<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Kaderbrief 2026</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inhoudsopgave ..................................................................................................... 2
Inleiding ............................................................................................................... 3
Toekomstige ontwikkelingen ................................................................................... 6
Concrete ontwikkelingen 2026 .............................................................................. 14
Bedrijfsvoering .................................................................................................... 27
Scherp aan de wind zeilen .................................................................................... 29
Financiële uitgangspunten .................................................................................... 33
                                                                                                                          2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inleiding
Voorwoord
De kaderbrief vormt een waardevol vertrekpunt voor de Planning & Control (P&C) cyclus,
waarbij we de kaders schetsen voor de verwachte ontwikkelingen op milieu- en
duurzaamheidsgebied op middellange termijn, evenals de financiële uitgangspunten.
De Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) is vastbesloten om bij te dragen
aan een schone, gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. De thema’s waar de OMWB
zich mee bezighoudt (zoals stikstof, zeer zorgwekkende stoffen, luchtkwaliteit,
kaderrichtlijn water, energietransitie en circulaire economie) zijn divers en raken zowel
het landelijk als het stedelijk gebied en de industrie. Deze thema’s hebben een
aanzienlijke impact op de fysieke leefomgeving, en de dynamiek is groot, aangezien we
gelijktijdig te maken hebben met meerdere transities (klimaat, landbouw, energie,
digitaal). Er staat ons dus veel te wachten, maar we zien dit als een kans om samen
vooruit te komen!
De kwaliteit van onze leefomgeving krijgt steeds meer aandacht, omdat deze cruciaal is
voor onze gezondheid, veiligheid en de duurzaamheid van de natuur. Deze
maatschappelijke vraagstukken zijn van belang voor iedereen: zowel voor inwoners als
ondernemers. De OMWB speelt een sleutelrol in het aanpakken van deze uitdagingen.
Door middel van vergunningverlening, toezicht, handhaving en advisering dragen wij bij
aan de gewenste transities. Dit vraagt om voortdurende investering in de kennis en
deskundigheid van ons personeel en de juiste informatiesystemen, zodat we risicogericht
en data-gestuurd kunnen werken. De verdere professionalisering van de
omgevingsdienst is essentieel om deze rol effectief en efficiënt te vervullen.
In 2024 ronden we het Interbestuurlijk Programma (IBP) op landelijk niveau af, en de
implementatie binnen Omgevingsdienst NL en de omgevingsdiensten biedt de komende
jaren ruimte voor intensievere samenwerking. Dit gaat zeker zijn vruchten afwerpen,
doordat we onderwerpen landelijk voor alle omgevingsdiensten centraal faciliteren. We
werken aan een landelijk kennisnetwerk en een Omgevingsdienst NL Academy, die de
inhoudelijke opleidingen gaat verzorgen. De komende jaren blijven we inhoudelijk
werken aan complexe vraagstukken, zoals de stikstofproblematiek in Brabant, die invloed
hebben op onze vergunningverlening (denk aan het intrekkingsbeleid). Daarnaast
bereiden we ons voor op de Kaderrichtlijn Water, die in 2027 in werking treedt, en die
mogelijk stagnering veroorzaakt. Voor de energietransitie levert de OMWB veel
inspanningen door middel van controles en advisering van bedrijven op het gebied van
energiebesparing. Ook dragen bedrijven in onze provincie actief bij aan de
maatwerkafspraken over CO2-reductie en verduurzaming, zoals het Rijk doet met de
twintig grootste uitstoters in Nederland. Net als de Rotterdamse Haven zal ook het
industriële cluster Moerdijk naar verwachting ingrijpende (ruimtelijke) veranderingen
ondergaan door de ontwikkelingen rond waterstof en ammoniak.
Met de vele ontwikkelingen die op ons afkomen, zien wij de noodzaak om extra capaciteit
in te zetten en te investeren in een geografisch informatiesysteem en datagestuurd
werken. Bovendien willen we investeren in de huisvesting aan de Spoorlaan in Tilburg,
zodat we aantrekkelijk blijven als werkgever en de werkomgeving voldoet aan de eisen
van deze tijd, zoals duurzaamheid, nieuwe werkmethodes en hybride werken.
Naast de nieuwe ontwikkelingen die impact hebben op de fysieke leefomgeving, krijgen
de overheden (onze deelnemers) te maken met afnemende inkomsten vanuit het Rijk.
Deze verminderende financiële middelen kunnen invloed hebben op de uitvoerende taken
van de OMWB. In de kaderbrief voor 2026 presenteren we naast de nieuwe
                                                                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving ook scenario’s waarop we financiële keuzes
kunnen baseren. De ontwikkelingen op zich leiden niet tot een tariefsverhoging. De
opgenomen bedragen in de 'toekomstige ontwikkelingen' waar het de posten P1 en P2
aangaat, zijn niet voor alle deelnemers gelijk of van toepassing.
Samenvattend biedt de kaderbrief een eerste inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen
die de OMWB de komende jaren doormaakt en die ons werk beïnvloeden. Onze
medewerkers hebben veel passie voor hun vak en enthousiasme in de uitvoering van
deze uitdagingen. We zijn er van overtuigd dat we met gezamenlijke inzet en
betrokkenheid onze doelen voor een verbeterde leefomgeving realiseren!
Aansluiten bij missie en visie van de organisatie
In 2030 profileert de Omgevingsdienst Midden- en West-Brabant (OMWB) zich als een
robuuste en toekomstgerichte organisatie, die zich niet alleen richt op het uitvoeren van
haar kerntaken, maar ook proactief inspeelt op de dynamische uitdagingen in de fysieke
leefomgeving. De fysieke leefomgeving staat immers onder steeds grotere druk, wat het
werk van de OMWB relevanter maakt dan ooit. Wij leveren samen met onze deelnemers,
ketenpartners, stelselpartners en bedrijven een wezenlijke bijdrage aan het waarborgen
van de kwaliteit van onze regio. Onze mensen zijn gedreven hoeders van de
leefomgeving en dragen met passie bij aan het behouden en verbeteren van de
omgevingskwaliteit.
In onze visie voor 2030 streven we ernaar om een datagestuurde organisatie te worden,
die werkt met risicogericht toezicht en besluitvorming. Door geavanceerde
dataverzameling en -analyse voeren we niet alleen de VTH-taken (Vergunningverlening,
Toezicht en Handhaving) effectief uit, maar monitoren en sturen we ook bredere thema’s
op het gebied van milieu, natuur en duurzaamheid. Het doel is om te werken met
betrouwbare informatie en sterke processen die ons in staat stellen snel in te spelen op
nieuwe ontwikkelingen, wet- en regelgeving, en de complexiteit van de uitdagingen die
de fysieke leefomgeving met zich meebrengt. Als organisatie willen we meer integraal
werken, zowel binnen onze eigen structuur als in samenwerking met andere partijen in
de regio. Dit stelt ons in staat om grote vraagstukken zoals stikstof, de energietransitie,
zeer zorgwekkende stoffen (ZZS) en de circulaire economie aan te pakken. We streven
ernaar onze rol als adviserend en ondersteunend orgaan voor gemeenten en andere
overheden verder te versterken, zodat we bijdragen aan het ontwikkelen van beleid en
het uitvoeren van concrete projecten die invloed hebben op de regio. Het versterken van
ons netwerk binnen Omgevingsdienst.nl biedt ons bovendien de mogelijkheid om
landelijk bij te dragen aan de beleidsontwikkeling en uitvoering, terwijl we lokaal blijven
werken aan de specifieke behoeften van onze regio.
Adaptief werken vormt daarbij een essentieel uitgangspunt. De OMWB blijft flexibel en
kan snel reageren op veranderingen in wet- en regelgeving, of op nieuwe ontwikkelingen
                                                                                            4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>die relevant zijn voor onze regio. Door ons netwerk in te zetten en voortdurend te
monitoren wat er speelt, kunnen we tijdig signaleren welke trends of wetgeving invloed
hebben op onze werkgebieden. Op basis van die informatie vertalen we deze
ontwikkelingen naar concrete adviezen voor onze gemeenten en partners, zodat we altijd
voorbereid zijn op de toekomst.
Daarnaast blijft de OMWB in 2030 een goede werkgever die ruimte biedt voor
persoonlijke ontwikkeling met een cultuur van samenwerking, ondernemerschap en
betrokkenheid. Wij streven naar een werkomgeving waarin medewerkers zich
gewaardeerd voelen en passie voor het vak aanwakkert. Dit draagt bij aan de vitaliteit en
het succes van de organisatie, die zich in 2030 niet alleen focust op de uitvoering van
taken, maar ook als een waardevolle adviseur opereert, die bijdraagt aan de transitie
naar een duurzamere en veerkrachtigere fysieke leefomgeving. Onze kernwaarden zijn
hierbij leidend. Wij geloven in de kracht van samenwerking, het nemen van initiatief en
het aanpassen aan veranderende omstandigheden. We handelen op basis van
betrouwbare gegevens en gestandaardiseerde processen, zodat we onze taken met de
hoogste kwaliteit uitvoeren en voortdurend verbeteren. Door continu te leren van zowel
interne als externe bronnen zorgen we ervoor dat we als organisatie altijd vooruit blijven
kijken en goed voorbereid zijn op de toekomst.
In 2030 willen we dus niet alleen een organisatie zijn die haar kerntaken uitstekend
uitvoert, maar ook een organisatie die actief adviseert en samenwerkt aan de grote
vraagstukken die de fysieke leefomgeving met zich meebrengt. Onze medewerkers, de
drijvende kracht van de OMWB, blijven zich inzetten om deze ambities te realiseren,
waarbij we met onze kennis en expertise de regie nemen en samen met partners
bijdragen aan een gezonde, veilige en duurzame regio.
                                                                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Toekomstige ontwikkelingen
Introductie
De wereld om ons heen verandert voortdurend. Om effectief in te spelen op deze
veranderingen, houdt de OMWB rekening met de veranderende omstandigheden en
bijbehorende wet- en regelgeving. De OMWB richt zich op Europese, nationale en
regionale ontwikkelingen die de toekomstbestendigheid van de dienst mogelijk
beïnvloeden. In de kaderbrief zetten we deze ontwikkelingen uiteen. Ze zijn deels nieuw,
maar vaak ook het resultaat van eerder ingezette werkzaamheden en lopende
taakuitvoering. De Strategische Agenda van de OMWB biedt het raamwerk voor deze
ontwikkelingen en geeft zowel lokaal als regionaal invulling aan de Nationale
Omgevingsvisie (NOVI).
In dit hoofdstuk schetsen we op hoofdlijnen de toekomstige ontwikkelingen op Europees,
landelijk/regionaal en OD(NL) niveau. In het volgende hoofdstuk werken we de
onderwerpen nader uit die in 2026 (financiële) impact hebben op de OMWB of de
eigenaren. Daarbij gaan we niet alleen in op de impact zelf, maar ook zo concreet
mogelijk op de benodigde financiering, en uit welke specifieke posten deze gefinancierd
moet worden.
Impactanalyse samenhang EU wetsvoorstellen fysieke
leefomgeving
Europese milieuwetgeving heeft een directe invloed op de nationale en regionale
regelgeving in de lidstaten van de Europese Unie. De Europese Unie stelt richtlijnen en
verordeningen vast die de lidstaten verplichten om al de milieudoelen te behalen, zoals
het verbeteren van de luchtkwaliteit, het beschermen van water en natuur, en het
verminderen van de CO2-uitstoot. Deze Europese wetgeving implementeren we
vervolgens in de nationale wetgeving, die de lidstaten worden naleven. De VNG stelde
eind 2024 een notitie op waarin de impact van de Europese wetgeving op de lokale
overheden en omgevingsdiensten voor de komende jaren staat beschreven. De voor de
OMWB relevante onderwerpen uit deze notitie (VNG, Impactanalyse samenhang EU-
wetsvoorstellen fysieke leefomgeving) staan in de onderstaande paragrafen.
