<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>INTEGRALE AANPAK ARBEIDSMIGRATIE
    GEMEENTE MOERDIJK 2020
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.     Inleiding ............................................................................................................................................5
2.     Arbeidsmigranten in Moerdijk...........................................................................................................6
     2.1       Huidige situatie ........................................................................................................................6
       2.1.1       Toename arbeidsmigratie: ...................................................................................................6
       2.1.2       Cijfers arbeidsmigranten Moerdijk .......................................................................................6
       2.1.3       Relatie in regio.....................................................................................................................7
     2.2       Ontwikkelingen arbeidsmigratie...............................................................................................8
       2.2.1       Ontwikkelingen Oost-Europa ...............................................................................................8
       2.2.2       Automatisering en robotisering ............................................................................................8
       2.2.3       Corona .................................................................................................................................8
     2.3       Integrale aanpak arbeidsmigranten Moerdijk...........................................................................8
3.     Arbeidsmigratie vanuit Economisch perspectief...............................................................................9
     3.1       Huidige situatie ........................................................................................................................9
     3.2       LPM: ......................................................................................................................................10
       3.2.1       Werkgelegenheid LPM: .....................................................................................................10
       3.2.2       Regionale verantwoordelijkheid huisvesting arbeidsmigranten LPM.................................10
       3.2.3       Bijdrage kernen LPM .........................................................................................................10
     3.3       Rol werkgevers en uitzenders: ..............................................................................................11
     3.4       Robotisering – automatisering ...............................................................................................11
     3.5       Regionale afstemming bedrijventerreinen .............................................................................11
       3.5.1       Beoordelingsaspecten regionale meerwaarde: .................................................................11
       3.5.2       Wat willen we regionaal regelen bij vestiging van bedrijven:.............................................12
     3.6       Gemeentelijk beleid ...............................................................................................................12
       3.6.1       Economische beleidsdoelen Moerdijk uit beleidsbegroting 2020: .....................................12
       3.6.2       Huidig beleid gemeente vanuit economisch perspectief:...................................................12
       3.6.3       Wat willen we lokaal regelen bij vestiging van bedrijven: ..................................................13
       3.6.4       Beleidskeuzes economisch perspectief.............................................................................13
4.     Arbeidsmigranten vanuit Volkshuisvestelijk perspectief.................................................................14
     4.1       Huidige situatie huisvesting Moerdijk.....................................................................................14
     4.2       Ontwikkeling ..........................................................................................................................14
     4.3       Regio .....................................................................................................................................15
       4.3.1       Taakstelling regio...............................................................................................................15
       4.3.2       Afstemming corporaties .....................................................................................................15
       4.3.3       Beleidskeuzes Regionale afstemming huisvesting:...........................................................15
     4.4       Gemeentelijk beleid ...............................................................................................................15
       4.4.1       Volkshuisvestelijke beleidsdoelen Moerdijk uit beleidsbegroting 2020:.............................15
       4.4.2       Huidig gemeentelijk beleid huisvesting arbeidsmigranten .................................................16


Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                                                   Pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>       4.4.3      Wat willen we als gemeente voor de huisvesting van arbeidsmigranten...........................16
     4.5       Soorten huisvesting short, mid en long stay ..........................................................................16
     4.6       Short stay:..............................................................................................................................17
       4.6.1      Exploitatievergunning ........................................................................................................17
       4.6.2      Grootschalige short stay: ...................................................................................................18
       4.6.3      Beleidskeuzes grootschalige huisvesting short stay..........................................................19
       4.6.4      Short stay op campings en in recreatiewoningen ..............................................................19
       4.6.5      Short stay in pensions .......................................................................................................19
       4.6.6      Short stay in kamergewijze verhuur na transformatie panden...........................................19
       4.6.7      Short stay in kamergewijze verhuur woningen ..................................................................19
       4.6.8      Short stay buitengebied: ....................................................................................................20
       5.1.1      Beleidskeuzes kleinschalige huisvesting short stay ..........................................................21
     4.7       Midstay en long stay ..............................................................................................................21
       4.7.1      Mid-stay: Arbeidsmigranten die blijven 1 tot 3 jaar ...........................................................22
       4.7.2      Beleidskeuzes huisvesting mid stay .................................................................................22
       4.7.3      Long-stay: Permanente arbeidsmigrant (jaar rond): ..........................................................22
       4.7.4      Beleidskeuzes huisvesting long stay ..............................................................................23
5.     Arbeidsmigratie vanuit Sociaal-maatschappelijk perspectief .........................................................23
     5.2       Arbeidsmigranten...................................................................................................................23
       5.2.1      Integratie en participatie ....................................................................................................23
       5.2.2      Zelfredzaamheid arbeidsmigranten - informatievoorziening..............................................24
       5.2.3      Opleidingsmogelijkheden – taalles ....................................................................................24
       5.2.4      Registratie..........................................................................................................................24
       5.2.5      Afspraken rol werkgevers ..................................................................................................24
       5.2.6      Voorkomen misstanden huisvesting en arbeidsuitbuiting:.................................................25
       5.2.7      Beslisboom sociaal-maatschappelijk arbeidsmigranten ....................................................26
       5.2.8      Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk arbeidsmigranten................................................26
     5.3       Draagvlak inwoners ...............................................................................................................27
       5.3.1      Communicatie - beeldvorming ...........................................................................................27
       5.3.2      Leefbaarheid kleine kernen ...............................................................................................27
       5.3.3      Veiligheid ...........................................................................................................................27
       5.3.4      Beslisboom sociaal-maatschappelijk inwoners:.................................................................28
       5.3.5      Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk draagvlak inwoners.............................................28
6.     Financieel .......................................................................................................................................29
     6.1       Inkomsten huisvesting arbeidsmigranten ..............................................................................29
       6.1.1      Financiële mogelijkheden bij nieuwe huisvestingsinitiatieven arbeidsmigranten:..............29
       6.1.2      Financiële consequenties bij huisvesting arbeidsmigranten:.............................................29
     6.2       Benodigde financiële middelen uitwerking beleid arbeidsmigranten .....................................29


Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                                                Pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>     6.3       Beroep op sociale voorzieningen...........................................................................................30
       6.3.1      Financiële beleidskeuzes...................................................................................................30
7.     Vervolgtraject integraal beleid arbeidsmigratie .............................................................................30
     7.1       Klankbordgroep arbeidsmigratie............................................................................................30
     7.2       Algemene bijeenkomst arbeidsmigratie.................................................................................30
8.     Samenvatting integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020.....................................................31
     8.1       Economisch perspectief arbeidsmigratie ...............................................................................31
       8.1.1      Beleidskeuzes economisch perspectief.............................................................................31
     8.2       Volkshuisvestelijk perspectief arbeidsmigratie ......................................................................31
       8.2.1      Beleidskeuzes Regionale afstemming huisvesting:...........................................................32
       8.2.2      Beleidskeuzes grootschalige huisvesting short stay..........................................................32
       8.2.3      Beleidskeuzes kleinschalige huisvesting short stay ..........................................................32
       8.2.4      Beleidskeuzes huisvesting mid stay .................................................................................33
       8.2.5      Beleidskeuzes huisvesting long stay ..............................................................................33
     8.3       Sociaal maatschappelijk perspectief arbeidsmigratie ............................................................33
       8.3.1      Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk arbeidsmigranten................................................33
       8.3.2      Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk draagvlak inwoners.............................................34
     8.4       Financieel ..............................................................................................................................34
       8.4.1      Financiële beleidskeuzes...................................................................................................34
     8.5       Vervolgtraject integraal beleid arbeidsmigratie.....................................................................35
       8.5.1      Vervolgtraject integraal beleid arbeidsmigratie..................................................................35




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                                               Pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>     1. Inleiding
Arbeidsmigranten vormen een belangrijke schakel voor de economische en financiële vitaliteit van de
gemeente en regio. In o.a. de agrarische sector en de logistiek wordt gebruik gemaakt van de inzet van
arbeidsmigranten. Het thema arbeidsmigratie is een steeds prominenter thema, niet alleen in de gemeente
Moerdijk, maar ook in de regio West-Brabant, op provinciaal en op landelijk niveau.

Arbeidsmigranten werken en wonen al jaren in Moerdijk, maar de laatste jaren is er sprake van een verdere
toename. Deze groei brengt nieuwe vraagstukken zoals “hoe evenwicht te houden tussen economische
belangen, ontwikkelingen op de arbeidsmarkt en de druk op de huizenmarkt”, “hoe deze mensen te
huisvesten”, “hoe te zorgen voor een goede integratie en participatie” en “hoe te zorgen dat de sociale cohesie
in onze kernen blijft bestaan”.

In de beleidsbegroting 2020 is dan ook de doelstelling vastgelegd om voor Moerdijk een integrale aanpak
arbeidsmigratie op te stellen. Relevante beleidsdoelen uit deze beleidsbegroting hierbij zijn:
      voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven
      nieuwe inwoners aantrekken om onze kernen vitaal te houden.

In deze integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk wordt de basis gelegd voor het op te stellen integrale beleid
op arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal - maatschappelijk perspectief. Voor al deze
drie sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit.
Arbeidsmigratie is een structureel vraagstuk. Het individu is er misschien tijdelijk, maar bedrijven zijn
structureel afhankelijk van arbeidsmigranten. Arbeidsmigratie is dus structureel. In het beleid moet rekening
gehouden worden met de permanente aard van de maatregelen.
Uitgangspunt: “Permanente tijdelijkheid”, dus structurele oplossingen nodig.

Het is van belang om een eenduidige definitie te hanteren wie we bedoelen met “arbeidsmigrant”. Voorgesteld
wordt aan te sluiten op de definitie die de provincie Noord-Brabant hanteert:
Definitie Arbeidsmigranten:
     Buitenlandse werknemers (niet in Nederland geboren en/of niet de Nederlandse nationaliteit)
     die géén kennismigrant zijn (vastgesteld op basis van inkomen; onder de 30 jaar is de ondergrens 18,66
         euro per uur en boven de 30 jaar 25,45 euro per uur);
     en vanaf 2004 in Nederland werken en/of wonen (dit jaartal hangt samen met de relatief recente
         uitbreiding van de EU met landen uit Midden en Oost Europa en de daarmee gepaard gaande vrij
         verkeer van personen).
Definitie PON – provincie Noord-Brabant “Arbeidsmigratie in cijfers januari 2020”


In de integrale aanpak is uitgangspunt om “regionaal af te stemmen wat regionaal kan en lokaal vast te leggen
wat lokaal moet”.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                         Pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    2. Arbeidsmigranten in Moerdijk

    2.1      Huidige situatie
Arbeidsmigranten in Moerdijk zijn voornamelijk werkzaam in de logistiek en distributie, alsook in de agrarische
sector.

    2.1.1 Toename arbeidsmigratie:
Voor de provincie Noord-Brabant komt de totale bevolkingstoename vooral door de buitenlandse migratie. Het
buitenlands migratiesaldo is vorig jaar uitgekomen op +15.500, een niveau dat – gemeten vanaf 1950 – niet
eerder zo hoog lag.




In de afgelopen jaren is ook in Moerdijk de groei van de bevolking alleen veroorzaakt door de migratie. In 2018
was het saldo van de buitenlandse migratie + 77 personen.

Bevolkingsontwikkeling Moerdijk, 2015-2018
                      Natuur-     migratie     migratie
          bevolking                                         migratie      totale        bevolking
                       lijke       saldo       binnen
           per 1-1                                         buiten land    groei         per 31-12
                      aanwas       totaal       land
  2015      36.816          -42           -9         -13             4         -54        36.762
  2016      36.762          -14         194          193             1         182        36.944
  2017      36.944          -49          70           58            12          23        36.967
   2018     36.967          -46          42          -35            77             -4     36.963
Bron: CBS Statline


    2.1.2 Cijfers arbeidsmigranten Moerdijk
In Moerdijk is in 2008 de beleidsnotitie huisvesting arbeidsmigranten vastgesteld. Hierin werd gesteld dat “De
groep arbeidsmigranten die werkt in de gemeente Moerdijk, behoorlijk groter is dan de gehuisveste arbeiders,
door haar regionale uitstraling en het gebrek aan adequate huisvestingsvormen binnen de gemeente.”

Ook op dit moment blijkt dat het aantal arbeidsmigranten dat in onze gemeente werkt aanmerkelijk groter is
dan het aantal arbeidsmigranten dat in onze gemeente woont. Dit beeld wordt bevestigd in het kwantitatieve
onderzoek naar arbeidsmigratie in Brabant, uitgevoerd door Het PON/Telos in opdracht van de provincie
Noord-Brabant. (jan. 2020)



Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                         Pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Uit het PON onderzoek kan een beeld worden verkregen over de arbeidsmigranten die in onze gemeente
wonen en werken (Bijlage 1).
Nationaliteiten zijn met name Pools (31%) en Roemeens (25%). Het percentage Roemeense arbeidsmigranten
is aanmerkelijk hoger dan gemiddeld in de provincie. Ruim 50% is ouder dan 35 jaar. Het overgrote deel (78%)
heeft een laag uurloon. Ca. 40% werkt via uitzendbureaus, 29% in agrarische sector. Ca. 35% van de
arbeidsmigranten die in Moerdijk wonen, woont en werkt in Moerdijk. Afgezet tegen het gemiddelde in de
provincie zijn hierin duidelijke verschillen te zien (in rood).

