<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>College van burgemeester en wethouders                                                GOEDGEKEURD

                                                                          Vergadering van 11 april 2023
                                                                            Beleid en Uitvoering - Team
                                                                                           Samenleving




13         2023_B&W_00297                  Laaggeletterdheid (LG) vanaf 2024




Samenstelling:

Aanwezig:
de heer M. Smit, Locoburgemeester en voorzitter; mevrouw T. Jongman, Wethouder; de heer B.
Harmsma, Wethouder; de heer M. Scheringa, Wethouder; de heer M.W. de Graaf, Gemeentesecretaris


Afwezig:
de heer J.H. Bats, Burgemeester


Samenvatting
De afgelopen jaren is succesvol ingezet op de aanpak ‘Laaggeletterdheid’ (LG). Dit hebben we bereikt
met onze partnerorganisaties Taalpunt, Sociaal Werk de Kop (SWDK), de NoordWestgroep (NWG), de
Bibliotheek Kop van Overijssel (de bibliotheek), ROC’s en Stichting Lezen en Schrijven. Het
meerjarenbeleidsplan met de titel 'Laaggeletterdheid pakken we samen aan! Taal als vliegwiel naar
meedoen' liep van 2019-2022. Met de uitvoering van dit vierjarig plan is een gedegen basis neergezet
voor de aanpak van LG in Steenwijkerland. Uit monitoring blijkt dat er in die periode mooie resultaten
zijn geboekt.
In aanloop naar een nieuwe beleidsperiode vanaf 2024 is gekozen om 2023 een overgangsjaar te
laten zijn. Dit betekent een voortzetting van het beleid uit de voorgaande periode. Wel zijn er op basis
van de jaarlijkse monitoring en voorlopige inzichten over het jaar 2022 enkele focuspunten, die we in
2023 gaan oppakken. Verder gaan we in 2023 aan de slag met een plan van aanpak voor de nieuwe
beleidsperiode vanaf 2024. Hierbij zoeken we aansluiting bij de verschillende beleidsopgaven binnen
het Sociaal Domein die hun oorsprong vinden in het coalitieakkoord.

Informatienota
Inleiding
Landelijk zijn er circa 2,5 miljoen mensen laaggeletterd. Dit betekent dat deze mensen moeite hebben
met lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden (hierna: basisvaardigheden). LG heeft niet
alleen gevolgen voor basisvaardigheden. Zij is ook van grote invloed op het dagelijks leven, op de
gezondheid, financiën en welzijn. Mensen die moeite hebben met lezen en schrijven voelen zich vaak
minder gezond dan geletterde mensen.
In lijn met het landelijke en regionale beleid zetten wij ons samen met onze partners in om LG onder
volwassenen in de gemeente te verminderen. Dit is nodig omdat in Steenwijkerland ongeveer 15%



College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                    1/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>van de volwassen bevolking, rond de 4.160 inwoners, laaggeletterd is. Ter vergelijk, landelijk is dit
percentage 12%.
Zodoende ontstond het beleidsplan ‘Taal als vliegwiel naar meedoen’ over de periode 2019-2022’
waarin de visie en ambitie zijn neergezet. De visie is dat geletterdheid een basisvoorwaarde is voor
een gezonde en duurzame samenleving. De ambitie is dat alle inwoners de basisvaardigheden hebben
die nodig zijn om deel te kunnen nemen aan de samenleving.
Er is veel gebeurd om LG te verminderen in deze beleidsperiode. Deze informatienota beschrijft de
belangrijkste ontwikkelingen in de aanpak van LG die moeten leiden tot een plan van aanpak voor de
nieuwe beleidsperiode vanaf 2024.
Kernboodschap
Het beleidsplan LG 2019-2022 is succesvol afgerond. Het jaar 2023 is een overgangsjaar en gaat uit
van de doelstellingen en resultaten zoals in de voorgaande periode geformuleerd. Op basis van de
jaarlijkse monitoring zijn er enkele accentverschuivingen. Ook gaan we in 2023 met de
samenwerkende partijen aan de slag om LG in verschillende beleidsopgaven van het Sociaal Domein
(zie bijlage 3) te integreren.
Hieronder leest u achtereenvolgens:
1. De resultaten die zijn behaald (in 2021 en 2022)
2. De zaken waar we in het overgangsjaar 2023 extra aandacht aan gaan besteden en
3. Welke voorbereidingen we gaan treffen om voor 2024 met een plan te komen voor de nieuwe
beleidsperiode.


Resultaten aanpak LG


2021
Uit de monitor (bijlage bij deze informatienota) is gebleken dat er goede resultaten zijn geboekt. We
benoemen enkele:
•        Aanbod basisvaardigheden. De doelen voor de hele periode voor wat betreft het aanbod taal-
en digitale vaardigheden zijn in 2021 al gehaald.
•        Behoefte individuele cursist centraal. Maatwerk en kwaliteit van geboden cursussen en 1 op 1
coaching zijn verbeterd. Er zijn goede voorbeelden van taalwerktrajecten zoals ‘Voel je goed’ en ‘In je
kracht’. Verder konden deelnemers o.a. kiezen voor taalwandelingen en Taalcafés.
•       Bedrijvenaanpak. Er is een flink netwerk ontstaan waarin Taalpunt bedrijven bewust heeft
gemaakt van LG op de werkvloer en mogelijke gevolgen voor zowel werknemer als werkgever. Er
waren cursussen over basisvaardigheden op de werkvloer en werknemers zijn doorgeleid naar
taalverhogingsklassen.
•       Groot bereik NT2-doelgroep. Bij deze trajecten is sprake van een groot bereik onder de NT2
(Nederlands als tweede taal) doelgroep wat leidt tot betere inburgering.
•       Organisatiestructuur. De organisatiestructuur van de aanpak LG is goed neergezet. De
partners weten elkaar te vinden. Taalpunt heeft een grote, stabiele groep vrijwilligers (meer dan 70)
die laaggeletterden ondersteunen. Natuurlijk zijn er daarnaast nog veel meer partners nodig om LG
aan te pakken. Denk aan scholen, de GGD, huisartsen en (sport)verenigingen.


2022




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                   2/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De verslaglegging van de monitoring over het jaar 2022 is in volle gang. Vooruitlopend daarop kunnen
we al wel enkele conclusies trekken. Zoals eerder aangegeven bleef vraag en aanbod op taal- en
digitale vaardigheden goed op niveau. Het aanbod op rekenvaardigheden bleef achter. Dit aanbod
gaat vaak samen met het taalaanbod op de werkvloer bij bedrijven. Vanwege corona en in 2022
vooral ook door de inzet op taalontwikkeling van Oekraïense vluchtelingen bleef de bedrijvenaanpak
en hiermee het aanbod rekenvaardigheden achter.
In de eerste helft van 2022 is de focus verlegd naar taalontwikkeling voor Oekraïense vluchtelingen.
Er waren vrijwilligers bij Taalpunt die groepstaallessen verzorgden en ook de Taalpunt coördinatoren
zetten zich in voor de organisatie van deze lessen. In totaal namen 87 Oekraïense vluchtelingen deel
aan het taalaanbod in 2022.
In de tweede helft van 2022 is een professionele NT2 docent ingezet op een taalklas voor Oekraïners
om weer ruimte te bieden voor andere terreinen van de LG aanpak, zoals de bedrijvenaanpak en
preventie. Hier was aandacht voor o.a. de opzet van een taaltraject op de werkvloer bij Weerribben
zuivel in Nederland en het vinden van aansluiting bij het programma Samen voor Ryan.


Overgangsjaar 2023
Op basis van de goede uitkomsten van de monitoring, is het overgangsjaar 2023 gericht op het
doortrekken en op niveau houden van het beleidsplan 2019-2022. Dit is inclusief de middelen die per
jaar worden toegekend aan de aanpak van LG. De aandachtspunten die uit de monitoring komen,
nemen we mee in onze aanpak in dit overgangsjaar.


