein van
seksueel geweld. Het CSG kan hierbij een cruciale rol spelen.
Deelname aan b.v. hulpverleningsgremia als de MDA++-aanpak en seksueel geweld een nadrukkelijke
plaats geven in de programma’s: Geweld Hoort Nergens Thuis.
Ambitie is 65 nieuwe meldingen in 2022
                                                           Begroot      Begroot         Begroot      Realisatie
                                                            2022         2021            2020          2020
 Aantal meldingen                                                  65            50             40              44
                                                                                Tabel 16 Centrum Seksueel Geweld
7.        Technische Hygiënezorg additioneel
THZ adviseert en inspecteert (additioneel) op hygiëne en veiligheid bij asielzoekerscentra,
prostitutiebedrijven, evenementen met tijdelijke sanitaire voorzieningen. Ook wordt toezicht gehouden
op WMO-voorzieningen.
Wat willen we bereiken?
 We beperken risico’s in veiligheid, hygiëne en gezondheid door asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven
     en tijdelijke sanitaire voorzieningen van evenementen in Drenthe te inspecteren.
 We voeren voor gemeenten toezicht uit op de kwaliteit van Wmo-voorzieningen voor hun inwoners.
     Deze voorzieningen ondersteunen hen bij hun zelfredzaamheid. De gemeenten hebben de regie over
     het proces.
Wat gaan we daarvoor doen?
Asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven, evenementen
De gemeenten geven ons opdracht om asielzoekerscentra, prostitutiebedrijven en tijdelijke sanitaire
voorzieningen tijdens evenementen te inspecteren. Wij beoordelen de situatie die we aantreffen op
(risico’s op het gebied van) veiligheid, hygiëne en gezondheid.
Toezicht WMO
De GGD kan voor gemeenten het toezicht op WMO-voorzieningen uitvoeren. De toezichthouders zijn
daartoe opgeleid en gekwalificeerd. Bij het toezicht verzamelen en beoordelen we gegevens over de
kwaliteit van de verstrekte voorzieningen. Daarbij gebruiken we de kwaliteitseisen als referentie.
                                                                                                                28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                          Begroot      Begroot        Begroot        Realisatie
                                                           2022         2021            2020           2020
 Aantal inspecties asielzoekerscentra                              6            6               4                0
 Aantal inspecties tijdens evenementen                             3            3               3                0
 Aantal inspecties prostitutiebedrijven                           11           10               9                2
 Aantal overige inspecties                                        35           35               8                2
                                                                                 Tabel 17 Technische hygiënezorg
8.         Publieke gezondheid asielzoekers Drenthe
In opdracht van het Centraal Orgaan Asielzoekers voert de GGD de taken binnen de publieke
gezondheidszorg voor asielzoekers uit. Dit zijn jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering,
infectieziektebestrijding, tuberculosebestrijding en hygiëne-audits op asielzoekerscentra.
Wat willen we bereiken?
• We hebben de gezondheid van alle kinderen in asielzoekerscentra in beeld. We bieden wanneer nodig
     extra hulp aan of verwijzen door. We zorgen ervoor dat alle kinderen volgens het RVP zijn
     gevaccineerd.
• We signaleren en behandelen infectieziekten, inclusief tuberculose, en geven voorlichting.
• We bevorderen de gezondheid van asielzoekers door het bespreken van gezondheidsthema’s in
     groepen. We gebruiken daarbij professionele tolken.
Wat gaan we daarvoor doen?
Financiering JGZ
De financiering van de JGZ voor kinderen van asielzoekers is geborgd tot oktober 2022. Daarna is verlenging
van het contract mogelijk.
Jeugdgezondheidszorg
De kinderen van asielzoekers in Drenthe (0-18 jaar) worden door de JGZ gezien. We doen een intake met
het kind en de ouders. Indien nodig wordt aanvullende zorg ingezet. Verder geven we het kind als dat nodig
is inhaalvaccinaties volgens het RVP.
Gezondheidsbevordering
Samen met COA maken we afspraken over de thema’s voor groepsvoorlichtingen. Tijdens de voorlichtingen
wordt open en met hulp van een tolk gesproken over bijv. het gezondheidssysteem in Nederland, gezonde
voeding, psychische gezondheid, seksuele gezondheid en opvoedondersteuning. We merken dat er bij
deze thema’s vaak een behoefte is aan kennis of dat taboes een rol spelen. In de beschermde
opvanglocatie voeren we een voorlichtingsprogramma uit dat voorziet in de behoefte van jongeren.
Infectieziekten en tuberculose
We screenen mensen op tuberculose als ze uit hoog-risicolanden komen. Wanneer nodig volgt bron- en
contactopsporing en behandeling. Verder kunnen we adviseren en voorlichting geven over andere
infectieziekten zoals hepatitis of scabiës.
Inspecties technische hygiënezorg
De GGD doet audits bij de Drentse asielzoekerscentra en inspecteert op hygiëne en gezondheidsrisico’s.
                                                                                                                29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                Begroot    Begroot         Begroot       Realisatie
                                                                 2022       2021            2020           2020
 Asielzoekers (totaal)                                               2.000      2.000           2.000           2.406
 Asielzoekers (0-18 jarigen)                                           800         800            800             613
 Aantal asielzoekers (18 jarigen en ouder)                           1.200      1.200           1.200           1.793
 Asielzoekerscentra                                                      4           4              4                4
 Kleine wooneenheid (KWE)/ Kinderwoongroep (KWG)                         1           1              2                1
                                                                            Tabel 18 Publieke gezondheid asielzoekers
KWE = Kleinschalige Wooneenheid / KWG = Kleinschalige Woongroep
9.         Publieke gezondheid statushouders
GGD Drenthe biedt gezondheidsvoorlichtingen aan voor statushouders in de Drentse gemeenten.
Wat willen we bereiken?
 Het nieuwe inburgeringsstelsel biedt kansen om gezondheidsvoorlichtingen structureel op te nemen
      binnen het inburgeringsprogramma van statushouders.
Wat gaan we daarvoor doen?
Nieuw inburgeringsstelsel en gezondheidsvoorlichtingen
Gemeenten hebben met ingang van 2021 een sleutelpositie in de uitvoering van het nieuwe
inburgeringsstelsel. Het nieuwe stelsel biedt een mooie kans om gezondheidsvoorlichtingen in te bouwen
in het inburgeringsprogramma. Deze versterken de gezondheidsvaardigheden van statushouders.
Gemeenten die dat wensen kunnen bij de GGD terecht voor het afnemen van voorlichtingen over
gezondheid voor statushouders, De thema’s kunnen worden toegesneden op de behoefte. Voorbeelden
zijn de gezondheidszorg in Nederland, psychische gezondheid, gezonde voeding, opvoeding en seksuele en
reproductieve gezondheid.
10.        Forensische geneeskunde
Forensisch artsen vervullen de functie van gemeentelijk lijkschouwer, doen forensisch medisch
onderzoek t.b.v. opsporingsonderzoeken, en verlenen medische zorg aan arrestanten.
Wat willen we bereiken?
 Forensische Geneeskunde wordt onder penvoerderschap en regie van GGD Drenthe op niveau van de
       drie noordelijke provincies uitgevoerd.
 We streven naar gunning van de medische arrestantenzorg aan de drie Noord Nederlandse GGD’en.
 Daarmee is de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening forensische geneeskunde gewaarborgd.
 Er zijn voldoende gekwalificeerde forensisch artsen beschikbaar in Noord Nederland.
 We zijn een goede en veilige leerplek voor de praktijkopleiding van forensisch artsen in opleiding en
       medische studenten met belangstelling voor de forensische geneeskunde.
Wat gaan we daarvoor doen?
Noord-Nederlandse samenwerking
GGD Drenthe heeft een penvoerdersfunctie in een traject naar intensieve samenwerking tussen de drie
noordelijke GGD’en in de forensische geneeskunde. De verwachting is dat deze in 2022 op Noord-
Nederlands niveau wordt uitgevoerd. Dit zorgt voor een forensische geneeskunde met voldoende omvang,
die toekomstgericht en deskundig blijft.
                                                                                                                    30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Dienstverlening
Het is nog onduidelijk of de GGD in 2022 de medische arrestantenzorg nog uitvoert en wat de
consequenties daarvan zijn. Dit hangt af van of er een aanbesteding komt en of deze aan GGD’en gegund
wordt. De lijkschouw en het forensisch medische onderzoek in opdracht van de Politie en Justitie (inclusief
FMEK) worden in 2022 conform de richtlijnen uitgevoerd. We blijven laagdrempelig bereikbaar voor de
collegiaal consultatieve rol van de forensisch arts naar (behandelend) artsen.
Arbeidsmarkt
We blijven ons inzetten op het oplossen van het tekort aan forensisch artsen. Dit doen we door een
coschap aan te bieden aan geneeskunde studenten, jonge artsen op te leiden en aantrekkelijk
werkgeverschap.
                                                              Begroot    Begroot        Begroot        Realisatie
                                                               2022       2021            2020           2020
 Totaal Arrestantenzorg                                            1.400      1.400           1.200           1.603
 Telefonisch consult                                                 400        400             300             539
 Forensisch medisch onderzoek:
              Bloed/DNA afname/urinecontrole                        250        250             250             250
              Letselbeschrijving                                     60         60              60               44
              Deskundigenrapportage                                  30         30              30               14
              Zedenonderzoek                                         20         20              15               23
              NODO melding                                            5          5               5                4
 Aantal lijkschouwingen                                              300        300             300             316
 Aantal lijkschouwingen per 100.000 inwoners excl. euthanasie         58         68              58               64
 Aantal lijkschouwingen na euthanasie                                175        175             175             209
 Aantal lijkschouwingen na euthanasie per 100.000 inwoners            36         36              36               42
                                                                                 Tabel 19 Forensische geneeskunde
NODO = Nader Onderzoek DoodsOorzaak
11.         Reizigersvaccinaties
Als mensen op reis gaan, kunnen aanvullende vaccinaties nodig zijn. Ook wanneer mensen een hoger
risico lopen op een infectie bij de uitoefening van hun beroep, kunnen vaccinaties nodig zijn. Ook
mensen uit een bepaalde doelgroep kunnen, tegen betaling, een vaccinatie nemen tegen bijvoorbeeld
gordelroos of waterpokken. Bij de reizigersadvisering kunnen cliënten terecht voor voorlichting en
vaccinaties.
