<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ONDERWERP                                                             PROJECTNUMMER
Heffingssystematiek Gemeente Moerdijk -                               C03071.000808
vervolgberekeningen alternatieve systematiek
                                                                      ONZE REFERENTIE
DATUM                                                                 EM-20200629-HS
29 juni 2020
VAN
Kevin Gortmaker
AAN
Gemeenteraad Moerdijk
KOPIE AAN
Steven Vischer
Aanleiding
Binnen de huidige systematiek van de gemeentelijke rioolheffing in Moerdijk ontstaan opmerkelijke verschillen in
de opgelegde heffing, vooral ook met de gehanteerde systematiek voor het beheersgebied van het haven en
industrieterrein Moerdijk. Hoewel de gemeente veel vrijheid heeft in het vormgeven van de gebruikte
heffingsgrondslag en bijbehorende maatstaf, rijst de vraag of de nu optredende verschillen nog langer wenselijk
zijn. Deze vraag is met name nu actueel, omdat de rioleringsplannen van beide beheergebieden vanaf de
aankomende planperiode verdergaand op elkaar afgestemd worden. Ook kan de gekozen heffingssystematiek
bijdragen in het bewust(er) omgaan met waterverbruik enerzijds en het ontstaan van watervervuiling anderzijds.
Op 23 januari 2020 is een informatieve avond gehouden, bijgestaan door een Raadsinformatiebrief (kenmerk EM-
20191213) met daarin de relevante achtergrondinformatie over de rioolheffing. In deze informatie stonden de
voor- en nadelen van de verschillende mogelijkheden in de heffingssystematiek centraal.
In deze informatiebrief wordt, na een theoretische basis, de huidige praktijk toegelicht aan de hand van een
aantal actuele voorbeelden. Het doel van deze brief – en de bijbehorende presentatie van de 2e
raadsinformatieavond op 4 juni 2020 – is om de lezer bewust te maken van de huidige situatie en de mogelijke
alternatieven. Bij de besluitvorming zal de discussie over de wenselijkheid van verandering – en de manier
waarop – centraal staan.
Enkele referenties (heffing 2018)
Doorslaggevend voor de huidige opgelegde heffing is het type perceel. Anders dan in het gebied van het
Havenbedrijf worden bedrijven niet op basis van waterverbruik aangeslagen. Een bedrijf met enkele m3 productie
van afvalwater (als gevolg van het waterverbruik) betaalt dus evenveel als een als gelijk aangeslagen bedrijf met
vele duizenden m3 geloosd water.
  Perceel                       Waterverbruik                 Aangeslagen als                   Heffing
  1 pers hh                     55 m3 (gemiddeld)             1 pers hh                              € 181,50
  Meerpersoons hh               130   m3 (gemiddeld)          Meerpersoons hh                        € 242,00
  Bedrijfswoning /                                            50% Meerpersoons hh                    € 242,00
                                515 m3 (gemiddeld)
  Bedrijf + woning                                            50% Bedrijf + woning                   € 391,65
  Recyclebedrijf                14.000 m3                     Bedrijf                                € 391,65
  Verzorgingstehuis             14.700 m3                     Tehuis, 210 inwoners                 € 9.314,34
  Gemeentehuis                  1.807 m3                      Bedrijf                                € 391,65
  School                        1.801 m3                      School, 50 lokalen                   € 4.934,25
  School                        137 m3                        School, 4 lokalen                      € 387,00
  Zwembad                       7.769 m3                      Bedrijf                                € 391,65
Arcadis Nederland B.V., Mercatorplein 1, 5223 LL 's-Hertogenbosch   T +31 (0)88 4261 261 www.arcadis.com
Arcadis Nederland B.V. - Registered office: Arnhem - Registered number: 09036504
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Voorkeursvarianten
Vanuit de gemeente gaat de voorkeur uit naar een evenredige en eerlijke lastenverdeling tussen inwoners en
bedrijven. De praktische uitvoerbaarheid moet hierbij uiteraard wel gewaarborgd blijven. Daarnaast moet de
heffingssystematiek ook voorbereid zijn op mogelijke toekomstige ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld het invoeren
van een (gedifferentieerde) hemelwaterverordening waarmee inwoners gestimuleerd worden om bij te dragen in
de aanpak naar een klimaatbestendige leefomgeving.
