<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>RWP gemeente
Steenwijkerland
Riolering en Water
Programma 2023-2028

Eén van de programma’s in het kader van de Omgevingswet
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                  RWP Fluvius | 2




               Leeswijzer en samenvatting
               In dit RWP 2023-2028 (Riolering en Water Programma) geeft gemeente Steenwijkerland aan hoe ze invulling geeft aan de
               wettelijke gemeentelijke watertaken op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater.

               •	Het afvalwater wordt (vrijwel volledig) ingezameld met riolering en            het beheer van dit systeem wordt gedaan, wat er allemaal bij komt kijken,
                  getransporteerd naar een RWZI (rioolwaterzuiveringsinrichting) van het         welke afstemming en samenwerking een rol speelt en welke formatie
                  waterschap. De afvoer van afvalwater uit de directe leefomgeving is ter        hiertoe benodigd is.
                  bescherming van de volksgezondheid en het milieu en mede bedoeld
                  om stankoverlast tegen te gaan.                                                Het RWP geeft een programmering voor de activiteiten in de
               •	Het hemelwater wordt van oudsher veelal ingezameld met het                     planperiode. Het gaat naast het dagelijkse beheer en onderhoud
                  afvalwater. Het beleid is erop gericht hemelwater zoveel mogelijk              om onderzoeksactiviteiten en om vernieuwing van objecten die
                  te scheiden van afvalwater en te infiltreren of te lozen nabij de plek         het einde van de levensduur hebben bereikt. Het afstemmen van
                  waar het valt, voor zover de lokale omstandigheden dit toelaten.               de vernieuwingsopgaven voor de riolering op andere opgaven
                  Door de klimaatverandering komen extreme buien vaker voor. Om de               zoals klimaatadaptatie, energietransitie, wegbeheer en stads- en
                  bewoonbaarheid van de leefomgeving te verzorgen zijn er nieuwe of              dorpsvernieuwing vraagt blijvende aandacht in de gemeentelijke
                  grotere opgaven vanuit klimaatadaptatie.                                       organisatie.
               •	Voor grondwater geldt een terughoudend beleid. Alleen bij structurele
                  problemen wordt door de gemeente een afweging gemaakt om in te                 Het beheren en in stand houden van de riolering en aanverwante objecten
                  grijpen in de grondwaterstand.                                                 kost geld. In het financiële hoofdstuk van dit RWP wordt inzage gegeven
                                                                                                 in de bedragen die hiermee gemoeid zijn. Deze middelen worden in de
               De gemeente beschikt over een groot en fijnmazig systeem van riolering,           vorm van de rioolheffing opgehaald bij burgers en bedrijven. Er wordt
               rioolgemalen, kolken, wadi’s, waterbergingen en dergelijke om de                  aangegeven op welke manier de lasten worden verdeeld over de generaties
               genoemde doelen te realiseren. In dit RWP wordt een beeld gegeven hoe             en op welke manier tariefschommelingen worden gedempt. Vervolgens




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                      RWP Fluvius | 3




               wordt benoemd welk tariefsysteem wordt gehanteerd. De uitkomst van de              •	In de planperiode 2023-2028 ligt een accent op klimaatadaptatie,
               berekeningen resulteert in de benodigde hoogte van de rioolheffing voor de            met name op het beter omgaan met extreme buien. Het beleid voor
               planperiode. De vaststelling hiervan gebeurt jaarlijks door de gemeenteraad           wateroverlast bij extreme buien is concreet verwoord: zie paragraaf
               in de vorm van de verordening rioolheffing.                                           3.2 “beleid hemelwater” en dan specifiek bij de “uitwerking van het
                                                                                                     hemelwaterbeleid” de doorverwijzing naar het blauwe kader met
               Het RWP is opgesteld vanuit het gedachtengoed van de nieuwe                           “beleid voor wateroverlast bij extreme buien”. Deze uitwerking bevat
               Omgevingswet, maar past ook in de kaders van de (oude) Wet                            nieuw beleid en is relevant voor de komende jaren. Afgelopen jaren is
               milieubeheer. Het haakt zoveel mogelijk aan bij de gemeentelijke                      overigens onbenoemd al vaak gewerkt conform dit beleid.
               Omgevingsvisie en is qua beleid gericht op doorvertaling in het                    •	De kosten voor renovatie of vervanging van de riolering hangen op
               Omgevingsplan.                                                                        lange termijn af van de mate van degradatie. Het inzicht hierin is nu nog
                                                                                                     beperkt en verdient aandacht.
               Bij het opstellen van dit RWP is samengewerkt met waterschap                       •	De organisatie zal uitvoeringscapaciteit moeten bijschakelen om de
               Drents Overijsselse Delta en met de 5 andere gemeenten uit het                        benodigde maatregelen voor vervanging, renovatie en klimaatadaptatie
               Fluvius werkgebied. Deze samenwerking is dezelfde als destijds bij het                te kunnen realiseren. Afgelopen jaren bleek het moeilijk om de
               Watertakenplan 2016-2021, die vervangen wordt door dit RWP.                           programmering om te zetten in realisatie.
               De hoofdtekst van het RWP is gericht op lezers met enige afstand tot het
               vakgebied. Op diverse plekken kan de lezer doorklikken naar kaders met             De komende jaren zal het tarief stabiel blijven, totdat de voorziening voldoet
               nadere uitwerking. Daar wordt meer gebruik gemaakt van vakjargon en                aan de vastgestelde voorwaarden (maximaal 10% van de inkomsten).
               afkortingen.                                                                       Daarna zal het tarief 5 à 6 euro per jaar stijgen om kostendekkend te zijn.
                                                                                                  Jaarlijks moet de rioolheffing worden geïndexeerd en opnieuw worden
               Het rioleringsbeheer in gemeente Steenwijkerland gaat verder op de                 berekend met actuele cijfers.
               weg die afgelopen jaren is ingeslagen. De toestand van de riolering is
               overwegend goed. Enkele punten springen eruit:




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                  RWP Fluvius | 4




               Het verloop van de benodigde rioolheffing is weergegeven in onderstaande
               grafiek (let op: deze waarden zijn op prijspeil 2022 en moeten jaarlijks nog
               worden verhoogd met de prijsindex):


                                                  Gemiddeld tarief rioolheffing

                 € 250
                                                                                                  € 230   € 235
                                                                                  € 220   € 225
                                                                     € 214
                         € 202   € 202   € 202    € 202    € 208

                 € 200



                 € 150



                 € 100



                  € 50



                   €0
                         2022    2023     2024     2025     2026      2027        2028    2029    2030    2031




                                                                                                                        X




Samenvatting   Inhoud        1. Context          2. Beleidskaders voor het RWP                    3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                               RWP Fluvius | 5




                                                                                                      Buitengebied




                                                                                                                                                                     Rioolwater
                                                                                                                                                                      zuivering

                                                                                                         Drukriool




                                                                         Waterberging

                                                                                                                                                               Woningen




                        Bedrijven




                                                                                                                     Groene
                                                                                                                      tuin
                                                                     Wadi




                                                                                                                                                          Waterdichte
                                                                                                                                                       kruipruimte/kelder
                                                                           Hemelwater               Vuillwater
                                                                             afvoer                  afvoer




Samenvatting   Inhoud       1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken             4. Beheer   5. Programmering         6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                                    RWP Fluvius | 6




        RWP gemeente Steenwijkerland in het kort
         Wet en doelstellingen                                             Wat doet de gemeente?                                               Wat kunt u doen?                                                   Wat kost dat?
         Afvalwater                                                        Afvalwater                                                          Afvalwater
         •	Afvalwater (vuil water) vanuit woningen en bedrijven           •	Afvalwater wordt door de gemeente ingezameld met                 •	Loos alleen het afvalwater waarvoor de riolering is bedoeld,    •	Riolering kost geld. Denk aan de eerste
            inzamelen en transporteren naar de zuivering.                     riolering.                                                          vanuit toilet, badkamer en keuken, zonder doekjes,                 aanleg, maar ook aan het dagelijkse beheer
         •	Deze wettelijke taak voor de gemeente is bedoeld om de         •	Het rioolstelsel bestaat uit honderden kilometers riolering en      verband, vet, olie, verf, zand, cement en dergelijke.              en onderhoud en aan het vervangen van
            volksgezondheid te beschermen.                                    vele rioolgemalen. Deze riolering wordt door de gemeente         •	Het riool en de pompen raken verstopt als u wel doekjes,           versleten onderdelen.
         •	Riolering biedt comfort en voorkomt veel stankoverlast in         beheerd en onderhouden.                                             verband, olie, vet, zand of cement loost, waardoor storingen    •	Riolering is er voor ons allemaal en wordt
            bebouwd gebied.                                                •	Op bepaalde momenten wordt met camera’s en andere                   optreden en de kosten voor iedereen oplopen.                       mede mogelijk gemaakt door ons allemaal.
         •	Het waterschap heeft aansluitend de wettelijke taak voor          technieken gekeken naar de staat van de objecten en              •	Lees de spelregels als er een verstopping is in de riolering       Het is een collectieve voorziening die wordt
            zuivering van het afvalwater.                                     worden maatregelen genomen om alles op lange termijn in             bij uw woning.                                                     bekostigd vanuit de rioolheffing.
         •	Het drinkwaterbedrijf zorgt voor de levering van water in         stand te houden.                                                                                                                    •	Burgers en bedrijven krijgen de rioolheffing
            huis.                                                                                                                                                                                                    opgelegd door de gemeente en dienen
                                                                                                                                                                                                                     deze te betalen. Het is geen abonnement of
         Hemelwater                                                        Hemelwater                                                          Hemelwater                                                            collecte, maar een verplichte belasting.
                                                                                                                                                                                                                  •	Als u de rioolheffing niet kunt betalen,
         •	Hemelwater (regen) inzamelen en verwerken voor zover           •	Hemelwater wordt in veel buurten door de gemeente                •	Probeer het hemelwater nuttig te gebruiken in uw woning en         kijk dan of u in aanmerking komt voor
            de eigenaar het niet redelijkerwijs zelf kan hergebruiken of      ingezameld met riolering, wadi’s, goten, kolken en                  uw tuin. Een regenton is de eerste stap die u kunt zetten.         kwijtschelding.
            infiltreren in de bodem of lozen op oppervlaktewater.             dergelijke voorzieningen.                                        •	Kijk of uw perceel geschikt is om het hemelwater na een bui     •	De opbrengst van de rioolheffing wordt
         •	Deze wettelijke taak voor de gemeente is bedoeld om de         •	Het is een omvangrijk systeem dat door de gemeente wordt            vast te houden in lage delen van uw tuin en te infiltreren in      alleen gebruikt voor de riolering. Het is
            bewoonbaarheid te bevorderen. Wateroverlast in bebouwd            beheerd en onderhouden.                                             de bodem.                                                          wettelijk niet toegestaan er andere zaken
            gebied wordt tot een minimum beperkt.                          •	De gemeente beoordeelt de staat van de objecten en neemt         •	Kies voor meer groen in uw tuin en minder verharding.              mee te bekostigen.
         •	Hemelwater is in principe schoon en hoeft niet te worden          maatregelen om alles op lange termijn in stand te houden            Bij zware buien stroomt het hemelwater anders vanaf uw          •	De rioolheffing wordt in onze gemeente
            gezuiverd.                                                     •	De klimaatverandering leidt tot zwaardere buien en meer             verharding naar de openbare ruimte en veroorzaakt extra            deels opgelegd aan de gebruiker van een
         •	Het waterschap heeft aansluitend de wettelijke taak voor          wateroverlast. De gemeente neemt maatregelen in de                  wateroverlast.                                                     perceel en deels aan de eigenaar.
            beheer van het oppervlaktewater (kwantiteit en kwaliteit).        openbare ruimte om de gevolgen te beperken en vraagt om          •	Als u hemelwater loost vanaf uw perceel, doe dat dan op de      •	Het tarief bestaat uit een vast gedeelte
                                                                              uw medewerking.                                                     manier die de gemeente voorschrijft voor uw buurt of straat.       en delen gekoppeld aan de geloosde
                                                                                                                                                                                                                     hoeveelheid afvalwater en de WOZ-waarde.
                                                                                                                                                                                                                     Het gemiddelde tarief voor een woning in
         Grondwater                                                        Grondwater                                                          Grondwater                                                            2022 bedraagt €202.
         •	Maatregelen in openbaar gemeentelijk gebied overwegen          •	Grondwaterstanden worden door de gemeente gemeten en             •	Zorg voor ventilatie in uw woning om vochtoverlast te           •	In de planperiode 2023-2028 zal het
            om structurele grondwateroverlast te beperken.                    beoordeeld.                                                        voorkomen.                                                         tarief de eerste jaren stabiel blijven, maar
         •	Deze wettelijke taak voor de gemeente is bedoeld om            •	Indien nodig neemt de gemeente maatregelen in de                 •	Zorg dat uw kelder waterdicht is.                                  moet het tarief op termijn enkele euro's
            bewoonbaarheid te bevorderen.                                      openbare ruimte, zoals drainage, en zorgt voor beheer en        •	Lees de beleidsregels voor vocht- of grondwateroverlast als        stijgen per jaar vanwege extra opgaven die
         •	Het waterschap en de provincie hebben aansluitende                 onderhoud.                                                         u last heeft van vocht of grondwater.                              verband houden met de klimaatverandering.
            wettelijke taken op het gebied van grondwater.                                                                                     •	Zorg bij houten fundering van uw woning dat deze in goede          Daarnaast is er een jaarlijkse verhoging
                                                                                                                                                  conditie blijft.                                                   met de prijsindex (inflatiecorrectie). De
                                                                                                                                                                                                                     gemeenteraad beslist jaarlijks over de
                                                                                                                                                                                                                     hoogte van de rioolheffing.



Samenvatting      Inhoud           1. Context            2. Beleidskaders voor het RWP                     3. Beleid gemeentelijke watertaken                       4. Beheer           5. Programmering                6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                       RWP Fluvius | 7




               Inhoudsopgave
               Leeswijzer en samenvatting                                     2                 4. Beheer                                                         27
                                                                                                   4.1 – Bespreking van het areaal                                  27
               RWP gemeente Steenwijkerland in het kort                       6                   4.2 – Contact met de gebruikers van de riolering                 28
                                                                                                   4.3 – Gegevensbeheer, berekeningen en monitoring                 29
               1. Context                                                     8                   4.4 – Integrale besluitvorming rondom rioolvernieuwing           30
                 1.1 – Bedoeling van het RWP                                  8                   4.5 – Riolering en calamiteiten                                  30
                 1.2 – Positie van het RWP                                    9                   4.6 – Samenwerking bij het beheer van de riolering               31
                 1.3 – Besluitvormingstraject van het RWP                    11                   4.7 – Formatiecheck                                              32
                 1.4 – Evaluatie van het vorige plan                         11
                                                                                                 5. Programmering                                                  34
               2. Beleidskaders voor het RWP                                 14                   5.1 – Onderzoeksprojecten                                        35
                 2.1 – Gemeentelijke Omgevingsvisie                          14                   5.2 – Vernieuwing van het areaal                                 35
                 2.2 – Beleid stedelijk water van het waterschap             15
                 2.3 – Klimaatadaptatie en Fluvius                           15                 6. Kosten en rioolheffing                                         38
                                                                                                   6.1 – Wettelijk kader voor de rioolheffing                       38
               3. Beleid gemeentelijke watertaken                            18                   6.2 – Kosten voor het beheer                                     40
                 3.1 – Beleid afvalwater                                     18                   6.3 – Uitgaven voor investeringsprojecten                        40
                 3.2 – Beleid hemelwater                                     22                   6.4 – Lastenverdeling over generaties en tariefs-egalisatie      41
                 3.3 – Beleid grondwater                                     24                   6.5 – Vormgeving van het tariefsysteem van de rioolheffing       42
                                                                                                   6.6 – Berekening van de benodigde rioolheffing                   42




Samenvatting   Inhoud    1. Context         2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer      5. Programmering         6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                              RWP Fluvius | 8




               1. Context
               In dit eerste hoofdstuk wordt het Riolering en Water Programma
               (RWP) in zijn context geplaatst. Een kort hoofdstuk rondom de vraag:
               Wat is dit voor document? Het gaat in op bedoeling, positie en
               besluitvormingstraject. Verder wordt kort teruggeblikt op de voorloper
               van dit nieuwe RWP, het Watertakenplan 2016-2021.

               1.1 – Bedoeling van het RWP
               De riolering vormt een omvangrijk collectief systeem. Het hoofddoel is bescherming van
               de volksgezondheid door contact met afvalwater te voorkomen. Het tweede doel is het
               bevorderen van de bewoonbaarheid van het stedelijk gebied, door wateroverlast en
               stank zo veel mogelijk te voorkomen. Tot slot is het milieu gediend met riolering doordat
               verontreiniging van bodem en oppervlaktewater wordt tegengegaan. Het is een grote
               verantwoordelijkheid om dit kostbare systeem goed te beheren en door te ontwikkelen.
               Daarover gaat het in dit RWP.

               Bij het woord riolering in dit RWP moet u niet alleen denken aan buizen. De rioolbuizen
               zijn weliswaar het bekendste onderdeel van de riolering, maar er is meer. Er zijn
               rioolgemalen, kolken, goten, drainage, wadi’s, sloten en bergingsvijvers. Dit vormt
               een samenhangend systeem voor de inzameling van afvalwater, het verwerken van
               hemelwater en het regelen van de grondwaterstand.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                 RWP Fluvius | 9




               Gemeenten hebben wettelijke taken op het gebied van waterbeheer.                 • Aangeven hoe schommelingen in de rioolheffing worden geëgaliseerd.
               Beleidskeuzes moeten passen binnen de wettelijke kaders. Het gaat                •	Bespreken aan wie de rioolheffing wordt opgelegd en welk
               om afvalwater, hemelwater en grondwater. In het RWP wordt het beleid                tariefsysteem geldt.
               verwoord dat de gemeente voert om invulling te geven aan deze wettelijke         •	Berekenen welke hoogte van de rioolheffing nodig is in de planperiode,
               taken.                                                                              inclusief een doorkijk naar een periode van 20 jaar.

               Het RWP is geschreven voor bestuurders, gemeenteraadsleden,                      1.2 – Positie van het RWP
               vakmensen van de riolering, beleidsambtenaren van andere vakgebieden,            De afbeelding op de volgende pagina toont de positie van het RWP te
               bestuurders en medewerkers van waterschap en provincie en ook                    midden van andere documenten:
               voor geïnteresseerde leken. Deze brede doelgroep heeft uiteenlopende             •	Bovenaan staat de Gemeentelijke Omgevingsvisie. In het regime van
               voorkennis en interesses. Er is daarom gekozen voor een beknopte                     de Omgevingswet is dit één van de belangrijkste documenten voor elke
               hoofdtekst waarin de essenties aan bod komen. Via doorklikken zijn                   gemeente. Het laat zien wat voor gemeente je bent en welke kant de
               diepere lagen van het document te bereiken die meer details geven en                 gemeente op wil in de toekomst. In paragraaf 2.1 wordt benoemd
               logischerwijs meer jargon bevatten.                                                  welke punten uit de Omgevingsvisie relevant zijn voor het RWP.
                                                                                                •	Aan de linkerkant staan diverse “waterplannen”. Zowel Rijk als provincie
               Het RWP heeft de volgende doelstellingen:                                            en waterschap maken beleidsplannen op het gebied van water. Van
               •	Het beleid formuleren voor de wettelijke gemeentelijke watertaken op              deze plannen is het “Beleid stedelijk water” uit 2021 van waterschap
                  het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater.                              Drents Overijsselse Delta het meest toegespitst op het gemeentelijke
               •	De samenhang tonen met andere beleidsterreinen. Daarbij wordt                     beleid en daarom wordt die in paragraaf 2.2 belicht.
                  ook ingegaan op de verhouding met de Omgevingsvisie en het                    •	Aan de rechterkant staan de vele onderwerpen binnen de
                  Omgevingsplan.                                                                    gemeentelijke organisatie die raken aan het vakgebied riolering en
               • Verantwoording afleggen over het gevoerde beheer van het systeem.                  stedelijk waterbeheer. Van deze onderwerpen is klimaatadaptatie
               • Laten zien welke programmering wordt aangehouden in de planperiode.                momenteel erg actueel en sterk van invloed op het hemelwaterbeleid.
               •	Inzichtelijk maken welke kosten worden toegerekend aan de                           Klimaatadaptatie wordt daarom uitgelicht in paragraaf 2.3.
                  rioolheffing.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                        RWP Fluvius | 10




               •	Aan de onderkant staat het gemeentelijke
                  Omgevingsplan. In het omgevingsplan is te zien hoe het                                                    Omgevingsvisie
                  beleid voor riolering en water uit het RWP doorwerkt
                  op perceelniveau. In het RWP wordt het beleid
                  geformuleerd en onderbouwd, met op onderdelen
                  nog een gebiedsgerichte uitwerking in de planperiode,

                                                                                                                             RWP
                                                                                  Waterplannen:                                                          Vakgebieden /
                  terwijl te zijner tijd in het omgevingsplan per perceel de
                                                                                  - Waterschap:                                                         ontwikkelingen:
                  juridische doorwerking van dit beleid in bindende regels                                                                               - Klimaatadaptatie
                                                                                     waterbeheerprogramma
                  is te vinden.                                                      & "Beleid stedelijk water"             - Samenvatting              - Energietransitie
                  -	Zo zal de gemeente voor een perceel in de                    - RAS / LAS (deels)                       - Context                    - Ruimtelijke Ordening
                        bebouwde kom een aansluiting op de riolering              - Provincie:                             - Beleidskader               - Wegen
                                                                                     Waterprogramma                         - Watertaken                 - Groen
                        aanbieden zodat het afvalwater daarop kan
                                                                                  - Nationale plannen/regels               - Beheer                     - Participatie
                        worden geloosd. Bij een bepaald perceel in het                                                      - Programmering              - Handhaving
                                                                                  - RIONED / VNG
                        buitengebied kan zich de situatie voordoen dat               aanbevelingen                          - Rioolheffing
                        geen riolering wordt aangeboden en dan is lozing
                        van afvalwater alleen toegestaan via een individuele
                        zuivering in de bodem of op oppervlaktewater.
                  -	Voor hemelwater kan de gemeente voor een                                                               Omgevingsplan
                        perceel met geschikte bodemgesteld¬heid
                        bijvoorbeeld eisen dat het op eigen perceel
                        wordt geïnfiltreerd, terwijl op een andere plek een       - SSW systeemoverzicht stedelijk water          - Beheersysteem riolering
                                                                                  - Stresstest wateroverlast en droogte           - Degradatie-analyse
                        hemelwaterriool wordt aangeboden waarop kan
                                                                                  - Handboek of leidraad openbare ruimte          - Beheersysteem rioolgemalen
                        worden geloosd.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken      4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                    RWP Fluvius | 11




               •	Het RWP is een document van beperkte omvang. In de afbeelding                  •	Zowel in zijn rol als beheerder van een zuiveringstechnisch werk, als die
                  is te zien dat er diverse onderliggende documenten zijn. Het                      van beheerder van oppervlaktewater.
                  betreft tekeningen, databestanden, berekeningen, leidraden en                  •	Zowel bij het opstellen van het Fluvius basisdocument, alsook bij de
                  geautomatiseerde beheer- en informatiesystemen voor de riolering en               uitwerking in het onderhavige RWP.
                  voor de rioolgemalen. Deze zijn op de vak-afdeling beschikbaar.
                                                                                                 Het RWP is op de volgende data behandeld:
               1.3 – Besluitvormingstraject van het RWP                                          • B&W
               In de loop van 2021 tot begin 2022 is in de Fluvius regio een gezamenlijk         • Gemeenteraad.
               basisdocument opgesteld voor de nieuwe RWP’s. Elke gemeente heeft dit
               basisdocument in 2022 toegespitst op hun eigen situatie en uitgewerkt tot         Na vaststelling van het RWP wordt een exemplaar toegezonden aan de
               een eigen RWP.                                                                    provincie.

               Onder de Omgevingswet is het opstellen van een programma een                      1.4 – Evaluatie van het vorige plan
               autonome gemeentelijke bevoegdheid. Het nieuwe RWP is opgesteld in                Voorafgaand aan dit RWP was er het Watertakenplan 2016-2021. Medio
               een periode van overgang naar de Omgevingswet. Het past in de geest               2021 is de looptijd hiervan verlengd tot en met 2022, vanwege de wens om
               van de Omgevingswet. Maar tegelijk is gekeken naar de (oude of nog                relevante resultaten uit de RAS (regionale adaptatie strategie als reactie op
               steeds geldende) eisen vanuit de Wet milieubeheer. In de                          de klimaatverandering) mee te nemen in het RWP. In deze paragraaf wordt
                 Wet milieubeheer artikel 4.22 staan inhoudelijke eisen aan een GRP              teruggekeken op het Watertakenplan.
               (Gemeentelijk rioleringsplan = voorloper van het RWP) en in de
                 Wet milieubeheer artikel 4.23 staat voorgeschreven welke instanties             Het Watertakenplan 2016-2021 stond in het teken van het Nationaal
               moeten worden betrokken bij het opstellen van een GRP. Er is gehandeld            Bestuursakkoord Water uit 2011. Hierin werd een belangrijke rol gespeeld
               conform de Wet milieubeheer, zowel wat betreft inhoud als proces.                 door besparingsdoelen, te behalen door betere samenwerking in de
                                                                                                 waterketen. De oprichting van het samenwerkingsverband Fluvius is
               Het waterschap Drents Overijsselse Delta is betrokken geweest bij het             daarvan een gevolg. Bij de samenwerking was veel aandacht voor de 3 K’s,
               opstellen van het RWP:                                                            te weten kwaliteit, kosten en kwetsbaarheid.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                       RWP Fluvius | 12




               Bijgaand kader toont het “Overzicht investeringen tijdens planperiode                Enkele punten springen eruit als aandachtspunt voor het nieuwe RWP:
               Watertakenplan”. De conclusie is dat een groot aantal projecten zijn                 •	Aandacht voor klimaatadaptatie. Zorg dat we klaar zijn voor extremen
               “aangevraagd” en gerealiseerd en in de pas lopen met de uitgangspunten                  die vaker voorkomen dan vroeger. Stimuleer particulieren tot infiltratie
               uit het Watertakenplan 2016-2021. Opgemerkt hierbij dient te worden                     van hemelwater in de eigen tuin, want dit is goed bij droogte en bij
               dat de voorbereiding van projecten veel tijd in beslag neemt en het vaak                extreme buien.
               lastig is projecten in hetzelfde jaar van aanvraag krediet ook te realiseren.        •	Duidelijk maken welke activiteiten onder de rioleringszorg vallen en
               Hierdoor staat de planning regelmatig onder druk om de projecten binnen                 welke kosten je kunt toerekenen. Graag een samenhangend overzicht
               het planjaar te realiseren.                                                             maken van de kostentoerekening, van de investeringen, van de
                                                                                                       boekwaarde, van de spaarvoorziening en de daaruit te berekenen
               Bijgaand kader toont de “Ontwikkeling rioolheffing tijdens planperiode                  hoogte van de rioolheffing.
               Watertakenplan”. Te zien is dat het tarief fors lager is gebleven dan eerder         •	Programmering maken van activiteiten voor de planperiode. Zorg
               is berekend. De belangrijkste reden voor de daling van de rioolheffing is de            dat deze is afgestemd op andere vakdisciplines en let op de
               daling van de rente tijdens de planperiode 2016-2021.                                   realiseerbaarheid en betaalbaarheid.

               In de aanloop naar het nieuwe RWP heeft een serie interviews
               plaatsgevonden. Deze zijn medio 2021 afgenomen bij collega’s die direct
               of indirect betrokken zijn bij riolering en stedelijk waterbeheer. Het ging van
               rioolmedewerker tot wethouder. In bijgaand kader een “Samenvatting van
               de uitkomsten van de interviews”. De overheersende indruk is dat het goed
               gaat met het rioleringsbeheer in gemeente Steenwijkerland. Er staat een
               goed team dat bewust veel in eigen beheer uitvoert.