Wat willen we bereiken?
 We geven van voorlichting over infectieziekten en voeren vaccinaties uit. Daarmee beschermen we
     reizigers en anderen die een verhoogd risico lopen (bijv. door hun beroep) tegen infecties.
 Door de vaccinaties wordt ook de kans kleiner op verspreiding van infectieziekten onder de bevolking.
 We zetten het GGD-vaccinatiecentrum op.
Wat gaan we daarvoor doen?
Vaccinaties en advies
We geven voorlichting en advies over infectieziekten aan mensen die op reis gaan of mensen die door hun
beroep meer risico lopen. We blijven de behoefte aan vaccinaties en advies volgen en stemmen het aantal
consulten hier op af. Door de te verwachten afname van coronabesmettingen is de verwachting dat er
meer gereisd gaat worden. Daardoor zal de vraag naar vaccinaties in 2022 toenemen.
                                                                                                                  31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>GGD-vaccinatiecentrum
We spelen in op vragen van een bredere doelgroep. Hierbij kan men denken aan vaccinaties op maat voor
ouderen zoals vaccinatie tegen gordelroos of voor kinderen tegen bijvoorbeeld waterpokken. Door het
opzetten van een vaccinatiecentrum zal de bereikbaarheid toenemen. We gaan de spreekuren van
reizigersadvisering en jeugdgezondheidszorg op dezelfde momenten en locaties plaats laten vinden.
Cliënten kunnen dan met één bezoek van beide diensten gebruik maken.
                                                         Begroot      Begroot     Begroot        Realisatie
                                                          2022         2021        2020             2020
 Aantal 1e consulten reizigersadvisering                      4.500        4.500        4.650           1.470
 Aantal vervolgconsulten                                      2.600        2.600        2.000             635
                                                                                 Tabel 20 Reizigersvaccinaties
                                                                                                            32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>12.       Begroting programma Additioneel
                                                                                                   Primitieve
                                                                                        Rekening               Begroting
                                                                                                   begroting
                                                                                          2020                   2022
Programma                                       Product                                              2021
Additioneel                Baten                Centrum Seksueel Geweld                        41           34       198
                                                Epidemiologie additioneel                       0            0         13
                                                Forensische geneeskunde                       858         828        847
                                                Gezondheidsbevordering additioneel            142         125        214
                                                IZB                                            11            0          0
                                                JGZ in het sociaal domein                     950         980        923
                                                Kansrijke Start                                56           68         74
                                                MDA++                                         135         166        166
                                                OGGZ additioneel                              876         848        908
                                                Overige JGZ additionele opdrachten             35           44         55
                                                Preventieve logopedie                         438         455        456
                                                Publieke gezondheid asielzoekers              598         743        613
                                                Reizigersvaccinaties                          494         765        762
                                                Sense Noord Nederland                         198         285        260
                                                THZ additioneel                                 8           31         31
                                                Veilig Thuis Drenthe                        6.341       6.470      6.627
                           Totaal Baten                                                    11.180      11.841     12.147
                           Lasten               Centrum Seksueel Geweld                       -39          -31      -198
                                                Epidemiologie additioneel                       0            0        -12
                                                Forensische geneeskunde                      -796        -781       -798
                                                Gezondheidsbevordering additioneel           -137        -124       -208
                                                IZB                                           -10            0          0
                                                JGZ in het sociaal domein                    -882        -909       -856
                                                Kansrijke Start                               -54          -66        -69
                                                MDA++                                        -130        -161       -160
                                                OGGZ additioneel                             -819        -791       -852
                                                Overige JGZ additionele opdrachten            -33          -42        -51
                                                Preventieve logopedie                        -407        -422       -423
                                                Publieke gezondheid asielzoekers             -590        -693       -568
                                                Reizigersvaccinaties                         -462        -733       -729
                                                Sense Noord Nederland                        -179        -264       -241
                                                THZ additioneel                                -6          -29        -29
                                                Veilig Thuis Drenthe                       -6.254      -6.470     -6.627
                                                Vergunninghouders                              -5            0          0
                           Totaal Lasten                                                  -10.803     -11.516    -11.823
                           Reserveringen        Centrum Seksueel Geweld                        -2           -2          0
                                                Epidemiologie additioneel                       0            0         -1
                                                Forensische geneeskunde                       -55          -47        -48
                                                Gezondheidsbevordering additioneel             -2           -1         -6
                                                IZB                                            -1            0          0
                                                JGZ in het sociaal domein                     -68          -71        -67
                                                Kansrijke Start                                -2           -2         -5
                                                MDA++                                          -5           -5         -6
                                                OGGZ additioneel                              -55          -57        -56
                                                Overige JGZ additionele opdrachten             -2           -2         -4
                                                Preventieve logopedie                         -31          -33        -33
                                                Publieke gezondheid asielzoekers               -8          -50        -45
                                                Reizigersvaccinaties                          -31          -32        -32
                                                Sense Noord Nederland                         -18          -21        -19
                                                THZ additioneel                                -2           -2         -2
                                                Vergunninghouders                               5            0          0
                           Totaal Reserveringen                                              -278        -325       -324
Totaal Additioneel                                                                             99            0          0
                                                                             Tabel 21 financieel overzicht Additioneel
De stijging van de begroting 2022 wordt veroorzaakt door de loon- en prijscompensatie van 2022 (2,18%).
De additionele beheersbegroting 2021 is bepalend voor de additionele begroting 2022.
                                                                                                                        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Centrum Seksueel Geweld
GGD Drenthe is voor het Centrum Seksueel Geweld in Groningen en Drenthe penvoerder. Tot en met 2021
werd alleen de detachering van de coördinator opgenomen. Vanaf 2022 is ervoor gekozen om de totale
begroting van het Centrum voor Seksueel Geweld voor Groningen en Drenthe hier op te nemen.
                                                                                                   34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>2.        Paragrafen
Volgens het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten kent de begroting en
jaarrekening een aantal verplichte paragrafen. In de begroting 2022 zijn de paragrafen Bedrijfsvoering,
Weerstandsvermogen en risicobeheersing en Financiering opgenomen. De overige verplichte paragrafen
(Lokale heffingen, Onderhoud kapitaalgoederen, Verbonden partijen en Grondbeleid) zijn voor de GGD niet
relevant en daarom niet opgenomen.
2.1       Paragraaf Bedrijfsvoering
Informatiepositie GGD
In de bestrijding van de COVID-19 crisis wordt een toenemend beroep gedaan op de GGD om complexe
data te verzamelen, te integreren en te duiden. Hiermee komt een ontwikkeling die reeds in gang is gezet
in een stroomversnelling, namelijk dat van de GGD steeds meer gevraagd wordt om beleidsinformatie te
leveren in relatie tot maatschappelijke ontwikkelingen op het terrein van de publieke gezondheid en
maatschappelijke veiligheid. De behoefte aan geïntegreerde, samengestelde informatie voor zowel onze
dienstverlening als interne processen neemt toe en dat vereist dat onze informatievoorziening in zijn
geheel toekomstbestendig is.
Daarnaast willen wij mede op vraag van de gemeenten onze data-analyse verder verfijnen. In nauwe
samenhang met partners willen we inzetten op het beter benutten van onze eigen data, data van partners
en openbare data, zodat we aan de (veranderende) informatiebehoefte van de gemeenten kunnen blijven
voldoen.
Digitaal werken en samenwerken
Daarnaast maken ontwikkelingen zoals die hierboven bij de Jeugdgezondheidszorg zijn aangegeven
duidelijk dat verdere digitalisering van ons aanbod en dienstverlening noodzakelijk is. Dit vraagt van onze
medewerkers dat zij digitaal-wijs zijn of gaan worden. Door de COVID-19 crisis is dit nog pregnanter
geworden. Het feit dat er veel meer thuis gewerkt wordt heeft een belangrijke impuls gegeven aan de inzet
van moderne ICT-middelen in het werk. De verwachting is dat deze ontwikkeling blijvend is en de komende
tijd zal doorzetten.
In 2022 zal de doorontwikkeling van de digitale werkomgeving een vaste plek hebben binnen de
organisatie. Maar ook zaken als een hybride overleggen, nieuw integraal reserveringsmodule zullen
gerealiseerd zijn.
Informatiebeveiliging en Cyber
De eisen die gesteld worden aan de bescherming van informatie nemen toe en dat betekent niet alleen dat
er inspanningen gedaan moeten worden in de techniek, maar ook in het bewustzijn van de medewerkers.
Deze informatieveiligheid zal in 2022 als vanzelfsprekendheid binnen de organisatie gelden. Privacy en
Security by design in volledig ingebed in de organisatie en rollen. Middels trainingen blijven we de collega’s
informeren over de noodzaak van informatieveiligheid (bewustwording).
Naast informatieveiligheid zal in 2022 ook de ‘cyber’ gemeengoed binnen de GGD zijn. We zijn voorbereid
op alle consequenties wanneer een cyberincident de GGD raakt. Dit vraagt aanpassingen van de
continuïteitsplannen, maar bijvoorbeeld ook voorbereiden op inzet van partners om continuïteit in de
dienstverlening te garanderen. Middels oefeningen zijn deze voorbereidingen ook getoetst.