Aandachtspunten
    •    NT1-doelgroep: Het is van belang de NT1-doelgroep (inwoners die Nederlands als moedertaal
         hebben) te bereiken. Dit blijft lastig vanwege schaamte en bestaande taboes. Ook blijkt dat
         extra aandacht nodig is voor borging van signalering en toeleiding van laaggeletterden naar
         een taalaanbod. De organisaties die direct in contact komen met laaggeletterden zouden
         hierop intensiever kunnen inzetten.
    •    Preventie LG: We moeten een sprong voorwaarts maken op de doelstelling ‘Preventie LG’.
         Hier willen we ons richten op het stoppen van de overdracht van laaggeletterdheid van ouder
         op kind.
    •    Bedrijvenaanpak: In 2023 zal een nieuw taalontwikkelingstraject starten in samenspraak met
         bedrijven en een onderwijsorganisatie.


Daarnaast blijft er aandacht voor de taalontwikkeling van Oekraïense vluchtelingen:
    •    Begin dit jaar zijn er 42 Oekraïense deelnemers aan twee taalverhogingsklassen onder leiding
         van een NT2 docent en één groep onder leiding van een vrijwilliger. De bedoeling is dat de
         Oekraïners vanaf de zomer 2023 niet meer in aparte taalklassen les krijgen, maar zich kunnen
         aanmelden voor de algemene taalverhogingsklassen bij de taalaanbieder van Steenwijkerland.
         Een en ander is ook afhankelijk van de financiering van het Rijk voor taallessen aan
         Oekraïners.


Vooruitblik beleidsperiode 2024 en verder
In de afgelopen jaren is er volop ingezet om basisvaardigheden van inwoners van Steenwijkerland te
vergroten. De monitoring is goed op poten gezet. Ook is de organisatiestructuur stevig neergezet om
de doelstellingen op LG te halen. Er staat een gedegen basis voor de aanpak van LG in
Steenwijkerland.


College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                 3/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>De inzet op LG is een zaak van de lange adem en vergt een structurele en duurzame aanpak. Daarom
willen we deze aanpak vanaf 2024 verder aanscherpen, waarbij de genoemde aandachtspunten uit de
monitoring 2021 en de inzet hierop in 2022/2023 richtinggevend zijn. Ook willen we de aanpak LG
beter integreren in de beleidsopgaven van het Sociaal Domein (zie bijlage 3). Bestrijden en
voorkomen van LG staat tenslotte niet op zichzelf. Met haar partners zal de gemeente in 2023
beslissen welke beleidsopgaven prioriteit hebben. Voorlopig wordt gedacht aan:
    •    ‘Een gezond leven makkelijker maken’: specifiek gericht op verbetering van
         gezondheidsvaardigheden door informatie voor laaggeletterden te ontsluiten en hen
         taalvaardiger te maken op dit terrein.
    •    ‘Een goed begin’: Gericht op het stoppen van overerfbaarheid van LG. De focus komt te liggen
         op de gezinsaanpak om kinderen en hun ouders te helpen een taalrijke omgeving te creëren.
    •    ‘Arbeidsparticipatie’. Hier willen we werken aan het versterken van de relatie met werkgevers
         om werknemers met onvoldoende taalvaardigheid te ondersteunen, specifiek gericht op
         vaktaal.
Voor de beleidsperiode vanaf 2024 zal de gemeente in samenspraak met haar partners in 2023 op
bovenstaande terreinen een meer integraal plan van aanpak 2024-2027 opzetten. Daar waar nodig
betrekken we nieuwe partners.


Financiën
Voor LG is in 2023 een budget beschikbaar van bijna € 400.000. Meer dan een derde van dit budget
ontvangt de gemeente Steenwijkerland via de centrumgemeente Zwolle in het kader van de Wet
Educatie Beroepsonderwijs (WEB). Voor 2023 is dit een verhoogd budget omdat het kabinet extra
geld heeft uitgetrokken voor gemeenten voor het verbeteren van basisvaardigheden. Verder blijven de
middelen voor LG voor overgangsjaar 2023 op eenzelfde niveau als voorgaande jaren.


Bijlagen:
    1. Jaarplan overgangsjaar 2023
    2. Brochure monitorverslag laaggeletterdheid 2021
    3. Plaat opgaven Sociaal Domein
Consequenties voor de gemeente
N.v.t.
Communicatie
Voor interne en externe communicatie over de voortgang en aanpak van LG in de gemeente zijn
verschillende communicatiemiddelen ontwikkeld, zoals o.a.:
    •    Een animatie over LG en de aanpak van de gemeente Steenwijkerland.
    •    Praatplaten over verschillende onderwerpen in de aanpak van LG, zoals de bedrijvenaanpak.
    •    Artikelen over de Steenwijkerlandse aanpak in diverse media.
    •    Een website (bij Taalpunt) waarop veel informatie te vinden is.
    •    De brochure van de monitoring LG over het jaar 2021.
Vervolg
In 2023 gaan we met de samenwerkende organisaties aan de slag het geïntegreerde beleid voor LG
vanaf 2024 verder vorm te geven in een plan van aanpak. Eind 2023 kunnen we de gemeenteraad



College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                  4/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>hierover informeren. Ook nemen wij dan de volledige uitkomsten van de monitoring LG over het jaar
2022 mee.



Besluit

In te stemmen met de informatienota over de voorbereidingen op een nieuwe beleidsperiode
"Laaggeletterdheid" (LG) vanaf 2024.

Bijlagen
    1. Beleidsplan 2023 Basisvaardigheden def.pdf
    2. Monitoringsbrochure LG2021.pdf
    3. STW.Praatplaat.Soc.Domein.jan23 A3.HRdig (002).pdf




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                             5/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                              ‘Taal als vliegwiel naar meedoen’
   Jaarplan overgangsjaar 2023: laaggeletterdheid, laaggecijferdheid en digitale vaardigheden 2023




   Gemeente Steenwijkerland
   Definitief 21 Maart 2023




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                              6/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>        Inhoud


        1.   Inleiding…………………………………………………………………………………………..2
        2.   Terugblik resultaten meerjarenbeleidsplan Laaggeletterdheid 2019-2022..……………..5
        3.   Doelstellingen en resultaten 2023….………………………………………………………….7
        4.   Ontwikkelopgaven 2023……………………………………………………………………… 12
        5.   Financiën…………………………………………………………………………………………14




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                        7/28

                                                                                                      2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>        1.   Inleiding


   Wat is Laaggeletterdheid?
   Om te begrijpen waarom de gemeente en haar partners zich inzetten om laaggeletterdheid te
   voorkomen volgt hier een korte beschrijving van wat laaggeletterdheid inhoudt.
   Je bent als volwassene laaggeletterd, als je moeite hebt met lezen, schrijven en/of rekenen. Vaak heb je
   dan ook beperkte digitale vaardigheden. Dan vind je bijvoorbeeld omgaan met een computer of een
   smartphone lastig. Laaggeletterdheid heeft gevolgen. Je vindt bijvoorbeeld minder snel een baan of
   hebt minder grip op je geldzaken. Of je hebt moeite met het invullen van formulieren (zorgtoeslag,
   belasting etc.), straatnaamborden lezen, reizen met het openbaar vervoer, voorlezen aan
   (klein)kinderen, werken met de computer, solliciteren, begrijpen van informatie over gezondheid en
   zorg. Dit alles kan leiden tot schaamte, onbegrip en afhankelijkheid van anderen voor dagelijkse
   bezigheden. De kans is groot dat je minder zelfredzaam, minder sociaal actief en minder gezond bent
   dan geletterde mensen. Laaggeletterdheid is een vorm van kwetsbaarheid die doorwerkt op alle
   levensdomeinen.


   Een volwassene die laaggeletterd is, is geen analfabeet. Een laaggeletterde kan wel lezen en schrijven,
   alleen niet goed genoeg (beheersen niet het eindniveau vmbo) om helemaal mee te doen in de
   samenleving.


   Geletterdheid draagt bij aan verbetering van de zelfredzaamheid. In een maatschappij waarin we veel
   zelfredzaamheid van de burgers verlangen is bestrijding van laaggeletterdheid, laaggecijferdheid en
   digitale vaardigheden van groot belang.