Samenvatting   Inhoud     1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                     RWP Fluvius | 13




RZWI



Samenvatting   Inhoud   1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                 Verwijzing van pagina 9                                                                                                                                     RWP Fluvius | 14




               2. Beleidskaders voor
                   het RWP
               Dit hoofdstuk beschrijft het beleidskader voor het RWP, dus het beleid
               dat mede sturend is. Het gaat om de gemeentelijke Omgevingsvisie,
               om het Beleid stedelijk water van waterschap Drents Overijsselse Delta
               en om documenten van Fluvius.

               2.1 – Gemeentelijke Omgevingsvisie
               In de filosofie van de Omgevingswet is de gemeentelijke Omgevingsvisie het
               belangrijkste beleidsdocument van elke gemeente. Het laat zien wat voor gemeente je
               bent en welke ontwikkelingen je belangrijk vindt. In gemeente Steenwijkerland gaat het
               om de Omgevingsvisie uit 2017 met de titel “Waardevast landschap”. In dit RWP lichten
               we de zaken eruit die mede sturend zijn voor riolering en water:
               •	De groene gemeente Steenwijkerland heeft hoge ambities op het gebied van
                   duurzaamheid. De uitwerking daarvan is te zien in het landelijk gebied, in de kernen
                   en in Steenwijk. Waar omgevingswaarden het toelaten, wordt duurzame energie
                   opgewekt. De kwaliteit van het landschap is steeds intact gebleven. Het meest zien
                   we kleinschalige initiatieven, bijvoorbeeld van bewonerscorporaties, die goed zijn
                   ingepast. Op veel daken liggen zonnepanelen, vooral op die van het gemeentelijk
                   vastgoed. Gebouwen die recent getransformeerd zijn en een nieuwe functie hebben
                   gekregen, zijn bij de verbouwing ook meteen verduurzaamd.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>                 Verwijzing van pagina 9                                                                                                                                                                          RWP Fluvius | 15




               •	Steenwijkerland bereidt zich voor op de klimaatverandering. Door                    2.3 – Klimaatadaptatie en Fluvius
                  de klimaatverandering krijgen we vaker te maken met hevige                          Fluvius is het samenwerkingsverband
                  regenbuien, periodes van droogte en hitte en de gevolgen van een                    tussen waterschap en gemeenten in de
                  mogelijke overstroming. Ook hebben we te maken met bodemdaling                      regio van het voormalige waterschap
                  in de veengebieden. We zijn ons er van bewust dat dit om nieuwe                     Reest en Wieden. Voorheen begaf
                  oplossingen vraagt. Om ook in de toekomst prettig te kunnen wonen,                  Fluvius zich vooral op het terrein van de
                  werken en recreëren moeten we werken aan een klimaatbestendige                      afvalwaterketen. De voorloper van dit
                  en water robuuste inrichting van ons grondgebied. Samen met andere                  RWP, het Watertakenplan, was daarvan
                                                                                                                                                                 KADERNOTITIE
                                                                                                                                                                 STEDELIJK WATER
                  partijen bereiden we ons hierop voor.                                               een concreet resultaat. Inmiddels is het           Een strategisch kader voor de rol en taakopvatting
                                                                                                                                                         van het waterschap in het stedelijke gebied



               •	De manier waarop we uitvoering willen geven aan de Omgevingsvisie                   werkterrein van Fluvius verbreed en gaat
                  sluit naadloos aan op onze identiteit. De manier waarop het in                      het ook over klimaatadaptatie.
                  Steenwijkerland al jaren werkt: met veel particulier initiatief, veel inzet en
                                                                                                                                                         wdodelta.nl/doetmeerKadernotitie Stedelijk water




                  betrokkenheid van inwoners en ondernemers. De inbreng van burgers,                  Eind 2021 is in de werkregio Fluvius
                  bedrijven en andere belanghebbenden is bepalend geweest in de                       het rapport “Samen werken aan
                  totstandkoming van de visie. Die inbreng willen we bij de realisatie van            klimaatbestendigheid – Regionale
                  de Omgevingsvisie natuurlijk voortzetten.                                           adaptatiestrategie en uitvoeringsagenda
                                                                                                      2022-2027” vastgesteld, het zogenaamde
               2.2 – Beleid stedelijk water van het waterschap                                        RAS. Per gemeente wordt het RAS
               Het waterschap Drents Overijsselse Delta (WDOD) heeft zijn brede                       uitgewerkt tot een LAS (Lokale Adaptatie
               algemene beleid vastgelegd in het Waterbeheerprogramma 2022-2027.                      Strategie).                                                UITWERKINGS-
               Daarnaast heeft het waterschap in 2021 de “Kadernotitie Stedelijk Water”                                                                          NOTITIE
                                                                                                                                                                 STEDELIJK WATER
               vastgesteld en begin 2022 de “Uitwerkingsnotitie Stedelijk Water”. Deze                Het vastgestelde RAS raakt aan het beleid          Een tactische en operationele uitwerking van de
                                                                                                                                                         strategische kaders voor beleid stedelijk water



               documenten raken direct aan het RWP omdat riolering en stedelijk water                 in het onderhavige RWP:
               nauw met elkaar zijn verweven
                                                                                                                                                         wdodelta.nl/doetmeerUitwerkingsnotitie Stedelijk water




Samenvatting   Inhoud     1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP          3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering                   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                             RWP Fluvius | 16




               •	Het hemelwaterbeleid voor extreme buien, zie de uitwerking in
                    paragraaf 3.2.
               •	De bekostiging van maatregelen tegen wateroverlast, zie de uitwerking
                  in hoofdstuk 6.

               Steenwijkerland werkt samen in de werkregio Fluvius. Hierbij zijn naast
               enkele andere gemeenten ook het waterschap en de provincies Drenthe
               en Overijssel betrokken. Met elkaar is een Regionale Adaptatiestrategie
               gemaakt. Daaraan gekoppeld is een Regionale Uitvoeringsagenda voor
               de periode 2022-2027. Als eerste gemeente binnen de werkregio heeft
               Steenwijkerland de regionale uitgangspunten vertaald naar de lokale
               situatie. In deze Lokale Adaptatiestrategie staat per thema (wateroverlast,
               hitte, droogte en overstromingen) waar de uitdagingen liggen, welke risico’s
               er zijn en wat prioriteit heeft. In de bijbehorende uitvoeringsagenda staan
               de doelen die betrekking hebben op de thema’s:

               •  leefbare steden en dorpen - gezond en prettig wonen en werken
                   ondanks het veranderende klimaat;
               •	 nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen - we houden rekening met het
                   extremere weer van de toekomst;
               •	 betrokken en actieve mensen - iedereen is nodig om onze
                   gemeente klimaatbestendig te maken;                                             Putdeksels
               • landelijk gebied - een toekomstbestendig buitengebied voor
                   landbouw, natuur en recreatie;
               • vitale functies - binnen onze gemeente beschermen we deze functies




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                               RWP Fluvius | 17




               Per thema zijn de inspanningen die we hiervoor in de periode van 2022-
               2027 gaan doen, vertaald in concrete maatregelen. Daarbij zetten we in op
               het verzilveren van ‘koppelkansen’ bij projecten en ontwikkelingen, op het
               verankeren van de klimaatadaptatie in onze organisatie en op het verhogen
               van bewustwording en het urgentiegevoel zowel binnen als buiten onze
               organisatie. We doen dat door de dialoog op te zoeken.

               De Lokale Adaptatiestrategie ligt er in concept. Het document is tot stand
               gekomen nadat de kwetsbaarheden rondom de thema’s wateroverlast,
               hitte, droogte en overstromingen in kaart zijn gebracht. Vervolgens zijn die
               vertaald in een klimaatatlas en is tijdens interne risicodialogen gesproken
               over de risico’s en de prioriteiten. Nu is het tijd om een externe consultatie
               te doen. In dat participatieproces willen we inwoners, ondernemers en
               stakeholders betrekken. We stellen daarbij de vraag: zitten we op de goede
               weg, zijn we compleet en hebben we de kansen en risico’s nu goed in
               beeld. Na deze consultatie leggen we de documenten ter vaststelling voor
               aan de gemeenteraad eind 2022.




Samenvatting   Inhoud     1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                       RWP Fluvius | 18




Riooloverstort



Samenvatting     Inhoud   1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>                 Verwijzing van pagina 14                                                                                                                                    RWP Fluvius | 19




               3. Beleid gemeentelijke
               watertaken
               Dit hoofdstuk behandelt het beleid voor de gemeentelijke watertaken,
               voorheen aangeduid als de zorgplichten riolering. Het gaat om
               afvalwater, hemelwater en grondwater. Deze watertaken hebben een
               wettelijke basis. Die wordt bij elke watertaak als eerste benoemd.
               Daarna volgt de uitwerking tot concreet beleid. Bij de uitwerking
               wordt het beleid uiteengerafeld tot afzonderlijke specifieke punten.
               Over al die punten heen staat echter de bedoeling om het systeem
               integraal te benaderen, om samen met het waterschap de laagst
               maatschappelijke kosten te zoeken, om burgers en bedrijven zo goed
               mogelijk te bedienen en om te handelen met oog voor klimaat, energie
               en biodiversiteit. Deze brede bedoeling wordt niet bij elk punt herhaald,
               maar dient er wel bij in gedachten te zijn.

               3.1 – Beleid afvalwater
               In deze paragraaf staat het gemeentelijke beleid voor afvalwater.

               De basis voor dit beleid staat in de Omgevingswet artikel 2.16. De wet gaat uit van
               inzameling van het afvalwater door de gemeente met een openbaar vuilwaterriool,
               behoudens enkele uitzonderingen.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                  RWP Fluvius | 20




               Totdat de Omgevingswet van kracht wordt, is er een vergelijkbare                          richting bodem en oppervlaktewater. Het is daarmee vrijwel 100%
               formulering opgenomen in de Wet milieubeheer artikel 10.33. Het staat                     verplicht om woningen binnen de bebouwde kom aan te sluiten op
               bekend als de gemeentelijke zorgplicht voor afvalwater.                                   de riolering. Dit beleid geldt vanwege de volksgezondheid en de
                                                                                                         leefbaarheid in de zin van het voorkomen van stankoverlast. Zie
               Kernformulering van het afvalwaterbeleid                                                     bijgaand kader voor meer informatie.
               Gemeente Steenwijkerland voert als beleid om het huishoudelijk afvalwater         •   Afvalwaterbeleid voor niet-woningen binnen de bebouwde kom.
               en het bedrijfsafvalwater voor bijna 100% in te zamelen met riolering. Het            -	Voor niet-woningen geldt in principe hetzelfde beleid als voor
               belangrijkste motief hiervoor is het beschermen van de volksgezondheid,                   woningen, namelijk aansluiten op de riolering vanwege de
               door afvalwater te verwijderen uit de directe leefomgeving. Daarnaast                     volksgezondheid. Het ligt alleen anders bij gebouwen waar geen
               gaat het om leefbaarheid (voorkomen stankoverlast), bescherming van                       afvalwater vrijkomt en bij bedrijven met bijzonder afvalwater of
               de waterkwaliteit en milieubescherming. Het stedelijk afvalwater (dat is                  grote hoeveelheden afvalwater. Zie bijgaand kader voor meer
               de mix van afvalwater en (zo min mogelijk) hemel- en grondwater) wordt                    informatie.
               getransporteerd naar een overnamepunt en daar overgedragen aan het                •   Afvalwaterbeleid in het buitengebied.
               waterschap, die zorg draagt voor het verdere transport naar en de zuivering           -	In het buitengebied wordt in de meeste deelgebieden (druk)riolering
               op de RWZI. Het is voor eigenaren van gebouwen vrijwel altijd verplicht om                aangeboden. In die gebieden geldt door de aanwezigheid van
               een aansluiting te hebben op de riolering.                                                riolering een lozingsverbod richting bodem en oppervlaktewater.
                                                                                                         In de gebieden zonder (druk)riolering is een individuele
               Uitwerking van het afvalwaterbeleid                                                       zuiveringsvoorziening (IBA) verplicht, die gezuiverd water loost in
               Hierna volgen enkele gebiedsgerichte en thematische uitwerkingen van                      de bodem of op het oppervlaktewater. Zie bijgaand kader voor
               het afvalwaterbeleid. Per onderwerp wordt de essentie kort vermeld.                       meer informatie. Het is de vraag welke veranderingen komende
               Gedetailleerde informatie is verkrijgbaar door te klikken op de link.                     jaren optreden in het buitengebied en hoe de voorzieningen voor
               •	Afvalwaterbeleid voor woningen binnen de bebouwde kom.                                 afvalwater eventueel worden aangepast. Denk aan ontwikkelingen
                   -	Gemeenten hebben de plicht om afvalwater in te zamelen in de                       op het rond het boerenerf zoals nieuwe verdienmodellen. Denk
                       bebouwde kom. Voor lozers geldt een vrijwel volledig lozingsverbod                ook aan de veroudering van bestaande systemen met de vraag




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                    RWP Fluvius | 21




                       of bij vernieuwing wordt gekozen voor bestaande of nieuwe                         verstoren. Specifiek gelden eisen voor olie- en vetafscheiders. Zie
                       oplossingen. Dit vergt gebiedsgerichte uitwerking in de planperiode                 bijgaand kader voor meer informatie.
                       in samenwerking tussen gemeente en waterschap.                              • Beleid om foutaansluitingen tegen te gaan.
               •	Beleid voor nieuwe aansluitingen of grotere lozingen op bestaande                  -	Foutieve aansluitingen kunnen problemen veroorzaken. Bij
                  riolering.                                                                             gescheiden systemen zijn er zijn 3 soorten foutaansluitingen die
                  -	Het bestaande rioolstelsel, het transportsysteem van gemalen en                     verschillende problemen veroorzaken:
                       persleidingen en de RWZI hebben een bepaalde capaciteit. Nieuwe             		 1.	Er is in de bebouwde kom afvalwater aangesloten op het
                       aansluitingen zijn niet zomaar mogelijk en bestaande lozingen                         hemelwaterstelsel. Er wordt dan ongezuiverd afvalwater
                       mogen niet zomaar worden vergroot. Eerst moet de gemeente                             geloosd. Dit geeft vervuiling van het oppervlaktewater.
                       checken wat de mogelijkheden zijn. Bij grote lozingen moet ook              		 2.	Er is hemelwater aangesloten op het afvalwaterstelsel. De
                       het waterschap worden betrokken. Het gaat naast technisch                             riolering kan dan overbelast raken bij neerslag. Het afvalwater
                       inhoudelijke zaken ook over de kosten. Als een bestaande lozing                       treedt uit bij een gebouw of bij een nood-overstort. Ook kunnen
                       aanmerkelijk wordt verzwaard, dan geldt dit als een nieuwe                            volgende stelsels en de RWZI overbelast raken.
                       aansluiting. Zie bijgaand kader voor meer informatie.                       		 3.	Er is in het buitengebied hemelwater aangesloten op de 		
               • Beleid voor nieuw aanleg in uitbreidingswijken.                                             drukriolering. Het systeem raakt hiervan overbelast en er treden
                  -	In nieuwe gebieden is aanleg van nieuwe riolering vereist. Dit gaat                     storingen op, soms op de locatie met de foutaansluiting, maar
                       in nauw overleg tussen gemeente en waterschap. Zie                                    soms ook pas verderop.
                          bijgaand kader voor meer informatie.                                       -	Foutieve aansluitingen zijn verboden (of op zijn minst ongewenst)
               • Beleid voor lozingen op de riolering.                                                   en dienen te worden rechtgezet. In de praktijk wordt gekeken
                  -	Riolering is bedoeld voor huishoudelijk afvalwater en                               naar de omvang van de problemen. Als het probleem te groot
                       bedrijfsafvalwater dat daarop lijkt. Andere lozingen zijn niet zomaar             wordt, moeten de foutieve aansluitingen worden aangepakt. Het
                       toegestaan omdat het schade kan berokkenen aan de riolering en/                   loopt vanaf het constateren van een knelpunt, via onderzoek en
                       of aan de zuivering en/of aan het milieu. Het gaat om de algemene                 communicatie tot aan een eventuele juridische aanpak. Zie
                       zorgplicht om de goede werking van riolering en zuivering niet te                   bijgaand kader voor meer informatie.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                 Verwijzing van pagina 16                                                                                                                                       RWP Fluvius | 22




               3.2 – Beleid hemelwater
               In deze paragraaf staat het gemeentelijke beleid voor hemelwater.

               De basis voor dit beleid staat in de Omgevingswet artikel 2.16. De
               wetgever heeft gezocht naar balans tussen de eigen verantwoordelijkheid
               van de particulier en de collectieve verantwoordelijkheid van de gemeente.
               Het is aan de gemeente om hierin lokale afwegingen te maken.
               Totdat de Omgevingswet van kracht wordt, is er een vergelijkbare
               formulering opgenomen in de Waterwet artikel 3.5. Het staat bekend als
               de gemeentelijke zorgplicht voor hemelwater.

               Kernformulering van het hemelwaterbeleid
               Gemeente Steenwijkerland voert als beleid om het hemelwater zoveel
               mogelijk lokaal te benutten, te infiltreren in de bodem of te lozen op
               oppervlaktewater. Als lokale oplossingen ontoereikend zijn, zamelt
               de gemeente het overtollige hemelwater in, liefst gescheiden van het
               afvalwater, om het op een geschikte plek te lozen op oppervlaktewater.
               Hemelwater wordt in veel oudere gebieden gemengd met afvalwater
               afgevoerd naar de RWZI, met overstorten naar het oppervlaktewater.
               De klimaatverandering noopt ons tot klimaatadaptatie, zoals infiltratie en
               buffering van hemelwater. De openbare ruimte wordt in de loop der jaren
                                                                                                    GMB wagen (relinen)
               zodanig ingericht dat overlast bij extreme buien beperkt blijft. Bewoners en
               bedrijven worden gevraagd om maatregelen te treffen op eigen terrein.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                  RWP Fluvius | 23




               Uitwerking van het hemelwaterbeleid                                                    -	Het beleid per buurt laat zich naderhand uitwerken tot
               Hierna volgen enkele specifieke uitwerkingen van het hemelwaterbeleid.                      perceelniveau in het Omgevingsplan. Bij een perceel staat dan
               Per onderwerp wordt de essentie kort vermeld. Gedetailleerde informatie is                  aangegeven welk beleid er geldt en welke voorzieningen worden
               verkrijgbaar door te klikken op de link.                                                    aangeboden. Op dat moment wordt het beleid voor afvalwater,
                                                                                                           hemelwater en grondwater concreet toegespitst op de betreffende
               • Principes voor het hemelwaterbeleid.                                                      omstandigheden. Zie een voorbeeld in het kader.
                 -	Bij de opvang en verwerking van hemelwater zijn diverse keuzes te              •	In gemeente Steenwijkerland is een aantal rioolstelsels van het
                     maken en er zijn uiteenlopende combinaties van keuzen mogelijk.                  gemengde type. Hierin wordt hemelwater in dezelfde buis afgevoerd als
                     Het hangt af van de lokale omstandigheden welke combinatie                       afvalwater. Gemengde stelsels hebben overstorten. In enkele kaders
                     van keuzen de voorkeur verdient. Daarbij is het volgen van enkele                wordt nader ingegaan op deze overstorten:
                     principes behulpzaam. Het gaat om de principes schoonhouden,                     -	Kader met uitleg over de functie en problematiek van overstorten.
                     benutten, vertragen, infiltreren, direct lozen en inzamelen. Zie                 -	Kader over de basisinspanning bij overstorten.
               		 bijgaand kader voor meer informatie.                                                -	Kader met het overzicht van de overstorten in gemeente
               • Gebiedsgerichte uitwerking van het hemelwaterbeleid.                                      Steenwijkerland.
                 -	Per buurt of wijk zijn er uiteenlopende omstandigheden die maken               •	Hemelwaterbeleid kan worden ondersteund door particulier initiatief,
                     dat je tot andere keuzes komt voor de omgang met hemelwater.                     vooral bij de gemengde rioolstelsels. Dit geeft kleine voordeeltjes
                     Op een hoge zandgrond wil je het hemelwater bijvoorbeeld                         per keer, maar kan op termijn een krachtig middel vormen om het
                     infiltreren op de plek waar het valt. Maar in een diepe polder met               bestaande gemengde rioolstelsel te ontlasten. Klik hier voor de
                     kwel en kleigrond is een traditioneel gescheiden rioolstelsel juist een             voor- en nadelen van afkoppelen.
                     goede keuze. Een volgend punt is dat je in een nieuwe wijk meer               •	Extreme buien geven steeds vaker problemen met wateroverlast. Het
                     mogelijkheden hebt om duurzaam hemelwaterbeleid te voeren dan                    geeft een nieuwe opgave en is onderdeel van de klimaatadaptatie. Zie
                     in bestaande situaties. Bijgaand kader geeft een checklist om per                bijgaand kader met het beleid voor wateroverlast bij extreme buien.
                     buurt of wijk tot goede keuzes te komen.                                         Hierin staat wateroverlast gedefinieerd.
                 -	Tijdens de planperiode van dit RWP kan deze gebiedsgerichte                    •	De gemeente heeft een wettelijke taak voor hemelwater, het
                     uitwerking plaatsvinden.                                                         waterschap voor beheer van het watersysteem, zowel kwantitatief als




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering     6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                            RWP Fluvius | 24




                   kwalitatief. Tussen deze taken bestaat een overgangsgebied, waarin
                   lokale keuzes moeten worden gemaakt. Zie bijgaand kader met de
                     taken in het oppervlaktewater vanuit de hemelwatertaak.

               3.3 – Beleid grondwater
               In deze paragraaf staat het gemeentelijke beleid voor grondwater.

               De basis voor dit beleid staat in de Omgevingswet artikel 2.16. De
               gemeentelijke grondwatertaak is beperkt van omvang en staat in relatie tot
               de verantwoordelijkheid van de perceeleigenaar en in relatie tot de taken
               van waterschap, provincie en Rijk. Het komt er op neer dat de gemeente
               een taak heeft voor het beïnvloeden van de grondwaterstand in openbaar
               gebied en voor het aanbieden van een afvoerroute voor grondwater vanaf
               aanliggende percelen, voor zover doelmatig. Het is aan de gemeente om
               hierin lokale afwegingen te maken.

               Totdat de Omgevingswet van kracht wordt, is er een vergelijkbare
               formulering opgenomen in de Waterwet artikel 3.6. Het staat bekend als
               de gemeentelijke zorgplicht voor grondwater.

               Kernformulering van het grondwaterbeleid
                                                                                                  Wadi
               Gemeente Steenwijkerland voert als beleid om te overwegen om de
               grondwaterstand in het openbare gemeentelijke gebied te beteugelen
               op die plekken waar zonder ingrijpen sprake is van structurele nadelige
               gevolgen van de grondwaterstand. Bij deze overweging spelen de vragen




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                    RWP Fluvius | 25




               of maatregelen doelmatig zijn, of het niet de verantwoordelijkheid is van               en grondwateroverlast, de verantwoordelijkheden van betrokkenen
               de eigenaar/gebruiker van een perceel en of het niet hoort bij de taak van              en geeft handreikingen wat u zelf kunt doen bij verzakkingen of bij
               waterschap, provincie of Rijk.                                                          grondwateroverlast op uw perceel.
                                                                                                    •	Het veranderende klimaat kan leiden tot langere droge perioden in het
               Uitwerking van het grondwaterbeleid.                                                    zomerhalfjaar. De zomers van 2018, 2019 en 2020 illustreerden dit.
               Hierna volgen enkele specifieke uitwerkingen van het grondwaterbeleid.                  Het leidt onder meer tot verdord gras, een droogvallend watersysteem,
               Per onderwerp wordt de essentie kort vermeld. Gedetailleerde informatie is              vissterfte, lage grondwaterstanden, boomsterfte, verminderde
               verkrijgbaar door te klikken op de link.                                                opbrengsten in de landbouw en kans op bodemdaling en als gevolg
                                                                                                       daarvan funderings¬schade. Provincies, waterschappen en de
               •  Meldingen over vocht of grondwater.                                                  landbouwsector hebben in Nederland de knoppen in handen om
                  -	Meldingen van burgers of bedrijven die overlast ervaren van vocht                 te acteren tegen de gevolgen van langdurige droogte. Gemeenten
                       of grondwater worden zorgvuldig getoetst. Bouwkundige gebreken                  hebben nauwelijks invloed tegen de gevolgen van droogte.
                       vormen vrijwel nooit een legitieme reden voor de gemeente om                       Zie bijgaand kader met meer informatie over droogte. Gemeenten
                       maatregelen te treffen maar zijn vrijwel altijd de verantwoordelijkheid         kunnen beleid tegen droogte steunen met communicatie en door het
                       van de eigenaar. Naast de verantwoordelijkheid voor de eigenaar is              stimuleren van infiltratie van hemelwater in bebouwd gebied.
                       er een verantwoordelijkheid voor de bewoner, met name ventilatie.
                         Zie bijgaand kader met uitgewerkt beleid bij meldingen over
                       vocht of grondwater.
               •	Gemeente Steenwijkerland heeft een notitie Grondwaterzorgplicht
                  (maart 2021) met grondwaterbeleid. Deze ambtelijke notitie geeft
                  informatie over wat wij verstaan onder grondwater, hoe het zich
                  gedraagt en hoe wij daar baat bij hebben, maar ook hoe wij daar
                  hinder van kunnen ondervinden. Die hinder is het hoofdthema van
                  deze notitie, en we gaan dan ook in op de oorzaken van bodemdaling




Samenvatting   Inhoud     1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                          RWP Fluvius | 26




Aanleg pompput rioolgemaal



Samenvatting       Inhoud    1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                         RWP Fluvius | 27




               4. Beheer
               Dit hoofdstuk gaat in op het beheer van de riolering en van de
               voorzieningen die hier aan gerelateerd zijn. Dit wordt ook wel
               assetmanagement genoemd, ofwel het goed omgaan met hetgeen
               je in beheer hebt. Het gaat daarbij niet alleen om de afzonderlijke
               objecten maar om het functioneren van het hele systeem en van de
               organisatie die met het beheer is belast. Dus beheer in brede zin van
               het woord. Eerst wordt het beheerde areaal vermeld, daarna wordt
               ingegaan op het contact met de gebruikers van de riolering. Vervolgens
               wordt stilgestaan bij het systeembeheer, inclusief besluitvorming bij
               rioolvervanging en omgang met calamiteiten. Tot slot wordt ingegaan
               op het samenwerken met andere disciplines en wordt de omvang
               van de formatie belicht. Al deze onderwerpen worden kort belicht om
               het RWP compact te houden en toch verantwoording af te leggen.
               In onderliggende documenten en systemen is meer informatie
               beschikbaar.

               4.1 – Bespreking van het areaal
               Goed beheer begint met weten wat je hebt. In bijgaand kader een overzicht van de
               voorzieningen die de gemeente in eigendom en beheer heeft om invulling te geven
               aan de gemeentelijke watertaken. Het gaat om een beschrijving van het areaal op
               hoofdlijnen. Gedetailleerde informatie is te vinden in de beheersystemen.




Samenvatting   Inhoud    1. Context    2. Beleidskaders voor het RWP     3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                    RWP Fluvius | 28




               Ter informatie wordt een korte toelichting gegeven op essentiële onderdelen
               van de riolering. Riolering bestaat uit diverse objecten, zoals:

                 Huis- en bedrijfsaansluitingen
                 Kolken en lijngoten
                 Vrij-verval riolen
                 Gemalen en persleidingen
                 Riolering buitengebied
                 Drainage

                                                                                                   Binnenkant wagen rioolwerzaamheden    Kabeltrekkar Relinen
               Klik op genoemde objecten voor een toelichting.

               4.2 – Contact met de gebruikers van de riolering
               Deze paragraaf gaat in op de enkele contactmomenten die er zijn tussen
               de gebruikers van de riolering en de gemeente. Rioleringsbeheer kent
               niet veel contactmomenten met de gebruikers en juist daarom moet je er
               zorgvuldig mee omgaan.

