<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Programmaverantwoording en
  programmarekening deel I


    2019
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoud
I.   JAARVERSLAG

1    Inleiding                                       3

2    Terug- en vooruitblik                           7

3    Rekeningsaldo 2019                             25

4    Auditing en control                            33

5    Financiële positie                             41

6    Aanwending post onvoorzien                     53

7    Programma’s                                     57
     7.1 Bevolking en bestuur                        59
     7.2 Openbare orde en veiligheid                 69
     7.3 Beheer openbare ruimte                      75
     7.4 Onderwijs                                   97
     7.5 Cultuur en sport                           105
     7.6 Sociaal domein                             119
     7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting   135
     7.8 Omgevingsrecht                             143
     7.9 Economische zaken en grondexploitaties     149
     7.10 Algemene dekkingsmiddelen                 165

8    Recapitulatie programma’s                      177

9    Paragrafen                                     181
     9.1 Inleiding paragrafen                       183
     9.2 Lokale heffingen                           187
     9.3 Weerstandsvermogen en risicobeheersing     193
     9.4 Onderhoud kapitaalgoederen                 205
     9.5 Financiering                               209
     9.6 Bedrijfsvoering                            215
     9.7 Verbonden partijen                         221
     9.8 Grondbeleid                                257




                                                          Deel I - 1 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Deel I - 2 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>             1. Inleiding




Programmaverantwoording


           2019
                    Deel I - 3 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Deel I - 4 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
Jaarverslag                                         juli 2020 plaatsvindt, kan het vreemd overko-
Het verslag bestaat uit het jaarverslag en de       men dat bijvoorbeeld wordt gesproken over ‘in
jaarrekening. In het verslag wordt teruggeke-       het tweede kwartaal van 2020 wordt….’ terwijl
ken op de belangrijkste gebeurtenissen en ont-      dit kwartaal bij de besluitvorming al is afgelo-
wikkelingen in 2019. De jaarrekening gaat in op     pen.
de financiële aspecten van de uitvoering van        1 april 2020 wordt als peildatum van de tekst-
het beleid in 2019. In het verslag wordt per        bijdragen aangehouden.
programma verantwoording afgelegd aan de
hand van teksten uit de begroting. Daarna vol-      Toelichting belangrijkste verschillen
gen de paragrafen met onder andere informatie       Bij de programma’s zijn op hoofdlijnen de voor-
over het weerstandsvermogen, de bedrijfsvoe-        naamste verschillen toegelicht tussen de be-
ring en het grondbeleid.                            dragen uit de kolom ‘bijgestelde begroting 2019’
                                                    en de kolom ‘rekening 2019’.
Rekeningsaldo
Het jaar 2019 sluit af met een positief rekening-   Voor een toelichting op de verschillen tussen
saldo van circa € 1.672.000. Na de 2e bestuurs-     ‘primitieve begroting 2019‘ en ‘bijgestelde be-
rapportage 2019 was er geen voorlopig reke-         groting 2019’ wordt verwezen naar met name
ningsaldo geraamd. Voor een toelichting op het      de 1e en 2e bestuursrapportages 2019 en de
saldo en de bestemming wordt verwezen naar          overige begrotingswijzigingen die in de verga-
hoofdstuk 3 van deze jaarrekening.                  deringen van de gemeenteraad in 2019 zijn
                                                    vastgesteld.
Peildatum
De jaarrekening 2019 is samengesteld in de          Echt, 19 mei 2020
eerste maanden 2020, tussen januari en maart.       College van burgemeester en wethouders
Omdat de besluitvorming in de raad pas begin        van Echt-Susteren




                                                                                        Deel I - 5 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Deel I - 6 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   2. Terug- en vooruitblik




Programmaverantwoording


            2019
                      Deel I - 7 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Deel I - 8 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2. Terug- en vooruitblik
Algemeen
Crisis door coronavirus                            Programma 2: Openbare orde en veiligheid
In de regio Wuhan in China startte in december     Integraal Veiligheidsplan 2019-2020
2019 een uitbraak van een nieuw coronavirus,       Om invulling te geven aan de regierol die de
ook wel SARS-CoV-2 genoemd. Het virus kan          gemeente heeft met betrekking tot (integrale)
de ziekte COVID-19 veroorzaken. De meeste          veiligheid is het Integraal Veiligheidsplan 2019-
patiënten met dit virus hebben koorts en lucht-    2022 (IVP), op 13 december 2018, vastgesteld
wegklachten. In Nederland, maar ook wereld-        door de gemeenteraad. In navolging van de
wijd, zijn maatregelen genomen om verdere          eerste twee beleidscycli van het IVP is in de-
verspreiding van het virus tegen te gaan. In de    zelfde lijn het IVP 2019-2022 opgesteld. Doel-
paragraaf weerstandsvermogen en risicobe-          stelling van de nota IVP is het vormgeven aan
heersing wordt aangegeven wat de mogelijke         de integrale aanpak van veiligheid in Echt-
impact voor de gemeente is. Daarnaast is in        Susteren. Het IVP geeft de mogelijkheid om
deel II van deze jaarrekening 2019 vermeld wat     weloverwogen keuzes te maken en geeft dui-
de gevolgen zijn voor de grondslagen voor de-      delijkheid over de doelen en inspanningen die
ze jaarrekening en is en passage gewijd aan de     nodig zijn om de veiligheidssituatie te optimali-
gebeurtenissen na balansdatum.                     seren. Op 21 mei 2019 heeft het college het
                                                   bijbehorend uitvoeringsplan (UP IVP 2019-
Programma 1: Bevolking en bestuur                  2022) vastgesteld. In het UP IVP 2019-2022
Transformatie Burgerzaken                          wordt beschreven welke acties/projecten wor-
Vanwege de verlengde geldigheidsduur van           den uitgevoerd om de veiligheidssituatie te ver-
reisdocumenten in 2014, is het aantal aanvra-      beteren. Het UP IVP 2019-2022 geeft een be-
gen voor reisdocumenten in 2019 al afgeno-         knopt overzicht van de inzet op de prioriteiten
men. Het aantal rijbewijzen vertoont nog een       en going concern-thema’s van het IVP 2019-
lichte stijging, omdat hier de dip pas eind 2021   2022 van de gemeente Echt-Susteren. Het uit-
intreedt.                                          voeringsplan heeft een dynamisch karakter, in
Het aantal naturalisatieverzoeken is toegeno-      de loop van de tijd kunnen onderdelen worden
men door de Brexit.                                aangepast en/of nieuwe accenten worden toe-
Om de veranderingen die bij het team KCC in-       gevoegd als omstandigheden/ontwikkelingen
gezet moeten worden om te voldoen aan de           daarvoor aanleiding geven.
eisen voor komende jaren (transformatie),          De prioriteiten in het IVP zijn:
wordt een plan van aanpak opgesteld. Vooruit-      1. overlast, geweld op het snijvlak van zorg &
lopend op dit plan zijn medewerkers al ingezet          veiligheid;
op andere taken en zijn trainingen gevolgd op      2. georganiseerde, ondermijnende criminali-
het gebied van Helder Schrijven en digitale             teit;
vaardigheden.                                      3. veilige en leefbare wijken en kernen.

eDiensten burgerzaken                              Damoclesbeleid
Begin 2020 is gestart met portaal Key2Burger-      Artikel 13b Opiumwet geeft de burgemeester
zaken en eDienstverlening (eDiensten Burger-       de bevoegdheid om bestuursrechtelijk op te
zaken) van Centric. Wanneer de implementatie       treden als in een woning of lokaal, al dan niet
van het Portaal Key2Burgerzaken is afgerond        voor publiek toegankelijk, soft- en/of harddrugs
wordt gestart met het implementeren van de         zoals bedoeld in lijst I en II van de Opiumwet,
eDiensten Burgerzaken. De eDiensten Burger-        worden verkocht, afgeleverd, verstrekt of daar-
zaken bij het portaal zorgen voor kwaliteitsver-   voor aanwezig zijn. Sinds 1 januari 2019 heeft
betering. Op dit moment wordt er gebruik ge-       de burgemeester een nieuwe bevoegdheid op
maakt van webformulieren. Bij eDiensten is er      basis van artikel 13b Opiumwet. Dit betekent
sprake van een (bijna) volledig geautomati-        dat de burgemeester ook een woning of pand
seerde afhandeling van een product. Dit biedt      kan sluiten wanneer er een hennepkwekerij of
voordelen voor zowel de medewerkers als de         drugslab wordt aangetroffen, maar er (nog)
burger. Dit levert meer aandacht voor vaststel-    geen soft- of harddrugs (meer) aanwezig zijn. In
ling van identiteit ter voorkoming van fraude en   2020 worden deze wijziging opgenomen in het
ondermijning op.                                   Damoclesbeleid Echt-Susteren en hetzelfde
                                                   handhavingsregime toegepast als bij de aan-
                                                   wezigheid van soft- en harddrugs.



                                                                                         Deel I - 9 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Programma 3: Beheer openbare ruimte               afstand tot de arbeidsmarkt (PW en SW’ers
Infrastructurele projecten                        etc.) werden ingezet.
In 2019 is gewerkt aan de realisatie van een      De looptijd van dit contract eindigt op 1 april
groot aantal infrastructurele projecten.          2020. Voor de marktinschakeling vanaf 1 april
 Herinrichting Bosweg St. Joost                  2020 en verder werd eind 2019 een aanbeste-
 Herinrichting wegen Nieuwstadt fase 1 en        dingsprocedure gestart. In het eerste kwartaal
   fase 2                                         van 2020 heeft de gunning plaatsgevonden.
 Aanleg fietspad Heerdstraat                     Naast een marktpartij is de gemeente op 1 ja-
 Herinrichting Heerweg – Kleefstraat             nuari 2020 een pilot gestart met de inzet van
 Renovatie Majoor Evanslaan e.o.                 een zevental mensen met een afstand tot de
                                                  arbeidsmarkt (SW-ers). Zij worden door
Daarnaast is in 2019 gestart met de voorbe-       Westrom gedetacheerd bij de gemeente. Hun
reiding                                           werkzaamheden worden door de gemeente
van o.a.:                                         begeleid en vinden plaats in het centrumgebied
 Herinrichting St. Joosterbaan – Strumen-        van Echt en op de gemeentelijke begraafplaat-
   kampstraat St. Joost                           sen Elsene en Annahof.
 Rioolmaatregelen Marktsingel Slek               Voor taken buiten de scope van het reguliere
Deze projecten gaan in 2020 in uitvoering.        groenonderhoud, zoals bijvoorbeeld vegen we-
                                                  gen, kolken zuigen, grootschalig herstel ele-
Afvalverwijdering en -verwerking                  mentverhardingen en bermen maaien worden
In 2019 bedroeg de hoeveelheid restafval 180      ook in de toekomst specialistische marktpartijen
kg per inwoner, een daling van 7% ten opzichte    ingeschakeld.
van het voorgaande jaar. De ingezamelde
grondstoffen GFT, kunststof, papier, glas en      Groen
textiel zijn gelijk gebleven of licht gestegen.   Binnen de projecten zoals hiervoor genoemd
Het nieuwe beleidsplan Van Afval Naar Grond-      onder ‘Infrastructurele projecten’ zijn kwaliteits-
stoffen (VANG) 2019-2022 is vastgesteld. De       verbeteringen in het openbare groen en boom-
duurzame en moderne afvalinzameling is in-        structuren doorgevoerd. Slecht groen is gere-
middels gestart. De communicatie in 2019 over     noveerd, groen en/of bomen die van waarde
de op handen zijnde afvaltransitie heeft het      zijn binnen een project bleven behouden of
scheidingsgedrag van de inwoners al in 2019       werden verbeterd. Door ‘inboet’ bij bestaande
positief beïnvloed. Op de basisscholen zijn de    beplantingsvakken is ontbrekende beplanting
educatielessen bij de kinderen uit de groepen 7   aangevuld en/of (deels) slechte beplanting ver-
over het scheiden van afval voortgezet. Verder    vangen.
is samen met inwoners een opschoondag ge-
organiseerd om mensen bewust te maken van         In 2019 is verder uitgevoerd:
zwerfvuil in hun omgeving. Ook heeft de ge-        het opwaarderen van de omgeving Gel-
meente deelgenomen aan de eerste landelijke          rehof in combinatie met het vergroten van
compostdag die door de inwoners goed be-             de waterberging (wadi);
zocht werd.                                        planmatig onderhoud van het gemeente-
                                                     lijke bomenbestand;
Integraal bestek                                   uitvoeren van maatregelen uit de veilig-
In het kader van ‘Schoon, Heel en Veilig’ werd       heidsinspecties bomenbestand uit 2017;
in 2018 volgens het vastgesteld kwaliteitsni-      functionele en veiligheidsinspectie van
veau (“basis” binnen bebouwde kom en “laag”          speelvoorzieningen;
buiten bebouwde kom) het volgende onder-           renovatie van groen en overige elemen-
houd uitgevoerd integraal uitgevoerd: vegen          ten in de Majoor Evanslaan in Susteren;
van wegen, kolken reinigen, verwijderen zwerf-     revitalisering groen en speelruimte park
vuil en ledigen afvalbakken, klein herstel van       In de Mèhre in Susteren;
elementenverharding, bermen maaien, groen-         aanpak groengebied Op den Dijk in Hin-
onderhoud en onkruidbestrijding op verhardin-        gen/Echt en Kievitstraat in Sint Joost;
gen.                                               opwaardering speelruimten Nieuwstadt;
Deze integrale werkzaamheden werden voor           uitvoeren van een pilot met digitale bo-
een groot gedeelte verricht door marktpartijen.      demvochtmeters om op het juiste mo-
Zo wordt het groenonderhoudsbestek sinds             ment het jonge bomenareaal van water-
april 2018 uitgevoerd door een marktpartij,          giften te kunnen voorzien.
waarbij zoveel mogelijk medewerkers met een


                                                                                        Deel I - 10 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>   herinrichting kruisen en kapellen ‘Op          voorbereiding nieuw riool reliningspro-
    Kantoer’ in Maria Hoop;                         gramma 2019-2020.
   realisatie natuurraster Witham;
   beheerplan op maat voor visvijver “De       Uitvoering
    Bossen” Dieteren;                           In de hiervoor genoemde infrastructurele
   het uitrollen van een beplantingsregeling   projecten is gewerkt aan de doelstellingen
    voor inwoners in samenwerking met IKL;      van doelmatig waterbeheer om een meer
   realisatie speel en ontmoetingsplekken      robuust systeem te realiseren. Concreet be-
    Maria Hoop.                                 tekent dit dat:
                                                 bestaande vuilwaterriolen verruimd zijn
Verder is in 2019 gestart met:                      (vergroten berging);
 gewijzigd bermbeheer ter bevordering           schoonwaterriolen zijn aangelegd (schei-
  van de biodiversiteit;                            den van waterstromen);
 voorbereiding realisatie speelruimte Die-      hemelwaterbuffers zijn aangelegd (buf-
  teren;                                            fercapaciteit vergroten);
 voorbereiding realisatie opwaardering          verhard oppervlak is afgekoppeld van de
  groene ruimte ‘Aan de school’ Dieteren;           gemengde riolering.
 voorbereiding top 10 omvormingslocaties       In 2019 hebben 31 particulieren gebruik ge-
  zoals in het groenbeheerplan is opgeno-       maakt van de stimuleringsregeling afkoppe-
  men;                                          len. Daarmee is 12.154 m² verhard particu-
 kleinschalig aanbrengen van speelvoor-        lier oppervlak afgekoppeld van de riolering.
  zieningen en groen ‘In de Bongerd’ in
  Nieuwstadt;                                   Binnen de scope van regulier beheer en on-
 voorbereiding realisatie georganiseerde       derhoud van de riolering is gewerkt aan de
  speelruimte Roosteren inclusief opwaar-       doelstellingen van doelmatig waterbeheer
  deren openbaar groen;                         om het bestaande systeem in een goede
 revitalisatie lanen Bergweg en Wald-          staat van onderhoud te houden. Concreet
  feuchterbaan binnen het Natura 2000 ef-       betekent dit:
  fectgebied;                                    riolering gereinigd en geïnspecteerd;
 verbeteren groeninrichting deel 2 Kie-         kolken 2 maal gereinigd;
  vitstraat Sint Joost;                          greppels en sloten uitgemaaid;
 onderzoeken mogelijkheden vervolg              kleinschalige rioolreparaties uitgevoerd;
  plantregeling in samenwerking met stich-       wortels uit de riolering gefreesd;
  ting IKL;                                      curatief onderhoud uitgevoerd aan de ri-
 het wegnemen van overlast voor omwo-             oolgemalen in onze gemeente;
  nenden wijk Middelveld door kap te orga-       reliningsprogramma 2019 is uitgevoerd.
  niseren van
   - populierenopstand en verjagen van          Verkeer
      roekenkolonie Louerstraat;                Het door de raad vastgestelde Gemeentelijke
   - uitvoeren van een adoptieproject           Verkeers- en vervoersplan (GVVP 2016-2025)
      groen samen met bewoners Edith            dient als uitgangspunt voor beleidszaken over
      Steinstraat in Echt;                      verkeer en vervoer. Het plan heeft een door-
   - mogelijkheden onderzoeken tot het          looptijd van 10 jaar, waarbij voor de gehele pe-
      creëren van een gemeenschappelijke        riode een uitvoeringsprogramma is opgesteld.
      buitenruimte in samenwerking met
      Basisschool Bolleberg en gemeen-          In 2019 zijn de volgende maatregelen uit het
      schapshuis Annendaal ter bevordering      GVVP gerealiseerd:
      leefbaarheid.                              vrijliggende fietsvoorziening in de Heerd-
                                                    straat tussen Sint Joost en Montfort;
Riolering & water                                vrijliggende fietspaden in de Susterder-
Voorbereiding                                       weg-Gouverneur Houbenstraat in Nieuw-
In het kader van het beheer en onderhoud            stadt;
zijn de volgende werkzaamheden uitge-            afwaardering van 50km/h naar 30km/h
voerd:                                              van de Kerkveldsweg-Oost in Echt;
 opstellen klimaatadaptief ontwerp ter be-      afwaardering van 50km/h naar 30km/h
    perking van wateroverlast in de woonwijk        van de Echterstraat en een gedeelte Sint
    Gelrehof;                                       Joosterweg in Hingen;