                                                                                                            35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Ook extern kijken we naar de rol die de GGD/GHOR heeft wanneer andere (openbare) instellingen en
partners geraakt worden door cyber incidenten. Deze ontwikkeling wordt in samenwerking met de VRD
opgepakt.
Communicatie
In 2022 is ruimte voor een onderzoek naar de identiteit en het imago van de GGD na de coronacrisis. We
maken strategische communicatiekeuzes die positief bijdragen aan het gewenste imago en de identiteit
van de organisatie. De inzet van communicatiekanalen en -middelen straalt uit waar we als organisatie voor
staan én sluit naadloos aan bij de informatiebehoefte van inwoners, gemeenten en partners. De
communicatieve interventies passen bij de doelstellingen van de organisatie als geheel, en ondersteunen
productgroepen bij hun specifieke communicatiebehoeften.
Arbeidsmarkt
Met name voor medische en verpleegkundige functies geldt dat vacatures steeds moelijker in te
vullen zijn. Daarnaast zijn ook de functies bij Veilig Thuis zijn steeds lastiger vervulbaar. De
verwachting is dat de druk op de arbeidsmarkt als gevolg van de COVID-19 crisis verder zal toenemen
doordat de vraag naar medisch- en zorgpersoneel voorlopig nog verder zal stijgen. De voorgenomen
inzet op versterking van onze positie op de arbeidsmarkt en het verbinden met onderwijsinstellingen
en onderwijsprogramma’s is onder invloed van de COVID-19 crisis, opgeschort. De crisis heeft het
belang van een robuuste, wendbare en flexibele GGD-organisatie onderstreept. Dit onderstreept de
noodzaak om hierop duurzaam te investeren, o.a. doorverbintenissen aan te gaan met onderwijs en
zorginstellingen.
Formatie en bezetting
We blijven investeren in onze mensen waar het gaat om de ontwikkeling van vakkennis en de vaardigheden
die aansluiten bij een veranderende omgeving en dienstverlening.
                                                            Begroot        Begroot       Begroot
                                                                                                      Realisatie 2020
                                                             2022            2021          2020
 Formatie basistaken in fte                                         176            177           177              177
 Formatie additoneel in fte                                         104            106           106              106
 Formatie totaal in fte                                             280            283           283              283
 Vertaald naar aantal medewerkers                                   376            380                            299
                                                                                                   Tabel 23 Formatie
(Verminderde) inzetbaarheid
We blijven inzetten op minder dan 5% verzuim door ziekte. Onze inspanningen voortkomende uit onze
kaders gericht op duurzame inzetbaarheid dienen hieraan bij te dragen.
                                                            Begroot        Begroot       Begroot         Realisatie
                                                             2022            2021         2020             2020
 Verzuimpercentage                                                 5,0%           5,0%          5,0%             5,0%
                                                                                              Tabel 24 Ziekteverzuim
                                                                                                                    36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Begroting programma Bedrijfsvoering
                                                                                                    Primitieve
                                                                                         Rekening               Begroting
                                                                                                     begroting
                                                                                           2020                   2022
 Programma                                       Product                                               2021
 Bedrijfsvoering en middelen      Baten          Bedrijfsvoering en middelen                    71         323        225
                                  Totaal Baten                                                  71         323        225
                                  Lasten         Bedrijfsvoering en middelen                   -71        -323       -225
                                  Totaal Lasten                                                -71        -323       -225
 Totaal Bedrijfsvoering en middelen                                                              0            0          0
                                                                          Tabel 24 financieel overzicht Bedrijfsvoering
De toevoeging van € 125.000 om de organisatie, bedrijfsprocessen en dienstverlening toekomstbestendig
te kunnen doorontwikkelen zijn binnen het programma bedrijfsvoering opgenomen en wordt daarna
middels doorbelasting verdeeld over de overige basistaken.
2.2         Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing
In deze paragraaf gaan we in op het weerstandsvermogen en de risicobeheersing van de GGD. Het
weerstandsvermogen geeft de relatie aan tussen de risico’s waar geen maatregelen voor zijn getroffen en de
capaciteit die een gemeente heeft om de niet begrote kosten op te vangen (BBV, artikel 11).
De Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing is als volgt opgebouwd:
- Risicobeleid
- De weerstandscapaciteit
- Risico-inventarisatie per balansdatum
- Kengetallen
1.          Risicobeleid
Bij GGD Drenthe voeren wij actief risicobeleid. Dat betekent dat wij ons voortdurend bewust zijn van
risico’s en daar systematisch mee om wensen te gaan. Een voorbeeld hiervan is dat wij waarde hechten aan
de HKZ-certificering. Die certificering betekent onder meer dat in alle geledingen van de organisatie
medewerkers zich bewust moeten zijn van procesrisico’s en daar ook actief op dienen te anticiperen. In
november 2019 is de externe audit met een positief resultaat afgesloten waardoor het HKZ-certificaat is
verlengd tot en met 2022. Dit betekent dat de informatie uit onze processen, zoals klachten, incidenten,
audits en klantenonderzoek, goed wordt geborgd.
Voor de risico’s binnen de basistaken houden wij een algemene reserve aan als weerstandsvermogen. Voor
additionele taken is dat de risicoreserve. Bij de risico-inventarisatie beoordelen wij de daadwerkelijke
risico’s en beoordelen we hoe die zich weerhouden ten opzichte van de weerstandscapaciteit.
2.          De weerstandscapaciteit
In dit onderdeel is geïnventariseerd in welke mate de GGD in staat is de risico’s in financiële zin op te
vangen. In algemene zin is een overheidsorganisatie in staat haar niet begrote financiële risico’s te dekken
uit:
- Opgebouwde reserves;
- Stille reserves die op korte termijn materieel kunnen worden gemaakt;
- Onbenutte belastingcapaciteit;
- Structurele ruimte in de begroting.
                                                                                                                        37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>In de situatie van de GGD kan alleen een beroep worden gedaan op de algemene- en risicoreserve. De stand
van de algemene- en risicoreserve bedraagt per 31 december 2020 € 1.791.568.
De overige bestemmingsreserves worden buiten de berekening van de weerstandscapaciteit gehouden
omdat aan deze bestemmingsreserves een bepaalde bestemming is gegeven.
3.        Risicoparagraaf
In het kader van ons actieve risicobeleid percipieert GGD Drenthe voor 2022 de volgende risico’s:
                                                                         Financiële  Incidenteel
 Proces        Risico                                         Kans                               Bedrag
                                                                         bandbreedte Structureel
               Calamiteit waardoor reguliere dienstverlening
 GGD-breed                                                    zeer groot gemiddeld           i         270.000
               in gevaar komt
 GGD-breed     Digitale verstoring                            gemiddeld  gemiddeld           i         150.000
               Kwalitatieve en kwantitatieve samenstelling
 GGD-breed     personeelsbestand ten aanzien van verwachte gemiddeld     gemiddeld           s         150.000
               dienstverlening (arbeidsmarktproblematiek)
 GGD-breed     Juridische claims op aanbestedingen            zeer klein gemiddeld           s          30.000
               Het niet voldoen aan de AVG ten aanzien van
 GGD-breed                                                    groot      groot               s         525.000
               privacy en informatiebeveiliging
 GGD-breed     Klachtenafhandeling                            klein      klein               i          22.500
               Onvoorziene toename van de vraag van onze
 GGD-breed                                                    klein      groot               s         225.000
               dienstverlening
 GGD-breed     Schade als gevolg van medische handelingen     zeer klein gemiddeld           i          30.000
               Aanbesteding en toekomstige ontwikkelingen
 FG                                                           groot      gemiddeld           i         210.000
               forensische zorg
 Vaccinaties   Kostendekkendheid reizigersvaccinaties         klein      klein               i          22.500
 GGD-breed     leveringsproblemen na Brexit                   klein      klein               i          22.500
               Onduidelijkheid over de toepassing van fiscale
 GGD-breed                                                    klein      klein               i          22.500
               wetgeving
               Totaal risico's                                                                       1.680.000
Uit bovenstaande tabel blijkt dat alle risico’s zijn gewogen naar de kans dat ze zich kunnen voordoen en de
financiële impact die ze voor GGD Drenthe kunnen hebben. Op geld gewaardeerd betekent dit een bedrag
van € 1.680.000. Bij het inventariseren van de risico’s hebben wij het voorzichtigheidsprincipe in acht
genomen. Dit betekent dat wij rekening houden met alle mogelijke risico’s. Overigens onderkennen wij dat
nooit alle risico’s zich tegelijkertijd zullen voordoen.
Naar aanleiding van een recent datalek in de GGD-systemen, waarover veel publiciteit is geweest, is de
Autoriteit Persoonsgegevens begin februari 2021 een onderzoek gestart naar de naleving door de GGD van
de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Daarbij heeft de Autoriteit Persoonsgegevens aangegeven
het toezicht op de GGD te zullen intensiveren. Het is nog niet duidelijk wanneer de uitkomst van het
onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens te verwachten is en wat de uiteindelijke bevindingen zullen
zijn. Onderzoeken en besluiten van de Autoriteit Persoonsgegevens worden doorgaans openbaar gemaakt.