Demografische kenmerken arbeidsmigranten werkzaam bij een in Moerdijk gevestigde werkgever
                    Moerdijk        Provincie                   Moerdijk Provincie                         Moerdijk Provincie
Poolse            714      31%        45%        < 19 jaar        4%        4%
Roemeense         578      25%        10%        20 - 24 jaar     14%      15%         Aantal                2288
Hongaarse         120      5%          3%        25 - 29 jaar     15%      19%         Man                   61%         62%
Letse             109      5%          3%        30 - 34 jaar     15%      20%         Vrouw                 39%         38%
Bulgaarse         108      5%          2%        > 35 jaar        52%      42%         Gehuwd/geregistr      13%         19%

Inkomen                                                         Moerdijk Provincie     Type           Moerdijk Provincie
Laag uurloon (< €12)                                              78%      67%         arbeidsverband
Middelhoog uurloon (tussen €12 en €17)                            17%      23%         Vast             41%      27%
Hoog uurloon (tussen €17 en minimum uurloon kennismigrant)        6%       10%         Bepaalde duur    59%      73%

Demografische kenmerken arbeidsmigranten ingeschreven in Moerdijk
Ingeschreven arbeidsmigranten (Basisregistratie Personen) Moerdijk Provincie           Ingeschreven        Moerdijk Provincie
Aantal ingeschreven arbeidsmigranten in Moerdijk            497
(info PON uit 2018 - eigen info 2019 ca. 600 personen)                                 0 - 6 maanden         5%          12%
Aantal ingeschreven arbeidsmigranten die wonen en werken    172                        6 maanden -3 jaar     31%         37%
in Moerdijk                                                                            3 - 6 jaar            34%         25%
t.o.v. totaal aantal ingezeten arbeidsmigranten in Moerdijk 35%         46%            6 - 15 jaar           30%         25%




    2.1.3 Relatie in regio
Op basis van dit PON onderzoek kan een vergelijking worden gemaakt met de regio. Gemiddeld in de regio
West-Brabant-West is ten opzichte van het aantal inwoners 4,4% werkzaam als arbeidsmigrant en 2,1%
woonachtig als arbeidsmigrant. Afgezet tegen het aantal inwoners per gemeente blijkt in Moerdijk het grootste
verschil tussen het percentage arbeidsmigranten die in de gemeente werkt (6,2%) met het percentage die er
woont (1,3%).


                      % arbeidsmigranten tov inwoners
 7,0%

 6,0%

 5,0%

 4,0%

 3,0%

 2,0%

 1,0%

 0,0%
              Noord-Brabant              West-Brabant West                  Moerdijk

                    % werkzaam tov inwoners        % woonachtig tov inwoners


info provincie/PON 2020




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                      Pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    2.2       Ontwikkelingen arbeidsmigratie
    2.2.1 Ontwikkelingen Oost-Europa
De werkloosheid in Oost-Europa daalt hard. In 2018 gingen de lonen in Polen en Roemenië met respectievelijk
6% en 30% omhoog. Daarnaast moet Nederland concurreren met landen als Duitsland en Denemarken. De
verwachting is dat het in de toekomst steeds moeilijker zal worden om voldoende arbeidsmigranten uit Oost-
Europa te halen. Bedrijven geven aan dat goed werkgeverschap en kwalitatief goede huisvesting steeds
belangrijker is om aan voldoende personeel te komen.

     2.2.2 Automatisering en robotisering
Automatisering en robotisering zijn belangrijke ontwikkelingen waarmee rekening gehouden moet worden. Tot
op heden blijven de meeste robots in de testfase hangen en is de inzet van arbeidsmigranten goedkoper dan
het investeren in robots. In de logistiek wordt verwacht dat digitalisering en automatisering de beroepen
binnen de sector enorm gaan veranderen, maar dat dit nog wel een aantal jaren zal duren. In de agrofood
sector wordt technologie steeds meer ingezet, maar zal de technische vooruitgang per gewas verschillen. 1 Het
is waarschijnlijk dat over een aantal jaar een deel van het werk door robots wordt overgenomen. Tegelijkertijd
zal door automatisering de vraag naar middelbaar en hoger opgeleide arbeidskrachten toenemen.
Uit een enquête onder arbeidsmigranten blijkt dat 44% momenteel werk verricht dat op een lager niveau is
dan de opleiding die ze hebben genoten2.

     2.2.3 Corona
Door de Coronacrisis is het werk in een aantal sectoren grotendeels stil komen te liggen en neemt het aantal
banen snel af. In andere sectoren, zoals in distributiecentra van bijvoorbeeld medische bedrijven en
bezorgbedrijven, is er juist weer een enorme vraag naar mensen. Arbeidsmigranten die hun werk verliezen,
verliezen vaak ook hun woning en zorgverzekering. Social distancing is voor arbeidsmigranten, die vaak met
meerdere mensen op een kamer slapen, heel lastig. Vanwege de schaarste is het voor de uitzendbureaus lastig
om per woning minder arbeidsmigranten onder te brengen. Vanwege Corona blijven arbeidsmigranten ook
meer in hun eigen land. Wat de gevolgen van de Coronacrisis zijn voor arbeidsmigratie is nog lastig in te
schatten.


    2.3       Integrale aanpak arbeidsmigranten Moerdijk
Arbeidsmigranten zijn nodig voor de logistiek/distributie en de agrarische sector in Moerdijk. In deze integrale
aanpak arbeidsmigratie wordt arbeidsmigratie inzichtelijk gemaakt voor Moerdijk vanuit economisch
perspectief, volkshuisvestelijk perspectief en sociaal-maatschappelijk perspectief.

Economisch perspectief:
Hoe kunnen we de “goede” bedrijven faciliteren?

Volkshuisvestelijk perspectief:
Hoe kunnen we goede huisvesting borgen?

Sociaal-Maatschappelijk perspectief:
Hoe kunnen we registratie, integratie, participatie en educatie op een goede manier regelen?




1 Wise-up Consultancy, 2019, Internationale werknemers in de toekomstige arbeidsmarkt van Regio West-Brabant:
Arbeidsmarktanalyse.
2 Enquête gehouden in Steenbergen 2019



Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                  Pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>     3. Arbeidsmigratie vanuit Economisch perspectief
De Brabantse economie, en zeker ook de economie in West-Brabant, groeit hard. Het aantal vacatures is hoog
en de werkloosheid daalt. West-Brabant profiteert van de gunstige ligging langs een aantal belangrijke
transportassen en dit vertaalt zich in een sterke groei van grootschalige logistiek. Maar ook sectoren als
industrie, zakelijke dienstverlening en toerisme floreren.

De gemeente Moerdijk heeft als beleidsdoel aangegeven dat het een aantrekkelijk vestigingsklimaat wil
hebben voor bedrijven met voldoende en goed gekwalificeerd personeel. Arbeidsmigranten zijn hier een
belangrijke factor in. “Een bedrijf dat zich vestigt, bepaalt het aantal en type arbeidsmigranten.” Gezien de
schaarste op de arbeidsmarkt (ook internationaal), worden de secundaire arbeidsvoorwaarden hierbij steeds
belangrijker. Oftewel, goed werkgeverschap en een goed huisvestingsaanbod vormt een randvoorwaarde om
goed personeel aan te kunnen trekken. Vraag is hoe we als gemeente en regio de “goede” bedrijven kunnen
aantrekken die hier op in willen zetten.

     3.1        Huidige situatie
De gemeente Moerdijk heeft door het Industrieterrein Moerdijk van oudsher te maken met arbeidsmigranten.
In 2013 telde de gemeente Moerdijk 20.600 arbeidsplaatsen. Na een daling is het aantal arbeidsplaatsen in
2018 toegenomen naar 21.500 arbeidsplaatsen.

                      Arbeidsplaatsen        Werkloosheid
                         Moerdijk             Moerdijk
        2013              20.600                 840
        2014              20.100                 880
        2015              20.300                 830
        2016              19.400                 790
        2017              19.800                 670
        2018              21.500                 520
Bron: CBS Regionale kerncijfers Nederland

De toename van werkgelegenheid is gunstig voor onze inwoners. We zien het aantal mensen in de WW
teruglopen van 840 in 2013 naar 520 in 2018. Met een aantal bedrijven in Moerdijk zijn afspraken gemaakt
over de inzet van mensen die een uitkering ontvangen. Op die manier kunnen zij werkervaring opdoen en
mogelijk doorstromen naar een vaste baan.

Veel bedrijven krijgen niet alle vacatures ingevuld met personeel uit de regio en zijn afhankelijk van de inzet
van arbeidsmigranten. Ook in de toekomst zijn arbeidsmigranten hard nodig om bedrijven draaiend te kunnen
houden. De omvang van de werkzame bevolking tussen 20-65 jaar zal ook in Moerdijk de komende jaren
afnemen door de ontgroening en vergrijzing.

 35,0

 30,0

 25,0                                                  0-14 jaar
                                                       15-29 jaar
 20,0
                                                       30-54 jaar
 15,0
                                                       55-64 jaar
 10,0                                                  65-74 jaar
  5,0                                                  75+

  0,0
        2017
        2020
        2023
        2026
        2029
        2032
        2035
        2038




Tabel Leeftijdsspecifieke bevolkingsontwikkelingen Moerdijk 2017-2040 (%)
Bron: Provinciale bevolkingsprognose 2017


Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                         Pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>De vraag naar arbeid zal deels afnemen door ontwikkelingen op het gebied van digitalisering, robotisering en
automatisering, maar de verwachting is dat ook in de toekomt de inzet van arbeidskrachten van buiten
Nederland noodzakelijk blijft. Dit betekent dat er bij uitbreiding of nieuwvestiging van bedrijven rekening mee
gehouden moet worden dat hier arbeidsmigranten komen te werken.
Door de provincie is onderzoek gedaan naar arbeidsmigratie in de provincie. Aangegeven wordt dat 2.300
arbeidsmigranten rechtstreeks in dienst zijn bij een in Moerdijk gevestigde werkgever. Hiernaast is een groot
aantal arbeidsmigranten in dienst bij een uitzendbureau, waarbij door de provincie ingeschat wordt dat dit in
verhouding 50%-50% is. In totaal zouden conform deze inschatting op dit moment 4.600 arbeidsmigranten in
de gemeente Moerdijk werkzaam zijn.

    Rechtstreeks in dienst bij werkgever in Moerdijk                                         2300
    Schatting in dienst via uitzendbureau in Moerdijk                                        2300
    Schatting totaal werkzame arbeidsmigranten in Moerdijk                                   4600
    Bron: onderzoek PON jan. 2020 en inschatting provincie



        3.2        LPM:
In samenspraak met provincie, regio en gemeente ontwikkelt het Havenbedrijf het Logistieke Park Moerdijk
(LPM). Goedkeuring van het Provinciaal Inpassingsplan LPM (PIP) dat deze ontwikkeling mogelijk moet maken,
ligt momenteel voor bij RvS. Uitspraak wordt deze zomer verwacht.

Een van de doelstellingen van het LPM is de stimulering van de regionale economie en de werkgelegenheid. De
regio West-Brabant heeft van oudsher een bovengemiddeld groot aandeel laagopgeleiden in de
beroepsbevolking. Het LPM biedt 1450 tot 1950 directe banen voor laagopgeleiden. De logistieke sector is ook
de meest kansrijke sector voor laagopgeleiden om duurzaam werk te vinden. Uit: prognose cijfers AT Osborne
2019:

     3.2.1 Werkgelegenheid LPM:
Uit: prognose cijfers AT Osborne 2019 en Stec rapport sociaal economische effecten LPM 2014
Het oppervlak van het LPM bedraagt 142,5 ha. Het gemiddelde aantal arbeidsplaatsen in de logistieke sector,
mede toegespitst op de sub sector ‘value added logistics3/value addes services4’ bedraagt 25 tot 30 per ha. De
beoogde bedrijvigheid op het LPM zal voor een wezenlijk deel bestaan uit operationeel werk (in
distributiecentra), dus veel banen voor laagopgeleiden. Prognose Stec is 40-45%.

-   Directe werkgelegenheid 3.600 tot 4.350 arbeidsplaatsen, waarvan 1.450 tot 1.950 voor lager opgeleiden.
-   Indirecte werkgelegenheid 1.300 tot 1.800 arbeidsplaatsen (geen specificering naar lager opgeleiden).
Prognose aantal arbeidsplaatsen:          ca. 3.600 – 4.350
Prognose Stec 42,5% laagopgeleiden:       ca. 1.700
Schatting 60% arbeidsmigrant:             ca. 1.000

    3.2.2 Regionale verantwoordelijkheid huisvesting arbeidsmigranten LPM
De provincie erkent het belang van LPM en heeft aangegeven dat in de gemeente Moerdijk de komende jaren
extra woningen mogen worden gerealiseerd om te voorzien in de behoefte aan extra woonruimte vanwege de
verwachte extra werkgelegenheid als gevolg van de ontwikkeling van het LPM. Gezien het gemeente-
overstijgende belang van LPM ziet de gemeente Moerdijk ook een regionale verantwoordelijkheid in de te
huisvesten arbeidsmigranten en wil hierover afspraken maken met de regio.

     3.2.3 Bijdrage kernen LPM
Door Stec wordt de bijdrage van het LPM geschat op €320 tot €410 mln. Hiermee heeft LPM een positief effect
op de aantrekkelijkheid van de regio en draagt het bij aan behoud van de voorzieningen in de regio. Het
additioneel bestedingseffect voor Moerdijk wordt op €2 tot €3 miljoen per jaar geraamd. LPM zal hiermee een
bijdrage leveren aan behoud van het voorzieningenniveau (oa. winkels) in Moerdijk en daarmee aan het woon-,
leef-, en werkklimaat.