Green Deals
De Europese Commissie stelde in 2019 de Green Deal op met als doel om in 2030 de
uitstoot van broeikasgassen met 55 % terug te brengen en in 2050 een klimaatneutraal
continent te zijn. Om dit te realiseren ontplooide de Europese Commissie een aantal
Europese wetsvoorstellen rondom het domein fysieke leefomgeving. Deze
wetsvoorstellen hebben rechtstreekse impact op de staande opgaven in de fysieke
leefomgeving van gemeenten. De wetsvoorstellen bevinden zich nog in onderhandeling
en besluitvorming. Dit betekent dat het nog niet precies duidelijk is wat de impact op
gemeenten is, omdat het nog onduidelijk is hoe Nederland de EU-wetsvoorstellen omzet
in Nederlandse wetgeving en welke rol de gemeenten spelen in de uitvoering ervan. De
onderwerpen van de wetsvoorstellen staan hieronder kort toegelicht:
    •   Herziening luchtkwaliteitsrichtlijn
    •   Natuurherstelverordening,
    •   Bodemmonitoringsrichtlijn
    •   Herziening richtlijn stedelijk afvalwater
    •   Herziening richtlijn industriële emissie
                                                                                        6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Herziening luchtkwaliteitsrichtlijn:
Regelmatig verschijnen er artikelen met de conclusie dat de uitstoot van schadelijke
stoffen de laatste jaren niet is afgenomen. De totale uitstoot neemt toe door een hogere
productie. De reinigingstechnieken verbeteren wel en zijn verplicht. De netto emissie
neemt op dit moment echter eerder toe dan af. Het doel van deze richtlijn is het
terugdringen van de luchtverontreiniging tot nul, zodat de luchtkwaliteit in de Unie
geleidelijk verbetert en niveaus bereikt die niet langer schade toebrengen aan de
gezondheid van de mens en natuurlijke ecosystemen. Gezondheid (blootstellingsnormen)
en biodiversiteit vormen de basis van het strengere normkader. Deze nieuwe normering
betekent een aanpassing van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en heeft invloed op
het Omgevingsplan.
Natuurherstel verordening:
Deze verordening gaat niet langer uit van het beheren van de huidige natuur en
ecosystemen, maar van herstellen en verbeteren. Voor deze verordening geldt een kader
waarin de lidstaten doeltreffende en gebiedsgebonden herstelmaatregelen treffen om
samen het streefdoel van de Europese Unie te behalen. Het doel is om in alle gebieden
en ecosystemen die vallen onder het gespecificeerde toepassingsgebied, uiterlijk in 2030
ten minste 20 % van de landgebieden en 20 % van de zeegebieden te herstellen en
verbeteren. Alle ecosystemen moeten uiterlijk in 2050 hersteld zijn. Daarnaast dienen
alle lidstaten tegen 2030 te zorgen dat in alle steden en voorsteden geen netto verlies
van stedelijk groene ruimte en boomkroondekking plaatsvindt. Tevens moeten
natuurlijke verbindingen worden hersteld en het aantal bestuivers toenemen. De
provincies zijn als eerste aan zet om dit op te pakken wat effect heeft op gemeenten.
Bodemmonitoringsrichtlijn:
Het doel van de EU-richtlijn is het bereiken en behouden van een gezonde bodems in
2050. De wet is onderdeel van de EU Bodemstrategie. Deze strategie onderstreept de
baten van gezonde bodems voor de samenleving. De strategie geeft acties en een kader
met maatregelen voor bescherming, herstel en duurzaam gebruik van bodem. Controle
vindt plaats door middel van monitoring en waarna registratie volgt.
Herziening Richtlijn Stedelijk afvalwater:
De kaderrichtlijn water zorgt voor de algemene kwaliteit van oppervlaktewater en
grondwater. De Richtlijn Stedelijk afvalwater levert een bijdrage aan de Green Deal
doelstellingen en aan het verbeteren van de waterkwaliteit. Met de herziening van de
Richtlijn Stedelijk Afvalwater streeft naar het bereiken van drie doelen, namelijk:
    •    Minder uitstoot van broeikasgassen door de afvalwatersector,
    •    Meer stedelijk afvalwater via de rioolwaterzuivering reinigen,
    •    Gelijk speelveld voor het beginsel ”de vervuiler betaalt”.
Herziening Richtlijn Industriële Emissies (RIE):
Deze herziening brengt de Richtlijn in overeenstemming met de ambities uit de Green
Deal, met als doel het stimuleren van een ingrijpende transformatie van grote agro-
industriële installaties met het oog op een schone, concurrerende en klimaat neutrale
economie in 2050. De belangrijkste wijzigingen zijn:
    •    Meer industriële 'inrichtingen’ onder de wetgeving, zoals de mijnbouwsector en
         grote batterijfabrieken
    •    Vergroten van het toepassingsgebied van de richtlijn op intensieve veehouderijen
         door het aanpassen van criteria waardoor meer veehouderijen onder de richtlijn
         vallen
    •    Betere toegang tot informatie, meer transparantie en meer inspraak van het
         publiek
                                                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    •   Het stimuleren van gebruik van baanbrekende technologieën en andere
        innovatieve benaderingen in industriële ‘inrichtingen’
Taken voor gemeenten (op termijn):
Bovenstaande herzieningen worden vertaald naar nationale wetgeving en raken
vervolgens direct of indirect (via provincie) de gemeenten. Gemeenten zijn volgens de
notitie "Impactanalyse samenhang EU-wetsvoorstellen fysieke leefomgeving" op dit
moment nog niet voldoende toegerust om de EU-wetsvoorstellen in samenhang uit te
voeren. De afzonderlijke EU-wetsvoorstellen beogen een bijdrage te leveren aan de
normen en doelstellingen uit de Green Deal rond milieu, natuurherstel en -behoud.
Gemeenten moeten deze toepassen naast hun reeds bestaande taken in de fysieke
leefomgeving, de uitvoering van de Omgevingswet en gecombineerd met de uitvoering
van opgaven als woningbouw, klimaatadaptie, klimaatneutrale economie, landbouw- en
energietransitie. Een complexe taak. Dit legt een druk op de gemeentelijke middelen.
Gemeenten hebben te kampen met personeelstekort in het fysieke domein. De impact
bestaat mogelijk uit de volgende aspecten:
    •   Gemeenten moeten eerst (in samenwerking met andere regionale bestuurslagen)
        zelf een richting bepalen in wat gewenst is in de toekomst van een gebied, een
        complexe belangenafweging maken in de verschillende programma’s en ambities,
        en komen daarna pas aan de lokale uitvoering toe.
    •   De nieuwe wetgeving vereist participatie van inwoners.
    •   Met de strengere EU-normen moeten afzonderlijke gemeenten grote inspanningen
        moeten met weinig effect voor het natuurherstel, of verbetering van het milieu.
    •   De EU-wetsvoorstellen bevatten terugkerende rapportageverplichtingen over het
        naleven van de wetgeving en behaalde resultaten.
    •   De EU-wetsvoorstellen vereenvoudigen de toegang tot de rechter voor burgers,
        indien zij vinden dat de overheid, of bedrijven de milieuwetgeving onvoldoende
        naleven.
Landelijk / regio niveau
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is een strategisch document van de Nederlandse
overheid dat het ruimtelijke beleid voor de toekomst vormgeeft. De NOVI is mede
gebaseerd op Europese wet- en regelgeving. De NOVI geeft richting aan de manier
waarop Nederland zijn fysieke ruimte wil ontwikkelen en gebruiken, met als doel een
duurzame, toekomstbestendige en veerkrachtige samenleving. De langetermijnvisie (tot
2050) bevat uitgangspunten voor de inrichting van de leefomgeving, zoals energie,
natuur, waterbeheer, mobiliteit en de woningbouw. De NOVI werkt vanuit integrale
benadering en streeft naar het verbinden van verschillende beleidsdomeinen, zoals
economie, ecologie en de samenleving, om samenhang te creëren in het gebruik van de
ruimte.
Relatie met de omgevingsdiensten
Omgevingsdiensten zijn uitvoerende en adviserende organisaties die gemeentelijke en
provinciale overheden ondersteunen bij het realiseren van doelstellingen, die zijn
opgenomen in of afgeleid van de NOVI en de Omgevingswet. Beide documenten zijn
leidend en beogen een integrale benadering van het omgevingsbeleid, waarbij
omgevingsdiensten een belangrijke rol spelen in het toetsen van aanvragen, toezicht
houden op de naleving van wet- en regelgeving, en het adviseren van lokale overheden.
In de volgende paragrafen beschrijven we de relevante onderwerpen voor de OMWB, die
een integrale benadering vragen.
                                                                                        8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Agrarische dossier (stikstof)
Stikstof is overal om ons heen. Het is van zichzelf niet schadelijk voor de mens en vormt
een belangrijke voedingstof voor planten. Sommige stikstofverbindingen brengen wel
schade toe aan onze gezondheid en aan de natuur. De stikstofuitstoot moet daarom
omlaag. Bij de stikstofcrisis van de laatste jaren draait het om twee stikstofverbindingen;
NOx en stikstofverbindingen uit boerenbedrijven, meestal in de vorm van ammoniak.
Deze slaan neer in de natuur en werken als voedingstof. Daardoor groeien sommige
planten beter dan andere. Dat bedreigt de biodiversiteit. Stikstof is ook schadelijk voor
de mens. Stikstofverbindingen veroorzaken smog en fijnstof die kunnen leiden tot
gezondheidsproblemen zoals astma. Binnen het thema stikstof richten we ons op zowel
de neerslag van stikstof vanuit de landbouw, als het vrijkomen van stikstofoxide uit
andere bronnen zoals verkeer en industrie. Zowel in het agrarische domein en als in het
industriële domein verwachten we in komende jaren regionale en landelijke
ontwikkelingen die (grote) impact hebben op de uitvoering van onze VTHKA-activiteiten.
De recente uitspraak van de Raad van state (18 december 2024) inzake Rendac en
Amercentrale beïnvloedt hoe de OMWB haar taken in de toekomst uitvoert.
Energietransitie (incl. stagnatie)
Alle Europese landen werken de komende jaren stapsgewijs toe naar klimaatneutraliteit
in 2050. In 2030 moet een significant percentage van alle gebruikte energie uit
duurzame bronnen komen en de CO2-emissie aanzienlijk zijn gereduceerd. Dit kan
enerzijds worden bereikt door energiebesparing en anderzijds door diverse nieuwe
energie-deelsystemen, zoals elektrische warmtepompen, warmtenetten, wind op zee en
kernenergie. Omdat men duurzame energie vaak niet ter plekke gebruikt, wordt deze
omgezet in waterstof en waterstofdragers. Productie, transport en gebruik van waterstof
en waterstofdragers brengt externe veiligheidsrisico’s met zich mee.
Het gebruik van veel nieuwe duurzame energiebronnen vraagt om uitbreiding en
aanpassing van de energie-infrastructuur. Denk aan kabels, buisleidingen en installaties
voor opslag. Daarom werkt de overheid samen met burgers, bedrijven en netbeheerders
aan de toekomstige infrastructuur voor duurzame energie. Alleen op deze wijze zijn de
klimaatdoelen haalbaar.
Volgens Netbeheer Nederland is de huidige energie-infrastructuur onvoldoende om aan
de duurzame energievraag van de toekomst te voldoen. Verduurzaming zorgt voor een
sterke toename van de productie en gebruik van elektriciteit, en voor onbalans tussen
vraag en aanbod. Gevolg hiervan is onder andere netcongestie en de noodzaak tot
verzwaring van de energie-infrastructuur. Omgevingsdiensten ondersteunen bedrijven bij
de complexe regelgeving rondom netcongestie en de energietransitie. Ze geven advies
over het efficiënt inzetten van duurzame energie, en helpen bedrijven bij het aanvragen
van vergunningen en het voldoen aan milieueisen. Door toezicht te houden op de
naleving van wet- en regelgeving dragen omgevingsdiensten bij aan een vlotte en
duurzame uitvoering van de energietransitie. Ze fungeren als schakel tussen bedrijven
en overheden en versnellen de implementatie van duurzame oplossingen.
Circulaire economie
Een circulaire economie (CE) is gericht op het optimaal inzetten en hergebruiken van
grondstoffen in de verschillende schakels van de productieketen: van de winning van
grondstoffen tot consumptie. Grondstoffen dreigen schaars te worden door een groeiende
bevolking en toenemende welvaart in de wereld. Hierdoor wordt het steeds belangrijker
om de beschikbare (secundaire) grondstoffen zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Dit biedt
ook nieuwe kansen voor bedrijven: nieuwe markten, meer samenwerking en minder
                                                                                          9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>grondstoffenverbruik.
De transitie naar een circulaire economie is volgens de Europese Commissie 'de
gelegenheid om onze economie te transformeren, en nieuwe en duurzame
concurrentievoordelen voor Europa te genereren'. Een circulaire economie zorgt voor
ongeveer 10% minder broeikasgassen, 20% waterbesparing en 25% minder import van
primaire grondstoffen, en draagt daarmee structureel bij aan de afspraken uit het
Parijsakkoord.
De OMWB werkt momenteel aan het invulling geven aan de CE. Wij streven ernaar om
CE een integraal onderdeel te maken van de VHT-taken binnen de OMWB.
Water
De wateropgave bestaat uit twee belangrijke onderdelen: de Kaderrichtlijn Water (KRW)
en de notitie “Rekening houden met water en bodem”. Deze opgave vraagt om
samenwerking tussen lokale overheden, waterschappen en omgevingsdiensten.