Om te kunnen beoordelen of de opgebouwde reservepositie zich juist verhoudt tot de financiële risico’s
wordt de ratio weerstandvermogen gehanteerd die ontwikkeld is door het Nederlands Adviesbureau voor
Risicomanagement samen met de universiteit Twente. De ratio wordt berekend door het aanwezige
                                                                                                               38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>weerstandvermogen te delen door de financiële totaalwaardering van de risico’s. Bij de beoordeling van het
weerstandsvermogen wordt de volgende tabel gehanteerd:
                Ratio
                                          Waardering
   weerstandsvermogen
                  >2              Uitstekend
            1,4<X<2,0             Ruim voldoende
            1,0<X<1,4             Voldoende
            0,8<X<1,0             Matig
            0,6<X<0,8             Onvoldoende
                 <0,6             Ruim onvoldoende
Voor 2022 is de ratio van de GGD: € 1.791.568 / € 1.680.000 = 1,07. Dit wordt door het Nederlands
Adviesbureau voor risicomanagement als voldoende aangemerkt.
4.          Kengetallen
Vanaf 2015 schrijft het BBV voor dat in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing een
verplichte basis set van vijf financiële kengetallen moet worden opgenomen. Naast de kengetallen vindt
ook een beoordeling plaats van de onderlinge verhouding van de kengetallen in relatie tot de financiële
positie. Door middel van de genoemde kengetallen wordt ‘de structureel en reëel sluitende begroting’
onderbouwd. Hierna volgt een overzicht van de kengetallen.
                                                         Verloop van de kengetallen
                                                                  Resultaat   Primitief   Raming    Raming    Raming      Raming
 Kengetallen
                                                                    2020        2021       2022      2023      2024        2025
 netto schuldquote                                                    -4,1%        -3,8%     -3,7%     -3,6%     -3,5%       -3,5%
 netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen         -4,1%        -3,8%     -3,7%     -3,6%     -3,5%       -3,5%
 solvabiliteitsrisico                                                 30,4%       57,3%      52,8%     55,3%     58,0%       60,1%
 structurele exploitatieruimte                                        -0,6%         0,0%     -0,1%      2,9%      3,1%        2,4%
 grondexploitatie                                                        nvt          nvt       nvt       nvt       nvt         nvt
 belastingcapaciteit                                                     nvt          nvt       nvt       nvt       nvt         nvt
                                                                                                               Tabel 26 kengetallen
Netto schuldquote
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de eigen middelen en geeft
een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie (totale baten exclusief
mutaties reserves). De GGD heeft geen leningen afgesloten, maar is verplicht haar liquide middelen onder
te brengen bij het Rijk. Om deze reden is de schuldquote negatief. De netto schuldquote is voor de GGD
eigenlijk niet relevant, maar vanwege BBV-verplichtingen opgenomen.
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote zowel in- als
exclusief doorgeleende gelden weergegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte
leningen). Op die manier wordt duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van de verstrekte leningen is en
wat dit betekent voor de schuldenlast. Ook deze is niet relevant voor de GGD.
                                                                                                                                 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin men in staat is aan de financiële verplichtingen te voldoen.
Hierbij wordt het eigen vermogen uitgedrukt in een percentage van het balanstotaal. De solvabiliteit kan als
ruim voldoende worden aangemerkt.
Structurele exploitatieruimte
Voor de beoordeling van het structurele en reële evenwicht van de begroting wordt het onderscheid
gemaakt tussen structurele en incidentele lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het om eenmalige
zaken die zich gedurende maximaal drie jaar voordoen. De structurele ruimte betreft hier de toevoeging
vanuit de opslag van 10% op de kostprijs van de additionele producten aan de risicoreserve.
Grondexploitatie
Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.
Belastingcapaciteit
Dit kengetal is specifiek voor gemeenten en niet van toepassing voor de GGD Drenthe.
2.3      Paragraaf Financiering
De Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) stelt regels voor het beheer van de treasury. De wet
bevat normen voor het beheersen van risico’s op kort- en langlopende leningen. Verder worden de
decentrale overheden verplicht een Treasurystatuut op te stellen en een Paragraaf financiering in de
begroting en het jaarverslag op te nemen.
1.       Treasurystatuut
Vanaf 2020 is het statuut opgeheven. De artikelen zijn als Bijlage in de Financiële Verordening 2020-2023
opgenomen. De afgelopen jaren zijn er belangrijke (maatschappelijke) ontwikkelingen geweest die van
invloed zijn op de treasury van decentrale overheden. Op Europees niveau zijn er maatregelen genomen om
ervoor te zorgen dat de overheidsuitgaven nu en op langere termijn houdbaar blijven. Deze maatregelen zijn
vertaald naar Nederlandse wetgeving, zoals de invoering van het verplicht schatkistbankieren en de Wet
houdbare overheidsfinanciën (de Wet hof). De gewijzigde regelgeving is opgenomen.
2.       Risicobeheer
Ten aanzien van het risicoprofiel is de richtlijn opgenomen dat de GGD alleen gelden uitzet bij instellingen
met een zogenaamde triple A-status, de meest betrouwbare bankinstellingen in Nederland. Na de
bankencrisis is een groot aantal instellingen teruggeplaatst naar een dubbele A-status. De Bank voor
Nederlandse gemeenten (BNG) heeft zijn triple A-status behouden. Bij deze bank zetten wij de eventuele
overtallige middelen uit. Met de invoering van het schatkistbankieren eind 2013 dienen wij, net als alle
andere lokale overheden, onze overtollige middelen (boven € 250.000) naar een gereserveerde rekening bij
de BNG over te boeken. Uit deze overtollige middelen voorziet het Rijk zich in een deel van haar
financieringsbehoefte.
3.       Renterisico kortlopende financiering (kasgeldlimiet)
Een belangrijk uitgangspunt van de Wet Fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten van
openbare lichamen. Om een grens te stellen aan kortlopende financiering is in de Wet Fido de kasgeldlimiet
opgenomen. Voor het jaar 2022 wordt geen overschrijding van de kasgeldlimiet verwacht.
                                                                                                          40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>4.      Renterisico vaste schuld (renterisiconorm)
Ook voor renterisico’s vaste schuld is in de Wet Fido een norm gesteld. Deze norm, de renterisiconorm,
bedraagt 20% van het begrotingstotaal. Het doel van deze norm is het vermijden van grote fluctuaties in de
rentelasten, welke consequenties kunnen hebben voor de financiële positie. De verwachting is dat we ook
voor 2022 ruimschoots onder de renterisiconorm zullen blijven.
5.      Europese Monetaire Unie (EMU)-saldo
Decentrale overheden moeten in hun begroting een berekening opnemen van het zogenoemde EMU-saldo
op basis van artikel 20 van het BBV; het EMU-saldo over het vorig begrotingsjaar (2021), een raming voor
het begrotingsjaar zelf (2022) en een raming voor het jaar na het begrotingsjaar (2023).
EU-lidstaten mogen een begrotingstekort (EMU-saldo) hebben van maximaal 3% van het bruto binnenlands
product. Hiervan is in Nederland 0,5% voor de decentrale overheden. De EMU-systematiek werkt anders
dan het baten-lastenstelsel dat deze overheden hanteren. Investeringen en uitgaven uit reserves tellen
bijvoorbeeld niet mee in het baten-lastenstelsel, maar wel in het EMU-saldo. Bij een sluitende begroting
kan daardoor toch een negatief EMU-saldo ontstaan.
GGD Drenthe voldoet met een positief EMU-saldo ruimschoots aan de gestelde voorwaarden.
                                                                                                         41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Tabel 27 EMU-saldo
                 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>3.       Financiële begroting
3.1      Begroting 2022
                                                                         Primitieve
                                                           Rekening                   Begroting
                                                                         begroting
                                                              2020                      2022
                          Programma                                        2021
 Baten                    Beschermen                           11.537         3.810        3.957
                          Beschermen - derden                    1.946        1.953        1.991
                          Bevorderen                               328          373          386
                          Bewaken                                  445          470          483
                          Jeugd                                11.274        11.376       11.843
                          Additioneel                          11.180        11.841       12.147
                          Bedrijfsvoering en middelen               71          323          225
 Totaal Baten                                                  36.782        30.145       31.031
 Lasten                   Beschermen                          -11.537        -3.810       -3.957
                          Beschermen - derden                   -1.946       -1.953       -1.991
                          Bevorderen                              -328         -373         -386
                          Bewaken                                 -488         -455         -467
                          Jeugd                               -11.274       -11.376     -11.902
                          Additioneel                         -10.803       -11.516     -11.823
                          Bedrijfsvoering en middelen              -71         -323         -225
 Totaal Lasten                                                -36.447       -29.805     -30.751
 Reserveringen            Bewaken                                   42           -15          -15
                          Jeugd                                      0             0           59
                          Additioneel                             -278         -325         -324
 Totaal Reserveringen                                             -236         -340         -281
 Eindtotaal                                                         99             0            0
                                                                       Tabel 28 Baten en lasten
De belangrijkste wijzigingen in de beleidsbegroting 2022 ten opzichte van de begroting 2021 zijn:
 De indexering van 2,18% vanuit de Kaderbrief 2022 is verwerkt;
 De uitbreiding van het RVP, waarover op landelijk niveau besluitvorming heeft plaatsgevonden. Het gaat
   om de HPV (Humaan Papilloma Virus) vaccinatie voor jongens. De uitbreiding is begroot op € 51.744. De
   financiering van het HPV vaccin voor jongens tot 18 jaar zal lopen via het gemeentefonds.
 De inhaalmogelijkheid voor personen van 18 tot en met 26 jaar. Dit deel is begroot op € 30.000. De
   financiering hiervan zal via het RVIM lopen.
 De aanpassing van de financiering van de Psychosociale Hulp bij Ongevallen en Rampen (PSHOR). Met het
   wijzigen van de Wet Veiligheidsregio’s (WVR) loopt deze bekostiging niet langer via de begroting van de
   Veiligheidsregio, maar wordt verschoven naar de begroting van de GGD. Per saldo verloopt deze wijziging
   voor de Drentse gemeenten budgettair neutraal, aanzien de verlaging van de begroting van de VRD gelijk
   is aan de verhoging van de begroting van de GGD. Het gaat om een bedrag van € 51.695.