3 Value added logistics: waarde toevoegen aan een product door een fysieke handeling of een bijkomende dienst uit te voeren, zoals
ompakken of repareren.
4 Value addes services: waarde toevoegen aan een product door een service uit te voeren, zoals call centers of financiële diensten




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                              Pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>     3.3       Rol werkgevers en uitzenders:
De daadwerkelijke werkgevers cq. de inlenende bedrijven zijn verantwoordelijk voor de toename van
arbeidsmigranten en hebben een zorgplicht ten aanzien van hun werknemers. Veel arbeidsmigranten worden
aangesteld op uitzendbasis, zodat de uitzendorganisaties formeel de wettelijke werkgeversrol hebben. Het
vraagt een gedeelde verantwoordelijkheid en “goed werkgeverschap” van zowel de kant van de inlenende
werkgever als van de uitzendorganisatie.


     3.4       Robotisering – automatisering
Robotisering & automatisering draagt het bij aan het oplossen van een arbeidsmarktvraagstuk en het hiermee
samenhangende vraagstuk rondom (huisvesting) arbeidsmigranten. Er is op dit moment al sprake van een
groot tekort aan huisvestingsplekken. De Regionale Economische Ambitie (Economic Board West Brabant,
gedragen door 17 gemeenteraden, onderwijsveld en VNO-NCW) benoemt de urgentie om tot vernieuwing en
innovatie te komen. Focus op digitalisering, automatisering en robotisering leidt tot nieuwe business modellen
en een ander type werkgelegenheid waar West Brabant op langer termijn van kan profiteren.


     3.5       Regionale afstemming bedrijventerreinen
Eind 2019 zijn in regionaal verband afspraken gemaakt over de omgang met huisvestingsvraagstukken op
bedrijventerreinen in West-Brabant. Deze afspraken liggen dit voorjaar bij alle gemeenten voor ter vaststelling.
Afgesproken is om bij verzoeken tot vestiging of uitbreiding van logistieke spelers te toetsen op regionale
meerwaarde. De uitkomst van de toetsing geeft handvat om, voor zo ver dit binnen de sturingsmogelijkheden
van de gemeente ligt, vestiging of uitbreiding actief te faciliteren dan wel te ontmoedigen. Voor de beoordeling
hiervan zijn criteria vastgelegd die betrekking hebben op de regionale gebondenheid en op de
maatschappelijke en economische meerwaarde.

     3.5.1     Beoordelingsaspecten regionale meerwaarde:
 Regionale gebondenheid                                       Maatschappelijke en economische meerwaarde
 • Uitbreiding of verplaatsing van lokaal/ regionaal          • Bedrijf betreft VAL-VAS logistiek of ketenregie.
 bedrijf.                                                     • Bedrijf zet stevig in op robotisering/ innovatie/ automatisering.
 • Logistieke operatie die ge- of verbonden is met een        • Er is een gezonde balans tussen inzet (boven)regionaal
 regionaal gevestigd productiebedrijf of                      personeel en inzet arbeidsmigranten.
 hoofdkantoor.                                                • Er is bereidheid om samenwerking met werkplein en
 • Samenwerking met regionale kennisinstelling (ROC           onderwijsinstellingen in relatie tot arbeidsmarkt- &
 West-Brabant, NLDA of BUAS) of deelname in                   onderwijsprojecten, participatie en inburgering concreet vorm
 regionale innovatieprojecten.                                te geven.
 • West Brabantse toeleveranciers,                            • Bedrijf levert bijdrage aan klimaatopgave – energietransitie
 afnemers/innovatiepartners.                                  (bijvoorbeeld in de vorm van circulair bouwen, BREEAM-
 • Gebruik van regionale haven, spoor, buis,                  certificering, zon-op-dak, etc.).
 binnenvaart.                                                 • Bedrijf levert bijdrage aan modal shift (van weg naar water,
                                                              buis, spoor).
                                                              • Bedrijf levert een bijdrage aan (sociale) innovatieprojecten in
                                                              de regio.
Uit: Regionale afspraken bedrijventerreinen West-Brabant 2019-2023, Stec groep



Specifiek voor arbeidsmigranten is regionaal afgesproken dat bij nieuwvestiging en uitbreiding de benodigde
inzet van arbeidsmigranten en realisatie van voldoende kwalitatieve huisvesting voor arbeidsmigranten vooraf
besproken moet worden. Hierbij geldt de SNF norm als uitgangspunt.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                        Pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Regionale afspraken bedrijventerreinen inzake arbeidshuisvesting:
6.1 We constateren dat de (tijdelijke) huisvesting van arbeidsmigranten al een probleem is bij de bestaande bedrijven en in
de bestaande context. Het hebben van voldoende huisvesting behoeft aandacht. We achten het minimaal nodig dat de
huidige situatie (aantal arbeidsmigranten) op lokaal en regionaal niveau in beeld wordt gebracht en iedere gemeente haar
verantwoordelijkheid neemt.
6.2 Bij bedrijven die zich melden bij een gemeente (nieuwvestiging en uitbreiding), inventariseert de gemeente of gebruik
wordt gemaakt van arbeidsmigranten en hoe huisvesting geregeld zal worden.
6.3 De realisatie (en locatiekeuze) van voldoende huisvesting is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het bedrijf, de
huisvester en de gemeente, en waar relevant de regio. We zetten in op kwaliteit, wat betekent dat de voorziening een SNF-
keurmerk heeft en er altijd sprake is van een beheersplan.
6.4 We monitoren de ontwikkelingen rondom de Wet arbeidsmarkt in balans omdat dit mogelijk effect gaat hebben op een
langer verblijf van arbeidsmigranten.
6.5 Samen met bedrijven blijven we de mogelijkheden benutten om een brug te leggen tussen arbeid en inwoners met een
afstand tot de arbeidsmarkt. Dit vanuit het social return principe. En om het al beschikbare arbeidspotentieel in de
gemeente/regio zo goed mogelijk te benutten.
Uit: Regionale afspraken bedrijventerreinen West-Brabant 2019-2023, Stec groep



     3.5.2 Wat willen we regionaal regelen bij vestiging van bedrijven:
    Vaststellen van de concept regionale afspraken bedrijventerreinen waarin een werkwijze is opgenomen
     over omgang vestigingskandidaten die gebruik maken van arbeidsmigranten (gepland in mei 2020).
    Nader onderzoek en kennisdeling over sturingsmogelijkheden: de gemaakte regionale afspraken over het
     actief faciliteren of ontmoedigen bij vestiging of uitbreiding zijn maar zeer beperkt afdwingbaar.
     Gemeenten zijn immers vaak geen grondeigenaar en de wet stelt dat bouwaanvragen alleen op ruimtelijke
     gronden mogen worden afgewezen. Bij aanvragen om een omgevingsvergunning die niet passen in het
     bestemmingsplan is het al dan niet voldoen aan de regionale afspraken dan ook geen weigeringsgrond. Om
     deze reden is het wenselijk om op regionaal niveau ervaring en kennis op te doen over het benutten van
     publieke en private sturingsmogelijkheden. Zowel richting het bedrijf als richting de huisvester van
     arbeidsmigranten.
    Inzetten op programma’s voor (om)scholing/ bijscholing van arbeidsmigranten, zodat zij ook iets kunnen
     betekenen voor arbeidsmarktvraag in de toekomst. Rapport RWB Wise up: daling en mogelijk verschuiving
     te zien: van ongeschoold, naar (technisch) geschoold personeel.
    Financieringsarrangementen voor bedrijven die willen investeren in robotisering/ automatisering/
     innovatie (Rewin en PNB/BOM)
    Bouwen aan infrastructuur in de regio voor automatiserings- en digitaliseringsvraagstukken (EBWB, Rewin,
     RWB wise up)


     3.6       Gemeentelijk beleid
In de beleidsbegroting 2020 staan economische beleidsdoelen beschreven die uitgangspunt zijn voor het op te
stellen beleid in Moerdijk.

     3.6.1 Economische beleidsdoelen Moerdijk uit beleidsbegroting 2020:
    We hebben een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven
    We benutten de economische kracht van het Haven- en Industrieterrein ten behoeve van een vitaal en
     duurzaam Moerdijk
    We positioneren en profileren Moerdijk als aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreatie om
     jonge gezinnen aan te trekken
    Er is voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven

     3.6.2 Huidig beleid gemeente vanuit economisch perspectief:
Op dit moment gelden geen specifieke richtlijnen ten aanzien van vestiging van bedrijven met veel
arbeidsmigranten. Er zijn geen afspraken met het Havenbedrijf Moerdijk over de werkwijze in geval van
vestiging van bedrijven met specifieke arbeidsmarktopgave. Met betrekking tot het LPM is afgesproken dat
sprake is van een duurzaam en innovatief profiel. Dit is niet nader geconcretiseerd.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                  Pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>     3.6.3 Wat willen we lokaal regelen bij vestiging van bedrijven:
De gemeente wil de regionale afspraken bedrijventerreinen waar mogelijk lokaal toepassen. Afspraken
hierover moeten vooraf bij de uitgifte van het bedrijventerrein worden vastgelegd. De meeste gronden worden
echter uitgegeven door het Havenbedrijf. Zij zijn formeel niet gebonden aan de in RWB verband gemaakte
afspraken. Om te verkennen of het Havenbedrijf in dezelfde lijn wil handelen, zal hierover op bestuurlijk niveau
in gesprek worden gegaan.

Zoals eerder benoemd zijn de regionale bedrijventerrein afspraken geen weigeringsgrond voor aanvragen
omgevingsvergunning. De regionale afspraken kunnen wel gebruikt worden om met de vestigingskandidaten in
gesprek te gaan en hen te bewegen in lijn met de gemaakte afspraken te handelen.

   Uitgangspunt is om de regionale afspraken bedrijventerreinen waar mogelijk lokaal toe te passen en alleen
    vestiging/uitbreiding van logistieke bedrijven te faciliteren indien er sprake is van regionale meerwaarde,
    een innovatief profiel (robotisering/ automatisering) en het bedrijf verantwoordelijkheid neemt voor de
    oplossing van de huisvestingsopgave voor eventuele arbeidsmigranten.
   Met Havenbedrijf in gesprek of zij in lijn met de regionale afspraken willen handelen bij de beoordeling van
    vestigingsverzoeken en de uitgifte van gronden.
   Huisvestingsverzoeken voor vestiging op LPM bespreken in “Commissie vestiging XL” (provincie,
    Havenbedrijf, BOM, Rewin, gemeente) waarbij de regionale afspraken bedrijventerreinen als leidraad
    worden gehanteerd.
   Bij een aanvraag om een omgevingsvergunning de aanvraag toetsen op de regionale afspraken
    bedrijventerreinen en met initiatiefnemer het gesprek hierover aangaan.


Op economisch gebied is het dus met name van belang om regionaal afspraken te maken, onderzoek uit te
zetten en opleidingsmogelijkheden en infrastructuur te ontwikkelen. Voor Moerdijk geldt dat we hierbij de
regionale afspraken bedrijventerreinen waar mogelijk ook lokaal willen toepassen.




    3.6.4    Beleidskeuzes economisch perspectief

    1.   Uitgangspunt om de regionale afspraken bedrijventerreinen waar mogelijk lokaal toe te passen
         en alleen vestiging/uitbreiding van logistieke bedrijven te faciliteren indien er sprake is van
         regionale meerwaarde, een innovatief profiel (robotisering/ automatisering) en het bedrijf
         verantwoordelijkheid neemt voor de oplossing van de huisvestingsopgave voor eventuele
         arbeidsmigranten
    2.   Met Havenbedrijf in gesprek of zij in lijn met de regionale afspraken willen handelen bij de
         beoordeling van vestigingsverzoeken en de uitgifte van gronden
    3.   Huisvestingsverzoeken voor vestiging op LPM bespreken in “Commissie vestiging XL” (provincie,
         Havenbedrijf, BOM, Rewin, gemeente) waarbij de regionale afspraken bedrijventerreinen als
         leidraad worden gehanteerd.
    4.   Convenant met (grote) bedrijven met afspraken over gebruik maken van gecertificeerde
         huisvesters en uitzendbureaus, in- en uitschrijving, de rol van werkgevers op het gebied van taal,
         participatie en informatievoorziening aan arbeidsmigranten etc.
    5.   Regionaal nader onderzoek naar publieke en private sturingsmogelijkheden
    6.   Regionaal opzetten Opleidingsmogelijkheden arbeidsmigranten t.b.v. duurzame inzetbaarheid
         (RWB, Regionaal Werkbedrijf)
    7.   Regionaal bouwen aan infrastructuur in de regio voor automatiserings- en
         digitaliseringsvraagstukken (EBWB, Rewin, RWB Wise up)
    8.   Bij een aanvraag om een omgevingsvergunning de aanvraag toetsen op de regionale afspraken
         bedrijventerreinen en met initiatiefnemer het gesprek hierover aangaan.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     4. Arbeidsmigranten vanuit Volkshuisvestelijk perspectief
De verantwoordelijkheid voor het creëren van voldoende maatschappelijk verantwoorde huisvesting ligt
primair bij de werkgevers danwel de uitzendbureaus. De gemeente heeft een faciliterende en verbindende rol.
Projectontwikkelaars en huisvesters kunnen initiatieven ontwikkelen indien er een relatie is met de huisvesting
voor arbeidsmigranten van lokale bedrijven.