Klimaatverandering brengt een transitie teweeg in de ruimtelijke ordening, aangezien we
niet in staat zijn om processen zoals bodemdaling, zeespiegelstijging en extremer weer
volledig te beheersen. In plaats van ons land en water aan te passen aan onze wensen,
moeten wij ons aanpassen aan de natuurlijke grenzen van bodem en water, en de
mogelijkheden van dit systeem benutten. Bodem en water vormen daarom het
uitgangspunt en de basis voor onze plannen.
Het kabinet wil bij de inrichting van Nederland meer rekening houden met water en
bodem. Daarom zijn diverse structurerende keuzes gemaakt, die als randvoorwaarden
dienen voor provincies en andere betrokken partijen om een gebiedsgerichte aanpak te
ontwikkelen. Dit maatwerk verschilt per gebied en kan bestaan uit acties zoals het
verhogen van de zoetwatervoorraad, het creëren van droge bouwlocaties, het
verminderen van bodembedekking, het verhogen van het grondwaterpeil, het zuinig
omgaan met drinkwater, het waarborgen van schoon en gezond water, en het creëren
van ruimte voor water. Deze maatwerkacties moeten we binnen de huidige generatie
aanpakken en mogen we niet afwentelen op toekomstige generaties. De uitvoering van
deze acties vraagt zowel op nationaal als lokaal niveau aandacht. De notitie Rekening
houden met water en bodem is leidend voor de uitvoering van deze taken door
gemeenten en omgevingsdiensten.
De waterkwaliteit in Nederland vormt al geruime tijd een aandachtspunt, vooral in
gebieden als de provincie Noord-Brabant waar de waterkwaliteit niet op orde is. Schoon
water is essentieel voor een gezonde leefomgeving, drinkwater, landbouw, natuur en
industrie. De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) benadrukt de noodzaak om de
waterkwaliteit te verbeteren en richt zich op het realiseren en behouden van chemisch
schoon en ecologisch gezond oppervlaktewater en grondwater. De KRW is
geïmplementeerd in de Omgevingswet, samen met de eisen voor lozingen van
bedrijfsafvalwater zoals vastgelegd in de EU-Richtlijn industriële emissies, en de EU-
Richtlijn stedelijk afvalwater. Uiterlijk in 2027 moeten de EU-lidstaten de 'goede
watertoestand' bereiken, wat ingrijpende maatregelen vereist om de belasting van
oppervlaktewater en grondwater te verminderen. De industrie (stoffen), de landbouw
(mest en gewasbeschermingsmiddelen) en de rioolwaterzuivering (stoffen en nutriënten)
vormen de belangrijkste bronnen van vervuiling.
Het behalen van de KRW-doelen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van het Rijk,
waterschappen, provincies en gemeenten. Deze overheden moeten elkaar aanspreken op
het nemen van de benodigde maatregelen. Omgevingsdiensten spelen een belangrijke
rol in het controleren van indirecte lozingen van bedrijfsafvalwater, die via het riool en
waterzuiveringsinstallaties in oppervlaktewater terechtkomen. Indirecte lozingen moeten
                                                                                           10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>voldoen aan Europese regels en omgevingsdiensten hebben mandaat van provincies en
gemeenten voor de uitvoer van VTH-taken (Vergunningverlening, Toezicht en
Handhaving).
De Omgevingsdienst Midden-Brabant zoekt actief samenwerking met waterschappen en
Rijkswaterstaat. In initiatieven zoals de KRW-impuls Brabant en de Schone
Maaswaterketen werken verschillende overheden, omgevingsdiensten en het
bedrijfsleven samen om de KRW-doelen in 2027 te behalen.
Gezondheid
Naar aanleiding van casussen als Tata Steel, Chemours en 3M neemt de belangstelling
voor het voorkomen van gezondheidsschade bij burgers toe. De komende jaren zal het
thema gezonde leefomgeving een steeds belangrijkere rol gaan spelen in het beleid van
Rijk, provincies en gemeenten. De provincie Noord-Brabant bracht dit naar voren in haar
Beleidskader Gezondheid 2021-2030 met de ambitie ‘drie gezonde levensjaren erbij voor
iedere Brabander in 2030’. De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) formuleerde in
2023 een aantal aanbevelingen om de bescherming van de gezondheid van omwonenden
van industriële bedrijven te verbeteren. Het Rijk pakte de aanbevelingen van de OvV op
en ontwikkelde een Actieagenda Industrie en Omwonenden. Speerpunten van de
Actieagenda zijn het versneld invoeren van strengere luchtkwaliteitsnormen uit de
Europese richtlijnen, het verbeteren van de controle op industriële emissies en de
resulterende omgevingsconcentraties, en onderzoek naar hoe gezondheid als volwaardig
criterium deel uitmaakt van vergunningverlening.
De Omgevingswet biedt nieuwe handvatten om de gezondheid van burgers te
beschermen. Zo kregen gemeenten de mogelijkheid om in het omgevingsplan regels op
te nemen en decentrale omgevingswaarden vast te leggen om bijvoorbeeld overbelasting
door opeenstapeling van milieu- en gezondheidseffecten te verminderen. Het is
noodzakelijk dat de OMWB samenwerkt met de GGD om de gezondheid in de regio te
verbeteren. Door deze samenwerking kunnen we gezondheidsrisico’s beter monitoren en
aanpakken. Gezamenlijk ontwikkelen we maatregelen die de gezondheid van bewoners
bevorderen en bijdragen aan een gezonde leefomgeving. De integrale benadering van de
OMWB en de GGD zorgt ervoor dat gezondheid een centraal onderdeel vormt in het
omgevingsbeleid.
Toekomst van het toezicht
Uitdagingen als een mondigere maatschappij, sneller ontwikkelende technieken, lastiger
om gekwalificeerd personeel te krijgen en behouden, en budgetten die onder druk staan
zorgen ervoor dat we moeten nadenken over de toekomst van toezicht. Hierbij richt de
OMWB zich in eerste instantie op de methodiek risicorelevante bedrijven en het gebruik
van drones.
Met de OMWB als initiatiefnemer is binnen Brabant gewerkt aan de methodiek
Risicorelevante Bedrijven (interventiemethodiek). Een moderne vorm van toezichthouden
waarbij het risico- en doelgericht toezicht het regelgerichte toezicht vervangt. Bij deze
vorm speelt bewustwording bijbrengen een grote rol. We willen immers allemaal
incidenten voorkomen in plaats van achteraf repareren. We moeten onderzoeken waar
we deze vorm van toezicht nog meer kunnen toepassen.
De OMWB heeft een koplopersrol als het gaat om de bovengenoemde methodiek. Het
Ministerie van I&W gaat zich de komende jaren ook richten op de toekomst van toezicht.
Zij doen dat breed en betrekken daarbij bovenbedoelde Brabantse methodiek. De OMWB
                                                                                          11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>gaat zich richten op nieuwe vormen, waarbij in vele gevallen het bijbrengen van
bewustwording een grote rol speelt.
De toekomst biedt ruimte voor het gebruik van drones, die een waardevolle bijdrage
leveren aan efficiënter en effectiever toezicht. Drones bieden de mogelijkheid om moeilijk
bereikbare of risicovolle gebieden snel en nauwkeurig te inspecteren, wat de veiligheid
van inspecteurs verhoogt. Daarnaast kunnen drones in real-time data verzamelen,
waardoor de besluitvorming sneller en beter geïnformeerd kan plaatsvinden.
Weerbare overheid
De weerbaarheid van de OMWB verwijst naar het vermogen om ons aan te passen en te
reageren op verschillende soorten bedreigingen, crises en verstoringen. Dit kan zowel
gaan om veiligheidsbedreigingen, natuurrampen, gezondheid als maatschappelijke of
politieke crises. Een aantal belangrijke aspecten bepalen de weerbaarheid:
1. Crisisbeheersing en noodmanagement
De OMWB moet in staat zijn om snel en effectief te reageren op crises die haar taken
raakt, of het nu gaat om een natuurramp, een terroristische aanslag, een cyberaanval of
een pandemie. Dit vereist goed getrainde crisismanagementteams, duidelijke
communicatiekanalen en de mogelijkheid om middelen snel in te zetten. Ook
netwerkcongestie speelt een rol van betekenis. Stroomuitval is een zorgpunt voor
bedrijven en overheden, omdat het de toegang tot digitale gegevens blokkeert. Dit kan
leiden tot onveilige situaties, zoals het tijdelijk niet beschikbaar zijn van noodzakelijke
informatie, verstoring van communicatie en de belemmering van kritieke
bedrijfsprocessen.
2. Veiligheidsstructuren
Wij moeten er op ingericht zijn om tijdig en adequaat te handelen. Dit vereist zowel
preventieve maatregelen als de capaciteit om te reageren op acute dreigingen.
3. Cyberweerbaarheid
Met de digitalisering van veel overheidsprocessen en -diensten is het essentieel dat wij
beschermd zijn tegen cyberaanvallen. Dit betreft vooral de veiligheid van de
toegankelijkheid, en bescherming van gevoelige informatie en data van burgers en
bedrijven.
4. Sociale en politieke stabiliteit
Wij moeten in staat zijn om goed te anticiperen op (de gevolgen van) maatschappelijke
onrust en protesten.
5. Duurzaamheid en lange termijnplanning
Om reactieve maatregelen te voorkomen moeten wij proactief zijn in het versterken van
onze weerbaarheid door te investeren in duurzaamheid.
6. Wet- en regelgeving
Wet- en regelgeving spelen een belangrijke rol. Als OMWB hebben we hier weinig grip op
en zijn we afhankelijk van anderen en de mate waarin ze onze advisering opvolgen.
7. Internationale samenwerking
Onze regio grenst aan België met een belangrijk gebied dat bij uitstek gevaar kan lopen,
de Antwerpse haven. Afstemming zoeken met de autoriteiten uit België lijkt een vereiste.
Afstemming vindt plaats op lokaal niveau, maar is zeker van groot belang op provinciaal
niveau. De OMWB heeft namens de provincie Noord-Brabant contact met de overheden
in België.
                                                                                            12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Uitwerken intern Interbestuurlijk Programma (incl.
kennis en informatievoorziening)
In 2024 vond een exclusieve conferentie plaats waarin de pijlers van het Interbestuurlijk
programma (IBP) zijn opgeleverd. De resultaten van deze pijlers vragen verdere
uitwerking de komende jaren door alle participanten van het IBP, namelijk het Ministerie
van I&W, IPO, VNG en ODNL. Begin 2025 levert de OMWB een overzicht op waarin de
uitwerking van de IBP-pijlers is opgenomen. Dit resulteert in een gedetailleerde planning,
waarin de OMWB de voor ons relevante acties en projecten opneemt. Afhankelijk van de
gemaakte keuzes en gestelde prioriteiten pakken we een aantal van deze zaken in 2026
op.
Daarnaast is het belangrijk om te vermelden dat pijler 3, die zich richt op
informatievoorziening voor Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH), een
langere looptijd vraagt en doorloopt tot 2030. Het plan voor deze pijler verwachten we in
het voorjaar van 2025 en de uitvoering ligt onder regie van het ministerie van I&W.
Tevens valt een aantal andere zaken, zoals het uitvoeren van visitaties en het opzetten
van kennisinfrastructuur, onder de verantwoordelijkheid van ODNL. De OMWB verwacht
een actieve bijdrage te leveren aan ODNL bij het uitvoeren van deze activiteiten.
                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Concrete ontwikkelingen 2026
Introductie
In de kaderbrief van 2026 lichten we verschillende belangrijke onderwerpen concreet
toe, met een focus op de probleemstelling en de noodzaak voor overheden om in actie te
komen. Deze onderwerpen omvatten onder andere de Omgevingswet, de ontwikkeling
van nieuwe producten, het IBP, stikstofmaatregelen en data-gedreven werken. Voor elk
van deze thema’s beschrijven we de verwachte impact in 2026, met daarbij een
gedetailleerd overzicht van de financiële implicaties. Zo geven we inzicht in de benodigde
middelen en de posten waaruit we deze kosten financieren, om een adequate uitvoering
van de betrokken projecten te waarborgen. De financiering kan afkomstig zijn uit een
van de volgende posten:
    •   P1/P2 (werkprogramma basis en/of verzoektaak)
    •   P3 (collectieve taken programma)
    •   Bedrijfsvoering
    •   Concernuren
    •   Subsidie
Voor sommige van de posten kunnen we op dit moment geen specifiek bedrag noemen.
We verwachten dat dit in de toekomst mogelijk is. Het uitgangspunt blijft dat nieuwe
ontwikkelingen niet kostenverhogend werken. Indien een verhoging noodzakelijk blijkt
voor een adequate uitvoering, presenteren we een aangepast voorstel, dat we als
toelichting bij het werkprogramma toevoegen.
