<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>From:
To:                       Postbus <Postbus@noordenveld.nl>
Subject:                  Zienswijze inzake concept warmtevisie Noordenveld
Date:                     06.05.2021 16:24:18 (+0200)
Attachments:              2021-05-06 tav college BenW - Zienswijze concept warmtevisie Noordenveld.pdf
                          (5 pages)

Geacht college,

Graag verwijs ik u naar de bijlage bij deze e-mail, waarin ik mijn zienswijze heb verwoord inzake de
concept warmtevisie Noordenveld. Mijn zienswijze wordt gedeeld door een aantal buurtgenoten in de wijk
Kortland Peize, zodat deze mijn zienswijze mede hebben ondertekend.

Graag ontvang ik van u een ontvangstbevestiging van de ingebrachte zienswijze en op termijn een
inhoudelijke reactie.


Met vriendelijke groet,




This email was scanned by Gemeente Noordenveld
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aan:
College van burgemeester en wethouders van de gemeente Noordenveld
Postbus 109
9300 AC RODEN

Betreft: Zienswijze concept warmtevisie Noordenveld

6 mei 2021

Geacht college,

Met belangstelling heb ik als inwoner van de wijk Kortland in Peize de concept warmtevisie
Noordenveld gelezen. Deze concept warmtevisie heeft er toe geleid dat ik mij breder ben gaan
orienteren op de initiatieven die binnen de gemeente Noordenveld op dit terrein plaats vinden of
hebben gevonden en met welke inwoners afstemming heeft plaatsgevonden. Daarvoor heb ik o.a.
contact gezocht met de initiatiefnemers van Energiek Kortland en met diverse bewoners in mijn
directe omgeving.

lnitiatieven op het gebied van duurzaamheid, energieneutraal wonen, milieu en klimaatbescherming
hebben in beginsel mijn voile steun. Ons huis heeft sinds 1992, het jaar dat ik in Peize ben komen
wonen, al vele aanpassingen ondergaan, zoals dak-, gevel- en vloerisolatie, isolerende kozijnen met
HR++ glas, een HR CV ketel, thermostatische radiatorregelingen, elektrisch koken en elektrische
warmwater voorzieningen. lk ben lid van de cooperatie Windcentrale en mede eigenaar van een
windmolen voor eigen energie opwekking (ca. 2.500 kW/jaar) en ik heb een zonnepaneel installatie
op het huis met een opwekking van ca. 4.000 kW/jaar.
Maar de door u voorgestelde transitie om voor warmtebronnen van het aardgas af te stappen kan
alleen plaatsvinden als de realisatieplannen een zeker realiteitsgehalte hebben. Op dat punt heb ik
bij uw concept warmtevisie Noordenveld een aantal kritische kanttekeningen die ik - samen met een
aantal buurtbewoners - met u wil delen:

1. Kansrijke wijken
    Welke huizen en wijken zijn op dit moment het meest kansrijk om voor 2030 van het aardgas af
    te halen, stelt u op pagina 5. Vervolgens wordt in de tabel op pagina 6 Peize Kortland genoemd
    met het doel deze wijk vOor 2030 aardgasvrij te maken. De onderbouwing is dat Kortland een
    energieke buurt is waar bewoners aan de slag zijn met het verduurzamen van hun woning.
    De werkelijkheid geeft een ander beeld. Kortland omvat circa 220 woningen uit de bouwperiode
    begin jaren 1970. En hoewel er zeker in Kortland woningverbeteringen op het gebied van isolatie
    en duurzame energie door bewoners/eigenaren worden uitgevoerd, Kortland voor 2030 van het
    aardgas af is een utopie!
    Notabene op pagina 17 geeft u in de warmtevisie aan dat voor woningen uit de bouwperiode
    1940-1975 hoge temperatuurverwarming (HT) of minimaal midden temperatuurverwarming
    (MT) noodzakelijk is voor verwarming, wat met de huidige stand der techniek alleen met
    bijvoorbeeld hybride systemen (aardgas en warmtepomp) bereikt kan worden.
    In de routekaart op pagina 30 wordt deze hybride oplossing bij 2.1 Kortland opnieuw bevestigd
    als meest voor de hand liggende oplossingsroute. Maar dan moet er wel aardgas of duurzaam
    gas beschikbaar zijn en dat is in uw visie juist niet aan de orde.