4.1 Huidige situatie huisvesting Moerdijk
De formele woonmogelijkheden voor arbeidsmigranten in Moerdijk zijn beperkt. Vergunning is verleend voor
541 plaatsen:
    Hotel Port of Moerdijk (141 plaatsen)
 Agrarische bedrijfswoningen en units (300 plaatsen)
 Pensions (100 plaatsen)
Daarnaast is bekend dat arbeidsmigranten gehuisvest worden op campings, bij agrariërs in caravans en in een
aantal woonhuizen in de kernen. (Zie bijlage 2)

Er zijn short stay locaties bekend voor 659 arbeidsmigranten, waarvan dus 541 formele woonmogelijkheden in
de gemeente Moerdijk. Er staan 582 arbeidsmigranten ingeschreven in het bevolkingsregister. Onderzoek van
Companen geeft als indicatie dat het werkelijke aantal in de gemeente woonachtige arbeidsmigranten ca. 2
maal hoger is, zodat naar schatting ca. 1.200 arbeidsmigranten wonen in onze gemeente.

Formele woonmogelijkheden                                 541
BRP (april 2019)                                          582
VTH (april 2019), short stay locaties                     659

Onderzoek Companen (2016) leert factor 2                  1.200
Bron: gemeente Moerdijk


Er wonen in Moerdijk minder arbeidsmigranten dan gemiddeld in de provincie. In verhouding tot het aantal
arbeidsplaatsen wonen in Moerdijk 5,6% arbeidsmigranten tegen 8,3% gemiddeld in de provincie. Afgezet
tegen het aantal inwoners wonen in Moerdijk 3,2% arbeidsmigranten tegen 4,2% gemiddeld.

                                       Moerdijk                                    Noord-Brabant
                      aantal arbeids t.o.v. arbeids     t.o.v.    aantal arbeids   t.o.v. arbeids
                        migranten       plaatsen      inwoners      migranten         plaatsen      t.o.v. inwoners
                                         21.500        37.000                        1.303.900        2.545.000

 Ingeschreven BRP          600            2,8%          1,6%         54.000            4,1%              2,1%

 inschatting totaal       1.200           5,6%          3,2%         108.000           8,3%              4,2%



In verhouding tot de 4.600 arbeidsmigranten die naar schatting in onze gemeente werken, zijn de
huisvestingsmogelijkheden erg beperkt. Moerdijk heeft dus nog een flinke opgave in de huisvesting van
arbeidsmigranten. Lokale bedrijven willen hun werknemers liefst binnen de gemeente huisvesten om lange
reistijden te voorkomen. Als gemeente vinden we het belangrijk dat in Moerdijk arbeidsmigranten worden
gehuisvest die hier ook werken. Tegelijkertijd moet als kanttekening worden geplaatst dat arbeidsmigranten
vrij zijn om te werken en wonen waar zij willen.

4.2 Ontwikkeling
Zoals toegelicht in 2.1.1 is de groei van het inwoneraantal voor het grootste deel door de toename van
arbeidsmigranten. De nieuwe bevolkings- en woningbehoefteprognose van de provincie wordt in mei
verwacht. De verwachting is dat in alle gemeenten de behoefte naar boven wordt bijgesteld door deze hogere
instroom van arbeidsmigranten, zodat voor deze arbeidsmigranten ook daadwerkelijk extra
huisvestingsmogelijkheden moeten worden gerealiseerd.



Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                                    Pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>4.3 Regio
4.3.1    Taakstelling regio
In 2012/2013 is door bureau Gerrichhauzen en Partners de “QuickScan Arbeidsmigranten Regio
West-Brabant” opgesteld. Per gemeente is hierin een taakstelling afgesproken. Dit was voor Moerdijk 420
goede huisvestingsplaatsen voor arbeidsmigranten. Deze taakstelling is behaald.
Gesteld kan worden dat sinds 2013 de arbeidsmigratie fors is toegenomen dus dat de taakstelling naar boven
moet worden bijgesteld. Hier zijn geen concrete aantallen voor vastgelegd. Wel is op basis van deze Quick scan
regionaal de algemene stelling afgesproken dat “iedere gemeente de opgave heeft om zorg te dragen voor
voldoende goede huisvesting voor het aantal arbeidsmigranten dat werkzaam is in de gemeente. Bij
werkgelegenheidsprojecten met bovenlokaal belang (zoals AFC Nieuw Prinsenland en Logistiek Park Moerdijk)
kunnen nadere afspraken worden gemaakt over de huisvesting van arbeidsmigranten in meer gemeenten.”


4.3.2 Afstemming corporaties
Corporaties zijn in meerdere gemeenten actief en het is gewenst met de betreffende gemeenten cq. sub regio
een gezamenlijke visie te bepalen op de rol van de corporaties inzake de huisvesting van arbeidsmigranten en
partnerships hierin te vormen bij de aansturing en het afstemmen van prestatieafspraken.


4.3.3    Beleidskeuzes Regionale afstemming huisvesting:

    1.   Convenant huisvesting arbeidsmigranten met huisvesters en uitzendbureaus met afspraken
         over certificering huisvesters en uitzendbureaus, kwaliteitsnormen, registratie,
         informatievoorziening etc.
    2.   Regionaal afspraken maken over de huisvesting van arbeidsmigranten van de regionale
         bedrijfslocatie LPM
    3.   Met subregio West gezamenlijke visie bepalen op rol corporaties inzake huisvesting
         arbeidsmigranten.
    4.   Met Halderberge, Steenbergen en Moerdijk (Woonkwartier als zelfde corporatie) partnerships
         vormen bij aansturing/ prestatie afspraken.
    5.   Kennisdeling over sturingsmogelijkheden: publiek en privaat.




4.4 Gemeentelijk beleid
In de beleidsbegroting 2020 staan beleidsdoelen beschreven die uitgangspunt zijn voor het op te stellen beleid
in Moerdijk.


4.4.1 Volkshuisvestelijke beleidsdoelen Moerdijk uit beleidsbegroting 2020:
Om het aantal inwoners in onze gemeente te vergroten of op z’n minst op peil te houden zijn de volgende
beleidsdoelen geformuleerd:

“Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk”:
 We proberen huidige bewoners te behouden en nieuwe inwoners te trekken
 Het aantal en soort woningen in onze gemeente past bij de samenstelling van onze bevolking




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                       Pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>4.4.2    Huidig gemeentelijk beleid huisvesting arbeidsmigranten




4.4.3 Wat willen we als gemeente voor de huisvesting van arbeidsmigranten
Conform de regionale afspraak is het de ambitie in Moerdijk om het aantal arbeidsmigranten dat in de
gemeente woont en het aantal arbeidsmigranten dat in de gemeente werkt meer in balans met elkaar te
brengen. Dat betekent dat er meer mogelijkheden moeten komen voor het huisvesten van arbeidsmigranten.
Op deze manier wil Moerdijk haar verantwoordelijkheid nemen en de arbeidsmigranten verwelkomen. De
arbeidsmigranten zijn van essentieel belang voor de economische groei binnen de gemeente.
Uitgangspunt is dat goede huisvesting goed personeel aantrekt. Hoe beter de kwaliteit, hoe sterker de lokale
verbondenheid en continuïteit. Gekozen wordt dan ook voor een hoge kwaliteit huisvesting in Moerdijk.

Een aantal gemeenten heeft in het beleid opgenomen dat maximaal 10% van de bevolking arbeidsmigrant mag
zijn. Dit zou voor gemeente Moerdijk ca. 3.700 arbeidsmigranten zijn. Dit is niet te handhaven en een loze
beleidsstelling. Deze stelling wordt dan ook niet overgenomen.


4.5 Soorten huisvesting short, mid en long stay
De arbeidsmigranten verblijven voor kortere of langere periode in Nederland. De personen die voor kortere tijd
in Nederland verblijven, stellen geen hoge eisen aan de huisvesting. Zij wenden zich niet tot de reguliere
woningmarkt. Er zijn ook arbeidsmigranten die zich permanent vestigen in normale woningen en alle vormen
hiertussen. Alle vormen arbeidsmigranten zijn aanwezig binnen elke gemeente. Er wordt een indeling gemaakt
naar :

Short stay:      tijdelijke (tot 1 jaar)   logiesvorm; gedeelde voorzieningen        geen integratie
Mid stay:        1 – 3 jaar                tussenvormen
Long stay:       permanente (jaarrond)     normale woningen                          wel integratie

Het is belangrijk een gevarieerd aanbod te creëren, afgestemd op de behoeften van de verschillende
arbeidsmigranten. Het is belangrijk dat huisvesting voor arbeidsmigranten maatschappelijk verantwoord is. Dit
betekent dat we willen zorgen voor een breed spectrum aan soorten huisvesting verspreid over meerdere
locaties, afgestemd op de behoeften van arbeidsmigranten. Het is van belang om als gemeente hiervoor
verantwoorde kaders vast te stellen.

Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>4.6 Short stay:
Onder short stay wordt verstaan het tijdelijk huisvesten van arbeidsmigranten (tot 1 jaar). Arbeidsmigranten in
de short stay komen voor korte termijn met als doel geld te verdienen. Deze groep zoekt goedkope huisvesting
en vindt gedeelde voorzieningen geen probleem. Integratie wordt niet gezocht. Short stay gebeurt vaak in
gewone woningen verspreid in de wijken, in pensions, op campings of geconcentreerd op grotere locaties.
Geconcentreerd op grotere locaties is positief voor de beheersbaarheid en er worden geen woningen
onttrokken. Spreiden in de wijken is positief voor integratie/participatie, maar gaat ten koste van de gewone
woningvoorraad en is lastig te beheersen. Geen regie kent alleen nadelen.


                             Concentreren -       Spreiden -
Short stay                    grootschalig       kleinschalig      geen regie

integratie/participatie                  -        +                      -
beheersbaarheid                +                           -             -
toezicht/handhaving            +                           -             -
veiligheid/registratie         +                           -             -
onttrekken woningen            +                           -             -

Short stay vindt plaats in grootschalige huisvestingscomplexen, op campings- en in recreatiewoningen, in
hotel/pensions en als kamerverhuur in gewone woningen of getransformeerde panden. In de agrarische sector
vindt ook short stay plaats. Deze worden apart beschreven.

4.6.1 Exploitatievergunning
Naast de reguliere vergunningen voor de realisatie, dient voor de exploitatie van de short stay huisvesting ook
een vergunning aangevraagd te worden. Met deze exploitatievergunning wordt wildgroei van
huisvestingslocaties/plekken voorkomen en het adequate beheer geregeld. In een exploitatievergunning
worden afspraken vastgelegd over beheer, communicatie, kwaliteitsnormen, registratie, onderhoud etc. Over
de exploitatievergunning kan pas worden beslist als de locatie planologisch is geregeld.
Alle aanvragen voor een exploitatievergunning dienen een zogenaamde Bibob-toets te krijgen. De Bibob-toets
volgt uit de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob). Bij de toets
wordt de integriteit van houders en/of aanvragers nagegaan. Concreet betekent dit dat de achtergronden en
eventuele strafbare feiten van een aanvrager getoetst worden.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>4.6.2 Grootschalige short stay:
Complexen voor grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten voor de short stay worden vaak gerealiseerd
als tijdelijke voorziening voor 10-15 jaar. Het zijn veelal complexen met logiesvoorzieningen, dus niet volledig
zelfstandige huisvesting met gemeenschappelijke voorzieningen voor wassen, ontspanning ed. en zijn bedoeld
voor kort verblijf van max. 1 jaar.

De verantwoordelijkheid van de huisvesting van (met name short stay) arbeidsmigranten ligt in eerste instantie
bij de werkgever. De gemeente is verantwoordelijk voor het stellen van de beleidskaders. Op dit moment is er
in Moerdijk 1 grootschalige short stay locatie, te weten Hotel Port of Moerdijk met 141 plaatsen.

Er is grote behoefte aan extra huisvestingsmogelijkheden voor de short stay. Geconcentreerd op grotere
locaties is positief voor de beheersbaarheid en er worden geen woningen onttrokken. Het is dan ook belangrijk
dat door de gemeente hiervoor beleid wordt opgesteld.