                                                                                    Deel I - 11 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>   afwaardering van 80km/h naar 60km/h-             van schoolgebouwen, wanneer met deze reno-
    zone van wegen in het buitengebied van           vatie de levensduur van het gebouw wordt ver-
    Illikhoven en Roosteren;                         lengd en nieuwbouw wordt uitgesteld. De VNG,
   afronding van het onderzoek naar de ver-         de PO-raad en de VO-raad zijn hierover met
    keersafwikkeling en het optimaliseren van        elkaar in overleg geweest en hebben medio
    parkeren in de oude dorpskern in Nieuw-          2018 een door partijen gedragen voorstel ge-
    stadt.                                           daan aan de minister voor Basis- en Voortgezet
                                                     onderwijs en Media. De doorlooptijd van het
Daarnaast is in 2019 gestart met de voorberei-       wetgevingstraject gaat tenminste anderhalf jaar
ding van het GVVP van o.a.:                          duren. De nieuwe wetgeving die in 2020 wordt
 inventarisatie van verkeersborden met als          verwacht (inmiddels wordt alweer gesproken
   doel het saneren van overbodige ver-              over 2021) moet meer duidelijkheid gaan geven
   keersborden.                                      over de verantwoordelijkheden van de betrok-
 onderzoek naar een optimalisatie van de            ken partijen bij renovatie. Daarnaast is voorge-
   verkeerssituatie Maasbrachterweg in Ber-          steld het investeringsverbod voor scholen in het
   kelaar.                                           primair onderwijs op te heffen en aan de ge-
 De planvorming van de herinrichting van de         meenten de verplichting op te leggen om een
   kruising Peijerstraat-Peutenweg-                  Integraal Huisvestingsplan (IHP) op te stellen.
   Stationsweg in Echt.                              In afwachting van nieuwe wet- en regelgeving is
                                                     met het Connect College in de afgelopen perio-
E-auto’s                                             de overleg gevoerd over de toekomstige huis-
Binnen de ambitie om het verbruik van fossiele       vesting van de school. Het 45 jaar oude
brandstoffen terug te dringen en meer gebruik        schoolgebouw aan de Populierlaan is aan
te maken van duurzame energiebronnen, is in          grootschalig onderhoud toe. Daarnaast wenst
2019 onderzocht of het gebruik van elektrische       het schoolbestuur het gebouw aan te passen
dienstauto’s effectief en haalbaar is. Een en        aan de huidige onderwijskundige- en techni-
ander heeft ertoe geleid dat de gemeente in          sche eisen. Omdat van de basisscholen derge-
2019 is overgegaan tot de lease van 4 elektri-       lijke (meer concrete) plannen niet bekend zijn is
sche auto’s. De auto’s mogen alleen zakelijk         in gezamenlijk overleg met de schoolbesturen
worden gebruikt. In 2020 loopt een pilot over        besloten om een IHP op te stellen. Hiervoor is
het gebruik van de auto’s. Alle medewerkers          een werkgroep ingesteld bestaande uit een ver-
van de gemeente kunnen deelnemen aan die             tegenwoordiger van elk schoolbestuur. In no-
pilot. Eind 2020 wordt de pilot geëvalueerd, mits    vember 2018 is de werkgroep gestart met het
er voldoende informatie voorhanden is. Vanwe-        verzamelen van de benodigde informatie. Ver-
ge de intelligente lock-down door de Coronacri-      volgens is in 2019 gewerkt aan het rapport.
sis wordt er vooralsnog weinig gebruik gemaakt       Daarbij is deskundige ondersteuning ingeroe-
van de auto’s. In de evaluatie moet onder ande-      pen van ICS Adviseurs te Eindhoven. Bij het
re duidelijk worden of het gebruik van de e-         opstellen van het IHP wordt ook de ontwikkelin-
dienstauto’s heeft geleid tot een afname het ei-     gen rondom duurzaamheid en de energietransi-
gen autogebruik. Ook moet duidelijk worden of        tie meegenomen. Het rapport wordt in 2020 af-
de e-auto’s in kwantiteit en kwaliteit voorzien in   gerond.
de behoefte.                                         Bij de toekomstplannen van het onderwijs in
                                                     onze gemeente is helaas geen rol meer wegge-
Programma 4: Onderwijs                               legd voor basisschool Jan Peters uit Roosteren.
Onderwijshuisvesting                                 Vanwege de terugloop van het aantal jongeren
Vanaf 1 januari 2005 en 1 januari 2015 zijn het      in Roosteren en daarmee het aantal leerlingen
voortgezet onderwijs (VO) respectievelijk het        heeft de school per 1 augustus 2019 de deuren
primair onderwijs (PO) zelf verantwoordelijk         moeten sluiten.
geworden voor het onderhoud van de school-
gebouwen. Hiervoor ontvangen de schoolbe-            Kinderopvang/peuterprogramma
sturen een vergoeding van het rijk. De gemeen-       Op 15 locaties 1) verspreid over de gemeente
te is alleen nog verantwoordelijk voor de uit-       werd aan peuters (2 en 3-jarigen) gedurende 2
breiding van schoolgebouwen bij capaciteitste-
kort en voor nieuwbouw en vervangende
                                                     1
nieuwbouw. In de afgelopen jaren is een lande-       ) Vanwege het sluiten van de basisschool
lijke discussie ontstaan over de vraag wie ver-        Jan Peters per 1 augustus 2019 is ook het
antwoordelijk is voor de kosten van renovatie          Kindercentrum in Roosteren per deze da-
                                                       tum gesloten. Vanaf 1 augustus 2019 zijn

                                                                                         Deel I - 12 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>dagdelen per week (6 uur) een VVE-                 Hoe het programma er precies uit komt te zien
peuterprogramma 2) aangeboden. Peuters met         wordt de komende maanden verder uitgewerkt.
een geïndiceerde taal- en ontwikkelingsachter-     De uitgangspuntenbrief van de minister schetst
stand krijgen een extra aanbod (totaal 10 uur,     de hoofdlijnen voor het gehele cultuurbeleid.
gedurende 3 of 4 dagdelen). Van dit, door de       Deze brief wordt in juni eerst in de Tweede
gemeente gesubsidieerde aanbod, wordt goed         Kamer besproken. Daarna kunnen de beleids-
gebruik gemaakt. Bijna 74% van de peuters in       kaders voor specifieke programma’s en rege-
onze gemeente neemt aan het peuterpro-             lingen uitgewerkt worden. Als eerste worden
gramma deel. Het peuterprogramma prikkelt          bestuurlijke afspraken gemaakt tussen de drie
spelenderwijs de ontwikkeling van taal, rekenen    overheidslagen rijk, provincies en gemeenten.
en motoriek en draagt bij aan de sociaal- emo-     Vervolgens werken het Ministerie van OCW,
tionele ontwikkeling van de peuter. De afgelo-     Fonds voor Cultuurparticipatie en Landelijk
pen jaren is vanuit het rijk veel aandacht be-     Kennisinstituut Cultuureducatie en Amateur-
steed aan de verbetering van de kwaliteit van      kunst het programma verder uit.
de kinderopvang/peuteropvang. Aan de organi-
saties worden hogere eisen gesteld en ook de       Om praktisch-organisatorische redenen zijn de
opleidingseisen van de pedagogische mede-          uitvoerende taken (o.a. organisatie uitreiking
werkers zijn verhoogd. Zo moet onder meer het      Cultuurprijs, Sjarabang, Open Podium etc.) van
minimum taalniveau van de pedagogisch me-          de Klankbordgroep Cultuur Echt-Susteren met
dewerkers in de VVE-peuteropvang per 1 au-         ingang van 2019 ondergebracht bij een afzon-
gustus 2019 het Taalniveau 3F zijn. In 2018        derlijke Stichting Kunst- en Cultuurraad Echt-
hebben de pedagogisch medewerkers die hier         Susteren. De adviesfunctie over het gemeente-
nog niet aan voldeden een opleiding gevolgd        lijk cultuurbeleid blijft bij de Klankbordgroep.
en met goed gevolg afgesloten. Daardoor was
het niet nodig om in 2019 nog opleidingstrajec-    Door de Stichting Kunst- en Cultuurraad Echt-
ten te organiseren. Verder moeten de gemeen-       Susteren is kunst in de openbare ruimte uitge-
ten het aanbod voor peuters (vanaf 2½ jaar)        breid geïnventariseerd. Deze inventarisatie
met een geïndiceerde achterstand gaan verho-       dient als onderlegger voor een door de stichting
gen van 10 naar 16 uur per week. Aanvankelijk      uit te brengen advies aan het gemeentebestuur
betrof de ingangsdatum van deze wettelijke         over de instandhouding en bevordering van
verplichting 1 januari 2020. De ingangsdatum is    kunst in de openbare ruimte.
echter door de minister verschoven naar 1 au-
gustus 2020. In nauw overleg met de kinder-        De Stichting Beeldentuin Suëstra heeft het plan
centra wordt bekeken hoe hieraan gevolg ge-        opgevat om de beeldentuin meer en beter on-
geven kan worden. Vooral voor de kleine kin-       der de aandacht te brengen. In overleg met de
dercentra die slechts een beperkt aantal dagde-    gemeente (eigenaar van de beeldentuin) wordt
len per week peuteropvang aanbieden, wordt         via een stageproject ingezet op actualisering en
dit een uitdaging.                                 digitalisering van documentatie, promotie en at-
                                                   tractieverhoging.
Programma 5: Cultuur en sport
Cultuur                                            Sport
In 2019 is in overleg met deelnemende scholen      Medio 2018 ondertekenden tienmalig minister
en Stichting Myouthic voortzetting gegeven aan     Bruins (Medische Zorg en Sport), NOC*NSF en
het Cultuureducatieplan gemeente Echt-             vele betrokken organisaties het Nationale
Susteren ‘verbinden=versterken’. In 2020 wordt     Sportakkoord: Sport Verenigt Nederland. Het
het huidige cultuureducatiebeleid geëvalueerd.     Nationale Sportakkoord heeft als doel dat ie-
De toekomst van Cultuureducatie met kwaliteit      dereen, met plezier kan deelnemen aan sport-
in Echt-Susteren wordt ook bepaald door de         en beweegactiviteiten. Nu en in de toekomst.
plannen van de minister in de notitie ‘uitgangs-   Ongehinderd, in een veilige en gezonde omge-
punten nieuw cultuurstelsel 2021-2024’. Er         ving. Een leven lang. Als sporter, vrijwilliger of
komt meer ruimte om in te spelen op lokale be-     toeschouwer.
hoeften, zoals aandacht voor het VO, dus ook       Om dit voor elkaar te krijgen hebben gemeen-
het VMBO, en gelijke kansen. Daarmee geeft         ten de mogelijkheid om het Nationale Sportak-
de minister gehoor aan wensen uit de sector.       koord te ‘vertalen’ naar de plaatselijke situatie
                                                   en samen met betrokken partijen een zoge-
   er nog 14 locatie die het VVE-                  naamd Lokaal Sportakkoord te realiseren. Ook
   peuterprogramma aanbieden.                      in Echt-Susteren geven we een vervolg aan het
2
 ) Voor- en Vroegschoolse Educatie

                                                                                        Deel I - 13 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Nationale Sportakkoord. De gemeente heeft           Programma 6: Sociaal domein
ervoor gekozen de nadruk te leggen op het           Jeugd
thema de vitale, toekomstbestendige sportaan-       Gemeenten zijn sinds 1 januari 2015 verant-
bieder. Het doel is om alle sportaanbieders de      woordelijk voor de jeugdhulp. Deze transitie
gelegenheid te bieden zoveel mogelijk toe-          bracht grote veranderingen mee voor de ge-
komstbestendig te worden of te blijven. Het Lo-     meente. De gemeente is gebonden aan wetge-
kale Sportakkoord komt dan ook tot stand met        ving (de jeugdwet) en dat brengt verplichtingen
een duidelijke inbreng van sportverenigingen en     met zich mee. Landelijk is het beeld dat bijna
overige sportaanbieders in Echt–Susteren. Aan       alle gemeenten problemen ervaren rondom de
het akkoord wordt een uitvoeringsplan gekop-        financiering van de jeugdhulp. Zo heeft 75%
peld waarvoor ook door het rijk financiële mid-     van de gemeenten (forse) tekorten op jeugd-
delen (voor sport beschikbaar worden gesteld.       hulp. In Echt-Susteren is in 2019 een tekort op
Naast deze financiële middelen worden ook in-       jeugdhulp ontstaan. ondanks verschillende po-
gezet:                                              gingen grip te krijgen op de kosten.
 onafhankelijke sportformateur: een speciale
   rol bij de totstandkoming van het lokaal         In 2020 worden een groot aantal acties uitgezet
   sportakkoord is weggelegd voor de sport-         om de tekorten in de jeugdhulp aan te pakken
   formateur: De sportformateur vertaalt de in-     en om jeugdhulp efficiënter in te zetten. Kwali-
   breng van de deelnemers in een akkoord.          teit en goede zorg is daarbij ook uitgangspunt.
   De sportformateur opereert geheel onafhan-        Zo worden er diverse pilots uitgevoerd
   kelijk.                                              (POH-jeugd bij de huisarts, preventieve dys-
 adviseur lokale sport: elke gemeente met              lexiezorg, intensieve individuele begelei-
   een sportakkoord krijgt vanuit de gezamen-           dingstrajecten en 18-/18+).
   lijke sport een Adviseur Lokale Sport. Deze       Er is een intake-outtaketeam opgestart. In
   adviseur staat sportclubs bij in de uitvoering       het intake-outtake team worden alle kin-
   van het akkoord.                                     deren uit MLO die nieuw instromen op het
Voor de uitvoering van het Sportakkoord kun-            perceel ‘verblijf met behandeling’ besproken
nen gemeenten voor de jaren 2020 en 2021                en opgevolgd. Daarnaast is de top 75 duur-
een uitvoeringsbudget aanvragen (€ 20.000 per           ste cliënten in kaart gebracht en is uitge-
jaar).                                                  werkt wat hier ten grondslag aan ligt.
Voor de borging van de uitvoering van het Lo-        Met alle verwijzers (GI, GGD, huisartsen,
kaal Sportakkoord wordt de instelling van een           CJG) is en wordt gesproken over de kosten-
overlegplatform sport overwogen, waarin de bij          stijging, de achtergrond daarvan om be-
het proces betrokken partijen zitting krijgen.          wustwording te creëren en hun verwijsge-
                                                        drag en de gevolgen daarvan inzichtelijk te
Het door de raad voor 2019 beschikbaar ge-              maken.
stelde budget van € 25.000 voor de bevorde-          Het CJG en de 9 grootste zorgaanbieders
ring van topsport kon in 2019 wegens faillisse-         leveren plannen aan om tot kostenbesparing
ment van de Stichting Topsport Limburg niet             te komen.
worden ingezet voor de financiële ondersteu-         Een werkgroep, voortgekomen uit het
ning van topsporters uit onze gemeente. Het is          ZorgInnovatiePlatform, heeft een plan rond-
de intentie van de provincie Limburg om de              om verbetering van de toegang en kortdu-
topsporters in onze provincie ook in 2020 en            rende jeugdhulp aangeleverd.
volgende jaren te blijven ondersteunen. De           Verwijzingen jeugdhulp door het medische
gemeente Echt-Susteren wordt als potentiële             domein worden bekeken. Bekeken moet
deelnemer aan het Limburgs Topsport Talen-              worden hoe hier de kosten kunnen worden
tenfonds van nadere ontwikkelingen in deze op           teruggebracht.
de hoogte gehouden.
                                                    Gedurende heel 2020 (en verder) staat grip
Het gebruikersoverleg voor Leisurepark ‘In de       krijgen op de jeugdhulpkosten en waar mogelijk
Bandert’ wordt volgens de door de raad vast-        besparen van kosten boven aan de agenda.
gestelde notitie ‘Doorontwikkeling Leisurepark’     Hierop wordt ambtelijk extra inzet gepleegd.
getransformeerd naar parkmanagement. Hier-
voor is nodig dat verenigingen en commerciële       Participatie en minima
aanbieders meer samenwerken en gezamenlijk          Het afgelopen jaar heeft de afdeling participatie
arrangementen gaan ontwikkelen.                     (SC-MER) zich onder andere gericht op het in
                                                    kaart brengen van haar volledige bijstandsbe-


                                                                                        Deel I - 14 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>stand. Daarbij is (vrijwel) iedere uitkeringsge-     houders wordt in 2020 geëvalueerd. De bevin-
rechtigde gesproken en ingedeeld op basis van        dingen krijgen dan een vertaling in de structu-
hun mogelijkheden en groeipotentieel. De             reel in te richten aanpak op basis van de nieu-
meest kansrijke uitkeringsgerechtigden krijgen       we inburgeringswet.
veel aandacht van de generalisten. Dit leidde
tot een daling van het uitkeringsbestand. Een        Minima
project onder leiding van een externe deskun-        In 2019 is een volledig nieuw armoedebeleid
dige heeft bijgedragen aan daling van het be-        opgesteld. Door middel van samenwerken in
stand. Dit project heeft zich gefocust op de zo-     werkgroepen staat uiteindelijk een goed en
genaamde meest kansrijke personen uit het            breed gedragen plan dat in 2020 (en volgende
uitkeringsbestand, waar goede resultaten mee         jaren) uitgevoerd wordt. Het armoedebeleid
zijn geboekt. Een intensieve begeleiding met         wordt doorontwikkeld om zo een goed vangnet
een wekelijks contactmoment heeft geleid tot         te realiseren voor de meest kwetsbare inwo-
uitstroom. De deelnemers die niet zijn uitge-        ners.
stroomd, zijn gedurende het project geactiveerd
en na het project actief opgepakt door de gene-      Wmo vervoer
ralisten.                                            In de vervoerscontracten die per 1 januari 2020
In 2020 verschuift de focus meer en meer naar        ingaan is de toepassing van een landelijk vast-
de uitkeringsgerechtigden (onder andere Parti-       gestelde index (de zogenaamde NEA-index)
cipatiewet (PW), WSW) met een grotere af-            vastgelegd. Dit was ook zo in de afgelopen con-
stand tot de arbeidsmarkt. De beschikbare in-        tractperiode.
strumenten, waaronder loonkostensubsidie,            Het Sociaal Fonds Taxi heeft de NEA-Index
worden veel ingezet om het veranderende bij-         2020 vastgesteld op 6,7%. Dit is een verras-
standsbestand nog meer te laten dalen. Het           send hoog percentage. Het maakt dat de ver-
uitgangspunt blijft: zo regulier als mogelijk. Het   voerskosten in 2020 hoger gaan uitvallen dan in
doel is om de participatiewet door te ontwikke-      de oorspronkelijke begroting 2020.
len.
                                                     Leerlingenvervoer
Allochtonenwerk                                      Ook bij het leerlingen vervoer wordt de NEA-
In 2018 is een plan gemaakt om de doelgroep          Index toegepast en ook hier vindt een kosten-
statushouders in het uitkeringsbestand in beeld      stijging plaats.
te brengen en via intensieve begeleiding en on-
dersteuning te activeren. Doel van het project is    Programma 8: Ruimtelijke ordening en
ervoor zorgen dat de statushouders maximaal          volkshuisvesting
meedoen in de samenleving. In aansluiting met        Omgevingswet
dit lokale plan is in regionaal verband ingezet      De Omgevingswet bundelt de regels over de
op activering van nieuwkomers in het AZC. Dit        fysieke leefomgeving en de implementatie hier-
via een project kansenverkenner. Bij huisves-        van raakt tal van onderdelen van de gemeente-
ting van de nieuwkomers in de gemeente is een        lijke organisatie, van ICT tot beleid en uitvoe-
warme overdracht ingericht, gecombineerd met         ring. De invoeringsdatum van de Omgevings-
maatschappelijke begeleiding via het welzijns-       wet is vooralsnog vastgesteld op 1 januari 2021
werk. Het pilot project statushouders en de          (nader: inmiddels is bekend dat deze wordt uit-
daarin opgenomen trajectbegeleiding, taalon-         gesteld).
dersteuning en activering (scholing, (vrijwil-       Vanaf 2017 is binnen de gemeente gewerkt
ligers)werk) die is ingezet voor de zittende         aan kennisvergaring en informeren van het be-
doelgroep in het uitkeringsbestand, volgt bij        stuur (college en raad).
huisvesting in de gemeente ook voor de nieuw-        In 2019 is een plan van aanpak opgesteld voor
komers.                                              de implementatie van de Omgevingswet in
In 2019 is ook met de voorbereiding gestart van      Echt-Susteren. Dit PvA bevat een uitwerking
de per 1 januari 2021 in te voeren nieuwe in-        van de in 2018 uitgevoerde verkenning van
burgeringswet. Met de invoering van deze wet         raadsambities over de Omgevingswet en de
komen diverse nieuwe en verplichte taken naar        bijbehorende invoeringsstrategie.
de gemeenten. De wijze waarop het pilotproject       Daarnaast is in MER verband gewerkt aan het
in Echt-Susteren is ingericht: met een brede in-     opstellen van een routeplan voor het aansluiten
take en een plan per persoon op maat, lijkt op       van de MER gemeenten op het Digitale Stelsel
onderdelen al erg op de in 2021 verplichte           Omgevingswet (DSO). Dit plan bevat de basis-
werkwijze. Het pilot project gericht op status-      acties die de gemeente in 2020 moet uitvoeren