               Meldingen van burgers en bedrijven
               Meldingen van burgers en bedrijven zijn een belangrijke bron van informatie
               en dikwijls reden om in actie te komen. Denk aan een verstopte kolk, een
               probleem dat vlot door de gemeente kan worden verholpen. Klachten over              Relinen                               Afkoppelen goot
               water op straat bij zware buien zijn minder makkelijk te verhelpen, maar van
               belang bij het valideren van hydraulische berekeningen en bij het zoeken
               naar oplossingen.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                      RWP Fluvius | 29




               Zorgvuldige registratie van meldingen heeft als voordeel dat op termijn              de rioolheffing en om achteloos lozingsgedrag te voorkomen. Naast
               bepaalde trends zichtbaar worden die van belang zijn voor inzicht in het             bewustwording over het belang van goed lozingsgedrag kan worden
               functioneren van de riolering. Een lastig punt bij registratie van meldingen         aangesloten bij initiatieven voor educatie gericht op het bredere spectrum
               is dat burgers niet altijd zuivere meldingen doen. Wateroverlast door                van duurzaamheid, circulariteit en biodiversiteit.
               riolering is iets anders dan last hebben van een lekke kelder of een
               lekke dakgoot, maar door leken kan dit op één hoop worden gegooid.                   Communicatie bij de aanslag rioolheffing
               In gemeente Steenwijkerland komen meldingen centraal binnen via het                  Veel burgers en bedrijven komen vrijwel nooit in contact met de gemeente
               Meldingenportaal.                                                                    over de riolering. Het enige moment is dan die van de aanslag rioolheffing.
                                                                                                    De burger of het bedrijf wordt geacht te betalen voor het in stand houden
               Spelregels bij verstoppingen                                                         van de riolering. Dit moment kan worden aangegrepen om enige uitleg
               Woningen en overige panden zijn op de riolering aangesloten met                      te geven over nut en noodzaak van de riolering, over het gesloten
               aansluitleidingen. Hierin kan onverhoopt een verstopping ontstaan. Zo’n              huishoudboekje van de rioleringszorg en dus over de redelijkheid van de
               situatie gaat vaak gepaard met stress en is een belangrijk moment van                rioolheffing. Naast uitleg in algemene zin kunnen enkele projecten uit het
               contact met de gemeente. Duidelijkheid is op zo’n moment van belang.                 afgelopen jaar worden benoemd zodat men enig heeft waaraan het geld
               Op of nabij de erfgrens is op particulier terrein veelal een ontstoppingsstuk        wordt besteed.
               ingebouwd. De spelregels bij verstopping staan aangegeven in bijgaand
               kader. De hoofdregel is dat de lozer opdraait voor de kosten van het                 4.3 – Gegevensbeheer, berekeningen en monitoring.
               opsporen en oplossen van de verstopping, tenzij het probleem aan de kant             In deze paragraaf draait het om het systeem als geheel, dus niet om
               van de gemeente ligt.                                                                losse objecten. Inzicht in het functioneren van het systeem in z’n geheel,
                                                                                                    is essentieel om te weten wanneer onderhoud, reparatie, vervanging,
               Communicatie en bewustwording                                                        verbetering of andere maatregelen noodzakelijk zijn. Het gaat onder meer
               Burgers zijn zich dikwijls nauwelijks bewust van de aanwezigheid van                 om de volgende zaken:
               riolering. Slechts een deel van de mensen weet hoe belangrijk de
               riolering is voor de volksgezondheid en voor de bewoonbaarheid van de                •	De basis is het gegevensbeheer, weten wat je hebt. De uitdaging is
               leefomgeving. Bewustwording is belangrijk voor draagvlak voor                           om te werken volgens standaarden zoals GWSW en uitwisseling van
                                                                                                       gegevens met derden mogelijk te maken.


Samenvatting   Inhoud     1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                       RWP Fluvius | 30




               •	Hydraulische berekeningen helpen om het systeem-functioneren te                 elektriciteitsnet. Het gaat bij de besluitvorming over rioolvervanging dus om
                  begrijpen en te toetsen. Het nieuwe SSW kijkt naar het systeem als              meer dan alleen de riolering! Het figuur op de volgende pagina illustreert het
                  geheel en past daarmee bij het samenwerken tussen gemeente en                   proces om te komen tot een besluit over het vervangen van riolering.
                  waterschap.
               •	Monitoring is gericht op de vraag hoe het systeem in de praktijk                In de praktijk is sprake van een besluit dat is gebaseerd op een
                  functioneert. Hier liggen kansen voor verbetering door de monitoring            meervoudige optimalisatie van aspecten die spelen in de openbare ruimte
                  op te pakken in samenwerking tussen gemeenten en waterschap in de               in een buurt of wijk. Vanuit het perspectief van de riolering is er dus sprake
                  Fluvius regio.                                                                  van optimalisaties op twee niveaus:
               •	Degradatie-analyse en risicogestuurd beheer zijn methoden die                   1.	Niveau riolering: deze is gericht op de programmering van het in stand
                  helpen om de kosten op lange termijn te beperken en inzichtelijk te                 houden van de vrij verval riolering. Het optimum komt voort uit het
                  maken.                                                                              risico-gestuurde rioolbeheer.
                                                                                                  2.	Niveau openbare ruimte: deze is gericht op een bredere
               In dit RWP worden deze berekeningen en beschouwingen slechts kort                      programmering van opgaven. Het optimum komt voort uit de met
               aangetipt. Elk onderwerp gaat gepaard met modellen, berekeningen en                    elkaar samenhangende opgaven in een buurt of wijk.
               rapportages. Deze zijn aanwezig op de beherende afdeling.
                                                                                                  4.5 – Riolering en calamiteiten
               4.4 – Integrale besluitvorming rondom rioolvernieuwing                             In de praktijk komen calamiteiten voor. Dat kan zijn door het
               Het besluit om een rioolbuis te repareren, relinen of vervangen staat                 falen van een object in de riolering zelf (defect of storing), waardoor het
               meestal niet op zichzelf. Gezien de consequenties van de rioolvervanging           functioneren van het gehele systeem in het geding is. Maar een calamiteit
               qua omvang van de werkzaamheden (straat open, brede sleuf en wegdek                kan ook worden veroorzaakt door een externe gebeurtenis, waarbij de
               vervangen) hangt het besluit samen met andere aspecten die spelen in de            riolering een rol speelt bij de gevolgen ervan. Bij grote calamiteiten moet
               openbare ruimte, zoals de kwaliteit en ouderdom van de weg, plannen om             worden opgeschaald. Het valt buiten het RWP om dit te beschrijven. In de
               openbare ruimte anders in te richten, al of niet via burgerinitiatieven, en        Fluvius werkregio is nader ingegaan op incidenten en calamiteiten in de
               nieuwe opgaven zoals klimaatadaptatie, aanleg warmtenet of uitbreiding             riolering. Dit heeft geleid tot een handboek per gemeente.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer      5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                RWP Fluvius | 31




               4.6 – Samenwerking bij het beheer van de riolering
               Het beheren van de riolering is een eigen vakgebied, maar
               geen sectorale aangelegenheid. Op diverse punten bestaan
               raakvlakken met andere afdelingen binnen en buiten de
               gemeentelijke organisatie. In het overzicht staan relaties van
               rioleringsbeheer met aanpalende gemeentelijke vakgebieden.
               Al deze relaties vragen direct of zijdelings aandacht van de
               rioleringsbeheerder.

               Gemeenten en waterbeheerders komen elkaar op diverse
               punten tegen. Goede samenwerking met de waterbeheerder
               is van groot belang gezien de vele raakvlakken tussen
               gemeente en waterbeheerders. Het managen van deze relaties
               vergt aandacht van beide kanten en in beide organisaties
               van verschillende betrokken collega’s. Goede samenwerking
               tussen gemeente en waterschap past bij de geest van de
               Omgevingswet. De overheid mag niet versnipperd optreden,
               maar verschillende overheidsinstanties werken samen ten
               behoeve van de maatschappij.

                  Fluvius is de naam van het regionale samenwerkingsverband
               tussen 6 gemeenten en het waterschap. Het onderhavige
               RWP is één van de producten van deze samenwerking. In de
               planperiode van dit RWP wordt deze samenwerking voorgezet.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP          3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                    RWP Fluvius | 32




               4.7 – Formatiecheck                                                                Bovengenoemde formatiecheck beperkt zich tot het vakgebied van
               Rioleringsbeheer is een veelomvattende aangelegenheid en vraagt inzet van          riolering en gemeentelijk waterbeheer. Bij de voorbereiding van integrale
               menskracht. Bijgaand kader geeft een overzicht van de personele aspecten           projecten spelen meerdere vakdisciplines een rol. De organisatie zal
               van de rioleringszorg. Het overzicht volgt de indeling van de Kennisbank           uitvoeringscapaciteit moeten bijschakelen om de benodigde maatregelen
               van RIONED. De methode geeft een onafhankelijke globale check op de                voor vervanging, renovatie en klimaatadaptatie te kunnen realiseren.
               omvang van de beherende organisatie van de gemeente.                               Afgelopen jaren bleek het moeilijk om de programmering om te zetten in
                                                                                                  realisatie.
               Voor het uitvoeren van maatregelen wordt de theoretische capaciteit
               berekend op basis van de omvang van investeringen in de planperiode.
               Voor de uitvoering van beheersactiviteiten in het onderhoud wordt de
               theoretische capaciteit berekend op basis van areaalgegevens. Er worden
               door de gemeente veel zaken uitbesteed.

               Uit de globale check van de personele aspecten van de rioleringszorg
               blijkt dat de personele capaciteit van gemeente Steenwijkerland aan de
               krappe kant is. Voor het opstellen van een vergelijking is gebruik gemaakt
               van de opgave van de gemeente van de werkelijke capaciteit (gebaseerd
               op het jaarprogramma). Met 8,5 fte en de werkwijze van veel uitbesteden
               is de formatie wel boven het minimale, maar een kanttekening hierbij is dat
               de rekentool geen rekening houdt met brede watertaken en toenemende
               activiteiten aangaande bijvoorbeeld klimaatadaptie. Bij gemeente
               Steenwijkerland zijn de watertaken een groot deel van de totale taken.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                     RWP Fluvius | 33




Wadi



Samenvatting   Inhoud   1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                          RWP Fluvius | 34




               5. Programmering
               Dit hoofdstuk bevat de programmering van voorgenomen activiteiten
               in de planperiode. Het gaat daarbij niet om het dagelijkse beheer en
               onderhoud, maar om projecten. Het gaat enerzijds om projecten gericht
               op onderzoek en anderzijds op vernieuwing van gedeelten van het
               areaal.

               De samenwerking in de waterketen blijkt een grote meerwaarde op te leveren. Ambtelijk
               is al voorgesorteerd op continuering doordat de gemeenten een gezamenlijk Riolerings-
               en Waterprogramma (RWP) 2023-2028 opstellen. De aanvullende afspraken uit het BAW
               uit 2018 gaan we in de komende periode nader uitwerken.

                Op 31 oktober 2018 hebben de landelijke waterpartners aanvullende afspraken
               gemaakt op het Bestuursakkoord Water. Dit omdat nieuwe opgaven vragen om nieuwe
               afspraken. Het addendum bevat nieuwe en hernieuwde afspraken over de volgende
               onderwerpen:

               •   De kansen van de informatiesamenleving
               •   Risico’s van digitale dreigingen
               •   Het succes van regionale samenwerking
               •   Implementatie van de Omgevingswet




Samenvatting   Inhoud    1. Context    2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                 RWP Fluvius | 35




               5.1 – Onderzoeksprojecten                         Programma onderzoeksprojecten in de planperiode 2023-2028
               Onderzoek en planvorming zijn nodig om
                                                                 Onderwerp                                                                Periode
               goed zicht te houden op de ontwikkeling
                                                                                                                                          2023-2024 2025-2026 2027-2028
               van het rioolstelsel. Het helpt om de
                                                                   Branchestandaard gemeentelijke watertaken                              Fluvius
               goede koers te houden binnen de
               rioleringszorg. Bijgaand overzicht toont            Doorvertaling afvalwaterbeleid buitengebied                            Fluvius

               de geplande projecten. Doorklikken op               Taakopvatting hemelwater buitengebied                                            Fluvius
               een onderwerp brengt u bij een kader met            Variantenstudie tariefsysteem rioolheffing                                                  Fluvius
               extra informatie. Het is goed denkbaar dat          Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) opstellen
               tijdens de looptijd van dit RWP nog enkele          Hemelwaterbeleid regionaal opstellen en gebiedsgericht uitwerken                Fluvius
               acties worden toegevoegd vanuit actuele
                                                                   Rioleringsbeleid concreet verwoorden per perceel voor Omgevingsplan
               ontwikkelingen.
                                                                   Degradatie-analyse

               Onderzoeksprojecten met een regionaal               Onderzoek persleidingen                                                                     Fluvius

               karakter worden uitgevoerd onder de                 Monitoring systeem-functioneren door-ontwikkelen                                 Fluvius
               paraplu van Fluvius.                                Opzetten grondwatermeetnet


               5.2 – Vernieuwing van het areaal
               Uit de inspecties van de riolering blijkt dat
               de meeste riolering nog enkele tientallen
               jaren mee kan gaan. Grootschalige
               rioolvernieuwing is daarom niet aan de
               orde in de planperiode. Incidenteel kan
               een riool afwijken van dit gemiddelde




Samenvatting   Inhoud     1. Context       2. Beleidskaders voor het RWP     3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering     6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                           RWP Fluvius | 36




               beeld en vragen om een ingreep.
               De technische levensduur van de gemalen en persleidingen met hun
               onderdelen is divers. De bouwkundige constructie van de gemalen en
               de persleidingen hebben een theoretische levensduur van 60 jaar. Het
               werktuigbouwkundige deel, zoals leidingwerk, de pomp, schakelkast,
               besturing en telemetrie heeft een theoretische levensduur van 15 jaar. In
               deze planperiode verwachten we nog relatief weinig (mini)gemaalrenovaties.




                                                                                                 Rioolput




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                     RWP Fluvius | 37




Lijngoot



Samenvatting   Inhoud   1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                 Verwijzing van pagina 16                                                                                                                                    RWP Fluvius | 38




               6. Kosten en rioolheffing
               Dit hoofdstuk draait om de bekostiging van de gemeentelijke watertaken.
               Als eerste wordt ingegaan op het wettelijke kader voor de rioolheffing.
               Daarna komen de kosten aan bod voor dagelijks beheer en onderhoud;
               de exploitatie. Vervolgens wordt gekeken naar de investeringen. Daarna
               staan wij stil bij de vraag welke generatie opdraait voor kosten van
               investeringen en hoe je jaarlijkse schommelingen in de rioolheffing
               kunt voorkomen. Vervolgens komt aan de orde welk tariefsysteem de
               gemeente hanteert voor de rioolheffing. Tot slot volgt de doorrekening tot
               de benodigde rioolheffing.

               6.1 – Wettelijk kader voor de rioolheffing
               De wettelijke basis voor de rioolheffing is opgenomen in   artikel 228a van de
               Gemeentewet.

               De rioolheffing is een bestemmingsheffing. De inkomsten uit de rioolheffing zijn alleen
               beschikbaar voor uitgaven gerelateerd aan de gemeentelijke zorgplichten. De inkomsten
               uit de rioolheffing mogen wel aangevuld worden met inkomsten uit de algemene middelen.
               In fiscaal-juridische zin betekent dit dat de heffing een zuivere belasting is. Belangrijke
               aandachtspunten van de rioolheffing zijn:




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                 RWP Fluvius | 39




               •	De opbrengsten zijn bestemd voor het doel waarvoor de heffing in het
                  leven is geroepen:
                  -	het inzamelen en transporteren van afvalwater;
                  -	het verwerken van hemelwater;
                  -	het ingrijpen in de grondwaterstand.
               •	De heffing mag niet hoger zijn dan de kosten die de gemeente voor dit
                  doel maakt (maximaal 100% kostendekkend). Ook mag de gemeente
                  de opbrengst niet aan andere zaken uitgeven.
               •	De vormgeving van de heffing moet een relatie hebben met de
                  gemeentelijke watertaken. De gemeente treft de voorzieningen in het
                  algemeen belang, maar zij moet de kosten wel op een aanvaardbare
                  manier verdelen. Dit houdt in dat er een zekere relatie moet zijn
                  tussen het kostenverhaal via de rioolheffing en het belang dat de
                  belastingplichtige heeft bij de voorzieningen (profijtbeginsel).

               De kaders van de begrotingsregels liggen vast in:
               • Gemeentewet
               • Wet verankering en bekostiging gemeentelijke watertaken
               • Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
               • Notitie riolering commissie BBV
               • Jurisprudentie (i.o.)

               In bijgaand kader wordt in negen onderwerpen ingegaan op de specifieke
               onderdelen van de begrotingsregels voor de rioolheffing vanuit het Besluit
                                                                                                 Rioolgemaal met een ondergrondse besturingskast
               Begroting en Verantwoording (BBV).




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer       5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                RWP Fluvius | 40




               6.2 – Kosten voor het beheer                             Jaar                          2023        2024         2025        2026        2027        2028
               Het dagelijkse beheer van de riolering, ook wel          Exploitatie
               aangeduid als beheer en onderhoud, is van essentieel     Riolering                 € 145.700   € 145.700    € 140.700   € 140.700   € 140.700   € 140.700
               belang om het systeem goed te laten functioneren.        Riolering Elektra         € 400.000   € 400.000    € 400.000   € 400.000   € 400.000   € 400.000
               Activiteiten die worden uitgevoerd ten behoeve van
                                                                        Riolering Onderzoek       € 270.000   € 210.000    € 235.000   € 235.000   € 235.000   € 265.000
               gemeentelijke watertaken mogen worden toegerekend
                                                                        Riolering Planvorming     € 107.900   € 107.900    € 107.900   € 107.900   € 107.900   € 107.900
               aan het rioleringsbeheer. Sommige activiteiten worden
                                                                        Riolering Onderhoud       € 593.000   € 593.000    € 593.000   € 593.000   € 597.000   € 597.000
               enkel uitgevoerd ten behoeve van de gemeentelijke
                                                                        Riolering OS (exclusief   € 622.381   € 623.574    € 623.716   € 623.716   € 622.865   € 622.865
               watertaken en worden daaraan geheel toegerekend,
                                                                        btw, overhead en
               bijvoorbeeld het inspecteren en reinigen van de          kapitaallasten)
               riolering. Daarnaast zijn er gemengde activiteiten,      Waterweg en stedelijk     € 556.167   € 586.167    € 556.167   € 556.167   € 556.167   € 556.167
               zie bijgaand kader. Voor deze activiteiten geeft de      waterbeer
               begroting aan welk gedeelte van de kosten ten laste      Kwijtschelding en          € 75.000    € 75.000     € 75.000    € 75.000    € 75.000    € 75.000
               van de rioolheffing wordt gebracht, op basis van         belastingen
               het beleid uit het RWP. Tot slot zijn er activiteiten
               die niet bij de riolering horen. Deze zijn natuurlijk
               niet uitputtend op te sommen. Enkele worden wel
               aangetipt in hetzelfde kader, omdat er discussie over
               kan ontstaan. Hiernaast staat een overzicht met
               de jaarlijkse uitgaven op het gebied van beheer en
               onderhoud. Voor een overzicht van inkomsten en
               uitgaven klikt u hier.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                         RWP Fluvius | 41




               6.3 – Uitgaven voor investeringsprojecten                                             ervoor betaalt. Daarnaast is een demper gewenst als tariefs-egalisatie
               Riolering heeft geen oneindige levensduur. Om kwalitatieve redenen                    zodat de heffing niet van jaar tot jaar varieert afhankelijk van de projecten
               moeten onderdelen van de riolering (putten, buizen, gemalen,                          van dat jaar en van eventuele mee- of tegenvallers. In bijgaand kader meer
               persleidingen, e.d.) na verloop van tijd worden gerenoveerd of vervangen.             informatie over verdeling van de lasten over huidige en toekomstige
               Het betreft investeringsprojecten die bedoeld zijn om langjarig te                    generaties.
               functioneren. Het gaat om grote bedragen die binnen de begrotingsregels
               van de BBV een aparte plek hebben ten opzichte van het dagelijkse beheer              In de gemeente Steenwijkerland werken we met een voorziening riolering.
               en onderhoud.                                                                         Deze heeft als doel: het dempen van tariefschommelingen met betrekking
                                                                                                     tot de rioolheffing. De voorziening is genormeerd met een bovengrens van
               Onderstaande tabel geeft aan met welke investeringen gemiddeld per jaar               10% van de inkomsten, waarbij wel wordt gekeken naar de komende
               wordt gerekend in de planperiode:                                                     4 jaar. Op grond van het BBV (Besluit Begroting en Verantwoording) mag
                                                                                                     de voorziening niet negatief staan. Jaarlijks wordt bij de bepaling van de
               6.4 – Lastenverdeling over generaties en tariefs-egalisatie                           tarieven beoordeeld of de voorziening van voldoende omvang is.
               Het berekenen van de benodigde rioolheffing is in essentie het in balans
               brengen van de inkomsten en uitgaven. Tussen beide staat de keuze van                 In de gemeente Steenwijkerland kennen we een afschrijvingstermijn van
               afschrijven en/of sparen. Deze keuze heeft een dempend effect maar                    60 jaar voor vervangingen, 15 jaar voor het technisch deel van gemalen en
               omvat ook een keuze welke generatie profijt heeft van een werk en welke               30 jaar voor het bouwkundig onderdeel van gemalen.


                Investeringen:                                         2023               2024               2025                  2026                 2027                 2028
                Investeringen drukriool                            € 600.000         € 600.000           € 600.000            € 600.000            € 600.000            € 600.000
                Investeringen vrijvervalriool                    € 1.157.719       € 1.157.719         € 1.157.719          € 1.157.719          € 1.157.719          € 1.157.719
                Investeringen watersysteem                         € 332.500         € 332.500           € 332.500            € 332.500            € 332.500            € 332.500
                Investeringen afkoppelproject                      € 186.621         € 186.621           € 186.621            € 186.621            € 186.621            € 186.621
                Totaal                                           € 2.276.840       € 2.276.840         € 2.276.840          € 2.276.840          € 2.276.840          € 2.276.840




Samenvatting   Inhoud      1. Context           2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                            RWP Fluvius | 42




               De grafiek hiernaast toont de stand van de voorziening(en) plus eventuele
               reserve en de boekwaarde van de activa. Populair gezegd: het geld in de
               portemonnee en de restschuld van de hypotheek van oude investeringen.
                                                                                                       € 4.000.000
               Het gaat om een voorziening/reserve van 3,7 miljoen euro, versus een                    € 2.000.000

               boekwaarde van 37,5 miljoen euro, beide waarden per 1 januari 2022.                          € 0,00
                                                                                                                      Boekwaarde oude investeringen     Saldo voorziening
                                                                                                      - € 2.000.000
               Deze grafiek kan sterk verschillen van gemeente tot gemeente. Sommige                  - € 4.000.000
                                                                                                      - € 6.000.000
               hebben vooral schulden, andere vooral spaargeld. Belangrijk is wel om                  - € 8.000.000
               hierbij op te merken dat het totaalplaatje van een gemeente meer omvat                - € 10.000.000
                                                                                                     - € 12.000.000
               dan alleen de riolering.                                                              - € 14.000.000
                                                                                                     - € 16.000.000
                                                                                                     - € 18.000.000
               6.5 – Vormgeving van het tariefsysteem van de rioolheffing                            - € 20.000.000
               Gemeenten hebben vanuit de Gemeentewet – artikel 2.28 de                              - € 22.000.000
                                                                                                     - € 24.000.000
               mogelijkheid tot een heffing om de kosten voor de gemeentelijke                       - € 26.000.000
               watertaken te bestrijden.                                                             - € 28.000.000
                                                                                                     - € 30.000.000
                                                                                                     - € 30.000.000
               Bijgaand kader schetst enkele wetenswaardigheden rondom de                            - € 32.000.000
                                                                                                     - € 34.000.000
               rioolheffing en mogelijke varianten. In het volgende kader staat een                  - € 36.000.000

               overzicht van de belangrijkste kenmerken van de verordening rioolheffing              - € 38.000.000

               in onze gemeente.

               6.6 – Berekening van de benodigde rioolheffing
               Deze paragraaf geeft de doorrekening naar de benodigde rioolheffing om
               voldoende geld te hebben voor het beheer en de geplande projecten. De
               gegevens en de keuzes van de voorgaande paragrafen komen hier bij
               elkaar en leiden tot de benodigde rioolheffing.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken          4. Beheer         5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                                                                                            RWP Fluvius | 43




               De rioolheffing is over een periode van 20 jaar berekend. Er is gekeken               voorziening onttrokken. De totale inkomsten bedragen in 2023
               naar eventuele investeringspieken buiten deze periode (doordat veel riolen            € 4,7 miljoen met een gemiddeld tarief van € 202.
               tegelijk aan het eind van hun levensduur komen). Deze pieken worden pas
               verwacht na 2045. Er is een kostendekkende rioolheffing berekend over de              De komende jaren blijft het tarief stabiel, vanaf 2026 is de voorziening op
               periode tot en met 2041.                                                              het vastgestelde niveau en zal het tarief jaarlijks 5 tot 6 euro moeten stijgen.
                                                                                                     De noodzakelijke stijging vlakt op den duur af. Jaarlijks moet de rioolheffing
               Zowel de baten (tarief rioolheffing en aantal heffingseenheden) als een               worden geïndexeerd en opnieuw worden berekend met actuele cijfers.
               overzicht van alle lasten zijn in het berekeningsmodel gebracht. De lasten            Inflatie kan een belangrijke rol spelen de komende jaren in het tarief, mede
               betreffen de lopende kapitaallasten, de exploitatiekosten (met onder andere           als stijging in rente.
               doorberekening van personeelskosten), de beheer- en onderhoudskosten
               (zoals reiniging en inspectie), benodigde onderzoekskosten en                         Het verloop van de benodigde rioolheffing is weergegeven in onderstaande
               investeringen. Uitgangspunt is dat het tarief 100% kostendekkend is. Er               grafiek (let op: deze waarden zijn op prijspeil 2022 en moeten jaarlijks nog
               is in de berekening gerekend zonder inflatie-correctie. Bij de tariefstelling         worden verhoogd met de prijsindex):
               wordt dat jaarlijks bepaald. Klik hier voor een samenvatting van het
               kostendekkingsmodel gedurende de planperiode.
                                                                                                                                                           Gemiddeld tarief rioolheffing


               Er is voor de rioolheffingsberekening gebruik gemaakt van het                          € 300

               rioleringsmodel van gemeente Groningen dat zij zelf hebben ontwikkeld om               € 250

               niet afhankelijk te zijn van externe adviesbureaus. Dit model is getoetst en           € 200
               goedgekeurd door een accountant.
                                                                                                      € 150 € 202 € 202 € 202 € 202 € 208 € 214 € 220 € 225 € 230 € 235 € 241 € 246 € 247 € 247 € 248 € 249 € 250 € 250 € 251 € 252


               Afgesproken is dat de voorziening terugloopt naar circa € 500.000. De                  € 100

               komende jaren wordt de voorziening ingezet om het tarief stabiel te                     € 50

               houden. Daarmee in de berekende rioolheffing in de eerste periode dus                    €0

               niet volledig 100%. Uiteindelijk groeit het tarief daar wel naartoe. In 2023




                                                                                                                2022

                                                                                                                       2023

                                                                                                                              2024

                                                                                                                                     2025

                                                                                                                                            2026

                                                                                                                                                   2027

                                                                                                                                                          2028

                                                                                                                                                                 2029

                                                                                                                                                                        2030

                                                                                                                                                                               2031

                                                                                                                                                                                      2032

                                                                                                                                                                                             2033

                                                                                                                                                                                                    2034

                                                                                                                                                                                                           2035

                                                                                                                                                                                                                  2036

                                                                                                                                                                                                                         2037

                                                                                                                                                                                                                                2038

                                                                                                                                                                                                                                       2039

                                                                                                                                                                                                                                              2040

                                                                                                                                                                                                                                                     2041
               bedragen de totale lasten € 5,2 miljoen. Er wordt € 0,55 miljoen uit de


Samenvatting   Inhoud     1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken                   4. Beheer                     5. Programmering                               6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                                                                  RWP Fluvius | 44




               In de volgende grafiek is te zien hoe de rioolheffing in 2023 is opgebouwd.