Mede naar aanleiding van de informatie zoals verstrekt in de voorgaande RIB en informatieavond, heeft
vervolgoverleg plaatsgevonden tussen de gemeente en de Belastingsamenwerking West Brabant (BWB). Vanuit
de wens om de heffingssystematiek binnen de aangesloten gemeenten op een gelijkwaardige manier in te richten
geeft de BWB de voorkeur aan de volgende eigenschappen:
           -     Een heffing gebaseerd op waterverbruik
           -     Een vereenvoudiging van tariefstructuur door gebruik te maken van vaste bedragen / staffeling
Aan de hand van de bovengenoemde uitgangspunten zijn er 3 varianten nader uitgewerkt.
Vervolgberekeningen
Om eenvoudig aan te kunnen sluiten op de reeds uitgevoerde berekeningen is ook voor deze
vervolgberekeningen gebruik gemaakt van de gegevens uit 2018. De (relatieve) verschillen tussen de
verschillende referentie-percelen zijn in 2019 onveranderd; alle tarieven zijn met gelijke percentages
geïndexeerd. Ditzelfde geldt voor de situatie in 2020.
Op basis van de gegevens uit 2018 zijn nieuwe tariefstructuren bepaald die op verschillende wijze tegemoet
komen aan de wenselijke vereffening en vereenvoudiging van de heffingssystematiek. De hieronder
gepresenteerde varianten zijn:
•   Variant 0 – bestaande situatie
•   Variant 1 – Tarieven niet-woningen op basis van waterverbruik. Tarieven voor woningen blijven onveranderd.
           -     Het tarief voor de 1e en 2e schijf van 500 m3 water is gelijk aan een meerpersoonshuishouden: €242.
           -     Het bedrag per m3 dat wordt opgelegd voor alles boven de 1000 m3 verbruik is €0,43.
                 Dit zijn lagere bedragen dan in de overeenkomstige systematiek van het Havenbedrijf (€395 / €0,84)
•   Variant 2 – Tarieven niet-woningen op basis van waterverbruik. Tarieven voor woningen verlaagd.
           -     De schijven en tarieven voor niet-woningen zijn identiek aan die van het Havenbedrijf (€395 / €0,84)
           -     Om overdekking te voorkomen moeten de tarieven voor woningen verlaagd worden (€153,15 / €204,20)
•   Variant 3 – Alle tarieven op basis van waterverbruik, met de volgende categorieën:
           -     <100 m3 waterverbruik: €181,50
           -     100-500 m3: €242,-
           -     500-1000 m3: €391,65
           -     >1000 m3: €391,65 + € 0,59 per m3 boven de 1000 m3..
  Perceel                        Waterverbruik              Bestaand          Variant 1       Variant 2       Variant 3
  1 pers hh                      55 m3 (gemiddeld)              € 181,50           € 181,50       € 153,15         € 181,50
  Meerpersoons hh                130 m3 (gemiddeld)             € 242,00           € 242,00       € 204,20         € 242,00
  Bedrijfswoning /                                              € 242,00
                                 515 m3 (gemiddeld)                                € 484,00       € 790,00         € 391,65
  Bedrijf + woning                                              € 391,65
  Recyclebedrijf                 14.000 m3                      € 391,65         € 6.074,00    € 11.710,00       € 8.061,65
  Verzorgingstehuis              14.700 m3                    € 9.314,34         € 6.375,00    € 12.298,00       € 8.474,65
  Gemeentehuis                   1.807 m3                       € 391,65           € 831,01     € 1.467,88         € 867,78
  School                         1.801 m3                     € 4.934,25           € 828,43     € 1.462,84         € 864,24
  School                         137 m3                         € 387,00           € 242,00       € 395,00         € 242,00
  Zwembad                        7.769 m3                       € 391,65         € 3.394,67     € 6.475,96       € 4.385,36
Onze referentie: EM-20200629-HS - Datum: 29 juni 2020                                                                       2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Toelichting op resultaten
Variant 0
De bestaande systematiek is met name ontstaan uit de grondslagen en maatstaven van de voormalige
gemeenten die zijn samengegaan in de huidige gemeente Moerdijk. Het behouden van de verschillende
systemen zorgt in de basis voor een vertrouwde heffing, maar de complexiteit rondom de inning en de
onevenredigheid tussen vergelijkbare gebruikers van water maakt een verandering steeds wenselijker.
Variant 1
In variant 1 wordt dezelfde structuur toegepast als door het Havenbedrijf, maar met lagere tarieven. De nu
optredende verschillen tussen percelen van vergelijkbare omvang en waterverbruik verdwijnen.