Beleidskeuzes dienen gemaakt te worden voor de ontwikkeling van grootschalige short stay huisvesting:
     Gaan we als gemeente een inventarisatie maken van mogelijke locaties voor het realiseren van een
        grootschalige short stay huisvesting danwel een afwegingskader met bijvoorbeeld minimale
        afstandsnormen opstellen. Hierbij is tevens de keuze of locaties dichtbij de werkplek op
        bedrijventerrein worden meegenomen. Voorgesteld wordt om als gemeente de inventarisatie te gaan
        opstellen waarbij locaties op bedrijventerreinen worden meegenomen indien de veiligheid geborgd is.
        Het zal niet op bedrijventerrein Moerdijk kunnen, maar wellicht wel op bedrijventerreinen in
        Zwanengat of Klundert.
     Gaan we vooraf een maximum aantal arbeidsmigranten bepalen danwel het aantal arbeidsmigranten
        op een locatie afhankelijk stellen van de locatie. Er zijn gemeenten die vooraf een maximum aantal
        plaatsen hebben opgenomen (bijv. Waalwijk max. 400), maar dit maximum wordt met name bepaald
        door omgevingsfactoren zoals bereikbaarheid, parkeernormen, gebouw, aanvaardbaar woon- en
        leefklimaat, geen belemmeringen voor omliggende bedrijven etc. Voorgesteld wordt vooraf niet een
        maximum aantal te bepalen.
     Door de gemeente zullen voorwaarden voor realisatie, exploitatie en beheer worden opgesteld.
        Hierbij kan worden gedacht aan voorwaarden voor een aanvaardbaar woon- en leefklimaat, geen
        belemmeringen voor (ontwikkeling van) omliggende (agrarische) bedrijven, afstandsnormen tussen
        locaties, een minimale kwaliteitsnorm zoals SNF norm met eventueel extra eisen, parkeergelegenheid,
        een communicatieplan, een exploitatievergunning met afspraken over een goede registratie,
        huishoudelijk reglement in de taal van de bewoners, het regelen van beheer en toezicht met een
        aanspreekbare beheerder etc. Bekeken zal worden of er een register wordt opgesteld van huisvesters
        die huisvesting mogen realiseren/exploiteren in de gemeente. Hiermee kunnen malafide bedrijven
        worden geweerd. Uitgangspunt hierbij is het spreiden van locaties en van huisvesters. Complexen voor
        grootschalige huisvesting van arbeidsmigranten voor de short stay worden gerealiseerd als tijdelijke
        voorziening voor 10-15 jaar en zijn bedoeld voor kort verblijf van max. 1 jaar.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>4.6.3    Beleidskeuzes grootschalige huisvesting short stay

    1.   De gemeente gaat een inventarisatie maken van mogelijke locaties voor het realiseren van een
         grootschalige short stay huisvesting. Hierbij worden met name locaties op bedrijventerreinen
         meegenomen, indien veiligheid geborgd is.
    2.   Bij verzoeken voor nieuwe grootschalige huisvesting gaan we medewerking en het maximaal
         aantal arbeidsmigranten afstemmen op de locatie (bereikbaarheid, parkeren, woon- en
         leefklimaat, belemmeringen ontwikkelingen omliggende bedrijven etc.) (Opstellen
         afwegingskader passendheid omgeving)
    3.   Door de gemeente worden voorwaarden voor realisatie, exploitatie en beheer opgesteld. Voor
         exploitatie zal een vergunning moeten worden aangevraagd. Bekeken zal worden of er een
         register wordt opgesteld van huisvesters. Uitgangspunt is het spreiden van locaties en van
         huisvesters. Complexen zijn tijdelijk voor 10-15 jaar en bedoeld voor kort verblijf van max. 1
         jaar.



4.6.4 Short stay op campings en in recreatiewoningen
In de Beleidsvisie arbeidsmigranten 2008 was short stay van arbeidsmigranten op campings toegestaan. In het
bestemmingsplan buitengebied 2018 is dit expliciet niet meer toegestaan. Er zijn een aantal campings waar
arbeidsmigranten wonen.
Aangegeven kan worden dat structurele bewoning op campings niet gewenst is. Het verblijf van
arbeidsmigranten op een camping schaadt het toeristisch recreatief karakter. Er wordt geen nieuwe
huisvesting van arbeidsmigranten op campings toegestaan zoals vastgesteld in het vigerend bestemmingsplan
Buitengebied. De bestaande huisvesting van arbeidsmigranten op basis van de oude beleidsvisie
arbeidsmigranten 2008 op de campings Bovensluis in Willemstad en Waterweelde en Lochtenburg in
Moerdijk, worden in principe gedoogd zolang onvoldoende huisvestingsmogelijkheden beschikbaar zijn.
Voorwaarde hierbij is dat de huisvesting voldoet aan voorwaarden die zullen worden opgesteld, aansluitend bij
de voorwaarden voor de grootschalige short stay complexen qua passendheid bij de omgeving en voorwaarden
voor realisatie, exploitatie en beheer. Indien voldaan wordt aan deze voorwaarden kunnen tijdelijke
gedoogverklaringen worden opgesteld. ) Verzoeken voor het geheel omzetten van een camping naar een
huisvestingslocatie voor arbeidsmigranten zullen volgens de gebruikelijke RO procedure in behandeling worden
genomen. Hierbij wordt rekening gehouden met het op te stellen afwegingskader grootschalige huisvesting.

4.6.5 Short stay in pensions
Er zijn een aantal pensions in de gemeente Moerdijk waar arbeidsmigranten gehuisvest worden. Deze pensions
zijn verspreid over de gemeente gelegen in de kernen Klundert, Moerdijk, Willemstad en Zevenbergen.
Pensions zijn in principe bij uitstek geschikt voor de short stay huisvesting van arbeidsmigranten. Er worden
dan ook mogelijkheden geboden om nieuwe pensions te realiseren op vrijkomende bedrijfslocaties in de
kernen. Op deze locaties kan worden bekeken of een permanente wijziging van de bestemming ten behoeve
van maatschappelijk verantwoorde huisvesting van arbeidsmigranten mogelijk is. Dit sluit aan bij het
uitgangspunt van zuinig ruimtegebruik en draagt bij aan de planologische hergebruiksmogelijkheden van
vrijkomende locaties. Hiervoor zullen normen worden opgesteld, die aansluiten bij de op te stellen normen
voor de grootschalige huisvesting short stay qua passendheid bij de omgeving en voorwaarden voor realisatie,
exploitatie en beheer. Indien voldaan wordt aan deze voorwaarden kan de benodigde omgevingsvergunning
danwel herziening van het bestemmingsplan worden aangevraagd.

4.6.6 Short stay in kamergewijze verhuur na transformatie panden
Short stay met kamergewijze verhuur in bijzondere panden kan een goede mogelijkheid zijn om
arbeidsmigranten te huisvesten. Dit zal per aanvraag bekeken worden en is maatwerk.

4.6.7 Short stay in kamergewijze verhuur woningen
Kamergewijze verhuur van gewone woningen aan arbeidsmigranten vindt regelmatig plaats. De bewoners van
deze panden wisselen vaak en deze groep arbeidsmigranten is niet gericht op integratie. Bovendien zijn deze
woningen niet meer beschikbaar voor permanente bewoning voor bijvoorbeeld starters en heeft het een


Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                      Pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>prijsopdrijvend effect. Op dit moment is het formeel niet toegestaan dat woningen kamergewijs verhuurd
worden. In het veegplan kernen (2017) is bepaald dat in woningen alleen huishoudens mogen wonen met
verbondenheid en continuïteit in samenstelling. Gezien de beschreven effecten wordt dit beleid niet
heroverwogen.

4.6.8 Short stay buitengebied:
In het buitengebied is de vraag naar tijdelijke arbeidskrachten vooral gekoppeld aan de seizoenspieken. Het is
de wens om verstening van het buitengebied zoveel mogelijk te voorkomen. In de Visie Buitengebied is de
primaire keuze gemaakt dat deze arbeiders in de bestaande (vrijgekomen) woningen op het agrarisch erf
kamergewijs mogen worden gehuisvest of in bestaande woningen in de kernen. Is dat niet mogelijk, dan
mogen er tijdelijke voorzieningen in de vorm van woonunits op het erf worden geplaatst en gebruikt. Tijdelijk
betekent hierbij maximaal 9 maanden per jaar. In het bestemmingsplan buitengebied is vastgelegd dat het
gezamenlijk aantal bewoners op een perceel niet meer mag bedragen dan 50 personen. Doel is dat ieder
agrarisch bedrijf zijn eigen huisvesting oplost. Het bieden van huisvestingsgelegenheid in de vorm van sta- of
toercaravans, kampeerauto's en/of tenten wordt niet toegestaan. De woonunits dienen op passende wijze in
het landschap te worden ingepast. Parkeren dient op het eigen erf plaats te vinden. Huisvesting van
arbeidsmigranten in bedrijfsgebouwen wordt niet wenselijk geacht, omdat hiermee permanente
huisvestingsvoorzieningen ontstaan. In beginsel mag er alleen huisvesting plaatsvinden van seizoenarbeiders,
die op het betreffende bedrijf werkzaam zijn. Omdat het moment waarop veel seizoenarbeiders nodig zijn, per
bedrijfstak kunnen verschillen, is tevens aangegeven dat ook huisvesting mag plaatsvinden van arbeiders die op
een naastgelegen bedrijf werkzaam zijn. In geval van een piek in arbeidsbehoefte kan zodoende optimaal
gebruik worden gemaakt van de aanwezige huisvestingsmogelijkheden
Past een verzoek niet binnen de voorschriften van het bestemmingsplan, dan moet de ondernemer
onderbouwen dat het verzoek past binnen het dynamisch afwegingskader zoals beschreven in de Visie
Buitengebied. Is een verzoek goed in te passen in de omgeving, dan kan daar via een uitgebreide ruimtelijke
procedure aan mee gewerkt worden.

Het bestemmingsplan buitengebied is opgesteld na een interactief proces met alle betrokken partners in het
buitengebied, met de raad en met heel veel individuele bewoners en bedrijven. Het plan is in 2019
onherroepelijk vastgesteld. Er wordt dan ook voor gekozen om dit beleid niet te heroverwegen. Op grond van
het dynamisch afwegingskader kunnen verzoeken die niet passen in het bestemmingsplan worden beoordeeld.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                     Pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>   5.1.1    Beleidskeuzes kleinschalige huisvesting short stay

    4.   Geen kamerverhuur in gewone woningen in de kernen toestaan.
    5.   Kamergewijze verhuur bij transformatie van panden is maatwerk.
    6.   Voor huisvesting in pensions worden normen opgesteld. Er zijn mogelijkheden om nieuwe
         pensions te realiseren op vrijkomende bedrijfslocaties in de kernen. (Opstellen normen en
         uitwerken mogelijkheden nieuwe pensions )
    7.   Geen heroverweging van beleid buitengebied.
    8.   Geen nieuwe huisvesting van arbeidsmigranten op campings toestaan. De bestaande situaties
         worden onder voorwaarden gedoogd. (Opstellen voorwaarden en gedoogverklaringen)
         Verzoeken voor het geheel omzetten van een camping naar een huisvestingslocatie voor
         arbeidsmigranten volgens gebruikelijke RO procedure behandelen incl. op te stellen
         afwegingskader .
    9.   Door de gemeente worden voorwaarden passendheid omgeving en voor realisatie, exploitatie
         en beheer opgesteld. Voor exploitatie zal een vergunning moeten worden aangevraagd.
         Bekeken zal worden of er een register wordt opgesteld van huisvesters. Uitgangspunt is het
         spreiden van locaties en van huisvesters. Short stay complexen zijn in principe tijdelijk voor 10-
         15 jaar en bedoeld voor kort verblijf van max. 1 jaar




4.7 Midstay en long stay
Beleidsdoelen van de beleidsbegroting 2020 zijn:
 huidige bewoners te behouden en nieuwe inwoners te trekken voor vitale kernen.
 voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven
 Juist het inzetten op de mid en long stay arbeidsmigranten zorgt voor het aantrekken van nieuwe inwoners en
voor personeel voor bestaande en nieuwe bedrijven.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                          Pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>4.7.1 Mid-stay: Arbeidsmigranten die blijven 1 tot 3 jaar
De groep arbeidsmigranten die hier voor middellange termijn verblijft is heel divers. Binnen deze groep bevindt
zich ook een aantal arbeidskrachten die het grootste deel van het jaar hier werkt en enkele maanden per jaar
terug keert naar eigen land. Zowel hun arbeidssituatie kan variëren als ook hun behoefte om te participeren.
Het is daarom goed dat er verschillende huisvestingsmogelijkheden zijn voor deze groep.

Kamergewijze verhuur is voor deze doelgroep niet gewenst in de reguliere woningvoorraad. Bij transformatie
van panden kan wellicht met maatwerk hier een mogelijkheid worden gevonden, maar de kwaliteit moet goed
kunnen zijn omdat mensen hier langere tijd wonen.

Arbeidsmigranten die zich voor langere tijd vestigen kunnen gebruik maken van het regulier aanbod aan koop-
en huurwoningen. De doorstroming vanuit de short stay is een knelpunt vanwege de wachttijden voor
huurwoningen. Met Woonkwartier wordt gezocht naar alternatieve mogelijkheden voor woningtoewijzing.

Voor deze mid stay arbeidsmigranten willen we de mogelijkheid bieden om flexhuisvesting te realiseren. In
principe is dit tijdelijke huisvesting voor 10-15 jaar. Indien op langere termijn hieraan behoefte blijft kan deze
vorm van huisvesting alsnog naar permanent worden omgezet. Ingezet wordt op kwaliteit/hoogwaardige
huisvesting. Combinaties met andere spoedzoekers worden niet gezocht. Als gemeente gaan we normen
opstellen waar deze hoogwaardige flexhuisvesting aan moet voldoen. We gaan mogelijke locaties
inventariseren waar deze vorm van huisvesting passend kan zijn en gaan onderzoeken of er een gemeentelijke
grondlocatie is om voor huisvesting van deze doelgroep uit te geven. We willen onze corporaties graag partner
maken, maar ook overige initiatieven zullen worden bekeken.

Voor deze flexhuisvesting zullen specifieke beleidsregels opgesteld moeten worden.

4.7.2      Beleidskeuzes huisvesting mid stay

      14. Inzetten op kwaliteit/hoogwaardige Flexhuisvesting (opstellen normen hoogwaardige
          flexhuisvesting)
      15. Geen combinatie met spoedzoekers
      16. Gemeente gaat mogelijke locaties inventariseren waar mid stay huisvesting passend kan
          zijn.
      17. Onderzocht zal worden of er een gemeentelijke grondlocatie is om voor huisvesting van
          deze doelgroep uit te geven
      10. Opstellen voorwaarden passendheid omgeving en voorwaarden realisatie, exploitatie en
          beheer (zie grootschalig: 6+7) Voor exploitatie zal een vergunning moeten worden
          aangevraagd. Uitgangspunt is het spreiden van locaties en van huisvesters. Complexen
          zijn in principe tijdelijk voor 10-15 jaar.
      11. Optie uitwerken om de huisvester te verplichten een aantal extra sociale woningen te
          realiseren voor “gewone inwoners”.
      12. Overleg opstarten met Woonkwartier inzake nieuwbouw en toewijzing


4.7.3 Long-stay: Permanente arbeidsmigrant (jaar rond):
Volgens het Expertisecentrum Flexwonen is circa 30% van de huisvestingsvraag van arbeidsmigranten gezien
hun verwachte verblijfsduur gericht op lang verblijf/vestiging in de gemeente.5 Voor arbeidsmigranten die
besluiten om voor langere tijd of permanent in onze gemeente te blijven, is het mogelijk om zelfstandig een
woning te huren of te kopen.