                                           Opbouw rioolheffing in 2023

                                                                         Stedelijk waterbeheer

                                                                         Veegkosten

                                                                         Kwijtschelding

                                                                         BTW

                                                                         Slootonderhoud

                                                                         Energiekosten

                                                                         Reiniging en inspectie

                                                                         Beheer en onderhoud

                                                                         Exploitatie overig

                                                                         Salarissen

                                                                         Kapitaallasten: rente en
                                                                         afschrijving




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP            3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>               Colofon
               Tekst:       Rob van der Velde, WATERmaat
                            Diane Schepers, Waterbureau Schepers
                            Fluvius projectgroep RWP
               Vormgeving: fresh focus
               Fotografie: Thomas Klomp, Scherpgesteld
               Illustratie: Wilfried Jansen of Lorkeers




Samenvatting   Inhoud   1. Context    2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Gemeente Steenwijkerland
Vendelweg 1
8331 XE Steenwijk


Tel.   | 14 0521
Mail   | info@steenwijkerland.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 11                                                                                                                                     RWP Fluvius | 47




                  Artikel 4.22 Wet milieubeheer
                  1.	De gemeenteraad stelt telkens voor een daarbij vast te stellen           3.	Indien in de gemeente een gemeentelijk milieubeleidsplan geldt,
                      periode een gemeentelijk rioleringsplan vast.                                houdt de gemeenteraad met dat plan rekening bij de vaststelling
                  2. Het plan bevat ten minste:                                                    van een gemeentelijk rioleringsplan.
                      a.	een overzicht van de in de gemeente aanwezige voorzieningen          4.	Onze Minister kan, in overeenstemming met Onze Minister van
                          voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater             Verkeer en Waterstaat, aan gemeenten de plicht opleggen tot
                          als bedoeld in artikel 10.33, alsmede de inzameling en verdere           prestatievergelijking ten aanzien van de uitvoering van de taak,
                          verwerking van afvloeiend hemelwater als bedoeld in artikel              bedoeld in artikel 10.33, alsmede de taken, bedoeld in de artikelen
                          3.5 van de Waterwet, en maatregelen teneinde structureel                 3.5 en 3.6 van de Waterwet. Bij of krachtens algemene maatregel
                          nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de                  van bestuur kunnen regels worden gesteld over de frequentie,
                          grond gegeven bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te              inhoud en omvang van de prestatievergelijking.
                          beperken, als bedoeld in artikel 3.6 van laatstgenoemde wet en
                          een aanduiding van het tijdstip waarop die voorzieningen naar
                          verwachting aan vervanging toe zijn;
                      b.	een overzicht van de in de door het plan bestreken periode aan
                          te leggen of te vervangen voorzieningen als bedoeld onder a;
                      c.	een overzicht van de wijze waarop de voorzieningen, bedoeld
                          onder a en b , worden of zullen worden beheerd;
                      d.	de gevolgen voor het milieu van de aanwezige voorzieningen
                          als bedoeld onder a, en van de in het plan aangekondigde
                          activiteiten;
                      e.	een overzicht van de financiële gevolgen van de in het plan
                          aangekondigde activiteiten.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 11                                                                                                                             RWP Fluvius | 48




                  Artikel 4.23
                  Wet milieubeheer
                  1.	Het gemeentelijke rioleringsplan wordt voorbereid door
                      burgemeester en wethouders. Zij betrekken bij de voorbereiding
                      van het plan in elk geval:
                      a. gedeputeerde staten,
                      b.	de beheerders van de zuiveringstechnische werken waarnaar
                          het ingezamelde afvalwater wordt getransporteerd, en
                      c.	de beheerders van de oppervlaktewateren waarop het
                          ingezamelde water wordt geloosd.
                  2.	Zodra het plan is vastgesteld, doen burgemeester en wethouders
                      hiervan mededeling door toezending van het plan aan de in het
                      eerste lid, onder a tot en met c, genoemde instanties, en Onze
                      Minister.
                  3.	Burgemeester en wethouders maken de vaststelling bekend in
                      één of meer dag- of nieuwsbladen die in de gemeente verspreid
                      worden. Hierbij geven zij aan op welke wijze kennis kan worden
                      gekregen van de inhoud van het plan.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP     3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 12                                                                                                                                     RWP Fluvius | 49




                  Overzicht investeringen tijdens planperiode Watertak-
                  enplan
                  Investeringen afgelopen planperiode – 2016 t/m 2021

                   Totaal bijdragen derden inzake riolering 2016 (K)                                                     1.084.000,00         2016
                   Gemalen 2016: verv. gemalen en minigemalen (K)                                                            400.000,00       2016
                   Voorbereidingskrediet riolering 2016 (K)                                                                   35.000,00       2016
                   Nazorgkrediet riolering 2016 (K)                                                                            9.000,00       2016
                   Voorbereidingskrediet riolering 2017 (K)                                                                   30.000,00       2017
                   Nazorg krediet riolering 2017 (K)                                                                          11.500,00       2017
                   Afkoppelmaatregelen riolering Bilderdijkstraat (K)                                                         45.000,00       2017
                   RWA riool Torenlanden 2017 (K)                                                                            671.000,00       2017
                   Verbeteren waterhuishouding De Hare( K)                                                                   200.000,00       2017
                   Vervangen vrij vervalriool Belt-Schutsloot (K)                                                            431.000,00       2017
                   Aanv. krediet riolering Blankenham (K)                                                                1.100.000,00         2017
                   Verv. riolering Torenlanden 2017 (K)                                                                  1.292.000,00         2017
                   Verv. riolering Voorpoort fase 4 (K)                                                                      160.000,00       2017
                   Verv. gemalen en minigemalen 2017 (K)                                                                     400.000,00       2017
                   Riolering Oldemarktseweg Steenwijkerwold 2017 (K)                                                         250.000,00       2017
                   Relinen riolering Goeman Borgesiusstraat 2018 (K)                                                          80.000,00       2018
                   Relinen riolering 7 locaties Giethoorn 2018 (K)                                                           120.000,00       2018
                   Verv. vrijvervalriool Steenwijkerdiep-Noord 2018 (K)                                                      140.000,00       2018
                   Vervangen gemalen en minigemalen 2018 (K)                                                                 400.000,00       2018



Samenvatting   Inhoud     1. Context        2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 12                                                                                                                                       RWP Fluvius | 50




                   Bijdr. Riolering Bergweg en Turkseweg (K)                                                                200.000,00         2019
                   Vervangen riolering Binnenpad Giethoorn 2019 (K)                                                         500.000,00         2019
                   Div.kl.proj.riolering(Slingerland, Gagelsweg ca) (K)                                                     100.000,00         2019
                   Verv. gemalen en minigemalen 2019 (K)                                                                    300.000,00         2019
                   Verv. Riolering Hagebroekplan Ossenzijl                                                                  300.000,00         2020
                   Bijdr. Riolering Clarenbergenlaan Vollenhove                                                             200.000,00         2020
                   Verv. riolering Wetering 2020 (K)                                                                    1.400.000,00     2020 + 2022
                   Verv. Riool v. Speijk- en Piet Heinstraat Steenwijk                                                       32.000,00         2020
                   Verv. gemalen en minigemalen 2020 (K)                                                                    400.000,00         2020
                   Verv. afkopp.riolering Bloemstraat 2021 (K)                                                              187.500,00         2021
                   Verv. afkopp.riolering Accaciastraat 2021 (K)                                                            256.000,00         2021
                   Verv. riolering Dolderkanaal 2021(K)                                                                     710.000,00         2021
                   Voorbereidingskred. riolering Blokzijl - oude kern(K)                                                     25.000,00         2021
                   Gemalen 2021(K)                                                                                          400.000,00         2021
                   Verv. kolkenafvoer De Sleep (K)                                                                          100.000,00         2021
                   Verb. Waterafv. Kornputkwartier 2021(K)                                                                  300.000,00         2021
                   Verv. Riol. Meppelerweg 2021 (K)                                                                         335.000,00         2021




Samenvatting   Inhoud     1. Context       2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering         6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 12                                                                                                                                                                            RWP Fluvius | 51




                  Ontwikkeling rioolheffing tijdens planperiode
                  Watertakenplan
                  De belangrijkste reden voor de daling van de rioolheffing is de daling                                                      Steenwijkerland
                  van de rente. Waar oorspronkelijk rekening werd gehouden met
                                                                                               € 350
                  3,5% aan omslagrente is dit percentage uiteindelijk gedaald naar 1%.
                                                                                                                                                                                                           € 294
                  Daarnaast spelen ook de jaarlijkse positieve exploitatieresultaten een       € 300                                                                       € 280
                                                                                                                                                                                            € 289
                                                                                                                                                          € 272
                  rol. Hierdoor ontwikkelt het verloop van de voorziening zich positiever                    € 249
                                                                                                                            € 256
                                                                                                                                           € 264

                                                                                               € 250
                  dan gedacht. Het saldo van de voorziening kan vervolgens weer                              € 248          € 252          € 227
                  worden ingezet voor een gunstige tarief ontwikkeling.                        € 200
                                                                                                                                                          € 220            € 224            € 210          € 202


                                                                                               € 150


                                                                                               € 100


                                                                                                € 50


                                                                                                 €0
                                                                                                       Rioolheffing   Rioolheffing   Rioolheffing   Rioolheffing    Rioolheffing     Rioolheffing   Rioolheffing
                                                                                                          2016           2017           2018           2019            2020             2021           2022

                                                                                                                         Werkelijk                  Tarief watertakenplan incl. inflatiecorrectie




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken                4. Beheer             5. Programmering                       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 12                                                                                                                                      RWP Fluvius | 52




                  Samenvatting van de uitkomsten van de interviews
                  In 2021 zijn interviews afgenomen bij 10 personen die betrokken zijn bij        		 1. De doelen van riolering en water staan er goed in.
                  de riolering en het stedelijk waterbeheer in gemeente Steenwijkerland.          		 2. Het geeft overzicht over hetgeen je in beheer hebt.
                  Hieronder volgt een overzicht van de gestelde vragen en veelgehoorde            		 3. Het geeft een programmering die je kunt aanhouden.
                  of opvallende antwoorden. Een compleet overzicht van alle interviews is         		 4. Bij problemen of klachten werkt het als gids.
                  desgevraagd beschikbaar.                                                          -	Graag één nieuw document met opnieuw mooie illustraties en
                                                                                                       een goede samenvatting.
                  •	Wat gaat volgens jou goed of niet goed in het rioleringsbeheer van
                     Steenwijkerland?                                                             •	Hoe gaat het met de afstemming op andere vakdisciplines,
                     -	Vrijwel alle geïnterviewden zijn positief over het rioleringsbeheer          waaronder ook het waterschap?
                         in Steenwijkerland.                                                         -	Veel projecten van riolering zijn integraal met wegen en groen,
                     -	Achterstanden van eind vorige eeuw met gaten in de weg en                       dus werk met werk maken.
                         dergelijke zijn weggewerkt.                                                 -	Op beheerniveau weten de collega’s elkaar goed te vinden;
                     -	Er wordt gesproken over vakbekwame, toegewijde en                               korte lijnen.
                         benaderbare medewerkers bij het team van riolering.                         -	Duurzaamheid, klimaatadaptatie en biodiversiteit raken aan veel
                     -	Programmering en realisatie daarvan kunnen beter.                               disciplines en zijn dus complexer.
                                                                                                     -	Samenwerking met waterschap gaat beter dan vroeger, maar
                  •	Ken je het huidige Watertakenplan? Was het voor jou een gids bij                   verloopt soms traag. Data delen s.v.p.
                     problemen, een programmering of iets anders?
                     -	Veel geïnterviewden zijn niet bekend met het Watertakenplan of
                         kennen het op afstand.
                     -	Wie het wel kent, gebruikt het in de praktijk om de volgende
                         redenen:




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 12                                                                                                                                RWP Fluvius | 53




                  •	Welke tips geeft u ons mee voor het nieuwe RWP?
                     -	Aandacht voor klimaatadaptatie. Zorg dat we klaar zijn voor
                        extremen die vaker voorkomen dan vroeger.
                     -	Stimuleer particulieren tot infiltratie van hemelwater in de eigen
                        tuin. Goed bij droogte en extreme buien.
                     -	Evaluatie wateroverlast 28 juni en 4 juli 2021, met aandacht
                        voor be- en ontluchting.
                     -	Duidelijk maken welke activiteiten onder de rioleringszorg vallen
                        en welke kosten je kunt toerekenen.
                     -	Samenhangend overzicht maken van kostentoerekening,
                        investeringen, boekwaarde, voorziening en heffing.
                     -	Programmering maken voor de planperiode, afgestemd en
                        realiseerbaar.
                     -	Aandacht voor wateroverlast Oostwijken en voor krappe situatie
                        in Blokzijl.
                     -	Check energieverbruik rioolgemalen.
                     -	Monitoring van het systeem-functioneren inclusief real-time
                        gemaaldata van het waterschap.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 19                                                                                                                                 RWP Fluvius | 54




                  Artikel 2.16 Omgevingswet
                  1. B
                      ij het gemeentebestuur berusten, naast de elders in deze wet en op
                     grond van andere wetten aan dat bestuur toegedeelde taken voor de
                     fysieke leefomgeving, de volgende taken: a. op het gebied van het
                     beheer van watersystemen en waterketenbeheer:
                     Lid 1.a.3 - de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater,

                  2. O
                      p grond van het eerste lid, onder a, onder 3°, wordt
                     stedelijk afvalwater ingezameld en getransporteerd naar een
                     zuiveringtechnisch werk als dat vrijkomt:
                     a. o
                         p de percelen, gelegen binnen een bebouwde kom van waaruit
                        stedelijk afvalwater met een vervuilingswaarde van ten minste
                        tweeduizend inwonerequivalenten als bedoeld in de richtlijn
                        stedelijk afvalwater wordt geloosd, door middel van een openbaar
                        vuilwaterriool,
                     b. o
                         p andere percelen, voor zover dit doelmatig kan worden
                        uitgevoerd door middel van een openbaar vuilwaterriool.

                  3. In plaats van een openbaar vuilwaterriool en een zuiveringtechnisch
                      werk kunnen andere passende systemen in beheer bij een
                      gemeente, een waterschap of een rechtspersoon die door een
                      gemeente of waterschap met het beheer is belast, worden
                      toegepast, als daarmee hetzelfde niveau van het beschermen van
                      het milieu wordt bereikt.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 20                                                                                                                                         RWP Fluvius | 55




                  Artikel 10.33 Wet milieubeheer
                  1.	De gemeenteraad of burgemeester en wethouders dragen zorg                    4.	De ontheffing bedoeld in het derde lid kan, indien de ontwikkelingen
                      voor de inzameling en het transport van stedelijk afvalwater dat                 in het gebied waarvoor de ontheffing is verleend daartoe aanleiding
                      vrijkomt bij de binnen het grondgebied van de gemeente gelegen                   geven, door gedeputeerde staten worden ingetrokken. Bij de
                      percelen, door middel van een openbaar vuilwaterriool naar een                   intrekking wordt aangegeven binnen welke termijn in inzameling en
                      inrichting als bedoeld in artikel 3.4 van de Waterwet.                           transport van stedelijk afvalwater wordt voorzien.
                  2.	In plaats van een openbaar vuilwaterriool en een inrichting als
                      bedoeld in het eerste lid kunnen afzonderlijke systemen of andere
                      passende systemen in beheer bij een gemeente, waterschap of
                      een rechtspersoon die door een gemeente of waterschap met
                      het beheer is belast, worden toegepast, indien met die systemen
                      blijkens het gemeentelijk rioleringsplan eenzelfde graad van
                      bescherming van het milieu wordt bereikt.
                  3.	Op verzoek van burgemeester en wethouders kunnen
                      gedeputeerde staten in het belang van de bescherming van het
                      milieu ontheffing verlenen van de verplichting, bedoeld in het eerste
                      lid, voor:
                      a.	een gedeelte van het grondgebied van een gemeente, dat
                           gelegen is buiten de bebouwde kom, en
                      b.	een bebouwde kom van waaruit stedelijk afvalwater met een
                           vervuilingswaarde van minder dan 2000 inwonerequivalenten
                           wordt geloosd.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 20                                                                                                                                    RWP Fluvius | 56




                  Afvalwaterbeleid voor woningen binnen de bebouwde kom 
                  •	Gemeenten hebben de plicht om afvalwater in te zamelen binnen              •	Het afzien van een aansluiting op de riolering kan als er geen
                     de bebouwde kom. Zie artikel 2.16 van de Omgevingswet.                        afvalwater vrijkomt uit de woning. Dit is in de huidige westerse
                  •	Voor lozers geldt binnen de bebouwde kom een vrijwel volledig                 manier van wonen ondenkbaar. Experimenteel kun je denken aan
                     lozingsverbod richting bodem en oppervlaktewater. Dit is geregeld             het volgende:
                     in Artikel 7 en Artikel 10 Blah, het Besluit lozing afvalwater                -	De woning is niet aangesloten op het drinkwaternet. Aansluiting
                     huishoudens. Onder de nieuwe wetgeving van de Omgevingswet is                     op het drinkwaternet geeft gerede kans op grote hoeveelheden
                     dit geregeld in de Bruidsschat voor het omgevingsplan. Dit beleid                 afvalwater.
                     geldt vanwege de volksgezondheid en bewoonbaarheid. Afvalwater                -	De woning heeft een droog toilet met separate opvang en
                     in de leefomgeving kan aanleiding geven tot ziekten. Gemeenten                    verwerking van de droge en de natte fractie. Fecaliën zijn te
                     hebben beleidsvrijheid om de Bruidsschat aan te passen.                           verwerken in de tuin. Urine heeft potentie voor verwerking.
                     -	Het lozingsverbod geldt niet als de riolering op meer dan                  -	De woning heeft geen bad of douchevoorziening. Bad en
                          40 meter afstand ligt (zie Blah).                                            douche gaan gepaard met grote hoeveelheden afvalwater. Wil
                     -	Het lozingsverbod kan tijdelijk worden opgeheven met een                       je zonder riolering, dan ga je naar een centrale badplaats.
                          maatwerkvoorschrift als er sprake is van een aanwezige                   -	De woning heeft geen wasmachine. Een wasmachine leidt tot
                          zuiveringsvoorziening die nog niet is afgeschreven (zie Blah).               een grote hoeveelheid afvalwater met zeepresten. Wil je zonder
                  •	Beide bovengenoemde punten leiden samen tot de conclusie dat in                   riolering, dan maak je gebruik van een centrale wasserette.
                     de bebouwde kom aansluiting op de riolering vrijwel altijd verplicht          -	De keuken heeft water uit een jerrycan. Een klein beetje
                     is.                                                                               afvalwater uit de keuken kan worden benut voor plantenbakken
                  •	Voor woningen met focus op duurzaamheid, circulariteit en/of                      in huis of in de tuin.
                     het zogenaamde “off-grid” streven, gelden dezelfde regels. Er
                     geldt een lozingsverbod voor afvalwater naar de bodem en het
                     oppervlaktewater.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 20                                                                                                                              RWP Fluvius | 57




                  •	Lid 3 van artikel 2.16 van de Omgevingswet geeft een opening voor
                     alternatieve systemen: In plaats van een openbaar vuilwaterriool en
                     een zuiveringtechnisch werk kunnen andere passende systemen
                     in beheer bij een gemeente, een waterschap of een rechtspersoon
                     die door een gemeente of waterschap met het beheer is belast,
                     worden toegepast, als daarmee hetzelfde niveau van het
                     beschermen van het milieu wordt bereikt.
                     -	Opgemerkt moet worden dat recent in Almere Oosterwold
                          slechte ervaringen zijn opgedaan met individuele systemen voor
                          afvalwater in een woongebied. Gemeente en waterschap zijn
                          teruggekomen op toestemming en eisen alsnog aansluiting op
                          de riolering.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 20                                                                                                                                         RWP Fluvius | 58




                  Afvalwaterbeleid voor niet-woningen binnen de
                  bebouwde kom
                  Bedrijven                                                                      Woonboten
                  Voor bedrijfsafvalwater geldt dat de gemeente afvalwater inzamelt dat          Een woonboot wordt beschouwd als woning. Dit volgt uit het Besluit
                  qua biologische afbreekbaarheid vergelijkbaar is met huishoudelijk             Lozing Afvalwater Huishoudens, Artikel 1, lid 1b. Aansluiting op de
                  afvalwater. Ook ander bedrijfsafvalwater dat niet lokaal kan worden            riolering is verplicht bij een vaste ligplaats. Lozing vanuit de woonboot
                  teruggebracht in het milieu wordt ingezameld, tenzij dit ten koste             op het oppervlaktewater is verboden.
                  gaat van het doelmatig functioneren van de vuilwaterriolering of de
                  rioolwaterzuivering. De gemeente en het waterschap treden hierin               Boten
                  gezamenlijk op en kunnen nadere voorwaarden verbinden aan                      Een varende boot wordt niet gezien als woning en kan niet worden
                  nieuwe of bestaande aansluitingen van bedrijven of deze weigeren of            aangesloten op de riolering. Lozing van afvalwater op oppervlaktewater
                  beëindigen.                                                                    is echter wel verboden. De bestuurder van de boot dient er op toe
                                                                                                 te zien dat afvalwater wordt geloosd op een geschikte locatie..
                  Evenementen                                                                    De gemeente ontvangt het afvalwater vanuit een haven net zoals
                  Voor evenementen geldt de plicht om afvalwater op verantwoorde                 een bedrijfsmatige lozing. De eigenaar/beheerder van een haven is
                  wijze in te zamelen. De verantwoordelijkheid ligt bij de organisator.          verantwoordelijk voor een inzamelsysteem in de haven.
                  In sommige gevallen kan er direct worden geloosd op putten, maar
                  het kan ook zijn dat het afvalwater per as wordt afgevoerd naar de             Gebouwen zonder afvalwater
                  zuivering. Soms zie je innovaties zoals gescheiden inzameling van urine.       Diverse gebouwen hebben in principe geen afvalwater, zoals
                                                                                                 trafohuisjes zonder drinkwater en garageboxen zonder drinkwater.
                                                                                                 Deze behoeven geen verplichte aansluiting op de riolering.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 20                                                                                                                                       RWP Fluvius | 59




                  Afvalwaterbeleid in het buitengebied
                  Onderstaand het beleid voor afvalwater voor woningen en niet-                      lozingshoeveelheden en de kwetsbaarheid van het gebied voor
                  woningen buiten de bebouwde kom.                                                   de toepassing van individuele zuiveringen. De begrenzing van de
                                                                                                     gebieden en de keuze om al of niet riolering aan te bieden wordt
                  Buiten de bebouwde kom is niet vanzelfsprekend riolering aanwezig.                 in de planperiode gemaakt door de gemeente in overleg met het
                  De gemeente bepaalt, veelal in overleg met waterschap en provincie                 waterschap.
                  of in een gebied riolering wordt aangelegd of niet. Deze keuze is                  -	In gebieden met riolering geldt voor afvalwater een
                  doorslaggevend voor de situatie van de lozer:                                           lozingsverbod in de bodem. In overleg met het waterschap
                                                                                                          geldt tevens een lozingsverbod voor afvalwater op
                  •	Als er riolering in de buurt is, dan valt de lozer onder een                         oppervlaktewater. Lozen van huishoudelijk afvalwater of daarop
                     lozingsverbod. Zie de afstandscriteria hieronder. De lozer zal dan                   gelijkend bedrijfsafvalwater in de bodem of op oppervlaktewater
                     veelal kiezen voor aansluiting op de riolering onder voorwaarden die                 is alleen toegestaan als de riolering verder weg ligt dan:
                     de gemeente daaraan stelt. Soms is afvoer per as of lozing in de              		 1. 40 m bij lozingen tot en met 10 i.e.
                     mestkelder een alternatief.                                                   		 2. 100 m bij lozingen van 11 tot 25 i.e.
                  •	Is er geen riolering in de buurt, dan is een individuele zuivering            		 3. 600 m bij lozingen van 25 tot 50 i.e.
                     toegestaan, van waaruit het gezuiverde water wordt geloosd in de              		 4. 1500 m bij lozingen van 50 tot 100 i.e.
                     bodem of op het oppervlaktewater. Ook hier kan afvoer per as of               		 5. 3000 m bij lozingen van 100 tot 2000 i.e.
                     de mestkelder een alternatief zijn.                                           		 6.	Deze afstandscriteria zijn afkomstig uit artikel 3.4 van het
                                                                                                               Activiteitenbesluit en krijgen opvolging in de Bruidsschat
                  Het beleid wordt als volgt uitgewerkt:                                                       voor het omgevingsplan.
                                                                                                     -	In gebieden zonder riolering is een individuele voorziening voor
                  •	De gemeente hanteert in het buitengebied een gebiedsgerichte                         de zuivering van afvalwater (IBA) vereist. Afhankelijk van de
                     benadering. Dit komt erop neer dat per gebied wordt bekeken of                       soort en hoeveelheid afvalwater worden hieraan eisen gesteld.
                     riolering zinvol is of niet. Dit hangt af van de aantallen lozers, de           -	Veranderende omstandigheden kunnen voor de gemeente




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 20                                                                                                                                 RWP Fluvius | 60




                          aanleiding geven om extra riolering aan te leggen. Een gebied
                          verandert dan van de status “zonder riolering” naar “met
                          riolering”. Aansluiten op de riolering wordt daarmee verplicht.
                          Eventueel wordt een overgangstermijn in acht genomen om
                          bestaande goed functionerende IBA’s eerst af te schrijven.
                     -	De uitwerking per gebied en perceel wordt opgenomen in het
                          Omgevingsplan.
                  •	Riolering in het buitengebied betreft meestal drukriolering, een
                     stelseltype waarmee grote afstanden kunnen worden overbrugd.
                     Daarnaast zijn andere systemen mogelijk zoals vacuüm of
                     luchtpers.
                  •	Het lozen van hemelwater of grondwater of oppervlaktewater op
                     de (druk)riolering is verboden omdat het systeem dan overbelast
                     raakt. Dergelijke overbelasting treedt soms op bij de pompunit op
                     de betreffende locatie maar soms ook op andere plekken dan de
                     lozingslocatie doordat pompen elkaar wegdrukken.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 21                                                                                                                                        RWP Fluvius | 61




                  Beleid voor nieuwe aansluitingen of grotere lozingen
                  op bestaande riolering
                  •	Hoofdregel is dat een bouwwerk zodanige voorzieningen voor de                •	Voor lozingen groter dan 1 m3/dag, dus meer dan een normale
                     afvoer van huishoudelijk afvalwater moet hebben dat het water                   huishoudelijke lozing, geldt dat de eventuele kosten die gemaakt
                     zonder nadelige gevolgen voor de volksgezondheid is af te voeren.               worden om het stelsel geschikt te maken voor deze grotere lozing,
                     Deze bepaling uit het Bouwbesluit 2012 wordt overgenomen                        in rekening worden gebracht bij de initiatiefnemer. Denk hierbij
                     in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Regels voor de                          aan een grotere leiding, rioolgemaal met dubbele pompen en
                     terreinriolering komen terug via artikel 22.12 van de Bruidsschat               extra elektronica. Dit geldt zowel voor nieuwe lozingen als voor
                     voor het omgevingsplan. Met een algemene regel of met een                       bestaande lozingen die worden uitgebreid.
                     maatwerkvoorschrift wordt bepaald op welke plaats, op welke
                     hoogte en met welke afmeting moet worden aangesloten met de                  •	In gemeente Steenwijkerland wordt gewerkt aan een nieuwe
                     voorzieningen voor afvalwater en hemelwater.                                    verordening eenmalig aansluitrecht en een aansluitverordening. De
                                                                                                     afgelopen jaren is gebleken dat er soms onduidelijkheid is over de
                  •	De gemeente brengt kosten in rekening voor een nieuwe aansluiting               realisatie van rioolaansluitingen. In een aansluitverordening staat
                     op de riolering. Dit kan via de grondexploitatie of via een individuele         aan welke eisen een nieuw aan te brengen rioolaansluiting moet
                     overeenkomst of via een verordening eenmalig aansluitrecht. Voor                voldoen. Hierbij moet onder andere gedacht worden aan toe te
                     de aanvrager zijn er daarnaast de kosten voor de aansluitleiding                passen materialen en de rioolaansluitingskosten.
                     op het eigen terrein. In gemeente Steenwijkerland is er geen
                     aansluitverordening, werkelijke kosten worden in rekening gebracht.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 21                                                                                                                               RWP Fluvius | 62