 Voor organisatieontwikkeling om onze dienstverlening structureel te laten voldoen aan de eisen van onze
   opdrachtgevers en klanten is een toevoeging van € 125.000 opgenomen.
 De overige aanpassingen van baten en lasten per programma betreffen de uitwerking van de primitieve
   begroting 2021 naar de beheersbegroting, die een doorwerking heeft naar 2022. Deze aanpassingen zijn
   technisch van karakter en hebben geen invloed op de hoogte van de gemeentelijke bijdragen.
                                                                                                        43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>3.2       Meerjarenraming 2022 - 2025
Ook in de meerjarenbegroting is volgens de uitgangspunten die in de Kaderbrief 2022 zijn opgenomen; de
gemeentelijke bijdragen zijn hierop aangepast. Hierna volgen overzichten van de meerjarenraming per
kostensoort en per programma.
Meerjarenraming programma Beschermen
                                                               Primitieve
                                                     rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Beschermen                                           begroting
                                                       2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                 2021
Baten                 Inwonerbijdrage gemeenten          3.310      3.397      3.586      3.659      3.730      3.803
                      Opbrengsten Algemeen basis           243        413        372        379        387        394
                      Overige opbrengsten                7.972           0          0          0          0          0
                      Resultaat voorgaande jaren            13           0          0          0          0          0
Totaal Baten                                            11.537      3.810      3.957      4.038      4.116      4.197
Lasten                Salarissen en sociale lasten      -2.189     -1.860     -1.921     -1.960     -1.999     -2.037
                      Overige personeelskosten          -6.095         -70        -63        -64        -65        -67
                      Kapitaallasten                       -12           0          0          0          0          0
                      Huisvestingskosten                  -856          -9        -10        -11        -11        -11
                      Algemene Kosten                     -378         -39        -39        -40        -41        -42
                      Doorbelasting middelen            -1.385     -1.438     -1.520     -1.551     -1.581     -1.612
                      Productiekosten Jeugd basis         -242           0          0          0          0          0
                      Productiekosten Algemeen basis      -381       -394       -403       -411       -419       -428
Totaal Lasten                                          -11.537     -3.810     -3.957     -4.038     -4.116     -4.197
                                                             0           0          0          0          0          0
Meerjarenraming programma Beschermen derden
                                                               Primitieve
                                                     rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Beschermen - derden                                  begroting
                                                       2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                 2021
Baten                 Opbrengsten Jeugd basis              217        103        132        135        137        140
                      Bijdrage GHOR                        904        927        945        965        983      1.003
                      Overige opbrengsten                   69           0          0          0          0          0
                      Bijdragen gemeenten jeugd            719        923        913        932        950        969
                      Resultaat voorgaande jaren            38           0          0          0          0          0
Totaal Baten                                             1.946      1.953      1.991      2.031      2.071      2.111
Lasten                Salarissen en sociale lasten      -1.211     -1.338     -1.127     -1.150     -1.172     -1.195
                      Overige personeelskosten             -38         -11        -11        -11        -12        -12
                      Kapitaallasten                        -8          -8         -9         -9         -9         -9
                      Huisvestingskosten                   -28         -26        -23        -23        -24        -24
                      Algemene Kosten                      -89           0         -4         -4         -4         -4
                      Doorbelasting middelen              -526       -540       -776       -792       -807       -823
                      Productiekosten Jeugd basis          -45         -31        -41        -42        -43        -43
Totaal Lasten                                           -1.946     -1.953     -1.991     -2.031     -2.071     -2.111
                                                             0           0          0          0          0          0
                                                                                                                     44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Meerjarenraming programma Bevorderen
                                                                   Primitieve
                                                         rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Bevorderen                                               begroting
                                                           2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                     2021
Baten                Inwonerbijdrage gemeenten                 363        373        386        393        401        409
                     Overige opbrengsten                       -35           0          0          0          0          0
Totaal Baten                                                   328        373        386        393        401        409
Lasten               Salarissen en sociale lasten             -200       -227       -233       -238       -243       -247
                     Overige personeelskosten                   -1          -4         -4         -4         -4         -4
                     Algemene Kosten                             0          -5         -5         -6         -6         -6
                     Doorbelasting middelen                   -127       -132       -137       -140       -143       -146
                     Productiekosten Algemeen basis              0          -6         -6         -6         -6         -6
Totaal Lasten                                                 -328       -373       -386       -393       -401       -409
                                                                 0           0          0          0          0          0
Meerjarenraming programma Bewaken
                                                                   Primitieve
                                                         rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Bewaken                                                  begroting
                                                           2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                     2021
Baten                Inwonerbijdrage gemeenten                 403        415        428        437        446        454
                     Overige opbrengsten                       -11           0          0          0          0          0
                     Bijdragen gemeenten jeugd                  53          55         54         55         56         57
Totaal Baten                                                   445        470        483        492        502        512
Lasten               Salarissen en sociale lasten             -274       -280       -285       -290       -296       -302
                     Overige personeelskosten                    0          -3         -3         -3         -3         -3
                     Algemene Kosten                           -13         -26        -26        -27        -27        -28
                     Doorbelasting middelen                   -140       -145       -152       -155       -158       -162
                     Productiekosten Algemeen basis            -61          -2         -2         -3        -68         -2
Totaal Lasten                                                 -488       -455       -467       -479       -552       -495
Reserveringen        Reserveringen                              42         -15        -15        -14         50        -16
Totaal Reserveringen                                            42         -15        -15        -14         50        -16
                                                                 0           0          0          0          0          0
Meerjarenraming programma Jeugd
                                                                   Primitieve
                                                         rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Jeugd                                                    begroting
                                                           2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                     2021
Baten                Opbrengsten Jeugd basis                   492        475        485        495        505        515
                     Bijdragen gemeenten huisvesting JGZ       491        497        488        498        508        517
                     Overige opbrengsten                       154           1          1          1          1          1
                     Bijdragen gemeenten jeugd              10.136     10.403     10.869     11.089     11.306     11.526
Totaal Baten                                                11.274     11.376     11.843     12.084     12.319     12.560
Lasten               Salarissen en sociale lasten           -6.705     -6.506     -6.940     -7.081     -7.219     -7.360
                     Overige personeelskosten                 -189       -373       -380       -387       -395       -403
                     Kapitaallasten                           -160       -176       -178       -182       -185       -189
                     Huisvestingskosten                       -552       -524       -533       -544       -555       -566
                     Algemene Kosten                          -176       -198       -237       -181       -185       -189
                     Doorbelasting middelen                 -3.169     -3.283     -3.304     -3.371     -3.436     -3.503
                     Productiekosten Jeugd basis              -323       -316       -331       -338       -344       -351
Totaal Lasten                                              -11.274    -11.376    -11.902    -12.084    -12.319    -12.560
Reserveringen        Reserveringen                               0           0         59          0          0          0
Totaal Reserveringen                                             0           0         59          0          0          0
                                                                 0           0          0          0          0          0
                                                                                                                         45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Meerjarenraming programma Additioneel
                                                                       Primitieve
                                                             rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Additioneel                                                  begroting
                                                               2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                         2021
Baten                   Opbrengsten Jeugd additioneel            1.789      2.173      2.013      2.054      2.094      2.134
                        Opbrengsten Algemeen basis                  11           0          0          0          0          0
                        Opbrengsten Algemeen additioneel         8.412      9.155      9.597      9.792      9.983     10.177
                        Overige opbrengsten                        968        514        537        548        559        570
Totaal Baten                                                    11.180    11.841      12.147     12.393     12.635     12.881
Lasten                  Salarissen en sociale lasten            -7.356     -8.463     -8.548     -8.722     -8.892     -9.065
                        Overige personeelskosten                -1.003       -341       -625       -637       -650       -662
                        Kapitaallasten                             -11         -26        -26        -26        -27        -27
                        Huisvestingskosten                          -4          -2         -3         -3         -3         -3
                        Algemene Kosten                           -235       -207       -237       -242       -247       -251
                        Doorbelasting middelen                  -2.037     -2.113     -2.017     -2.058     -2.098     -2.139
                        Productiekosten Algemeen basis               0           0         -6         -6         -6         -6
                        Productiekosten Algemeen addiitoneel      -145       -363       -361       -368       -376       -383
                        Resultaat voorgaande jaren                 -10           0          0          0          0          0
Totaal Lasten                                                  -10.803   -11.516     -11.823    -12.063    -12.298    -12.538
Reserveringen           Reserveringen                             -278       -325       -324       -331       -337       -344
Totaal Reserveringen                                              -278       -325       -324       -331       -337       -344
                                                                    99           0          0          0          0          0
Meerjarenraming programma Bedrijfsvoering
                                                                       Primitieve
                                                             rekening              Begroting  Begroting  Begroting  Begroting
Programma Bedrijfsvoering en middelen                                  begroting
                                                               2020                  2022       2023       2024       2025
                                                                         2021
Baten                   Inwonerbijdrage gemeenten                  735        753        822        839        855        872
                        Overige opbrengsten                       -230          29         28         29         29         30
                        Bijdragen gemeenten jeugd                 -448       -460       -625       -638       -651       -663
                        Resultaat voorgaande jaren                  15           0          0          0          0          0
Totaal Baten                                                        71        323        225        229        234        238
Lasten                  Salarissen en sociale lasten            -3.312     -4.073     -4.029     -4.110     -4.191     -4.272
                        Overige personeelskosten                -2.128     -1.888     -1.909     -1.948     -1.986     -2.025
                        Kapitaallasten                            -234       -317       -314       -320       -326       -333
                        Huisvestingskosten                        -774       -726       -767       -782       -798       -813
                        Algemene Kosten                         -1.008       -971     -1.113     -1.136     -1.158     -1.181
                        Doorbelasting middelen                   7.384      7.651      7.907      8.068      8.225      8.385
Totaal Lasten                                                      -71       -323       -225       -229       -234       -238
                                                                     0           0          0          0          0          0
                                                                                                                             46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>3.3          Gemeentelijke bijdragen 2022 - 2025
In onderstaande tabel geven we het verloop van de gemeentelijke bijdrage 2022-2025 inclusief de bijdrage
VTD weer. Deze is conform de Kaderbrief 2022.