                                                                                         Deel I - 15 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>om op 1 januari 2021 te kunnen werken met en         kwalitatieve zin geeft het woningmarktonder-
binnen de Omgevingswet. Het gaat daarbij om          zoek aan dat voor de komende jaren er nog
de onderwerpen DSO (technische aansluiting),         een behoefte is aan nieuwe woningen, zijnde
Instrumenten Omgevingswet (Omgevingsvisie,           appartementen met lift en grondgebonden se-
Omgevingsprogramma, Omgevingsplan en                 niorenwoningen met name in de huursfeer tot
Vergunningverlening) en bedrijfsvoering (zaak-       € 710 per maand. Ook levensloopbestendig-
gericht werken, dienstverlening).                    heid en duurzaamheid zijn bepalende factoren
                                                     in de woonwensen van de inwoners van Echt-
Structuurvisie en bestemmingsplannen                 Susteren.
In 2019 is het bestemmingsplan Deregulering          Transformatie van en herstructurering van be-
voorbereid en vastgesteld. Dit plan voorziet in      staand vastgoed zoals kantoren en winkelpan-
een verruiming van diverse gebruiks- en              den in winkelstraten en toegangsstraten van
bouwmogelijkheden en ruimere bevoegdheden            winkelgebieden biedt mogelijkheden. Voor de
om binnenplans af te wijken. Ook zijn voorbe-        gemeente Echt-Susteren geldt dit voor het Cen-
reidingsbesluiten genomen voor Echt Centrum,         trum Echt waarvoor plannen worden ontwik-
Oud Roosteren en het klooster Koningsbosch,          keld.
om ongewenste ruimtelijke ontwikkelingen in dit
gebied te voorkomen.                                 Programma 9: Omgevingsrecht
Daarnaast zijn voor diverse ruimtelijke initiatie-   Omgevingsdienst
ven postzegelplannen opgesteld, die voorzien         Op basis van het ‘Uitvoeringsprogramma 2019’
in een planologisch kader voor de ontwikkelin-       zijn door de afdeling Omgevingsdienst van het
gen. Te denken valt aan de bestemmingsplan-          Servicecentrum MER de afgesproken taken
nen Parkeerterrein de Berk, In de Mèhre 85-87        van vergunningverlening, handhaving en toe-
en landgoed de Commel. Voor een compleet             zicht uitgevoerd. Naast reguliere taken is ook
overzicht wordt verwezen naar het product            uitvoering gegeven aan een aantal concrete
‘Ruimtelijke plannen’ binnen het programma           projecten of bestuurlijke wensen.
‘Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting’.          Op basis van het vastgestelde Uitvoeringspro-
                                                     gramma 2019 was er sprake van een over-
Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018             schrijding van het oorspronkelijk aantal ge-
tot en met 2021                                      raamde uren. Dit kwam met name door de gro-
De samenwerkende gemeenten in Midden-                te toename aan vergunningaanvragen en alle
Limburg (Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw,            daarmee gemoeid gaande werkzaamheden
Nederweert, Roerdalen, Roermond en Weert)            (ook meer vragen, klachten en toezicht). Hier-
hebben de structuurvisie Wonen, Zorg en              voor zijn aanvullende financiële middelen inge-
Woonomgeving Midden-Limburg geactuali-               zet.
seerd. Deze Structuurvisie Wonen Midden-             Bij het opmaken van de jaarrekening van de
Limburg 2018 tot en met 2021 is door de ge-          Omgevingsdienst is gebleken dat een forse
meenteraden vastgesteld in juli 2019. Op grond       toename van met name het aantal juridische
van deze geactualiseerde structuurvisie en de        producten binnen de Omgevingsdienst heeft
daarin gemaakt afspraken resteert er voor de         geleid tot extra ureninzet, boven op de al ge-
gemeente een bouwvolume van 345 woningen.            raamde aanvullende uren, en daarmee een
In 2019 zijn 55 nieuwe woningen gerealiseerd         overschrijding van de geraamde kosten. Hier-
en zijn er circa 22 wooneenheden aan de plan-        voor wordt binnen de gemeentelijke begroting
capaciteit toegevoegd. Er zijn twee woningen         dekking gezocht.
gesloopt. Door de toevoegingen aan de plan-
capaciteit is de saneringsopgave opgelopen tot       Programma 10: Economische zaken en
187 woningen waarvan er 75 voor 1 januari            grondexploitaties
2022 moeten zijn gerealiseerd.                       Centrumplan Susteren
Gelet op het aantal gerealiseerde woningen in        De infrastructurele werkzaamheden zijn afge-
de voorgaande jaren is dit aantal van 345 wo-        rond en de bouwwerkzaamheden van de zoge-
ningen voor de komende jaren voldoende. Het          heten ‘plint’ (naast de PLUS aan de zijde van
toegekende bouwvolume voor de gemeente               het Willibrordusplein) zijn gestart. In 2020 wor-
Echt-Susteren is te danken aan de regionale          den nog enkele cosmetische verbeteringen
groei, omdat uit de prognoses van Etil en het        aangebracht in het openbaar gebied en zodra
CBS blijkt dat het aantal huishoudens binnen         de bouw van ‘de plint’ is afgerond, worden de
de gemeente Echt-Susteren afneemt. In kwanti-        bouwstroken bestraat.
tatieve zin is de woningbehoefte dus eindig. In


                                                                                         Deel I - 16 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Bocage                                               In 2019 is gestart met de aanleg van de ‘histori-
In 2012 hebben Hurks vastgoedontwikkeling            sche’ oost-west route en het buurtpark op het
BV en de gemeente Echt-Susteren de ‘Sa-              archeologische gebied. Naar verwachting wor-
menwerkingsovereenkomst “Bocage” in Echt’            den deze werkzaamheden medio april 2020
getekend. Na de uitwerking van de statuten is        opgeleverd.
in september 2012 de ‘Grondexploitatiemaat-          Vanwege de grondprijs, bouwkosten, gewijzig-
schappij Bocage CV’ (GEM Bocage) opgericht.          de wet en regelgeving, betaalbaarheid voor pro-
In 2012 heeft de gemeente het grootste gedeel-       jectmatige woningen, de flexibiliteit en om nog
te van de boekwaarde en de koopsommen van            beter op de woonwensen en de marktvraag te
de binnen het plangebied gelegen gronden ont-        kunnen inspelen wordt het verkavelingsplan en
vangen. In juli 2015 is de resterende boek-          stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan in
waarde, bestaande uit de kosten voor het fis-        2020 geactualiseerd. Tevens wordt het exploi-
caal bouwrijp maken van het bedrijfscomplex,         tatie- en bestemmingsplan aangepast aan de
de koopsom van de gronden van de zuidelijke          mogelijk gewijzigde uitgangspunten van het
parkeerplaats/Peutenweg en de planontwikke-          stedenbouwkundig- en beeldkwaliteitsplan. Het
lingskosten, ontvangen. Tevens ontvangt de           streven is het gewijzigde bestemmings-, exploi-
gemeente nog een vergoeding ambtelijke uren          tatieplan en het stedenbouwkundig- en beeld-
en een vergoeding van € 5 per m² verkochte           kwaliteitsplan Bocage eind 2020 door de Raad
bouwgrond.                                           te laten vaststellen.
In 2019 zijn 9 woningen bij de entree van het
plan opgeleverd en is aansluitend gestart met        Businesspark Midden-Limburg (BPML)
de aanleg van de infrastructuur. Na het bouw-        Op 13 januari 2012 is de ‘Realiseringsovereen-
rijp maken van de bouwgronden in fase 3 heeft        komst bedrijventerrein St. Joost (de Berk II)
Hurks de gronden gekocht en zijn zij medio           Echt’, genaamd Businesspark Midden-Limburg,
2019 gestart met de bouw van 20 levensloop-          met     Ontwikkelingsmaatschappij      Midden-
bestendige woningen. Volgens de samenwer-            Limburg (OML) getekend en zijn de gronden,
kingsovereenkomst heeft de gemeente in 2019          gelegen binnen het exploitatiegebied, geleverd
hiervoor een bijdrage in de reserve bovenwijkse      aan OML BV.
voorzieningen van € 26.745 ontvangen.                Op Businesspark ML is nog ca. 4,8 ha bouw-
Ook is de voorbereiding en uitwerking van 17         grond beschikbaar. Voor de realisatie van een
levensloopbestendige woningen (fase 4) langs         mega distributiecentrum op het perceel van
de Peutenweg afgerond en is hiervoor omge-           Dokvast is eind 2019 een omgevingsvergun-
vingsvergunning aangevraagd. Deze woningen           ning aangevraagd. De bouw van dit distributie-
gaan naar verwachting in het voorjaar van 2020       centrum start voorjaar 2020.
in verkoop.
In 2019 zijn 4 vrije bouwkavels verkocht en is       Ontwikkelingsmaatschappij Midden-
voor 3 bouwkavels een koopovereenkomst ge-           Limburg BV (OML)
tekend.                                              Onze gemeente nam in 2019 deel in en werkte
Volgens de samenwerkingsovereenkomst heeft           samen met OML (Ontwikkelingsmaatschappij
de gemeente in 2019 voor de verkoop van de           Midden-Limburg), die onder meer Businesspark
vrije bouwkavels een bijdrage in de reserve bo-      Midden Limburg exploiteert, met als doel de
venwijkse voorzieningen van € 11.970 ontvan-         bedrijvigheid te stimuleren en de werkgelegen-
gen. In het voorjaar van 2020 gaan 6 vrije           heid te bevorderen.
bouwkavels aan de Steenhouwerstraat in de
verkoop.

Woningbouw
    Naam project                  Kern            Aantal woningen    Geplande start bouw / ge-
                                                                     reed

 1   Bocage                       Echt                  215          55 per medio 2019
 2   Particulieren                verschillend          11
 3   ‘t Thaal                     Echt                  13           7 gereed in 2019
 4   Op de Baant                  St. Joost             14           9 gereed in 2019
 5    Peyerstraat 55              Echt                  12           Waarvan 6 zorgappartementen
                                                                     Gereed in 2020
 6   Voormalig schoolgebouw       Echt             Groepswoning      n.t.b.

                                                                                         Deel I - 17 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>     Naam project                  Kern             Aantal woningen    Geplande start bouw / ge-
                                                                       reed

     Heerweg                                           met zorg
 7   Peyerstraat 166-170c          Echt                    5           Start in 2019, gereed 2020
 8   Mussenstraat/Julianastraat    Echt                24 + zorg       Start planvorming in 2019
 9   Centrum Echt                  Echt                  n.t.b.        Planvorming gestart in 2019
10   Maasheuvel en Molen-          Roosteren               3           Gereed 2020
     straat
11   Vlaskuilseweg-Kerkweg         Maria Hoop             10           Planvorming is in 2019 weer
                                                                       opgepakt.
12   Kloostertuin                  Koningsbosch           45           n.t.b.
13   Particuliere bouwkavels       Susteren               14           n.t.b.
14   Tennisbaanlocatie             Nieuwstadt             6            Start realisatie in 2020
15   Clarastraat                   Pey                    11           Gereed 2020
16   Houtstraat/Martinusstraat     Pey                    8            Start planvorming in 2020
17   Chatelainplein                Pey                    8            Gereed 2020
18   Schoollocatie                 Nieuwstadt             27           Start realisatie 2020
19   Heidestraat 145-149           Susteren               2            Start realisatie in 2019
20   Tiendschuur                   Susteren               12           Start realisatie in 2020
21   Vincentiuslaan                Susteren               7            Start planvorming in 2019
22   RvR woningbouwkavels          Susteren               4            Realisatie gestart in 2019
     Oude Rijksweg Noord
23   Meester Ramakersstraat        Dieteren               3            Start planvorming in 2020
24   Star Potatoe                  Pey                    20           Start planvorming in 2020


Herstructurering bedrijventerrein De Loop              waarbij de gezamenlijke agenda voornamelijk
Op dit bedrijventerrein is nog één gemeentelijke       bepaald wordt door de colleges van de zeven
kavel te koop (gelegen naast de Gamma).                samenwerkende gemeenten. De ‘SML-agenda’
Met het oog op de verkeersveiligheid en door-          bevat onderwerpen, waaronder de uitwerking
stroming op de Aasterbergerweg/Zuiderpoort             van de POL-opgaven (Provinciaal Omgevings-
en daarmee ook het bedrijventerrein ligt een ex-       plan Limburg), waarbinnen samenwerking ge-
tern advies voor diverse verkeersmaatregelen.          wenst dan wel noodzakelijk is. Deze opgaven
Op basis hiervan is eind 2019 een schetsont-           hebben met name betrekking op opgaves in de
werp opgesteld. Eén (prioritaire) verkeersmaat-        thema’s wonen, economie en ruimtelijke orde-
regel is opgenomen in de exploitatie van de            ning. Naast deze opgaves wordt de agenda
Loop. In 2020 worden deze maatregelen verder           bepaald door de regionale strategische investe-
uitgewerkt en de financiële gevolgen inzichtelijk      ringsagenda, die een concrete doorvertaling is
gemaakt. Behalve deze verkeersmaatregel is             van de genoemde onderwerpen waarop Mid-
de exploitatie van de Loop voor het grootste           den-Limburg wil inzetten de komende jaren.
deel afgerond.                                         Hoofdthema’s hierbij zijn: vitale werklocaties,
Belangrijk aspect op het bedrijventerrein is de        arbeidsmarkt en onderwijs, innovatie en onder-
bouwkundige en functionele invulling nabij de          nemerschap, vrijetijdseconomie en mobiliteit en
entree van Echt (naast de autowasserette).             infrastructuur. Voor 2020 en verder wordt de
Voor deze locatie heeft in 2019 verdere plan-          inhoud en organisatie van dit samenwerkings-
voorbereiding plaatsgevonden voor de realisa-          verband opnieuw bekeken.
tie van een hotel, welke in 2020 verder wordt
voortgezet.                                            Het Smalste Stukje Nederland
                                                       Met het geactualiseerde plan recreatie en toe-
Samenwerking Midden Limburg (SML)                      risme 2019-2021 in Het Smalste Stukje Neder-
Samenwerking Midden-Limburg (SML) is een               land is de basis gelegd voor de activiteiten de
netwerkorganisatie die zich richt op het creëren       komende jaren. Het toeristisch profiel Het
van kaders voor de ruimtelijk/economische              Smalste Stukje Nederland (HSSNL) blijft het
ontwikkeling van de regio. De gemeenten zijn           fundament van waaruit het aanbod van ver-
de drijvende krachten in deze samenwerking,            blijfs- en bezinningstoerisme (ontspanning, ont-