                  Beleid voor afvalwater
                  bij nieuwe aanleg in
                  uitbreidingswijken
                  In uitbreidingswijken wordt nieuwe riolering aangelegd. Dit gebeurt in
                  overleg met het waterschap, in zijn rol als waterbeheerder en in zijn
                  rol als zuiveringsbeheerder. De hoofdregel is dat de gemeente gaat
                  over de stelselkeuze en zorgt voor de bekostiging van de riolering. Het
                  afvalwater wordt door de gemeente getransporteerd naar een bestaand
                  overnamepunt. Het waterschap is verantwoordelijk voor eventuele
                  aanpassingen vanaf het overnamepunt. Bij grote uitbreidingsplannen
                  kan een nieuw overnamepunt aan de orde zijn. Ook dan is het
                  overnamepunt de grens tussen de verantwoordelijkheid van de
                  gemeente en die van het waterschap.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 21                                                                                                                                      RWP Fluvius | 63




                  Beleid voor lozingen op de riolering
                  •	Er geldt een zorgplichtbeginsel voor afvalwaterlozingen, zie artikel         •	Soms wordt hemelwater vanaf een risicovol oppervlak bewust
                     2.1 Activiteitenbesluit:                                                        afgevoerd via hetzelfde riool als het afvalwater ook al is er
                     -	Het voorkomen van het ontstaan van afvalwater;                               geen gemengd stelsel maar een gescheiden stelsel. Hiermee
                     -	Het gescheiden houden van verschillende soorten water.                       moet terughoudend worden omgegaan omdat anders het
                     -	Het voorkomen of beperken van bodemverontreiniging op het                    afvalwaterstelsel overbelast raakt en gaat functioneren als gemengd
                         perceel;                                                                    stelsel.
                     -	Het voorkomen of beperken van                                             •	Het beleid is uitgewerkt in specifieke eisen aan lozingen op
                         oppervlaktewaterverontreiniging vanaf het perceel;                          de riolering. Deze worden via de zogenaamde Bruidsschat
                     -	Het beschermen van de doelmatige werking van de                              opgenomen in het gemeentelijk omgevingsplan.
                         voorzieningen voor afvalwaterbeheer, zoals de riolering en de            •	Voor de meeste lozingen in de riolering is de gemeente bevoegd
                         zuivering;                                                                  gezag. De Omgevingsdienst voert taken uit in opdracht van de
                     -	Geen lozingen zoals olie en vet in het riool. Bij horeca, garages            gemeente. Het waterschap heeft een adviserende rol. Voor lozingen
                         en andere lozers van olie- en vethoudend afvalwater is een olie-            op oppervlaktewater is het waterschap bevoegd gezag.
                         en vetafscheider verplicht.
                     -	Geen afvalwater lozen in het hemelwaterriool.
                     -	Geen hemelwater in het afvalwaterriool.
                  •	Hemelwater mag bij een gemengd rioolstelsel worden afgevoerd via
                     hetzelfde riool als het afvalwater. Het heet dan geen afvalwaterriool,
                     maar riool voor stedelijk afvalwater.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 21                                                                                                                                           RWP Fluvius | 64




                  Beleid tegen foutaansluitingen
                  Bij gescheiden rioolstelsels liggen aparte buizen in de straat voor              •	Onderzoeken welke opsporingstechniek in de gegeven
                  afvalwater en hemelwater. Het afvalwater wordt afgevoerd naar de                    omstandigheden het beste past. De afgelopen jaren zijn meerdere
                  zuivering en het hemelwater wordt geloosd op oppervlaktewater. Bij dit              technieken op de markt gekomen om foutieve aansluitingen op te
                  stelseltype bestaat het risico op foutieve aansluitingen:                           sporen.
                  •	Als afvalwater wordt geloosd op het hemelwaterstelsel, dan vindt              •	Communicatietraject ingaan waarbij je de eigenaren of bewoners
                       er een ongezuiverde lozing plaats, herkenbaar aan stank en grijzig             eerst aanspreekt op de ongewenstheid van foutieve aansluitingen
                       water bij het lozingspunt.                                                     en daarbij laat merken dat de gemeente desnoods met juridische
                  •	Als hemelwater wordt geloosd op het afvalwaterstelsel, dan raakt                 middelen kan ingrijpen. Veelal zullen mensen onbewust foutief lozen
                       deze overbelast en treedt afvalwater uit bij een nood-overstort of op          en meewerken aan opsporing en herstel.
                       straat of in een gebouw.                                                    •	Het feitelijke opsporingsonderzoek. Dit is vaak arbeidsintensief
                                                                                                      speurwerk.
                  Bij het vermoeden van foutaansluitingen wordt de volgende werkwijze              •	Herstel van foutieve aansluitingen. Dit hoort in principe op kosten
                  gehanteerd:                                                                         van de eigenaar. Soms voelt de gemeente zich betrokken bij het
                  •	Eerst inschatten hoe groot de problematiek is, al of niet in overleg             ontstaan van de foutieve aansluitingen. Zij kan er voor kiezen
                       met de waterbeheerder en met de zuiveringsbeheerder (waterschap                om het te bekostigen vanuit de rioolgelden en het te zien als
                       DOD. Vervolgstappen alleen zetten als er een reëel probleem is:                verbeteringsmaatregel voor de bestaande riolering.
                       -	bijvoorbeeld grijs water bij de lozingspunten van het                    •	Als een eigenaar of gebruiker niet wil meewerken, dan kan het
                           hemelwaterstelsel.                                                         juridische traject worden bewandeld. Medewerking van de eigenaar
                       -	Bijvoorbeeld een gemaal voor afvalwater dat duidelijk meer                  en eventuele gebruiker van een pand is veelal vereist. Dit is juridisch
                           draait als er neerslag valt.                                               afdwingbaar. Juridische aanpak kan:




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 21                                                                                                                                   RWP Fluvius | 65




                     -	via het bouwspoor vanwege een foutieve aansluiting, uitgaande
                         van NEN3215 die is opgenomen in het Bouwbesluit 2012,
                         afdeling 6.4.
                     -	via het milieuspoor vanwege een ontoelaatbare lozing,
                         uitgaande van het Besluit lozing afvalwater huishoudens die
                         lozing of infiltratie van afvalwater verbiedt als een vuilwaterriool
                         in de buurt is.
                     -	via de hemelwaterverordening van gemeente Steenwijkerland,
                         die is gericht op het goed reguleren van aansluitleidingen in
                         gebieden waar de gemeente heeft gekozen voor gescheiden
                         riolering.
                  •	Naderhand beoordelen hoe groot het effect is geweest. Leerpunten
                     vastleggen voor toekomstige projecten.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 22                                                         Verwijzing van pagina 22                                                      RWP Fluvius | 66




                  Artikel 2.16                                                                     Artikel 3.5
                  Omgevingswet                                                                     Waterwet
                  1. B
                      ij het gemeentebestuur berusten, naast de elders in deze wet en             1.	De gemeenteraad en het college van burgemeester en
                     op grond van andere wetten aan dat bestuur toegedeelde taken                      wethouders dragen zorg voor een doelmatige inzameling van het
                     voor de fysieke leefomgeving, de volgende taken: a. op het gebied                 afvloeiend hemelwater, voor zover van degene die zich daarvan
                     van het beheer van watersystemen en waterketenbeheer:                             ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen,
                                                                                                       redelijkerwijs niet kan worden gevergd het afvloeiend hemelwater
                  	Lid 1.a.1 - de doelmatige inzameling van afvloeiend hemelwater,                    op of in de bodem of in het oppervlaktewater te brengen.
                    voor zover de houder het afvloeiend hemelwater redelijkerwijs niet
                    op of in de bodem of een oppervlaktewaterlichaam kan brengen,                  2.	De gemeenteraad en het college van burgemeester en
                    en het transport en de verwerking daarvan.                                         wethouders dragen tevens zorg voor een doelmatige verwerking
                                                                                                       van het ingezamelde hemelwater. Onder het verwerken van
                                                                                                       hemelwater kunnen in ieder geval de volgende maatregelen
                                                                                                       worden begrepen: de berging, het transport, de nuttige
                                                                                                       toepassing, het, al dan niet na zuivering, terugbrengen op of in de
                                                                                                       bodem of in het oppervlaktewater van ingezameld hemelwater, en
                                                                                                       het afvoeren naar een zuivering technisch werk.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                   RWP Fluvius | 67




                  Thematische uitwerking met principes voor het
                  hemelwaterbeleid
                  Schoonhouden                                                                 •	Mensen met oog voor duurzaamheid kunnen zelf kiezen om
                  Hemelwater is vrijwel schoon als het valt. De opgave is om dit zo te            hemelwater te benutten en zodoende minder drinkwater te
                  houden. Onderstaande keuzes dragen bij aan het schoonhouden van                 verbruiken.
                  hemelwater.                                                                  •	In gebieden met een duurzaamheidsdoelstelling en/of in gebieden
                  •	Vermijd het gebruik van uitlogende materialen, zoals on-gecoate              met beperkingen op het gebied van de drinkwatervoorziening kan
                     metalen.                                                                     de gemeente het benutten van hemelwater inzetten als instrument.
                  •	Houdt hemelwater zoveel mogelijk bovengronds. Zichtbaarheid
                     bevordert een zorgvuldige omgang met het water zonder                     Vertragen
                     ongewenste lozingen.                                                      Zware buien leiden tot piekbelasting. Soms geeft dit problemen
                  •	Vermijd activiteiten die afstromend hemelwater verontreinigen.            in de vorm van overbelasting van riolen of infiltratievoorzieningen
                     Dergelijke activiteiten dienen plaats te vinden in afgesloten             waardoor water op straat ontstaat. Of er ontstaat inundatie vanuit
                     inrichtingen.                                                             oppervlaktewater. Deze problemen treden minder op als de afstroming
                  •	Zorg dat er geen afvalwater wordt geloosd op voorzieningen voor           van hemelwater wordt vertraagd. Liefst zo lokaal mogelijk. Maar
                     hemelwater. Foutieve aansluitingen van afvalwater komen helaas            anderzijds is inzet op vertraging niet nodig als het benedenstroomse
                     voor in de praktijk.                                                      systeem ruim is gedimensioneerd.
                                                                                               •	Groene of blauwe daken of berging op eigen perceel geven lokaal
                  Benutten                                                                         vertraging.
                  Hemelwater is te benutten voor bijvoorbeeld tuinsproeien of                  •	Op buurtniveau is vertraging te realiseren door bergingsgebieden,
                  toiletspoeling.                                                                  zoals wadi’s.
                  •	Vanwege de lage prijs voor drinkwater in Nederland is het                 •	In het watersysteem is vertraging te realiseren door ruimte voor
                      economisch nauwelijks interessant om hemelwater te benutten.                 water.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                         RWP Fluvius | 68




                  Infiltreren                                                                        Inzamelen
                  Infiltratie van hemelwater leidt tot aanvulling van het grondwater.                De gemeente kan hemelwater inzamelen via een systeem in de
                  Het is nuttig in gebieden met droogte en draagt lokaal bij aan de                  openbare ruimte om het verderop te lozen. Diverse stelseltypen kennen
                  watervoorziening van struiken en bomen. Bovendien kan het bijdrage                 specifieke voor- en nadelen.
                  leveren aan het lokaal remmen van bodemdaling. In gebieden met een                 •	Gotensysteem waarbij het hemelwater bovengronds blijft en
                  kleine onverzadigde zone (o.a. als gevolg van kwel) is infiltreren lastiger.          verderop wordt geloosd.
                  De geohydrologische omstandigheden zijn hierin bepalend.                           •	HWA-stelsel (incl. IT/DT-leidingen) met bovengrondse inloop via
                  •	Infiltratie kan op particuliere schaal met een laagte in de tuin of een            goten en roosters.
                       ondiep kratje. Bij nieuwbouw kan het direct worden gerealiseerd.              •	HWA-stelsel (incl. IT/DT-leidingen) met ondergrondse
                       Bij bestaande bebouwing kan het worden toegevoegd om het                         aansluitleidingen. Ook geschikt voor drainage. Veel toegepast
                       afvoersysteem te ontlasten.                                                      stelseltype. Achilleshiel zijn de foutieve aansluitingen.
                  •	Infiltratie kan in de openbare ruimte door infiltrerende verharding of
                       door afstroming naar lage groenstroken of door wadi’s of andere
                       voorzieningen.

                  Direct lozen
                  Directe lozing van hemelwater op oppervlaktewater klinkt
                  vanzelfsprekend, mits het watersysteem de piekafvoer kan verwerken
                  en de lozing niet verontreinigd is.
                  •	Directe lozing is mogelijk vanaf daken en/of verharding, mits vlakbij
                      het water en in overleg met de beheerder van het betreffende water.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP          3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                            RWP Fluvius | 69




                  Checklist omstandigheden per buurt voor
                  hemelwaterbeleid
                  Check grondwaterstanden                                                            Check het bestaande stelsel
                  Kijk naar de grondwaterstanden inclusief het verloop over een jaar.                Kijk of er knelpunten zijn. Denk aan wateroverlast en vuiluitworp.
                  Bekijk vanuit de regionale context of infiltratie wenselijk is of niet.            Beoordeel de kwaliteit van het stelsel en bekijk of grootschalige
                                                                                                     renovatie aan de orde is.
                  Check bodemgesteldheid
                  Bekijk de opbouw van de bodem, inclusief diepere lagen. Kijk of                    Check toegepaste funderingstechnieken
                  infiltratie mogelijk is. Kijk naar de chemische samenstelling van de               Fundering op staal is gevoelig voor dalende grondwaterstanden,
                  bodem, inclusief verontreinigingen en de verspreiding daarvan.                     vooral bij slappe bodem. Fundering op houten palen is kwetsbaar
                                                                                                     voor dalende grondwaterstanden vanwege paalrot. Muren zonder
                  Check het watersysteem                                                             vochtbarrière zijn gevoelig voor hogere grondwaterstanden.
                  Bekijk de mogelijkheden voor directe lozing van hemelwater. Is er
                  sprake van een robuust watersysteem met ruimte voor extreme buien?                 Check gebruik van de bovengrond
                  Of is piekafvlakking nodig?                                                        Kijk of er plekken zijn die kansen bieden voor een betere omgang met
                                                                                                     hemelwater.
                  Check maaiveldhoogten
                  Kijk waar tijdelijke berging mogelijk is en waar bijvoorbeeld wadi’s
                  kunnen komen. Kijk ook naar de gradiënten zodat je weet of
                  oppervlakkige afstroming realiseerbaar is.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP          3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>                      Verwijzing van pagina 23                                                                                                                           RWP Fluvius | 70




                  Voorbeeld uitgewerkt
                  beleid voor een perceel
                  in het Omgevingsplan
                  • Rietstraat 15 in de Kwelwijk.
                  • Aangeboden voorzieningen en het daarbij geldende beleid:
                    -	Ondergrondse DWA aansluitleiding.
                  		 1. 	Het huishoudelijke afvalwater dient te worden geloosd via
                            deze aansluitleiding.
                  		 2. 	Lozing van hemelwater en/of grondwater via deze
                            aansluitleiding is verboden.
                    - Ondergrondse HWA aansluitleiding.
                  		 1. 	Via deze aansluitleiding mag hemelwater en grondwater
                            worden geloosd.
                  		 2. 	Lozing van afvalwater via deze aansluitleiding is verboden.




Samenvatting   Inhoud     1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP     3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                        RWP Fluvius | 71




                  Functie en problematiek van riooloverstorten
                  Riolering is tegenwoordig in de eerste plaats bedoeld voor inzameling          komt dikwijls rioolslib mee door de hoge stroomsnelheden bij zware
                  en transport van afvalwater. In de vorige eeuw was het gebruikelijk om         buien. Het resulteert tijdens en na de overstorting in stank en visuele
                  hemelwater met dezelfde riolering in te zamelen als het afvalwater. Dit        overlast. Bij grote overstortingen kan sprake zijn van een verminderde
                  betreft het zogenoemde gemengde rioolstelsel. Het brengt in feite al           waterkwaliteit. Soms leidt dit tot vissterfte, verarming van ecosystemen
                  het water waar je vanaf wilt naar de randen van stad of dorp. In de loop       en verontreinigde baggerspecie. De riooloverstorten leiden in sommige
                  van de 20ste eeuw werden aan de stadsranden zuiveringen gebouwd                gevallen dus tot problemen.
                  omdat ongezuiverde lozing van afvalwater ontoelaatbaar werd voor
                  de kwaliteit van het oppervlaktewater. De waterkwaliteit is daarna             De riooloverstorten kunnen echter niet worden gemist omdat het
                  sterk verbeterd. Overigens is de sanering van bedrijfslozingen ook van         gemengde stelsel dan meerdere keren per jaar leidt tot water op straat,
                  grote invloed geweest op de waterkwaliteit. In de loop van de jaren            inclusief afvalwater op straat. Riooloverstorten zijn dus noodzakelijk
                  werden alle steden en dorpen en ook veel buitengebied via riolering            vanuit een historisch gegroeide situatie, maar vormen soms een
                  aangesloten op de zuiveringen.                                                 probleem vanuit huidig perspectief.

                  Het zuiveringsproces is gebaat bij een vrij constante aanvoer van
                  afvalwater en niet bestand tegen de piek van al het hemelwater. Om
                  die reden wordt er naast het echte afvalwater slechts een beperkte
                  hoeveelheid extra water vanuit de riolering naar de zuivering geleid.
                  Dit wordt de pompovercapaciteit genoemd. De rest wordt tijdelijk
                  geborgen in de riolering. Dit wordt de berging genoemd. Maar bij zware
                  buien of langdurige neerslag schiet deze bergings¬capaciteit tekort en
                  raakt het stelsel geheel gevuld. Om wateroverlast te voorkomen zijn
                  overstorten aangebracht in speciale putten. Deze lozen dan verdund
                  doch ongezuiverd afvalwater op het oppervlaktewater. Bovendien




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                       RWP Fluvius | 72




                  Basisinspanning
                  Vanaf de jaren ’90 is door waterschappen aangedrongen op de                      en waterschap kunnen in overleg besluiten dat extra maatregelen
                  basisinspanning bij gemengde rioolstelsels. Dit betreft het zogenoemde           gewenst zijn. Vooralsnog lijkt dit niet aan de orde en kan worden
                  saneren van riooloverstorten, soms door volledige sluiting, soms door            gesteld dat in gemeente Steenwijkerland de basisinspanning en het
                  afkoppelen van verhard oppervlak van de riolering, soms door grote               waterkwaliteitsspoor zijn voltooid.
                  bergbezinkbassins.

                  In 1995 is landelijk besloten dat de vuilemissie vanuit gemengde
                  rioolstelsels naar oppervlaktewater 50% gereduceerd moet worden.
                  Deze wens werd bekend als de “basisinspanning”. Als na het behalen
                  van de basisinspanning nog steeds knelpunten ten aanzien van
                  oppervlaktewaterkwaliteit worden ervaren, kunnen gemeente en
                  waterbeheerder gezamenlijk besluiten om aanvullende maatregelen te
                  nemen.

                  In de gemeente Steenwijkerland is de basisinspanning al jarenlang
                  voltooid. Er zijn geen aanwijzingen dat de resterende overstorten een
                  groot probleem vormen.

                  Naast de basisinspanning is er het waterkwaliteitsspoor. Er kunnen
                  ondanks het voldoen aan de basisinspanning problemen zijn met
                  riooloverstorten. Het water uit de overstorten is namelijk in zekere
                  mate verontreinigd. Het oppervlaktewater waarop wordt overgestort
                  is bijvoorbeeld niet altijd geschikt voor recreatief gebruik. Gemeente




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                                  RWP Fluvius | 73




                  Overzicht van de overstorten vanuit gemengde stelsels
                  Het overzicht van de overstorten is van belang vanwege het Besluit                   toelichting bij artikel 3.14 en 3.15. Het doel was om de administratieve
                  Lozen Buiten Inrichtingen, het BLBI. Zie in het BLBI artikel 3.15, de                last van overstortvergunningen terug te dringen. Hiernaast het
                  algemene toelichting in paragraaf 5.6.3 en 7.1.2 en de artikelsgewijze               overzicht van de overstorten vanuit de gemengde rioolstelsels:

                   Belt Schusloot    Belter weg                       Ossenzijl            Loswal Opdijk                        Vollenhove         Godfried van Rhenenlaan
                   Belt Schusloot    Noorderweg                       Scheerwolde          BBB Scheerwolderweg                  Vollenhove         Jan v Reasfeltlaan
                   Blokzijl          Breestraat                       Sint Jansklooster    BBB Flevoweg                         Vollenhove         Laan van Toutenburgh
                   Blokzijl          Lagewal                          Steenwijk            Dolderbrug ZZ                        Wanneperveen       BBB Bovenboerseweg
                   Blokzijl          Mauritsstraat                    Steenwijk            Dolderbrug NZ                        Willemsoord        Pr. Frederikstraat
                   Eesveen           Meester Gerritsstraat            Steenwijk            Dolderkan. Z ter Steghestraat        Zuidveen           Langesloot
                   Giethoorn         Beulakerweg WS gemaal            Steenwijk            E. Hiddesstraat
                   Giethoorn         Sportvelden Giethoorn Noord      Steenwijk            Houthaven
                   Giethoorn         Van der Gootplantsoen            Steenwijk            Kornputsingel
                   Heetveld          BBB Bergkampen                   Steenwijk            Parallelweg/Gagelsweg
                   Kalenberg         Kalenberg Noord                  Steenwijk            Balkengat / Steenwijkerdiep
                   Kuinre            Bouwdijk                         Steenwijk            Hogewal / Westwijkstraat
                   Kuinre            De Sas                           Steenwijkerwold      Bakkersteeg
                   Kuinre            BBB bij nr. 80                   Steenwijkerwold      De Beek
                   Kuinre            voetpad langs de Linde (nr 38)   Steenwijkerwold      Gelderingensteeg
                   Oldemarkt         Frieseweg Zw. Hofslaan           Steenwijkerwold      Holtinge Kampweg
                   Oldemarkt         BBB Mallegat                     Tuk                  Berg en Bos
                   Onna              Dorpshuis                        Tuk                  Spitzen / Hooipad
                   Ossenzijl         BBB Hellingstraat                Vollenhove           De Voorst


Samenvatting   Inhoud       1. Context    2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken            4. Beheer       5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                      RWP Fluvius | 74




                  Voor- en nadelen van afkoppelen hemelwater bij
                  gemengde rioolstelsels
                  Het afkoppelen van hemelwater bij bestaande gemengde rioolstelsels            De nadelen spelen minder een rol als wordt gekozen voor afkoppelen
                  biedt de volgende voordelen:                                                  van hemelwater op particuliere schaal, dus per kavel. Ook hier geldt dat
                  •	Minder afvoer van hemelwater naar de zuivering die daardoor beter          de gemeente vaak het beste overzicht heeft over de voor- en nadelen.
                      of goedkoper werkt.                                                       Zowel gemeente als waterschap hebben baat bij afkoppelen en
                  • Minder vaak en minder heftig werken van de riooloverstorten.                kunnen daarom het beste in samenwerking tot keuzes komen. Keuzes
                  • Verminderde kans op wateroverlast bij extreme buien.                        in specifieke projecten en keuzes om bijvoorbeeld particulieren te
                  • Kans tot gebruik van het hemelwater in tuin en/of woning.                   verleiden tot afkoppelen.
                  • Kans op aanvulling van het grondwater.
                  •	Kans tot integrale keuzes gericht op klimaatadaptatie,
                      duurzaamheid en biodiversiteit.

                  De keerzijde van de medaille is dat er nadelen zijn:
                  •	Aanleg van een eventueel extra stelsel voor hemelwater is kostbaar,
                     met name in bestaande gebieden.
                  • Er ontstaat kans op foutieve aansluitingen.
                  • Er bestaat risico op ontluchtingsproblemen.
                  • In sommige situaties risico op grondwateroverlast of schijnspiegels.

                  De weging van de voor- en nadelen kan per situatie verschillend
                  uitpakken. Het is aan de gemeente om hierin gebiedsgericht keuzes te
                  maken.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 23                                                                                                                                          RWP Fluvius | 75




                  Beleid voor wateroverlast bij extreme buien
                  Rioolstelsels zijn veelal ontworpen voor probleemloze afvoer van                  •	het water overal vasthouden, liefst op elke kavel, zodat het nergens
                  hemelwater tot een neerslagintensiteit van ongeveer 20 mm/uur. Dit is                te veel wordt, en/of:
                  voldoende voor alle normale dagen en ook voor de meeste zware en/of               •	het water her en der te geleiden naar geschikte laag gelegen
                  langdurige neerslag.                                                                 plekken.
                                                                                                    •	Bij het ontwikkelen van ruimtelijke plannen dient deze nieuwe
                  Af en toe, vooral bij zomerse donderbuien, komen hogere                              opgave mee te spelen.
                  neerslagintensiteiten voor, tot wel 100 mm/uur. Het is erg kostbaar om            •	Hemelwaterafvoer wordt steeds meer een bovengrondse
                  rioolstelsels daarop te dimensioneren. Als zo’n bui (of hevige cel in een            aangelegenheid met invloed op de inrichting van de particuliere
                  bui) slechts enkele minuten duurt is er weinig aan de hand. Het wordt                kavel en de openbare ruimte.
                  een probleem als het langer aanhoudt. De verwachting is dat door
                  de klimaat¬verandering extreme buien vaker voorkomen. Het is geen                 In de RAS is door Fluvius het volgende gesteld: Als regio geven we bij
                  wettelijke eis dat de gemeente het systeem zodanig ontwerpt dat zo’n              kortdurende hevige neerslag prioriteit aan:
                  bui probleemloos verwerkt kan worden, maar wel een opgave voor de                 •	Begaanbare snelwegen, provinciale wegen en andere hoofdroutes,
                  inrichting van de openbare ruimte om overlast en schade te beperken.                  en daarmee bewoonde gebieden, voor calamiteitenverkeer.
                  Deze ambitie is uitgewerkt in de RAS (Regionale Adaptatie Strategie). In          •	Het creëren van bewustwording bij inwoners en ondernemers die
                  de daarbij behorende klimaatstresstest is uitgegaan van een bui van                   weten hoe te handelen bij wateroverlast.
                  70 mm in 1 uur tijd. Deze heeft rond het jaar 2050 naar verwachting een           •	Beperkte schade door wateroverlast bij vitale netwerken en
                  kans op voorkomen van eens per 100 jaar.                                              objecten.

