<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                      RAADSVOORSTEL
Onderwerp: Integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020

Verantwoordelijke portefeuillehouder(s)   :   A.M.J. Dingemans
Datum behandeling                         :   24 september 2020
Agendering en agendanummer                :   SI 0501
Fase raadsbehandeling                     :   Meningsvormend


Bijlagen:
1. Integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020
2. Activiteitenoverzicht ontwikkelfase integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020
3. PON onderzoek arbeidsmigratiecijfers West-Brabant-West (vertrouwelijk)
4. Short stay locaties arbeidsmigranten Moerdijk (vertrouwelijk)


Gevraagd raadsbesluit
1. De integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020 vast te stellen
2. Een krediet beschikbaar te stellen van € 190.000,- om de beleidskeuzes zoals aangegeven in het
   “activiteitenoverzicht ontwikkelfase” uit te gaan werken en voor de coördinatie van de
   arbeidsmigratie gedurende deze fase.
   a. De in de kadernota gereserveerde middelen van €75.000,- in 2021 en €75.000,- in 2022,
        beschikbaar te stellen voor de uitwerking van de beleidskeuzes ontwikkelfase en de
        coördinatie van de arbeidsmigratie en te dekken uit de algemene reserve,
   b. De in de kadernota gereserveerde middelen van € 40.000 beschikbaar te stellen voor de
        uitwerking van de beleidskeuzes ontwikkelfase en de coördinatie arbeidsmigratie en ten laste
        te brengen van het al dan niet positieve begrotingsresultaat 2020.

(Publieks)Samenvatting
In de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020 wordt arbeidsmigratie beschreven vanuit econo-
misch, volkshuisvestelijk en sociaal maatschappelijk perspectief. Waar mogelijk willen we gaan sturen
op het aantrekken van de “goede” bedrijven. Er is een forse opgave voor de huisvesting van arbeids-
migranten en hierbij is een goede registratie, integratie, participatie en educatie essentieel. In de
integrale aanpak worden beleidskeuzes voorgesteld om dit op een goede wijze uit te gaan werken
zodat arbeidsmigranten goed kunnen wonen en meedoen in onze gemeente, een meerwaarde zijn
voor de vitaliteit van de kernen en bedrijven voldoende werknemers hebben.
De raad wordt geadviseerd om in te stemmen met de integrale aanpak arbeidsmigratie.




                                                                                                       1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inleiding: reden van het voorstel

Aanleiding
In de beleidsbegroting 2020 is de doelstelling vastgelegd om voor Moerdijk een integrale aanpak
arbeidsmigratie op te stellen. Op 16 april j.l. zijn met u beleidskeuzes bepaald inzake de op te stellen
integrale aanpak arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal maatschappelijk
perspectief. Deze beleidskeuzes zijn verwerkt in voorliggende integrale aanpak arbeidsmigratie,
waarbij voor al deze drie sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit. Arbeidsmigranten zijn
buitenlandse werknemers, die géén kennismigrant zijn en vanaf 2004 in Nederland werken en/of
wonen. (Definitie provincie Noord-Brabant januari 2020)

Belang
Arbeidsmigranten vormen een belangrijke schakel voor de economische en financiële vitaliteit van de
gemeente en regio. In o.a. de agrarische sector en de logistiek wordt gebruik gemaakt van de inzet
van arbeidsmigranten. Het thema arbeidsmigratie is een steeds prominenter thema, niet alleen in de
gemeente Moerdijk, maar ook in de regio West-Brabant, op provinciaal en op landelijk niveau.
Arbeidsmigratie is een structureel vraagstuk. Het individu is er misschien tijdelijk, maar bedrijven zijn
structureel afhankelijk van arbeidsmigranten. In het beleid moet rekening gehouden worden met de
permanente aard van de maatregelen.