 Verloop gemeentelijke bijdragen basistaken GGD        Jeugd 0-18 Huisvesting 0-      Jeugd 4-18       Overige       VTD           Totaal
 Drenthe en Veilig Thuis Drenthe                           jaar         18 jaar           jaar      programma's
 Primitieve begroting 2021                                9.346.503       497.318       1.574.551      4.937.523    6.469.579    22.825.474
 Huisvesting 0-18 aanpassing cf beheersbegroting                  0        -12.158               0              0            0       -12.158
 Prenataal huisbezoek                                        80.000              0               0              0            0        80.000
 Aanpassing RVP                                             -58.683              0         -21.317              0            0       -80.000
 Beheersbegroting 2021                                  € 9.367.820      € 485.160     € 1.553.234    € 4.937.523  € 6.469.579  € 22.813.316
 Loon- en prijsindexatie 2022 (2,18%)                       204.218         10.576          33.861       107.638      141.037        497.330
 Huisvesting 0-18 aanpassing sluiting Diever                      0         -7.784               0              0            0        -7.784
 Organisatieontwikkeling                                          0              0               0       125.000             0       125.000
 Aanpassing RVP                                              37.934              0          13.810              0            0        51.744
 Aanpassing WVR - PSHOR                                           0              0               0         51.695            0        51.695
 Bijdrage 2022                                          € 9.609.972      € 487.952     € 1.600.905    € 5.221.856  € 6.610.616  € 23.531.301
 Loon- en prijscompensatie 2023 (2,03%)                     195.082          9.905          32.498       106.004      134.196        477.685
 Bijdrage 2023                                          € 9.805.055      € 497.858     € 1.633.403    € 5.327.860  € 6.744.811  € 24.008.987
 Bij: loon- en prijscompensatie 2024 (1,95%)                191.199          9.708          31.851       103.893      131.524        468.175
 Bijdrage 2024                                          € 9.996.253      € 507.566     € 1.665.254    € 5.431.753  € 6.876.335  € 24.477.162
 Bij: loon- en prijscompensatie 2025 (1,95%)                194.927          9.898          32.472       105.919      134.089        477.305
 Bijdrage 2025                                         € 10.191.180      € 517.464     € 1.697.727    € 5.537.672  € 7.010.424  € 24.954.467
Financiering programma Jeugd
Deze tabel specificeert de kosten voor gemeenten, die besloten hebben tot integrale jeugdgezondheidszorg.
 Jeugd 0-18 jaar                        2022                            2023                        2024                     2025
                       inwoners 0-
                                                   basis-
                       18 per 1-1- tarief 2022                tarief 2023      totaal     tarief 2024     totaal   tarief 2025     totaal
                                                  bijdrage
                          2020
 Assen                     13.698        141,09  1.932.689        143,96     1.971.923         146,76    2.010.375     149,63    2.049.578
 Borger-Odoorn              4.406        141,09    621.655        143,96       634.275         146,76      646.643     149,63       659.252
 Emmen                     19.289        141,09  2.721.539        143,96     2.776.786         146,76    2.830.934     149,63    2.886.137
 Hoogeveen                 11.258        141,09  1.588.423        143,96     1.620.668         146,76    1.652.271     149,63    1.684.490
 Midden-Drenthe             6.057        141,09    854.599        143,96       871.948         146,76      888.950     149,63       906.285
 Noordenveld                5.689        141,09    802.677        143,96       818.971         146,76      834.941     149,63       851.223
 Westerveld                 3.142        141,09    443.314        143,96       452.313         146,76      461.133     149,63       470.125
 De Wolden                  4.572        141,09    645.076        143,96       658.171         146,76      671.006     149,63       684.090
 Totaal                   68.111                 9.609.972                   9.805.055                  9.996.253              10.191.180
Conform bestuursbesluit zijn de huisvestingskosten van de JGZ niet meer opgenomen als onderdeel van de
basistaken, maar worden deze separaat afgerekend met de desbetreffende gemeenten. Deze tabel
specificeert deze kosten per gemeente.
                                                                                                                                          47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre> Huisvesting 0-18      2022           2023           2024           2025
                     bijdrage       bijdrage       bijdrage       bijdrage
 Assen                  72.847         74.326         75.775         77.253
 Borger-Odoorn          51.413         52.457         53.479         54.522
 Emmen                129.480        132.109        134.685        137.311
 Hoogeveen              69.642         71.056         72.441         73.854
 Midden-Drenthe         72.542         74.014         75.458         76.929
 Noordenveld            42.747         43.615         44.465         45.332
 Westerveld             29.233         29.826         30.408         31.001
 De Wolden              20.049         20.456         20.855         21.261
 Totaal               487.953        497.859        507.566        517.463
De tabel specificeert de bijdrage van de gemeenten die de integrale Jeugdgezondheidszorg niet onder
hebben gebracht bij de gemeenten.
 Jeugd 4-18 jaar                2022                              2023                     2024                      2025
                 inwoners 4-
                                             basis-
                 18 per 1-1- tarief 2022                tarief 2023     totaal   tarief 2024    totaal     tarief 2025    totaal
                                            bijdrage
                    2020
 Aa en Hunze          3.672        79,19     290.800          80,80     296.703        82,38     302.489         83,98     308.387
 Coevorden            5.263        79,19     416.797          80,80     425.258        82,38     433.551         83,98     442.005
 Meppel               5.612        79,19     444.436          80,80     453.458        82,38     462.301         83,98     471.315
 Tynaarlo             5.668        79,19     448.871          80,80     457.983        82,38     466.914         83,98     476.019
 Totaal             20.215                 1.600.904                  1.633.402               1.665.255                 1.697.726
Financiering overige programma’s
Het totaal te financieren bedrag voor de gemeenten is in 2022 geïndexeerd met 2,18%. Ook is de bijdrage
voor organisatieontwikkeling en de aanpassing van de WVR in dit programma opgenomen. De bijdrage per
inwoner is hier op aangepast en bedraagt € 10,58 per inwoner in 2022.
 Overige programma's inwoners             2022                      2023                    2024                     2025
                      1-1-2020    per inw.      totaal      per inw.      totaal    per inw.      totaal     per inw.      totaal
 Aa en Hunze             25.445       10,58     269.141         10,79     274.605       11,00      279.959       11,22     285.419
 Assen                   68.599       10,58     725.597         10,79     740.326       11,00      754.763       11,22     769.481
 Borger-Odoorn           25.559       10,58     270.347         10,79     275.835       11,00      281.214       11,22     286.697
 Coevorden               35.297       10,58     373.349         10,79     380.928       11,00      388.356       11,22     395.929
 Emmen                 107.048        10,58   1.132.286         10,79   1.155.271       11,00   1.177.799        11,22   1.200.766
 Hoogeveen               55.699       10,58     589.149         10,79     601.109       11,00      612.830       11,22     624.780
 Meppel                  33.920       10,58     358.784         10,79     366.068       11,00      373.206       11,22     380.483
 Midden-Drenthe          33.185       10,58     351.010         10,79     358.135       11,00      365.119       11,22     372.239
 Noordenveld             31.253       10,58     330.574         10,79     337.285       11,00      343.862       11,22     350.568
 Tynaarlo                33.887       10,58     358.435         10,79     365.711       11,00      372.843       11,22     380.113
 Westerveld              19.460       10,58     205.836         10,79     210.014       11,00      214.109       11,22     218.284
 De Wolden               24.330       10,58     257.347         10,79     262.572       11,00      267.692       11,22     272.912
 Totaal                493.682                5.221.856                 5.327.860               5.431.753                5.537.672
                                                                                                                                  48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Financiering VTD
De bijdrage voor Veilig Thuis laat zich als volgt specificeren.
 Bijdrage VTD
                       Bijdrage
                                       Verdeling o.b.v.       Verdeling o.b.v. inwoners        Bijdrage
                      Centrum-
                                  rijksbijdrage jeugd 2016            (1-1-2020)                2022
                      gemeente
 Aa en Hunze                            4,3%          81.700        25.445        184.742         266.442
 Assen                                 18,4%        349.600         68.599        498.059         847.659
 Borger-Odoorn                          5,3%        100.700         25.559        185.569         286.269
 Coevorden                              6,2%        117.800         35.297        256.272         374.072
 Emmen                 1.126.270       24,7%        469.300       107.048         777.215      2.372.785
 Hoogeveen                             12,8%        243.200         55.699        404.399         647.599
 Meppel                                 6,7%        127.300         33.920        246.274         373.574
 Midden-Drenthe                         5,7%        108.300         33.185        240.937         349.237
 Noordenveld                            4,9%          93.100        31.253        226.910         320.010
 Tynaarlo                               5,1%          96.900        33.887        246.034         342.934
 Westerveld                             3,0%          57.000        19.460        141.288         198.288
 De Wolden                              2,9%          55.100        24.330        176.646         231.746
 Totaal                1.126.270                 1.900.000         493.682      3.584.346      6.610.615
3.4        Reserves en voorzieningen 2022-2025
In onderstaande overzichten wordt het meerjarig verloop van de reserves en voorzieningen weergegeven.