                  Het belangrijkste kenmerk van dergelijke extreme buien is dat het water           In het RAS staat aangegeven dat gemeenten een en ander buiten de
                  niet in de riolering past en dus op straat blijft staan en daar gaat stromen      RAS nader uitwerken met lokale afwegingen en vastleggen in de Lokale
                  richting lage plekken. Op de lokaal laagste plekken komt alles bijeen en          Adaptatie Strategie (LAS).
                  ontstaat overlast en soms ook schade. De nieuwe opgave wordt:




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 3           Verwijzing van pagina 23                                                                                                       RWP Fluvius | 76




                  Uitwerking van het beleid voor wateroverlast bij extreme buien                   De gemeente neemt de volgende uitgangspunten tot beleid, met de
                  De gemeente spreekt van ernstige regenwateroverlast indien één van               aantekening dat het meerdere jaren kan duren voordat bestaande
                  onderstaande situaties optreedt:                                                 knelpunten worden opgelost vanwege de vaak hoge kosten die ermee
                  •	Het water maakt het functioneren van vitale netwerken en objecten             gepaard gaan:
                     onmogelijk.                                                                   •	Bij riolering in bestaand en nieuw bebouwd gebied is de bedoeling
                  • Het water stroomt via de straat gebouwen binnen.                                   dat bui 8 (20 mm in 1 uur) via de riolering of andere voorzieningen
                  •	Water blokkeert de doorgang in verkeersaders, doorgaande wegen                    kan worden afgevoerd zonder water op straat of andere hinder (dus
                     en (fiets)tunnels.                                                                binnen de beoogde kaders van de voorziening).
                  •	Water levert langer dan 4 uur hinder op voor het verkeer, inclusief           •	In bebouwde gebieden is de bedoeling dat de stresstest met
                     fietsers of voetgangers.                                                          een bui van T=100 met 70 mm in 1 uur tijd, niet leidt tot ernstige
                  •	Hemelwater (anders dan gewone plassen) blijft langer dan 4 uur op                 wateroverlast.
                     straat staan.                                                                 •	Als er maatregelen nodig zijn, dan maakt de gemeente een
                  •	Water afkomstig uit het rioleringssysteem blijft langer dan 4 uur in              doelmatigheidsafweging. Situaties met mogelijke schade aan of in
                     een tuin staan.                                                                   gebouwen hebben hoge prioriteit.
                  •	Het water op straat stinkt en/of bevat toiletpapier en andere visuele
                     verontreinigingen.
                  • Putdeksels komen omhoog en leveren gevaarlijke situaties.

                  Naast ernstige overlast kan er sprake zijn van hinderlijke wateroverlast.
                  Voorbeelden hiervan zijn water tussen de trottoirbanden en
                  ondergelopen plantsoenen, achterpaden of tuinen gedurende beperkte
                  tijd. Ernstige hemelwateroverlast vraagt om actie van de gemeente,
                  maar bij hinderlijke wateroverlast is geen actie vereist.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 24                                                                                                                                       RWP Fluvius | 77




                  Taken in het oppervlaktewater vanuit de hemelwatertaak
                  De gemeente heeft een wettelijke taak voor hemelwater, het waterschap           Waterlopen en sloten buiten de bebouwde kom
                  voor beheer van het watersysteem, zowel kwantitatief als kwalitatief.           Waterlopen in het buitengebied zijn in het algemeen in eigendom en
                  Tussen deze taken bestaat een overgangsgebied, waarin lokale keuzes             beheer bij het waterschap. Voor de kleinere sloten en greppels liggen
                  moeten worden gemaakt. Hieronder een overzicht van enkele punten                de zaken anders. Die zijn vaak in eigendom en beheer bij de gemeente,
                  die vragen om afstemming.                                                       al dan niet gedeeld met een aanliggende particuliere grondbezitter. De
                                                                                                  functie is het drooghouden van het weglichaam en ontwatering van het
                  Baggeren                                                                        aanliggende perceel.
                  Waterpartijen moeten geregeld worden gebaggerd omdat ze anders
                  dichtslibben in ons vlakke land. De aanwas met slib kent meerdere               Duikers
                  bronnen waaronder de riolering. Het open houden van het systeem                 Duikers zijn essentieel voor de waterafvoer op plekken waar waterlopen
                  dient meerdere doelen, waaronder de afvoer van hemelwater. Baggeren             en wegen kruisen. Ze hebben beheer en onderhoud nodig.
                  in stedelijk gebied komt ten laste van de rioolheffing i.v.m. de relatie
                  hemelwaterzorgplicht. Het baggeren in het landelijk gebied komt ten             Oeverconstructies
                  laste van de algemene middelen.                                                 Oeverconstructies/beschoeiingen dienen ter bescherming van de
                                                                                                  oevers (voorkomen afkalving en verontdiepen van de watergang. Het
                  Waterlopen en sloten in de bebouwde kom                                         beleid rondom de oeverconstructies is vastgelegd in het Beleidsplan
                  Waterlopen, grachten, beken en sloten vervullen in de bebouwde kom              Oeverconstructies 2021-2026. Aangezien oeverconstructies
                  een rol bij het bergen en afvoeren van hemelwater en voor het reguleren         zorgdragen voor het op orde houden van het watersysteem en daarbij
                  van de grondwaterstand. Ze horen daarmee bij de gemeentelijke                   dimensionering/capaciteit voor het afvoeren van hemelwater wordt
                  watertaken, voor zover ze niet in eigendom en beheer zijn bij het               een deel van de hierbij de horende onderhouds- en vervangingskosten
                  waterschap. Gemeenten en waterschappen stemmen dit per geval af.                betaald uit de rioolheffing.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 24                                                                                                                               RWP Fluvius | 78




                  Stedelijk Water maaien
                  Voor het op orde hebben en houden van het stedelijk water is het
                  maaien van waterplanten noodzakelijk. Het op orde hebben van
                  stedelijk water is noodzakelijk om voldoende capaciteit te behouden
                  van het stedelijk water(systeem) voor de opvang van hemelwater en
                  komt ten laste van de rioolheffing.

                  Stedelijk Water bestrijding exoten
                  We zien een sterke toename van exoten in het stedelijk watersysteem
                  met alle schadelijke gevolgen van dien. Deze maatregel dient voor
                  het op orde houden van het watersysteem en heeft een directe relatie
                  met de hemelwaterzorgplicht.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 24                                                          Verwijzing van pagina 24                                                     RWP Fluvius | 79




                  Artikel 2.16                                                                      Artikel 3.6
                  Omgevingswet                                                                      Waterwet
                  1.	Bij het gemeentebestuur berusten, naast de elders in deze wet                 1.	De gemeenteraad en het college van burgemeester en
                      en op grond van andere wetten aan dat bestuur toegedeelde                         wethouders dragen zorg voor het in het openbaar gemeentelijke
                      taken voor de fysieke leefomgeving, de volgende taken: a. op het                  gebied treffen van maatregelen teneinde structureel nadelige
                      gebied van het beheer van watersystemen en waterketenbeheer:                      gevolgen van de grondwaterstand voor de aan de grond gegeven
                                                                                                        bestemming zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken, voor
                  	Lid 1.a.2 - het treffen van maatregelen in het openbaar                             zover het treffen van die maatregelen doelmatig is en niet tot de
                    gemeentelijke gebied om structureel nadelige gevolgen van de                        zorg van het waterschap of de provincie behoort.
                    grondwaterstand voor de op grond van deze wet aan de fysieke
                    leefomgeving toegedeelde functies zoveel mogelijk te voorkomen                  2.	De maatregelen, bedoeld in het eerste lid, omvatten mede de
                    of te beperken, voor zover het treffen van die maatregelen                          verwerking van het ingezamelde grondwater, waaronder in ieder
                    doelmatig is en niet op grond van artikel 2.17, 2.18 of 2.19 tot de                 geval worden begrepen de berging, het transport, de nuttige
                    taak van een waterschap, een provincie of het Rijk behoort.                         toepassing en het, al dan niet na zuivering, op of in de bodem of
                                                                                                        in het oppervlaktewater brengen van ingezameld grondwater, en
                                                                                                        het afvoeren naar een zuivering technisch werk.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 25                                                                                                                                      RWP Fluvius | 80




                  Beleid bij meldingen over vocht of grondwateroverlast
                  1.	Kelders en souterrains horen waterdicht te zijn, zodat ze                 7.	Structureel nadelige gevolgen van de grondwaterstand voor de aan
                      geen last hebben van hogere grondwaterstanden. Dit is een                     de fysieke leefomgeving toegedeelde functies is aan de orde als:
                      verantwoordelijkheid van de eigenaar.                                         -	De overlast vrijwel jaarlijks voorkomt, gedurende minstens
                  2.	Kruipruimten horen ondiep te zijn. Een redelijke maat is 100 cm                   4 aaneengesloten weken en;
                      vanaf vloerpeil, dus vanaf de bovenzijde van de vloer van de begane           -	de overlast blijvend van aard is, dus niet tijdelijk zoals
                      grond. Diepe kruipruimten waarin grondwater voorkomt, kunnen                      bijvoorbeeld bij nieuwbouw en;
                      beter worden opgevuld. Dit is een verantwoordelijkheid van de                 - de overlast doorwerking heeft in de woonruimten en;
                      eigenaar.                                                                     -	bouwkundige ingrepen onmogelijk of onredelijk kostbaar zijn.
                  3.	Woningen horen voorzieningen te hebben waardoor vocht vanuit de           8.	In het geval van structureel nadelige gevolgen van de
                      fundering niet optrekt in de muren. Dit is een verantwoordelijkheid           grondwaterstand voor de aan de fysieke leefomgeving toegedeelde
                      van de eigenaar.                                                              functies ligt het in de rede dat de gemeente maatregelen in de
                  4.	Vochtoverlast in de woning wordt soms veroorzaakt door onbewust               openbare ruimte treft zoals bijvoorbeeld de aanleg van drainage en/
                      bewonersgedrag, zoals te weinig ventileren, geen afzuigkap                    of afvoer van aangeboden drainagewater mede mogelijk maakt.
                      gebruiken of de was drogen in huis. Dit is een verantwoordelijkheid       9.	Zie voor meer informatie de notitie Grondwaterzorgplicht van
                      van de bewoner.                                                               gemeente Steenwijkerland (maart 2021).
                  5.	Eigenaren of gebruikers van percelen kunnen zelf drainage
                      aanleggen op eigen erf. De afvoer regelen in overleg met de
                      gemeente, naar oppervlaktewater of op de eigen hemelwaterafvoer
                      binnen de erfgrens.
                  6.	Bij bovengenoemde punten kan de gemeente voorlichtingsmateriaal
                      verstrekken.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 25                                                                                                                                           RWP Fluvius | 81




                  Informatie over droogte in relatie tot het RWP
                  Regionaal probleem met lokale verschillen                                      dan minder begaanbaar zijn als er veel regen valt. Daarnaast is relevant
                  Het uitblijven van regen is geen lokaal probleem maar is regionaal van         dat een natte akker of weiland in de lente minder vlot opwarmt en dus
                  aard. Hele gebieden ontvangen in zo’n periode minder neerslag dan              tot minder opbrengst leidt. Het is een lastige keuze om hierin de beste
                  gebruikelijk. Maar de manier waarop het probleem zich manifesteert is          balans te vinden.
                  wel lokaal. De ene boom kan er wel tegen en de andere niet. Een hoge
                  zandkop in het buitengebied heeft eerder last van droogte dan een              Sturen in de gewaskeuze of niet?
                  laagte in het beekdal. Boeren maken van oudsher gebruik van deze               Een volgend punt is de gewaskeuze. Je ziet bijvoorbeeld maisteelt in
                  kennis.                                                                        gebieden die vroeger in de winter onder water stonden als beekdal.
                                                                                                 Tegenwoordig is de grond goed ontwaterd met drainage om vroeg in
                  Droogvallende beken                                                            het voorjaar met de teelt te starten. Een begrijpelijke keuze, maar de
                  Langdurige droogte leidt tot droogval van watergangen en het wegvallen         tegenhanger is extra verdroging tijdens een droge periode. De vraag is
                  van de stroming. In een normale zomer treedt dit op in de haarvaten            of je als overheid hierin sturend wilt optreden. Dit is een moeilijke kwestie
                  van het watersysteem. Bij extreme droogte kan droogval ook in grote            met veel kanten. In dit RWP gaan we hier niet verder op in. Op dit
                  waterlopen optreden met vissterfte tot gevolg en allerhande overlast.          moment volstaat de notie dat gewaskeuze ertoe doet.

                  Hoger peil in de winter of niet?                                               Omgang met een schaarse watervoorraad
                  Het waterschap en de grondeigenaren of -gebruikers kunnen een grote            We zijn in Nederland niet gewend om water te zien als een schaarse
                  bijdrage leveren aan het beperken van droogteschade door de keuze              grondstof. Van oudsher hebben we een nat land en willen we juist van
                  van het waterpeil. Men kan in de winter in de bodem forse hoeveelheden         het water af. Maar door de klimaatverandering kunnen droge zomers
                  opsparen door te kiezen voor een hoger peil in watergangen, sloten             vaker voorkomen en dus moeten we leren omgaan met een beperkte
                  en drainage. Maar de tegenhanger hiervan is dat akkers en weilanden            watervoorraad. Het vraagt een andere omgang met water. Nu vinden




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer       5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 24                                                                                                                                            RWP Fluvius | 82




                  we het nog vanzelfsprekend dat we de WC doorspoelen met drinkwater,               Schade aan fundering
                  dat we de tuin onbeperkt kunnen sproeien en dat het vrijwel niets kost.           Het uitzakken van de grondwaterstand tot een lager peil kan leiden tot
                  Er valt veel te winnen door een betere omgang met drinkwater. In het              zetting van de bodem. Als een gebouw op staal is gefundeerd, dan kan
                  buitengebied kunnen landbouwers een grote bijdrage leveren door                   dit leiden tot verzakking en scheurvorming. Dit behoort tot het risico van
                  bewuster het gewas water te geven. Denk aan druppel-irrigatie in plaats           de eigenaar van het gebouw. Bij bewuste peilverlaging kan er sprake zijn
                  van grote sproeiers. En bij boomkeuze geldt dat naaldbomen in het                 van aansprakelijkheid.
                  algemeen meer water uit de grond onttrekken dan loofbomen.

                  Hemelwater infiltreren in bebouwd gebied
                  In bebouwd gebied kunnen particulieren en de gemeente een bijdrage
                  leveren aan het beperken van de gevolgen van de droogte door te
                  zorgen dat hemelwater infiltreert. Dus niet afvoeren via de riolering, maar
                  het hemelwater ten goede laten komen aan de grondwatervoorraad.
                  Veel tuinen en bermen in het Fluvius werkgebied zijn hiertoe geschikt.
                  Natuurlijk zijn niet alle tuinen geschikt, het is maatwerk. Het vergt
                  een cultuuromslag in bebouwd gebied om hemelwater in beginsel te
                  infiltreren in plaats van af te voeren via de riolering. Communicatie is een
                  sleutelwoord.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 27                                                                                                                                         RWP Fluvius | 83




                  Overzicht van de voorzieningen
                   Areaal
                   Type object                                           Aantal                                      Opmerkingen
                   Hoofdriolering voor afvalwater                        160 km.
                   Hoofdriolering voor hemelwater                        130 km.                                     IT-riolen hierbij gerekend
                   Gemengde hoofdriolering voor afval- en hemelwater     143 km.
                   Kolken                                                17.100 st.
                   Rioolgemalen                                          115 st.                                     Afvalwater en drukriolering
                   Persleidingen                                         335 km.                                     Persleidingen incl. drukriolering
                   Pompunits drukriolering (buitengebied)                1183 st.
                   Bergbezinkbassins                                     12 st.
                   Externe overstorten                                   44 st.                                      Gemengd rioolstelsel




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer      5. Programmering         6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 28                                                           Verwijzing van pagina 28                                                     RWP Fluvius | 84




                  Huis- en                                                                           Kolken en lijngoten
                  bedrijfsaansluitingen                                                              Kolken en lijngoten vormen een essentieel element van de riolering.
                                                                                                     Op deze plekken kan straatwater in de riolering stromen. Ook dit zijn
                  Woningen en overige panden zijn meestal op de riolering aangesloten                beginpunten van het openbare rioolstelsel.
                  met aansluitleidingen. Via deze aansluitleidingen zamelt de gemeente
                  het afvalwater in om het daarna door de riolering te transporteren.                Mee-stromend straatvuil bezinkt grotendeels in de bak van de kolk
                  Elke aansluiting vormt in feite een beginpunt voor gebruikmaking van               of de lijngoot. Deze moeten regelmatig worden leeg gezogen. In
                  het openbare rioolstelsel.                                                         gemeente Steenwijkerland gebeurt dat eenmaal per jaar.
                                                                                                     De gemeente besteedt het kolken zuigen en goten reinigen uit aan
                  Bij gescheiden stelsels is meestal sprake van twee aansluitingen,                  marktpartijen die tevens zorg dragen voor afvoer en verwerking
                  namelijk één voor afvalwater en één voor hemelwater.                               (inclusief mogelijk hergebruik) van het slib. De handmatig te
                  Als het hemelwater niet direct is aangesloten met een aansluitleiding,             reinigen kolken worden gedaan door de NoordWestGroep (sociaal
                  dan is er sprake van een indirecte aansluiting. Het stroomt dan niet               werkontwikkelingsbedrijf).
                  weg via een aansluitleiding, maar stroomt bijvoorbeeld bovengronds
                  af naar de openbare ruimte.                                                        Kolken en goten moeten niet alleen onderhouden worden, soms
                                                                                                     moeten we ook reparaties uitvoeren. Tijdens het reinigen van
                  Het eigendom van de aansluitleiding(en) is in veel gevallen tot en met             de kolken worden eventuele gebreken aan de kolken en goten
                  het ontstoppingsstuk op of nabij de erfgrens van de perceeleigenaar                geregistreerd. Deze gebreken worden jaarlijks verholpen. De
                  en vanaf dat punt tot aan het hoofdriool van de gemeente.                          aansluitleidingen van kolken en goten kunnen ook verstopt raken.
                                                                                                     Deze verstoppingen herstelt de gemeente zelf.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 28                                                                                                                                RWP Fluvius | 85




                  Vrij-verval riolen
                  Vrij-verval riolen vormen het meest omvangrijke, het meest kostbare en het meest
                  bekende onderdeel van de gemeentelijke rioleringsvoorzieningen.

                  Riolen raken in de loop der jaren vervuild en kunnen zonder onderhoud zelfs dichtslibben.
                  Dit speelt in Nederland sterk door het geringe afschot van onze riolen en soms door
                  zonken ten gevolge van verzakking bij slappe bodems. Riolen moeten daarom regelmatig
                  worden gereinigd, in Steenwijkerland eens per 15 jaar. De gemeente besteedt het reinigen
                  uit aan marktpartijen die tevens zorg dragen voor afvoer en verwerking (inclusief mogelijk
                  hergebruik) van het slib.

                  Riolering dient met enige regelmaat te worden geïnspecteerd om de toestand vast te
                  stellen inclusief de mate van degradatie. De gemeente besteedt de inspecties uit aan
                  gespecialiseerde marktpartijden. Het inspecteren gebeurt eens per15 jaar, gecombineerd
                  met reinigen.
                  Kleine ad hoc inspecties worden uitgevoerd door medewerkers van de gemeente of een
                  lokale aannemer waar we een onderhoudscontract mee hebben.

                  Riolen verouderen in de loop der jaren. Het is vooraf nauwelijks te voorspellen hoelang
                  een riool zal kunnen functioneren. Dit is onder meer afhankelijk van de kwaliteit van de
                  buis, de zorgvuldigheid van de aanleg, de toestand van de ondergrond (ongelijkmatige
                  zetting / bodemdaling), eventuele wortelingroei en de aard van het geloosde afvalwater.
                  Daarnaast is van grote invloed of er op het riool wordt geloosd vanuit een persleiding
                  met grote verblijftijden en de daaruit voortvloeiende H2S vorming die leidt tot stank en
                  aantasting nabij het injectiepunt.


Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 28                                                                                                                                          RWP Fluvius | 86




                  Gemalen en persleidingen
                  Rioolgemalen vormen een essentieel onderdeel van de riolering. Het               5-jaarlijks worden de besturingskasten(elektrische installaties) gekeurd
                  ingezamelde afvalwater loopt via de riolen, die onder afschot liggen,            (NEN3140)
                  vanzelf (oftewel onder vrij verval) naar het laagste punt. De rioolgemalen
                  pompen vanuit de diepste punten van het rioolstelsel het water                   Alle gemalen zijn opgenomen in het beheerpakket H2GO. De
                  omhoog naar een volgend rioleringsgebied of naar de zuivering. Aan               hoofdgemalen kunnen vanuit dit pakket bestuurd worden (telemetrie).
                  de drukzijde van het (eind)gemaal zit een persleiding, soms kilometers           Naast rioolgemalen zitten overstortloggers en grondwatermeters in dit
                  lang.                                                                            beheerpakket.

                  Onverhoopt uitvallen van rioolgemalen door een defect of door                    Alle storingen worden verholpen door medewerkers van de gemeente.
                  stroomstoring kan ertoe leiden dat het rioolstelsel geheel gevuld raakt          Storingen van hoofdgemalen komen via het beheerpakket, middels
                  en na verloop van tijd ongezuiverd afvalwater loost in een gebouw,               telemetrie binnen.
                  of op straat of op het oppervlaktewater. Dit vormt een risico voor de
                  volksgezondheid en het milieu. Gemalen dienen daarom voortdurend                 Naast zogenaamd dagelijks onderhoud hebben de gemalen periodiek
                  in goede staat te verkeren en de beheerder hoort te waken voor                   groot onderhoud nodig, waarbij de pompen en elektrische aansturing
                  calamiteiten.                                                                    worden gerenoveerd of vervangen.

                  1x/jaar worden aan rioolgemalen (grote of hoofdgemalen) in het voor              Naast de gemeente beheert het waterschap ook rioolgemalen. Deze
                  jaar gereinigd en geïnspecteerd door een aannemer. Hiervoor is een               eindgemalen voeren het stedelijk afvalwater vanaf de kernen naar de
                  meerjarig contract afgesloten.                                                   RWZI.

                  1x.jaar worden alle rioolgemalen die snel vervuild raken in het najaar
                  gereinigd. Hiervoor is een meerjarig contract afgesloten met een hierin
                  gespecialiseerde aannemer.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 28                                                           Verwijzing van pagina 28                                                     RWP Fluvius | 87




                  Buitengebied met                                                                   Drainage
                  pompunits en drukriool                                                             Drainage is bedoeld om de grondwaterstand te reguleren. In diepe
                                                                                                     polders, in laaggelegen beekdalen, op sommige sportvelden en
                  De drukriolering in het buitengebied vormt een systeem op zichzelf.                speelterreinen en op slecht doorlatende grond is dit een essentiële
                  Langs de weg bij de woningen staan pompunits die het afvalwater                    voorziening. De gemeente zorgt eens per 3 à 15 jaar voor het
                  onder druk over grote afstanden verpompen. Drukriolering is alleen                 doorspuiten van drainage in openbaar gebied om verstopping te
                  bedoeld voor het lozen van huishoudelijk afvalwater, niet voor mest,               voorkomen.
                  hemelwater, grondwater of oppervlaktewater.
                                                                                                     Daarnaast hebben particulieren soms drainage op eigen perceel in
                  1x/jaar worden alle goed bereikbare minigemalen (onderdeel                         eigen beheer. Drains mogen in principe niet aangesloten worden op
                  drukrioolstelsel) in het voorjaar gereinigd en geïnspecteerd door een              het riool. In een groot deel van onze gemeente bevindt zich namelijk
                  aannemer. Hiervoor is een meerjarencontract afgesloten.                            veel ijzer in de grond.

                  1x/jaar worden de slecht bereikbare minigemalen (300 stuks)
                  gereinigd en geïnspecteerd door medewerkers van de gemeente. Dit
                  zijn gemalen die bijvoorbeeld alleen met boot of qaud bereikbaar zijn.

                  Storingen aan drukrioolgemalen worden doorgegeven door
                  aanwonenden. Een rode signaleringslamp laat zien dat een
                  drukrioolgemaal in storing staat. Medewerkers van de gemeente zijn
                  binnen 30 minuten ter plekke om de storing aan deze installaties te
                  verhelpen.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 29                                                                                                                                        RWP Fluvius | 88




                  Spelregels bij verstopping in de aansluitleiding
                  Onderstaande tekst is afkomstig van de website van gemeente                     Is er geen tekening van een overnameputje?
                  Steenwijkerland. Vanaf de website werken de links naar actuele                  U kunt dan een gat boren in de rioolbuis, 50 cm binnen de
                  informatie.                                                                     perceelsgrens. Staat de buis vol water? Neem dan contact met ons
                                                                                                  op via telefoonnummer 14 0521 om het probleem op te lossen. Staat
                  Problemen met het riool?                                                        de buis niet vol water? Bel dan een installatiebedrijf. Zij kunnen het
                  Stroomt het water in uw riool niet goed weg? Dan zit er waarschijnlijk          probleem oplossen.
                  een verstopping. Deze verstopping kan in uw eigen riool zitten, maar
                  het kan ook zijn dat er een verstopping in het gemeentelijk riool zit.          Heeft u vragen?
                  Hoe kunt u dat zien en wat kunt u doen?                                         Neem dan contact met ons op via telefoonnummer 14 0521.

                  Waar zit de verstopping?
                  Hoe komt u erachter waar de verstopping zit? En wat kunt u vervolgens
                  doen? Dit kunt u lezen in het stroomschema op de volgende pagina.

                  Riooltekeningen
                  Van veel overnameputjes zijn riooltekeningen, zogenaamde
                  'huisaansluitingsschetsen' gemaakt. Op deze tekening staat waar uw
                  overnameputje in de grond zit. Bent u zelf niet in het bezit van een
                  huisaansluitingsschets? Bekijk dan de schets (als deze beschikbaar is)
                  via onze website met huisaansluitingsschetsen voor het riool.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 29                                                               Verwijzing van pagina 29                                                       RWP Fluvius | 89




                                          Rioolwater loopt niet goed weg                                 Bewustwording lozingen
                                                                                                         Verstopte rioolgemalen door zaken die niet in de riolering
                                                                                                         thuishoren, zoals doekjes
                        Het rioolwater op de begane            Het rioolwater op de begane
                                                                                                         Een groot deel van de storingen bij rioolgemalen bestaat uit
                         grond loopt wél goed weg,              grond loopt niet goed weg
                         maar op de verdieping niet                                                      verstopping door restanten van doekjes. Het gaat om niet
                                                                                                         afbreekbare toiletdoekjes, damesverband en een enkele keer een
                                                                                                         verloren dweil. In tegenstelling tot toiletpapier lossen deze doekjes
                                                               Graaf het controleputje op
                                                                                                         niet op in het afvalwater waardoor sommige pompen verstopt raken
                          De verstopping zit in uw            (op de tekening kunt u zien
                                                              waar dit putje op uw perceel               en/of onnodig veel draaiuren maken. In enkele gevallen raken de
                                  woning
                                                                ligt) of bel de gemeente                 pompen ernstig beschadigd, waardoor dure reparaties nodig zijn. In
                                                                    (telefoon 14 0521)                   het buitengebied is dit soms direct terug te voeren tot de betreffende
                                                                                                         lozer op de unit van de drukriolering. In stedelijk gebied weet je haast
                        Een installatiebedrijf kan het
                                                                                                         nooit wie de lozer is geweest.
                            probleem oplossen
                                                               Staat het          Staat er in
                                                               putje vol           het putje             Vet en olie niet in het riool
                                                                water?           geen of een             Vet en olie horen niet thuis in het riool omdat het verstoppingen
                                                                                 klein laagje            veroorzaakt. Op de website www.frituurvetrecyclehet.nl/ is informatie
                                                                                    water?
                                                                                                         beschikbaar over de gevolgen van vetlozingen en over methoden van
                                                                                                         inzameling.