Omgevingswet (inclusief nazorg)
Het implementatietraject van de Omgevingswet startte een aantal jaar geleden met een
sterke focus op zowel de interne voorbereiding als de samenwerking met andere
eigenaren en ketenpartners. Desondanks blijkt uit de vele ingediende Wabo-aanvragen
die eind vorig jaar(2024) dat de overgang naar de Omgevingswet niet zonder
uitdagingen verloopt. In de beginfase van dit nieuwe tijdperk krijgen we nog vaak te
maken met de oude wetgeving, wat de overgang bemoeilijkt. Hoewel de Omgevingswet
officieel per 1 januari 2024 van kracht is, moeten we de komende jaren nog veel stappen
zetten voordat de uitvoering volledig is geïmplementeerd.
We verwachten in 2025 duidelijkheid over hoe de wet zich vertaalt naar de praktijk en
welke impact deze heeft op de OMWB en haar eigenaren. De ervaringen en jurisprudentie
die we in deze periode opdoen, zullen ons helpen om nieuwe of aangepaste inzichten te
verkrijgen. Deze inzichten hebben van invloed op de inzet van VTH-instrumenten
(Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving), de ontwikkeling van kengetallen en het
opstellen van ons uitvoeringsprogramma. Naar verwachting ontstaat er rond 2027 een
stabiele situatie, waarbij de impact van de Omgevingswet volledig in kaart is gebracht,
geëvalueerd en op de juiste manier verwerkt in de uitvoering.
Een van de belangrijkste taken voor gemeenten is het opstellen en vaststellen van de
kerndocumenten, zoals de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Het tijdelijke
omgevingsplan biedt voorlopig houvast, maar dit kunnen gemeenten tot uiterlijk 1
januari 2032 aanpassen. Gemeenten bepalen zelf het tempo en de fasering, wat enige
onduidelijkheid met zich meebrengt. Deze versnippering kan ervoor zorgen dat de regels
per gemeente variëren, wat leidt tot een onoverzichtelijke situatie en hetgeen de
uitvoering van VTH-taken bemoeilijkt.
                                                                                        14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Het actief bijhouden van jurisprudentie, het vertalen van jurisprudentie naar procedures,
het opbouwen en analyseren van data voor de ontwikkeling van kengetallen, het herzien
van de milieuleges en het actualiseren van het uitvoeringsprogramma wordt gefinancierd
uit het programma collectieve taken (P3). Al deze acties zijn essentieel voor het goed
laten verlopen van de implementatie van de Omgevingswet en het waarborgen van een
efficiënte en effectieve uitvoering in de komende jaren.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post            Bedrag
Bijhouden jurisprudentie i.v.m. uitvoerende
                                                    P3                   € 15.000
werkzaamheden OMWB
Ow proof maken van het werkprogramma
                                                    P3                   € 15.000
gebaseerd op kengetallen
Milieuthema's i.h.k.v. omgevingsplan
Gemeenten krijgen tot 2032 de tijd om het tijdelijke omgevingsplan om te zetten in één
allesomvattend en definitief omgevingsplan. Lokale ambities en bestaand beleid vormen
de basis van dit plan, waarbij de planregels gelden voor de gehele gemeente of voor
specifieke functiegebieden. Milieuthema's maken eveneens deel uit van het
omgevingsplan, voor zover er op rijksniveau geen regels vastliggen, zoals bij Besluit
activiteiten leefomgeving (Bal) en Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl).
De OMWB wil graag mee denken bij het opstellen van de planregels voor de
milieuthema's. Er zijn verschillende redenen waarom onze betrokkenheid essentieel is.
Door samen te werken kunnen we kosten besparen bij het opstellen van de planregels en
tegelijkertijd de VTH-werkzaamheden (Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving)
efficiënter uitvoeren. De voordelen van onze betrokkenheid zijn onder andere:
    •   Het benutten van de regionale en lokale kennis en data van de OMWB.
    •   Het uniformeren van de planregels, wat leidt tot:
            o Kostenbesparing bij het opstellen van de planregels,
            o Vergemakkelijking van de VTH-uitvoering door de OMWB en efficiëntere
                uitvoering van de werkzaamheden, en
            o Versterking van de handhaafbaarheid van de regels.
Het Dagelijks Bestuur (DB) en Algemeen Bestuur (AB) reageerden positief op het
voorstel om de planregels binnen de regio te uniformeren, met altijd ruimte voor lokale
aanpassingen op basis van specifieke ambities.
De OMWB werkt inmiddels aan het milieuthema geluid en stelde hierover een rapportage
op. Het rapport “Gebiedsgericht geluidbeleid 2024” stuurden we begin 2024 uit naar de
gemeenten en gaven toelichting. De gemeenten reageerden positief op het geleverde
product en vroegen de OMWB om ook voor andere milieuthema’s een vergelijkbare
aanpak te volgen, inclusief het opstellen van toepasbare regels. Wij onderzoeken
momenteel het opstellen van deze regels, bijvoorbeeld door middel van een beslisboom
in het DSO.
In 2026 werken wij , net als in 2025, drie milieuthema’s volledig uit, en ronden in 2029
alle milieuthema’s af. Op basis van lokale ambities en voorwaarden specificeren we het
pakket met planregels voor de betreffende gemeenten. Deze laatste stap maakt geen
                                                                                        15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>deel uit van de collectieve inspanning van de OMWB. De financiën voor de uitwerking van
de milieuthema’s komen uit het programma collectieve taken (P3).
Impact OMWB 2026 en verder
Impact                                       Fin. post             Bedrag
Planregels opstellen voor 3 milieuthema's    P3                    €90.000,-
Producten
In het Programma Collectieve Taken 2024/2025 voeren we verschillende verkenningen
uit die deel uitmaken van de Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Deze verkenningen zijn
van groot belang, omdat ze zich richten op de lange-termijn visie voor de ruimtelijke
ordening en de verduurzaming van Nederland. Enkele van deze verkenningen sluiten
nauw aan bij de missie en visie van de OMWB, en zijn daarom van grote relevantie voor
de eigenaren en de bredere samenwerking.
De verkenningen betreffen zowel basistaken (P1) als niet-basistaken (P2). De concreet
uitgewerkte producten uit deze verkenningen nemen we vervolgens op in ons
werkprogramma, zodat we gericht kunnen werken aan de realisatie ervan. Vooralsnog
gaan we er vanuit dat de uitvoering niet kostenverhogend werkt.
Vanaf 2025/2026 richten we ons op de volgende belangrijke producten die voortkomen
uit de NOVI:
Brandveiligheid:
Onderzoeken hoe we brandveiligheid in de ruimtelijke ordening verder kunnen
verbeteren en integreren, zodat het een structureel onderdeel wordt van ons werk.
Gezondheid:
Bevorderen van een gezonde leefomgeving door te kijken naar de invloed van de fysieke
omgeving op de gezondheid van mensen, en hoe we deze kunnen verbeteren.
Water:
Strategisch nadenken over hoe we met waterbeheer omgaan, met aandacht voor de
gevolgen van klimaatverandering en het belang van duurzaam waterbeheer voor de
toekomst.
Circulaire economie:
Ontwikkelen van praktische maatregelen en richtlijnen voor het bevorderen van een
circulaire economie, waarin we grondstoffen hergebruiken en afval minimaliseren.
Energietransitie en het beschermen en verbeteren van de natuur:
Strategieën ontwikkelen die zowel de energietransitie ondersteunen, als bijdragen aan
het behoud en herstel van natuur en biodiversiteit. Het is essentieel om deze twee
belangrijke thema’s met elkaar in balans te brengen.
Deze producten zijn cruciaal voor de ontwikkeling van een duurzame en
toekomstbestendige samenleving. Door ze zorgvuldig uit te werken en te integreren in
onze werkwijzen, dragen we bij aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de
NOVI en tegelijkertijd ondersteunen we de doelen van de OMWB en haar eigenaren.
                                                                                      16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Brandveiligheid
Onder brandveiligheid verstaan wij het beschermen van bouwwerken en mensen tegen
het ontstaan van brand en de gevolgen daarvan. Dit is een belangrijk onderwerp binnen
VTH, dat we met verschillende invalshoeken aanpakken. De VTH-uitvoering kent twee
sporen: enerzijds richten we ons op de bescherming van het milieu en de veiligheid, en
anderzijds op de bouwkundige aspecten van brandveiligheid. Het wettelijk kader voor
brandveiligheid is vastgelegd in de Omgevingswet en het Besluit bouwwerken
leefomgeving.
Lokale en regionale overheden hebben binnen dit wettelijke kader hun eigen specifieke
bevoegdheden. De omgevingsdiensten zijn namens de bevoegde gezagen van
gemeenten en provincies betrokken bij de uitvoering van maatregelen voor de
bescherming van de omgevingsveiligheid. De Veiligheidsregio treedt in sommige gevallen
op als (wettelijke) adviseur binnen dit kader en heeft op basis van de Wet
veiligheidsregio’s eigen taken en bevoegdheden.
Op dit moment is het toezicht bij bedrijven op brandveiligheidsvoorzieningen ad hoc en
gefragmenteerd. De VR controleert alleen bedrijven op gebied van brandveiligheid indien
het complexe bedrijven betreft of er veel personen tegelijkertijd aanwezig zijn binnen het
pand. De milieuinspecteur kijkt conform de kwaliteitscriteria slechts naar een aantal
aspecten van brandveiligheid (gebruik) en niet naar de (aangetaste) constructie. Om
een adequaat brandveiligheidsniveau te waarborgen en te voldoen aan kwaliteitscriteria
3.0, is het essentieel dat de samenwerking tussen de verschillende overheidsinstanties
versterkt. Hierbij moeten we de rollen, taken en bevoegdheden duidelijk definiëren, met
een duidelijke focus op preventie.
De OMWB zal voor provinciale bedrijven risicogericht toezicht uitvoeren op
brandveiligheidsaspecten (opdracht P1). Daarnaast kan de OMWB, indien gewenst, deze
taak op verschillende niveaus voor gemeenten uitvoeren (opdracht P2), variërend van
een oog- en oorfunctie, tot een volledige risicogerichte uitvoering. Op basis van de
uitgevoerde controles verzamelen we data, die in de toekomst bijdraagt aan het
verbeteren van het risicogerichte toezicht. Door deze gegevens te analyseren, maken we
brandveiligheidsmaatregelen steeds effectiever en optimaliseren we de samenwerking
tussen overheidsinstanties.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post            Bedrag
Intensiveren van preventief toezicht op
                                                    P1                   € 80.000,-
brandveiligheid bij provinciale bedrijven
Intensiveren van preventief toezicht op
                                                    P2                   € 20.000,-
brandveiligheid bij gemeentelijke bedrijven
Programmeren van taken in het
                                                    P3                   €10.000,-
werkprogramma
Overdracht van kennis naar VTH-medewerkers          concernuren          €10.000,-
                                                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Gezondheid incl. SLA
De belangstelling voor het voorkomen van gezondheidsschade bij burgers groeit, vooral
door casussen zoals Tata Steel, Chemours en 3M. De Onderzoeksraad voor Veiligheid
deed in 2023 aanbevelingen om de bescherming van omwonenden te verbeteren,
waaronder het versterken van de verantwoordelijkheden van bevoegde gezagen en
omgevingsdiensten. Het Rijk heeft nam deze aanbevelingen op in de Actieagenda
Industrie en Omwonenden, waaraan de OMWB met haar kennis van metingen een
essentiële bijdrage levert.
Een belangrijk initiatief in dit kader is het Schone Lucht Akkoord (SLA), dat streeft naar
een vermindering van gezondheidsschade door luchtvervuiling met 50% in 2030. De
OMWB speelt samen met de GGD een sleutelrol in het ondersteunen van gemeenten bij
hun deelname aan dit akkoord. Gezondheid en een gezonde leefomgeving zijn dan ook
belangrijke thema's voor de OMWB, met veel ervaring in het monitoren van schone lucht,
water, bodem en geluidshinder.
De Omgevingswet biedt nieuwe mogelijkheden om gezondheid te borgen binnen
vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH). Het monitoringsplan, dat bedrijven
verplicht om hun emissies continu te controleren, speelt hierbij een belangrijke rol.
Gemeenten kunnen via hun omgevingsplan regels opnemen om gezondheidseffecten te
beperken. De OMWB gaat steeds vaker samenwerken met de GGD bij het adviseren over
overlastsituaties, en het beoordelen van gezondheidsrisico’s, op basis van metingen van
concentraties en blootstelling aan omwonenden.
De OMWB deed daarnaast veel ervaring op met het aanpakken van zogenaamde Zeer
Zorgwekkende Stoffen (ZZS) en werkt aan een integrale benadering van gezondheid
binnen haar VTH-taken. In dit proces is de samenwerking met de GGD van essentieel
belang. Deze samenwerking richt zich vooral op het delen van kennis en het bieden van
gedegen advies in situaties waarin gezondheidseffecten mogelijk een rol spelen.
