<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN


Datum:             18 december 2020
Kenmerk:           BB20-259-PLS-01
Aan:               Mw. S. Capitano
Van:               dhr. F.G.J. Barink
Betreft:           PLS-CE Langstraat 289, Gendt, Lingewaard


Inleiding
Naar aanleiding van uw verzoek van 11 december j.l. met betrekking tot de mogelijke
aanwezigheid van conventionele explosieven (hierna: CE) op de projectlocatie aan Langstraat
289 te Gendt, is voorliggende projectleiderssamenvatting CE opgesteld. Ter plaatse van de
projectlocatie zullen bodemroerende werkzaamheden plaatsvinden ten behoeve van de bouw
van een woning. In voorliggende PLS-CE wordt nagegaan of op de beoogde projectlocatie CE
uit de Tweede Wereldoorlog aanwezig kunnen zijn. Hiervoor is de risicokaart CE van de
gemeente zoals weergegeven in de gemeentelijke informatiesystemen geraadpleegd.
Op basis van de door u aangeleverde gegevens is het projectgebied begrensd. In deze
rapportage vindt u een weergave van de verschillende kaartlagen uit de gemeentelijke
risicokaart en de geconstateerde indicaties voor de aanwezigheid van CE. Bovendien is een
overzicht opgenomen van de te nemen maatregelen indien werkzaamheden plaats zullen
vinden binnen de vastgestelde verdachte gebieden.




Figuur 1. Het projectgebied (groen omlijnd) aan de Langstraat 289 te Gendt. Bron satellietbeeld: World Imagery.


                                                                                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN


Uit de projectie van het projectgebied op de risicokaart is gebleken dat zich hier tijdens de
Tweede Wereldoorlog diverse oorlogshandelingen hebben afgespeeld waarbij mogelijk CE in
de bodem zijn achtergebleven. Zo is binnen het projectgebied en/of in de directe omgeving
daarvan sprake van de aanwezigheid van:

 ☒            Schuttersput(ten)                                  ☐            Geschutopstelling(en)
 ☒            Granaatinslag(en)                                  ☐            Munitieopslagplaats(en)
 ☒            Bominslag(en)                                      ☐            Vernielingslading(en)
 ☒            Raketinslag(en)                                    ☐            Massaexplosie(s)
 ☐            Munitievondst(en) MMOD                             ☐            Dumplocatie(s)
 ☒            EODD melding(en)                                   ☒            Troepenbeweging(en)
 ☒            Loopgraaf/loopgraven                               ☐            V-1 inslag(en)
 ☒            Beschadigde bebouwing                              ☒            Mijnenveld(en)
 ☐            Veldgraf/veldgraven                                ☐            Vliegtuigcrash(es)
 ☒            Bombardement(en)                                   ☒            Raketbeschieting(en)
 ☐            Bunker(s)

In de omgeving van Gendt was in september 1944 sprake van diverse Duitse
troepenbewegingen in de context van Operation Market Garden.




Figuur 2. Een weergave van de opmars van Duitse troepen door Gendt en Haalderen in de nacht van 18/19 en 19/20 september
1944. Onder meer anderhalf bataljon soldaten van het 22. SS Panzergrenadier regiment, het 10. SS Panzergrenadier regiment
en de 10. SS Panzerdivision trokken door het gebied om de geallieerde opmars vanuit Lent tot een halt te brengen. Bron: collectie
BeoBOM.



Uit de luchtfotoanalyse voor de risicokaart is gebleken dat het gehele grondgebied van de
gemeente Lingewaard kan worden beschouwd als zijnde getroffen door artillerie- en/of
mortierbeschietingen. Zie onderstaande afbeeldingen voor een overzicht van alle in de

                                                                                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN

risicokaart vastgestelde indicaties en verdachte gebieden binnen en in de directe nabijheid
van het projectgebied te Gendt.