                                                                                           Deel I - 18 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>haasting, gastronomie en spiritualiteit) wordt       geleverd die worden gerealiseerd in de voorma-
bevorderd.                                           lige Jan Linders aan het Chatelainplein. Plan-
In 2020 wordt gewerkt aan een verbreding van         nen voor de herinrichting van de openbare
de campagne Het Smalste Stukje Nederland,            ruimte worden daarna opgepakt.
die zich tot nu toe alleen richtte op het toeris-    Werkzaamheden aan de Heerweg en Kleef-
tisch werkveld. De bedoeling is om de kern-          straat zijn gestart, de uitvoering verloopt zeer
waarden van Cittaslow die onze gemeente ty-          vlot. Oplevering vindt plaats in het tweede kwar-
peren als uitgangspunt te nemen voor de bre-         taal van 2020.
dere profilering.
                                                     Gebiedsvisie Nieuwstadt
Cittaslow                                            In 2018 is gestart met de uitwerking van de ge-
De gemeente heeft 12 Cittaslow-supporters. Dit       biedsvisie. Begonnen is met de herinrichting
zijn ondernemers en andere organisaties die de       van een aantal wegen (Beijerstraat, Gouver-
waarden van Cittaslow hoog in het vaandel            neur Houbenstraat, Susterderweg) en de voor-
hebben staan en de gemeente willen onder-            bereiding van de herinrichting van een aantal
steunen het gedachtegoed van Cittaslow verder        straten in het oude centrum. Na een intensief
onder de aandacht te brengen bij collega-            samenwerkingstraject met een groep enthousi-
bedrijven en inwoners van onze en andere ge-         aste omwonende is in 2019 gestart met de rea-
meenten. Een aantal supporters heeft actief          lisatie van deze wegen binnen het oude cen-
deelgenomen aan de nationale raadsleden- en          trum. Ook de invulling van de oude schoolloca-
supportersdag van Cittaslow in de gemeente           tie en de voormalige tennislocatie met woning-
Peel en Maas. Daar hebben ze, samen met              bouw zijn onderdelen uit de gebiedsvisie
ambtelijke ondersteuning, de gemeente verte-         waarmee gestart is met de planvorming en vol-
genwoordigd. Ook is, als uitvloeisel van het         gens planning in 2020 gestart wordt met de rea-
Cittaslow-lidmaatschap, het voorbije jaar een        lisatie.
start gemaakt met de samenwerking tussen de
organisaties van de historisch-religieuze stoet in   Gebiedsvisie Roosteren
Orvieto en van de Heiligdomsvaart in Susteren.       In de gebiedsvisie Roosteren worden de knel-
Een delegatie van het bestuur van de Heilig-         punten en ontwikkelingen besproken in de kern
domsvaart is (op eigen kosten) te gast geweest       Roosteren, die vragen om een integrale visie.
bij de algemene jaarvergadering van Cittaslow        Vraagpunten zijn de leegstand van de school,
te Orvieto. Deze samenwerking krijgt in 2020         de woningbehoefte, de realisatie van voldoende
nadere vorm en invulling.                            zorg voor ouderen, verbetering van verkeers-
                                                     knelpunten en inrichting van het openbaar ge-
Gebiedsvisie Pey                                     bied en het gebruik van de bijzondere locaties.
In 2019 is een vervolg gegeven aan de uitwer-        Het opstellen van de gebiedsvisie is opgezet
king van de gebiedsvisie Pey. De Peyerhoaf is        als een zeer interactief proces: de inwoners van
in gebruik genomen als gemeenschapshuis (zie         Roosteren, Kokkelert, Oud Roosteren, Illik-
verder gemeenschapshuizen Echt-Susteren).            hoven en Visserweert, de stichting MFC en de
Het Patronaat is aangekocht, evenals Kerk-           klankbordgroep Roosteren hebben informatie
straat 3 en 5. Naar verwachting worden de            geleverd voor de gebiedsvisie en hebben een
panden in het derde kwartaal 2020 gesloopt.          bijdrage geleverd aan de discussie over het ge-
Samen met de omwonenden en andere be-                schetste toekomstbeeld van de kern en de
langhebbenden wordt gewerkt aan de planvor-          voorgestelde oplossingen voor de gesignaleer-
ming voor de herinrichting van het gebied, zoals     de knelpunten. De eindversie van de gebieds-
de aanleg van het gewenste dorpsplein.               visie Roosteren wordt besproken met de inwo-
Aan de Clarastraat is de bouw van de apparte-        ners van Roosteren en wordt in het tweede
menten in volle gang. Deze worden na de zo-          kwartaal van 2020 in de vorm van een opini-
mer in 2020 opgeleverd. Gestart is met de            erend behandelstuk aan de gemeenteraad
voorbereiding voor de plannen voor de herin-         aangeboden.
richting van de Clarastraat en de Lisweg. Dit        Een belangrijke basis voor de gebiedsvisie
gebeurt in goed overleg met aanwonenden en           vormt de bevolkingsontwikkeling en de daar-
belanghebbenden. Hierbij wordt ook het terrein       mee samenhangende woningbehoefte: is er
betrokken van Handboogschutterij De Ster, die        sprake van vergrijzing en ontgroening, hoe ver-
een nieuwe accommodatie gaat bouwen bin-             loopt de huishoudensontwikkeling, wat is het
nen het Leisurepark Inde Bandert. Ook rond de        bestaande woningbestand, is er behoefte om te
zomer van 2020 worden de appartementen op-           verhuizen, welke woonwensen zijn er. Door de


                                                                                         Deel I - 19 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>analyses en constateringen met elkaar in ver-        samenwerkingsagenda in het kader van het
band te brengen ontstaat een compleet en in-         provinciale programma Kwaliteit Limburgse
tegraal beeld van de Roosteren en omliggende         Centra. De insteek is om vanuit dit programma
gehuchten en kan beter bepaald worden welke          aanvullende financiële middelen te genereren
maatregelen en acties noodzakelijk zijn om het       voor de realisatie van het Programma Centrum
woon- en leefklimaat in Roosteren ook in de          Echt.
toekomst prettig en leefbaar te houden.              Bij het streven om het centrum sterk en com-
De genoemde onderwerpen zijn uitgewerkt in           pact te maken, is het noodzakelijk om een deel
de thema’s demografie, wonen, sociaal domein,        van het bestaande centrum te transformeren.
bedrijvigheid en beheer openbare ruimte. Op          Concreet gaat het hier om de transformatie van
basis van deze beschrijvingen zijn ontwikkelge-      leegstaande (winkel)panden naar woningbouw.
bieden en ontwikkelthema’s benoemd, die ver-         Op deze wijze wordt langdurige leegstand be-
volgens zijn uitgewerkt in een aantal projectfi-     streden en worden woningen gerealiseerd voor
ches. Zoals de herbestemming van de basis-           doelgroepen die dringend op zoek zijn naar
school en de ruimtelijke oplossingen voor het        passende huisvesting, zoals senioren (al dan
gebied Oud-Roosteren. In een overzicht op            niet met zorg) en huurders in het middenseg-
hoofdlijnen is aangegeven welke financiële           ment. De transformatieopgave is complex,
middelen nodig zijn om deze projecten te kun-        maar noodzakelijk. Met diverse (vast-
nen realiseren.                                      goed)eigenaren zijn de gesprekken opgestart
                                                     om te komen tot daadwerkelijke transformatie.
Programma Centrum Echt                               In 2020 moeten de eerste resultaten op dit ge-
In 2019 zijn flinke stappen gezet bij het Pro-       bied zijn bereikt.
gramma Centrum Echt. Zo is met de initiatief-        In samenhang met de transformatieopgave in-
nemer voor de herbestemming van het Rijks-           vesteert de gemeente tijd en energie in het ver-
monument De Valk een exploitatieovereen-             der versterken van de samenwerking tussen de
komst aangegaan voor de realisatie van een           ondernemers en vastgoedeigenaren in het cen-
foodmarkt en aanverwante horeca en detail-           trum. Evenals in 2019 stelt de gemeente extra
handel op het terrein van de voormalige dak-         mankracht hiervoor ter beschikking in 2020. De
pannenfabriek.                                       gemeente onderzoekt in dit kader ook of het
Verder is veel tijd geïnvesteerd in het meene-       zinvol en mogelijk is de Bovenste Straat weer
men van alle stakeholders in het proces om te        geheel of gedeeltelijk open te stellen voor auto-
komen tot een sterk en compact centrum in            verkeer.
Echt. De gemeente heeft twee informatiebij-
eenkomsten voor ondernemers en andere be-            Leisurepark De Bandert
langhebbenden georganiseerd en ook de re-            Het Leisurepark De Bandert is in 2019 verder
giogemeenten en de provincie zijn op de hoog-        uitgebreid. De bouw van het Regionale Trai-
te gebracht van de plannen. Eind 2019 is het         ningscentrum voor de Judosport is gestart, af-
voorontwerp-bestemmingsplan ter inzage ge-           ronding vindt plaats in het tweede kwartaal van
legd en bestond voor een ieder de mogelijkheid       2020. Verder is, met veel inbreng van de jeugd,
om in te spreken. In het tweede kwartaal van         een skatebaan en balspelkooi gerealiseerd in-
2020 zal het ontwerp-bestemmingsplan ter in-         clusief graffitiwand die volop worden gebruikt.
zage worden gelegd. Vaststelling van het be-         Op verzoek van de jeugd wordt in het eerste
stemmingsplan door de gemeenteraad is voor-          kwartaal van 2020 verlichting geplaatst. Ook is
zien voor eind 2020.                                 de bouw gestart van de multifunctionele
Eén van de belangrijkste pijlers van het Pro-        groepsaccommodatie in de noordwest hoek,
gramma Centrum Echt is het vergroten van de          die in het tweede kwartaal van 2020 in gebruik
bereikbaarheid van het centrum. In 2019 zijn de      wordt genomen. Naar verwachting start Hand-
eerste studies gedaan naar het opwaarderen           boogschutterij de Ster in het derde kwartaal van
van bestaande infrastructuur, het aanleggen          2020 met de bouw van een nieuwe accommo-
van nieuwe infrastructuur en het verbeteren van      datie op de Bandert.
de parkeervoorzieningen. Deze studies worden         Op het gebied van de infrastructuur heeft een
in 2020 verder uitgewerkt met als doel in dit jaar   afronding plaats gevonden van wegen en is de
al te starten met de realisatie van een deel van     terrein bij de accommodaties van Rios ’31 en
de infrastructuur. In de begroting zijn de beno-     EVV heringericht. De trimpaden worden in het
digde financiële middelen hiervoor al gereser-       eerste kwartaal van 2020 verbreed en er wor-
veerd. Daarnaast zijn met de provincie Limburg       den afstandspaaltjes geplaatst. Twee openbare
de gesprekken opgestart om te komen tot een


                                                                                         Deel I - 20 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>jeu de boules banen zijn in februari 2020 aan-       In de kern Susteren is de realisatie van een
gelegd.                                              multifunctioneel gemeenschapshuis minder
In 2019 is het pand van speelparadijs de Ballon      dringent vanwege de aanwezigheid van particu-
aangekocht, overdracht heeft plaatsgevonden          liere zalen (Mirage en Harmoniezaal). Ook zijn
op 31 januari 2020. Een studie is in uitvoering      er binnen de nieuwe sporthal in combinatie met
welke activiteiten hier een plek krijgen. Gedacht    de school In ’t Park en in ’t Stift voorzieningen
wordt aan turnvereniging Patrick, Kindervakan-       gerealiseerd, waardoor in deze gebouwen
tiewerk en Wienhoaf en Talenthouse. De resul-        maatschappelijke activiteiten en zorgactiviteiten
taten van deze studie inclusief een financiële       kunnen plaatsvinden. Niet onbelangrijk is ver-
raming zijn klaar in het tweede kwartaal van         der dat er in Susteren voor de jeugd een nieuw
2020.                                                Scoutinggebouw en jongerenhome de Haaze
Met alle verenigingen en organisaties vindt re-      zijn gerealiseerd. Dit maakt de noodzaak tot het
gelmatig overleg plaats, het Gebruikersoverleg.      stichten van een multifunctionele maatschappe-
Deze overleggen verlopen in een constructieve        lijke voorziening in Susteren kleiner. Recentelijk
sfeer.                                               zijn er bovendien afspraken gemaakt over het
Omdat op de Bandert een grote energiever-            gebruik van de Harmoniezaal voor projecten
bruiker, in de vorm van het zwembad ligt, is dit     vanuit het sociaal domein ( kinderkookschool).
project als pilotproject gekozen om te onder-        De meest recente aanwinst aan gemeen-
zoeken of dit gebeid als geheel elektriciteitsneu-   schapshuizen vormt de aankoop van de Pejjer-
traal kan worden gemaakt. Indien dit leidt tot       hoaf aan de Houtstraat in 2019 en de bestem-
een gezonde businesscase, zal hiertoe in 2020        ming van dit gebouw tot gemeenschapshuis.
aan de raad een investeringsvoorstel worden          De combinatie van dit gebouw met de naastge-
gedaan.                                              legen Fanfarezaal Lei van Naer biedt uitsteken-
                                                     de mogelijkheden voor inwoners, instanties en
Gemeenschapshuizen Echt-Susteren                     verenigingsleven van Pey. Dit gebouw zal de
Met de uitvoering van het beleid gemeen-             functie van het patronaat aan de Kerkstraat
schapshuizen is in 2011 begonnen in de kleine        overnemen.
kernen, waar de gemeenschapshuizen onder-            De beheerstichtingen van de gemeenschaps-
deel waren van de destijds actuele dorpsont-         huizen hebben besloten een platform op te rich-
wikkelingsprogramma’s. De woningcorporatie           ten om met elkaar te kunnen overleggen over
WoonGoed2-Duizend heeft in het kader van             de gezamenlijke problematiek bij het beheren
deze DOP’s mede geïnvesteerd in de renovatie         van een dergelijke voorziening.
van de gemeenschapshuizen in Koningsbosch,           Bekijken we de huidige situatie van de ge-
Mariahoop en Nieuwstadt. De gemeenschaps-            meenschapshuizen dan valt te constateren dat
huizen in St. Joost en Dieteren zijn gesloopt en     het noodzakelijk is de Meerjarige Onderhouds-
nieuw gebouwd. Aansluitend aan genoemde              plannen te actualiseren evenals de meerjarige
projecten is het gemeenschapshuis van Illik-         overeenkomsten tussen gemeente en beheer-
hoven gerenoveerd.                                   stichtingen. Dit is begin 2020 opgepakt. Er is
Na de kleine kernen is aandacht besteed aan          zicht op de kosten van groot onderhoud tot
de gemeenschapshuizen in de grotere kernen.          2031. Geconstateerd wordt dat op termijn
Daarbij is in 2014 gestart met de kern Echt          (2023-2024) een tekort ontstaat om het volledi-
waar het Jeugdhuis Pius x en het buurthuis St.       ge onderhoudsprogramma te kunnen uitvoeren.
Joris zijn gerenoveerd. Het buurthuis St. Joris is   Op termijn is dan ook een aanvullende voeding
in 2016 bovendien uitgebreid met een aantal          van de voorziening onderhoud gemeenschaps-
semipermanente klaslokalen van de naastgele-         huizen door de gemeente noodzakelijk, om het
gen basisschool de Driepas.                          onderhoudsprogramma volledig te kunnen uit-
Het trefcentrum Edith Stein is na overleg met        voeren. Jaarlijks wordt er door de gezamenlijke
gebruikers en eigenaren niet gerenoveerd. Het        gemeenschapshuizen een bijdrage gedaan
gebouw was om meerdere technische redenen            voor dit onderhoud van circa € 35.000. Er ont-
en vanwege de indeling niet geschikt te maken        staat de komende jaren op genoemde bijdrage
als gemeenschapshuis. Het gebouw heeft een           een tekort van € 50.000 per jaar waarvoor een
andere bestemming gekregen. De maatschap-            beroep gedaan moet worden op de gemeente.
pelijke functie is deels overgenomen door de         Daarnaast zijn nieuwe investeringen noodzake-
andere gemeenschapshuizen in de kern Echt            lijk in de gemeenschapshuizen Jeugdhuis H.
en gedeeltelijk ondergebracht in het cultuurhuis     Pius X en Buurthuis St. Joris. In geval van Pius
Edith Stein aan de Plats.                            X gaat het dan om het verbeteren van de func-
                                                     tionaliteit van het in 1978 als jeugdhuis gereali-


                                                                                          Deel I - 21 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>seerde gebouw. Het semipermanente deel van          visie gaat en eind 2020 ter besluitvorming aan
het buurthuis St. Joris is binnen afzienbare tijd   Provinciale Staten wordt voorgelegd.
(5 jaar) toe aan vervanging.
Vanuit de gemeenschapshuizen, die niet in ei-       Verbreding A2
gendom zijn van de gemeente (Nieuwstadt,            In december 2019 is het Tracébesluit ‘Verbre-
Maria Hoop en Illikhoven) is het signaal aange-     ding A2 Vonderen-Kerensheide’ door de Minis-
geven dat er onvoldoende zicht en kennis be-        ter getekend en ter visie gelegd. Er zijn 15 be-
schikbaar is om adequaat vorm te geven aan          roepschriften ingediend die door de Raad van
het noodzakelijke groot onderhoud van de ac-        State behandeld worden. Rijkswaterstaat is ge-
commodaties. Vanuit het platform gemeen-            start met de realisatiefase waarbij de uitvoering
schapshuizen is gevraagd of gelijke behande-        nader wordt uitgewerkt. Medio 2020 wordt ge-
ling van deze gemeenschapshuizen als de ge-         start met conditioneringswerkzaamheden (ver-
meentelijke gemeenschapsgebouwen overwo-            leggen kabels en leidingen).
gen kan worden. Ook dit wordt in 2020 opge-
pakt.                                               Duurzaamheid
                                                    De in 2019 vastgestelde Energievisie Echt-
Klooster Koningsbosch                               Susteren met het bijbehorende uitvoeringspro-
In 2017 is de omgevingsvergunning voor de           gramma t/m 2022 is gericht op een energieneu-
verbouwing van het Klooster Koningsbosch            traal Echt-Susteren in 2040 en is de kapstok
geweigerd. Gelasius Vastgoedmaatschappij BV         voor alle projecten en processen. In 2019 is het
(inmiddels Vrienden van Koningsbosch bv)            beleidskader voor grootschalige duurzame
heeft hiertegen beroep aangetekend, maar dit        energieopwekking (zon en windenergie) vast-
beroep later weer ingetrokken. In december          gesteld en als vervolg daarop is een collectieve
2019 heeft de gemeenteraad een voorberei-           uitvraag gedaan aan de markt voor het ontwik-
dingsbesluit genomen met als doel het vigeren-      kelen van zonneparken. Met advies van een
de bestemmingsplan partieel te herzien. Vooral      deskundigenpanel neemt het college medio
de gewenste fasering van de restauratie van         2020 een besluit over de (in principe) vijf beste
het klooster in relatie tot de nieuwbouw van de     plannen voor zonneparken waarvoor de plan-
woningen moet planologisch een sterkere ver-        vorming verder wordt uitgewerkt en bij voldoen-
ankering krijgen. In 2020 wordt het herziene        de draagvlak een vergunning wordt voorbereid.
bestemmingsplan in procedure gebracht en            In 2019 heeft de gemeente daarnaast veel
moet verder duidelijk worden of en hoe het pro-     aandacht besteed aan bewustwording en in-
ject Klooster Koningsbosch tot ontwikkeling kan     formatieverstrekking aan inwoners en bedrijven.
komen.                                              Enerzijds zijn er informatiebijeenkomsten geor-
                                                    ganiseerd in het kader van de energievisie en
VDL Nedcar                                          het beleidskader voor grootschalige duurzame
Begin 2019 hebben de Provincie Limburg en           energieopwekking, anderzijds zijn in 9 kernen
VDL Nedcar een overeenkomst gesloten voor           aparte informatiebijeenkomsten georganiseerd
de uitbreiding van VDL Nedcar. Om deze uit-         voor inwoners over de energietransitie en de
breiding mogelijk te maken stelt de Provincie       gevolgen voor inwoners. Ook voor bedrijven
Limburg een provinciaal inpassingsplan (PIP)        zijn informatiebijeenkomsten georganiseerd
op. Als onderdeel van dit PIP is in 2019 een        over de Informatieplicht die per 1 juli 2019 van
Notitie Reikwijdte en Detailniveau op- en vast-     kracht werd.
gesteld en is de provincie Limburg gestart met      In 2019 is opdracht gegeven voor een haal-
de uitwerking van de infravarianten en de on-       baarheidsstudie voor aansluiting van de kern
derzoeken in het kader van de Milieueffectrap-      Nieuwstadt op het Groene Net (biomassacen-
portage. In februari 2020 heeft de Provincie        trale in Sittard-Geleen) met als doel om van het
Limburg een keuze gemaakt voor het Voor-            gas af te gaan. In regionaal verband wordt ge-
keursalternatief. Op basis van dit Voorkeursal-     werkt aan de Regionale Energie Structuur voor
ternatief, de sobere uitvoering randweg, worden     de Regio Noord- en Midden Limburg. Hierin
aanvullende onderzoeken van de Milieueffect-        moet de regio onder andere een bod doen aan
rapportage uitgevoerd. Voor de landschappelij-      het Rijk hoeveel duurzame opwek de regio gaat
ke inpassing van de uitbreiding van                 realiseren voor 2030. De regionale Structuur
VDL/NEDCAR is een landschapsplan opge-              Warmte en een energiebesparingsplan zijn ook
steld. Alle onderdelen worden uitgewerkt in een     een onderdeel van de Regionale Energie Stra-
Provinciaal Omgevingsplan dat medio 2020 ter        tegie.