Ambitieniveau
Er zijn geen regionale afspraken of wettelijke verplichtingen om arbeidsmigranten te huisvesten of
beleid op te stellen. Wel heeft elke gemeente de taak om voor haar inwoners te zorgen voor
voldoende woonruimte en de zorgplicht op het gebied van welzijn en sociale zaken. Provincie 1 en
Rijk2 vragen gemeenten om goed beleid te formuleren voor deze doelgroep. Voorgesteld wordt het
ambitieniveau te bepalen op de voorgestelde beleidskeuzes in de integrale aanpak, waarmee de
komst van arbeidsmigranten kan worden gezien als een kans in relatie tot leefbaarheid en economie.

Centrale vraag
Economisch perspectief:                  Hoe kunnen we de bedrijven faciliteren die op een zorgvuldige
                                         en verantwoorde manier omgaan met inhuur arbeids-
                                         migranten en die meerwaarde opleveren voor de regio?
Volkshuisvestelijk perspectief:          Hoe kunnen we goede huisvesting voor arbeidsmigranten
                                         borgen?
Sociaal-Maatschappelijk perspectief:     Hoe kunnen we registratie, integratie, participatie en educatie
                                         op een goede manier regelen en misstanden voorkomen?


Beoogd maatschappelijk resultaat
De voorgestelde integrale aanpak arbeidsmigratie moet resulteren in het faciliteren van de “goede”
bedrijven, het borgen van goede huisvesting en een goede registratie, integratie, participatie en
educatie van arbeidsmigranten.


Kaders
- Kadernota 2021-2024
- Brabantse Aanpak Arbeidsmigratie 2019 – 2020
- Arbeidsmigratie in Noord-Brabant- de markt en de mensen(handel), december 2019
- Regionale afspraken bedrijventerreinen (RWB)
- Regionale afspraken wonen
- Paraplunota Maatschappij
- Visie Buitengebied
- Veegplan kernen
- Prestatieafspraken Woonkwartier 2020

1   Brabantse aanpak arbeidsmigratie, juni 2019, kernteam arbeidsmigratie
2   Aanbevelingen aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten, 11 juni 2020 olv Emile Roemer


                                                                                                            2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Argumenten

Pro
In de integrale aanpak arbeidsmigratie worden beleidskeuzes aangegeven op economisch, volkshuis-
vestelijk en sociaal maatschappelijk perspectief. Waar mogelijk willen we gaan sturen op het aan-
trekken van de “goede” bedrijven. Er is een forse opgave voor de huisvesting van arbeidsmigranten
en hierbij is een goede registratie, integratie, participatie en educatie essentieel.

Economisch perspectief:
De gemeente Moerdijk heeft als beleidsdoel aangegeven dat het een aantrekkelijk vestigingsklimaat
wil hebben voor bedrijven met voldoende en goed gekwalificeerd personeel. Een bedrijf dat zich
vestigt, bepaalt het aantal en type arbeidsmigranten. De focus op het aantrekken van bedrijven die
meerwaarde opleveren voor de regio vormt onderdeel van de recent vastgestelde regionale afspraken
bedrijventerreinen3 (fase 1). Deze afspraken willen we waar mogelijk lokaal toepassen. De afspraken
zijn ondermeer gericht op het actief faciliteren van vestiging/uitbreiding van logistieke bedrijven met
een duurzaam en innovatief profiel (robotisering/ automatisering) die verantwoordelijkheid nemen voor
de oplossing van de huisvestingsopgave van de door hen ingehuurde arbeidsmigranten. Hiernaast
willen we graag in regionaal verband toewerken naar opleidingsmogelijkheden voor arbeidsmigranten
en het ondersteunen van innovatie, digitalisering en robotisering in sectoren waar veel arbeids-
migranten werken (logistiek en agro, via agenda van Rewin). Ingeschat wordt dat in Moerdijk ca. 4.600
arbeidsmigranten werken.

