<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ONDERWERP                                                             PROJECTNUMMER
Kostendekkingsplan GRP Moerdijk                                       C03071.000808
DATUM                                                                 ONZE REFERENTIE
2 juli 2020                                                           EM-20200629-KDP
VAN
Kevin Gortmaker
AAN
Gemeenteraad Moerdijk
KOPIE AAN
Steven Vischer
Aanleiding
Als onderdeel van het nieuwe gemeentelijk rioleringsplan (vGRP) overweegt de gemeente Moerdijk om de
rioleringszorg op een duurzamere wijze te gaan financieren. Aan Arcadis is gevraagd om te onderzoeken of een
andere financieringsmethode voor de gemeente Moerdijk ook realistisch is en of deze gedurende de gehele
levensduur van de riolering kan zorgen voor de lagere lasten voor inwoners en bedrijven. Bij een aantal
gemeenten binnen de regionale samenwerking Waterkring West wordt een dergelijke financiering momenteel al
toegepast.
Daarnaast wil de gemeente ook weten of er nog andere financiële mogelijkheden zijn, zonder dat er een
structurele lasten verhoging noodzakelijk is en waarbij de gewenste ambities ten aanzien van bijvoorbeeld
klimaatadaptatie behaald kunnen worden
Financiering rioleringszorg
Om de kosten van de rioleringszorg te kunnen bekostigen, wordt er binnen de gemeente Moerdijk rioolheffing
geheven. De rioolheffing is een doelheffing. Dit betekent dat inkomsten uit de rioolheffing alleen maar mogen
uitgegeven aan riolering gerelateerde zaken. Om alle directe en indirecte rioleringskosten inzichtelijk te maken is
er in het nieuwe vGRP Moerdijk een kostendekkingsplan doorgerekend. Hierin zijn alle geplande activiteiten en
benodigde middelen verwerkt tot een investeringsprogramma en een exploitatiebegroting. Uit het nieuwe
kostendekkingsplan volgt de te verwachte benodigde totaalinkomsten uit de rioolheffing om kostendekkend te
blijven, voor zowel de korte termijn (planperiode 2020 t/m 2024) als de midden- en lange termijn op basis van een
volledige levenscyclus van het areaal over een beschouwde periode van 60 jaar.
De riolering op het haven- en industrieterrein Moerdijk is binnen de financiering van de gemeentelijke
rioleringszorg een op zichzelf staand onderdeel met eigen inkomsten en uitgaven. De aanwezige riolering hier is
in eigendom van het Havenbedrijf Moerdijk en voor de bekostiging van het beheer en onderhoud ontvangt het
Havenbedrijf jaarlijks een deel van de inkomsten uit de gemeentelijke rioolheffing. Hiervoor wordt sinds de
verzelfstandiging in 2017 in de gemeentelijke verordening voor de heffing en invordering van rioolheffing
onderscheidt gemaakt tussen de percelen die binnen het beheersgebied van het Havenbedrijf liggen en de
percelen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering.
Voor het Havenbedrijf Moerdijk heeft Arcadis in 2019 een Assetmanagementplan riolering en water opgesteld
waarin de meerjarenbegroting voor de riolering op het haven- en industrieterrein is opgenomen. Voor de
onderbouwing en verantwoording van de benodigde middelen wordt het Assetmanagementplan als afzonderlijk
deel in de bijlage van nieuwe vGRP opgenomen. Hiermee geeft de gemeente invulling aan de borging van
rioleringszorg op het haven- en industrieterrein Moerdijk.
Varianten financieringsmethode
In de huidige situatie voor de gemeente Moerdijk worden alle rioleringsinvesteringen geactiveerd: voor elke
investering wordt een krediet aangegaan en hierover worden jaarlijkse rente en afschrijving doorbelast aan de
rioleringsbegroting. Dit leidt tot het ontstaan van langjarige verplichtingen (kapitaallasten). Ook moet de piek met
rioolvervangingen en verbetermaatregelen met bijbehorende kapitaallasten de komende jaren voor de gemeente
nog komen, waarbij de lastenontwikkeling verder oploopt.
Arcadis Nederland B.V., Mercatorplein 1, 5223 LL 's-Hertogenbosch   T +31 (0)88 4261 261 www.arcadis.com
Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Om deze reden wordt landelijk gezien steeds vaker overgestapt naar een meer duurzamere financiering op basis
van directe afboeking van investeringen als een van de middelen om tot lagere lasten te komen. Lasten worden
daarbij niet meer doorgeschoven naar de toekomst, maar direct afgedekt. Het Besluit Begroting en
Verantwoording provincie en gemeenten (BBV) biedt daarin voor rioleringsinvesteringen de mogelijkheden.