Samenvattend, de OMWB speelt een belangrijke rol in het verbeteren van de gezondheid
van omwonenden, met een focus op luchtkwaliteit, water, bodem en geluid. Door de
samenwerking met de GGD kunnen beide organisaties de gezondheidseffecten van
industriële activiteiten en andere milieuvervuiling beter monitoren en bijsturen, zodat we
werken aan een gezondere leefomgeving voor de toekomst. De (voorbereidende)
werkzaamheden worden betaald uit het programma Collectieve taken (P3). We gaan er
vooralsnog vanuit dat de inzet van de VTHKA-instrumenten niet kostenverhogend werkt
binnen de werkprogramma's.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                               Fin. post           Bedrag
De Actieagenda Industrie en Omwonenden
                                                     P3                  € 15.000,-
doorvertalen naar de uitvoering van de OMWB
Inzet geografisch informatiesysteem voor het
                                                     P3                  € 80.000,-
in beeld brengen ‘hot spot’ gebieden
Intensiveren van VTHA op gebied van
                                                     P1/P2               € 50.000,-
gezondheid
Programmeren van de taken in het
                                                     P1/P2               € 10.000,-
werkprogramma
                                                                                          18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Overdracht van kennis – o.a. van de nieuwe
instrumenten in de Omgevingswet - naar de          concernuren            € 10.000,-
VTHA-medewerkers
Water
De OMWB gaat de komende jaren een belangrijke rol spelen in het behalen van de
doelen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) voor 2027, met een sterke focus op indirecte
lozingen. In 2026 ligt de nadruk op het verbeteren van de aanpak van indirecte lozingen
van bedrijfsafvalwater, wat invloed heeft op de oppervlaktewaterkwaliteit. De OMWB
gaat hiervoor nauw samenwerken met waterschappen, Rijkswaterstaat en gemeenten,
met als doel de vergunningverlening, toezicht en handhaving te versterken.
In samenwerking met de provincie Noord-Brabant en gemeenten zorgen we voor het
KRW-proof maken van vergunningen voor bedrijven die indirect afvalwater op de
riolering lozen. In 2025 ontwikkelen we een systematiek om deze bedrijven te prioriteren
en in 2026 starten we met het toezicht op bedrijven waarvan de indirecte lozing
vermoedelijk niet aan de vereisten voldoet, met als doel de lozingen te reduceren.
Verder gaat de OMWB de samenwerking met waterschappen verbeteren, kennis
uitbreiden, en het aantal reguliere toezichtscontroles op indirecte lozingen verhogen. Dit
alles wordt ondersteund door een versterkte capaciteit en kennis binnen de OMWB. Door
capaciteitsverschuiving gaan we meer aandacht geven aan het wateronderdeel en zorgen
we ervoor dat we de waterkwaliteit binnen Brabant beschermen en verbeteren.
De inzet richt zich met name op:
    •   Het uitbreiden van kennis en capaciteit voor toezicht op indirecte lozingen bij
        toezichthouders en specialisten.
    •   Het verhogen van het aantal reguliere toezichtscontroles en gezamenlijke
        controles met de waterschappen, waarbij we bij geselecteerde bedrijven ook
        afvalwatermonsters nemen (zowel op reguliere als KRW-parameters, en waar
        relevant ook ZZS).
    •   Het afstemmen van de toezichtsprogramma’s van omgevingsdiensten en
        waterschappen wat betreft prioriteiten, planning en uitvoering.
    •   Het versterken van het netwerk van betrokken partijen.
Kosten:
De kosten bestaan uit de volgende aspecten en worden betaald (niet kostenverhogend)
uit het werkprogramma (P1/P2), collectieve taken (P3) en concernuren.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                             Fin. post              Bedrag
Afstemming toezichtsprogramma’s met
                                                   P1/P2                  €10.000,-
waterschappen
Afvalwaterbemonsteringen                           P1/P2                  €20.000,-
Versteviging netwerk indirecte lozingen            P3                     €15.000,-
Intensiveren van VTKHA op gebied van water,        P1/P2                  €50.000,-
                                                                                         19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>m.n. op indirecte lozingen
Programmeren van de taken in het
                                                   P1/P2                 €10.000,-
werkprogramma
Uitbreiding kennis op indirecte lozingen bij de
                                                   concernuren           €10.000,-
VTKHA-medewerkers
Circulaire economie
Wij blijven ons inzetten voor de opbouw van een circulaire economie (CE), waarbij we
grondstoffen optimaal benutten en hergebruiken in alle schakels van de productieketen,
van de winning van grondstoffen tot consumptie. Wij richten ons de komende jaren actief
op het integreren van CE binnen onze VTH-taken, zodat we het een structureel en
integraal onderdeel maken van ons werk. Om dit te realiseren, definieerden wij enkele
hoofd- en subdoelen:
Hoofddoelen:
    •   Het verder ontwikkelen van een kennisnetwerk en loket voor CE, gericht op het
        ondersteunen van onze opdrachtgevers.
    •   Het vertalen van de ontwikkelingen in CE naar de praktijk en uitvoering.
    •   Het verder ontwikkelen van producten en diensten die bijdragen aan de circulaire
        economie.
Subdoelen:
    •   Het afstemmen van werkwijzen met gemeenten, provincie, het Rijk en andere
        omgevingsdiensten, en streven naar uniformering.
    •   Het verder opbouwen van kennis over nieuwe ontwikkelingen binnen CE, zowel op
        het gebied van wet- en regelgeving, als beleid en initiatieven.
Om deze doelen te bereiken, zullen wij ons richten op de volgende acties:
    •   De uitvoering van pilotfase 2 van CE in samenwerking met de gemeente Tilburg,
        de Provincie Noord-Brabant. De bevindingen uit deze pilot gaan we, waar gewenst
        en mogelijk, inzetten voor de uitrol.
    •   Het opbouwen van een kennisnetwerk rondom CE.
    •   Het verkrijgen van inzicht in de beperkingen van de wetgeving met betrekking tot
        CE.
    •   Het uitrollen van een plan van aanpak, inclusief het 'huis op orde' voor CE en het
        aanbieden van trainingen.
    •   Het koppelen van CE aan ketentoezicht en datamanagement.
    •   Het verder inrichten van onze organisatie om de doelen van CE te realiseren.
Deze initiatieven zijn al in gang gezet en worden in 2026 en 2027 verder uitgewerkt en
geïmplementeerd. Samen zetten we de volgende stappen richting een circulaire
economie!
Kosten:
De kosten bestaan uit de volgende aspecten en worden betaald uit het provinciaal
werkprogramma (P1), en aangevuld uit het programma collectieve taken (P3).
                                                                                         20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post            Bedrag
Verkrijgen van inzicht in CE en daarmee
bijdragen aan expertise van de organisatie, het
kennisnetwerk en daarmee bijdragen aan het
                                                    P1/P3                € 95.000
volwaardig partner zij, de koppeling aan
datamanagement en daarmee verkrijgen van
meer inzicht op de outcome
Energietransitie
In Nederland is de energietransitie al in gang, maar om de doelstellingen te behalen is
een versnelde aanpak nodig. Dit komt vooral doordat het elektriciteitsnet niet voldoende
capaciteit heeft om de opgewekte stroom te transporteren, en vraag en aanbod goed op
elkaar af te stemmen. Daarnaast vormt energieopslag een uitdaging, omdat de huidige
technologieën duur zijn of nog in de ontwikkelingsfase zitten. Gezien de snelle
ontwikkelingen verwacht men dat er in 2026 meer duidelijkheid zal komen over de
elektrificatie en de productie, het transport en de opslag van waterstof en
waterstofdragers. Beide ontwikkelingen hebben zeker impact op bestaande en nieuwe
bedrijven, en transportassen (spoor, weg, buisleidingen) binnen Midden- en West-
Brabant. Op dit moment zorgt de netcongestie in deze regio voor vertraging van de
verduurzaming en economische ontwikkeling. Om de Europese doelstelling te behalen en
de economie in de regio te laten floreren is het noodzakelijk dat de OMWB een proactieve
rol inneemt bij;
     •  Het bespreken van nieuwe (innovatieve) ontwikkelingen.
     •  Het in beeld brengen van kansen en (externe veiligheids)risico’s.
     •  Het informeren en stimuleren van bedrijven.
     •  Het toetsen van vergunningaanvragen en zorgen voor een voortvarende
        vergunningverlening.
     •  Het toezien op een veilige toepassing van nieuwe, duurzame technologieën.
Dit vraagt focus, aanvullende kennis en een extra impuls voor de OMWB op het gebied
van Vergunningverlening, Toezicht en Advies.
Kosten:
Om de OMWB op een adequate wijze voor te bereiden op deze taak en te zorgen voor
een efficiënte uitvoering, afhankelijk van deze nieuwe ontwikkelingen, is het noodzakelijk
dat wij investeren op de volgende onderwerpen:
     •  Kennis over (innovatieve) ontwikkelingen t.b.v. informeren, vergunnen,
        toezichthouden en adviseren
     •  Deelname aan netwerken om proactief mee te denken over de ontwikkelingen
     •  In beeld brengen van de algemene en lokale (externe veiligheids)risico’s t.g.v. de
        energietransitie.
                                                                                         21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post            Bedrag
Vertalen van energietransitie naar uitvoerende
                                                    P3                   € 60.000,-
producten OMWB
Beschermen en verbeteren van de natuur
De Europese wetgeving "EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030" verplicht lidstaten om de
natuur opnieuw in ons leven te integreren. Tegen 2050 moeten de ecosystemen
wereldwijd hersteld en veerkrachtig zijn, en adequaat worden beschermd.
Gezonde ecosystemen zijn essentieel voor de basisbehoeften die wij vaak als
vanzelfsprekend beschouwen. Planten zetten zonne-energie om en maken deze
beschikbaar voor andere levensvormen. Bacteriën en andere organismen breken
organisch materiaal af tot voedingsstoffen die zorgen voor een gezonde bodem.
Bestuivers zijn cruciaal voor de voortplanting van planten die ons voedsel garanderen.
Planten en oceanen zijn belangrijke koolstofputten, en de watercyclus is afhankelijk van
levende organismen. Kortom, biodiversiteit zorgt voor schone lucht, fris water, gezonde
bodem en bestuiving van gewassen. Het speelt een grote rol in het bestrijden van
klimaatverandering, vergroot ons aanpassingsvermogen en vermindert de impact van
natuurrampen. Aangezien levende organismen met elkaar verbonden zijn binnen
dynamische ecosystemen, kan het verdwijnen van één soort verstrekkende gevolgen
hebben voor onze voedselketen.
De OMWB voert al enkele jaren toezicht uit op de groenwetgeving voor de provincie. Met
de komende Europese wetgeving is er extra aandacht nodig van gemeenten om
biodiversiteit effectief te integreren. Vanaf 2026 kan de OMWB op verzoek (P2) bij de
uitvoerende VTHKA-taken actief rekening houden met het behoud en de verbetering van
de biodiversiteit.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post            Bedrag
Bijhouden van nieuwe ontwikkelingen op het
                                                    P3                   € 30.000,-
gebied van biodiversiteit en groene wetgeving
VTHKA instrumentarium toepassen t.b.v. het
                                                    P2                   €60.000,-
behouden en verbeteren biodiversiteit
Overdracht van kennis naar de VTH-
                                                    concernuren          € 10.000,-
medewerkers
IBP
Het Interbestuurlijk Programma (IBP) leverde een aantal belangrijke producten op die we
de komende jaren verder moeten uitwerken en implementeren. Verschillende
overheidsorganisaties, waaronder de OMWB, worden hierbij betrokken om de resultaten
van de pijlers te vertalen naar concrete acties en beleid. Deze uitwerking en
implementatie draagt bij aan de realisatie van de gestelde doelen binnen het IBP. In
2025 start de uitwerking en de uitvoering vindt plaats onder regie van het ministerie van
                                                                                        22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>I&W, IPO en VNG. Tevens wordt een aantal zaken (uitvoeren van visitaties,
kennisinfrastructuur, etc.) ondergebracht bij ODNL. De OMWB verwacht een bijdrage te
leveren aan ODNL bij het uitvoeren van deze activiteiten. De werkzaamheden worden
betaald uit subsidies (SPUK) . Indien de werkzaamheden niet volledig gedekt kunnen
worden uit de subsidies wordt er een claim gelegd op een deel van het collectieve taken
budget (P3).
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post           Bedrag
Medio december 2024 is de impact voor 2026
onmogelijk vast te stellen. We nemen een
                                                    subsidie / P3       €65.000,-
reservering op, omdat we vrijwel zeker weten
dat we uiteindelijk e.e.a. moeten bijdragen.