Volkshuisvestelijk perspectief:
De gemeente Moerdijk heeft als beleidsdoelen geformuleerd:
• We proberen huidige bewoners te behouden en nieuwe inwoners te trekken
• Het aantal en soort woningen in onze gemeente past bij de samenstelling van onze bevolking
De verantwoordelijkheid voor het creëren van voldoende maatschappelijk verantwoorde huisvesting
voor arbeidsmigranten ligt primair bij de werkgevers en de uitzendbureaus. De gemeente heeft een
faciliterende en verbindende rol. De woonmogelijkheden voor arbeidsmigranten in Moerdijk zijn
beperkt met ca. 540 formele huisvestingsplaatsen. Moerdijk heeft een forse opgave voor goede
huisvesting van arbeidsmigranten.
Voorgesteld wordt nieuwe huisvesting onder voorwaarden mogelijk te maken met:
     - Grootschalige short stay en hiervoor locaties inventariseren
     - Pensions op vrijkomende bedrijfslocaties in kernen of transformatie gebouwen
     - Flexhuisvesting mid stay en hiervoor locaties inventariseren (tijdelijke woonconcepten)
     - Extra goedkope huur- en koopwoningen
Voorgesteld wordt hiervoor normen te gaan opstellen voor passendheid bij de omgeving en voor
realisatie, exploitatie en beheer.
Huisvesting van arbeidsmigranten wordt niet toegestaan:
     - Kamergewijs in woningen in de kernen,
     - Op campings,
     - In vrijgekomen agrarische bebouwing, in caravans bij agrariërs

Sociaal maatschappelijk perspectief:
Relevante sociaal-maatschappelijke beleidsdoelen in de beleidsbegroting 2020 zijn:
• Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
• Nieuwe inwoners aantrekken om onze kernen vitaal te houden
• Veilige kernen met een sterke sociale structuur, iedereen doet mee.

Arbeidsmigranten: Doelstelling is dat arbeidsmigranten in beeld zijn, zelfredzaam zijn, zich thuis
voelen, geïntegreerd zijn en misstanden worden voorkomen. Voorgesteld wordt hiervoor uit te werken
een goede informatievoorziening, opleidingsmogelijkheden, taalles, goede registratie en (regionale)
convenanten met bedrijven/uitzendbureaus/huisvesters. Om misstanden te voorkomen willen we een
contactpersoon voor de arbeidsmigranten benoemen, kwaliteitsnormen huisvesting opstellen, goed
werkgeverschap als voorwaarde stellen en in samenwerking met RIEC arbeidsuitbuiting signaleren.
3
 Betreft afspraken fase 1 (afhandeling huisvestingsvraagstukken). Fase 2 van de afspraken gaan over het toekomstbestendig
houden van bedrijventerreinen en de kwantitatieve ruimtebehoefte. Deze afspraken volgen eind dit jaar/begin volgend jaar.



                                                                                                                            3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inwoners: We willen stimuleren dat er draagvlak is vanuit de huidige bewoners van onze gemeente
en dat arbeidsmigranten positief zijn voor de vitaliteit van de kernen. Ze zorgen voor een deel voor
compensatie van vergrijzing en wegtrek uit de kernen. Voorgesteld wordt goede communicatie te
initiëren, overleg op te starten met stads- en dorpstafels en met sleutelfiguren en de positieve
consequenties van deze extra inwoners voor het open houden van scholen en voetbalclubs etc.
realistisch inzichtelijk te maken. Voor de veiligheid zal een aanspreekpunt bij huisvesting geborgd
worden en gezorgd moeten worden voor voldoende capaciteit voor handhaving.

Contra
Het uitwerken van de voorgestelde integrale aanpak kost tijd en dus capaciteit. Deze capaciteit is
onvoldoende regulier beschikbaar. Prioritering ten opzichte van andere werkzaamheden is nodig, in
combinatie met extra budget.

Vanaf 2022 ontstaan er mogelijkheid om ter dekking van gemaakte kosten inkomsten te genereren.
Daarnaast zal dankzij het te ontwikkelen beleidskader minder capaciteit verloren gaan aan de
beoordeling van ad hoc aanvragen.