    Mijn conclusie kan alleen maar zijn: Peize Kortland benoemen als kansrijke wijk om voor 2030
    van het aardgas te halen is een volstrekt onlogische en onjuiste keuze. Op dergelijke korte
    termijn is het door u geformuleerde doel onhaalbaar. Alleen jonge woonwijken (jonger dan circa
    25 jaar) hebben in beginsel de potentie om relatief snel op alternatieve lage temperatuur (LT)
    warmtebronnen te kunnen overstappen.

                                                                                          Pagina: 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>2. Betrokkenheid van bewoners tot op heden
    Hoe bewoners zijn of worden betrokken bij het tot stand komen van de finale warmtevisie kan ik
     alleen maar beoordelen voor de wijk Kortland in Peize. In mijn gesprek met mede inwoners van
    Kortland en met een initiatiefnemer van Energiek Kortland is mij duidelijk geworden dat die
    betrokkenheid beperkt is. Enerzijds wordt dit veroorzaakt door de onwetendheid over lopende
    initiatieven (naar mijn inschatting is minder dan 10% van de inwoners van Kortland op de hoogte
    van de concept warmtevisie Noordenveld en de consequenties die deze met zich mee kan
    brengen), anderzijds door gebrek aan interesse. Om klimaatdoelstellingen samen met bewoners
    te bereiken is ruim draagvlak nodig. Draagvlak ontstaat alleen door betrokkenheid en het
    realiseren van een win-win situatie. Ook Energiek Kortland kiest voor die route.
    In de concept warmtevisie lees ik toch een zeker afdwingen:
    •    Op pagina 8 schrijft u "In het Klimaatakkoord is eveneens afgesproken dat gemeenteraden
       uiterlijk in 2021 hun Transitievisie Warmte (hierna Warmtevisie) vaststellen. In de
       warmtevisie stoat omschreven wanneer welke wijk van het aardgas af goat (voor of na
       2030). Voor die wijken die voor 2030 van het aardgas afgaan wordt ook omschreven wat de
       mogelijke alternatieve hernieuwbare warmtebronnen zijn." Oat lijkt me nogal stellig!
   •   Op pagina 14 schrijft u "Het is essentieel dat het proces zorgvuldig, open en transparant is. De
       gemaakte keuzes en uitkoms ten moeten transparant en herleidbaar zijn voor de stakeholders
       en voor alle inwoners. Zij moeten hun eigen bijdrage en inzichten terug kunnen zien in de visie
       en zijn daarom ook regelmatig op creatieve manieren gevraagd te reageren op
       tussenproducten. Het opstellen van een afwegingskader is daarbij essentieel. In zo'n kader
       stoat waarom een wijk wan neer van het aardgas gaat en waarom wordt gekozen voor een
       bepaalde oplossingsrichting."Aangezien de zienswijze op de concept warmtevisie
       Noordenveld uiterlijk 10 mei 2021 moet zijn ingediend, vele inwoners van Kortland zich net
       als ik niet herkennen in de kennelijk uitgedachte uitvoeringsplannen voor onze wijk, voelt
       ook deze passage als het moeten meebewegen met de gedachtenspinsels van enkelingen.
   •   Op pagina 15 schrijft u "De warmtevisie moet richting en een onderbouwing geven voor de
       meest geschikte techniek per wijk of buurt. Er moet voor inwoners zoveel mogehjk de
       keuzevrijheid blifven bestaan om voor een eigen alternatief te kiezen. Tegelijk moet de
       keuzevrijheid niet te beperkend worden: doorpakken is nodig. Daarom kan het zijn dat bij een
       wijk gebonden aanpak de keuzevrijheid beperkt is. Waarbij het uitgangspunt vooralsnog blifft
       dat niemand wordt gedwongen om van het aardgas of te gaan." Dit geheel roept echt
       verwarring op! Dwang versus keuzevrijheid.

   Mijn conclusie is dat er in deze fase nog onvoldoende betrokkenheid is bereikt bij de inwoners
   van Peize Kortland, wat een definitieve vaststelling van de warmtevisie ernstig ondermijnt.
   Voorts valt nogal wat tegenspraak in de concept warmtevisie Noordenveld te lezen, hetgeen het
   voor de bewoners/eigenaren in Kortland niet duidelijker maakt. Uitgangspunt moet naar mijn
   mening zijn: keuzevrijheid in tempo en oplossingsrichting, waarbij het gezamenlijk zoeken naar
   de best passende oplossingen om een win-win situatie te bereiken de route zou moeten zijn.