                             De verstopping zit                    De verstopping zit
                            waarschijnlijk in het              waarschijnlijk in uw eigen
                         gemeentelijk riool. U kunt de       riool. U kunt een installateur
                        gemeente bellen om het op te          bellen om het op te lossen
                                   lossen




Samenvatting   Inhoud       1. Context       2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 29                                   Verwijzing van pagina 30                                                                      RWP Fluvius | 90




                  Gegevensbeheer                                             Hydraulische berekeningen
                  Correcte gegevens van de te beheren objecten               Rioleringsvoorzieningen moeten voldoende capaciteit hebben om naar behoren te
                  vormen de basis voor goed beheer. De                       kunnen functioneren.
                  objectgegevens zijn opgenomen in de volgende
                  systemen:                                                  Bij het dimensioneren van deze voorzieningen worden daarom hydraulische
                                                                             ontwerpberekeningen uitgevoerd. Periodiek worden controleberekeningen uitgevoerd
                  •	Beheerpakket GBI voor de gegevens van riolen,           om te bezien of de voorziening nog voldoet als er gewijzigde omstandigheden zijn in
                     inspectieputten, kolken, etc.                           de praktijk of andere aanleidingen.
                  •	Huisaansluitleidingen worden bijgehouden in een
                     speciale website van de gemeente.                       Het gaat onder meer om de volgende berekeningen:
                  •	Pakket H2GO voor het gemalenbeheer en                   •	Berekening van de afvoer (debieten, afschot, stroomsnelheden, verloren berging,
                     voor data analyse van gemalen en andere                    aantal uren berging, etc.) van afvalwater richting RWZI.
                     meetpunten.                                             •	Berekening van rioolgemalen (pompcurves, pomptypen, pendelberging,
                                                                                samenloop) en persleidingen (snelheid, weerstand, waterslag).
                                                                             • Berekening van de afvoer in de riolering met de zware ontwerpbuien 8 en 9.
                                                                             •	Berekening van de afvoer met afvoer over straat bij een extreme bui van
                                                                                70mm/1uur.
                                                                             •	Berekening van bijzondere voorzieningen als wadi’s, retentievijvers,
                                                                                infiltratiesystemen, stuwputten en dergelijke.
                                                                             • Waterbalans van een stedelijk gebied.
                                                                             •	Grondwaterberekeningen, onder meer gericht op benodigde drooglegging en
                                                                                drainage.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP   3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 30                                                                                                                                           RWP Fluvius | 91




                  Monitoring van het systeem-functioneren
                  Monitoring is het waarnemen van het feitelijke gedrag en dit in relatie           waterschap kan zeker helpen hier stappen in te zetten. Maak samen
                  brengen met het beoogde gedrag.                                                   met het waterschap een meetplan waarmee je methodische de werking
                                                                                                    van het systeem in kaart brengt. Van daaruit kan je verbeteren en sturen.
                  Rioleringsvoorzieningen zoals gemalen, pompunits, overstorten
                  en drainage worden gedimensioneerd op basis van theoretische
                  berekeningen met diverse aannamen. Deze werkwijze is heel gebruikelijk
                  in de civiele techniek. Het is in feite de enige bruikbare manier om
                  grootschalige voorzieningen te ontwerpen. Het is ook gebruikelijk dat het
                  feitelijke functioneren enigszins afwijkt van de ontwerpuitgangspunten.
                  Zolang dit binnen redelijke marges blijft is er niets aan de hand en
                  voldoet het systeem aan de verwachtingen. Maar als het feitelijke
                  functioneren fors afwijkt van de verwachting, dan kan het nodig zijn
                  om in te grijpen. Het kan gaan om afvoerhoeveelheden die afwijken
                  of om plekken met water op straat terwijl het stelsel wel voldoet aan
                  ontwerpbui 8 en 9.

                  Gemalen en persleidingen zijn een essentieel onderdeel in het transport
                  van afvalwater. Het zijn de meet en monitor punten in het systeem
                  en van daaruit ook de plekken waar je kan sturen, mocht dat nodig
                  zijn. Een scherp beeld hoe het afvalwatersysteem werkt wordt alleen
                  maar belangrijker. Samenwerking met andere gemeenten of met het




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 30                                                                                                                                         RWP Fluvius | 92




                  Risico-gestuurd rioolbeheer
                  In de jaren ’80 van de vorige eeuw ontstond het besef dat verouderde
                  riolen kunnen leiden tot gaten in het wegdek en tot disfunctioneren van
                  de riolering. Er kwam meer aandacht voor beheer en onderhoud van
                  de riolering. De rioolheffing (toen nog rioolrecht) moest omhoog om
                                                                                                                                                             Risicokosten
                  de benodigde middelen te vergaren om verouderde riolen te kunnen                                                              Risico
                  vervangen door nieuwe.                                                                                          Kwaliteit

                  Gemeenten hanteren in toenemende mate een bewuste strategie                                          Leeftijd
                  voor rioolvervanging, waarbij de afweging om een riool te vernieuwen                       Wachten
                  plaatsvindt op basis van de afweging tussen de kans op falen,
                  de gevolgen hiervan en de kosten die met dit falen zijn gemoeid.
                  Onderstaande figuur illustreert mogelijke strategieën voor het vervangen
                  van riolering.
                                                                                                  •	Een andere strategie is die van kwaliteit-gestuurde rioolvervanging.
                  •	De meest eenvoudige strategie is niets doen. Wachten tot het                    Hierbij wordt louter gekeken naar de kwaliteit van de individuele
                     misgaat en dan in actie komen. Een groot nadeel van deze strategie              rioolleiding. We hanteren dan de zogenaamde ingrijpmaatstaven,
                     is dat je niet weet wat je kunt verwachten.                                     vaak in combinatie met een omvangmaatstaf.
                  •	Het sturen op leeftijd gaat uit van de generieke aanname dat een             •	Als er daarnaast ook gekeken wordt naar de gevolgen van falen (in
                     riool een x-aantal jaar meegaat en dan vernieuwd moet worden.                   termen van ontwrichting en kosten) dan beschouwen we dit als een
                     Inmiddels onderkent men dat dit een wel erg kort door de bocht                  risico-gestuurde strategie. In deze strategie is de absolute minimale
                     benadering is. Er is niet één levensduur. Dit blijkt ook uit de steeds          kwaliteit van een rioolleiding bepaald en is deze gekoppeld aan de
                     frequenter uitgevoerde degradatieanalyses.                                      gevolgen van falen.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 30                                                         Verwijzing van pagina 30                                                      RWP Fluvius | 93




                                                                                                   Riool repareren, relinen of
                                                                                                   vervangen?
                  •	De risicokosten strategie koppelt de kosten van het falen van een
                     rioolleiding vermenigvuldigd met de faalkans van die leiding aan
                     de vernieuwingskosten van die leiding. Als de kosten van falen
                     keer de faalkans hoger worden dan de vernieuwingskosten, dan                  De rioolbeheerder kan maatregelen formuleren aan de hand
                     is het moment van daadwerkelijk vernieuwen aangebroken. In                    van de rioolinspecties en de beoordelingen. Soms kan worden
                     deze benadering wordt gestuurd op de minimale kosten van de                   volstaan met onderhoud en reparaties. In andere gevallen is het
                     asset als moment voor vervangen.                                              riool zodanig verouderd dat relinen of vervangen aan de orde is.
                                                                                                   Bij relinen wordt binnenin de oude riolering een nieuwe kunststof
                  In gemeente Steenwijkerland wordt gewerkt met risicogestuurd                     voorziening aangebracht. Bij vervanging wordt de straat opgebroken
                  beheer.                                                                          en worden nieuwe buizen, putten en aansluitleidingen aangelegd.
                                                                                                   Rioolvervanging is daardoor een zeer ingrijpende maatregel. Dikwijls
                                                                                                   wordt tegelijk de wegconstructie verbeterd, het wegdek vernieuwd
                                                                                                   en de openbare ruimte opnieuw ingericht. Rioolvervanging vraagt
                                                                                                   daarom een goede voorbereiding en afstemming met andere
                                                                                                   vakgebieden. Relinen is minder ingrijpend en is meestal aanzienlijk
                                                                                                   goedkoper. Relinen biedt echter niet altijd een goede oplossing,
                                                                                                   zoals bij verzakte riolering. Ook in andere opzichten geeft relinen een
                                                                                                   ander product dan rioolvervanging, zo ontbreken bijvoorbeeld nieuwe
                                                                                                   putten en nieuwe aansluitleidingen, die dus anderszins aangepakt
                                                                                                   moeten worden. Belangrijk is de vraag of je het vernieuwen van
                                                                                                   de gehele weg vooral ziet als een kans of als een ongewenste
                                                                                                   kostenpost.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 30                                                          Verwijzing van pagina 30                                                     RWP Fluvius | 94




                   Calamiteiten door falende                                                        Calamiteiten door
                   objecten in de riolering                                                         externe factoren
                   Het rioolstelsel kent veel objecten die om wat voor reden dan ook                Riolering kan een onverwachte rol spelen bij calamiteiten.
                   kunnen uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan pompen in de drukriolering,              Realistische externe risico’s zijn:
                   gemalen in het vuilwaterriool, tunnelbemalingen, verstoppingen                   •	ontploffingen in het riool na inloop van brandstof,
                   van leidingen, scheuren in de riolering of zelf het instorten van het            • ontruiming van woningen na verspreiding van giftige stoffen,
                   wegdek door zandinloop in rioolbuizen en/of putten. Bij een falen                •	uitval van de RWZI na lozing van een onbekende stof bij een
                   van aantal objecten kan het functioneren van het gehele systeem                     ongeval,
                   in het geding zijn. Het uitvallen van rioolgemalen door een defect               • stopzetting van drinkwaterwinning na lozing van bluswater.
                   of stroomstoring kan er bijvoorbeeld toe leiden dat het rioolstelsel
                   geheel gevuld raakt en na enkele uren ongezuiverd afvalwater loost in            Het RWP is niet de aangewezen plek om dit uit te werken. Dit hoort
                   een gebouw, of op straat of op het oppervlaktewater. Dit vormt een               thuis bij de algemene bestrijding van incidenten en calamiteiten, met
                   risico voor de volksgezondheid en het milieu.                                    een centrale rol voor de Brandweer. Elke gemeente beschikt daartoe
                                                                                                    over een model met stappen voor opschaling en organisatie.
                   Daarom is het van belang dat voor de meest vitale objecten in het                •	Van belang is dat men bij het oefenen aandacht schenkt aan het
                   rioolstelsel een concrete en werkbare calamiteitenprocedure bestaat,                 verspreidingsgevaar via riolering.
                   zodat het uitvallen van deze objecten snel kan worden verholpen.                 •	Verder is essentieel dat de calamiteitenorganisatie snel kan
                                                                                                        beschikken over juiste informatie van de riolering.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 31                                                                                                                                         RWP Fluvius | 95




                  Relaties van rioleringsbeheer met aanpalende
                  gemeentelijke vakgebieden
                  Wegbeheer                                                                        Beheer gemeentelijke waterlopen
                  Riolering, kolken en aansluitleidingen liggen in en onder de weg.                Grotere vijvers en watergangen zijn in beheer bij de waterschappen. De
                  Werkzaamheden aan het één beïnvloeden het ander. Samenwerking en                 gemeente beheert veel sloten in het buitengebied. Deze horen vooral bij
                  afstemming is daarom vereist.                                                    de weg en bij het naastgelegen perceel.

                  Klimaatadaptatie                                                                 Ontwikkelingsprojecten (woningbouw en herstructurering)
                  Bij de omgang met regenwater en grondwater speelt de riolering (HWA              Bij deze projecten spelen talloze aspecten een rol, waaronder de
                  en drainage) een belangrijke rol. De inrichting van de publieke en private       gemeentelijke watertaken ten aanzien van afvalwater, hemelwater en
                  buitenruimte is bepalend voor de effecten van hevige regenval, droogte           grondwater. Klimaatadaptatie is een nieuwe uitdaging.
                  en hitte.
                                                                                                   Uitvoeringsprojecten
                  Inrichting openbare ruimte                                                       Tijdens het ontwerp en de uitvoering van rioleringswerken is het van
                  Hemelwaterafvoer wordt sterk beïnvloed door de inrichting van de                 belang dat de kwaliteit wordt geborgd, zodat de rioleringsbeheerder
                  openbare ruimte. Vooral bij extreme buien speelt het spel van hoog en            goede objecten krijgt overgedragen.
                  laag een cruciale rol, het vormt het verschil tussen gereguleerde afvoer
                  of overlast. Samenwerking en afstemming is daarom vereist.                       Omgevingsvergunningen
                                                                                                   Wateraspecten vormen onderdeel van de vergunning. Deze moeten
                  Schoonhouden openbare ruimte                                                     goed worden meegenomen.
                  Straatvegen en kolken zuigen hebben met elkaar te maken. Een
                  schonere straat leidt tot minder vuil in de kolken. Maar kolken zuigen is
                  goedkoper dan straatvegen, dus de relatie is beperkt.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 31                                                                                                                                   RWP Fluvius | 96




                  Opsporen foutieve aansluitingen en handhavend optreden
                  Foutieve aansluitingen zijn een lastig punt binnen het rioleringsbeheer. Bij
                  het opsporen en herstellen treedt je in het domein van de particulier. Dit
                  moet goed worden afgestemd.

                  Gemeentelijk vastgoedbeheer i.v.m. gemaalbehuizingen
                  Grotere rioolgemalen zijn geplaatst in speciale behuizingen. kleinere
                  pompen zijn vaak voorzien van schakelkasten op het maaiveld.

                  Duurzaamheid en milieubeleid
                  Keuzes inzake beleid en beheer van riolering hebben effecten in termen
                  van duurzaamheid en milieu.

                  Financiën en belasting
                  Rioleringsbeheer kost geld. Dit punt wordt verderop in dit RWP
                  uitgewerkt.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 31                                                                                                                                         RWP Fluvius | 97




                  Aspecten van de samenwerking tussen de gemeente
                  en de waterbeheerder(s)
                  Watertoets                                                                      Waterketen
                  Dit is het proces van overleg met de waterbeheerder bij                         De waterketen is het geheel van drinkwater via riolering tot de zuivering
                  stedenbouwkundige en andere ontwikkelingen in de openbare ruimte,               RWZI, dus grofweg alles in een buis ten behoeve van onze kraan in huis
                  waardoor inzichten over het water al vroegtijdig worden meegenomen in           en bedrijf.
                  het ruimtelijke ontwerp.                                                        •	RWZI en rioolstelsels
                  •	Locatiekeuze – ruimtelijke ordening                                          	Het waterschap is beheerder van de RWZI, inclusief de
                  	Het gaat om de vraag of de plek geschikt is voor de gewenste                      hoofdrioolgemalen met bijbehorende persleidingen. Het aansluitende
                       ontwikkeling of dat het beter elders kan. Andersom kan ook,                    rioolstelsel is in beheer bij de gemeente. Samenwerking en
                       namelijk dat de waterbeheerder ruimte voor water zoekt en de                   afstemming is daarom vereist.
                       gemeente nodig heeft.                                                      •	Lozing op de riolering
                  •	Peilbeheer – ruimtelijke ordening                                            	De gemeente is bevoegd gezag voor lozing op de riolering, terwijl
                  	Het waterschap is verantwoordelijk voor het peilbeheer. Het bedient               dit mede effect heeft op de werking van de RWZI. Afstemming
                       daarmee de ruimtelijke functies zo goed mogelijk. Het beleid van               van beleid en handhaving is daarom nodig. Bij bedrijfsmatige
                       beide overheden moet daarom op elkaar afgestemd zijn.                          lozingen gaat het ook om voorzuivering, het delen van informatie en
                  •	Systeemkeuze – ruimtelijke inrichting                                            handhaving.
                  	Het gaat bijvoorbeeld om de keuze voor een wadi omdat dit retentie            •	Lozingen vanuit de riolering op oppervlaktewater.
                       geeft gecombineerd met zuivering van straatvuil en ontlasting van de       	Uitlaten en riooloverstorten zijn nodig om hemelwater te lozen. De
                       RWZI.                                                                          hoeveelheid water en de mate van verontreiniging zijn onderwerp
                                                                                                      van gesprek tussen waterschap en gemeente.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 31                                                                                                                               RWP Fluvius | 98




                  •	Diverse andere onderwerpen, zoals deels elders besproken in dit
                     RWP, vragen om samenwerking:
                  	Dun water, discrepantie, afvalwater in het buitengebied, afkoppelen
                     hemelwater, monitoring.

                  Waterlopen
                  Het waterschap voert het beheer over het watersysteem met de grotere
                  waterlopen. Sloten in het buitengebied en in kernen vallen onder
                  gemeentelijk of particulier beheer. Onderwerpen van afstemming zijn
                  onder meer peilbeheer, oeverbeheer, baggeren, afvoer van maaisel
                  en eventuele toekomstige herinrichting. Ook duikers, bruggen,
                  beschoeiingen, kademuren en dergelijke vergen afstemming tussen
                  waterschap en gemeente.

                  Waterkeringen
                  Het waterschap voert het beheer over regionale waterkeringen.
                  Onderwerpen van afstemming zijn onder meer vergunningen, recreatief
                  medegebruik en eventuele toekomstige herinrichting.

                  Omgevingsvergunning
                  De gemeente geeft omgevingsvergunningen af. Dit geldt ook voor
                  projecten die het waterschap wil realiseren. Samenwerking en
                  afstemming is daarom vereist.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 31                                                                                                                                RWP Fluvius | 99




                   Samenwerkingsverband
                   Fluvius - Regionale
                   samenwerking
                   De gemeenten Meppel, Midden-Drenthe, Westerveld, De Wolden,
                   Hoogeveen en Steenwijkerland en Waterschap Drents Overijsselse
                   Delta werken samen in de afvalwaterketen onder de naam Fluvius.
                   Het betreft het werkgebied van het voormalige waterschap Reest en
                   Wieden. De samenwerking richt zich op kennisuitwisseling en beoogt
                   de kwaliteit van de uitvoering van de gemeentelijke watertaken en de
                   afwegingen die daarbij aan de orde zijn verder te verbeteren en de
                   kwetsbaarheid te verminderen.

                   De samenwerking is gestart rondom de afvalwaterketen van het
                   BAW 2011 (Bestuursakkoord Water) en inmiddels uitgebreid met
                   klimaatadaptatie.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 32                                                                                                                                    RWP Fluvius | 100




                  Personele aspecten van de rioleringszorg
                  Rioleringsbeheer, inclusief de gemeentelijke watertaken, brengt een           2. Onderhoud van de bestaande voorzieningen:
                  omvangrijk takenpakket met zich mee, dat de nodige personele                     a. Onderhoud van riolen, aansluitleidingen en kolken.
                  inzet vereist. Met behulp van de Kennisbank Riolering van RIONED                 b. Onderhoud van gemalen en de drukriolering buitengebied.
                  is een inschatting gemaakt van de benodigde personele inzet. Het is              c. Onderhoud van drainage en infiltratievoorzieningen.
                  gebaseerd op inwoneraantal, areaalgrootte en geplande investeringen.
                  Het gaat uit van landelijke gemiddelden en houdt geen rekening                De personele inzet voor deze onderhoudstaken is gerelateerd aan de
                  met lokale bijzonderheden. Het is een hulpmiddel om de lokale                 areaalgrootte.
                  personeelsformatie te bespreken.
                                                                                                3. Maatregelen voorbereiden:
                  De taken zijn te verdelen in 3 hoofdgroepen:                                     a. Aanleg van nieuwe voorzieningen.
                  1. Algemene taken bij het beheer van de riolering:                               b. Reparaties aan bestaande voorzieningen.
                     a.	RWP opstellen, jaarprogramma’s, overleg beheerders,                       c. Renovatie of vervanging van bestaande voorzieningen.
                         afstemming andere vakgebieden, terugkoppeling, regelen                    d. Verbeteringsmaatregelen.
                         middelen.
                     b.	Uitvoeren van inspecties, controles, metingen en berekeningen.         De personele inzet voor deze maatregelen is gerelateerd aan de
                     c.	Ingaan op klachten, verwerken van revisie en                           investeringslijst.
                         vergunningverlening.
                                                                                                Een gemeente kan kiezen om alle taken met eigen mensen te
                  De personele inzet voor deze algemene taken is gerelateerd aan het            doen of om meer uit te besteden. Bij de “algemene taken” kan
                  inwoneraantal.                                                                de gemeente bijvoorbeeld zelf het RWP schrijven en hydraulische




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 32                                                                                                                                RWP Fluvius | 101




                  berekeningen uitvoeren of deze taken uitbesteden aan een            Hoofdgroep     zelf doen    regie        Gemeente     opmerkingen
                  adviesbureau. Bij “onderhoud” kan ze zelf kolken reinigen           taken
                  en een eigen gemalenploeg hebben of dit uitbesteden aan             1. Algemene   3,1 fte      1,4 fte      3,1 fte
                  gespecialiseerde bedrijven. Bij “maatregelen voorbereiden”              taken
                  kan de gemeente zelf het ontwerp en bestek maken of dit             2. Onderhoud   12,2 fte     4,3 fte      3,6 fte
                  uitbesteden aan een ontwerpbureau.                                  3. Maatregelen 2,8 fte      6,8 fte      1,8 fte
                                                                                      Totaal fte’s   18,1 fte     6,8 fte      8,5 fte
                  Hiernaast worden twee uitersten gegeven. Bij “zelf doen”
                  doet de gemeente alle taken met eigen mensen. Bij “regie”
                  wordt zoveel mogelijk uitbesteed, maar de gemeente blijft
                  verantwoordelijk en moet coördinerende en aansturende
                  taken wel blijven doen. De volgende kolommen tonen
                  de situatie in de gemeente aangevuld met eventuele
                  opmerkingen.

                  Voor meer info, zie de Kennisbank op de website van
                  RIONED: www.riool.net. In de rekentool van RIONED wordt
                  geen rekening gehouden met taken die de gemeente uitvoert
                  in het beheer van oppervlaktewater, dus die komen er nog
                  bovenop.




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 35                                                         Verwijzing van pagina 35                                                   RWP Fluvius | 102




                  Branche standaard                                                                Doorvertaling afvalwater-
                  gemeentelijke watertaken                                                         beleid buitengebied
                  Met de RIONED branchestandaard toetsen gemeenten en                              In het RWP is het afvalwaterbeleid geformuleerd, met een
                  waterschappen of de competenties en kennis op het gebied van                     specifieke uitwerking voor het buitengebied. Er is behoefte aan
                  stedelijk waterbeheer binnen hun organisatie of in de samenwerking               een doorvertaling van dit beleid, gericht op concrete situaties.
                  aanwezig zijn. Zie de website www.rioolenraad.nl en de website                   Hoe ga je om met nieuwe ontwikkelingen zoals “rood voor rood”,
                  www.riool.net voor meer informatie. Het proces helpt om sterke en te             zorgboerderijen en “migrantenhotels”? Hoe stem je dit af in de
                  ontwikkelen punten van een team in beeld te brengen en te vertalen               gemeentelijke organisatie? Hoe ga je om met renovatie en vervanging
                  tot acties. Verder kan het leiden tot elkaar versterken in de regio.             van verouderde objecten terwijl je ziet dat er ontwikkelingen op
                                                                                                   handen zijn? Blijf je inzetten op een ooit gekozen systeem per
                                                                                                   deelgebied of schakel je om naar een ander systeem?




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 35                                                         Verwijzing van pagina 35                                                     RWP Fluvius | 103




                  Taakopvatting                                                                    Variantenstudie
                  hemelwater buitengebied                                                          tariefsysteem rioolheffing
                  In het RWP is het hemelwaterbeleid geformuleerd. Tijdens het                     De bedoeling van dit project is om verschillende opties naast
                  opstellen van dit RWP ontstond (in het hele land) discussie over de              elkaar te zetten hoe je de lasten van de rioolheffing kunt verdelen
                  vraag of de gemeentelijke zorgplicht voor hemelwater beperkt is tot              over de verschillende groepen eigenaren en gebruikers die belang
                  de bebouwde kom of dat er ook een opgave ligt in het buitengebied.               hebben bij de riolering. De eerste vraag is of je de heffing alleen
                  De wetstekst neigt naar de eerste opvatting, maar de nieuwe VNG                  oplegt voor percelen met een aansluiting op de riolering of ook bij
                  modelverordening voor een heffing gericht op water en rioleringszorg             indirecte aansluiting of zelfs aan alle percelen. Vervolgens komt de
                  neigt naar de tweede opvatting. Onder de vlag van Fluvius willen we              afweging tussen eigenaar en/of gebruiker. Tot slot zijn verschillende
                  dit voor onze regio uitzoeken.                                                   tariefsystemen mogelijk, zoals vast bedrag, bedrag per inwoner,
                                                                                                   bedrag naar drinkwaterverbruik, bedrag naar perceelgrootte, bedrag
                                                                                                   naar verhard oppervlak, enzovoorts. Elke keuze heeft specifieke
                                                                                                   voor- en nadelen. Het onderzoek wordt opgezet vanuit Fluvius en
                                                                                                   uitgewerkt per gemeente.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 35                                                             Verwijzing van pagina 35                                                     RWP Fluvius | 104




                  Systeemoverzicht                                                                     Hemelwaterbeleid
                  Stedelijk Water (SSW)                                                                regionaal opstellen en
                  opstellen                                                                            gebiedsgericht uitwerken
                  Het SSW vervangt het basisrioleringsplan (BRP). Het BRP beperkte                     In het RWP is het hemelwaterbeleid op hoofdlijnen geformuleerd.
                  zich tot het rioleringssysteem. In de huidige zorgplichten voor afval-,              De volgende stap is uitwerking per wijk of buurt.
                  hemel- en grondwater zijn behalve de riolering ook de openbare
                  ruimte en het oppervlaktewater betrokken. In het SSW worden alle                     Fluvius neemt het voortouw om het hemelwaterbeleid voor elke
                  deelsystemen van het stedelijk watersysteem, het functioneren,                       gemeente in één buurt uit te werken. Daarbij wordt gekeken naar
                  de beoordeling van het functioneren en eventuele maatregelen                         het beleid uit het RWP en naar de uitwerkingsnotitie stedelijk water
                  beschreven.                                                                          van het waterschap. Zie de principes voor hemelwaterbeleid en de
                                                                                                       checklist per buurt als basis voor dit project.

                                                                                                       Na de pilots vanuit Fluvius volgt een uitwerking per gemeente.
                                                                                                       De uitkomst is concreet hemelwaterbeleid per buurt.




Samenvatting   Inhoud    1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 35                                                           Verwijzing van pagina 35                                                      RWP Fluvius | 105




                  Rioleringsbeleid concreet                                                          Degradatie-analyse
                  verwoorden per perceel                                                             Riolering heeft een eindige levensduur. Na verloop van tijd kunnen

                  voor het Omgevingsplan                                                             bijvoorbeeld zettingen optreden of lekkende voegen of aantasting
                                                                                                     van beton. Een belangrijke indicator is de leeftijd, maar soms zijn
                                                                                                     relatief jonge riolen toch snel versleten, bijvoorbeeld door slechte
                  In het Omgevingsplan wordt in het digitale stelsel het beleid per                  aanleg of door aantasting ten gevolge van lozingen vanuit de
                  perceel weergegeven. Het beleid voor afvalwater, hemelwater en                     drukriolering. De toestand van de riolering wordt daarom periodiek
                  grondwater staat hier toegespitst per perceel. Zie dit voorbeeld voor              geïnspecteerd met behulp van speciale rijdende camera’s. Er volgt
                  concreet uitgewerkt beleid per perceel in het Omgevingsplan.                       een nauwkeurige beoordeling en rapportage.