Alternatief
Alternatief is om voorgestelde integrale aanpak arbeidsmigratie niet of gedeeltelijk uit te gaan werken.
Indien geen uitwerking wordt gegeven aan de door de gemeente gestelde beleidsdoelen, zal er geen
integraal beleid zijn. Initiatieven moeten apart worden beoordeeld, zonder afwegingskader passend-
heid voor de omgeving of voorwaarden aan realisatie, exploitatie en beheer. Dit kost per aanvraag
extra capaciteit en er is ook geen totaalbeeld/sturing op initiatieven mogelijk. Integratie en participatie
zal niet structureel worden gestimuleerd, waardoor arbeidsmigranten mogelijk minder zelfredzaam zijn
en geen draagvlak wordt gecreëerd. In plaats van positieve meerwaarde voor zowel de arbeids-
migranten, inwoners en bedrijven, kunnen knelpunten gaan optreden. Zonder goede huisvesting en
integratie zullen arbeidsmigranten zich niet welkom voelen, is er minder kans op draagvlak en is de
kans op overlastsituaties en misstanden groter. Zonder perspectief op huisvesting verzwakt ook de
propositie van LPM en wordt de kans kleiner dat bedrijven aan goede werknemers kunnen komen.


Maatschappelijk draagvlak
In het sociaal maatschappelijk perspectief wordt aangegeven dat het belangrijk is dat er draagvlak
komt vanuit de huidige bewoners. Voorgesteld wordt goede communicatie te initiëren, overleg op te
starten met stads- en dorpstafels en met sleutelfiguren en de positieve consequenties van deze extra
inwoners voor het open houden van scholen en voetbalclubs etc. realistisch inzichtelijk te maken. Voor
de veiligheid zal een aanspreekpunt bij huisvesting geborgd worden en gezorgd moeten worden voor
voldoende capaciteit handhaving.

Financiële consequenties

Extra inkomsten:
Er zijn twee inkomstenbronnen: het aantal geregistreerde arbeidsmigranten in het BRP en de
toeristenbelasting. Dit resulteert samen in een geschatte extra inkomst van € 300 per arbeidsmigrant
per jaar. Momenteel werken er naar schatting 4.000 arbeidsmigranten meer in de gemeente dan dat
er wonen. Indien wordt ingezet op de realisatie van 1.000 extra plekken zal de gemeente ca. €300.000
per jaar extra ontvangen. Knelpunt is dat de gemeente pas inkomsten ontvangt nadat de arbeids-
migranten daadwerkelijk gehuisvest zijn, terwijl nu vooruitlopend budget nodig is om hiervoor goed
beleid op te stellen.




                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Benodigde financiële middelen:
Er zijn financiële middelen nodig voor:
• extra capaciteit: De uitwerking van de voorgestelde beleidskeuzes is niet opgenomen in de
    reguliere werkzaamheden. Capaciteit is nodig voor een coördinator arbeidsmigratie, een
    contactpersoon voor de arbeidsmigranten, maar ook voor vergunningverlening, maatschappelijke
    ondersteuning, communicatie en burgerzaken.
• uitvoeringsmiddelen als foldermateriaal, website

Dekking
Na vaststelling van de integrale aanpak door de raad zullen we een ontwikkelfase ingaan waarin we
de uitvoering oppakken en zoeken naar manieren om de aanpak te gaan inbedden in reguliere
processen en reguliere capaciteit. Deze ontwikkelfase loopt van oktober 2020 tot begin 2022.