Agrarisch dossier
De wetgeving op gebied van stikstof in het agrarisch domein, maar ook voor industrie,
ontwikkelt zich de laatste jaren regelmatig. Het is van essentieel belang om op juiste
wijze invulling te geven aan de (toekomstige) wetgeving. Vandaar dat we ook investeren
in de kennis van onze collega's vanuit vergunningverlening, toezicht, luchtkwaliteit en
ruimtelijke ordening (RO) in relatie tot de Wet natuurbescherming, onderdeel
gebiedsbescherming, respectievelijk Omgevingswet, onderdeel Natura 2000-activiteiten.
Het bijhouden van de ontwikkelingen wordt betaald uit het collectieve takenprogramma.
Mogelijk dat er in de toekomst concrete VTH verplichtingen voortvloeien uit aangepaste
wet- en regelgeving. Met een apart voorstel komt dit bij de eigenaren van de OMWB. De
doorvertaling van Europese wetgeving en uitspraken van de Raad van State worden
bekostigd uit het programma collectieve taken (P3).
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post           Bedrag
Nieuwe wetgeving doorvertalen naar
                                                    P3                  € 20.000,-
uitvoering
 Kennisopbouw medewerkers                            concernuren        € 10.000,-
Data gedreven werken
Het programma datagedreven werken richt zich op het aanbrengen van focus in de
digitale transitie van de OMWB. In het tweede jaar gaan we door met het ontwikkelen
van informatieproducten met de grootste meerwaarde voor onze organisatie op het
gebied van sturing, verantwoording, outcome en het verbeteren van onze datakwaliteit.
Daarnaast werken we verder aan onze datavolwassenheid, zodat we op robuuste wijze
onze informatiepositie uitbouwen en breder kunnen toepassen. De uitwerking van deze
werkzaamheden wordt betaald uit het programma collectieve taken (P3) en
concernuren.
                                                                                        23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                         Fin. post            Bedrag
Ontwikkelen nieuwe informatieproducten         concernuren/ P3      € 200.000,-
Activiteiten van het programma                  concernuren         € 50.000,-
GUK doorontwikkeling
In 2026 ontwikkelen we nieuwe brancheplannen op basis van de risicoanalyse uit het
GUK. Ook het actualisatieprogramma breiden we verder uit met nieuwe thema's. Met
behulp van de ontwikkelde informatieproducten en de opgebouwde data brengen we de
resultaten in kaart en stellen we mogelijk onze focuspunten uit het meerjarenprogramma
bij. De werkzaamheden worden gefinancierd uit het programma collectieve taken.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                                Fin. post           Bedrag
Brancheplannen (we stellen er 14 op in 2026
                                                      P3                  €200.000,-
conform planning GUK)
Opstellen actualisatieprogramma vergunningen          P3                  €12.000,-
Onderzoek naar risicogerichte
                                                      P3                  €12.000,-
vergunningverlening
Ketenaanpak doorontwikkeling
Het belang van regulier toezicht bij bedrijven valt niet te ontkennen. De traditionele
focus ligt vaak op de bedrijven zelf, met het doel om overtredingen van de wet te
voorkomen en milieuschade te beperken. Maar als we verder kijken dan de bedrijven,
zien we dat de sleutel tot het verbeteren van fysieke leefomgeving en duurzaamheid
vaak ligt in de (financiële) distributie tussen de bedrijven. In de toekomst gaat het
toezicht zich steeds meer moeten richten op deze schakels in de keten. Hoe worden
afvalstromen behandeld en waar komen ze terecht? Wat gebeurt er met grondstoffen die
van de ene partij naar de andere worden verplaatst? Het is cruciaal dat deze stromen bij
de juiste verwerkers en eindbestemmingen terechtkomen. Helaas gebeurt dit niet altijd,
en zijn er volop kansen voor bedrijven om onterecht bochten af te snijden in de keten,
met alle risico's van dien. Dit biedt niet alleen ruimte voor schade aan het milieu, maar is
ook financieel aantrekkelijk voor degenen die zich niet aan de regels houden. De
uitdaging ligt dan ook in het toezicht in richten zodat we de verleiding tot non-compliance
verminderen, en de keten volledig transparant en duurzaam maken.
De kracht van de ketenaanpak ligt in het blootleggen van milieuproblematiek, op een
andere manier dan de traditionele VTH-instrumenten. In plaats van alleen de bedrijven te
controleren, kijkt de ketenaanpak naar de gehele reeks van activiteiten: van productie en
transport tot opslag, bewerking en eindverwerking. Door deze bredere blik kunnen we
problemen vroegtijdiger signaleren en in samenwerking met de ketenpartners snel
oplossen. Wanneer we een milieuprobleem herkennen, kunnen we het direct aanpakken
met de verschillende partijen die verantwoordelijk zijn voor de ketenschakels.
Ketentoezicht krijgt vanaf 2026 meer prioriteit op landelijk niveau, en dus ook bij de
                                                                                         24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>OMWB. De doorontwikkeling wordt bekostigd uit het collectieve taken programma (P3).
We gaan er vooralsnog vanuit dat de uitvoerende werkzaamheden kunnen worden
bekostigd uit het huidige budget binnen de werkprogramma's van de gemeenten.
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                           Fin. post              Bedrag
Doorontwikkelen ketenaanpak       P3/concernuren        € 40.000,-
AADV
Voor complexe en risicovolle bedrijven gelden verschillende wettelijke kaders, zoals
milieuregelgeving en algemene regels. Voor bedrijven, vergunningverleners en
toezichthouders is het een arbeidsintensief proces om altijd overzicht te houden van de
regels die op een bepaald moment van toepassing zijn. De situatie met betrekking tot de
geldende regels verandert immers regelmatig. Door vergunningvoorschriften in Digi-V op
te nemen, ontstaat er één actueel overzicht van de geldende voorschriften. Dit helpt de
toezichthouders aanzienlijk en zorgt uiteindelijk voor een extra efficiencyslag.
In 2025 starten wij met het omzetten van de provinciale inrichtingen. Omdat we nog niet
precies weten hoeveel tijd dit vergt, gaan we uit van een meerjarig traject. Afhankelijk
van de voortgang en de bevindingen informeren wij de gemeenten in 2026 over de
opgedane ervaring en wat dit betekent voor het vergunningverlenen. In 2026 bekijken
wij ook of, en zo ja in welke mate het overzetten van gemeentelijke inrichtingen naar
DIGI-V mogelijk en wenselijk is, en op welke termijn dit kan plaatsvinden.
Kosten:
De kosten zullen bestaan uit de volgende aspecten en worden betaald uit het
werkprogramma P1 en programma Collectie taken (P3).
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                              Fin. post             Bedrag
Informatie delen met opdrachtgevers,
inventariseren van de wensen en indien
                                                    P1 / P3               €20.000,-
mogelijk een planning maken voor het
omzetten.
Modern toezicht
De maatschappij wordt steeds mondiger, de technologische ontwikkelingen gaan snel,
het is moeilijk om gekwalificeerd personeel aan te trekken en vast te houden en de
budgetten staan onder druk. Dit betekent dat we goed moeten nadenken over de
toekomst van het toezicht.
Wij richten ons op nieuwe vormen van toezicht, waarbij bewustwording in veel gevallen
een belangrijke rol gaat spelen. Wij nemen de proactieve rol op ons door:
    •   Het in kaart brengen van moderne vormen van toezicht en innovaties die we
        verder kunnen ontwikkelen.
                                                                                         25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    •   Het onderzoeken van ontwikkelingen waarbij wij kunnen aansluiten, zoals
        bijvoorbeeld onderzoek vanuit het Ministerie van I&W naar de toekomst van het
        toezicht.
    •   Het verder uitwerken van methoden voor het bevorderen van bewustwording.
    •   Het bepalen van welke vorm van bewustwording het meest effectief is en
        wanneer.
    •   Het betrekken van ons eigen personeel bij de uitkomsten rondom bewustwording
        en het verder ontwikkelen van deze kennis.
Deze aanpak vereist een zorgvuldige en goed doordachte strategie voor ons op het
gebied van Vergunningverlening, Toezicht en Advies. Om ons goed voor te bereiden,
moeten wij investeren in de volgende onderwerpen:
    •   Het verzamelen van kennis over (innovatieve) ontwikkelingen.
    •   Het in kaart brengen van hoe we (innovatieve) ontwikkelingen kunnen
        implementeren, met duidelijke go/no-go momenten.
    •   Het onderzoeken van vormen van bewustwording, en vaststellen hoe en wanneer
        we deze het beste kunnen inzetten.
    •   Het uitwerken van een plan voor het inzetten van bewustwording op de juiste
        momenten.
    •   Het verder onderzoeken van innovatieve ontwikkelingen.
    •   Het volgen van ontwikkelingen vanuit het Ministerie van I&W en het vertalen van
        deze kennis naar mogelijkheden voor ons en de regio Midden- en West-Brabant.
        Op deze manier bereiden wij ons voor op de toekomst en versterken wij onze rol
        in het toezicht.
Kosten:
De kosten bestaan uit de volgende aspecten en worden betaald uit het programma
Collectie taken (P3).
Impact OMWB 2026 en verder:
Impact                                             Fin. post           Bedrag
Inzetten op bewustwording bijbrengen, om
zodoende meer grip te krijgen op de outcome        P3                  € 75.000
en de naleving.
                                                                                      26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Bedrijfsvoering
Inleiding
Voor de afdeling bedrijfsvoering is het jaar 2026 vooral een jaar van uitvoering en
implementatie. In voorgaande jaren is er geld vrijgemaakt voor de ontwikkeling van
informatiebeveiliging, huisvesting en geografische informatiesystemen. Gezien ook de
onzekere financiële situatie van (sommige) deelnemers is terughoudendheid in (extra)
investeringen en uitgaven noodzaak. De oprichting van bureau ODNL kan in 2026 ook
zijn uitwerking hebben. Hoe en op welke wijze dit van invloed gaat zijn op bijvoorbeeld
de ontwikkeling van de informatievoorziening is (nog) niet in te schatten.
Twee onderwerpen verdienen nadere focus in 2026, namelijk de ontwikkeling van ons
kwaliteitsmanagementsysteem en de kwaliteitscriteria 3.0.
Kwaliteitsmanagement en kwaliteitscriteria 3.0
Kwaliteitsmanagement
Een belangrijk doel voor 2025 is het documenteren (en waar mogelijk optimaliseren) van
alle processen die binnen OMWB lopen. Hiermee zijn aan het begin van 2026 alle
elementen ingevuld die maken dat OMWB over een volwaardig
kwaliteitsmanagementsysteem beschikt. Vanaf het jaar 2026 zal dit verder uitgebouwd
moeten worden. Naast onderhoud van het kwaliteitsmanagementsysteem zal een
auditprogramma de aanjager zijn voor het continu verbeteren van de processen. Naast
verbetermogelijkheden binnen de eigen organisatie zal in 2026 ook gekeken worden naar
de voortgang op de gebieden van medewerkerstevredenheid, klanttevredenheid en
leveranciersbeoordeling. Andere belangrijke zaken die in 2026 worden opgepakt zijn het
opzetten van een continu trainingssysteem om alle medewerkers periodiek te trainen in
een correcte uitvoering van de vastgestelde processen. Tevens is het een doel om in
2026 de afspraken omtrent informatiebeveiliging in het kwaliteitsmanagementsysteem te
verankeren.
Kwaliteitscriteria 3.0
Als OMWB moeten we voldoen aan de kwaliteitscriteria VTH. De kwaliteitscriteria (KC)
bestaan nu nog uit de kritische massa (onderdeel B) en de procescriteria (onderdeel C).
De externe toetsing toont aan dat we volledig voldoen aan de huidige versie (2.3) van
deze kwaliteitscriteria. Per 1 januari 2025 gaat versie 3.0 in. Deze overgang heeft impact
op de OMWB en op onze deelnemers.
    •   Competentiemanagement doet zijn intrede, als onderdeel D. Dit is een belangrijke
        aanvulling, die qua toetsing en opleiding veel gevolgen gaat hebben. Ook in
        financiële zin;
    •   Er wordt een nieuw deskundigheidsgebied opgenomen, namelijk betrokkenheid
        van de OD’s bij opstellen omgevingsplannen;
    •   De organisaties met beperkt werkaanbod op de kwaliteitscriteria moeten ook
        voldoen aan kritieke massa (onderdeel B);
    •   Het uitbesteden van VTH-kerntaken is in veel gevallen niet (meer) toegestaan aan
        marktpartijen;
    •   Bij het uitbesteden van niet-VTH-kerntaken aan een derde (commerciële) partij
        (niet zijnde de OD), is het bevoegd gezag verantwoordelijk voor de kwaliteit. In
        het contract moet worden opgenomen dat moet worden voldaan aan de
        kwaliteitscriteria;
    •   Bij detachering/inhuur is de overheidsorganisatie zelf verantwoordelijk voor de
        kwaliteit van de uitgevoerde taken en in staat is deze zelf te beoordelen. Daarvoor
                                                                                         27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>        is het nodig dat de overheid zelf minimaal één persoon in dienst heeft die beschikt
        over de betreffende deskundigheden;
     •  Er komen striktere ondergrenzen voor de kritieke massa (aantal uur per
        medewerker en fte's).