                                                                                                     In het project degradatie-analyse wordt systematisch gekeken naar
                                                                                                     de achteruitgang van de bestaande riolering, inclusief extrapolatie
                                                                                                     naar de toekomst. Dit geeft een inschatting van de kosten voor het
                                                                                                     in stand houden van de riolering op korte en langere termijn. Dit is
                                                                                                     belangrijke input voor de berekening van de benodigde rioolheffing.
                                                                                                     Het project wordt daarom gepland in de laatste jaren van de
                                                                                                     planperiode van dit RWP, zodat informatie wordt verzameld voor de
                                                                                                     opvolger van dit RWP.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 35                                                          Verwijzing van pagina 35                                                  RWP Fluvius | 106




                  Onderzoek persleidingen                                                           Opzetten
                  Om te komen tot een beheer- en onderhoudsplan dient eerst de                      grondwatermeetnet
                  conditie (lekkage, sterkte, hydraulica en zetting) van de bestaande
                  persleidingen te worden bepaald. Dit kan door de prioritaire                      Gemeente Steenwijkerland wil graag inzicht in de grondwaterstand
                  persleidingen te reinigen d.m.v. piggen en te inspecteren d.m.v.                  in haar gemeente. Dit inzicht is gewenst om afwegingen en
                  intelligent pigging, ultrasoon of elektroscan. Daarnaast kan veel                 keuzes te kunnen maken en om beoordelingen te kunnen doen
                  informatie worden ontleend aan de beoordeling van persleidingen die               ten aanzien van thema’s als grondwaterzorgplicht, bodemdaling,
                  vervangen zijn/worden. Omdat inwendig onderzoek bij persleidingen                 funderingsproblematiek en klimaatvraagstukken. Daarnaast biedt
                  relatief duur is, ligt het voor de hand om op zoek te gaan en gebruik             het de gemeente de mogelijkheid haar inwoners en bedrijven op
                  te maken van kennis, inzichten en ervaring die elders al is opgedaan              een adequate manier te voorzien van informatie bij vragen over
                  (literatuurstudie).                                                               grondwater. De eerste stap is om te komen tot een opzet van een
                                                                                                    grondwatermeetnet. Begin van deze planperiode wordt hieraan
                                                                                                    invulling gegeven.




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer     5. Programmering     6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 35                                                         Verwijzing van pagina 38                                                     RWP Fluvius | 107




                  Monitoring systeem-                                                              Artikel 228a
                  functioneren opzetten                                                            Gemeentewet
                  De bedoeling van dit project is om een systeem op te zetten                      1.	Onder de naam rioolheffing kan een belasting worden geheven
                  waarmee het functioneren van de riolering continu in de gaten wordt                  ter bestrijding van de kosten die voor de gemeente verbonden
                  gehouden. Bij afwijking volgt nadere analyse en eventueel actie.                     zijn aan:
                                                                                                       a.	de inzameling en het transport van huishoudelijk afvalwater
                  Het is te overwegen dit project gezamenlijk op te pakken in de                           en bedrijfsafvalwater, alsmede de zuivering van huishoudelijk
                  Fluvius regio.                                                                           afvalwater en
                                                                                                       b.	de inzameling van afvloeiend hemelwater en de verwerking
                                                                                                           van het ingezamelde hemelwater, alsmede het treffen van
                                                                                                           maatregelen teneinde structureel nadelige gevolgen van de
                                                                                                           grondwater-stand voor de aan de grond gegeven bestemming
                                                                                                           zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken.

                                                                                                   2.	Ter zake van de kosten, bedoeld in het eerste lid, onderdelen a en
                                                                                                       b, kunnen twee afzonderlijke belastingen worden geheven.

                                                                                                   3.	Onder de kosten, bedoeld in het eerste lid, wordt mede verstaan
                                                                                                       de omzetbelasting die als gevolg van de Wet op het BTW-
                                                                                                       compensatiefonds recht geeft op een bijdrage uit dat fonds.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 39                                                                                                                                       RWP Fluvius | 108




                  Begrotingsregels voor de rioolheffing vanuit het
                  Besluit Begroting en verantwoording (BBV)
                  1. 	Afschrijvingslasten uitbreidingsinvesteringen                              3. Rentelasten investeringen
                  	Dit betreft investeringen die leiden tot een toename van het aantal           	Veel gemeenten werken met renteomslag percentage: rente x activa
                       aangesloten percelen.                                                         riolering. Gemeenteraad kan besluiten tot rentetoerekening over
                                                                                                     reserves en voorzieningen.
                  	BBV: Investeringen met economisch nut, dus activeren en
                    afschrijven. Eerste aanleg wordt veelal bekostigd uit grondprijs (via         	BBV – Rente: Rentetoerekening aan taakvelden is verplicht (Notitie
                    grondexploitatie).                                                               Rente BBV).

                  2. 	Afschrijvingslasten vervangingsinvesteringen (ook sparen of                4. Groot onderhoud of toevoeging voorziening onderhoud
                       ideaalcomplex is mogelijk)                                                 	Het onderscheid van groot onderhoud ten opzichte van vervanging
                       Voor vervangingsinvesteringen zijn er 3 mogelijkheden.                        is dat vervanging levensduur-verlengend is.
                       a.	Hoofdregel BBV is: activeren en afschrijven, zoals bij
                           uitbreidingsinvesteringen.                                             5. Klein onderhoud, toerekeningen, administratieve lasten etc.
                       b. Sparen via voorziening.                                                 	De kosten van de overhead mogen wel mee worden genomen in de
                       c.	Ideaalcomplex: Bedrag voor vervanging in rioolheffing is gelijk           kostprijsberekening voor het tarief.
                           aan (jaarlijkse) omvang vervangingsinvestering.
                                                                                                  	Het belang van een toelichting op de kostendekkendheid in de
                  	Bij vervangingspieken kan het tarief meestijgen of kan een                      paragraaf lokale heffingen is toegenomen. Veel rechtszaken gaan
                    combinatie worden gemaakt optie a, b en c.                                      over toerekeningen, dat vraagt om een goede onderbouwing




Samenvatting   Inhoud    1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>                	

                    Verwijzing van pagina 39                                                                                                                                          RWP Fluvius | 109




                        (vooraf) van alle toerekeningen aan de rioolheffing. Een actuele            Er zijn 3 typen voorzieningen voor riolering:
                        kostendekkingsberekening die aansluit bij het GRP en bij de
                        verordening.                                                                	1. Groot onderhoud.
                                                                                                    	2. Vervangingsinvesteringen.
                  6. BTW                                                                            	3. Niet uitgevoerd werk (besparing kapitaallasten).
                  	Gemeente mag bij berekening hoogte rioolkosten ook geraamde
                     btw meenemen.                                                                  In de ideale situatie zijn bovengenoemde voorziening en een
                     • 	Btw-Component in heffing naar concern of komt in een reserve                (bestemmings)reserve aanwezig
                         riolering.
                                                                                                    9. Egaliseren lasten en tarieven
                  7. Overschot op rekeningbasis                                                     	Schommelingen in het tarief kunnen worden voorkomen door
                  	Een overschot op rekeningbasis kan in principe vrijvallen in                       gebruik te maken van de voorzieningen.
                     algemene middelen. Maar er is veel voor te zeggen: “Geld
                     opgehaald bij de burger voor het riool blijft in het riool”.

                  	Ook hier bepaalt de raad wat er gebeurt, veelal via de financiële
                    verordening.

                  8. Voorziening riolering
                  	Reserves zijn gereserveerde bedragen waar geen verplichtingen
                     tegenover staan. Voorzieningen zijn gereserveerde bedragen waar
                     wel verplichtingen tegenover staan.




Samenvatting   Inhoud      1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer      5. Programmering     6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>                		

                      Verwijzing van pagina 40                                                                                                                                    RWP Fluvius | 110




                  Gemengde activiteiten en enkele activiteiten die niet
                  tot de riolering behoren
                  Gemengde activiteiten dienen meerdere doelen. Bijvoorbeeld                        doorstroming van watergangen te borgen. Het is verdedigbaar
                  straatreiniging. Dat wordt hoofdzakelijk gedaan voor het schoonhouden             de kosten hiervan deels toe te rekenen aan de rioleringszorg. In
                  van de openbare ruimte. Maar het dient ook de riolering, omdat                    gemeente Steenwijkerland gebeurt dit voor 66%.
                  de kolken dan minder vaak hoeven te worden gereinigd. Van
                  zo’n gemengde activiteit kan een gedeelte van de kosten worden                • Baggeren watergangen
                  toegerekend aan de rioolheffing. Het percentage van kostentoerekening         	Het baggeren van watergangen is noodzakelijk om de doorstroming
                  is enigszins arbitrair en dient naar redelijkheid te worden gekozen.            van de watergangen te garanderen, daarnaast om eventuele
                  Onderstaand worden enkele gemengde activiteiten besproken:                      vervuiling vanuit de riooloverstorten en met regenwater mee
                                                                                                  gespoeld sediment te verwijderen. Voor het uitvoeringsprogramma
                  •	
                    Straatreiniging                                                               wordt aangesloten bij het bestaande baggerplan. Het budget voor
                  	Straatreiniging dient in eerste plaats het beheer van de openbare             baggeren in stedelijk gebied wordt gedekt uit de rioolheffing.
                    ruimte. In tweede instantie treedt een besparing op bij het reinigen
                    van de kolken. In de gemeente Steenwijkerland worden de jaarlijkse          • Oeverconstructies
                    onderhoudskosten van straatreiniging voor 50% toegerekend aan               	Oeverconstructies houden de watergangen in het juiste profiel.
                    de rioleringszorg.                                                            Kosten voor het onderhouden en vervangen van oeverconstructies
                                                                                                  worden in gemeente Steenwijkerland voor 67% toegerekend aan de
                  • Maaien en onderhoud sloten                                                    rioolheffing.
                  	Sloten vormen een kans om hemelwater af te koppelen van de
                    riolering en passen bij duurzaam (stedelijk) waterbeheer. Hieronder
                    valt tevens het verwijderen van exoten, dat is noodzakelijk om de




Samenvatting   Inhoud     1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>                    Verwijzing van pagina 40                                                                                                                                 RWP Fluvius | 111




                  Onderstaand worden enkele activiteiten besproken die niet tot de
                  riolering behoren:

                  •	Onkruidbestrijding wordt niet uitgevoerd ten behoeve van de
                     rioleringszorg. Enige vertraging van de afstroming op straat naar de
                     riolering is zelfs gunstig.
                  •	Bomen planten doe je niet ten behoeve van de gemeentelijke
                     watertaken. In de winter kan een hoge grondwaterstand een
                     probleem zijn die je aanpakt met maatregelen, zoals drainage. Een
                     boom helpt niet of nauwelijks omdat de verdamping in de winter
                     vrijwel stilligt. In de zomer verdampt een boom juist veel water
                     en dat kan zelfs ongewenst zijn vanwege verzakkingsrisico van
                     aangrenzende bebouwing.
                  •	Groen-blauwe daken dienen verschillende doelen, zoals het
                     versterken van de biodiversiteit, afvangen van fijn stof, isolatie van
                     een gebouw en daarnaast in geval van bergingscapaciteit het
                     vertraagd afvoeren van regenwater. De effectiviteit voor waterbeheer
                     is beperkt en daarom worden kosten voor groen-blauwe daken niet
                     toegerekend aan de rioolheffing.
                  •	Sloten en bermen in het buitengebied horen niet of nauwelijks bij
                     de gemeentelijke watertaken. Ze horen eerder bij wegbeheer, bij
                     aanliggende percelen of bij het waterschap.
                  • Bestrijding van hitte hoort niet bij de gemeentelijke watertaken.




Samenvatting   Inhoud   1. Context      2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer   5. Programmering   6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>                		

                      Verwijzing van pagina 41                                                                                                                                      RWP Fluvius | 112




                  Verdeling van de lasten over huidige en toekomstige
                  generaties
                  Verdeling van de lasten over huidige en toekomstige generaties:                    rioolwerk wordt daarbij gezien als een investering met economisch
                  Ten eerste is het mogelijk investeringen langjarig af te schrijven:                nut omdat het bijdraagt aan het genereren van middelen met de
                  a)	Investeringen in de riolering voor verbeteringsmaatregelen                     rioolheffing.
                      en rioolvervanging moeten volgens de regels van de BBV                     g)	Bij het bepalen van de afschrijvingstermijn kijk je naar de verwachte
                      worden geactiveerd en langjarig afgeschreven. Afschrijven is op                economische levensduur ofwel de toekomstige gebruiksduur. De
                      methodische wijze, afgestemd op de verwachte toekomstige                       afschrijvingstermijn is dikwijls korter dan de verwachte technische
                      gebruiksduur, ten laste van de exploitatie brengen van                         levensduur. Soms verouderd een riool sneller of wordt een riool
                      kapitaalgoederen.                                                              voortijdig vervangen vanwege hydraulische capaciteit of aanpak van
                  b)	Dit is vergelijkbaar met het aangaan van een lening bij een bank of            de openbare ruimte.
                      de eigen organisatie. Het leidt tot spreiding van de lasten over de        h)	Meerjarig afschrijven voor een werk legt een soort hypotheek op de
                      toekomstige jaren.                                                             volgende generatie. Het is een maatschappelijke afweging of je het
                  c)	De afschrijving per jaar kan gaan met de annuïteitenmethode of met             systeem met schulden wilt overdragen aan de volgende generatie.
                      lineaire afschrijving.                                                     i)	Afschrijven veronderstelt dat de maatschappij over tientallen jaren
                  d)	Een kenmerk van lenen is dat rente wordt betaald. Bij 5% rente                 nog in staat is de lasten op te brengen.
                      en lineaire afschrijving over 40 jaar wordt bijvoorbeeld in totaal
                      ongeveer evenveel betaald aan rente als aan afschrijving.                  Ten tweede is het mogelijk te sparen.
                  e)	Afschrijven heeft als voordeel dat het geld niet vooraf in een             a)	Sparen kan door vorming van een voorziening, dat is een
                      spaarvoorziening beschikbaar hoeft te zijn.                                    beschermde spaarpot ten behoeve van een specifiek omschreven
                  f)	De kerngedachte van activeren is dat de lasten worden gedragen                 doel. Een kanttekening bij de keuze voor een voorziening is dat
                      door de generatie die profijt heeft van de gerealiseerde werken. Elk           je vooraf moet aangeven waarvoor de voorziening bedoeld is. De




Samenvatting   Inhoud     1. Context    2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                		

                      Verwijzing van pagina 41                                                                                                                                       RWP Fluvius | 113




                      geraamde uitgaven in het RWP lijken een voldoende goede basis               d)	Deze vorm is goed bruikbaar voor activiteiten met een repeterend
                      voor het opbouwen van een voorziening.                                          karakter, zoals veelal het geval is bij het vervangen of renoveren van
                  b)	Aan het saldo in de voorziening mag rente worden toegekend, mits                riolen, gemalen en dergelijke. Het verschilt per gemeente hoe vlak
                      bij de berekening van benodigde middelen is gerekend met de                     of grillig de investeringslijn in de tijd verloopt.
                      contante waarde methode, dus met rente en inflatie gedurende de             e)	De kerngedachte bij het ideaalcomplex is dat elke generatie
                      periode dat voor een werk wordt gespaard.                                       het systeem netjes in stand houdt door op te draaien voor het
                  c)	De kerngedachte van sparen is dat je zorgt eerst het geld te                    vervangen van versleten onderdelen. Je bekijkt daarbij het gehele
                      hebben en het dan pas uit te geven.                                             rioolstelsel als een samenhangend systeem en niet elk riool als een
                  d)	Sparen heeft als nadeel dat nu al betaald moet worden voor een                  afzonderlijk werk.
                      vervangingspiek die pas later gaat optreden en bovendien onzeker            f)	Versneld afboeken geeft dezelfde kenmerken als het ideaalcomplex,
                      is.                                                                             maar is flexibeler, met name als de investeringen enigszins wisselen
                  e)	Je laat de huidige generatie betalen voor het profijt van de volgende           in de loop der jaren.
                      generatie.

                  Ten derde is het mogelijk te werken met het ideaalcomplex of
                  versneld afboeken.
                  a)	Bij het ideaalcomplex wordt gestreefd naar balans tussen de
                      inkomsten en de uitgaven in elk jaar, waarbij investeringen direct
                      worden afgeboekt.
                  b)	Begrotingstechnisch is een voorziening vereist als tussenstap
                      van de investering naar de exploitatie. Deze voorziening wordt
                      tevens gebruikt om de kleine schommelingen tussen de jaren uit te
                      dempen.
                  c)	Het streven is om enerzijds geen rente te betalen en anderzijds niet
                      teveel te sparen.


Samenvatting   Inhoud     1. Context    2. Beleidskaders voor het RWP        3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>                		

                      Verwijzing van pagina 42                                                                                                                                         RWP Fluvius | 114




                  Achtergrondinformatie bij het tariefsysteem van de
                  rioolheffing
                  De rioolheffing kan gericht zijn op de eigenaar of de gebruiker van               •	Een vast bedrag per perceel is de eenvoudigste heffingsmaatstaf.
                  een perceel. Beide worden veel toegepast in Nederland. Sommige                       Het past zowel bij heffing van eigenaren als gebruikers.
                  heffingsmaatstaven passen beter bij eigenaar, andere juist bij gebruiker.         •	Een bedrag naar waterverbruik sluit aan bij het profijtbeginsel, want
                  De wet geeft de mogelijkheid voor een gesplitste heffing, dat is een                 wie veel gebruikt betaalt extra. Het komt ook sympathiek en eerlijk
                  aparte heffing voor alleen het afvalwater en daarnaast een heffing voor              over. Het sluit echter niet aan bij de kostenveroorzaking omdat
                  hemel- en grondwater. De gedachte is dat de heffing dan klaar is voor                de kosten voor de riolering nauwelijks worden beïnvloed door de
                  een waterketenbedrijf dat zich alleen richt op afvalwater. In de praktijk is         mate van afvalwater. Perceptiekosten zijn hoger doordat informatie
                  het lastig omdat oude rioolstelsels veelal van het gemengde stelseltype              van het drinkwaterbedrijf benodigd is. Het past alleen bij een
                  zijn. Daarnaast moeten bij een gesplitste heffing ook de kapitaalslasten             gebruikersheffing.
                  van oude investeringen alsnog worden opgesplitst. Het idee van een                •	Een bedrag naar huishoudgrootte lijkt impliciet op waterverbruik.
                  waterketenbedrijf is niet meer zo actueel.                                           Daarnaast doet het recht aan het profijtbeginsel omdat
                                                                                                       iedereen persoonlijk belang heeft bij de bescherming van
                  De rioolheffing mag niet worden gebaseerd op inkomen,                                de volksgezondheid. Perceptiekosten zijn laag doordat het
                  winst of vermogen. Wel op het profijtbeginsel of het                                 bevolkingsregister goed op orde is en bij de gemeente. Het past
                  kostenveroorzakingsbeginsel. Verder mag de heffing worden gebruikt                   alleen bij een gebruikersheffing.
                  ter ondersteuning van beleidsdoelen, mits er geen sprake is van                   •	Een bedrag naar perceelgrootte sluit aan bij kostenveroorzaking.
                  willekeur of onredelijkheid.                                                         Grote percelen leiden tot extra riolering en dus tot extra kosten. Het
                                                                                                       is eenvoudig en leidt tot weinig perceptiekosten. Het past bij een
                  Redelijke heffingsmaatstaven zijn: een vast bedrag per perceel,                      eigenarenheffing.
                  bedrag naar waterverbruik, bedrag naar huishoudgrootte, bedrag naar               •	Een bedrag naar verhard oppervlak. Dit sluit aan bij het
                  perceelgrootte, bedrag naar verhard oppervlak, bedrag naar WOZ-                      kostenveroorzakingsbeginsel. De kosten van de dimensionering
                  waarde van het eigendom:                                                             van de riolering worden grotendeels bepaald door de hoeveelheid


Samenvatting   Inhoud     1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP         3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer      5. Programmering       6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>                		

                      Verwijzing van pagina 42                                                                                                                                 RWP Fluvius | 115




                     hemelwater en dus door het aangesloten verhard oppervlak.                Kwijtscheldingsbeleid richt zich op degenen die niet in staat zijn hun
                     Perceptiekosten hoger doordat extra gegevens benodigd zijn,              rioolheffing te betalen. Dit kan worden bekostigd vanuit een sociale
                     bijvoorbeeld op basis van luchtfoto’s. Het past vooral bij een           geldstroom bij de gemeente of vanuit de rioolheffing. Het laatste
                     eigenarenheffing.                                                        impliceert dat de anderen dan meer moeten betalen. Boekhoudkundig
                  •	Een bedrag naar de WOZ-waarde. Dit sluit aan indirect bij zowel          kan het worden genoteerd als kostenpost of als vermindering van
                     profijt- als kostenveroorzakings¬beginsel. De eerste gedachte            de inkomsten. Kwijtschelding komt meer voor bij gebruikers dan bij
                     is dat een kostbaar perceel meer waardevermeerdering heeft               eigenaren.
                     door de aansluiting op de riolering. De tweede gedachte is dat
                     hogere kosten vooral worden veroorzaakt door uitgestrekt wonen           Vrijstelling van de heffing wordt soms verleend voor garageboxen,
                     vanwege extra meters riolering in de weg en door groot wonen             ventwagens en religieuze instellingen vanuit praktische of
                     vanwege meer verhard oppervlak. Indirect horen uitgestrekt en            levensbeschouwelijke overwegingen.
                     groot wonen meestal bij een hoge WOZ-waarde. Het past vooral
                     bij eigenarenheffing, maar komt ook voor bij gebruikersheffing.
                     Perceptiekosten zijn laag.
                  •	Combinaties van genoemde heffingsmaatstaven zijn ook
                     toegestaan, zoals deels van eigenaren en deels van gebruikers,
                     maar het wordt al gauw ingewikkeld en leidt dan tot hogere
                     perceptiekosten.
                  •	Bij alle heffingsmaatstaven anders dan een vast bedrag is het
                     verstandig een minimum en een maximum te definiëren om
                     disproportionaliteit te voorkomen.




Samenvatting   Inhoud     1. Context   2. Beleidskaders voor het RWP     3. Beleid gemeentelijke watertaken    4. Beheer     5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>                			

                    Verwijzing van pagina 42                                                                                                                                        RWP Fluvius | 116




                  Kenmerken van de verordening rioolheffing 2022
                  gemeente Steenwijkerland
                  •	De aard van de belasting is een gecombineerde rioolheffing voor            		     2.	Extra eigenarendeel bij (in)directe aansluiting op de riolering
                     zowel afvalwater alsook hemelwater en grondwater, dus geen                             € 84,30
                     gesplitste heffing.                                                        		 3.	Gebruikersdeel 0,049% van de WOZ-waarde tot een
                  •	De heffing wordt deels opgelegd aan de eigenaar en deels aan de                        maximum van € 24,23
                     gebruiker van een perceel.                                                 		 4.	Extra gebruikersdeel voor boerderijen op de riolering
                     -	Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen woningen en niet-                          € 63,46
                        woningen.                                                               		 5.	Extra gebruikersdeel voor niet-woningen, niet zijnde
                     -	Het gaat om onroerende en roerende zaken.                                           boerderijen:
                     -	De heffing slaat op alle percelen, ongeacht directe of indirecte        •	De heffingsmaatstaf is nu de geloosde hoeveelheid water (afgezien
                        afvoer naar de riolering.                                                  van hemelwater) en deze wordt als volgt nader gespecificeerd:
                  • De heffingsmaatstaf is als volgt:                                           • € 63,46 voor de eerste 500 m3
                     -	Woningen:                                                               • € 63,45 en extra € 0,57 per m3 tussen 500 m3 en 2.500 m3
                  		 1. Eigenarendeel € 29,79                                                   • € 1.203,46 en extra € 1,15 per m3 tussen 2.500 m3 en 20.000 m3
                  		 2.	Extra eigenarendeel bij (in)directe aansluiting op de riolering        • € 21.328,46 en extra € 0,57 per m3 boven de 20.000 m3
                              € 84,30                                                           •	Er geldt vrijstelling voor gemeentelijke gebouwen.
                  		 3.	Gebruikersdeel € 24,23
                  		 4.	Extra gebruikersdeel bij (in)directe aansluiting op de riolering       Zie de verordening voor de volledige formuleringen. Hierboven is
                              € 63,46                                                           slechts een samenvatting.
                     -	Niet-woningen:
                  		 1.	Eigenarendeel 0,060% van de WOZ-waarde tot een
                              maximum van € 29,79




Samenvatting   Inhoud   1. Context     2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken     4. Beheer     5. Programmering        6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>                			

                    Verwijzing van pagina 40                Verwijzing van pagina 43                                                                                                 RWP Fluvius | 117




                  Samenvatting kostendekkingsmodel gedurende de
                  planperiode
                   Jaar                                                        2023            2024                2025           2026           2027              2028
                   Inkomsten
                   Gemiddeld tarief rioolheffing                            € 201,78        € 201,78        € 201,78          € 207,84       € 214,07           € 220,49


                   Totaal (A)                                           € 4.660.356      € 4.660.356     € 4.666.404        € 4.806.396    € 4.950.588       € 5.099.106


                   Jaar                                                        2023            2024                2025           2026           2027              2028
                   Uitgaven
                   Oude kapitaallasten
                   Oude kapitaallasten                                  € 1.761.555      € 1.692.568     € 1.647.002        € 1.515.711    € 1.473.687       € 1.405.519


                   Nieuwe kapitaallasten (investeringen excl. BTW)
                   Kapitaallast afschrijving Lineair                        € 73.489       € 149.978       € 234.342         € 318.156      € 391.645          € 465.134
                   Rente component                                          € 22.034        € 45.102        € 72.052          € 97.834      € 116.686          € 134.803
                   Subtotaal                                                € 95.522       € 195.080       € 306.394         € 415.990      € 508.331          € 599.937


                   Subtotaal kapitaallasten                             € 1.857.078      € 1.887.648     € 1.953.396        € 1.931.701    € 1.982.017       € 2.005.455




Samenvatting   Inhoud     1. Context        2. Beleidskaders voor het RWP     3. Beleid gemeentelijke watertaken      4. Beheer    5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>                			

                    Verwijzing van pagina 40                  Verwijzing van pagina 43                                                                                             RWP Fluvius | 118




                   Exploitatie
                   Riolering                                               € 145.700        € 145.700       € 140.700      € 140.700      € 140.700          € 140.700
                   Riolering Elektra                                       € 400.000        € 400.000       € 400.000      € 400.000      € 400.000          € 400.000
                   Riolering Onderzoek                                     € 270.000        € 210.000       € 235.000      € 235.000      € 235.000          € 265.000
                   Riolering Planvorming                                   € 107.900        € 107.900       € 107.900      € 107.900      € 107.900          € 107.900
                   Riolering Onderhoud                                     € 593.000        € 593.000       € 593.000      € 593.000      € 597.000          € 597.000
                   Riolering OS (exclusief btw, overhead en                € 622.381        € 623.574       € 623.716      € 623.716      € 622.865          € 622.865
                   kapitaallasten)
                   Waterweg en stedelijk waterbeheer                       € 556.167        € 586.167       € 556.167      € 556.167      € 556.167          € 556.167
                   Kwijtschelding en belastingen                            € 75.000         € 75.000        € 75.000       € 75.000       € 75.000           € 75.000


                   Subtotaal exploitatie                                 € 2.770.148      € 2.741.341     € 2.731.483     € 2.731.483    € 2.734.632       € 2.764.632


                   Subtotaal uitgaven                                    € 4.627.226      € 4.628.989     € 4.684.879     € 4.663.184    € 4.716.649       € 4.770.087


                   BTW                                                      € 81.543         € 68.881        € 68.881       € 68.881       € 68.881           € 68.881
                   Overhead                                                € 504.429        € 517.091       € 517.091      € 517.091      € 517.091          € 517.091
                   Reserve/Voorziening riolering                           -€ 552.842      -€ 554.605      -€ 604.447      -€ 442.760     -€ 352.033        -€ 256.953


                   Totaal                                                € 4.660.356      € 4.660.356     € 4.666.404     € 4.806.396    € 4.950.588       € 5.099.106




Samenvatting   Inhoud    1. Context        2. Beleidskaders voor het RWP       3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer    5. Programmering      6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>                			

                    Verwijzing van pagina 40                 Verwijzing van pagina 43                                                                                             RWP Fluvius | 119




                   Stand Voorziening Riolering
                   Stand voorziening begin jaar                           3.137.828       2.584.987       2.030.382      1.425.935          983.175          631.142
                   Toename/afname voorziening tijdens jaar                 552.842-        554.605-        604.447-       442.760-         352.033-          256.953-
                   Stand voorziening eind jaar                            2.584.987       2.030.382       1.425.935           983.175       631.142          374.189




Samenvatting   Inhoud    1. Context       2. Beleidskaders voor het RWP      3. Beleid gemeentelijke watertaken   4. Beheer      5. Programmering     6. Kosten en rioolheffing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>