3. Alternatieven voor aardgas
   In zijn algemeenheid onderschrijf ik de noodzaak om primair in te zetten op isolatie van
   woningen. Dat de isolatiewaarde van een woning mede bepaalt welke alternatieven voor
   aardgas kunnen worden ingezet is logisch. Maar isoleren van bestaande woningen kent ook zijn
   grenzen.
   •   Op pagina 16 schrijft u (terecht): "Hoge temperatuur (HT) warmtebronnen zijn vaak
       makkehjker in bestaande woningen in te passen, omdat er minder aanpassingen nodig zijn.
       Aardgas is namehjk ook een hoge ternperatuur warm tebron. Bij lage temperatuur (LT)


                                                                                             Pagina: 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>       warmtebronnen moet de warmteafgifte-infrastructuur intensiever worden aangepast en
       moet de woning goed geisoleerd zijn." Dat lage temperatuur (LT) warmtebronnen in de
       woningen in Kortland alleen toepasbaar zijn na zeer ingrijpende aanpassingen (zoals
       bijvoorbeeld het laten aanbrengen van vloerverwarming) moge — gezien het bouwjaar van
       deze woningen — duidelijk zijn. Dergelijke maatregelen brengen extreem hoge kosten met
       zich mee.
   •   Voor de wijk Kortland zou als hoge temperatuur (HT) alternatieve warmtebron gedacht
       kunnen worden aan duurzaam gas. Maar op pagina 18 schrijft u over Biogas en groengas het
       volgende: "Reststromen uit akkerbouw zijn in Noordenveld in behoorlijke hoeveelheden
       beschikbaar. Maar het is niet efficient om op grote school biomassa te gebruiken voor het
       maken van laagwaardig biogas. Om biomassa op een efficiente wijze te verwerken tot
       groen gas zijn nieuwe, toekomstige tech nieken nodig. Om deze potentie binnen gemeente
       Noordenveld te kunnen realiseren is een sterk ondersteun end (nationaal) beleid voor
       groen gas en realisatie van innovatieve vergassingstechnieken nodig. Mede door deze
       onzekerheden verwacht het PBL voor 2030 geen grootschalige inzet van groen gas voor het
       verwarmen van woningen."
       En over waterstofgas schrijft u op pagina 19 het volgende: "Voor de Transitievisie Warmte
       Noordenveld is waterstofgas op dit moment niet als kansrijk potentieel alternatief
       meegenomen. Op korte termhn (5 jaar; de reikwijdte van deze visie) is waterstofgas
       waarschijnhjk nog niet op grote schaal beschikbaar voor het verwarmen van gebouwen."
       Andere hoge temperatuur (HT) alternatieven als warmtenetten (pagina 19) en geothermie
       (pagina 20) die u beschrijft, ziet u niet als mogelijkheid voor Peize Kortland.
   •   Geheel in tegenspraak met het hiervoor vermelde is dan op pagina 33 het volgende te lezen:
       "Kortland (Peize) (ca. 220 woningen) Kortland is, net als de Mooie buurt he, een buurt uit de
       jaren '70-'80. Er zijn ook hier mogelijkheden tot na-isoleren. lsolatie, in combinatie met een
       hybride warmtepomp op termijn bijgestookt met groen gas hjkt ook hier het beste alternatief.
       Ook hier geldt dat met een warmtepomp het elektriciteitsverbruik stevig omhooggaat. Deze
       buurt heeft mogelijkheden om extra zonne-energie op te wekken en is het interessant om
       mogelijkheden voor opslag te verkennen."

   Mijn conclusie is dat behalve aardgas er geen alternatieve hoge temperatuur warmtebron
   beschikbaar is of komt in de periode voor 2030 in de wijk Kortland. De eerder in uw warmtevisie
   geformuleerde doelstelling "aardgas vrij verwarmen van de jaren '70 woningen in Kortland voor
   2030" blijkt niet realistisch.
   Uiteraard kan worden ingezet op de genoemde route naar hybride systemen om het gebruik van
   aardgas te verminderen en meer met elektriciteit als bron te gaan doen, maar dan is het tempo
   van de transitie vooral afhankelijk van natuurlijke vervangingsmomenten van CV ketels. Want
   een goede HR CV ketel vroegtijdig afdanken past zeker niet in duurzaam gebruik van goederen.
   Voorts moeten we ons realiseren dat het hoger gelegen doel is CO2 uitstoot reduceren en niet
   aardgas verbannen. Want zo lang een overgroot deel van de Nederlandse elektriciteit nog uit gas
   en kolengestookte centrales komt, lost alleen overstappen naar elektriciteit niets op. Andere
   problemen in de elektriciteitsvoorziening, zoals het ontbreken van opslagmogelijkheden voor de
   eigen zonnestroom, de ontoereikende infrastructuur van het Nederlandse elektriciteitsnet bij de
   forse toename van elektriciteitstransport als gevolg van de beweging "all electric" worden nog
   niet eens geadresseerd.