Arbeidsmigranten zijn de nieuwe toekomstige inwoners van Moerdijk. Zoals aangegeven sturen we aan op
hoge kwaliteit van de huisvesting. Hoe beter de kwaliteit van de huisvesting, hoe sterker de lokale
verbondenheid en continuïteit. Dit is positief voor de bedrijven, voor de kernen en voor de arbeidsmigranten.
Arbeidsmigranten kunnen vergrijzing en wegtrek van inwoners compenseren. Voor de woningcorporaties zijn
arbeidsmigranten een doelgroep van beleid. Dit is verankerd in de prestatie afspraken 2020 met


5   Expertisecentrum Flexwonen 2019 “Routekaart naar goede huisvesting voor EU arbeidsmigranten.”

Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                          Pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Woonkwartier. “ Een bijzondere doelgroep zijn de arbeidsmigranten. We spreken af hier in 2020 nader naar te
kijken, mede in relatie tot de woningmarktonderzoeken en te bezien of Woonkwartier hier ook een rol in kan
spelen.”

De gemeente Moerdijk wil met name in zetten op goede huisvesting voor deze doelgroep. Er zijn voldoende
aantallen woningen om voor deze doelgroep te realiseren door de verwachte ophoging van de
woningbehoefteprognose van de provincie en de afspraak met de provincie om voor realisatie LPM 825
woningen extra te kunnen realiseren. De arbeidsmigranten zijn met name aangewezen op goedkope huur- en
koopwoningen. In de grotere, nog nieuw op te stellen, nieuwbouwplannen willen we dan ook een minimum
percentage goedkope huur- en koopwoningen verplicht gaan stellen. Daarnaast willen we onderzoeken of er
een gemeentelijke grondlocatie is om voor goedkope huur- en koopwoningen uit te geven.




4.7.4    Beleidskeuzes huisvesting long stay

    20. Voor deze doelgroep met name inzetten met kwalitatief hoogwaardige woningen.
    21. Onderzocht zal worden of er een gemeentelijke grondlocatie is om voor realisatie van
        goedkope koop- en huurwoningen uit te geven.
    22. In nieuwbouwplannen minimum % goedkope koop en huur verplichten.
    23. Overleg Woonkwartier over gewenste nieuwbouw en andere vormen van toewijzing.




   5. Arbeidsmigratie vanuit Sociaal-maatschappelijk perspectief

Zoals aangegeven zijn arbeidsmigranten nodig om de Nederlandse welvaart en economische bedrijvigheid op
peil te houden. Onze gemeente wil de verantwoordelijkheid nemen om dit in goede banen te leiden. Dit
betekent dat er oog is voor de dynamiek die ontstaat wanneer grotere groepen mensen van buitenaf in een
gemeente worden gehuisvest. Het sociaal-maatschappelijk perspectief wordt beschreven voor de
arbeidsmigranten en voor de huidige inwoners, waarbij de positieve en negatieve aspecten in beeld worden
gebracht.

Relevante sociaal-maatschappelijke beleidsdoelen in de beleidsbegroting 2020 zijn:
“Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben”:
     Zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Moerdijk zijn zelfredzaam
     Gemeente Moerdijk is een gezonde samenleving waar plek is voor alle inwoners, waar inwoners
        meedoen en er als vanzelfsprekend voor elkaar zijn
     Inwoners die onze ondersteuning nodig hebben, bieden we een passend aanbod dat bij voorkeur zo
        licht en zo snel mogelijk wordt ingezet
     De hulp van de gemeente is kwalitatief goed, gemakkelijk vindbaar en dichtbij


   5.2 Arbeidsmigranten
Arbeidsmigranten kunnen de nieuwe inwoners worden in onze kernen. Doelstelling is dat arbeidsmigranten in
beeld zijn, zelfredzaam zijn, zich thuis voelen en geïntegreerd zijn. In dit hoofdstuk wordt aangegeven hoe we
dit kunnen stimuleren.

    5.2.1 Integratie en participatie
Arbeidsmigranten in onze gemeente zijn voornamelijk EU burgers. Zij hebben daarom geen verplichting tot
integratie in de vorm van inburgering. Integratie en participatie gebeuren dus op basis van vrijwilligheid. Er zijn
verschillende behoeften op het vlak van participatie en integratie voor de verschillende groepen
arbeidsmigranten. Integratie is vaak pas aan de orde voor arbeidsmigranten die besluiten zich voor langere tijd
of permanent in Nederland te vestigen. Het participatieproces echter start op het moment dat ze naar de

Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                           Pagina 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>gemeente Moerdijk komen, door het aanbieden van informatie over wonen, werken en leven in de gemeente.
We sluiten zoveel mogelijk aan bij bestaande voorzieningen en initiatieven als het gaat om participatie en
integratie. Ook wordt de aansluiting gezocht met lokale organisaties en initiatieven. Zo willen we stads- en
dorpstafels en maatschappelijke organisaties hierbij betrekken. Daarnaast is het belangrijk om werkgevers te
betrekken bij het participatieproces van arbeidsmigranten. Het communiceren over lokale regels, normen,
waarden en omgangsvormen is een verantwoordelijkheid die primair bij de werkgever ligt. Werkgevers zijn
vaak goed op de hoogte van de behoeften van hun werknemers.

    5.2.2 Zelfredzaamheid arbeidsmigranten - informatievoorziening
In het op te stellen beleid dienen keuzes gemaakt te worden voor de informatievoorziening om de
weerbaarheid en zelfredzaamheid van arbeidsmigranten te vergroten. Dit kan deels regionaal, maar zal ook
lokaal maatwerk moeten zijn. Regionaal kan informatie worden verstrekt over rechten en plichten, wat te doen
in geval van problemen etc. Veel landelijke informatie voor arbeidsmigranten is beschikbaar in verschillende
talen. Lokaal kan informatie worden verstrekt over het voorzieningenniveau (scholen, huisarts ed.), sociaal
(ontmoeten, sporten, speelplekken) en praktisch (normen en waarden bijv. vuilnis). Gezocht moet worden hoe
en door wie deze informatie verstrekt kan worden op lokaal en regionaal niveau. Goede en betrouwbare
informatie is ook van belang om misstanden te voorkomen. Het College voor de rechten van de mens adviseert
om te voorzien in een laagdrempelig informatieloket in meerdere talen.

    5.2.3 Opleidingsmogelijkheden – taalles
Om goed te kunnen integreren en participeren is het van belang dat arbeidsmigranten de Nederlandse taal
leren. Dit is ook van belang om te kunnen communiceren met scholen of met de huisarts. Mogelijkheden tot
taalonderwijs moeten worden onderzocht in samenwerking met de regio en met bedrijven die
arbeidsmigranten in dienst hebben.

Daarnaast dient in regionaal verband aandacht te worden besteed aan opleidingsmogelijkheden voor
arbeidsmigranten. Er moet worden ingezet op programma’s voor (om)scholing/ bijscholing van
arbeidsmigranten, zodat zij ook iets kunnen betekenen voor arbeidsmarktvraag in de toekomst en perspectief
bieden voor de arbeidsmigrant. Rapport RWB Wise up: daling en mogelijk verschuiving te zien: van
ongeschoold, naar (technisch) geschoold personeel.

    5.2.4 Registratie
Wanneer arbeidsmigranten zichtbaar zijn, kunnen ze van informatie worden voorzien en worden lijntjes
kleiner. Gemeente kan in het op te stellen beleid er voor kiezen om goede registratie verplicht te stellen aan
huisvesters, arbeidsmigranten aan te moedigen om zich te registreren in BRP (Basis Registratie Personen) door
te zorgen voor informatievoorziening of financiële incentives als toeristenbelasting en actief
huisvestingslocaties te gaan bezoeken en te zorgen voor gemeentelijk contactpersoon. Bij een (beoogd)
verblijf van langer dan 4 maanden is inschrijving in het BRP verplicht. Indien arbeidsmigranten korter dan 4
maanden verblijven in de gemeente moeten ze zich inschrijven bij het RNI loket (Registratie Niet Ingezetenen).
Werkgevers zijn mede verantwoordelijk voor een correcte in- en uitschrijving in de BRP. Over het proces
rondom in- en uitschrijven dienen afspraken te worden gemaakt en vastgelegd te worden in de
exploitatievergunning met de huisvesters en/of in convenanten met grote bedrijven/uitzendbureaus. Bekeken
wordt of het mogelijk is om te komen tot een regionaal registratiesysteem. Gelijke werkwijze van inschrijvingen
in alle West-Brabantse gemeenten maakt kans op werkbaarheid groter. Regionale werkwijze rondom
registratie geeft voor uitzendbureaus een heldere regionale lijn.

    5.2.5 Afspraken rol werkgevers
We willen investeren in duurzame relaties met bedrijven die arbeidsmigranten in dienst hebben. We willen met
hen meedenken over hoe zij arbeidsmigranten aan zich kunnen binden zodat dezelfde mensen jaarlijks
terugkeren en/of zich hier willen vestigen. Onderdeel van de duurzame relatie is het afsluiten van convenanten
met (grote) bedrijven/huisvesters en uitzendbureaus/huisvesters. In het convenant kunnen zaken als in- en
uitschrijving worden opgenomen, de rol van werkgevers op het gebied van taal, participatie en
informatievoorziening aan arbeidsmigranten etc. Dit zou gezamenlijk in de regio uitgewerkt moeten gaan
worden voor om een uniform beleid in de regio.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                      Pagina 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>    5.2.6 Voorkomen misstanden huisvesting en arbeidsuitbuiting:
Met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt, waar arbeidsmigranten meestal werkzaam zijn, is sprake van
misstanden. Er zijn verdienmodellen op arbeid, maar ook op de huisvesting worden flinke winsten gemaakt.
Sommige misstanden kunnen alleen op gemeentelijk niveau worden opgemerkt en aangepakt, andere
misstanden vereisen een regionale of landelijke aanpak. In het op te stellen “beleid mensenhandel”, verplicht
in 2022, zal arbeidsmigrantenbeleid een onderdeel moeten worden. Het is belangrijk om als gemeente een
contactpersoon arbeidsmigranten te benoemen waar arbeidsmigranten met vragen terecht kunnen.

Voor het huisvesten van arbeidsmigranten hebben gemeenten beleidsvrijheid om minimumvoorwaarden voor
te schrijven. Zoals aangegeven kunnen door de gemeente in het op te stellen beleid voorwaarden worden
beschreven waar de huisvesting minimaal aan moet voldoen, zoals een kwaliteitsnorm SNF/AKF met eventueel
extra eisen, parkeergelegenheid, het regelen van beheer en toezicht met een aanspreekbare beheerder etc.

Voor het fatsoenlijk tewerkstellen dient naast het uitzendbureau ook zeker het inlenend bedrijf
verantwoordelijk te worden gesteld. In het op te stellen beleid kan ervoor gekozen worden dat gemeenten
bijvoorbeeld in haar vestigings- en aanbestedingsbeleid voorwaarden stellen aan “goed werkgeverschap” bij de
bedrijven die daadwerkelijk gebruik maken van de inzet van arbeidsmigranten.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                     Pagina 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   5.2.7    Beslisboom sociaal-maatschappelijk arbeidsmigranten




   5.2.8    Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk arbeidsmigranten

Integratie/participatie:
    1. Uitwerken lokaal maatwerk informatievoorziening
    2. Aansluiten bij regionale informatievoorziening
    3. Stimuleren ontvangst stads- en dorpstafels en maatschappelijke organisaties
Opleiding
Met regio en werkgevers :
    4. Stimuleren opzetten opleidingsmogelijkheden arbeidsmigranten
    5. Mogelijkheden onderzoeken voor taalles
    6. Mogelijkheden koppeling inburgeringswet statushouders onderzoeken
Registratie
    7. Mogelijkheden uitwerken om goede registratie te stimuleren
    8. Afspraken registratie opstellen en vastleggen in convenant werkgevers/huisvesters
    9. Mogelijkheden mee uitwerken om te komen tot een regionaal registratiesysteem
Afspraken werkgevers
    10. Opstellen en afsluiten van convenanten met (grote) bedrijven/huisvesters/
         uitzendbureaus om integratie, participatie, educatie en registratie te borgen. Zie
         economisch en volkshuisvestelijk perspectief. Streven om dit gezamenlijk in de regio op te
         gaan pakken.
Voorkomen misstanden:
    11. Benoemen contactpersoon voor arbeidsmigranten
    12. Kwaliteitsnormen huisvesting opstellen
    13. Bij de actualisatie van het inkoop- en aanbestedingsbeleid onderzoeken of goed
         werkgeverschap als voorwaarde gesteld kan worden.
    14. In samenwerking met RIEC arbeidsuitbuiting signaleren




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>   5.3 Draagvlak inwoners
We willen stimuleren dat er draagvlak is vanuit de huidige bewoners van onze gemeente zodat
arbeidsmigranten positieve nieuwe inwoners kunnen worden die volwaardig gaan meedoen in de samenleving
en positief zijn voor de vitaliteit van de kernen. Ze zorgen voor een deel voor compensatie van vergrijzing en
wegtrek uit de kernen. We willen aansturen op kwaliteit van de huisvesting en van integratie.