                                                                                        Deel I - 22 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Vooruitkijkend wordt er in 2020 een haalbaar-
heidsstudie uitgevoerd naar het zelf ontwikke-
len en investeren in windturbines. Tevens wordt
in het kader van de Regionale Energiestrategie
een regionaal concept bod aan het rijk opgele-
verd medio 2020 en een definitief bod in maart
2021. Ook wordt invulling gegeven aan de
Transitievisie Warmte (welke wijken gaan voor
2030 van het aardgas af en elke erna en wat
wordt het alternatief voor aardgas). Deze visie
moet eind 2021 gereed zijn en zal worden op-
gesteld met participatie van inwoners, sta-
keholders enz. Tot slot wordt ingezet op een
elektriciteitsneutraal leisurepark In de Bandert.




                                                    Deel I - 23 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Deel I - 24 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>    3. Rekeningsaldo 2019




Programmaverantwoording


           2019
                    Deel I - 25 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Deel I - 26 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>3. Rekeningsaldo 2019
Resultaat rekening 2019                                       Rekening van baten en lasten en overzicht
Het totaal saldo van baten en lasten van de                   van afwijkingen ten opzichte van de begro-
jaarrekening 2019 bedraagt € 1.970.763 nega-                  ting
tief. Het resultaat van alle mutaties met de re-              Het saldo van de jaarrekening wordt grofweg
serves is € 3.643.078 (meer onttrekkingen dan                 als volgt gespecificeerd. Het betreft de grootste
stortingen). Hierdoor is het gerealiseerde resul-             verschillen. Deze posten worden onder de tabel
taat € 1.672.315 positief.                                    toegelicht.

Programma                                Omschrijving                                 Positief        Negatief

Bevolking en bestuur                     Baten secretarieleges                    €      30.000
                                         Algemene begraafplaatsen                 €      13.000
Openbare orde en veiligheid              Rampenbestrijding                                        €      50.000
                                         Bijdrage Veiligheidsregio Limburg
                                         Noord                                    €      66.000
                                         Onderwijsbegeleiding, onderwijsach-      €      40.000
Onderwijs
                                         terstandenbeleid//VVE-peuteropvang
Cultuur en sport                         Bevordering topsport                     €      25.000
                                         Exploitatiekos-
                                         ten.binnensportaccommodaties                             €      87.000
                                         Terugbetaling SPUK                                       €      23.000
                                         Sportterreinen groen                     €      47.000
                                         Cultureel centrum Plats 1 exploitatie-
                                         kosten                                                   €      46.000
                                         Cultureel centrum Plats 1 huurop-
                                         brengst                                                  €      22.000
Sociaal domein                           Collectief vervoer (Omnibuzz)            €      46.000
                                         Geen storting in reserve WMO             €     297.000
                                         Tekort jeugdhulp                                         €     418.000
Omgevingsrecht                           Bijdrage MER OD                                          €     169.000
Economische zaken en grondexploitaties   Zend- en reclamemasten                   €      14.000
                                         Pachtopbrengst                           €      18.000
                                         De Sjirp klein onderhoud                 €      24.000
Algemene dekkingsmiddelen                Algemene uitkering                       €     869.000
                                         Algemene uitkering COA                   €      43.000
                                         Algemene uitk baten voorgaande jaren     €      66.000
                                         Uitkering deelfonds sociaal domein
                                         voorgaande jaren                                         €      11.000
                                         OZB                                      €      95.000
                                         Lasten heffingen                         €      17.000
                                         Toeristenbelasting                       €      90.000
                                         Onvoorziene lasten en reserveringen      €      53.000
                                         Stelpost toekomstige verplichtingen
                                         algemene uitkering                                       €      47.000
                                         Stelpost toekomstige cao uitgaven                        €      23.000
                                         Dubieuze debiteuren en oninbare be-
                                         lastingen                                €      28.000
Overhead                                 Nieuwe markt diversen                                    €      56.000
                                         Beheer buiten                            €      29.000
                                         Voorlichting en communicatie en
                                         bestuursondersteuning                    €      35.000
                                         Tekort personeelskosten                                  €     779.000
Diversen                                 Rente kapitaallasten                     €      24.000



                                                                                                  Deel I - 27 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Programma                              Omschrijving                             Positief         Negatief

                                       Winst verkoop aandelen               €    1.367.000
                                       Diversen                             €      67.315

                                                                            €    3.403.315   €    1.731.000

Saldo                                                                       €    1.672.315


Toelichting                                              De meeste kindercentra in onze gemeenten
Programma bevolking en bestuur                           bieden - ter voorbereiding van het basisonder-
Lasten en Baten secretarieleges                          wijs – voor 6 uur per week een VVE-peuter-
De inkomsten van de leges niet ingezetenen en            programma aan, aan peuters in de leeftijd van 2
naturalisaties zijn hoger dan begroot, omdat er          en 3 jaar. VVE staat voor Voor- en Vroeg-
meer aanvragen in 2019 zijn geweest. Dit levert          schoolse Educatie. Peuters met een geïndi-
een voordeel op van € 30.000. De werkelijke              ceerde taal- of ontwikkelingsachterstand krijgen
uitgaven zijn per saldo volgens de begrote uit-          extra aanbod (10 uur per week). De gemeente
gaven.                                                   subsidieert de peuteropvang. Een deel van de
Begraafplaatsen                                          kosten wordt ten laste gebracht van het rijks-
De daling in het aantal begravingen in 2019,             budget voor Onderwijsachterstandenbeleid.
heeft minder kosten met zich meegebracht, dat            Doordat het rijksbudget in 2019 fors is toege-
geleid heeft tot een positief saldo van € 13.000.        nomen zijn meer kosten ten laste gebracht van
                                                         dit rijksbudget en zijn minder ‘eigen middelen’
Programma openbare orde en veiligheid                    ingezet voor de bekostiging van het peuterpro-
Rampenbestrijding                                        gramma. Hierover is de gemeenteraad al via de
Het is een verantwoordelijkheid van de ge-               1e en de 2e bestuursrapportage 2019 geïnfor-
meente om drugsafval op te laten ruimen door             meerd. Daarnaast is de subsidieregeling een
een gecertificeerd bedrijf. Met ingang van 2019          open-einde regeling. De subsidie wordt bere-
is de subsidie van de provincie voor drugsdum-           kend voor het aantal peuters dat daadwerkelijk
pingen vervallen. Ondanks gedane bijstellingen           aan het peuterprogramma deelneemt. De deel-
in 2019 zijn er nog 5 drugsdumpingen in het 4e           name was in 2019 lager dan verwacht. De inzet
kwartaal 2019 geweest, wat een negatieve in-             van ‘eigen middelen’ was begroot op € 63.747.
vloed heeft op het resultaat van € 50.000.               Er is € 31.200 uitgegeven, zodat nog een be-
Bijdrage Veiligheidsregio Limburg-Noord                  drag ad. € 32.547 resteert.
In verband met niet in rekening gebrachte ver-
wachtte kosten statushouders en aanvullende              Programma cultuur en sport
bestuursopdrachten, is er een positief resultaat         Bevordering Topsport
van € 66.000 ontstaan.                                   Door de raad is in 2019 een bedrag van
                                                         € 25.000 beschikbaar gesteld voor de onder-
Programma Onderwijs                                      steuning van lokale topsporters. Met de Stich-
Onderwijsbegeleiding en Onderwijsach-                    ting Topsport Limburg zijn vorig jaar diverse ge-
terstandenbeleid/VVE-peuteropvang                        sprekken gevoerd rond deelname van de ge-
In het kader van de ‘Verordening materiële en            meente Echt-Susteren aan het provinciaal Top-
financiële gelijkstelling onderwijs’ kunnen scho-        sporttalentenfonds. Wegens faillissement van
len een subsidie ontvangen voor activitei-               de Stichting kon de ondersteuning van topspor-
ten/projecten voor de onderwijsbegeleiding. In           ters uit Echt-Susteren via dit fonds in 2019 niet
2019 is door scholen minder subsidie aange-              worden geëffectueerd.
vraagd dan beschikbaar was. Daarnaast is er              Binnensportaccommodaties
voor een aantal projecten subsidie terugont-             Om sport en beweging te stimuleren konden
vangen doordat de werkelijke kosten lager wa-            gemeenten, sportverenigingen en sportstichtin-
ren dan begroot. Beschikbaar was € 25.700.               gen de btw die aan hen in rekening wordt ge-
Aan subsidie is verstrekt € 17.604. Resteert             bracht in aftrek brengen. Dit recht op aftrek is
een bedrag van € 8.096.                                  met ingang van 1 januari 2019 vervallen. Ge-


                                                                                             Deel I - 28 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>meenten worden gecompenseerd via een sub-          De geraamde exploitatielasten zijn € 46.000 te
sidieregeling, de Specifieke uitkering stimule-    laag gebleken. Dit is ook veroorzaakt door
ring sport (SPUK). De totale uitkering van de      eenmalige kosten van € 13.000 voor de ope-
SPUK-regeling is echter slechts voor 81,7%         ning van de Plats en € 8.265 aan kosten die ei-
uitgekeerd door meer aanvragen (landelijk) dan     genlijk intern moeten worden doorbelast naar
beschikbare middelen. Dit heeft tot gevolg ge-     werkbudgetten. Deze kosten komen niet terug
had dat niet het volledige btw-nadeel door de      in 2020 en volgende jaren.
gewijzigde wetgeving is gecompenseerd en er        Cultureel centrum Plats 1 (Cultuurhuis Edith
per saldo meer kosten zijn dan begroot. Vanuit     Stein) huuropbrengst
Menswel Sport zijn door de hierboven ge-           Voor de inkomsten uit de verhuur van het ge-
noemde regeling voor het jaar 2019 de ener-        bouw is een bedrag begroot van € 99.000. Dit
giecontracten voor de binnensportaccommoda-        bedrag is begroot inclusief btw. Omdat de in-
ties overgenomen door de gemeente. Door            komsten op dit budget echter geboekt worden
constructie heeft de gemeente de energiekos-       exclusief btw, is er sprake van een nadeel. Dit
ten mee kunnen nemen in de SPUK-aanvraag           resulteert in ca. € 22.000 minder huuropbreng-
2019. Voor energie en gas was ingeschat dat        sten dan begroot.
de kosten voor 2019 zo’n € 159.000 excl. btw
(€ 192.390 incl. btw) zouden bedragen. Uitein-     Programma Sociaal Domein
delijk zijn de kosten voor gas en elektriciteit    Collectief vervoer
door een hoger verbruik en hogere belastingen      Op het budget voor Collectief Vervoer (Omni-
zo’n € 46.000 hoger uitgevallen dan begroot.       buzz) is een bedrag over van € 46.000.
Daarnaast zijn de exploitatiebijdragen en ver-     Dit wordt veroorzaakt doordat een deel van de
goedingen voor binnensport ook zo’n € 41.000       gebruikers heeft aangegeven vanaf het 4e
hoger dan verwacht. Samen ontstaat daardoor        kwartaal geen gebruik meer te maken van het
een nadelig resultaat van € 87.000 op bin-         Omnibuzz-pasje.
nensportaccommodaties.                             Reserve Wmo
Terugbetaling SPUK                                 Volgens de 1e bestuursrapportage 2017 is een
De gemeente heeft een SPUK aanvraag 2019           storting in de reserve Wmo begroot in 2019 van
ingediend en daardoor een voorlopige uitkering     € 297.000. Bij de begroting werd er nog van uit
ontvangen. De definitieve SPUK uitkering wordt     gegaan dat er sprake zou zijn van een over-
berekend aan de hand van de realisatie 2019.       schot. De budgetten voor de Wmo worden
Naar verwachting moet de gemeente € 23.000         budgettair neutraal geraamd. Dit betekent dat
terugbetalen. Dat wordt met name veroorzaakt       de uitgaven en inkomsten aan elkaar gelijk zijn.
doordat de lasten voor onderhoud sportterrei-      In 2019 is er echter sprake van een tekort op de
nen lager zijn dan begroot.                        Wmo van € 142.000. Dit wordt onttrokken uit de
Sportterreinen                                     reserve Wmo, zodat de uitgaven en inkomsten
Om de ontwikkeling en instandhouding van           weer aan elkaar gelijk zijn. De geraamde stor-
sportaccommodaties en de aanschaf van              ting naar de reserve Wmo kan niet plaatsvinden
sportmaterialen te stimuleren en het btw-verlies   in 2019. Dit leidt tot een voordeel ten opzichte
te compenseren, konden gemeenten een uitke-        van de begroting van € 297.000.
ring aanvragen (SPUK regeling). Via de 2e be-      Tekort jeugdhulp
stuursrapportage 2019 is bij alle budgetten die    In totaal is er in 2019 € 7.087.807 beschikbaar
geraakt zijn door de wijziging van btw aftrek de   voor jeugdhulp. Dit is inclusief € 668.000 extra
btw-component opgenomen, zo ook het budget         middelen vanuit de meicirculaire 2019. On-
‘sportterreinen-werken door derden’. Omdat         danks de inspanningen om meer grip te krijgen
besluitvorming omtrent de opname van deze          op de jeugdhulp zien we in 2019 een over-
btw-component pas bij de 2e bestuursrapporta-      schrijding van € 470.752. Deze overschrijding
ge 2019 heeft plaatsgevonden, is er tot die tijd   wordt met name veroorzaakt door een forse
bezuinigd op de bestedingen aan sportterrei-       stijging van de kosten voor behandeling en be-
nen, wat geresulteerd heeft in een voordeel in     geleiding van jeugdige cliënten. Door een be-
2019 van € 47.000.                                 staande claim op de reserve van € 75.000 voor
Cultureel centrum Plats 1 exploitatie uit-         de pilot Ondersteuning huisartsen, kan er
gaven                                              slechts € 52.240 worden onttrokken aan de re-
In 2019 is voor het eerst een exploitatiebegro-    serve. De resterende € 418.512 (tekort
ting gemaakt voor Cultureel centrum Plats 1.       € 470.752 minus dekking uit reserve € 52.240)



                                                                                       Deel I - 29 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>komt ten nadele van het resultaat 2019. In de        algemene uitkering inclusief het sociaal domein
decembercirculaire zijn de definitieve middelen      ten opzichte van het in de begroting geraamde
voor de Jeugdhulp aan AZC-kinderen bekend            bedrag een positief verschil laat zien van
gemaakt. Ten opzichte van het eerdere ge-            € 869.000.
communiceerde bedrag krijgen we hier nog een         Dit verschil is te verklaren door:
aanvullend bedrag van € 41.472. Dit bedrag is        Aansluiting tussen september-
verantwoord bij de toelichting op de algemene        en decembercirculaire 2019
uitkering.                                           Bijstellen diverse maatstaven € 393.000
                                                     en aantallen
Programma Omgevingsrecht                             Decembercirculaire 2019
Bijdrage MER OD                                      Bijstelling maatstaven             € 194.000
De afrekening van het uitvoeringsprogramma           Decentralisatie-uitkeringen
2019 en afrekening 2019 van SC MER OD le-            duurzaamheid                       € 241.000
vert een negatief resultaat op van                   Decentralisatie-uitkering jeugd- € 41.000
€ 169.000.Door een forse piek aan de vraag-          hulp kinderen AZC
kant, met name op juridische producten (be-          COA
zwaren, meldingen, bouwtoezicht) heeft de            De bijdrage faciliteitenbesluit over 2019 is
Omgevingsdienst in 2019 aanzienlijk meer kos-        € 43.000 hoger dan geraamd. De hoogte van
ten gemaakt voor de uitvoering van de haar           de uitkering is afhankelijk van het aantal in-
opgedragen (wettelijke) taken. Deze taken ken-       schrijvingen in de Basisregistratie personen
nen slechts een beperkte keuzevrijheid en/of         (BRP) per 1 januari van het dienstjaar. Afhan-
sturingsmogelijkheden.                               kelijk van de schommeling in het aantal inschrij-
                                                     vingen, schommelt ook het bedrag dat de ge-
Programma economische zaken en grond-                meente aan uitkering ontvangt.
exploitaties                                         Algemene uitkering baten en lasten voor-
Zend- en reclamemasten                               gaande jaren
Vanwege indexering, het aanvullend in huur           In 2019 is een verrekening van € 11.000 als last
verstrekken van een GSM locatie en het bij-          verantwoord over het jaar 2018 van de alge-
plaatsen van masten van andere providers bij         mene uitkering op het onderdeel sociaal do-
twee masten, is er in 2019 sprake van een            mein. De baten voorgaande jaren zijn € 66.000
meeropbrengst ten opzichte van de begroting          hoger dan geraamd vanwege verrekeningen
van € 14.000.                                        over de jaren 2016, 2017 en 2018.
Pachtopbrengsten                                     OZB
De raming van de pachtopbrengsten zijn te be-        In 2019 is € 34.000 meer onroerende zaakbe-
houdend ingeschat, wat een positief effect heeft     lastingen niet-woningen ontvangen dan begroot
op het saldo van de jaarrekening van € 18.000.       en € 61.000 voor de woningen. Beide meerop-
De Sjirp klein onderhoud                             brengsten worden verklaard door een hogere
Vanaf 2019 is volgens de nieuwe regels van           WOZ-waarde dan waarmee op basis van prog-
het BBV klein onderhoud afgesplitst van de           noses rekening werd gehouden. In de hogere
voorziening onderhoud gemeentelijke gebou-           WOZ-waarden is ook de areaaluitbreiding op-
wen op basis van het meerjarenonderhouds-            genomen. Een en ander leidt tot een positieve
plan 2016-2025. De begrote uitgaven voor het         invloed van € 95.000 op het resultaat.
klein onderhoud van de Sjirp zijn € 27.000, ter-     Lasten heffingen
wijl er maar € 3.000 is uitgegeven. Er is minder     Het invorderingsbudget is niet benut voor een
uitgegeven omdat het een leegstaand pand be-         bedrag van € 17.000 wat een positief effect
treft en klein onderhoud minimaal is geweest.        heeft op het resultaat.
Dit heeft een positief effect op het resultaat van   Toeristenbelasting
€ 24.000.                                            De hogere opbrengst toeristenbelasting van
                                                     € 90.000 wordt grotendeels veroorzaakt door
Programma Algemene dekkingsmiddelen                  de forse meeropbrengst bij Hommelheide waar
Algemene uitkering                                   de forfaitaire berekening niet meer wordt toe-
In de begroting 2019 is zowel de mei- als ook        gepast. Daarnaast is er ook een klein effect van
de septembercirculaire 2019 begrotingstech-          het in de heffing betrekken van arbeidsmigran-
nisch verwerkt. Hierna hebben nog een aantal         ten vanaf 2016. Tenslotte is het aantal accom-
ontwikkelingen plaatsgevonden waardoor de