   Context: Hoeveel laaggeletterden zijn er in Steenwijkerland?
   Er zijn in Nederland 2,5 miljoen mensen, die moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen. Dit is
   12% van de bevolking in Nederland.1 In Steenwijkerland is ongeveer 15% van de volwassen bevolking
   laaggeletterd. Uitgaande van 27.731 inwoners tussen de 16-65 jaar2 ligt het aantal laaggeletterden in
   Steenwijkerland rond de 4.160. Dit is bovengemiddeld en hiermee blijft de aanpak van
   laaggeletterdheid in Steenwijkerland van het grootste belang. Laaggeletterdheid in de gemeente is het
   hoogste onder de doelgroep van Nederlandse werkenden (50+) met gezin, 22% in Steenwijkerland in
   vergelijking met 14% landelijk. Ook is het aandeel laaggeletterden onder Nederlandse niet-actieven
   (50+) met gezin aanzienlijk, 18% in vergelijking met 10% landelijk. Een andere opvallende statistiek is
   dat het aantal laaggeletterden onder migranten (30+) met partner en/of kinderen in Steenwijkerland
   12% is in vergelijking met landelijk 31%.3 Dit betekent dat wij de aanpak van laaggeletterdheid in
   Steenwijkerland nog meer moeten richten op de NT1-doelgroep (Mensen met Nederlands als
   moedertaal) met gezin. In de praktijk blijkt juist deze doelgroep lastig te bereiken ten opzichte van de
   NT2-doelgroep (Mensen met een migratieachtergrond en Nederlands als tweede taal).


   Beleid Laaggeletterdheid
   In de gemeente Steenwijkerland is er al sinds 2011 beleid op laaggeletterdheid. Er is begonnen met het
   project ‘Taal is de sleutel tot groei’ in de wijk Steenwijk-West. Het doel van dit project was om ouders
   taal- en leesvaardiger te maken, zodat ze hun kinderen beter kunnen stimuleren en begeleiden.




   1 Stichting Lezen en Schrijven en www.geletterdheidinzicht.nl.
   2 CBS en Monitorverslag 2021
   3 www.geletterdheidinzicht.nl.

                                                                                                                  3
College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                    8/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   In de periode 2014 tot en met 2017 ontwikkelde het beleid voor laaggeletterdheid zich verder.
   Verschillende partijen werden betrokken en er werd onderzoek gedaan. Zodoende ontstond een goed
   beeld over de aanpak van laaggeletterdheid. Vervolgens is er voor het beleidsplan ‘Taal als vliegwiel
   naar meedoen’ over de periode 2019-2022 een visie en ambitie neergezet. Deze zijn als volgt en blijven
   staan voor de komende jaren:


   Visie
   Geletterdheid is een basisvoorwaarde voor een gezonde en duurzame samenleving.


   Ambitie
   Alle inwoners hebben de taal-, reken- en digitale vaardigheden die ze nodig hebben om deel te
   kunnen nemen aan de samenleving.


   In de afgelopen jaren is er volop ingezet om taal-, reken en digitale vaardigheden (vanaf nu wordt
   over basisvaardigheden gesproken) van inwoners van Steenwijkerland te vergroten. De monitoring is
   goed op poten gezet. Ook is de organisatiestructuur stevig neergezet om de doelstellingen op
   laaggeletterdheid te halen.


   Er staat een gedegen fundament voor de aanpak van laaggeletterdheid in Steenwijkerland. Nu is het
   zaak deze aanpak voor de toekomst te borgen. Voor de periode 2024-2027 zal in 2023 een nieuw beleid
   voor Laaggeletterdheid ontwikkeld worden. 2023 is hiermee een overgangsjaar. Dit betekent een
   voortzetting van het beleidsplan 2019-2022, inclusief de middelen die vanuit genoemd beleidsplan per
   jaar worden toegekend aan de aanpak van Laaggeletterdheid.
   Voor de periode 2024-2027 zal de gemeente in samenspraak met haar partners in 2023 een meer
   integraal meerjarenbeleid opzetten. Bestrijden en voorkomen van Laaggeletterdheid staat immers niet
   op zichzelf. Beleidsmatige integratie met beleidsterreinen armoedebestrijding, preventieve
   gezondheid, preventie van onderwijsachterstanden en arbeidsparticipatie is nodig om op genoemde
   terreinen voortgang te boeken.


   Alvorens in te gaan op het plan voor 2023 zal er in hoofdstuk 2 een korte terugblik op het
   meerjarenbeleidsplan 2019-2022 zijn aan de hand van de monitoring over het jaar 2021. In hoofdstuk 3
   zijn de doelstellingen en resultaten voor de aanpak van Laaggeletterdheid beschreven. In hoofdstuk 4
   zijn enkele ontwikkelopgaven opgenomen. Tot slot is de begroting voor 2023 opgenomen..




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                    9/28

                                                                                                                  4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>         2.   Terugblik resultaten meerjarenbeleidsplan Laaggeletterdheid 2019-20224

   Er is in deze periode veel bereikt, ondanks het feit dat corona de uitvoering van beleid bemoeilijkte.

   Resultaten:
      - Het aantal aanmeldingen op taal- en digitale vaardigheden is niet teruggelopen door corona.
           In tegendeel, Steenwijkerland heeft deze doelstellingen hierop behaald. Wel is de doelstelling
           op het rekenaanbod niet gehaald. Dit had er vooral mee te maken dat rekenvaardigheden
           meestal worden meegenomen in bedrijfstrainingen over basisvaardigheden op de werkvloer.
           In 2022 hebben deze trainingen niet plaatsgevonden. Vanwege de Oekraïne crisis is ervoor
           gekozen om een groot deel van de beschikbare capaciteit in te zetten op taallessen aan
           Oekraïense vluchtelingen. Inmiddels lopen de taallessen voor de Oekraïners goed en is
           capaciteit vrijgekomen om ook weer te focussen op bedrijfstrainingen in het kader van
           basisvaardigheden en hiermee rekenvaardigheden.
      - De vraag van de cursist stond centraal. Maatwerk en kwaliteit van geboden cursussen en 1 op
           1 coaching zijn verbeterd. Er zijn goede voorbeelden te noemen van taalwerk-modules van
           stichting Lezen en Schrijven zoals ‘Voel je goed’ en ‘In je kracht’. Ook zijn er taalwandelingen,
           Taalcafé’s en bijeenkomsten in het kader van hoe om te gaan met de corona QR-code geweest.
         -    Met de bedrijvenaanpak is in de afgelopen jaren veel ervaring opgedaan. Er is een flink
              netwerk ontstaan waarin Taalpunt bedrijven bewust heeft gemaakt van laaggeletterdheid op
              de werkvloer en mogelijke gevolgen voor zowel werknemer als werkgever. In de afgelopen
              jaren zijn er cursussen over basisvaardigheden geweest op de werkvloer en zijn werknemers
              doorgeleid naar taalverhogingsklassen.
         -    Er was sprake van een groot bereik onder de NT2 doelgroep wat leidt tot beter inburgering.
              Vanwege het goede fundament blijft de NT2 doelgroep goed te bereiken.
         -    Het fundament voor de aanpak van laaggeletterdheid is stevig neergezet. De
              organisatiestructuur met betrokkenheid van de relevante partners is goed neergezet waardoor
              de samenwerking intensief is en de partners elkaar goed weten te vinden.
         -    De monitoring van het beleidsplan is goed opgepakt waardoor zicht is ontstaan op het
              behalen van doelstellingen en op de uitdagingen die er zijn. Aanscherping van beleid is
              hierdoor mogelijk. Met andere woorden, de sturing op beleid is effectiever en structureler,
              zowel voor partners als deelnemers. Verder houden we regionale en landelijke
              ontwikkelingen rondom monitoring goed in de gaten. Sterker, begin 2023 is ingezet op de
              pilot regionale monitoring waarbij de impact van het aanbod op basisvaardigheden gemeten
              wordt.