    5.3.1 Communicatie - beeldvorming
Van belang is dat de communicatie inzake arbeidsmigranten proactief, positief en realistisch wordt opgepakt.
De veelal onterecht negatieve beeldvorming over arbeidsmigranten moet op een positieve manier worden
beïnvloedt. Door de provincie of regio zou een bewustwordingscampagne gestart moeten worden wat de
bijdrage van arbeidsmigranten is. Als gemeente willen we in overleg met stads- en dorpstafels en sleutelfiguren
met positieve voorbeelden.


     5.3.2 Leefbaarheid kleine kernen
Daarnaast willen we inzichtelijk maken wat de consequenties zijn van extra inwoners voor het open houden
van scholen, voetbalclubs ed. Dit willen we realistisch doen zodat het ook waargemaakt kan worden.
We gaan onderzoeken of we van huisvesters gaan vragen om een maatschappelijke bijdrage te leveren om de
arbeidsmigrant lokaal te verbinden. Welke middelen vanuit een concreet initiatief het beste zijn, is afhankelijk
van het initiatief. Parameters zoals (maar dus niet alleen) het aantal personen, de aard van de omgeving, de
afstand tot een dorpskern of voorzieningen spelen daarbij een rol, evenals de mogelijkheden en
onmogelijkheden aan de kant van de huisvester. Zo kan de bijdrage bijvoorbeeld inhouden dat er vanwege het
aantal te huisvesten personen op eigen locatie een sportvoorziening komt of juist dat verbinding wordt gelegd
met verenigingen of fitnesscentra. In dit verband is het ook wenselijk dorps- en/of wijkraden te betrekken. Elk
initiatief is qua parameters weer anders, wat de bijdrage specifiek maatwerk maakt. Insteek is om in overleg
met de initiatiefnemer tot een passende bijdrage te komen en die vast te leggen.


    5.3.3 Veiligheid
In het op te stellen beleid willen we uitwerken dat handhaving integraal, multidisciplinair en zowel reactief als
proactief dient te zijn. Het is belangrijk dat verschillende partijen worden betrokken bij het opsporen en
tegengaan van misstanden. Gemeentelijke toezichthouders en boa’s moeten worden ondersteund in hun
toezichthoudende/controlerende taken door gespecialiseerde organisaties.
In de op te stellen voorwaarden voor realisatie, exploitatie en beheer, cq de op te stellen exploitatievergunning
zal geborgd worden dat er 24/7 een aanspreekpunt is bij de short stay huisvestingscomplexen.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>   5.3.4    Beslisboom sociaal-maatschappelijk inwoners:




   5.3.5    Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk draagvlak inwoners

Nieuwe toekomstige inwoners
    15. Initiëren goede communicatie, proactief, positief en realistisch
    16. Stimuleren positieve beeldvorming en bewustwordingscampagne bijdrage
        arbeidsmigranten door provincie of regio

Integratie/participatie:
     17. Overleg opstarten met stads- en dorpstafels met sleutelfiguren en positieve voorbeelden
     18. Omgevingsdialoog in relatie nieuwe locaties door initiatiefnemer
Mogelijkheden bijdrage aan vitale kernen:
     19. Inzichtelijk maken positieve consequenties van deze extra inwoners voor het open houden
         van scholen en voetbalclubs etc. (realistisch)
     20. Mogelijkheden verkennen om huisvesters een bijdrage te vragen aan voorzieningen voor de
         leefbaarheid
Kosten – baten:
     21. Geen nieuw onderzoek naar financiële kosten/baten (onderzoek Jads geen concrete
         resultaten, te complex)
Veiligheid
     22. Borgen aanspreekpunt/ huismeester bij huisvesting
     23. Zorgen voor voldoende capaciteit handhaving, multidisciplinair, reactief en proactief




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                     Pagina 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>   6. Financieel
Bekeken is wat de financiële gevolgen zijn van de huisvesting/registratie van arbeidsmigranten en wat nodig is
om het gewenste beleid te kunnen uitwerken.

   6.1 Inkomsten huisvesting arbeidsmigranten
    6.1.1 Financiële mogelijkheden bij nieuwe huisvestingsinitiatieven arbeidsmigranten:
Er zijn geen mogelijkheden om een extra financiële bijdrage te vragen aan de huisvester. Leges dienen
kostendekkend te zijn en in de vergunning/overeenkomst voor realisatie en exploitatie kan geen financiële
bijdrage worden gevraagd voor het opstellen/uitvoeren van beleid.

Voor realisatie van grootschalige huisvesting arbeidsmigranten op industrieterreinen, zal de grondwaarde
hoger zijn dan bij verkoop als industriegrond. De hogere grondopbrengst kan realisatie van gewenste
ontwikkelingen mogelijk maken.

Geprobeerd zal worden om aanspraak te maken op de tijdelijke stimulans huisvesting kwetsbare doelgroepen.
In 2020 wordt vanuit het Rijk 50 miljoen euro beschikbaar gesteld om de bouw van (flexibele) huisvesting voor
kwetsbare groepen aan te jagen en hiermee oa. het tekort aan goede huisvesting voor arbeidsmigranten te
bestrijden. Deze stimuleringsmaatregelen worden op korte termijn uitgewerkt. (Kamerbrief 20 mei 2020:
Maatregelen doorbouwen tijdens de coronacrisis).

   6.1.2 Financiële consequenties bij huisvesting arbeidsmigranten:
Arbeidsmigranten moeten actief worden ingeschreven in BRP. Dit leidt tot een hogere uitkering uit het
gemeentefonds van ca. €309,00 per persoon per jaar (De feitelijke uitkering is hoger door nog een aanvullend
bedrag voor de woning).

Arbeidsmigranten die niet staan ingeschreven in BRP moeten toeristenbelasting betalen. Toeristenbelasting is
in 2020 € 1,24 per overnachting. Als je dit X 365 dagen doet kom je op € 452,60 per jaar per persoon. Op
agrarische bedrijven wordt vaak in seizoenen gewerkt. In andere sectoren zijn arbeidsmigranten wel jaarrond
werkzaam. Indien gemiddeld wordt gerekend op 250 dagen/jaar is de bijdrage uit toeristenbelasting ook ca.
€309,00 per persoon per jaar.

Er is dus een structurele bijdrage mogelijk van ruim €300 per persoon per jaar van gemeentefonds bij goede
registratie BRP ofwel van toeristenbelasting 250 dagen/jaar. Het verschil tussen het aantal arbeidsmigranten
die in onze gemeente werken en wonen is ca. 4000. Indien uitgegaan wordt minimaal 25% ofwel minimaal
1000 arbeidsmigranten hiervan daadwerkelijk in Moerdijk te huisvesten, zal de gemeente ca. €300.000 per jaar
extra ontvangen.

   6.2 Benodigde financiële middelen uitwerking beleid arbeidsmigranten
Er dient rekening gehouden te worden dat een structurele extra financiële bijdrage nodig is om goed beleid
voor arbeidsmigratie op te stellen en uit te voeren zoals aangegeven in deze integrale aanpak. Deze financiële
middelen zijn nodig voor:

       Extra capaciteit: De uitwerking van de voorgestelde beleidskeuzes is niet opgenomen in de reguliere
        werkzaamheden. Capaciteit is nodig voor een coördinator arbeidsmigratie, een contactpersoon
        arbeidsmigranten, maar ook voor vergunningverlening, maatschappelijke ondersteuning,
        communicatie en burgerzaken.
       uitvoeringsmiddelen als foldermateriaal, website




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                       Pagina 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>    6.3 Beroep op sociale voorzieningen
Het aandeel van Oost-Europese arbeidsmigranten in de WW-populatie is aanzienlijk groter dan hun aandeel in
de totale werkzame beroepsbevolking. Het blijkt dat zij vaker een beroep doen op een werkloosheidsuitkering
dan op andere sociale voorzieningen. Arbeidsmigranten hebben 4 maal zo’n hoge kans hun baan kwijt te raken.
Oorzaak hiervoor is te vinden in de sectoren waarin ze werken. Gemiddeld is de uitkering lager en korter. Het
totale uitkeringsbeslag op de WW door Oost-Europese arbeidsmigranten verschilt niet veel van dat van
Nederlandse werknemers. 6



    6.3.1   Financiële beleidskeuzes

Financiële mogelijkheden bij nieuwe huisvestingsinitiatieven
    1. Proberen aanspraak te maken op de tijdelijke stimulans huisvesting kwetsbare doelgroepen.




    7. Vervolgtraject integraal beleid arbeidsmigratie
In deze “integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk” willen we de basis leggen voor het op te stellen integrale
beleid op arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal - maatschappelijk perspectief. Voor
al deze drie sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit. Het beleid moet integraal opgesteld gaan worden
in samenspraak met alle relevante externe actoren zoals inwoners, huisvesters, werkgevers, uitzendbureaus en
arbeidsmigranten, zodat draagvlak gecreëerd wordt en partijen zich willen committeren aan de implementatie
van het beleid.


    7.1 Klankbordgroep arbeidsmigratie
Deze beleidsnotitie “integrale aanpak arbeidsmigratie” is opgesteld door een interne werkgroep vanuit sociaal,
economisch, ruimtelijk, volkshuisvestelijk en veiligheidsdomein. Voor de uitwerking van dit beleid wordt
voorgesteld vanuit de gemeenteraad een klankbordgroep te formeren, conform de klankbordgroep voor de
omgevingsvisie. Hierbij zal de klankbordgroep de uitwerking van de beleidskeuzes gaan bespreken.

    7.2 Algemene bijeenkomst arbeidsmigratie
Voorgesteld wordt om een algemene bijeenkomst te organiseren waarbij (agrarische) bedrijven, het VNO NCW,
ZLTO, uitzendbureaus, Woonkwartier en specifieke huisvesters voor arbeidsmigranten, wijk- en dorpstafels,
arbeidsmigranten, politie en verschillende medewerkers van de gemeente met elkaar in gesprek kunnen gaan
om de verschillende perspectieven met elkaar te delen en bespreken. De uitkomsten van deze bijeenkomst
zullen worden benut bij het uitwerken van de beleidskeuzes arbeidsmigranten.




6 Meer of minder? Het uitkeringsgebruik van Oost-Europese arbeidsmigranten in Nederland, Anita
Strockmeijer, 11 juni 2020


Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                      Pagina 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>   8. Samenvatting integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020

Arbeidsmigratie is een structureel vraagstuk. Het individu is er misschien tijdelijk, maar bedrijven zijn
structureel afhankelijk van arbeidsmigranten. Arbeidsmigratie is dus structureel. In het beleid moet rekening
gehouden worden met de permanente aard van de maatregelen.
In de beleidsbegroting 2020 is de doelstelling vastgelegd om voor Moerdijk een integrale aanpak
arbeidsmigratie op te stellen. Relevante beleidsdoelen uit deze beleidsbegroting hierbij zijn:
 voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven
 nieuwe inwoners aantrekken om onze kernen vitaal te houden.

In deze integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020 wordt de basis gelegd voor het op te stellen integrale
beleid op arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal - maatschappelijk perspectief. Voor
al deze drie sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit.

   8.1 Economisch perspectief arbeidsmigratie
Op dit moment zijn naar schatting ca. 4.600 arbeidsmigranten in de gemeente Moerdijk werkzaam. Na
realisatie van LPM zijn hier naar schatting ca. 1.000 arbeidsmigranten werkzaam. Op economisch gebied is het
met name van belang om regionaal gemaakte afspraken in praktijk invulling te geven. Hierbij ligt de focus op
het aantrekken en faciliteren van die bedrijven die regionale meerwaarde bieden en die hun
verantwoordelijkheid nemen richting de arbeidsmigrant (goed werkgeverschap) en de omgeving (goede
huisvesting en registratie).


   8.1.1    Beleidskeuzes economisch perspectief

    1.   Uitgangspunt om de regionale afspraken bedrijventerreinen waar mogelijk lokaal toe te passen
         en alleen vestiging/uitbreiding van logistieke bedrijven te faciliteren indien er sprake is van
         regionale meerwaarde, een innovatief profiel (robotisering/ automatisering) en het bedrijf
         verantwoordelijkheid neemt voor de oplossing van de huisvestingsopgave voor eventuele
         arbeidsmigranten
    2.   Met Havenbedrijf in gesprek of zij in lijn met de regionale afspraken willen handelen bij de
         beoordeling van vestigingsverzoeken en de uitgifte van gronden
    3.   Huisvestingsverzoeken voor vestiging op LPM bespreken in “Commissie vestiging XL”
         (provincie, Havenbedrijf, BOM, Rewin, gemeente) waarbij de regionale afspraken
         bedrijventerreinen als leidraad worden gehanteerd.
    4.   Convenant met (grote) bedrijven met afspraken over gebruik maken van gecertificeerde
         huisvesters en uitzendbureaus, in- en uitschrijving, de rol van werkgevers op het gebied van
         taal, participatie en informatievoorziening aan arbeidsmigranten etc.
    5.   Regionaal nader onderzoek naar publieke en private sturingsmogelijkheden
    6.   Regionaal opzetten Opleidingsmogelijkheden arbeidsmigranten t.b.v. duurzame inzetbaarheid
         (RWB, Regionaal Werkbedrijf)
    7.   Regionaal bouwen aan infrastructuur in de regio voor automatiserings- en
         digitaliseringsvraagstukken (EBWB, Rewin, RWB Wise up)



   8.2 Volkshuisvestelijk perspectief arbeidsmigratie
De formele woonmogelijkheden voor arbeidsmigranten in Moerdijk zijn beperkt. Naar schatting wonen ca.
1.200 arbeidsmigranten wonen in onze gemeente. In verhouding tot de 4.600 arbeidsmigranten die naar
schatting in onze gemeente werken, zijn de huisvestingsmogelijkheden erg beperkt. Moerdijk heeft een flinke
opgave in de huisvesting van arbeidsmigranten. De verantwoordelijkheid voor het creëren van voldoende
maatschappelijk verantwoorde huisvesting ligt primair bij de werkgevers danwel de uitzendbureaus. De
gemeente heeft een faciliterende en verbindende rol. In de integrale aanpak is uitgangspunt om “regionaal af
te stemmen wat regionaal kan en lokaal vast te leggen wat lokaal moet”.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                       Pagina 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>   8.2.1    Beleidskeuzes Regionale afstemming huisvesting:

    6.  Convenant huisvesting arbeidsmigranten met huisvesters en uitzendbureaus met afspraken
        over certificering huisvesters en uitzendbureaus, kwaliteitsnormen, registratie,
        informatievoorziening etc.
    7. Regionaal afspraken maken over de huisvesting van arbeidsmigranten van de regionale
        bedrijfslocatie LPM
    8. Met subregio West gezamenlijke visie bepalen op rol corporaties inzake huisvesting
        arbeidsmigranten.
    9. Met Halderberge, Steenbergen en Moerdijk (Woonkwartier als zelfde corporatie) partnerships
        vormen bij aansturing/ prestatie afspraken.
    10. Kennisdeling over sturingsmogelijkheden: publiek en privaat.