Binnen de regels van het BBV is het namelijk mogelijk om vooraf te sparen voor rioleringsinvesteringen. Een
nieuwe investering wordt dan rechtstreeks gedekt uit een opgebouwde spaarvoorziening, waardoor er geen
nieuwe kapitaallasten meer ontstaan. De huidige stand van de rioleringsvoorziening (circa € 21,5 miljoen) biedt
een goede uitgangspositie voor het snel en maximaal behalen van het beoogde spaarvoordeel.
De volgende varianten zijn berekend:
• Activeren - bestaande situatie, alles activeren
• Sparen - de investeringen worden maximaal (volledig) gedekt uit de spaarvoorziening.
In de activeringsvariant kan de heffing de eerste 30 jaar gelijk blijven (behoudens indexatie) en daarna is een
kleine, korte verhoging nodig voor de resterende 30 jaar. De restschuld (zie volgende pagina) blijft wel oplopen.
In de spaarvariant moet – om alle nieuwe kapitaallasten te blijven voorkomen – de heffing vanaf de volgende
planperiode (2025-2029) gaan stijgen. Later kan, maar dat levert dan een sterkere stijging op in de resterende
jaren tot 2035. Na 30 jaar kan de heffing juist sterk omlaag, omdat het gemiddelde investeringsbedrag in de
tweede helft van de beschouwde rekenperiode aanzienlijk lager is.
Door het opnemen van spaarbedragen in de exploitatie stijgen de jaarlijkse lasten. Om een directe tariefstijging te
voorkomen wordt het aanwezige saldo in de voorziening ingezet om de totale lasten te egaliseren. Hierdoor
neemt in de spaarvariant het voorzieningensaldo af, terwijl deze in de activeringsvariant nog enige tijd blijft
groeien (zie volgende pagina).
Onze referentie: EM-20200629-KDP - Datum: 2 juli 2020                                                               2 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Onze referentie: EM-20200629-KDP - Datum: 2 juli 2020 3 van 7</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Varianten uitgavenpatroon
Omvang budget verbetermaatregelen en klimaatadapatie
In de huidige verwachting is voor de korte termijn een investeringsbudget verbetermaatregelen opgenomen ter
hoogte van €300.000,-. Afhankelijk van de bestaande en nog te verwachten opgaven in het kader van
klimaatadaptatie kan het nodig zijn dit budget extra te verhogen.
In de basisvariant worden klimaatmaatregelen in de openbare ruimte vanuit een integrale aanpak samen met
wegen en groen opgepakt binnen de bestaande investeringsbudgetten. In een klimaatvariant kunnen de
verbeterbudgetten voor riolering flexibel worden verhoogd. Vanuit het vGRP kan er kan dan meer worden
geïnvesteerd in vergaande maatregelen naar een nog klimaat robuuster watersysteem. Ook kan er meer ingezet
worden op bewustwording, klimaatadaptief handelen en stimulering.
Wanneer op voorhand een hogere ambitie wenselijk is binnen het nieuwe vGRP, dan is er uiteraard ook een
hoger budget noodzakelijk. Om hierin een complete afweging te kunnen maken is gekeken naar het financiële
effect op de heffing van een verhoging van het verbeterbudget met bijvoorbeeld 20% en 40%.
De effecten op de benodigde heffing zijn marginaal, zowel in de activeringsvariant als in de spaarvariant. De
effecten op het verloop van de restschuld en de voorziening zijn, vanwege de geringe omvang ten opzichte van
het totale investeringsvolume, weinig tot niet zichtbaar.
In de vervolgscenario is – gezien de geringe financiële effecten – uitgegaan van het hoogste budget voor
verbetermaatregelen. Dit geeft de gemeente de beste mogelijkheden om de verwachte opgaven in te vullen.
Temporisering investeringen
De investeringsplanning die gebruikt wordt in het kostendekkingsplan bestaat uit een korte en lange termijn
component. De korte termijn wordt ingegeven door actuele opgaven en kansen, bijvoorbeeld vanuit knelpunten,
inspectieresultaten of integrale projecten. De lange termijn wordt vooral bepaald door de technische kenmerken
van een object en de aangenomen levensduren. In beide gevallen worden de verwachte kosten veelal bepaald op
basis van (gemiddelde) kostenkengetallen.
Onze referentie: EM-20200629-KDP - Datum: 2 juli 2020                                                          4 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>In het vergelijk tussen activeringsvarianten en spaarvarianten zijn sterke pieken en dalen in de investeringen van
een kostendekkingsplan een sterk bepalende factor in de uitkomsten, ook wanneer deze pas op de langere
termijn voorkomen. Daarbij komt de wetenschap dat er in de uitvoeringspraktijk over het algemeen geen sterke
pieken en dalen zullen voorkomen. Zo de uitvoeringscapaciteit van de gemeente meestal constant, spreiden de
(kosten van) grotere projecten zich over meerdere jaren uit en worden projecten om verschillende redenen
uiteindelijk naar voren of naar achteren geschoven.