   Uitdagingen jaarplan 2023:
   Uitganspunt is hierbij dat wat er succesvol is neergezet in de periode 2019-2022 geborgd blijft in 2023.
   Vanuit de monitoring zijn een paar aandachtspunten die in 2023 extra aandacht behoeven:
       - Het is van belang de NT1-doelgroep te bereiken. Dit is lastig gebleken. Je moet ze zien te
           vinden want vanwege schaamte en bestaande taboes op laaggeletterdheid meldt de NT1-
           groep zich vaak niet uit zichzelf bij het Taalpunt of bij een werkgever, de huisarts of het
           consultatiebureau.
       - Op het terrein van preventie onderwijsachterstanden moet nog een behoorlijke sprong
           voorwaarts gemaakt worden. Aanhaken bij het programma ‘Samen voor Ryan’ is hier van
           belang.
       - Ondanks behaalde resultaten op het terrein van participatie (onder andere de
           bedrijvenaanpak) mag de aandacht hierop niet verslappen.



   4   Zie ook het monitoringsverslag Laaggeletterdheid 2021.
College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                     10/28
                                                                                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>        -   Signaleren en toeleiden (inclusief de inzet van taal- en rekenmeters) vanuit de verschillende
            betrokken organisaties, instanties en partners moet een impuls krijgen.




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                     11/28

                                                                                                                    6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>   Hoofdstuk 3 Waar staan we voor in 2023


   Zoals eerder aangegeven is het jaarplan 2023 een tussenschakel naar de ontwikkeling van een nieuw
   meerjarenbeleid Laaggeletterdheid 2024-2027. Voor 2023 betekent het niet stilzitten, maar doorgaan op
   de ingeslagen weg. Het is zaak de huidige structuur en resultaten op beleid te borgen en bij te sturen
   waar nodig. In het plan zijn accentverschuivingen te vinden vanwege uitdagingen die voortkomen uit
   de monitoring, voortschrijdend inzicht en koppeling van beleid aan het regionale beleid op
   laaggeletterdheid en de opgaven vanuit het coalitieakkoord 2022-2026 ‘Duurzaam doorbouwen:
   Samen werken aan een vitaal Steenwijkerland’. Te denken valt hier aan de opgaven ‘Een goed begin’
   en ‘Positieve gezondheid’.

   Een belangrijk uitgangspunt bij inzet op het terrein van laaggeletterdheid is borging en duurzaamheid
   van bereikte resultaten.


   Doelstelling 1:
   Het is de bedoeling elke inwoner in Steenwijkerland te laten meedoen in de samenleving. Dit kan
   alleen als ook de basisvaardigheden op terreinen taal, rekenen en digitale vaardigheden op voldoende
   niveau zijn.


   Het aantal deelnemers aan een aanbod basisvaardigheden blijft in 2023 in ieder geval stabiel en stijgt
   mogelijkerwijs door versterking en borging van signaleren en toeleiden door verschillende betrokken
   organisaties.


   De aandacht gaat hier vooral uit naar de NT1 doelgroep. Bij het taalaanbod bleek de afgelopen jaren
   vooral het bereik onder de NT2 doelgroep groot. Het is lastiger de NT 1 doelgroep te vinden en
   vervolgens te motiveren om deel te nemen aan het aanbod basisvaardigheden.


   Resultaten 2023:
        -   Minimaal 150 inwoners nemen deel aan een aanbod om hun taalvaardigheden te vergroten
            (doel 2019-2022 was 600 over 4 jaar. Voor overgangsjaar 2023 is dit dus een kwart daarvan, is
            150). Minimaal 10 deelnemers zijn NT1-er, die dit jaar in een groep starten aan een
            taalverhogingscursus.
        -   Minimaal 40 inwoners nemen deel om hun rekenvaardigheid te vergroten. (noot: het is niet
            altijd te meten hoeveel deelnemers zich richten op het rekenaanbod, omdat dit vaak integraal
            wordt meegenomen in het taalaanbod).
        -   Minimaal 40 inwoners nemen deel om hun digitale vaardigheden te vergroten.
        -   De toestroom naar ondersteuning bij basisvaardigheden borgen. Dit betekent borgen van
            gebruikmaking van screeningsinstrumenten als taal- en rekenmeters bij verschillende
            organisaties als NWG, SWDK, USD (en tenminste twee nieuwe partners als een bedrijf, een
            kinderopvangorganisatie, het consultatiebureau of een school, huisartsenpraktijk) om te
            kunnen signaleren en toeleiden indien de behoefte er is.


   Activiteiten:
        -   Goede afspraken maken in een op te richten samenwerkingsgroep (O.a. SWDK, NWG, USD)
            voor het bereik van de NT1-doelgroep. Hierbij richten op de borging van
            screeningsinstrumenten. Deze borging vindt plaats door het maken van beleidsafspraken van
            de gemeente met organisaties.
        -   Voorlichting, presentaties en ondersteuning waar nodig geven aan de toeleiders.

College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                     12/28

                                                                                                                    7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>        -   De groep Oekraïense vluchtelingen die nu apart taalverhogingsklassen volgt, kan zich na de
            zomervakantie aanmelden bij Taalpunt voor de taalverhogingsklassen die bij de ROC’s.
            worden gegeven, indien plaats beschikbaar. Een andere mogelijkheid is dat speciaal voor
            Oekraïense vluchtelingen taalcursussen worden opgezet, gefinancierd uit de extra middelen
            die de overheid hiervoor ter beschikking zal stellen.
        -   Kwalitatief goede rapportages en communicatie met de ROC’s zijn van belang om de
            taalverhogingsklassen effectief te blijven inzetten en kwaliteit te waarborgen.
        -   Netwerk versterken en uitbouwen door aansluiting bij samenwerkingsstructuren als Samen
            voor Ryan en Kansrijke start.


   Capaciteit/Middelen:
        -   Gemeente, Taalpunt, Bibliotheek, SWDK, NWG, ROC’s, ZZP-ers.
        -   Budget: WEB-middelen


   Doelstelling 2
   Goede aansluiting bij vraag van de cursist in de methodiek die wordt ingezet om de taal-, reken- en digitale
   vaardigheden te vergroten.


   Uitgangspunt is maatwerk, een integrale benadering, eigen (veer)kracht en gebruik maken van de
   kracht van de samenleving. Ondersteuning moet zoveel mogelijk verankerd zijn in de lokale
   leefwereld van de inwoner. Er is binnen het bestaande aanbod meer aandacht voor de individuele
   leerbehoefte van deelnemers gericht op behoud van werk, participatie en zelfredzaamheid. Hierbij is
   en blijft de individuele cursist centraal staan in de methodiek die wordt ingezet. De kwaliteit van het
   cursusaanbod moet goed zijn.


   Resultaten 2023
        -   De deelnemers geven het aanbod op het gebied van taal-, reken- en digitale vaardigheden een
            rapportcijfer van 7 of hoger.5
        -   Bij ROC’s zijn 2 thematische cursussen ontwikkeld om verschillende doelgroepen zo goed
            mogelijk te bedienen. Denk hierbij aan cursussen gericht op basisvaardigheden op de
            werkvloer, de NT1-doelgroep (of gezondheid, armoedebestrijding).


   Activiteiten
        -   Bij Taalpunt wordt goed gekeken naar de individuele wensen van de cursist en blijft
            ondersteuning/coaching van de vrijwilligers op peil.
        -   Samen met de bibliotheek kijkt Taalpunt naar de methodieken die het beste bij de cursist past.
        -   Aanbestedingstraject voor taalverhogingsklassen voor zomer 2023 waarbij we meer gaan
            sturen op de inhoud van taalverhogingsklassen.


   Capaciteit/middelen
        -   Inzet Taalpunt, Bibliotheek, Gemeente
        -   Samenweringsverband met ROC (’s)
        -   WEB- en gemeentelijke middelen



   Doelstelling 3 Gezin en preventie


   5In het meerjarenbeleidsplan Laaggeletterdheid 2019-2022 was dit een aparte doelstelling, te weten
   doelstelling 6.
College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                           13/28 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   Naast het versterken van de neergelegde basis en de uitbreiding naar laaggecijferdheid en digitale
   vaardigheden in de voorgaande jaren komt de focus dit jaar meer te liggen op preventie. Hoe kunnen
   we voorkomen dat inwoners van Steenwijkerland laaggeletterd worden?