Ontwikkelfase 2020 – 2022:
Voor de ontwikkelfase is sprake van met name incidentele kosten voor de uitwerking van de beleids-
keuzes en de coördinatie. In het “activiteitenoverzicht ontwikkelfase arbeidsmigratie” staan de uit te
werken beleidskeuzes aangegeven. Voor deze uitwerking is externe inhuur beleidsadviseur arbeids-
migratie nodig, maar ook extra capaciteit op vergunningverlening, maatschappelijke ondersteuning,
burgerzaken en communicatie.
De voorgestelde beleidskeuzes zullen in overleg met de klankbordgroep uit de raad worden uitge-
werkt. Specifiek vast te stellen deelonderwerpen zoals de inventarisatie van mogelijke locaties, een
afwegingskader passendheid omgeving, voorwaarden realisatie, exploitatie en beheer en een
convenant met bedrijven/huisvesters etc zullen indien gereed ter vaststelling worden voorgelegd. Na
afronding van de ontwikkelfase in 2022 zal de stand van zaken van dit activiteitenoverzicht worden
aangegeven.

Projectstructuur:
Ambtelijk opdrachtgeven: Joost Frijters (domeinregisseur)
Opdrachtnemer: De coördinator arbeidsmigratie. Deze beheert het budget en is verantwoordelijk voor
het bereiken van het resultaat.

Oktober-december 2020: Incidentele kosten uitwerken beleidskeuzes: €40.000
In de kadernota is € 40.000 opgenomen voor de uitwerking van de beleidskeuzes en de coördinatie
arbeidsmigratie in 2020. Deze €40.000 kan ten laste worden gebracht van het al dan niet positieve
begrotingsresultaat 2020.

2021 – begin 2022: Incidentele kosten uitwerken beleidskeuzes: €150.000
In de kadernota die op 9 juli is vastgesteld is voor 2021 en 2022 2*€75.000 als claim opgenomen.
Gevraagd wordt de €150.000 voor 2021 beschikbaar te stellen met een doorloop naar 2022.

Beheerfase 2022 en verder
Vanaf 2022 is de bedoeling dat de diverse beleidskeuzes zijn uitgewerkt en dat we zicht hebben op
hoe we de verschillende aspecten uit de aanpak arbeidsmigratie kunnen inbedden in onze processen
en capaciteit. En wat er nodig is om de aanpak structureel te gaan borgen. We komen dan in de
beheerfase. In de beheerfase wordt voorgesteld een contactpersoon te benoemen voor de
arbeidsmigranten en structureel extra capaciteit beschikbaar te stellen voor o.a. handhaving,
burgerzaken en maatschappelijke ondersteuning om misstanden te voorkomen en een goede
integratie/ participatie/ educatie en registratie te organiseren. Hoeveel capaciteit hiervoor nodig is, zal
blijken uit de uitwerking in 2021.




                                                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Tegenover de structurele extra kosten staan ook structurele extra inkomsten. Streven is om in 2021 –
2022 concrete huisvesting te realiseren. Zodra arbeidsmigranten daadwerkelijk gehuisvest zijn in onze
gemeente, is er een structurele bijdrage van ruim €300 per arbeidsmigrant per jaar vanuit gemeente-
fonds danwel toeristenbelasting. Indien uitgegaan wordt minimaal 1000 arbeidsmigranten daadwerke-
lijk in Moerdijk te huisvesten, zal de gemeente ca. €300.000 per jaar extra ontvangen.

Subsidieverwerving
In 2020 wordt vanuit het Rijk 50 miljoen euro beschikbaar gesteld om de bouw van (flexibele) huis-
vesting voor kwetsbare groepen aan te jagen en hiermee o.a. het tekort aan goede huisvesting voor
arbeidsmigranten effectief te bestrijden. Deze stimuleringsmaatregelen worden op korte termijn
uitgewerkt. (Tijdelijke stimulans huisvesting kwetsbare groepen, Kamerbrief Ollongren, 20 mei 2020:
Maatregelen doorbouwen tijdens de coronacrisis). Geprobeerd zal worden hier aanspraak op te
maken.


Communicatie
Goede communicatie is essentieel voor integratie van arbeidsmigranten en het verkrijgen van
draagvlak van inwoners. Hier moet zorgvuldig mee worden om gegaan.