De arbeidsmigranten verblijven voor kortere of langere periode in Nederland. We willen zorgen voor een breed
spectrum aan soorten huisvesting verspreid over meerdere locaties, afgestemd op de behoeften van
arbeidsmigranten. Het is van belang om als gemeente hiervoor verantwoorde kaders vast te stellen.
Uitgangspunt is dat goede huisvesting goed personeel aantrekt. Hoe beter de kwaliteit, hoe sterker de lokale
verbondenheid en continuïteit. Gekozen wordt dan ook voor een hoge kwaliteit huisvesting in Moerdijk.
Arbeidsmigranten die langere tijd danwel permanent in onze gemeente blijven werken en wonen, hebben de
grootste meerwaarde voor de bedrijven en de kernen. Moerdijk gaat daarom met name inzetten op het
realiseren van kwalitatieve huisvesting voor de long stay.


   8.2.2    Beleidskeuzes grootschalige huisvesting short stay

    4.   De gemeente gaat een inventarisatie maken van mogelijke locaties voor het realiseren van een
         grootschalige short stay huisvesting. Hierbij worden met name locaties op bedrijventerreinen
         meegenomen, indien veiligheid geborgd is.
    5.   Bij verzoeken voor nieuwe grootschalige huisvesting gaan we medewerking en het maximaal
         aantal arbeidsmigranten afstemmen op de locatie (bereikbaarheid, parkeren, woon- en
         leefklimaat, belemmeringen ontwikkelingen omliggende bedrijven etc.) (Opstellen
         afwegingskader passendheid omgeving)
    6.   Door de gemeente worden voorwaarden voor realisatie, exploitatie en beheer opgesteld. Voor
         exploitatie zal een vergunning moeten worden aangevraagd. Bekeken zal worden of er een
         register wordt opgesteld van huisvesters. Uitgangspunt is het spreiden van locaties en van
         huisvesters. Complexen zijn tijdelijk voor 10-15 jaar en bedoeld voor kort verblijf van max. 1
         jaar.




   8.2.3    Beleidskeuzes kleinschalige huisvesting short stay

    10. Geen kamerverhuur in gewone woningen in de kernen toestaan.
    11. Kamergewijze verhuur bij transformatie van panden is maatwerk.
    12. Voor huisvesting in pensions worden normen opgesteld. Er zijn mogelijkheden om nieuwe
        pensions te realiseren op vrijkomende bedrijfslocaties in de kernen. (Opstellen normen en
        uitwerken mogelijkheden nieuwe pensions )
    13. Geen heroverweging van beleid buitengebied.
    14. Geen nieuwe huisvesting van arbeidsmigranten op campings toestaan. De bestaande situaties
        worden onder voorwaarden gedoogd. (Opstellen voorwaarden en gedoogverklaringen)
        Verzoeken voor het geheel omzetten van een camping naar een huisvestingslocatie voor
        arbeidsmigranten volgens gebruikelijke RO procedure behandelen incl. op te stellen
        afwegingskader .
    15. Door de gemeente worden voorwaarden passendheid omgeving en voor realisatie, exploitatie
        en beheer opgesteld. Voor exploitatie zal een vergunning moeten worden aangevraagd.


Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                      Pagina 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>         Bekeken zal worden of er een register wordt opgesteld van huisvesters. Uitgangspunt is het
         spreiden van locaties en van huisvesters. Short stay complexen zijn in principe tijdelijk voor 10-
         15 jaar en bedoeld voor kort verblijf van max. 1 jaar



   8.2.4     Beleidskeuzes huisvesting mid stay

    13. Inzetten op kwaliteit/hoogwaardige Flexhuisvesting (opstellen normen hoogwaardige
        flexhuisvesting)
    14. Geen combinatie met spoedzoekers
    18. Gemeente gaat mogelijke locaties inventariseren waar mid stay huisvesting passend kan zijn.
    19. Onderzocht zal worden of er een gemeentelijke grondlocatie is om voor huisvesting van deze
        doelgroep uit te geven
    15. Door de gemeente worden voorwaarden passendheid omgeving en voor realisatie, exploitatie
        en beheer opgesteld. (zie grootschalig 6+7) Voor exploitatie zal een vergunning moeten worden
        aangevraagd. Uitgangspunt is het spreiden van locaties en van huisvesters. Complexen zijn in
        principe tijdelijk voor 10-15 jaar.
    16. Optie uitwerken om de huisvester te verplichten een aantal extra sociale woningen te
        realiseren voor “gewone inwoners”.
    17. Overleg opstarten met Woonkwartier inzake nieuwbouw en toewijzing



   8.2.5     Beleidskeuzes huisvesting long stay

    19. Voor deze doelgroep met name inzetten met kwalitatief hoogwaardige woningen.
    20. Onderzocht zal worden of er een gemeentelijke grondlocatie is om voor realisatie van
        goedkope koop- en huurwoningen uit te geven.
    21. In nieuwbouwplannen minimum % goedkope koop en huur verplichten.
    22. Overleg Woonkwartier over gewenste nieuwbouw en andere vormen van toewijzing.



   8.3 Sociaal maatschappelijk perspectief arbeidsmigratie
Doelstelling is dat arbeidsmigranten in beeld zijn, zelfredzaam zijn, zich thuis voelen en geïntegreerd zijn. We
willen stimuleren dat er draagvlak is vanuit de huidige bewoners van onze gemeente zodat arbeidsmigranten
positieve nieuwe inwoners kunnen worden die volwaardig gaan meedoen in de samenleving en positief zijn
voor de vitaliteit van de kernen.


   8.3.1     Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk arbeidsmigranten

Integratie/participatie:
    24. Uitwerken lokaal maatwerk informatievoorziening
    25. Aansluiten bij regionale informatievoorziening
    26. Stimuleren ontvangst stads- en dorpstafels en maatschappelijke organisaties
Opleiding
Met regio en werkgevers :
    27. Stimuleren opzetten opleidingsmogelijkheden arbeidsmigranten
    28. Mogelijkheden onderzoeken voor taalles
    29. Mogelijkheden koppeling inburgeringswet statushouders onderzoeken
Registratie
    30. Mogelijkheden uitwerken om goede registratie te stimuleren
    31. Afspraken registratie opstellen en vastleggen in convenant werkgevers/huisvesters
    32. Mogelijkheden mee uitwerken om te komen tot een regionaal registratiesysteem




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                          Pagina 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Afspraken werkgevers
    33. Opstellen en afsluiten van convenanten met (grote) bedrijven/huisvesters/uitzendbureaus om
        integratie, participatie, educatie en registratie te borgen. Zie economisch en volkshuisvestelijk
        perspectief.
Voorkomen misstanden:
    34. Benoemen contactpersoon voor arbeidsmigranten
    35. Kwaliteitsnormen huisvesting opstellen
    36. Bij de actualisatie van het inkoop- en aanbestedingsbeleid onderzoeken of goed
        werkgeverschap als voorwaarde gesteld kan worden
    37. In samenwerking met RIEC arbeidsuitbuiting signaleren




   8.3.2    Beleidskeuzes sociaal maatschappelijk draagvlak inwoners

Nieuwe toekomstige inwoners
    38. Initiëren goede communicatie, proactief, positief en realistisch
    39. Stimuleren positieve beeldvorming en bewustwordingscampagne bijdrage
        arbeidsmigranten door provincie of regio

Integratie/participatie:
     40. Overleg opstarten met stads- en dorpstafels met sleutelfiguren en positieve voorbeelden
     41. Omgevingsdialoog in relatie nieuwe locaties door initiatiefnemer
Mogelijkheden bijdrage aan vitale kernen:
     42. Inzichtelijk maken positieve consequenties van deze extra inwoners voor het open houden
         van scholen en voetbalclubs etc. (realistisch)
     43. Mogelijkheden verkennen om huisvesters een bijdrage te vragen aan voorzieningen voor de
         leefbaarheid
Kosten – baten:
     44. Geen nieuw onderzoek naar financiële kosten/baten (onderzoek Jads geen concrete
         resultaten, te complex)
Veiligheid
     45. Borgen aanspreekpunt/ huismeester bij huisvesting
     46. Zorgen voor voldoende capaciteit handhaving, multidisciplinair, reactief en proactief



   8.4 Financieel
Voor de uitwerking van de voorgestelde beleidskeuzes is extra capaciteit vanuit diverse disciplines nodig.
Hiertegenover staat een structurele bijdrage vanuit de toeristenbelasting en het gemeentefonds van ca. €300
per arbeidsmigrant per jaar indien arbeidsmigranten daadwerkelijk in de gemeente gehuisvest zijn.

Hiernaast zal de grond voor huisvesting arbeidsmigranten meer geld opleveren dan de waarde als
industriegrond. De hogere grondopbrengst kan realisatie van gewenste ontwikkelingen mogelijk maken.

Geprobeerd zal worden om aanspraak te maken op de tijdelijke stimulans huisvesting kwetsbare doelgroepen.


   8.4.1    Financiële beleidskeuzes

Financiële mogelijkheden bij nieuwe huisvestingsinitiatieven
    1. Proberen aanspraak te maken op de tijdelijke stimulans huisvesting kwetsbare doelgroepen.




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                        Pagina 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>   8.5 Vervolgtraject integraal beleid arbeidsmigratie

In deze “integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk” willen we de basis leggen voor het uit te werken integrale
beleid op arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal - maatschappelijk perspectief. Voor
al deze drie sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit.
Voor de uitwerking van dit beleid wordt voorgesteld vanuit de gemeenteraad een klankbordgroep te formeren.
We gaan tevens een algemene bijeenkomst organiseren waarbij (agrarische) bedrijven, het VNO NCW, ZLTO,
uitzendbureaus, Woonkwartier en specifieke huisvesters voor arbeidsmigranten, wijk- en dorpstafels,
arbeidsmigranten, politie en verschillende medewerkers van de gemeente met elkaar in gesprek kunnen gaan
om de verschillende perspectieven met elkaar te delen en bespreken. De uitkomsten van deze bijeenkomst en
de klankbordgroep zullen worden benut bij het uitwerken van het integraal beleid arbeidsmigranten. Daarnaast
is het de bedoeling om draagvlak te creëren zodat partijen zich willen committeren aan de implementatie van
het beleid.


   8.5.1     Vervolgtraject integraal beleid arbeidsmigratie

        1.   Klankbordgroep overleg 1 volkshuisvestelijk
                 o Overzicht mogelijke locaties short en mid stay huisvesting.
                 o Afwegingskader nieuwe grootschalige huisvesting
                 o Convenant met huisvesters met afspraken over certificering uitzendbureaus,
                     kwaliteitsnormen, registratie, informatievoorziening etc.
                 o Exploitatievergunning met voorwaarden voor realisatie, exploitatie en beheer
                     short stay en mid stay.
                 o Spreidingsbeleid locaties en van huisvesters
                 o Register huisvesters

        2.   Klankbordgroep overleg 2 sociaal maatschappelijk
                 o Lokaal maatwerk informatievoorziening
                 o Stimuleren ontvangst stads- en dorpstafels en maatschappelijke organisaties
                 o Mogelijkheden goede registratie
                 o Convenanten bedrijven/huisvesters/ uitzendbureaus over in- en uitschrijving, de
                     rol van werkgevers op het gebied van taal, participatie en informatievoorziening
                     aan arbeidsmigranten etc.
                 o Positieve consequenties extra inwoners voor open houden scholen, voetbalclubs
                     (realistisch)
                 o Bijdrage huisvesters voorzieningen leefbaarheid
                 o Voldoende capaciteit handhaving, mulitidisciplinair

        3.   Algemene bijeenkomst met (agrarische) bedrijven, het VNO NCW, ZLTO, uitzendbureaus,
             Woonkwartier en specifieke huisvesters voor arbeidsmigranten, wijk- en dorpstafels,
             arbeidsmigranten, politie en verschillende medewerkers van de gemeente

        4.   Uitwerken beleidskeuzes arbeidsmigratie

        5.   Klankbordgroep overleg 3: uitwerking beleidskeuzes arbeidsmigratie




Integraal plan van aanpak Arbeidsmigranten Moerdijk 20 07 2020                                     Pagina 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>