Figuur 3. Alle indicaties binnen- en in de directe nabijheid van het projectgebied Langstraat 289 te Gendt. Het gehele
projectgebied is getroffen door artillerie- en mortierbeschietingen. Gendt is in oktober 1944 getroffen door een geallieerd
bombardement op troepenconcentraties in de omgeving. In de nabijheid van het projectgebied is sprake geweest van een
raketbeschieting. Ook zijn door Duitse troepen verschillende mijnenvelden gelegd, waarvan er één deels overlapt met het
noordelijke uiteinde van het projectgebied. In de omgeving is ook sprake van de aanwezigheid van loopgraven en schuttersputten.
Ook was er sprake van onderkomens voor militairen. Een groot deel van de aanwezige bebouwing is door de verschillende
oorlogshandelingen beschadigd geraakt of geheel vernield. In het verleden zijn door de EODD verschillende ruimingen van CE
uitgevoerd in de omgeving. Luchtfoto 15 maart 1945, luchtfotonummer 4080.

Legenda
            Gebied getroffen door artillerie- en mortierbeschieting            Mijnenveld


            Beschadigde bebouwing                                              Loopgraaf


            Raketbeschieting                                                   Inslag afwerpmunitie


            Inslag raket                                                       Schuttersput


            Militair onderkomen                                                Melding EODD



In Gendt zijn in 1944 en 1945 diverse mijnenvelden aangelegd door Duitse en geallieerde
troepen. Een Duits mijnenveld overlapt ten dele met het projectgebied. Hieronder is een
overzicht gegeven van de voor dit mijnenveld beschikbare informatie uit de collectie
mijnenveldkaarten, leg- en ruimrapporten van de EODD.

 Bladnr.        Veldnr. Datum gelegd                                  Datum geruimd               Bijzonderheden
 6SWE           151            Onbekend                               6 september 1946            Er zijn 460
                                                                                                  Schützenminen gelegd in


                                                                                                                             3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN

 Bladnr.    Veldnr. Datum gelegd               Datum geruimd               Bijzonderheden
                                                                           het veld. Op 2 juli 1945 is
                                                                           het afgezocht, waarbij 275
                                                                           Schützenminen werden
                                                                           teruggevonden. Op 24
                                                                           april 1946 zijn 8
                                                                           ‘Behelfsminen’
                                                                           (handgranaten met
                                                                           struikeldraad) gevonden in
                                                                           dit veld.

Verder werden bij een zoekactie langs de gehele Langstraat, waaronder ook het projectgebied
valt, nog eens 4 Schützenminen en 1 Mk V gevonden.

Uit de leg- en ruimgegevens blijkt dat er nog (minstens) 181 mijnen vermist waren na alle
ruimingen. Tevens zijn er mijnen aangetroffen waarvan de aanwezigheid niet verwacht werd
of bekend was via legrapporten. Derhalve kan gesteld worden dat het mijnenveld mogelijk niet
volledig geruimd is, en derhalve beschouwd dient te worden als zijnde verdacht op
achtergebleven landmijnen.

In het verleden zijn door de EODD verschillende ruimingen (geregistreerd in zgn. MORA’s)
van CE uitgevoerd in de nabijheid van het projectgebied in kwestie. In onderstaande tabel
worden de details van deze ruimingen getoond.