Het zwaartepunt ligt in deze opbouw bij de (grote) bedrijfsmatige lozer, zij zullen meer gaan betalen. Met name bij
de grootste lozers levert dit een forse stijging op. Kleinere lozers uit de overige categorieën zoals scholen en
verzorgingstehuizen zullen juist minder gaan betalen. Hun heffing wordt vergelijkbaar met een meerpersoons
huishouden.
Variant 2
Het is verklaarbaar dat de tarieven voor niet-woningen in de gemeente lager liggen dan in het Havenbedrijf, zoals
in variant 1 het geval is. De meerderheid van aansluitingen in de gemeente betreft woningen en via dat deel van
de heffing wordt het belangrijkste deel van de algemene (overhead)kosten verhaald. In het Havenbedrijf komen
deze kosten volledig voor rekening van de niet-woningen.
Wanneer het wenselijk is om het tarief onderscheid tussen de twee beheersgebieden op te heffen, zal het
prijsverschil voor niet-woningen in de gemeente het grootst zijn. De belangrijkste uitzondering hierop zijn de grote
scholen, die ook in dit systeem fors minder gaan betalen.
Om met deze opbouw de rioolheffing kostendekkend te houden moeten de tarieven voor woningen verlaagd
worden. Er vindt dus een verschuiving van lasten plaats van de woningen naar de niet-woningen.
Variant 3
In variant 1 en 2 is de grondslag voor woningen onveranderd gebleven. De opvallendste tariefverschillen komen
dan ook voor in de niet-woningen categorieën.
Echter, ook binnen de woningen komen extremen voor. Zo zijn er eenpersoonshuishoudens met een
waterverbruik dat vele malen hoger ligt dan het gemiddelde meerpersoonshuishouden, maar ook
meerpersoonshuishoudens met een waterverbruik lager dan het gemiddelde eenpersoonshuishouden. Ook
worden sommige bedrijfsmatige lozingen – vanwege een aanwezige bedrijfswoning – aangeslagen als
huishouden, terwijl het waterverbruik hoger ligt dan de meeste bedrijven in de gemeente.
Door het onderscheid in woningen en niet-woningen te laten vervallen, wordt het waterverbruik voor iedereen in
gelijke mate bepalend voor de hoogte van de heffing. Dit is eenduidiger uit te leggen en toe te passen dan zowel
de huidige systematiek als varianten 1 en 2.
De gekozen tariefklassen leiden ertoe dat het gemiddelde huishouden (éénpersoons, meerpersoons of met
bedrijf) hetzelfde tarief behoudt als in de huidige situatie. De kleinste lozers kunnen er zelfs op vooruit gaan. De
grotere lozers in deze categorieën gaan er samen met de grotere lozers in de niet-woningcategorieën op achteruit
omdat zij (veel) meer gaan bijdragen. De kostenstijging voor de grotere bedrijven is wel minder dan in variant 2.
Aandachtspunten
Bij een heffingssystematiek op basis van waterverbruik is het zaak om uitsluitingsgronden – of juist extra
toerekeningen - goed vast te leggen in de verordening. In vrijwel alle voorkomende gevallen wordt opgepompt
grondwater (als alternatief voor te gebruiken leidingwater) ook meegenomen in de grondslag. Aan de andere kant
kan het leidingwater dat aantoonbaar (met eigen meter) niet wordt geloosd, bijvoorbeeld vanwege botteling of
eigen recycling, uitgezonderd worden van heffing.
Het waterverbruik van een perceel heeft een uitlegbare relatie met het ontstaan van afvalwater dat geloosd wordt
vanaf het perceel. De meeste (investerings)kosten maakt de gemeente echter voor het verwerken van
hemelwater, bijvoorbeeld in de vorm van klimaatmaatregelen zoals rioolvergrotingen, aanleg van dubbele
(gescheiden) stelsels en aanleg en onderhoud van aanvullende onder- en bovengrondse bergingsvoorzieningen.
Onze referentie: EM-20200629-HS - Datum: 29 juni 2020                                                                3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Een heffingssystematiek – voor een hemel-grondwater heffing - gebaseerd op het afvoerende verharde oppervlak
(daken, terrassen, opritten) van een perceel zou daarom beter passen in het totale kostenverhaal van de
gemeente dan een alles-in-één afval- en hemelwaterheffing op basis van waterverbruik. Voorlopig levert een
dergelijke heffingsgrondslag echter een te grote en onevenredige inspanning op ten aanzien van de inventarisatie
en de (jaarlijkse) actualisatie / handhaving van de op te leggen aanslagen.
Onze referentie: EM-20200629-HS - Datum: 29 juni 2020                                                            4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>