Wanneer in het kostendekkingsplan – voor de langere termijn – een directe koppeling met het beheersysteem wat
verder wordt losgelaten, en er wordt aangenomen dat de investeringen in de tijd zich meer zullen uitspreiden,
ontstaat een reëler beeld van de te verwachten lasten.
Dit spreiden is niet geheel zonder risico’s; op een termijn van 10-20 jaar zou het door de lagere jaarbudgetten
kunnen zijn dat onverwachte extra opgaven minder goed opgevangen kunnen worden. Dit nadeel zal echter
ruimschoots gecompenseerd worden door het feit dat het kostendekkingsplan regelmatig geactualiseerd moet
worden. Zo wordt geborgd dat de financiering altijd op orde is voor de aankomende jaren en dat er geen grote
schommelingen en schokken ontstaan in de hoogte van de heffing.
In de temporiseringsvarianten zijn de investeringen voor de (reguliere) vervanging van het vrijvervalriool
(variërend tussen € 590.000 en € 1.760.000 per jaar) teruggebracht tot een jaarlijks gelijk volume (€ 1.045.000
per jaar) om plotselinge veranderingen in het lastenniveau te verminderen. Deze afvlakking betekent dat het
sparen gecombineerd kan worden met een heffing die de eerste 30 jaar gelijk blijft en daarna daalt.
In het boekwaardeverloop (zie volgende pagina) is te zien dat deze voor de spaarvarianten niet veranderd: in
beide gevallen kunnen alle nieuwe investeringen zonder kredieten gedekt worden. In de activeringsvarianten
zorgt het uitspreiden van de investeringen ook voor een rustiger verloop van de schulden. Het maximumniveau
ligt met temporiseren lager.
Het rustiger verloop van de investeringen zorgt bij de spaarvariant voor minder hoge spaarbedragen in de eerste
helft van het kostendekkingsplan. Dit leidt tot minder hoge lasten en daarmee is het aanwezige saldo in de
voorziening langer in staat het totale lastenniveau te egaliseren; de voorziening loopt minder snel terug (zie
volgende pagina).
Onze referentie: EM-20200629-KDP - Datum: 2 juli 2020                                                              5 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Bij de activeringsvariant zorgt de minder snel oplopende boekwaarde voor lagere rentelasten in de eerste helft
van het kostendekkingsplan. Hierdoor loopt de voorziening wat sneller op, voordat deze nodig is voor
lastenegalisatie.
Onze referentie: EM-20200629-KDP - Datum: 2 juli 2020                                                          6 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Samenvattende toelichting op de resultaten
Het belangrijkste voordeel van sparen is de sterk verminderde ontwikkeling van de restschuld. Door de gunstige
uitgangspositie die de gemeente Moerdijk nu kent voor een spaarmethode – het gevolg van de nu aanwezige
rioleringsvoorziening – leiden alle spaarvarianten zelfs tot een directe en aanhoudende daling van de restschuld
ten opzichte van nu. Voor alle verwachte nieuwe investeringen geldt – bij het berekende heffingsverloop - dat hier
geen nieuwe kredieten meer voor nodig zijn. De activeringsvarianten laten in de basisvarianten op korte termijn
lagere lasten zien. Ondertussen loopt de restschuld echter op.
Het voordeel van de verminderde schuld (en daaruit volgende rentelasten) dient zich uiteraard sterker aan
wanneer de rente weer zou gaan stijgen. Het heffingsverloop in de activeringsvarianten zal dan over de gehele
beschouwde periode sterk moeten stijgen door de hogere rentelast die dat jaarlijks oplevert. Het heffingsverloop
in de spaarvarianten daarentegen zal voor een belangrijk deel onveranderd blijven vanwege de veel lagere
restschuld die wordt opgebouwd uit nieuwe investeringen. Dit maakt sparen tot een meer robuuste en duurzame
vorm van financieren.
Het succes van sparen is gevoelig voor pieken en dalen. Strengere, maar meer reële aannames over de
verwachte investeringen / uitvoeringsplanning maken het mogelijk om de voordelen van het sparen (stabiel tarief,
lagere schulden) te behalen zonder tegen het grootste nadeel (tariefstijging op korte termijn als gevolg van
spaarbedragen) aan te lopen.
Onze referentie: EM-20200629-KDP - Datum: 2 juli 2020                                                              7 van 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>