                                                                                         Deel I - 30 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>modaties dat gelegenheid biedt tot overnachten       positief effect op het jaarrekeningsaldo van
toegenomen.                                          € 35.000.
Onvoorziene uitgaven
In de begroting 2019 is een post opgenomen           Personeel
voor onvoorziene uitgaven van € 103.500. In          De post personeel laat per saldo een tekort zien
2019 zijn een aantal begrotingswijzigingen ge-       van € 779.000. Los van de plussen en minnen
maakt ten laste van deze post. Verantwoording        binnen de diverse onderdelen van de postper-
heeft plaatsgevonden in de 1e en 2e Bestuurs-        soneel wordt het tekort met name veroorzaakt
rapportage 2019. Bij het opmaken van de jaar-        door de verplichte bijstorting ad € 781.400 in de
rekening 2019 resteert nog een bedrag van            voorziening pensioenverplichtingen bestuur-
€ 53.500 voor de post onvoorziene uitgaven. Dit      ders. De hoogte van de voorziening wordt jaar-
bedrag beïnvloedt het jaarrekeningsaldo posi-        lijks opnieuw berekend en is in sterke mate af-
tief.                                                hankelijk van de rekenrente die hiervoor ver-
Stelposten                                           plicht wordt toegepast. De rekenrente voor
Tevens waren 2 stelposten opgenomen naar             2019 is 0,2% tegenover 1,75% voor 2018. Als
aanleiding van het positieve resultaat van de        de rente stijgt ontstaat het omgekeerde effect
meicirculaire 2018, namelijk voor toekomstige        en kan en deel van de opgebouwde voorzie-
verplichtingen en voor cao-uitgaven. Op beide        ning weer vrijvallen.
stelposten heeft een overschrijding plaatsge-
vonden van in totaal € 70.000. Dit bedrag beïn-      Diversen
vloedt het jaarrekeningsaldo negatief.               Rente kapitaallasten
Mutatie voorziening dubieuze debiteuren en           Wanneer de rente-omslag meer als 25% afwijkt
oninbare belastingen                                 van de begroting, moet deze volgens BBV-
Omdat de voorziening oninbare gemeentelijke          voorschrift herrekend worden. Dit resulteert in
belastingen per 31 december 2019 hoog ge-            een positief resultaat van € 24.000.
noeg is om de oninbare vorderingen af te dek-        Winst verkoop aandelen APG
ken heeft er geen mutatie in de voorziening          Na de verkoop van Essent heeft onze gemeen-
plaatsgevonden. Wel heeft er een extra storting      te in 2009 voor haar aandelenpakket circa € 24
plaatsgevonden in de voorziening dubieuze de-        miljoen ontvangen. Deze opbrengst is, na een
biteuren. Per saldo resulteert dit in een positief   zorgvuldig offertetraject, waarbij deskundig ad-
effect op het resultaat van € 28.000.                vies is ingewonnen, tezamen met 12 andere
                                                     Limburgse gemeenten belegd via APG. In 2015
Overhead                                             is het beheer overgegaan naar Oyens en Van
Nieuwe markt                                         Eeghen. Deze belegging betreft de aankoop
Door het verplicht ontvlechten van de voorzie-       van een pakket obligaties van financials (ban-
ning onderhoud gemeentelijke gebouwen in             ken e.d.) en landen. Via dit obligatiepakket
klein onderhoud (dat rechtstreeks geraamd            wordt een rendement gegenereerd van circa
moet worden in de exploitatie) en groot onder-       4,1% per jaar. Onze belegging was opgebouwd
houd dat deel blijft uitmaken van de genoemde        in 4 tranches van 3, 5, 10 en 15 jaar. De eerste
voorziening, is onvoldoende budget overgehe-         tranche ad € 2 miljoen verliep in 2013, de twee-
veld voor klein onderhoud gemeentehuis. Hier-        de tranche ad € 4 miljoen is vrijgevallen in
door ontstaat in 2019 een overschrijding van         2016. De derde tranche ad € 9 miljoen is ver-
€ 56.000.                                            vroegd afgelost in 2019. Tranche 4 ad € 9 mil-
Beheer buiten                                        joen valt vrij in de jaren 2020 – 2025, maar door
Het leasen van de nieuwe zoutstrooier heeft          de negatieve rente is tranche 4 vervroegd afge-
pas laat in het jaar plaatsgevonden, waardoor        lost in december 2019.
geen volledig beroep gedaan is op het in de          Door de vervroegde aflossing heeft de gemeen-
begroting geraamde budget. Hierdoor is sprake        te een bedrag van € 10.439.231 ontvangen
van een meevaller van € 29.000.                      waarmee allereerst de balanspost van € 9 mil-
Voorlichting en communicatie en bestuurs-            joen wordt afgeboekt. Van het verschil van
ondersteuning                                        € 1.439.231 wordt € 70.000 verantwoord als
Er is het afgelopen jaar veel free-publicity ge-     rendement. Een bedrag van € 1.367.428 betreft
weest, waardoor betaalde content niet ingezet        winst op verkoop aandelen en heeft een positief
hoefde te worden. Verder is bespaard op de           effect op het resultaat.
kosten voor fotografie. Deze zaken hebben een



                                                                                         Deel I - 31 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Diversen
De kleinere onder- en overschrijdingen over de
diverse programma’s leiden tot een positief re-
sultaat van € 67.315.




                                                  Deel I - 32 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>    4. Auditing en control




Programmaverantwoording


           2019
                     Deel I - 33 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Deel I - 34 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>4. Auditing en Control
4.1 Termen
Doeltreffendheid            Wordt het beoogde doel/resultaat gerealiseerd?
Doelmatigheid               Wordt het beoogde doel/resultaat met zo min mogelijk geld gerealiseerd?
Rechtmatigheid              Wordt het beoogde doel/resultaat binnen de geldende wet- en regelgeving
                            gerealiseerd?
Getrouwheid                 Geeft de verantwoording een tijdig, juist en volledig beeld?

4.2 Audithuis                                                   Elk orgaan vindt zijn oorsprong in een specifiek
In de gemeente vindt auditing plaats door di-                   juridisch kader, dat aangeeft namens welk or-
verse organen, die gezamenlijk aangeduid                        gaan er wat onderzocht moet worden. Dat be-
worden als het audithuis. De organen van het                    tekent dat ieder orgaan een eigenstandige rol,
audithuis voeren onderzoeken uit naar de doel-                  bevoegdheid en verantwoordelijkheid heeft en
treffendheid, doelmatigheid, rechtmatigheid van                 aan een specifieke opdrachtgever rapporteert.
het gevoerde bestuur, beleid en beheer. Ook                     In onderstaande tabel wordt de opbouw van het
naar de getrouwheid van de verantwoording die                   audithuis samengevat:
daarover wordt afgelegd.

Orgaan              Juridisch kader                               Onderzoeksrichting        Opdrachtgever

Rekenkamer-            Artikel 182                               Doelmatigheid             Raad
commissie               Gemeentewet                               Doeltreffendheid
                       Verordening op de Rekenkamer-             Rechtmatigheid
                        commissie Gemeente Echt-
                        Susteren d.d. 22 december 2004.
Externe ac-            Artikel 213                               Getrouwheid               Raad
countant                Gemeentewet                               Rechtmatigheid
                       Controleverordening ex art 213
                        Gemeentewet d.d. 25 september
                        2003
Cluster Con-           Artikel 213a                              Doelmatigheid             College
trol (team IOC)         Gemeentewet                               Doeltreffendheid
                       Verordening ex art 213a Gemeen-
                        tewet Echt-Susteren d.d. 25 sep-
                        tember 2003
Cluster Inter-         Financiële Verordening ex art 212         Getrouwheid               Management
ne Controle             Gemeentewet Echt-Susteren d.d.            Rechtmatigheid
(team Finan-            2 oktober 2014 en 22 februari
ciën) ¹)                2017
¹) vanaf 1 juli 2017 is interne controle ondergebracht in het Servicecentrum MER

De organen van het audithuis rapporteren in de                  4.2.1 Rekenkamercommissie
eerste plaats aan hun respectievelijke op-                      Volgens artikel 182 van de Gemeentewet
drachtgever, maar uiteindelijk staan zij allen ten              onderzoekt de rekenkamer de doelmatig-
dienste van de gemeente Echt-Susteren als                       heid, de doeltreffendheid en de rechtmatig-
geheel, van de continue verbetering van de                      heid van het door het gemeentebestuur ge-
gemeente in de brede zin.                                       voerde bestuur.
                                                                Door dit onderzoek probeert de rekenkamer-
In de volgende subparagrafen wordt ingegaan                     commissie zichtbaar te maken waar de ge-
op de onderzoeken die door, namens of in sa-                    meente haar geld aan besteedt, wat er van
menwerking met organen van het audithuis zijn                   die bestedingen terechtkomt en hoe zich dit
uitgevoerd in 2019.                                             verhoudt tot het door de gemeenteraad
                                                                vastgestelde beleid.
                                                                De rekenkamercommissie onderzoekt de
                                                                doeltreffendheid, de doelmatigheid en de


                                                                                                      Deel I - 35 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>rechtmatigheid van het bestuur. Door dit         Op 13 december 2018 heeft de gemeenteraad
onderzoek probeert de commissie zichtbaar        vanwege een 6-tal redenen besloten af te wij-
te maken waar de gemeente haar geld aan          ken van de voorgeschreven procedure en de
besteedt, wat er van die bestedingen te-         aanbesteding enkelvoudig en onderhands te
rechtkomt en hoe zich dit verhoudt tot het       doen plaatsvinden, waarbij de opdracht voor de
door de gemeenteraad geformuleerde be-           wettelijke controle van de jaarrekening voor de
leid.                                            jaren 2019 tot en met 2022 is gegund aan BDO
                                                 Audit & Assurance B.V. en deze aan te wijzen
Uitgangspunten                                   als accountant belast met de controle van de
   De te onderzoeken onderwerpen moeten         jaarrekening en het daarbij verstrekken van een
    van voldoende omvang zijn, waardoor          controleverklaring en het uitbrengen van een
    een meerwaarde kan worden bereikt            accountantsverslag.
    voor toekomstige soortgelijke gevallen
   Afhankelijk van de omvang worden 1 à 3       Interimcontrole: Managementletter 2019
    onderzoeken per jaar verricht                In de Managementletter 2019 geeft de accoun-
   Bij onderwerpen van onderzoeken wordt        tant de uitkomsten van zijn interimcontrole
    zoveel mogelijk spreiding aangebracht in     weer. De interimcontrole is in de eerste plaats
    diverse beleidsterreinen                     gericht op de beheersorganisatie. Daarom is de
   Over het gevoerd onderzoek moet zowel        managementletter ook gericht aan het college
    aan de raad als aan de inwoners inzicht      van burgemeester en wethouders en aan het
    worden gegeven                               management. Om hen in de gelegenheid te
   Na verloop van tijd wordt geëvalueerd of     stellen waar nodig bij te sturen op de beheers-
    de onderzoeken effect hebben gehad.          organisatie zodat de kans op fouten in de jaar-
                                                 rekening zo klein mogelijk is.
In 2019 heeft onderzoek door de rekenka-         Naast de managementletter heeft de accoun-
mer plaatsgevonden naar de tevredenheid in       tant ook een boardletter uitgebracht. Dit is een
de samenwerking tussen de gemeenteraad           samenvatting van de managementletter, op
en het college van burgemeester en wet-          hoofdlijnen. Deze is bedoeld voor de gemeen-
houders van de gemeente Echt-Susteren            teraad.
                                                 Naar aanleiding van de managementletter is
4.2.2 Externe accountant                         een plan van aanpak opgesteld.
Volgens artikel 213 van de Gemeentewet wijst
de raad een of meer accountants aan belast       Aandachtspunten uit de managementletter zijn:
met de controle van de jaarrekening en het         Een belangrijke wijziging van het BBV (Be-
daarbij verstrekken van een controleverklaring      sluit Begroting en Verantwoording) betreft
en het uitbrengen van een rapport van bevin-        de vorming van een voorziening voor ach-
dingen. De accountant controleert dus, in op-       terstallig onderhoud met ingang van 2019.
dracht van de raad, de jaarrekening en ver-         Naar aanleiding hiervan is een analyse ge-
strekt een verklaring waarin hij een oordeel        maakt. Van achterstallig onderhoud is geen
geeft over het getrouwe beeld en de rechtma-        sprake.
tigheid.                                           Een andere belangrijke wijziging van het
De raad geeft in het controleprotocol aan bin-      BBV betreft de waardering van arme gron-
nen welke kaders de controle door de accoun-        den. Dit is strategisch gelegen grond waar-
tant moet plaatsvinden. Het controleprotocol        op in de toekomst mogelijk gebouwd mag
2019 is door de raad op 11 april 2018 vastge-       worden. Warme gronden hebben dus
steld.                                              meerwaarde. Uit een analyse blijkt dat de
De raad heeft op 6 juli 2016 BDO Audit & Assu-      gemeente twee warme gronden heeft op
rance B.V. aangewezen als accountant belast         het van eind van 2018. In deze jaarrekening
met de controle van de jaarrekening en het          zijn de gronden als zodanig verwerkt.
daarbij verstrekken van een controleverklaring
en het uitbrengen van een verslag van bevin-     De accountant concludeert over de significante
dingen. De opdracht geldt voor de boekjaren      processen dat, voor zover relevant voor de
2016 tot en met 2018.                            controle van de jaarrekening:
                                                   De controletechnische functiescheiding
                                                    scoort in opzet en bestaan een voldoende;



                                                                                     Deel I - 36 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>   De interne beheersmaatregelen scoren deel        2018 de verplichte zelfevaluatie informatiebe-
    niet voldoende in opzet en bestaan;              veiliging uitgevoerd op basis van de Baseline
   De algemene IT-beheersmaatregelen sco-           Informatiebeveiliging Gemeenten (BIG). Op
    ren deel niet voldoende in opzet en be-          basis van deze zelfevaluatie heeft het college
    staan;                                           een collegeverklaring opgesteld. Deze verkla-
   De verbijzonderde interne controle scoort        ring is gecontroleerd door een bij NOREA ge-
    voldoende in opzet en bestaan.                   registreerde IT-auditor. De auditor is van me-
                                                     ning dat de getroffen beheersmaatregelen aan-
Om de beheersmaatregelen te verbeteren               toonbaar voldoen aan de gestelde eisen in
wordt in 2020 een IT-audit uitgevoerd.               opzet en bestaan van informatiebeveiliging
                                                     volgens de BIG.
Eindejaarscontrole: Rapport van bevindin-            De collegeverklaring ENSIA en de IT-audit
gen en controleverklaringen                          hebben betrekking op opzet en bestaan van de
In het Rapport van bevindingen geeft de ac-          beheersingsmaatregelen per 31 december
countant de uitkomsten van zijn eindejaarscon-       2018. Zie ook onder 4.3.
trole weer. Hij vermeldt dat de in de program-
marekening opgenomen balans en rekening              Strategische personeelsplanning
van baten en lasten een getrouwe weergave            Om een zo optimaal mogelijke match te cre-
laten zien van de financiële positie en het resul-   eren tussen de bestuurlijke opgaven enerzijds
taat van de gemeente Echt-Susteren. Ook dat          en de beschikbare ambtelijke kwaliteit en capa-
het jaarverslag en de jaarrekening in overeen-       citeit anderzijds, is een Strategische Perso-
stemming met het Besluit Begroting en Verant-        neelsplanning (SPP) opgestart. Het traject
woording zijn ingericht.                             wordt begeleid door externe deskundigen,
                                                     waarmee naast de beschikking over voldoende
4.2.3 Cluster Control (team IOC)                     expertise en een gedegen methode ook voort-
Door artikel 213a Gemeentewet en de daaruit          gang en objectiviteit zijn gewaarborgd. Het tra-
voortvloeiende Verordening ex art 213a Ge-           ject is opgebouwd uit 7 stappen, waarbij het
meentewet Echt-Susteren d.d. 25 september            management in werksessies met elkaar af-
2003 moet het college periodiek onderzoek            stemt, het bureau de door de organisatie aan-
doen naar de doelmatigheid en doeltreffend-          geleverde gegevens analyseert en het resultaat
heid van het door hem gevoerde bestuur. Deze         bestaat uit een roadmap met daarin zowel con-
onderzoeken worden uitgevoerd door het clus-         clusies als HR-interventies voor de komende
ter Control van het team Innovatie, ontwikkeling     periode.
en control (IOC), door derden in samenwerking
met of gecoördineerd door cluster Control of         Onderzoeksresultaten BTW participatie-
door derden.                                         budget en mengpercentage
Het team IOC, en daarmee het cluster con-            In 2018 is een fiscaal onderzoek opgestart naar
trol, is gepositioneerd als staf onder de ge-        het mengpercentage btw 2017. Het onderzoek
meentesecretaris/algemeen directeur. Het             is voortgezet in 2019 en in 2020 afgerond.
cluster control mag zich in zijn rol echter
volledig onafhankelijk opstellen, waardoor           Formatieonderzoek team KCC
voldoende objectiviteit is gewaarborgd.              In het team KlantContactCenter (KCC) werd
                                                     regelmatig de omvang van de formatie van het
In 2019 zijn meerdere onderzoeken uitgevoerd         team ter discussie gesteld. Ook de Onderne-
die naar hun aard en/of inhoud gelabeld kun-         mingsraad (OR) stelde hierover regelmatig
nen worden als onderzoeken vanwege artikel           vragen aan de WOR-bestuurder. Naar aanlei-
213a Gemeentewet en de Verordening ex art            ding van deze steeds terugkerende discussie
213a Gemeentewet Echt-Susteren d.d. 25 sep-          en vragen, én met het oog op het feit dat de
tember 2003, en dus (direct of indirect) gericht     KCC-taken in de nabije toekomst in aard en
waren op de doelmatigheid en/of doeltreffend-        omvang gaan wijzigen door nieuwe wetgeving,
heid. De belangrijkste daarvan worden hierna         is opdracht verstrekt om bij team KCC een for-
kort toegelicht.                                     matie-onderzoek te laten uitvoeren.
                                                     De uitkomst van het onderzoek is in 2019 ge-
Zelfevaluatie informatiebeveiliging                  presenteerd. De resultaten en conclusies van
Onze gemeente heeft in 2019 over het jaar            dit onderzoek zijn onderdeel geworden van het