 MORA       Locatie                      Aantal CE                         Nationaliteit
 19910606   Bouwland tegenover           1     Brisantgranaat van 25       Brits
            Groenstraat 22, Haalderen          ponder, met ontsteker,
                                               verschoten
 19911249   Groenestraat 22, Haalderen   1     Brisantgranaat van 60       Amerikaans
                                               mm mortier, met restant
                                               schokbuis
 19912724   Waaldijk 48, Gendt           1     Brisantgranaat van 5.5      Brits
                                               inch, met restant
                                               schokbuis, verschoten
 19940752   Van de Mondeweg 4,           1     Brisantgranaat van 25       Brits
            Haalderen                          ponder, verschoten, met
                                               veiligsheidstransportkap
 19942518   Van de Mondeweg 2,           2     Panzerfaust, Groot          Duits
            Haalderen                          model, compleet
                                         1     Rookgranaat van 25          Brits
                                               ponder met restant
                                               tijdschokbuis No. 221,
                                               verschoten, zonder
                                               rookpotten
 19942592   Nijverheidsweg 12, Gendt     1     Rookgranaat van 25          Brits
                                               ponder, met restant
                                               tijdschokbuis No. 221,
                                               verschoten, zonder
                                               rookpotten
 19960508   Henri Dunantstraat, Gendt    1     Rookgranaat van 25          Brits
                                               ponder, verschoten, met
                                               restant tijdschokbuis No.
                                               221
 20002078   Langstraat 56, Gendt         1     Restant van                 Onbekend
                                               brisantgranaat
 20010710   Groenestraat 2, Haalderen    1     Handgeweergranaat,          Duits
                                               met schokbuis AZ. 5071,
                                               gewapend
 20131767   Buitenpolder, Gendt          1     Aanvalshandgranaat Nr.      Duits
                                               39 met ontsteker


                                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN




Figuur 4. De op basis van de verschillende indicaties vastgestelde verdachte gebieden. In het gehele projectgebied (groen
omlijnd) en in de (directe) omgeving is sprake van een verdacht gebied verschoten geschutmunitie. Als gevolg van het
bombardement in oktober 1944 is tevens een verdacht gebied afwerpmunitie afgebakend. De raketbeschieting in de nabijheid
van het projectgebied heeft ook binnen het projectgebied een verdacht gebied raketten opgeleverd. Daarnaast is het noordelijke
gedeelte van het projectgebied verdacht op landmijnen. In de omgeving van het projectgebied heeft sinds 1945 enige naoorlogse
bodemroering plaatsgevonden. Bron satellietbeeld: World Imagery.

Legenda

          Verdacht gebied verschoten geschutmunitie                       Verdacht gebied afwerpmunitie (500 lb)


          Verdacht gebied raketten (60 lb)                                Verdacht gebied landmijnen


          Bodemroering



Mogelijk aan te treffen (sub)soorten CE
Uit de voor de risicokaart geraadpleegde literatuur, archiefgegevens en luchtfotoanalyse is
gebleken dat binnen het projectgebied te Gendt, als gevolg van artillerie- en
mortierbeschietingen, sprake is van het mogelijk achterblijven van CE in de vorm van diverse
kalibers verschoten geschutmunitie met een maximum van 155 mm (geallieerd) en 15 cm
(Duits). Verder is een groot deel van het projectgebied verdacht op afwerpmunitie met een
gewicht van 500 lb (geallieerd). Ook is er sprake van een gebied verdacht op raketten van 60
lb (geallieerd) en landmijnen (diverse typen). In onderstaande tabel worden de hoofdsoorten
en enkele bijbehorende typen mogelijk aan te treffen CE benoemd, gebaseerd op de
geraadpleegde bronnen. Dit overzicht met subsoorten/typen CE is niet limitatief.


 Soort                Benaming               Toestand                        Nationaliteit Penetratiediepte
 Afwerpmunitie        Brisantbom 500 lb      Afgeworpen                      Geallieerd          Situationeel te bepalen.