4. Kosten
    Een belangrijke randvoorwaarde voor het kunnen realiseren van een transitie naar andere
    warmtebronnen zijn acceptabele kosten. Zoals eerder in deze brief al vermeld, moet er voor
    inwoners van Kortland een win-win situatie ontstaan willen zij in de gewenste transitie
    meebewegen en bereid zijn investeringen te doen. Daarbij zijn een aantal punten van belang:

                                                                                            Pagina: 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>•   U schrijft op pagina 8 dat u streeft naar de laagste maatschappelijke kosten zonder te
    specificeren wat u daar mee bedoelt. De laagste maatschappelijke kosten hoeft niet per
    definitie te betekenen de laagste kosten voor de bewoner/eigenaar van de woning. Maar dat
    is wet het belang van die bewoner/eigenaar.
•   U schrijft op pagina 38 dat het zeker is dat de overgang naar aardgasvrij bewoners en
    bedrijven geld gaat kosten. Maar er is nog niets te zeggen over de hoogte van de kosten per
    individuele woning. U zult het met mij eens zijn, dat geen enkele bewoner/eigenaar
    investeringen zal willen doen als er geen enkele zekerheid bestaat over de hoogte van deze
    investering en de terugverdientijd of het rendement.
•   Er wordt al snel gewezen naar leningen en andere financieringsvormen om de
    bewoner/eigenaar te helpen bij de investeringen. Daarbij wordt ook vaak de
    waardevermeerdering van de woning genoemd am deze vorm van financieren te
    rechtvaardigen. Maar investeren in nog niet doorontwikkelde technieken is als investeren in
    een automobiel. Je weet zeker dat na aanschaf de helft van de waarde van de investering at
    verloren is gegaan.
•   Van de bewoners van Kortland is meer dan 25% boven de 65 jaar. Deze bevolkingsgroep ziet
    door het huidige pensioenstelsel al jaren koopkrachtverlies en zij zijn zeker niet enthousiast
    bij lastenverzwaringen als gevolg van deze transitie.

Mijn conclusie is dat am een win-win situatie te bereiken voor overheid en bewoner/eigenaar
een betrouwbaar en helder kostenplaatje moet bestaan, waaruit cluidelijk wordt wie welke
kosten voor zijn rekening neemt, wat de investering is voor de bewoner/eigenaar en op welke
wijze deze investering kan warden terugverdiend of op welke wijze rendement (bijvoorbeeld
energielasten vermindering) wordt verkregen.

Tot slot stel ik vast dat nog veel zaken onduidelijk of met elkaar in tegenspraak zijn in de concept
warmtevisie Noordenveld en dat zeker voor de wijk Peize Kortland een aantal onacceptabele
stellingen en veronderstellingen in deze visie zijn verwoord.
Kort samengevat:
•   De wijk Kortland als Energieke Wijk in 9 jaar van het gas af, zonder een deugdelijk
    alternatief, bij nog geheel onduidelijke kosten, is niet acceptabel.
•    Veel bewoners van Kortland zijn niet op de hoogte van de plannen zoals verwoord in de
    warmtevisie. In korte tijd heb ik na inzage in de warmtevisie enkele buurtgenoten hierover
    kunnen much ten. Van betrokkenheid van inwoners bij dit plan is dus nauwelijks sprake.
lk heb mijn zienswijze aan diverse buurtgenoten in Peize Kortland laten lezen. Deze
buurtgenoten hebben aangegeven deze zienswijze te ondersteunen en deze mede te willen
ondertekenen. U vindt daarom bij deze brief een lijst met namen en adressen van deze
buurtbewoners. Deze lijst kan in de komende weken nog uitgebreid worden.


lk zie uw reactie met belangstelling tegemoet.




                                                                                           Pagina: 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Mede ondertekenaars




                      Pagina: 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>