                                                                                         Deel I - 37 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>bovengenoemde SPP-onderzoek.                        meente jaarlijks voor een aantal onderwer-
                                                    pen/processen aantonen dat ze in control is
Bedrijfsmatige invulling inkoop                     en dat wordt voldaan aan voor die onder-
Het college heeft verzocht de mogelijkheden te      werpen/processen opgelegde normen. Dat
onderzoeken om de inkoopfunctie door te ont-        gebeurt door zelfevaluaties en/of (externe)
wikkelen naar een bedrijfsmatige invulling.         audits. Over het jaar 2019 hadden de EN-
Het college streeft naar maximaal benutten van      SIA-zelfevaluaties en –audits vooral betrek-
de mogelijkheden van inkoop en aanbesteding         king op de mate waarin wordt voldaan aan
in de gemeentelijke organisatie.                    de Baseline Informatiebeveiliging Gemeen-
Bedrijfsmatige invulling van de inkoopfunctie       ten (BIG). Zie onder 4.2.3. De volgende on-
wordt gezien als commercieel inkopen. De            derwerpen zijn via ENSIA geëvalueerd/ge-
kernvraag omvat niet het inkoopbeleid of de         audit:
juridische aspecten, maar gaat om het uiteinde-       Basisregistratie Personen (BRP);
lijke resultaat. Dit onderzoek wordt in 2020          Paspoortuitvoeringsregeling Neder-
doorlopen en afgerond.                                 land(PUN);
                                                      Basisregistratie Adressen en Gebouwen
Algemeen                                               (BAG);
De term ‘control’ heeft betrekking op de be-          Basisregistratie Grootschalige Topografie
heersing van de bedrijfsprocessen. Een control,        (BGT);
ook wel beheersingsmaatregel genoemd, is              Gezamenlijke Elektronische Voorzienin-
een instrument om ervoor te zorgen dat de              gen Structuur uitvoeringsorganisatie
activiteiten leiden tot het verwachte en/of ge-        Werk en Inkomen (GeVS/Suwinet).
wenste resultaat. Met ‘in control zijn’ wordt dan
bedoeld dat de bedrijfsprocessen zodanig wor-       Op al deze onderwerpen werd voldaan aan
den beheerst, dat er geen onverwachte en/of         de gestelde normen. Dit is ook gerappor-
ongewenste resultaten optreden.                     teerd aan de betreffende toezichthoudende
                                                    ministeries (Binnenlandse Zaken en Konink-
In de gemeentelijke visie op de control over de     rijksrelaties voor BRP, PUN, DiGiD, BAG en
bedrijfsprocessen wordt onderscheid gemaakt         BGT; Sociale Zaken en Werkgelegenheid
in eerstelijns en tweedelijns control. De eerste-   voor Suwinet).
lijns control wordt uitgevoerd door de team- en
projectleiders die verantwoordelijk zijn voor het   4.4 In control statement
betreffende bedrijfsproces of project. Voorbeel-    Er komt een wetswijziging aan over rechtma-
den hiervan zijn financial control over de finan-   tigheid in jaarrekeningen van gemeenten.
ciële processen, legal control over de juridische   Door deze wijziging geeft ons college van
processen, HR-control over de personele pro-        burgemeester en wethouders vanaf het
cessen, projectcontrol over de projecten etc. De    boekjaar 2021 zelf een rechtmatigheidsver-
tweedelijns control wordt uitgevoerd door het       antwoording af in de jaarstukken.
cluster control van het Team IOC en bestaat uit     Op dit moment verstrekken externe accoun-
het geven van een onafhankelijk oordeel over        tants een controleverklaring met een oordeel
de uitvoering van de eerstelijns control, het       over getrouwheid en rechtmatigheid bij de
gevraagd en ongevraagd adviseren en/of rap-         jaarrekeningen van gemeenten. De externe
porteren hierover en het bewaken en afstem-         accountants geven in de toekomst dan nog
men van de onderlinge samenhang tussen de           een controleverklaring af met alleen een
diverse eerstelijns controls.                       oordeel over de getrouwheid van de jaarre-
                                                    kening, inclusief dan de rechtmatigheidsver-
ENSIA                                               antwoording door het college die in de jaar-
ENSIA staat voor Eenduidige Normatiek               rekening wordt opgenomen.
Single Information Audit. Dit is een verplichte     Vanuit de commissie BBV is een subcom-
audit- en verantwoordingssystematiek die            missie aan de slag met de nadere uitwer-
moet worden gevolgd voor het horizontaal            king. Deze houdt zich bezig met onder meer:
toezicht (van de raad op het college) en het           de ontwikkeling van een modelmedede-
verticaal toezicht (van het Rijk en/ofPde pro-          ling
vincie op de gemeente). Via deze verplichte            de scope van de verantwoording
verantwoordingssystematiek moet de ge-                 en de criteria.



                                                                                     Deel I - 38 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Parallel aan dit traject treft het ministerie van
BZK de voorbereidingen voor een wetswijzi-
ging en de bijbehorende consultatie.

De commissie BBV heeft in januari 2020 de
modeltekst voor de rechtmatigheidsverkla-
ring gepubliceerd. In samenwerking met het
Servicecentrum MER en de buurgemeenten
Maasgouw en Roerdalen is in het najaar van
2019 een werkgroep gestart met de voorbe-
reidingen op de verklaring. Er is gestart met
het in kaart brengen van de IST-situatie.

   Stap 1 Beschrijving IST: waar staat de
    gemeente. Is de gemeente in staat om in
    de huidige situatie zelf een rechtmatig-
    heidsverantwoording op te leveren?
   Stap 2 Beschrijving Soll: welke ambities
    zijn er en wat is de gewenste situatie?
   Stap 3 Stappenplan: Bepalen van de
    route om te komen tot een rechtmatig-
    heidsverantwoording. Welke stappen
    moeten worden gezet?
   Stap 4 Uitvoeren van de stappen: Het in
    kaart brengen van de rechtmatigheidsri-
    sico's en het testen van de beheersmaat-
    regelen.
   Stap 5 Rechtmatigheidsverantwoording
    opleveren




                                                    Deel I - 39 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Deel I - 40 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>      5. Financiële positie




Programmaverantwoording


            2019
                      Deel I - 41 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Deel I - 42 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>5. Financiële positie
Inleiding                                                                   rekening gemaakt van de aanwezige weer-
Dit hoofdstuk bevat een overzicht van de                                    standscapaciteit.
ontwikkeling van de reservepositie op basis
van de jaarrekeningen van de laatste jaren.                                 De gemeente stond in 2019 net als voor-
De reservepositie geeft inzicht in de vermo-                                gaande jaren onder het repressieve toezicht
genspositie van de gemeente. Hoe meer                                       van de provincie, onder andere omdat er in
eigen vermogen (vrije reserves) de gemeen-                                  de begroting 2019 en de daarop volgende
te heeft hoe beter de gemeente in staat is                                  jaren geen incidentele dekkingsmiddelen zijn
financiële tegenvallers op te vangen.                                       gebruikt om de begroting sluitend te maken.
                                                                            Repressief toezicht is de lichtste vorm van
Daarnaast wordt de belastingdruk met ande-                                  toezicht.
re gemeenten vergeleken en wordt een be-

Reserves en voorzieningen
Gemeente                                         Algemene               Bestemmings-              Totale         Voorzie-
                                                  reserve                  reserve               reserves        ningen

Rekening 2017                                      €           204          €        1.339        €      1.543   €         266
Rekening 2018                                      €           187          €        1.481        €      1.668   €         262
Rekening 2019                                      €           177          €        1.384        €      1.561   €         298

Tabel 1: bedragen gemiddeld per inwoner (rekening: per einde van het jaar)

Het aantal inwoners per 1 januari 2019 bedroeg
31.645. Per 31 december 2019 was dit 31.614.
                                                         reserves en voorzieningen



                   1.800                                                  1668
                                                                   1543          1.561
                   1.600                        1481
                                         1339          1.384
                   1.400
   € per inwoner




                   1.200
                   1.000
                    800
                    600
                    400                                                                      266 262 298             298
                           204 187 177
                    200
                      0
                             Alg. res.     Best. Res.                   Tot. Res.               Voorz.

                                                                 2017     2018      2019



De beschikbare weerstandscapaciteit is het                                  3. Onbenutte investeringsruimte
totaal van al het geld waarover de gemeente                                 4. Onbenutte belastingcapaciteit
kan beschikken om niet begrote kosten die                                   5. Stille reserves
onverwacht en voor een belangrijk deel zijn
te dekken. Binnen de gemeente worden                                        Elk element wordt hieronder nader toegelicht
daarvoor de volgende elementen gerekend:                                    en onderbouwd.

1. Reserves (algemene en bestemmingsre-                                     Reserves
   serves)                                                                  Volgens het BBV (Besluit begroting en ver-
2. Onbenutte begrotingsruimte (stelposten                                   antwoording provincies en gemeenten) wor-
   en nieuw beleid)


                                                                                                                  Deel I - 43 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>den de reserves ingedeeld in algemene re-              komt door die mogelijkheid de betreffende
serves en bestemmingsreserves.                         reserve beschikbaar voor de weerstandsca-
                                                       paciteit. Echter een bestemmingsreserve is
Algemene reserves                                      niet zonder reden afgezonderd van de alge-
De rente van de algemene reserve wordt in              mene reserves en heeft bij aanwending als
zijn geheel toegevoegd aan de exploitatie.             weerstandscapaciteit negatieve consequen-
Dit betekent dat inzet van de algemene re-             ties voor bestaande voorzieningen of dienst-
serve altijd structurele gevolgen heeft. De            verlening (bijv. financieel technische be-
rente die normaal gesproken wordt ingezet              stemmingsreserves). Daarom worden de
in de begroting valt immers weg.                       bestemmingsreserves binnen de gemeente
                                                       niet gerekend tot de weerstandscapaciteit. In
Bestemmingsreserves                                    onderstaande tabel wordt beknopt de sa-
Als het nodig is kan de raad de bestemming             menstelling van de totale omvang aan reser-
van een bestemmingsreserve wijzigen en                 ves van de gemeente weergegeven.

Omschrijving reserve                                            Rekening 2018       Rekening 2019

1. Algemene reserve                                             €    5.925.000      €    5.593.000
2. Bestemmingsreserves                                          €   33.611.000      €   30.714.000
3. Geblokkeerde reserve revolverende investeringen              €   13.240.000      €   13.053.000

Totaal                                                          €   52.776.000      €   49.360.000

Tabel 2. Samenstelling reserves gemeente Echt-Susteren per einde van het jaar

Dat de bestemmingsreserves niet worden                 gevolg. Bijvoorbeeld: dat groot onderhoud
meegerekend als onderdeel van de beschik-              moet worden gepleegd is zeker, alleen wan-
bare weerstandscapaciteit wil nog niet zeg-            neer en hoeveel het exact gaat kosten is nog
gen dat deze ook niet ingezet kunnen wor-              onduidelijk. Bij risico’s is de kans dat een
den. Dit is bij ernstige calamiteiten wel dege-        gebeurtenis zich voordoet en de mate waar-
lijk mogelijk, want onder druk wordt alles             in het gevolg zich voordoet onzeker. Naar-
vloeibaar.                                             mate een risico tendeert naar een 100%
                                                       zekerheid van optreden met een naar 100%
Voorzieningen                                          zekerheid tenderende mate van gevolg moet
Bij de bepaling van de weerstandscapaciteit            een voorziening worden gevormd.
worden voorzieningen niet meegenomen.
Voorzieningen zijn gevormd om onder meer               Validiteit reserves gemeente
de verrekening van toekomstige verplichtin-            De reserves zijn één van de belangrijkste
gen, waarvan de omvang en tijdstip redelij-            elementen van de beschikbare weerstands-
kerwijs is in te schatten, te waarborgen. Ze           capaciteit. Ieder jaar wordt er aandacht ge-
worden verplicht gevormd en hebben een                 geven aan de validiteit van de reserves.
verplichte bestedingsrichting. Voorzieningen           Zowel het college als de raad wil vanuit
behoren tot het vreemd vermogen.                       haar/zijn rol periodiek beoordelen welke
Een voorziening heeft de omvang van de                 reserve wordt aangehouden, of het doel en
verplichting. Uiteraard moet het financiële            het motief voor instelling nog relevant zijn en
effect van het risico vervolgens worden uit-           hoe de verwachting van het verloop (voeding
gesloten van bepaling van de omvang van                en onttrekking) in de komende perioden eruit
de benodigde weerstandscapaciteit. Het                 ziet. Om de validiteit van de betreffende
gaat bij de weerstandscapaciteit uiteindelijk          reserve te beoordelen wordt de begroting als
om het afdekken van risico’s waarvoor geen             instrument gehanteerd. In de 2-jaarlijkse
voorziening is getroffen. Een vraag die ge-            nota reserves en voorzieningen wordt uitge-
steld kan worden, is wanneer voor een risico           breid vermeld, wat het doel van de reserve
een voorziening moet worden gevormd. Een               is. De nota is in het najaar 2019 opnieuw
voorziening moet worden getroffen bij een              aan de raad aangeboden (raad 6 november
zekere gebeurtenis met een nog onduidelijk


                                                                                          Deel I - 44 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>2019). In het najaar van 2020 vindt een eva-
luatie plaats.                                   Onbenutte investeringscapaciteit
                                                 Het investeringsprogramma is heel concreet.
Per reserve wordt aangegeven:                    Er zijn gemeenten die werken met een zo-
 Doel/motief reserve (incl. raadsbesluit);      genaamd voorportaal investeringen. De ka-
 Benodigde omvang/volume;                       pitaallasten van deze investeringen zijn dan
 Voeding/dotatie;                               wel financieel gedekt, maar er kan eventueel
 Onderbouwing;                                  geschoven worden met dit soort investerin-
 Aangegane verplichtingen/claims;               gen. Dit wordt de onbenutte investerings-
 Tijdspad besteding.                            ruimte genoemd. In het investeringspro-
                                                 gramma is deze ruimte niet aanwezig.
Onbenutte begrotingsruimte (stelposten en
nieuw beleid)                                    Onbenutte belastingcapaciteit
Er wordt gesproken over begrotingsruimte         De onbenutte belastingcapaciteit is het extra
als de begroting een overschot vertoont          structurele geld dat gegenereerd kan worden
(meer baten dan lasten). Begrotingsruimte        door de gemeentelijke belastingen (OZB,
kan ook aanwezig zijn bij een sluitende be-      hondenbelasting, etc.) en rechten (rioolrech-
groting. Er zijn altijd onderdelen aan te wij-   ten, afvalstoffenheffing en de leges) te ver-
zen die beïnvloedbaar zijn. Als beïnvloeding     hogen. De onbenutte belastingcapaciteit kan
van deze onderdelen leidt tot extra vrijval      worden berekend door de tarieven van de
van geld, zonder dat dit een substantiële        gemeente te vergelijken met de maximaal
wijziging in het beleid tot gevolg heeft, kan    toegestane tarieven (wettelijke beperkingen
dit deel worden beschouwd als onderdeel          voor verhogingen). Deze potentiële extra
van de weerstandscapaciteit (de zogenaam-        opbrengsten kunnen worden gerekend tot de
de flexibiliteit van de begroting).              beschikbare belastingcapaciteit. Voor be-
                                                 paalde tarieven gelden wettelijke kaders en
Het past in een verantwoord financieel be-       daarnaast moet worden vastgesteld of het
leid om met beschikbaar geld eerst de be-        politiek wenselijk is de tarieven te verhogen.
staande problemen op te lossen voordat het
geld aan nieuw beleid wordt besteed. Of          Hoofdlijnen van de wettelijke kaders zijn:
“eerst verdienen en dan pas uitgeven” en          Belastingen: de toegestane gemeentelij-
“geen plannen zonder geld”.                         ke belastingen zijn opgenomen in de
                                                    gemeentewet; gemeenten zijn vrij om
Als vervolgens de ruimte wordt ingezet voor         het tarief te bepalen.
een specifiek risico (bijvoorbeeld door het       Rechten: zijn gemaximeerd op het ni-
instellen van een reserve of voorziening) dan       veau kostendekkendheid.
is het risico afgedekt en telt de onbenutte
begrotingsruimte niet meer mee voor de           Belastingen
beschikbare weerstandscapaciteit (ter voor-      Echt-Susteren kent op dit moment vijf belas-
koming van een dubbeltelling). In de begro-      tingen, waarvan de jaarlijkse opbrengst in de
ting 2019 was een onbenutte begrotings-          begroting wordt verantwoord:
ruimte aanwezig van € 109.000.