   Doel is om de overdracht van laaggeletterdheid van ouder op kind te stoppen. Om deze vicieuze
   cirkel te doorbreken is het belangrijk een taalrijke omgeving voor kinderen op jonge leeftijd te creëren.
   Immers, hoe is het als je je eigen kind niet kan voorlezen? Of niet naar ouderavonden kunt, omdat je
   niet weet hoe het aanmelden via internet werkt?


   Daarom zetten we ons specifiek in op extra aandacht voor de rol van ouders bij de taal- en
   schoolontwikkeling van hun minderjarige kind (0-6). Op deze wijze voorkomen we niet alleen
   overerfbaarheid van laaggeletterdheid, maar zorgen we ook voor gelijke kansen en voorkomen we dat
   kinderen met een taalachterstand uiteindelijk het onderwijs verlaten.


   Voor- en vroegschoolse educatie (VVE), onderwijs, kinderopvang, jeugdgezondheidszorg en de
   bibliotheek, maar ook het consultatiebureau, verloskundigen en kraamzorg spelen hierbij een cruciale
   rol. Partners moeten ook jaarlijks aangeven welke activiteiten en aantallen zij hebben gesignaleerd en
   wat ermee is gebeurd. Zoals in het voorgaande beleidsplan aangegeven is de ambitie om met de
   verschillende partners te komen tot een uitvoerbaar plan van aanpak op het gebied van preventie. Dit
   plan zou onderdeel moeten zijn van het onderwijsachterstandenbeleid.


   Resultaten 2023:
        -   Belangrijke partners binnen het netwerk voor Samen voor Ryan denken mee over de aanpak
            om de doelstelling te bereiken. De dialoog op zichzelf levert al veel extra kennis en verbinding
            op tussen partners.
        -   Draagvlak krijgen voor de aanpak preventie in het LEA.
        -   Nieuw leven inblazen van ‘plan van aanpak preventie’ met de focus op de ‘Gezinsaanpak’ om
            kinderen (van 0-6) en hun ouders te helpen een taalrijke omgeving te creëren. Bedoeling is
            uiteindelijk dat kinderen met voldoende vaardigheden school verlaten. In de tweede helft van
            2023 zetten we de eerste stappen in de uitvoering.


   Activiteiten:
        -   Samen voor Ryan: in subsidieaanvragen mee laten nemen hoe projecten bijdragen aan
            verminderen laaggeletterdheid.
        -   Bibliotheek neemt deel in de SvR projectgroep ‘Eerste 2000 dagen’.
        -   Samen voor Ryan: Betrokkenheid bij Baby en peutermarkt.
        -   Inventarisatie aanknopingspunten bij programma ‘Kansrijke start’.
        -   Met de meest betrokken organisaties om de tafel komen in samenwerkingsoverleg voor de
            opzet van plan van aanpak preventie, specifiek gericht op de gezinsaanpak.
        -   Plan van aanpak preventie in LEA brengen.
        -   Uitvoering tweede helft 2023: eerste stappen bij uitvoering plan. Te denken valt aan
            activeringsactiviteiten binnen de schoolomgeving van 1 school en 1 kinderopvangcentrum op
            het gebied van lezen gericht op de taalvaardigheid van de ouders. Zo ontstaat een aanbod van
            taallessen voor ouders. Doordat de taalvaardigheid van de ouders omhoog gaat kunnen ze
            hun kinderen beter begeleiden en ondersteunen.


   Capaciteit/middelen
        -   Bibliotheek, Gemeente, Taalpunt, samenwerkingspartners
        -   Onderwijsachterstandsgelden vanuit SvR en WEB-gelden
College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                   14/28

                                                                                                                  9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   Doelstelling 4 Participatie
   Betere basisvaardigheden versterken de arbeidsmarktpositie en zelfstandigheid van inwoners met
   beperkte basisvaardigheden.


   Deze doelstelling is tweeledig:
        1.   Laaggeletterdheid heeft invloed op het functioneren, de doorgroeimogelijkheden en de
             duurzame inzetbaarheid van werknemers. Daarom is de aanpak van laaggeletterdheid onder
             werknemers cruciaal. Hier richten we ons op de bedrijvenaanpak.
        2.   Daarnaast kan laaggeletterdheid er mede aan bijdragen dat het voor sommigen lastig is om
             werk te vinden. Samen met werkgevers en aan de hand van werkgeverseisen gaan we
             werkzoekenden met beperkte basisvaardigheden begeleiden naar regulier werk. Hier richten
             we ons op de Taalroute naar werk.


   Resultaten 2023:


   Bedrijvenaanpak
        -    Versterking van de relatie met 4 werkgevers door middel van netwerken, voorlichting en
             ondersteuning bij gebruik Taal- en rekenmeters om vooral de NT1-groep te bereiken.
        -    Opzet ROC thematische cursus ‘Taal voor de werkvloer’ voor doelgroep NT1 en NT2 uit het
             bedrijfsleven.
        -    Borgen van aanbod basisvaardigheden binnen tenminste 1 bedrijf door in te zetten op
             opnemen taal- en rekenmeters in personeelsbeleid.


   Taalroute naar werk in samenwerking met de provincie.
        -    Samen met de provincie om tafel om de route en mogelijkheden te bespreken. In april 2023
             duidelijkheid of we de samenwerking met de provincie hier aangaan.
        -    Pilot met de NWG voor de uitwerking van een ‘arbeidsontwikkeltraject’.
        -    USD en NWG gebruiken taal- en rekenmeters om NT1-ers toe te leiden naar
             arbeidsontwikkeltraject, Taalpunt of ROC-klas.


   Capaciteit/Middelen
        -    NWG, SWDK, Taalpunt, Gemeente, ROC’s, Provincie, USD
        -    WEB-gelden, participatiebudget, Provincie gelden



   Doelstelling 5 Positieve Gezondheid
   Als je goed kunt lezen en schrijven, is je gezondheid vaak beter dan die van mensen die dat niet goed
   kunnen. Want, wat als je een bijsluiter van je medicijnen niet begrijpt? Of je de folders over gezonde
   voeding en voldoende beweging niet kan lezen?


   Doel is hier te zorgen betere gezondheidsvaardigheden. Kennis over gezondheidsvaardigheden
   nemen toe door informatievoorziening over allerlei onderwerpen die invloed hebben op de preventie
   van gezondheidszorg toegankelijk te maken voor laaggeletterden. Ook is het van belang dat
   betrokken samenwerkingspartners/professionals zich bewust worden van mogelijkheden van
   signalering en toeleiden naar het Taalpunt.


   Resultaten 2023
College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                     15/28

                                                                                                                    10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>        -   Op het terrein van voeding en bewegen is informatie aangepast op de doelgroep
            laaggeletterden.
        -   2 partners/professionals (bijvoorbeeld apotheker en praktijkondersteuner) richten zich op
            signaleren en doorverwijzen naar Taalpunt.


   Activiteiten
        -   Samenwerkingsgroep opgezet van partners die zich op deze doelstelling richten.
        -   Binnen genoemde groep inventariseren over welke onderwerpen informatie toegankelijk
            gemaakt moet worden. Vervolgens belangrijkste item kiezen en hierop een flyer ontwikkelen
            voor laaggeletterden.
        -   1 voorlichtingsbijeenkomst aan partners over signaleren en doorgeleiden.
        -   Samen met de partners cursus op maat opzetten: Module van stichting Lezen en Schrijven
            ‘Voel je goed’ over gezondheid, gezondheidsrisico’s en een gezonde leefstijl. Hierbij richten
            op de NT1-groep.