Het verloop is uitgesplitst in toevoegingen en onttrekkingen per jaar. Het doel, de risicocalculatie en de
ontwikkeling wordt per reserve geduid. Tevens is een overzicht van het verloop van de reserves en
voorzieningen per programma weergegeven.
                                2022                        2022                                      2023
                              Beginstand     Storting    Onttrekking    Eindstand     Storting     Onttrekking  Eindstand
 Algemene reserve                     769             0             0          769             0             0         769
 Risicoreserve                     1.319            324             0        1.643           331             0       1.974
 Organisatieontwikkeling              178             0          -59           119             0             0         119
 Egalisatiereserve                    231            15             0          246            16            -2         260
 Reserve VTD                          154             0             0          154             0             0         154
 Totaal                             2.651           339           -59         2.931          347             -2       3.276
                                2024                        2024                                      2025
                              Beginstand     Storting    Onttrekking    Eindstand     Storting     Onttrekking  Eindstand
 Algemene reserve                     769             0             0          769             0             0         769
 Risicoreserve                     1.974            337             0        2.311           344             0       2.655
 Organisatieontwikkeling              119             0             0          119             0             0         119
 Egalisatiereserve                    260            16          -66           210            16             0         226
 Reserve VTD                          154             0             0          154             0             0         154
 Totaal                             3.276           353           -66         3.563          360              0       3.923
Algemene reserve
Doel
De algemene reserve is ingesteld voor als algemeen weerstandsvermogen voor onvoorziene uitgaven en
andere bedrijfsrisico’s, voor zover hierin niet op andere wijze is voorzien. De risico’s voor additionele taken,
worden opgevangen vanuit de Risicoreserve.
                                                                                                                         49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Risicocalculatie
Voor deze reserve is de bestuurlijke norm dat wij 5% aanhouden van de kostenomvang van het
basistakenpakket. Het maximum voor 2022 bedraagt € 821.637.
Risicoreservering
Doel
Het opvangen van risico van additioneel werk.
Risicocalculatie
De berekening is op basis van ‘Personeelsvolume additionele taken per einde jaar’ x ‘worst-case scenario
(=33%)’. De gewenste omvang, conform deze norm, voor 2022 bedraagt € 1.023.000
Ontwikkelingsplanning
Indien de gewenste omvang overschreden wordt, zal het overschot uitgekeerd worden aan de gemeenten
conform de relatieve omvang van de afname van de additionele taken.
Reserve organisatieontwikkeling
Doel
Aansluiten op verwachte en gesignaleerde ontwikkelingen. Voor organisatieontwikkeling zijn geen
structurele posten opgenomen in de begroting. De GGD is een professionele en kennisrijke organisatie die,
zeker de komende jaren, een belangrijk kennis- en expertisecentrum van en voor de gemeenten is. Om
deze rol te kunnen blijven spelen, is het noodzakelijk om medewerkers en organisatie voortdurend te
ontwikkelen.
Risicocalculatie
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘doel’ genoemde onderwerpen en de mogelijk
claims.
Ontwikkelingsplanning
Voor organisatieontwikkeling zijn geen structurele posten opgenomen in de begroting. De reserve wordt
gevoed wanneer de bedrijfsvoering dat in enig jaar toelaat. GGD moet het zelf inverdienen in de
bedrijfsvoering.
Egalisatiereserve
Doel
Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst (egalisatie van de kosten).
Mogelijke claims
Egalisatie van de kosten van 3 onderzoeken epidemiologie per vier jaar (€ 19.000), opleiding Forensisch
artsen (€ 97.000) en Publieke Gezondheid Asielzoekers (€ 76.000) en opleiding arts infectieziektebestrijding
(€ 33.000).
Risicocalculatie
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘mogelijke claims’ genoemde onderwerpen.
                                                                                                           50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Ontwikkelingsplanning
P.m.
Reserve VTD
Doel
Ter voorkoming van een piek in de kosten en lasten in de toekomst (egalisatie van de kosten).
Mogelijke claims
Onder andere MDA++, de radarfunctie en de toename van het aantal te verwerken meldingen.
Risicocalculatie
Realistische inschatting van de te verwachten kosten bij ‘mogelijke claims’ genoemde onderwerpen.
Ontwikkelingsplanning
P.m.
Meerjarenraming 2022-2025 onttrekking/storting reserves per programma
                                                   Raming 2022                          Raming 2023
                                        storting    onttrekking  saldo       storting    onttrekking   saldo
Programma beschermen                             0             0         0            0             0          0
Programma beschermen derden                      0             0         0            0             0          0
Programma bevorderen                             0             0         0            0             0          0
Programma bewaken                               15             0        15           16            -2         14
Programma jeugd                                  0          -59        -59            0             0          0
Programma additioneel                          324             0      324           331             0       331
Programma bedrijfsvoering en middelen            0             0         0            0             0          0
Totaal                                         339           -59       280          347             -2       345
                                                   Raming 2024                          Raming 2025
                                        storting    onttrekking  saldo       storting    onttrekking   saldo
Programma beschermen                             0             0         0            0             0          0
Programma beschermen derden                      0             0         0            0             0          0
Programma bevorderen                             0             0         0            0             0          0
Programma bewaken                               16          -66        -50           16             0         16
Programma jeugd                                  0             0         0            0             0          0
Programma additioneel                          337             0      337           344             0       344
Programma bedrijfsvoering en middelen            0             0         0            0             0          0
Totaal                                         353           -66       287          360              0       360
                                                                                                               51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>3.5       Incidentele baten en lasten
Op grond van artikel 28 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) moet een overzicht worden
verstrekt van de incidentele baten en lasten. Dit betreft een overzicht van de incidentele baten en lasten
per programma, waarbij per programma ten minste de belangrijkste posten afzonderlijk worden
gespecificeerd.
Het overzicht van de incidentele baten en lasten is een onmisbaar overzicht voor het verkrijgen van een
juiste beeld van het materieel sluiten van de (meerjaren)begroting en daarmee van de financiële positie
van GGD Drenthe. Per definitie behoren de stortingen en onttrekkingen aan en van de reserves tot de
incidentele lasten en baten. Om die reden worden deze in onderstaande tabel weergegeven.
                                                                  Begroting   Begroting  Begroting  Begroting
                               Programma                            2022        2023       2024       2025
 Baten                         Bewaken                                      0          0         66          0
                               Jeugd                                     414        362        369        377
                               Additioneel                                  0          0          0          0
 Totaal Baten                                                            414        362        436        377
                                                                  Begroting   Begroting  Begroting  Begroting
                               Programma                            2022        2023       2024       2025
 Lasten                        Bewaken                                      0          0        -66          0
                               Jeugd                                    -414       -362       -369       -377
                               Additioneel                              -324       -331       -337       -344
 Totaal Lasten                                                          -738       -693       -773       -721
 Specificatie incidentele baten
                                                                  Begroting   Begroting  Begroting  Begroting
 Programma bewaken                                                  2022        2023       2024       2025
 Volwassenen en ouderenonderzoek (dekking egalisatiereserve)                0          0         66          0
 Totaal programma bewaken                                                   0          0         66          0
 Programma jeugd
 Subsidie 1e/2e fase artsen in opleiding                                 355        362        369        377
 JGZ in Flow: meer zorg op maat! (dekking reserve organisatieontwikkeling) 59          0          0          0
 Totaal programma jeugd                                                  414        362        369        377
 Specificatie incidentele lasten
                                                                  Begroting   Begroting  Begroting  Begroting
 Programma bewaken                                                  2022        2023       2024       2025
 Volwassenen en ouderenonderzoek                                            0          0        -66          0
 Totaal programma bewaken                                                   0          0        -66          0
 Programma jeugd
 Opleidingskosten 1e/2e fase artsen in opleiding                        -355       -362       -369       -377
 JGZ in Flow: meer zorg op maat! (dekking reserve organisatieontwikkeling)-59          0          0          0
 Totaal programma jeugd                                                 -414       -362       -369       -377
 Programma additioneel
 Storting risicoreserve                                                 -324       -331       -337       -344
 Totaal programma additioneel                                           -324       -331       -337       -344
Voor het programma additioneel wordt een opslag van 10% berekend op de kostprijs van de additionele
producten. Deze opslag is bedoeld voor eventuele frictiekosten als gemeenten besluiten geen additionele
producten meer af te nemen van de GGD. De opslag wordt gestort in de risicoreserve. Deze stortingen
                                                                                                             52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>gebeuren jaarlijks en kunnen dus niet als een incidentele last worden gezien. De omvang van de risicoreserve
is gehouden aan een bestuurlijke afspraak dat deze niet hoger is dan 33% van de loonkosten. Als de reserve
boven deze bestuurlijke norm komt wordt het meerdere in principe terug betaald aan de gemeenten.
Ter egalisatie van de kosten van 3 onderzoeken epidemiologie per 4 jaar (programma bewaken) storten we
jaarlijks in de egalisatiereserve. De jaarlijkse stortingen en onttrekkingen zien wij niet als incidentele baten
en lasten, maar zijn bedoeld om lasten en baten over de verschillende jaren te egaliseren tot een structureel
gemiddelde.
Om te beoordelen of de begroting structureel sluitend is, worden de begrotingssaldi gecorrigeerd met het
saldo van incidentele baten en lasten.