Voorgesteld wordt om vanuit de gemeenteraad een klankbordgroep te formeren om de uitwerking van
de beleidskeuzes te gaan bespreken. Daarnaast wordt voorgesteld om een algemene bijeenkomst te
organiseren waarbij (agrarische) bedrijven, het VNO NCW, ZLTO, uitzendbureaus, Woonkwartier en
specifieke huisvesters voor arbeidsmigranten, wijk- en dorpstafels, arbeidsmigranten, politie en
verschillende medewerkers van de gemeente met elkaar in gesprek kunnen gaan om de verschillende
perspectieven met elkaar te delen en bespreken.


Realisatie: risico’s, planning, evaluatie, duurzaamheid en inkoop,
In de integrale aanpak arbeidsmigratie worden een groot aantal beleidskeuzes voorgesteld die
moeten worden uitgewerkt. De mogelijkheden om de beleidskeuzes uit de voorliggende integrale
aanpak uit te gaan werken, zijn afhankelijk of er budget beschikbaar wordt gesteld voor het
voortzetten van de inhuur arbeidsmigratie en er prioritering wordt gegeven aan de uitwerking integrale
aanpak arbeidsmigratie.

Zonder goede uitwerking van de integrale aanpak inzake o.a. huisvesting en integratie zullen
arbeidsmigranten zich niet welkom voelen, is er minder kans op draagvlak en is de kans op
overlastsituaties en misstanden groter. Zonder perspectief op huisvesting verzwakt ook de propositie
van LPM en wordt de kans kleiner dat bedrijven aan goede werknemers kunnen komen. Zonder
goede organisatie van de registratie vervalt de inkomstenkant


Mocht u vragen hebben over dit voorstel, dan kunt u contact opnemen van de griffier via
telefoonnummer 0168-373428 of via e-mail: griffie@moerdijk.nl.

Zevenbergen, 11 augustus 2020

Burgemeester en wethouders van de gemeente Moerdijk,
de gemeentesecretaris,              de burgemeester,




ir. J.C. Slagboom                       J.P.M. Klijs



                                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>RAADSBESLUIT

Raadsvergadering van 24 september 2020


De raad van de gemeente Moerdijk,

gezien het voorstel van burgemeester en wethouders d.d.11 augustus 2020;

overwegende dat:
- In de beleidsbegroting 2020 de doelstelling is vastgelegd om voor Moerdijk een integrale aanpak
    arbeidsmigratie op te stellen
- We de komst van arbeidsmigranten als een kans zien in relatie tot leefbaarheid en economie
    indien het ambitieniveau wordt bepaald op de voorgestelde beleidskeuzes in de integrale aanpak.


gelet op: de gemeentelijke taak om voor haar inwoners te zorgen voor voldoende woonruimte en de
zorgplicht op het gebied van welzijn en sociale zaken



BESLUIT

1. Vast te stellen de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk 2020
2. Een krediet beschikbaar te stellen van € 190.000,- voor de uitwerking van de beleidskeuzes zoals
   aangegeven in het activiteitenoverzicht ontwikkelfase en voor de coördinatie van de
   arbeidsmigratie
   a. De in de kadernota gereserveerde middelen van €75.000,- in 2021 en €75.000,- in 2022
       beschikbaar te stellen voor de uitwerking van de beleidskeuzes ontwikkelfase en de
       coördinatie van de arbeidsmigratie en te dekken uit de algemene reserve,
   b. De in de kadernota gereserveerde middelen van € 40.000 beschikbaar te stellen voor de
       uitwerking van de beleidskeuzes ontwikkelfase en de coördinatie arbeidsmigratie en ten laste
       te brengen van het al dan niet positieve begrotingsresultaat 2020.



Vastgesteld in de raadsvergadering d.d. 24 september 2020
de griffier                            de voorzitter,




A. Goslings                           J.P.M. Klijs




                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>