   Mensen/middelen:
        -   SWDK, Taalpunt, Bibliotheek
        -   samenwerkingspartners
        -   Budget: lokale middelen




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                     16/28

                                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>   Hoofdstuk 4 Ontwikkelopgaven 2023



   Beleidsintegratie
   We gaan voor de jaren 2024 en verder een nieuw meerjarenbeleid voor Laaggeletterdheid
   ontwikkelen. Op de belangrijkste beleidsterreinen binnen het Sociaal Domein zal bewustwording en
   committeren aan laaggeletterdheid vormgegeven moeten worden. Immers laaggeletterdheid is van
   invloed op oa. armoedebestrijding, bestrijding onderwijsachterstanden, gezondheid en participatie.
   De kaders blijven het coalitieakkoord en het regionale beleidsplan Laaggeletterdheid dat tot eind 2024
   loopt.


   Acties 2023:
        -   Stichting Lezen en Schrijven ondersteunt gemeente om te prioriteren in beleid waar aanpak
            laaggeletterdheid een belangrijke rol kan spelen.
        -   Opzetten meerjarenbeleid voor eind 2023 in samenspraak met de betrokken partners.



   Monitoring
   Monitoringsstructuur 2024 en verder opzetten aan de hand van beleid 2024-2028.
        -   Na goedkeuring van het beleid Laaggeletterdheid 2024-2028 zullen we de
            monitoringsstructuur aan moeten passen, want waar we op gaan meten kan anders zijn dan
            gedurende de voorgaande beleidsperiode.
        -   De monitoring zal zich meer richten op impactmeting6 in plaats van inputmeting. Hier kan
            aangesloten worden bij de landelijke/regionale monitoring.



   Communicatie
   Gebleken is dat communicatie en voorlichting over Laaggeletterdheid in Steenwijkerland van groot
   belang is om enerzijds (mogelijke) samenwerkingspartners mee te nemen in de aanpak van
   laaggeletterdheid en anderzijds om inwoners bewust te maken over mogelijkheden om ondersteuning
   te krijgen op basisvaardigheden.


   Verder is heldere, eenvoudige communicatie op tal van onderwerpen noodzakelijk, zodat
   laaggeletterden geen belangrijke informatie hoeven te missen en formulieren kunnen invullen.


   Activiteiten 2023:
        -   Richten op digitale inclusie gemeente: regie gemeente
        -   Voorlichtingsmaterialen geschikt maken voor laaggeletterden op terreinen
            armoedebestrijding, gezondheid: regie gemeente
        -   Week lezen en schrijven: regie Taalpunt
        -   Aanwezigheid bij activiteiten in de gemeente: vrijwilligersmarkt etc.: regie Taalpunt
        -   Deelnemen aan netwerken SvR, LEA, Kansrijke start.
        -   Netwerkbijeenkomst tweede helft 2023 aan de hand van monitoring en op te zetten nieuw
            beleid Laaggeletterdheid: regie gemeente.




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                 17/28
                                                                                                                12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   Organisatie van de aanpak van Laaggeletterdheid
   De gemeente heeft interne en externe partners nodig om het beleid te maken en uit te voeren.
   Hiervoor is in de afgelopen jaren een robuuste organisatiestructuur opgezet waarin de meest
   betrokken partners zitting hebben. In de stuurgroep Laaggeletterdheid van de gemeente
   Steenwijkerland zijn volgende deelnemers vertegenwoordigd: USD, NoordWestGroep, Bibliotheek,
   ROC Deltion, ROC Landstede, ROC Drenthe College, ROC Friese Poort, Sociaal Werk De Kop,
   Taalpunt, Gemeente Steenwijkerland en Stichting Lezen en Schrijven. De Stuurgroep heeft een
   onafhankelijk voorzitter.


   Doelstelling 2023
   Omvorming stuurgroep naar bestuurdersoverleg onder regie gemeente en met input van de leden van
   de stuurgroep.


   Om het draagvlak voor de aanpak Laaggeletterdheid te vergroten en de organisatie slagvaardiger te
   maken is besloten vanaf 2023 de organisatie anders te structureren. Allereerst wordt de stuurgroep
   omgevormd tot een bestuurdersoverleg, zodat op het hoogste niveau binnen de organisaties besluiten
   kunnen worden genomen en de aanpak laaggeletterdheid slagvaardiger wordt. Het
   bestuurdersoverleg komt 2 keer per jaar bij elkaar voorafgaande aan het LEA.


   Verder komen er samenwerkingsgroepen op specifieke thema’s bij elkaar. Op deze wijze kunnen we
   gerichter met betrokken organisaties overleggen hoe verschillende doelstellingen/resultaten uit het
   jaarplan 2023, evenals de besluiten van het bestuurdersoverleg LG, verder uit te werken. In genoemde
   samenwerkingsgroepen kunnen waar relevant andere, soms nieuwe, partners worden aangetrokken.
   Te denken valt aan onderwijs, ggz, consultatiebureaus, (sport) verenigingen, afdelingen binnen de
   gemeente en vrijwilligers.


   Overgang Taalpunt naar de bibliotheek
   In een samenwerkingsoverleg onder regie van de gemeente wordt hieraan gewerkt. Vanaf het jaar
   2024 valt Taalpunt niet meer onder SWDK, maar onder de bibliotheek. De doorontwikkeling van de
   bibliotheek (te voeren koers richting de toekomst naar een maatschappelijk sociale bibliotheek) zorgt
   voor een logische aansluiting met Taalpunt. Samenwerking vanuit één loket geeft kansen om aan de
   vraag van de inwoner te voldoen.


   Ook ontstaat op deze manier een betere integratie van de taken op het terrein van basisvaardigheden.
   Bibliotheek en Taalpunt hebben raakvlakken op het terrein van digitale vaardigheden, preventie
   (boekstart, voorleesexpres) en het bibliotheekproject ‘Een leven lang leren (ELLLO)’.


   Dit betekent voor 2023 de volgende acties:
        -   Plan van aanpak opstellen voor de te nemen stappen voor de overgang, voor zomervakantie
            2023.
        -   Uitvoering plan van aanpak in de tweede helft van 2023.




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                    18/28

                                                                                                                   13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>   Hoofdstuk 5. Begroting


   Zoals is beschreven in de wettelijke en beleidsmatige context ontvangt de gemeente Steenwijkerland
   jaarlijks, via de centrumgemeente Zwolle, een budget in het kader van de WEB (Wet Educatie
   Beroepsonderwijs). Deze gelden worden ingezet voor het formele en het non-formele (hiervoor is geen
   diploma vereist) leren. Voor het jaar 2023 ontvangt de gemeente Steenwijkerland een verhoogd
   budget.


   Verder blijven de middelen voor LG voor overgangsjaar 2023 op een zelfde niveau als voorgaande
   jaren toegekend aan de aanpak voor LG.




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                 19/28

                                                                                                                14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>                                                      MONITORVERSLAG LAAGGELET TERDHEID 2021   1




          Monitorverslag
          Laaggeletterdheid
                                   2021




College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>2                                                                                                                                               MONITORVERSLAG LAAGGELET TERDHEID 2021   3




    Inleiding                                                                   Inleiding
                                                                                Iedereen moet zich kunnen redden in de maatschappij. Daar gaan we voor. Dan is het wel
                                                                                belangrijk dat je kunt lezen, schrijven, rekenen en digitaal je weg weet te vinden. Daarom hebben
                                                                                we voor de jaren 2019 – 2022 een plan gemaakt: ‘Taal als vliegwiel naar meedoen’.

                                                                                Dat hebben we niet alleen gedaan, maar samen met allerlei andere organisaties en instellingen.
                                                                                In het plan staat wat we doen om mensen te helpen om hun lees-, taal-, reken én digitale
                                                                                vaardigheden te verbeteren. Het Taalpunt is daarbij de plek waar alles samenkomt.

                                                                                Elk jaar kijken we hoe we het hebben gedaan. Wat waren de resultaten van onze activiteiten en
                                                                                acties? Lopen we op schema? Waar moeten we bijschaven? Dat zetten we in een ‘monitorings-
                                                                                verslag’. Het verslag over het jaar 2021 hebben we samengevat in deze brochure.




                                                                                                Alle inwoners hebben de taal-, reken- en digitale
                                                                                                      vaardigheden die ze nodig hebben om
                                                                                                   deel te kunnen nemen aan de samenleving.