Deze wijzigingen zijn echt van betekenis. Voldoen aan de eisen voor de kritieke massa
lijkt geen groot probleem te worden. De uitdaging zit in het juist uitbesteden van werk
en de inhuur die tevens moet voldoen. Voor een aantal van onze deelnemers zal het
lastig zo niet onmogelijk worden om te kunnen voldoen aan deze (nieuwe)
kwaliteitscriteria gezien de merkbare (te) magere bezetting op de milieu-gerelateerde
thema's.
Het jaar 2025 is een overgangsjaar. Per 2026 moeten de OMWB én onze deelnemers
voldoen. De intentie is dat een landelijke werkgroep aan de slag gaat met de
implementatiefase. In 2025 gaat de OMWB de deelnemers (bestuurlijk en ambtelijk)
informeren over de impact van de kwaliteitscriteria 3.0 voor zowel OMWB als hun eigen
organisatie.
                                                                                        28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Scherp aan de wind zeilen
Toelichten en uitwerken bouwstenen
Gemeenten en Provincie (hierna: deelnemers) zijn verantwoordelijk voor diverse
essentiële diensten waaronder de zorg voor diverse milieuthema’s binnen de fysieke
leefomgeving. Het jaar 2026 en de jaren erna brengen de nodige financiële uitdagingen
voor deelnemers met zich mee. Dit dwingt hen om (strategische) keuzes te maken en
hun uitgaven kritisch te evalueren. Veel deelnemers worstelen met het opstellen van
sluitende begrotingen en kadernota’s. Daarbij zijn er qua impact per deelnemer grote
verschillen. Daarom zijn in deze kaderbrief 2026 van de OMWB enkele bouwstenen
opgenomen waarin staat beschreven op welke wijze mogelijk (door middel van
samenwerking) kosten kunnen worden bespaard. Bij het bekijken van de verschillende
bouwstenen is nog van belang dat de OMWB een uitvoeringsorganisatie is. Dat heeft tot
gevolg dat opdrachtgevers binnen door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders
invloed hebben op de aan de OMWB opgedragen werkprogramma's.
Door onder andere het eerder uitgevoerde programma “van goed naar beter” en
aanpassingen in de begroting 2024 is voor € 3,2 miljoen financiële ruimte uit de
begroting gehaald. In het in oktober 2024 uitgebrachte efficiency rapport van de
Provincie Noord-Brabant is bovendien gesteld dat voor verdere besparingen binnen de
bedrijfsvoering van de OMWB nauwelijks mogelijkheden zijn. Als we geen afbreuk willen
doen aan de kwaliteit van het uitvoeringsniveau, zijn de mogelijkheden binnen de OMWB
voor verdere besparing daarom beperkt. Onderstaand is beschreven welke bouwstenen
er zijn om eventueel extra kosten te besparen. In veel gevallen is het de eigen keuze van
de individuele gemeente om deze kosten te besparen. De diverse bouwstenen moeten
nog verder worden uitgewerkt.
Bouwsteen 1: Afschalen van werk tot minimaal niveau, met in achtneming van
door het Algemeen Bestuur vastgestelde kaders
De begroting van de OMWB is mede gebaseerd op de MWB-norm. In deze norm staat
aangegeven wat elke gemeente minimaal moet inbrengen voor de uitvoering van de
verplichte basistaken (P1 in werkprogramma). Meerdere gemeenten nemen jaarlijks
meer taken af dan opgenomen in de MWB-norm. Die gemeenten die meer afnemen dan
het basisniveau kunnen ervoor kiezen om de werkzaamheden af te schalen tot de MWB-
norm.
Naast de verplichte basistaken nemen diverse gemeenten ook verzoektaken VTH en
adviestaken af van de OMWB. Gemeenten kunnen individueel bezien of men wil besparen
op de uitvoering. Binnen de huidige afspraken in de dienstverleningsovereenkomst (DVO)
is het al mogelijk de opdrachtwaarde (P2 in het werkprogramma) jaarlijks met 10% te
verminderen,
Bouwsteen 2: Subsidies I&W
In 2024 zijn de uitkomsten van het IBP gepresenteerd. Nu is het aan de individuele
overheden en ketenpartners om de uitkomsten van het IBP te borgen binnen de eigen
organisatie. Om deze implementatie te vergemakkelijken stelt het rijk gelden ter
beschikking. Een gedeelte van deze gelden, ten behoeve van robuustheid van de OMWB,
wordt rechtstreeks gestort binnen het gemeente- of provinciefonds. Daarnaast komt er
landelijk geld beschikbaar voor de hieronder beschreven onderdelen. De OMWB kan
hiervoor subsidies aanvragen. De OMWB zal hier een proactieve houding in aannemen
om zo extra kosten op te vangen in de begroting.
                                                                                       29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Er is landelijk geld beschikbaar voor:
    •   Het opzetten van het bureau Omgevingsdienst NL en de kennis infrastructuur (KIS
        VTH);
    •   Een bijdrage voor de afzonderlijke omgevingsdiensten om hen te ondersteunen in
        het voldoen aan de robuustheidscriteria;
    •   Het versterken van meetdiensten bij omgevingsdiensten ter ondersteuning van
        toezicht en handhaving;
    •   Een intensivering van de inzet van buitengewoon opsporingsambtenaren;
    •   De voortzetting van de implementatie van het IBP.
Op dit moment is het nog niet duidelijk welke financiële claim de OMWB kan leggen op de
nog beschikbaar te stellen gelden van het Rijk. Wel zetten we vol in op deze
mogelijkheden.
Bouwsteen 3: Efficiency door innovaties
De laatste jaren heeft de OMWB geïnvesteerd in het ontwikkelen van innovatieve
ondersteunende producten. Deze innovaties leveren naast een beter product ook
efficiency voordelen op bij de uitvoering. Aangezien het over recente ontwikkelingen gaat
is het niet mogelijk om hier een concrete besparing voor aan te geven. Het gaat hierbij
om de volgende ontwikkelingen :
a. Aanschaf en gebruik GIS/GEO:
De OMWB schaft in 2025 een Geografisch InformatieSysteem (GIS) aan. Met dit systeem
kan opgebouwde data worden gevisualiseerd. Hierdoor wordt de kwaliteit van het te
leveren product verbeterd en daarnaast kunnen zaken (sneller) worden opgezocht in het
GIS systeem. In 2025 wordt een GIS/GEO omgeving geïmplementeerd die het mogelijk
maakt om de zaakdossiers vanuit het VTH-systeem te ontsluiten voor de deelnemers (zie
bouwsteen 5).
b. Gebruik van RPA en AI
De OMWB zet robot gestuurde proces automatisering (RPA) in om (standaard) werk over
te nemen van OMWB- medewerkers of processen te ondersteunen. Tot op heden is door
het gebruik te maken van RPA al een aanzienlijk aantal uren bespaard (9000 uur). Het
gebruik van RPA heeft zeker nog potentie voor andere activiteiten binnen de OMWB. Wel
brengt het creëren en beheren van robots ook kosten met zich mee. Ook het gebruik van
AI kan het werk van de OMWB vergemakkelijken. Het is nog niet te kwantificeren welke
kosten met deze innovaties bespaard worden.
Bouwsteen 4: (Regionale) samenwerking op milieuthema's en bouwtaken
Ook regionale samenwerking kan kosten besparen. Vooral op het gebied van
vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) in de bouwsector en ontwikkelen van
het omgevingsplan zijn mogelijkheden om regionaal samen te werken. Naast de
mogelijkheden voor onze regio vanuit het project SPRONG (ruwbouw van onderdelen van
het omgevingsplan) van de VNG en de provincie Noord-Brabant (zoals onder andere
gepresenteerd in het Algemeen Bestuur van 11 september 2024), zien we de volgende
mogelijkheden:
a. Collectieve samenwerking bouwsector
Het vinden van goed personeel in deze sector is een uitdaging door vergrijzing en
wetgeving, wat de kwaliteit en continuïteit onder druk zet. Door samenwerking kunnen
gemeenten efficiënter werken, vooral op het gebied van bouwtaken. Dit kan leiden tot
kostenbesparing en het beter invullen van kwaliteitscriteria. Regionale samenwerking
biedt voordelen zoals: minder behoefte aan personeel, betere coördinatie en de
mogelijkheid om pieken en dalen beter op te vangen. Een gedegen onderzoek naar de
voor- en nadelen van samenwerking wordt aanbevolen voor gemeenten. De besparing
                                                                                        30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>(op termijn) is afhankelijk van veel factoren zoals onder andere het aantal aanvragen per
jaar, legesinkomsten en de kwaliteitscriteria. Zonder een gedegen onderzoek is het
onmogelijk om de collectieve besparing te duiden.
b. Collectieve samenwerking omgevingplanregels (milieuthema’s)
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet hebben gemeenten tot 2032 de tijd om
hun tijdelijk omgevingsplan om te zetten naar een definitief plan. De OMWB kan collectief
de planregels voor het omgevingsplan voor de milieuthema’s opstellen. Hierbij worden
ook de huidige situatie en knelpunten in beeld gebracht. Door dit collectief op te pakken
kunnen kosten worden bespaard. Ook zorgt dit voor meer uniformiteit wat de VTH-
uitvoering voor de OMWB efficiënter maakt. Uiteraard kunnen de standaardregels waar
nodig worden aangepast op basis van de ambities van de betreffende gemeente.
De OMWB heeft al het milieuthema "geluid" opgepakt en is gevraagd om de andere
milieuthema’s uit te werken. Dit zal projectmatig gebeuren, met een prioriteit op basis
van omvang, risico en relevantie voor gemeenten. De uitwerking van de thema’s vindt
dan over meerdere jaren plaats, waarbij een klankbordgroep van gemeenten wordt
betrokken om het proces te ondersteunen.
De kosten voor dit proces kunnen worden gedekt uit het programma collectieve taken
(P3). De kosten voor het uitwerken van negen milieuthema’s is begroot op €300.000,-
(€12.000,- per deelnemer). Deze aanpak zorgt ervoor dat de individuele gemeenten deze
planregels niet hoeven te maken (met uitzondering van aanpassen naar lokale situatie
indien nodig). De kosten voor het uitwerken van deze milieuthema’s kost individuele
gemeenten al snel €10.000,- per milieuthema. De potentiële collectieve besparing door
collectieve uitvoering bedraagt circa € 2.000.000,- over een tijdsbestek van 4 jaar.
Bouwsteen 5: Archivering van deelnemers naar de OMWB
In 2022 heeft een werkgroep met vertegenwoordigers van het Ambtelijk Overleg het
potentieel in de digitale samenwerking en de wederzijdse toegankelijkheid van dossiers
uitgewerkt. Zij hebben een verbetervoorstel geformuleerd met 5 stappen om de
samenwerking kosteneffectiever te maken. Het dagelijks bestuur heeft de werkgroep
gevraagd deze verbetervoorstellen verder uit te werken en te implementeren in 2023. In
2023 hebben we de eerste stappen gezet met afspraken over het inzicht in de dossiers
bij de gemeenten. Ook is met de gemeente Breda een pilot gedraaid voor het publiceren
en ter inzage leggen van vergunningsproducten. In 2024 heeft de OMWB een
aanbesteding gestart voor een GIS/GEO platform dat het technisch mogelijk maakt om
de zaakdossiers voor de deelnemers te ontsluiten. Hiermee wordt het mogelijk om de
archivering van milieudossiers bij de OMWB neer te leggen. In 2025 zal het GIS/ GEO
platform worden ontwikkeld.
In het programmaplan Van Goed Naar Beter is eerder geraamd dat de besparing voor de
OMWB op kan lopen naar maximaal € 350.000,- per jaar. De mogelijke besparingen voor
de individuele deelnemers is hierin niet meegenomen. Realistisch gezien kan bij deze
bouwsteen pas vanaf 2028 rekening gehouden met enige opbrengst.
Bouwsteen 6: Terug in kwaliteit(-snormen)
Het is ook mogelijk om de vastgestelde MWB-norm (tijdelijk) naar beneden bij te stellen.