 Gezuiverd saldo
                                                                 Begroting  Begroting    Begroting    Begroting
                                                                   2022        2023         2024        2025
 Geraamde resultaat                                                    324         331           337         344
 Saldo incidentele baten                                               414         362           436         377
 Saldo incidentele lasten                                             -738        -693          -773        -721
 Gezuiverd saldo                                                          0          0             0           0
                                                                                                               53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Bijlage 1 Verklarende woordenlijst
 ABO       Algemeen bestuurlijk overleg
 ABR       Antibioticaresistentie
 AIOS      Arts in opleiding tot specialist
 AMV       Alleenstaande minderjarige vreemdeling
 AVG       Algemene Verordening Gegevensbescherming
 AZC       Asielzoekerscentrum
 BBV       Besluit Begroting en Verantwoording
 BCG       Bacillus calmette-guérin (vaccin tegen tuberculose)
 BI        Business-intelligence
 BMR       (vaccin tegen) Bof, mazelen en rodehond
 BRMO      Bijzonder resistente micro-organismen
 BRP       Basisregistratie van personen
 BSO       Buitenschoolse opvang
 BVD       Bestuurlijk veiligheidsoverleg Drenthe
 CB        Consultatiebureau
 CJG       Centrum voor jeugd en gezin
 COA       Centraal orgaan opvang asielzoekers
 CRI       Crisis, rampen en Incidenten
 CSG       Centrum Seksueel Geweld
 DI-PG     Deskundige Infectiepreventie Publieke Gezondheid
 DTP       (vaccin tegen) Difterie , tetanus, polio
 DKTP      (vaccin tegen) Difterie , kinkhoest, tetanus, polio
 FG        Forensische Geneeskunde
 FMEK      Forensisch medische expertise bij kindermishandeling
 GAGS      Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen
 GGD       Gemeentelijke gezondheidsdienst
 GGZ       Geestelijke gezondheidszorg
 GHOR      Geneeskundige hulverleningsorganisatie in de regio
 GIDS      Gezond in de stad: landelijke stimuleringsprogramma
 GOB       Gastouderbureau
 GROP      GGD rampen opvangplan
 IKB       Individueel Keuze Budget
 IKK       Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang
 IZB       Infectieziektebestrijding
 HBO       Hoger beroepsonderwijs
 HG        Huiselijk geweld
 HIb       Haemophilus influenzae type B (Hib)-ziekten
 HPV       Humaan papillomavirus
 JGZ       Jeugdgezondheidszorg
 JOGG      Jongeren op gezond gewicht
 KDV       Kinderdagverblijf
 KIES      Kinderen in Echtscheidingssituaties
 KNMAR     Koninklijke Nederlandse Marechaussee
 KWE       Kleinschalige Wooneenheid
 KWG       Kleinschalige Woongroep
                                                                54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>LHBT  lesbische vrouwen/homoseksuele mannen/biseksuelen/transgenders
LPK   Landelijk Professioneel Kader
MDA++ Multidisciplinaire aanpak intersectoraal en specialistisch
NJI   Nederlands Jeugdinstituut
NODO  Nader Onderzoek DoodsOorzaak
OGGZ  Openbare geestelijke gezondheidszorg
OTO   Opleiden, trainen, oefenen
P&O   Personeel & organisatie
PGA   Publieke gezondheid asielzoekers
PSHi  Psychosociale hulverlening bij incidenten
RIVM  Rijksinstituut voor volksgezondheid en milieu
RUD   Regionale uitvoeringsdienst
RVP   Rijksvaccinatieprogramma
SBOH  Stichting beroepsopleiding huisartsen
SOA   Seksueel overdraagbare aandoening
TBC   Tuberculosebestrijding
THZ   Technische Hygiënezorg
UMCG  Universitair Medisch Centrum Groningen
VDG   Verenigde Drentse Gemeenten
VNG   Verenigde Nederlandse Gemeenten
VenJ  Veiligheid en Justitie
VNN   Verslavingszorg Noord-Nederland
VO    Voortgezet Onderwijs
VRD   Veiligheidsregio Drenthe
VVE   Voorschoolse – en Vroegschoolse Educatie
VTD   Veilig Thuis Drenthe
VWS   Volksgezondheid, welzijn, sport
WMO   Wet maatschappelijke ondersteuning
WOB   Wet Openbaarheid van Bestuur
      Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke
WNT
      sector
                                                                            55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Bijlage 2         Overige overzichten
In het Besluit Begrotingsverantwoording voor gemeenten en provincies (BBV) staat aangegeven welke
overzichten onderdeel van de begroting moeten zijn.
Deze overzichten zijn hieronder opgenomen en waar mogelijk toegelicht.
Tabel inzake beleidsindicatoren formatie en organisatie
 Beleidsindicatoren                  2021        2022       2023      2024      2025
 1. Formatie                         0,57        0,57       0,57      0,57      0,57
 Fte per 1.000 inwoners
 2. Bezetting                        0,61        0,56       0,56      0,56      0,56
 Fte per 1.000 inwoners
 3. Apparaatkosten                    € 60        € 62       € 63      € 64      € 65
 per inwoner
 4. Externe inhuur                     4%          4%         4%        4%        4%
 % van de loonkosten
 5. Overhead                          23%         22%       22%       22%       22%
 % van de totale lasten
 Aantal inwoners Drenthe          493.682
Toelichting
Formatie en bezetting
De toegestane formatie bij de GGD bedraagt in 2022 280 fte, zijnde 0,57 fte per 1.000 inwoners.
Onder toegestane formatie verstaan wij de formatie voor de basistaken plus de formatie voor additionele
taken.
De geraamde bezetting wordt wat lager ingeschat vanwege vacatures die er altijd zijn en waarvan het tijd
kost ze in te vullen.
Apparaatskosten
De apparaatskosten voor 2022 stijgen ten opzichte van 2021. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de
loon- en prijsindexatie en de aanpassingen in de inwonerbijdrage, zoals de toevoeging van RVP-vaccinatie
voor jongens en de toevoeging voor organisatieontwikkeling. De stijging vanaf 2023 als bedrag per inwoner
komt door de loon- en prijsstijgingen die zijn verwerkt die we in de meerjarenbegroting hebben
opgenomen (conform kaderbrief 2022).
Externe inhuur
Externe inhuur betreft de kosten van structurele inhuur van een aantal functies die niet op de loonlijst van
de GGD voorkomen. Het gaat o.a. om GAGS piket en inhuur van Forensische artsen.
                                                                                                            56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Tabel inzake geprognosticeerde balans
         Geprognosticeerde balans (in € 1.000)                     2022    2023    2024    2025
         Activa         Materiele vaste activa                       1.450   1.400   1.350   1.300
                        Voorraden                                       20      20      20      20
                        Uitzettingen korter dan 1 jaar               3.374   3.756   4.143   4.537
                        Overlopende activa                             350     350     350     350
                        Liquide middelen                               250     250     250     250
         Totaal activa                                               5.444   5.775   6.112   6.456
         Lasten         Eigen vermogen                              -3.194  -3.525  -3.862  -4.206
                        Netto vlottende schulden korter dan 1 jaar    -250    -250    -250    -250
                        Overlopende passiva                         -2.000  -2.000  -2.000  -2.000
         Totaal passiva                                             -5.444  -5.775  -6.112  -6.456
                                                                                                 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Tabel inzake taakvelden
 BBV-Taakvelden                                       Begroting 2022  Begroting 2023  Begroting 2024  Begroting 2025
 Baten
   0.10 Mutaties reserves                                          59               2              66               0
   0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten               0               0               0               0
   0.4 Overhead                                                   159             162             165             168
   0.8 Overige baten en lasten                                      0               0               0               0
   0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                                 0               0               0               0
 0 Bestuur en ondersteuning                                       218             164             231             168
   1.1 Crisisbeheersing en brandweer                            1.122           1.144           1.167           1.190
   1.2 Openbare orde en veiligheid                                364             371             379             386
 1 Veiligheid                                                   1.486           1.516           1.545           1.576
   6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                        1.368           1.396           1.423           1.451
   6.81 Geëscaleerde zorg 18+                                   1.371           1.399           1.426           1.454
   6.82 Geëscaleerde zorg 18-                                   5.553           5.666           5.777           5.889
 6 Sociaal Domein                                               8.292           8.461           8.626           8.794
   7.1 Volksgezondheid                                         21.212          21.642          22.064          22.495
   7.5 Begraafplaatsen en crematoria                              281             287             293             298
 7 Volksgezondheid en milieu                                   21.493          21.929          22.357          22.793
 Totaal Baten                                                  31.489          32.070          32.760          33.331
 Lasten
   0.10 Mutaties reserves                                        -340            -347            -353            -360
   0.11 Resultaat van de rekening van baten en lasten               0               0               0               0
   0.4 Overhead                                                -7.102          -7.255          -7.405          -7.558
   0.8 Overige baten en lasten                                   -524            -534            -545            -555
   0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)                                 0               0               0               0
 0 Bestuur en ondersteuning                                    -7.965          -8.136          -8.303          -8.473
   1.1 Crisisbeheersing en brandweer                             -945            -964            -982          -1.001
   1.2 Openbare orde en veiligheid                               -347            -354            -360            -367
 1 Veiligheid                                                  -1.291          -1.317          -1.342          -1.368
   6.1 Samenkracht en burgerparticipatie                         -810            -826            -842            -858
   6.81 Geëscaleerde zorg 18+                                  -1.142          -1.164          -1.187          -1.209
   6.82 Geëscaleerde zorg 18-                                  -4.620          -4.712          -4.802          -4.893
 6 Sociaal Domein                                              -6.572          -6.702          -6.830          -6.961
   7.1 Volksgezondheid                                        -15.429         -15.678         -16.043         -16.282
   7.5 Begraafplaatsen en crematoria                             -232            -237            -241            -246
 7 Volksgezondheid en milieu                                  -15.661         -15.915         -16.284         -16.528
 Totaal Lasten                                                -31.489         -32.070         -32.760         -33.331
 Eindtotaal                                                        -0              -0              -0              -0
In deze tabel worden de totale kosten van de GGD (basis en additioneel) gerubriceerd naar de verplichte
gemeentelijke taakvelden.
                                                                                                                    58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>