                                                                                                              Geletterdheid is een
                                                                                                           basisvoorwaarde voor een
                                                                                                            gezonde en duurzame
                                                                                                                 samenleving.



      College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297    21/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4                                                                                                                                              MONITORVERSLAG LAAGGELET TERDHEID 2021           5




                                                                                        Doelen
     Laaggeletterdheid heeft niet alleen gevolgen voor lezen,
     schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Het is ook van
     grote invloed op het dagelijks leven, op de gezondheid,
     financiën en welzijn. Mensen die moeite hebben met lezen                            Dit zijn onze doelen
     en schrijven voelen zich vaak minder gezond dan mensen
     die daar geen problemen mee hebben.                                                 • Tussen 2019 en 2022 doen 600 inwoners mee
                                                                                           aan een aanbod om de taal (beter) te leren

                                                                                         • Tussen 2019 en 2022 doen 150 inwoners mee aan
                                                                                           een aanbod om (beter) te leren rekenen
     Wij werken samen in de aanpak van laaggeletterdheid
                                                                                         • Tussen 2019 en 2022 doen 150 inwoners mee aan
     •   ROC: Deltion College, Landstede en Drenthe College                                een aanbod om digitaal handig(er) te worden
     •   Sociaal Werk De Kop
     •   Bibliotheek Kop van Overijssel                                                  • In 2022 staat bij het aanbod de vraag van de
     •   NoordWestGroep                                                                    individuele deelnemer centraal
     •   Stichting Lezen & Schrijven
     •   Taalpuntcoördinator                                                             • In 2020 is er – samen met kinderopvang en
     •   Gemeente Steenwijkerland                                                          onderwijs – een plan van aanpak om te voorko-
                                                                                           men dat kinderen met te weinig vaardigheden
                                                                                           van school gaan

                                                                                         • In 2022 geven de deelnemers het aanbod een
     Natuurlijk zijn er daarnaast nog veel meer partners nodig om laag-                    7 of hoger
     geletterdheid aan te pakken. Denk aan werkgevers, basisscholen,
     scholen voor voortgezet onderwijs, Vluchtelingenwerk, de GGD, huis-                 • In 2019 is onderzocht of het instrument ‘partici-
     artsen, woningbouwverenigingen, (sport) verenigingen enzovoort.                       patieladder’ goed werkt. Het aanbod leidt ertoe
     Zij hebben een belangrijke signaalfunctie. Belangrijk dus om hen                      dat iedere deelnemer minimaal 1 stap op de
     goed op de hoogte te houden.                                                          participatieladder zet

                                                                                         • Samen met werkgevers krijgen minimaal
                                                                                           10 bedrijven per jaar voorlichting en zijn er bij
                                                                                           4 bedrijven taal- en rekentesten.
    Laaggeletterdheid in Steenwijkerland                                                                                                             ‘We weten elkaar
                                                                                                                                                    als samenwerkende
                                                                                                                                                    organisaties goed te
     Leeftijdscategorie                                  Aantallen                                                                                         vinden’
     Totaal in Steenwijkerland 16 tot 65 jaar                 27.731                                                                               – M E D E W E R K E R B I B L I OT H E E K
     15% laaggeletterden (*)                                   4.159

     * = landelijke verwachting is dat 13% tot 16% van de bevolking laaggeletterd is.
          College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297       22/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>6                                                                                                                                                                                                 MONITORVERSLAG LAAGGELET TERDHEID 2021   7




    De resultaten over 2021                                                                                            Nieuwe deelnemers
                                                                                                                       Leeftijd, geslacht, afkomst                                                             ‘De route via
    Het aanbod                                                                                                                                                                                               het bedrijfsleven
                                                                                                                                                                                                                loopt goed.
    Net als in 2020 hadden we ook in 2021 te maken met corona. Dat betekent weinig fysieke, maar vooral veel
                                                                                                                       Verdeling in leeftijd
                                                                                                                                                                                                                We zien dat
    online contacten. Niet iedereen vond dat even fijn. Toch blijkt uit het monitoringsverslag dat – ondanks
                                                                                                                  45                                                                                            deelnemers
    de beperkingen die corona met zich meebracht – de resultaten goed zijn. Sterker, we hebben de doelstel-
                                                                                                                  40
                                                                                                                                           41                                                                 doorstromen
    lingen die we op dit gebied hadden ruimschoots gehaald. @Je kunt die tekst in een blokje zetten.              35                                                                                             naar werk’
                                                                                                                  30                                                                                               – DOCENT ROC
                                                                                                                  25
                                                                                              +X=
                                                                                                                  20
                                                                                                                  15
                                                                                                                                 16
                                                                                                                  10                                       13
    600 Inwoners nemen deel               150 Inwoners nemen                       150 Inwoners nemen deel                                                                9
                                                                                                                   5
    aan taalaanbod                        deel aan aanbod                          aan rekenaanbod                                                                                    4
                                          digitale vaardigheden                                                   0
                                                                                                                            16 to 27    27 tot 45       45 tot 54     54 tot 64     65 plus     jaar

            Aantal deelnemers:                      Aantal deelnemers:                     Aantal deelnemers:
                                                                                                                       De doelgroep van onze aanpak is de leeftijdscategorie van 16 tot 65 jaar.
    0-meting 2018:            82          0-meting 2018                  0         0-meting 2018:            0



    1-meting 2019:           106          1-meting 2019                 30         1-meting 2019:             4



    2-meting 2020:           132          2-meting 2020                 42         2-meting 2020:            22        Verdeling in man/vrouw en allochtoon/autochtoon

                                                                                                                                           mannen               vrouwen       wel migratieachtergrond       geen migrantieachtergrond
    3-meting 2021:           295          3-meting 2021                 76         3-meting 2021:            73
                                                                                                                       16 to 27 jaar                6                10                            16
    Totaal 2021:             615                                                                                       27 tot 45 jaar               7                34                           38                                  3
                                          Totaal 2021:                 148         Totaal 2021:              99
                                                                                                                       45 tot 54 jaar               3                10                            11                                 2
                                                                                                                       54 tot 64 jaar               2                 7                            9
                                                                                                                       65 plus                      1                 3                                3                              1




                               Alle peilmetingen zijn van 1 januari van het jaar daarna.
                                                                                                                         We moeten nog meer inzetten op preventie: het voorkomen dat
                                                                                                                         mensen een achterstand krijgen. In de praktijk komt dit nog niet
                ‘De Taalpuntcoördinatoren krijgen regelmatig                                                             genoeg uit de verf. Het vinden van de juiste partners blijkt lastig.
                vragen over het aanbod of de mogelijkheden                                                               Ook kennis en kwaliteit én de investeringen die gedaan moeten
                        die er zijn om te ontwikkelen’                                                                                       worden zijn knelpunten.
           College van burgemeester en –wethouders
                                         CO Ö R D I-N11
                                                      ATO
                                                        aprilR 2023
                                                                TA A-L2023_B&W_00297
                                                                       PUNT                                              23/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>8                                                                                                                                                                                    MONITORVERSLAG LAAGGELET TERDHEID 2021    9




    Via welke route komen de deelnemers?                                                                             Van aanmelding naar aanbod
                                                                                                                     Binnen het Taalpunt zorgen onder andere de (taal)coaches voor het aanbod. Ook buiten het Taalpunt is er
                                                                                                                     aanbod om de lees- en schrijfvaardigheden te vergroten, bijvoorbeeld via de taalverhogingslessen van de
    Route 1                                                  Route 2                                                 ROC’s. Hieraan deden in 2021 45 NT2-deelnemers (mensen met een migratieachtergrond) mee. Daarnaast
                                                                                                                     zijn er ook op maat gemaakte trajecten in samenwerking met de bedrijven zelf.