                                                                                                                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN

 Soort            Benaming            Toestand                   Nationaliteit Penetratiediepte
 Geschutmunitie   Brisantgranaat      Verschoten/achtergelaten   Geallieerd   < 2,50m-MV
                  155 mm

 Geschutmunitie   Brisantgranaat 15   Verschoten/achtergelaten   Duits        < 2,50m-MV
                  cm met schokbuis
                  (Aufschlagzunder)
                  AZ.23


 Geschutmunitie   Brisantgranaat      Onbekend                   Brits        < 2,50m-MV
                  3.7 inch met
                  mechanische
                  tijdschokbuis
 Raketten         Raket 60 lb         Verschoten                 Brits        < 2,50m-MV
 Geschutmunitie   Brisantgranaat 25   Onbekend                   Brits        < 2,50m-MV
                  ponder
 Geschutmunitie   Rookgranaat 25      Onbekend                   Brits        < 2,50m-MV
                  ponder
 Landmijnen       Diverse,            Achtergelaten/Gelegd       Diversen     < 0,50m-MV
                  Waaronder
                  Schützenminen,
                  Behelfsminen en
                  Mk V


Naoorlogse Bodemroering
Binnen de gemeente Lingewaard hebben sinds de Tweede Wereldoorlog diverse
ontwikkelingen plaatsgevonden die van invloed zijn geweest op de bodem. Uit vergelijking van
het historisch luchtfotomateriaal met de huidige situatie is gebleken dat er ter plaatse van het
projectgebied relatief weinig bodemroering heeft plaatsgevonden, mogelijk enkel in de vorm
van agrarische activiteit wat doorgaans beperkt blijft tot circa 0,50m-MV. Op locaties waar na
de Tweede Wereldoorlog bodemroerende werkzaamheden zijn uitgevoerd mag worden
aangenomen dat (tot op zekere diepte) eventuele aanwezige CE reeds opgemerkt en
verwijderd zijn.




                                                                                                  6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>PROJECTLEIDERSSAMENVATTING
CONVENTIONELE EXPLOSIEVEN

Conclusie en (werk)advies
Op basis van de beschikbare archiefgegevens, literatuur en luchtfotomateriaal kan worden
gesteld dat binnen het projectgebied, in de niet-naoorlogs geroerde bodem, de volgende
(sub)soorten CE kunnen zijn achtergebleven:

       •    Afwerpmunitie met een gewicht van maximaal 500 lb, afgeworpen, waarbij de
            indringingsdiepte situationeel bepaald dient te worden;
       •    Geschutmunitie, diverse kalibers, met een maximaal kaliber van 155mm/15 cm
            (verschoten en achtergelaten) tot een diepte van 2,50 meter minus maaiveld (maaiveld
            Tweede Wereldoorlog), oftewel tot 7,80m+NAP;
       •    Raketten, 60 lb, tot een diepte van 2,50m minus maaiveld (maaiveld Tweede
            Wereldoorlog) oftewel tot 7,80m+NAP;
       •    Mijnen, diverse typen, tot een diepte van 0,50m minus maaiveld (maaiveld Tweede
            Wereldoorlog), oftewel tot 7,80m+NAP.
Wanneer de voorgenomen werkzaamheden beperkt zullen blijven tot de naoorlogs geroerde
bodemlaag zijn vanuit OCE-oogpunt in principe geen aanvullende maatregelen vereist.
Vanwege de aard en omvang van de vastgestelde oorlogshandelingen en omdat niet kan
worden uitgesloten dat de beoogde graafwerkzaamheden daadwerkelijk beperkt zullen blijven
tot de naoorlogs geroerde bodemlaag, adviseert BeoBOM het betrokken personeel middels
een projectinstructie te informeren over de juiste handelswijze bij het incidenteel aantreffen
van CE. Indien tevens werkzaamheden zullen worden uitgevoerd buiten de naoorlogs
geroerde bodemlaag adviseert BeoBOM alsnog over te gaan tot de uitvoering van een
opsporingsproces, zoals bedoeld in het WSCS-OCE.1


Ondertekening ter accordering:


De heer F.G.J. Barink                                                          Mevrouw S. Capitano
Adviseur OCE                                                                   Beleidsadviseur handhaving




1
    Werkveldspecifiek Certificatieschema voor het Systeemcertificaat Opsporen Conventionele Explosieven.

                                                                                                            7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>