Dit heeft tot gevolg dat er netto minder taken worden uitgevoerd op gebied van
vergunningverlening, toezicht, handhaving, advies en klachten. Omdat de
maatschappelijke druk groter wordt en daarmee de noodzaak nog steeds stijgt om toe te
zien op de naleving van de wettelijke regels en het verbeteren van de fysieke
leefomgeving, ziet de OMWB het naar beneden bijstellen van de bestaande MWB-norm
als minst wenselijke mogelijkheid. De financiële besparing bij een eventuele verlaging is
afhankelijk van welke keuzes collectief of individueel worden gemaakt. Het nader
uitwerken van deze bouwsteen heeft voor de OMWB ook niet de voorkeur vanwege de
                                                                                        31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>landelijke nadruk op de versterking van het VTH stelsel (het Interbestuurlijk Programma
VTH).
Koers van de OMWB; scherp aan de wind
De OMWB is voorstander van scherp aan de wind zeilen. We willen graag gebruik maken
van de financiële mogelijkheden die er zijn, in samenwerking met de deelnemers. Gezien
de wisselende financiële vooruitzichten per deelnemer past naar onze mening geen “one
size fits all” oplossing.
Voor de komende twee jaar schetst de OMWB daarom een scenario, bestaande uit de
volgende bouwstenen:
Bouwsteen 1: (Eventueel) afschalen P1 en P2;
Bouwsteen 2: Subsidies ODNL;
Bouwsteen 3: Efficiency door innovaties;
Bouwsteen 4: Samenwerken op milieuthema’s en bouwtaken.
Maatwerk per gemeente is daarbij nog altijd mogelijk. De uitwerking van de bouwstenen
vindt plaats tijdens de reguliere P&C momenten.
                                                                                      32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Financiële uitgangspunten
Inleiding
In voorgaande hoofdstukken is op thema’s een kwalitatieve doorkijk geschetst van
verwachte en beoogde ontwikkelingen en trends voor de aanstaande planperiode. In
deze paragraaf worden de financiële uitgangspunten benoemd voor de Begroting 2026 en
de Meerjarenraming 2027-2029.
Algemene uitgangspunten
De OMWB hanteert de volgende algemene financiële uitgangspunten bij het opstellen van
de begrotingsdocumenten:
    •   De begroting 2026 gaat uit van het bestaande beleid, rekening houdend met de
        financiële effecten die betrekking hebben op de in deze kaderbrief genoemde
        beleidsontwikkelingen.
    •   De begroting 2026, inclusief meerjarenraming 2027-2029, is structureel financieel
        sluitend.
    •   Basis voor het financieringsmodel 2026 voor de deelnemende gemeenten is de
        MWB-norm.
    •   Om mogelijke tegenvallers adequaat te kunnen opvangen, wordt rekening
        gehouden met een post 'Onvoorzien' van € 150.000.
    •   De begroting 2026 wordt opgesteld met inachtneming van het Besluit Begroting
        en Verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV).
MWB-norm
In afwachting van de uitkomsten vanuit het IBP over de financieringsmethodiek blijft de
MWB-norm de basis voor de deelnemersbijdrage. Zodra de uitkomsten vanuit het IBP
bekend zijn (naar verwachting in 2025) treden we in overleg met de deelnemers.
Baten en tariefontwikkeling
Als uitgangspunt voor de tarief bepaling 2026 is het voorcalculatorisch uurtarief van 2024
gehanteerd. Op dit tarief worden vervolgens aanpassingen voorgesteld naar actuele
inzichten (inflatie, ziekteverzuim, et cetera).
Conform de Financiële verordening OMWB 2023, artikel 3, volgt een correctie met een
herberekening over de twee jaren vóór het begrotingsjaar, mocht de begrote en
werkelijke indexering van elkaar afwijken.
De indexeringspercentages zijn volgens de Septembercirculaire 2024 als volgt:
                                                      Circul              Circul     Circul
                         Begrot     Begrotingswij              Begrot
                                                        aire                aire       aire
                             ing             ziging                ing
                                                     2024*               2024*      2024*
                           2024               2024    2024       2025      2025      2026
Loonvoet sector
                           4,2%               6,7%     6,4%      5,8%      4,7%       3,8%
overheid
                                                                                         33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Prijs
overheidsconsumpti
                            2,4%             3,5%      2,9%      1,6%        2,7%      2,2%
e, netto materieel
(imoc)
* Uit tabel 4.2.2 Prijsindexen CPB MEV 2025 en CEP 2024
Cao-ontwikkelingen
De Cao Gemeenten/SGO 2024-2025 loopt vanuit 2024 door tot en met 31 maart 2025.
Voor de periode na deze datum is nog geen Cao vastgesteld. Conform onze financiële
richtlijnen wordt voor de tariefbepaling 2026 uitgegaan van de indexen uit de Macro
Economische Verkenningen 2026, die zijn gepubliceerd in de septembercirculaire 2024
van het Centraal Planbureau.
Ziekteverzuim
Voor 2026 is rekening gehouden met een verzuimpercentage van 6,0% (2025: 5,5%).
Dit zal niet in het tarief worden doorgerekend. De hierdoor gemiste declarabele uren
worden gecompenseerd door het verminderen van uren op niet-declarabele projecten.
Declarabiliteit
De basis voor het werkaanbod 2026 wordt gevormd door:
    •    de met de deelnemers afgestemde werkprogramma’s 2025;
    •    de Specifieke uitkeringen Omgevingsdiensten.
In totaal bedraagt het werkaanbod maximaal 386.000 declarabele uren.
De declarabiliteitsnorm van 1.295 uur per fte kent de volgende opzet:
Bruto netto berekening                                                          Totaal uren
Beschikbare uren                                                                      1.879
Verlof en feestdagen                                                                    288
Verzuim                                                                                 113
Niet-declarabele uren (o.a. overleg, opleiding,
                                                                                        183
kwaliteitsmanagement, uren key users, OR/BHV
Totaal declarabele uren                                                              1.295
Lasten
Het belangrijkste onderdeel van de kostenstructuur betreft de personele kosten. Dit is
circa 80% van de totaal begrote lasten en bestaat uit kosten behorend bij personeel in
loondienst en inhuur derden. Dit laatste is wenselijk in termen van flexibiliteit en
noodzakelijk vanwege de krapte van de arbeidsmarkt.
                                                                                          34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Personeel in loondienst
Het personeelsbestand is in te delen in medewerkers voor uitvoering van het primaire
proces en, medewerkers in de bedrijfsvoering. De met de deelnemers afgestemde
werkprogramma’s 2025 dienen als basis voor de begroting 2026. Het werkaanbod is
geraamd tussen de 355.000 en 360.000 declarabele uren. Werkzaamheden worden in
beginsel door eigen medewerkers uitgevoerd, aangevuld met inhuur van derden.
Gedurende 2024 is de inzet van eigen medewerkers ten opzichte van inhuur behoorlijk
gestegen. Het is onze ambitie om deze stijgende lijn door te zetten, waarbij we naar een
verhouding tussen eigen personeel en inhuur toewerken waarbij voldoende flexibiliteit
aangehouden wordt om in te kunnen (blijven) spelen op een mogelijk veranderend
werkaanbod.
De uitvoering van taken voortvloeiend uit de specifieke uitkering (SPUK) ‘toezicht en
handhaving energiebesparingsplicht' (THE) heeft impact op de formatie. Het effect
hiervan wordt in de Begroting 2026 verder uitgewerkt.
Personeel niet in loondienst
Als gevolg van de situatie op de arbeidsmarkt en de ontwikkeling van het
werkprogramma is de OMWB bij de uitvoering van haar taken genoodzaakt extern
personeel in te huren. Dit geldt voornamelijk voor het primair proces. Daarnaast streeft
de OMWB ernaar om door middel van inhuur voldoende flexibiliteit aan te houden om te
kunnen op- of afschalen bij een wijzigend werkaanbod. Aangezien externe inzet duurder
is dan de uitvoering met eigen personeel leidt dit tot extra kosten.
Per uiterlijk 1 januari 2026 neemt de OMWB afscheid van ZZP'ers als gevolg van het
opheffen van het handhavingsmoratorium vanuit de Wet VBAR (voorgeen Wet DBA). In
2025 treft de OMWB de benodigde voorbereidingen.
Overige (materiële) kosten
Deze worden opgenomen op basis van de meest recente inzichten rondom de
ontwikkeling van overige kosten (huur, servicekosten, ICT-licenties, et cetera); rekening
houdend met bovenstaande indexering.
Investeringen
In 2026 moet een aantal bedrijfsmiddelen opnieuw aangeschaft of vervangen worden.
Het uitgangspunt is dat het Algemeen Bestuur met het vaststellen van de begroting
goedkeuring verleent aan deze (vervangings-)investeringen.
Met het vaststellen van de begroting worden ook de vermelde afschrijvingstermijnen
voor investeringen vastgesteld.
Tarief
Uitgangspunt voor de tariefbepaling 2026 is het tarief zoals vastgesteld in de begroting
2024 , zijnde € 108,75. Op dit tarief is voor 2024 en 2025 een correctie doorgevoerd
voor de Marco Economische Verkenningen (MEV) conform de Financiële Verordening.
Hierdoor wordt het vastgestelde tarief voor 2025 verlaagd van € 117,90 naar € 116,75.
Daarnaast is het tarief gecorrigeerd voor de indexatie 2026 (loonstijging en prijsstijging)
volgens de septembercirculaire 2024.
Indexatie - Loonstijging en prijsstijging
Voor de indexering wordt gebruik gemaakt van de indexen uit de Macro Economische
Verkenningen, die zijn gepubliceerd in de septembercirculaire 2024 van het Centraal
Planbureau.
                                                                                          35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>De volgende indexen worden toegepast:
    •    Loonvoet sector overheid: 3,8%
    •    Prijs netto materiële overheidsconsumptie: 2,2%
Conform de vastgestelde begroting 2025 beslaan de lonen afgerond 80% van de totale
lasten (exclusief de post ‘Onvoorzien’) en de overige lasten (waar de prijsverhoging
relevant is) 20%. Dit leidt tot een gewogen gemiddelde indexering van 3,48%.
Schematische weergave van het tarief
In onderstaand schema wordt de impact van de hiervoor genoemde maatregelen op het
tarief van 2026 weergegeven.
                                    Gemiddeld           MBO            HBO      Specialist
Tarief 2024                              108,75        85,95        105,38         124,74
Bijstelling
indexering         5,7% i.p.v.
                                          € 0,38       € 0,31        € 0,37         € 0,44
2024 o.b.v.        6,06%
MEV 2024
Aanpassing
ziekteverzuim
                   € 0,61                 € 0,61       € 0,61        € 0,61         € 0,61
van 5,5%
naar 5,0%
Subtotaal 2025                         € 107,76      € 85,03     € 104,40        € 123,69
Stijging tarief                         - 0,92%      - 1,07%       - 0,93%        - 0,84%
Indexering
2025 (o.b.v.
september          4,30%                  € 4,63       € 3,66        € 4,49         € 5,32
circulaire
2024):
Impact
voorstellen
                   € 3,37                 € 3,37       € 3,37        € 3,37         € 3,37
kaderbrief
2025
Extra
verlofdagen        € 1,01                 € 1,01       € 1,01        € 1,01         € 1,01
2025
Herrekend tarief 2025
o.b.v. septembercirculaire             € 116,75      € 93,05     € 113,25        € 133,40
2024:
Stijging tarief                           7,35%        8,26%         7,47%          6,95%
                                                                                        36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Indexering
2026 (o.b.v.
september         3,48%                 € 4,08        € 3,24        € 3,94            € 4,64
circulaire
2024):
Tarief 2026 o.b.v.
                                     € 120,80       € 96,30      € 117,20         € 138,05
septembercirculaire 2024:
Stijging tarief
(t.o.v.
                                        3,47%         3,49%         3,49%             3,48%
herzien tarief
2025)
* In de berekening in bovenstaande tabel is conform de financiële richtlijnen van de
OMWB uitgegaan van de prijsindexen uit de Macro Economische Verkenningen 2026.
Weerstandsvermogen
In de begroting 2026 wordt een geactualiseerd inzicht in het risicoprofiel en het
weerstandsvermogen opgenomen. Het weerstandsvermogen is de relatie tussen de
risico’s waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en de capaciteit van
middelen en mogelijkheden die de OMWB heeft om niet-begrote kosten op te vangen
(BBV-artikel 11). Hoe groot die weerstandscapaciteit moet zijn, is afhankelijk van de
risico-inschatting en de bereidheid van het bestuur om deze risico’s al dan niet te lopen.
Om te voorkomen dat bij niet afgedekte risico’s ingrijpende (organisatie) wijzigingen
noodzakelijk zijn, is een afdoende weerstandsvermogen voor de OMWB gewenst. De
OMWB streeft een ‘voldoende’ weerstandscapaciteit na. Dat betekent een
weerstandsratio tussen 1,0 en 1,4.
                                                                                          37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>