                                                                                                                                                 2018          2019           2020             2021
                                                               Samen met werkgevers minimaal 10 bedrijven
                                                               per jaar voorlichting geven. Binnen bedrijven         Aantal taalcoaches           120            98             75               80
                                                               wordt de taal- en rekenmeter afgenomen
                                                                                                                     Bijgekomen                    16            24             15                12
                                                                                                                     Gestopt                       10            47             10                5
                                                                Aantal presentaties voor bedrijven / organisaties
                                                                0-meting 2019:                                  18
          Familie
                                                                1-meting 2020:                                   1
          Zorg (via Sociaal Werk De Kop, GGD en Frion)
                                                                2-meting 2021:                                  2
          Gemeente (via de consulenten)
                                                                Totaal                                         21         ‘Het grootste succes is dat
          Bedrijven en andere organisaties
                                                                                                                          we in deze coronatijd toch
          Onderwijs
          Overig (*)
                                                                Aantal workshops ‘Signaleren en doorverwijzen’
                                                                0-meting 2019:                                 4           contact hebben kunnen
                                                                1-meting 2020:                                 7         houden met de deelnemers,
                                                                2-meting 2021:                                  2           zowel fysiek als online’
    * = via social media, krant, presentaties of op             Totaal                                         18                         – TA A LCO AC H
    eigen initiatief.
                                                                Aantal afgenomen assessments (waaronder afnemen
                                                                meters en toetsen)
                                                                0-meting 2019:                             54
          ‘De deelnemers                                        1-meting 2020:                             31
                                                                                                                          Het aanbod is het afgelopen jaar
           vinden ons via                                       2-meting 2021:                                 20
                                                                                                                        vergroot. Bijvoorbeeld met taalcafé’s
     mond-tot-mondreclame.                                      Totaal                                        105
                                                                                                                            en themabijeenkomsten in de
     Er is ook een folder met                                   Aantal opgezette leer- / werktrajecten                   kernen. Zo was er bijvoorbeeld een
          meer informatie’                                      0-meting 2019:
                                                                1-meting 2020:
                                                                                                                3
                                                                                                                1         bijeenkomst over hoe om te gaan
           – CO Ö R D I N ATO R TA A L P U N T
                                                                2-meting 2021:                                  1              met de corona QR-code.
                                                                Totaal                                          5

                                                                Aantal deelnemers in deze leer- / werktrajecten
                                                                0-meting 2019:                                 27
            Er is een flink netwerk                             1-meting 2020:                                 10           Er ligt een stevige basis voor
           met bedrijven ontstaan.                              2-meting 2021:                                 10         de aanpak van laaggeletterdheid.
            Ook op de werkvloer                                 Totaal:                                        47                 Daardoor weten de
            zijn er cursussen over                                                                                            samenwerkende partners
             basisvaardigheden.                              * Start was in 2019                                                elkaar goed te vinden.
              College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                  24/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>10                                                                                                                                           MONITORVERSLAG LAAGGELET TERDHEID 2021   11




                                                                               Tevredenheid deelnemers
                                                                               Het cursusaanbod scoort gemiddeld een         8,5
                                                                               De begeleiding scoort gemiddeld een           9,0

                                                                               De deelnemers vonden:
                                                                                                                                                        8,5 en 9
                                                                               • dat ze veel geleerd hadden
                                                                               • de lessen plezierig
                                                                               • dat ze assertiever geworden waren




                                                                                  De resultaten over 2021 zijn goed. Dit komt vooral door de
                                                                                  NT2-doelgroep (met migratieachtergrond) die een grote stap heeft
                                                                                  gemaakt. Dit willen we ook voor de mensen uit de NT1-doelgroep
                                                                                  (zonder migratieachtergrond).




                                                                                  Hoe meten we of onze aanpak goed werkt?

                                                                                  We weten inmiddels dat we geen gebruik kunnen maken van
                                                                                  de participatieladder om te meten of onze aanpak werkt.
                                                                                  Dat betekent dat we op zoek moeten naar een ander meet-
                                                                                  instrument. In die zoektocht staan we niet alleen. Ook landelijk en
                                                                                  regionaal wordt daarnaar gekeken en daar sluiten we op aan.




                                                                                  In het komende jaar willen we ook aan de slag met preventie: we
                                                                                  willen taal- en rekenachterstanden voorkomen.




     College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297    25/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>12




     Colofon

     Dit is een uitgave van
     de gemeente Steenwijkerland
     Postbus 162, 8330 AD Steenwijk
     info@steenwijkerland.nl

     Maart 2023

     Vormgeving: jonkmanvorm.nl
            College             (BNO)
                     van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>               Ons
          uitgangspunt
           is positieve
           gezondheid
                                                Sociaal domein                                                                                                                                                                                           Meedoen
                                                                                                                                                                                                                                                          in de

                                                                                 Dit zijn onze opgaven:                                                                                                                                                samenleving



Meedoen in de samenleving. Je verbonden voelen. Dat vinden we belangrijk voor                                                                                                                                          •                     • 

onze inwoners. Veel inwoners kunnen zichzelf redden. Maar soms lukt dat niet.                                                                      •                 •               •                   • 
                                                                                                                                                   •                        •                                  •
En dan bieden we een vangnet. Mensen in kwetsbare posities moeten op ons                                     1   Een goed begin                    •            •                  •                      • 

kunnen rekenen. Daarbij houden we oog voor wat mensen wél kunnen.                                                                                  •        • ­             •                     •
                                                                                                                                                   •                    •                   •        • 
Op deze praatplaat geven we een overzicht van waar we ons binnen het ‘sociaal                                                                                                                                          •                   •

domein’ mee bezig houden.                                                                                                                                                             •   
                                                                                                                                                                                      •          •                      • 
                                                                                                                                                   •   
                                                                                                                                                                                                •                            •
                                                                                                                                                          
                                                                                                                                                                                      •         •                     •
                                                                                     2   Passende hulp op de juiste plek   • 
                                                                                                                                                                                      •       •                       • 
                                                                                                                                                   •  
                                                                                                                                                                                                     •                      • 
                                                                                                                                                   • 
                                                                                                                                                                     •          ­
                                                                                                                                                                             •
     
                                                                                                                                             
                                                                                                                                                                                      •
                                                                                     •                •  
                                                                                                                                                                                                                        
                                                                                                                                                   •                                                    
    ­                                                                                    3   Als rondkomen niet (meer) lukt                                       • 
                                                                                                                                                                                                   
                                                                                                                       •  
                                                                                                                                                   •                                                  
  ­                                                                                                                                     •   
                                                                                                                                                                                                                        
                                                                                                                                                                                       
 ­                                     
                                                                                                                                                                                                                         

                                                                                                                                                             •      
                                                                                                                                                                                                                       
                                                                                                                                                   •           •
                                                                                                                                                                                                  
                                                                                                                                                                                  • 
                                                                                                             4   Gezond leven makkelijker maken    •                •  
                                                                                                                                                                                                                       
                      De juiste zorg                                                                                                •  
                                                                                                                                                                                                                        
                                                                                                                                                                                                                        
                    en ondersteuning.                                                                                                                                 

                   Dichtbij de inwoners
                                                                                                                                                       • 
                      en betaalbaar.                                                                                                                   •            
                                                                                                                                                   •                                              
                      Daar gaan we                                                                                                                        
                                                                                                                                                                                           
                                                                                                                                                                                                                       
                                                                                                             5 Vitaal ouder worden                                                    • 
                           voor!                                                                                                                   •           •             
                                                                                                                                                                                                            
                                                                                                                                                                                      •              


                                                                                                                                                                                                                       - 
                                                                                                                                                                                      • 
                                                                                                                                                                                                                       
                                                                                                                                                                                           
                                                                                                                                                   •                                              
                                                                                                                                                                                      •  
                                                                                                             6 Thuis in de wijk                           
                                                                                                                                                                                      • 
                                                                                                                                                                                                                        
                                                                                                                                                   •                                                 ­ 
                                                                                                                                                                                           
                                                                                                                                                                                                                        
                                                                                                                                                                                      • 
                                                                                                                                                                                                                           
                                                                                                                                                                                                                        




                                                                                                                                                                                                                               aantal wettelijke kaders


       College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297                                   27/28                                                                                                         voorbeelden


                                                                                                                                                                                                                               samenwerkingspartners
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>College van burgemeester en wethouders - 11 april 2023 - 2023_B&W_00297   28/28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>