Belastingen                                          Rekening 2018           Rekening 2019

Onroerende zaakbelasting                         €        6.275.000      €        6.468.000
Hondenbelasting                                  €          174.000      €          176.000
Toeristenbelasting                               €          398.000      €          467.000

Totaal                                           €        6.847.000      €        7.111.000

Tabel 3. Belastingen gemeente Echt-Susteren

In het Hoofdlijnenakkoord 2018-2022 is op-       renlang conservatieve begrotingspolitiek
genomen dat de gemeente er door een ja-          financieel goed voor staat. Dit beleid wordt


                                                                                    Deel I - 45 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>gecontinueerd waarbij jaarlijks sluitende             Gemeenten met veel waardevol onroerend
meerjarenramingen uitgangspunt zijn in                goed ontvangen een lagere uitkering dan
combinatie met een aanvaardbare financiële            soortgelijke gemeenten met minder waarde-
lastendruk voor de huishoudens die op of              vol onroerend goed. Van de waarde van
rond het provinciale gemiddelde ligt.                 woningen wordt 80% meegerekend en van
                                                      de waarde van niet-woningen 70%. Hierop
Bij een onverhoopte financiële calamiteit kan         wordt het zogenaamde rekentarief toege-
op wat in het coalitieprogramma is afgespro-          past. Dit rekentarief is globaal afgeleid van
ken worden teruggekomen en kan een zeker              het gemiddelde landelijke OZB-tarief. Het
bedrag worden meegerekend bij de bepaling             resulterende bedrag wordt gekort op de Al-
van de weerstandscapaciteit. De onbenutte             gemene Uitkering van de betreffende ge-
belastingcapaciteit OZB is structureel. Dat           meente. Het OZB-tarief dat de gemeente
wil zeggen dat, wanneer de tarieven worden            hanteert, heeft geen enkel effect op deze
verhoogd, het betreffende bedrag van de               aftrekpost. Het rekentarief voor 2019 is aan-
verhoging structureel beschikbaar is. Ook de          gepast vanwege het begin van een nieuw
overige belastingen (honden-, toeristen-,             WOZ-tijdvak per 1 januari 2019 met waarde
precario- en baatbelasting) kunnen bijdragen          peildatum 1 januari 2018. Bij aanpassing van
aan de onbenutte belastingcapaciteit. Dit             de rekentarieven vanwege herwaarderings-
hangt af van het beleid dat wordt gevoerd. In         operaties wordt in principe altijd dezelfde
het kader van de beschikbare weerstands-              werkwijze toegepast.
capaciteit kan met een bepaalde jaarlijkse
opbrengststijging rekening worden gehou-              De rekentarieven voor 2019 zijn door het rijk
den. Als deze stijging om bepaalde redenen            aangepast aan de landelijke waardeontwik-
(meestal politieke) niet volledig wordt benut,        keling. De rekentarieven voor 2019 zijn:
is het verschil te beschouwen als onbenutte           0,0939% voor OZB woningen eigenaren,
belastingcapaciteit.                                  0,1576% voor OZB niet-woningen eigenaren
                                                      en 0,1270% voor OZB niet-woningen ge-
Er bestaat een relatie tussen de OZB en de            bruikers.
algemene uitkering uit het gemeentefonds.
De financiële verhoudingswet regelt onder             Naast de rekentarieven is er nog de zoge-
meer de verdeling van de algemene uitke-              naamde artikel 12 norm. Jaarlijks wordt in
ring uit het gemeentefonds over gemeenten.            een van de gemeentefondscirculaires het
De algemene uitkering wordt over de ge-               redelijk peil voor het eerstvolgende jaar ge-
meenten verdeeld met behulp van verdeel-              publiceerd. Voor 2019 is het percentage van
maatstaven die verschillen in kosten weer-            de waarde van de onroerende zaken vast-
spiegelen en ook verschillen in belastingca-          gesteld op 0,1905%. Hieruit kan de onbenut-
paciteit. De belastingcapaciteit is een afge-         te belastingcapaciteit 2019 worden bere-
leide van de waarde van onroerende zaken.             kend:

Soort tarief                 Percentage     Normtarief     Verschil      Waarde        Onbenut
                                2019         artikel 12                  (in mln.)

Eigenaren woningen             0,14065%          0,1905%     0,04985%    €   2.332    € 1.162.500
Eigenaren niet-woningen        0,21870%          0,1905%   - 0,02820%    €     481    €         -
Gebruikers niet-woningen       0,17482%          0,1905%     0,01568%    €     438    €    68.700

                                                                                      € 1.231.200




                                                                                       Deel I - 46 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Rechten                                                 gelijk is aan de werkelijke waarde.
Echt-Susteren kent op dit moment vier soor-             Deelnemingen kunnen een stille re-
ten rechten:                                            serve bevatten, maar deze zijn niet in-
                                                        zetbaar voor de weerstandscapaciteit.
Rechten                     Rekening 2019               Deelnemingen zijn namelijk beperkt of
                                                        niet verhandelbaar en de opbrengst is
Afvalstoffenheffing     €          2.959.000            moeilijk te realiseren. Daarnaast leve-
Rioolrecht              €          4.101.000            ren sommige deelnemingen rende-
Leges                   €          1.495.000            ment op (bijv. dividend). Bij verkoop
Begrafenisrechten       €             36.000            van deze deelnemingen vervallen de
                                                        opbrengsten en ontstaat er een gat in
                                                        de begroting. Het bedrijfsproces wordt
Totaal                  €          8.591.000
                                                        hierdoor negatief beïnvloed en heeft
                                                        geen toegevoegde waarde voor de
Tabel 4. Rechten gemeente Echt-Susteren
                                                        weerstandscapaciteit.
In het tarief van de begrafenisrechten zit nog
                                                  Ad 2) Materiële vaste activa bestaan uit acti-
enige ruimte die nog niet benut is. Het bedrag
                                                        va met maatschappelijk nut en activa
van € 36.000, in 2019 verantwoord, is niet kos-
                                                        met economisch nut. Activa met maat-
tendekkend. Ze zijn voor 55% kostendekkend.
                                                        schappelijk nut zijn niet verhandelbaar
De ruimte die er nog in zit, bedraagt ca.
                                                        en leveren daarom geen geld op voor
€ 29.000.
                                                        de weerstandscapaciteit. Activa met
                                                        economisch nut maken deel uit van de
Samenvattend geeft de onbenutte belasting-
                                                        aanwendbare stille reserves als ze op
capaciteit een aanwijzing van de mogelijk-
                                                        korte termijn (binnen 1 jaar) verkoop-
heden, die de gemeente heeft om de tarie-
                                                        baar zijn en de bedrijfsvoering door de
ven te verhogen. Let wel, er kunnen politieke
                                                        verkoop niet wordt aangetast. Met
en wettelijk belemmeringen zijn om op korte
                                                        name de waardegroei op de vast-
termijn deze capaciteit te benutten.
                                                        goedmarkt van de afgelopen jaren is
                                                        een belangrijke factor bij de huidige
Stille reserves
                                                        meerwaarde van vastgoed objecten
Stille reserves zijn de meerwaarden van
                                                        op de balans. Daarnaast zijn in het
activa die tegen een lagere waarde op de
                                                        verleden investeringen met econo-
balans worden gewaardeerd dan de op-
                                                        misch nut gepleegd, die direct ten las-
brengstwaarde (economische waarde) en
                                                        te van de exploitatie zijn geboekt (wel
direct (binnen 1 jaar) verkoopbaar zijn zon-
                                                        of niet met een eenmalige putting uit
der dat het bedrijfsproces hierdoor negatief
                                                        een reserve of voorziening) en niet
wordt beïnvloed. Bijvoorbeeld aandelen
                                                        hebben geleid tot registratie van een
waarvan de marktwaarde hoger is dan de
                                                        financiële bezitting op de balans (zijn-
verkrijgingwaarde of een pand waarvan de
                                                        de niet uit de balans blijkende bezittin-
marktwaarde hoger is dan de boekwaarde
                                                        gen). Deze twee factoren kunnen een
en zonder enig invloed op het bedrijfsproces
                                                        bedrag aan stille reserves opleveren
kan worden afgestoten.
                                                        bij de bepaling van de weerstandsca-
                                                        paciteit. Bij de jaarlijkse bepaling van
Er zijn verschillende soorten activa waarbij
                                                        niet uit de balans blijkende bezittingen
stille reserves kunnen voorkomen:
                                                        moet van dit bedrag een aanname
                                                        gemaakt worden. Op dit moment is
1. Financiële vaste activa
                                                        deze waardebepaling niet vastgesteld.
2. Materiele vaste activa
                                                  Bij stille reserves wordt gedacht aan grote ver-
Ad 1) Financiële vaste activa bestaan uit
                                                  schillen tussen de actuele waarde en de boek-
      leningen, deelnemingen en bijdragen
                                                  waarde van niet-bedrijfsgebonden bezittingen,
      aan activa in eigendom van derden.
                                                  zoals in pacht uitgegeven landbouwgronden.
      Uitstaande leningen bevatten geen
                                                  Aangezien in het verleden nogal eens bestem-
      stille reserve omdat de boekwaarde


                                                                                      Deel I - 47 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>mingsreserves zijn afgeboekt op activa, zijn er
veel verschillen tussen de actuele waarde en      Nader onderzoek moet uitwijzen hoe groot de
de boekwaarde van diverse activa.                 stille reserves daadwerkelijk zijn. Er kunnen
                                                  opbrengsten gegenereerd worden met verkoop
Een aantal van de verspreide percelen heeft       van gemeentelijke eigendommen, echter over
geen boekwaarde. De totale werkelijke waarde      de opbrengsten zijn al besluiten genomen deze
is onbekend, maar we veronderstellen dat deze     toe te voegen aan een reserve of voorziening of
(aanzienlijk) hoger is dan de boekwaarde. De      de opbrengst is al geraamd in de meerjarenbe-
overwaarde vertegenwoordigt een stille reser-     groting. Het leidt dus niet tot extra exploitatie-
ve, voor zover binnen een jaar verkoopbaar.       ruimte.
Voor de overige stille reserves wordt verwezen
naar de paragrafen “weerstandsvermogen” en        Alternatief is om het verkoopbeleid over alle
“verbonden partijen”.                             pachtgronden te herzien. Het is een feit dat
                                                  grond waardevaster is dan geld. Bovendien, als
Landbouwgronden                                   de pachtgronden verkocht worden, betekent dit
Per het einde van 2019 heeft de gemeente          een lagere pachtopbrengst.
circa 876 ha. landbouwgrond in bezit. Het
overgrote deel van deze gronden zijn regu-
lier verpacht en hierover kan de gemeente
daarom niet vrij beschikken. De boerenbe-
drijven hebben gezien de voortgaande
schaalvergroting belang bij uitbreiding van
hun bedrijfsoppervlakte. Voor zover gronden
pachtvrij komen, hopen daarom meerdere
bedrijven om voor deze gronden in aanmer-
king te komen. Helaas kunnen gronden
maar een keer toebedeeld worden en dit
leidt tot teleurstellingen onder de agrariërs.
Gezien de hoeveelheid landbouwgronden
die de gemeente heeft en het belang bij
transparantie van de uitgifte van landbouw-
gronden worden over dit onderwerp relatief
veel beleidsregels gesteld. Naast deze land-
bouwgronden heeft de gemeente ca. 285 ha,
natuurgebied in bezit, waarvan 268 ha, bos.
Er kan uitgegaan worden van een gemiddel-
de opbrengst van € 6,30 per m² landbouw-
grond. De totale opbrengst kan zijn: 876 ha.
x € 6,30 1) per m² = € 55,2 miljoen. De waar-
de van het natuurgebied wordt op p.m. ge-
raamd.

Het BBV schrijft voor dat activa gewaardeerd
moet worden tegen verkrijgings- of vervaar-
digingsprijs. Waardering is moeilijk, omdat
de historische verkrijgingsprijs in veel geval-
len niet meer te achterhalen is. De land-
bouwgronden zijn alle tientallen jaren in ge-
meentelijk bezit.

Op basis van het bovenstaande kan worden
geconcludeerd, dat de omvang van de stille
reserve op dit moment niet bekend is.

1
    ) Op basis van Kwartaalbericht Agrarische
                                e
      grondmarkt van Kadaster (1 kwartaal 2019)


                                                                                       Deel I - 48 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Element                               Onderdeel                                  Waarde
                                                                        Incidenteel  Structureel

Algemene reserve                      Algemene reserve                  € 5.593.000
Algemene (exploitatie) reserves       Geen                                        -
Bestemmingsreserves                   Geen                                        -
Onbenutte begrotingsruimte            Geen                                        -
Onbenutte investeringscapaciteit      Geen                                        -
Onbenutte belastingcapaciteit         Onroerende zaak belasting                         €     1.231.000
                                      Begrafenisrechten                                 €        29.000
Stille reserves                       Nader te bepalen                      p.m.               p.m.

                                      Weerstandscapaciteit             € 5.593.000      €     1.260.000

Tabel 5. Beschikbare weerstandscapaciteit per einde 2019

Benodigde weerstandscapaciteit                         van de Limburgse Gemeenten en de water-
Zie hiervoor de paragraaf weerstandsver-               schapsheffingen in Limburg (samensteller: Pro-
mogen.                                                 vincie Limburg Afdeling Bedrijfsvoering, cluster
                                                       Financiën, maart 2020).
Belastingdruk
Alhoewel dit jaarverslag uiteraard over het jaar       Gemiddelde economische waarde
2019 gaat, worden voor de informatiewaarde             Het betreft de gemiddelde economische waar-
ook de al bekende cijfers 2020 toegevoegd. De          des van de woningen waarmee in 2018, 2019
gepresenteerde cijfers op de komende bladzij-          en 2020 gerekend is. De peildatum is telkens 1
den zijn afkomstig van de Provincie Limburg            januari van het jaar daarvoor (1 januari 2018 is
Bron: Belastingoverzicht 2020: tarieven en las-        peildatum voor de waarde van 2019).
tendruk van OZB, rioolrecht, afvalstoffenheffing

                                                                  Economische waarde
                                                           2018         2019         2020

Echt-Susteren                                         €     201.707    €    209.072     €      224.418
Maasgouw                                              €     202.713    €    215.238     €      230.862
Roerdalen                                             €     206.739    €    215.594     €      227.155

Inwonersklasse 20.001-50.000                          €     198.834    €    209.026     €      219.369
Gemiddeld Limburg                                     €     189.572    €    199.601     €      214.573

Peildatum                                              1-1-2017         1-1-2018            1-1-2019




                                                                                             Deel I - 49 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>                                      ozb-lastendruk eigenaren woningen


  350                                                                                                           322
                                                                                         307              312
           289 294 297                                                       286
                                                                                   296              297
  300
                                                     260          266
                                                           249
                                      238
  250                         225 231

  200

  150

  100

   50

    0
           Echt-Susteren        Maasgouw              Roerdalen             inwonersklasse             Limburg

                                                  2018     2019     2020



OZB                                                        meenten, zoals Echt-Susteren) of van de ge-
De OZB-lastendruk voor eigenaren van wonin-                bruiker (7 gemeenten) van een woning. Er zijn
gen was in Echt-Susteren onder het provinciale             gemeenten waarin de eigenaar én de gebruiker
gemiddelde. Gemiddeld betaalde een inwoner                 elk een deel betaalt (9 gemeenten). Het totaal
in 2019 € 294 ten opzichte van € 312 voor de               aantal gemeenten 2019 was 30.
gemiddelde Limburger. De lastendruk 2020 is
€ 297 in Echt-Susteren en € 322 provinciaal. De            Het tarief in Echt-Susteren lag in 2019 boven
gemeente is in 2020 dus verder verwijderd van              het provinciale gemiddelde (€ 257 ten opzichte
het provinciale gemiddelde.                                van € 212). In 2020 is dit ook het geval. Van-
                                                           wege het gemeentelijk rioleringsplan 2016-
Rioolrecht                                                 2021 stijgt het tarief de komende jaren slechts
Er zijn gemeenten in Limburg waarin het riool-             fragmentarisch.
recht wordt geheven van de eigenaar (14 ge-
                                              rioolrecht



  300
          253 257 261
                                                                         241 243 246
  250                        227 238 238
                                                  208 210 212                                  215 212 213
  200

  150

  100

   50

    0
          Echt-Susteren       Maasgouw             Roerdalen            Inwonersklasse          Limburg

                                            2018      2019       2020




                                                                                                     Deel I - 50 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Afvalstoffenheffing
De heffing per meerpersoons huishouden in
2019 is € 233 ten opzichte van het provinciale
gemiddelde van € 227, de heffing voor een
meerpersoons huishouden 2020 wordt ge-
raamd op eveneens € 227 en is daarmee lager
dan het provinciale gemiddelde van € 251.


                                               afvalstoffenheffing



  300                                                             271
                                                                                                               251
  250     233 233 227                   228                                                 232          227
                                                           220                        213          217
                                  204                195                        200
  200                       182

  150

  100

   50

    0
          Echt-Susteren      Maasgouw                   Roerdalen              inwonersklasse        Limburg

                                                  2018     2019        2020

Lastendruk gebruiker                                              Dit is alleen de afvalstoffenheffing. Omdat er
Hieronder wordt gekeken naar de lastenontwik-                     gemeenten zijn waarbij de huurder ook het
keling voor de gebruiker (d.w.z. de bewoner                       rioolrecht of een gedeelte daarvan bij de huur-
van een huurhuis). De huurder in Limburg be-                      der in rekening brengt, is het gemiddelde in
taalde in 2019 gemiddeld € 311 per huishou-                       Limburg fors hoger dan de huurderslast in Echt-
den. In Echt-Susteren betaalde de huurder                         Susteren. Ook in 2020 is de lastendruk van de
gemiddeld € 233.                                                  gebruiker fors lager dan het provinciale gemid-
                                                                  delde. Dit benadrukt het sociale beleid van de
                                                                  gemeente.
                                              lastendruk gebruiker



  600
                                                                 483
  500                                                      430
                                                    403
  400                                   354                                                               333
                                  330
                            301                                                304 312 311        304 311
  300     233 233 227
  200

  100

    0
          Echt-Susteren      Maasgouw                Roerdalen                Inwonersklasse       Limburg

                                                 2018      2019     2020




                                                                                                           Deel I - 51 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Lastendruk eigenaar/gebruiker                                  De gemiddelde lastendruk in Limburg was in
Als gekeken wordt naar de totale lastendruk per                2019 € 751. Echt-Susteren had een gemiddel-
gemeente (eigenaar en ook bewoner van een                      de lastendruk van € 784. In 2019 is dit € 33
huis betaalt) is de volgende ontwikkeling te                   boven het provinciale gemiddelde. In 2020 is dit
zien:                                                          geheel weggewerkt; in Echt-Susteren € 785 ten
                                                               opzichte van € 786 gemiddeld in Limburg, zelfs
                                                               licht onder het gemiddelde.
                                          lastendruk eigenaar - gebruiker



   900
           774 784 785                                                                 785                  786
   800
                                          704
                                                                 748         727 752              726 751
   700
                                    673              664 690
                              634
   600
   500
   400
   300
   200
   100
     0
          Echt-Susteren        Maasgouw                Roerdalen            Inwonersklasse         Limburg

                                                  2018    2019     2020



Conclusie financiële positie
Wat betreft het belastingniveau heeft de ge-                   Belasting       Echt-         Limburg        Verschil
meente tot in 2013 onder of gelijk aan het pro-                               Susteren
vinciale gemiddelde gepresteerd. Vanaf 2014
was dit niet meer het geval en in 2018 is de                   Ozb               €     297    €    322 - €        25
lastendruk € 52 hoger geweest dan het gemid-                   Riool             €     261    €    213   €        48
delde. Vanaf 2019 is een kentering merkbaar,                   Afval             €     227    €    251 - €        24
het verschil is nog € 33 en in 2020 is dit geheel
weggewerkt.. Uit de grafieken blijkt dat met                   Totaal            €     785    €    786 - €         1
name de afvalstoffenheffing in de andere Lim-
burgse gemeenten stijgt terwijl Echt-Susteren
er in slaagt dit gelijk te houden of zelfs omlaag              Over reserves en voorzieningen zijn op dit mo-
te krijgen. Samenvatting van de lastendruk                     ment geen benchmarkgegevens beschikbaar.
2020:                                                          In voorgaande jaren was de reservepositie
                                                               onder het provinciale en landelijke gemiddelde.




                                                                                                        Deel I - 52 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>6. Aanwending post onvoorzien




   Programmaverantwoording


                2019
                        Deel I - 53 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Deel I - 54 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>6. Aanwending post onvoorzien
Overzicht post onvoorziene uitgaven 2019

Primitieve begroting                           €   103.500

1e bestuursrapportage 2019                 -   €    50.000

Saldo 31 december 2019                         €    53.500




                                                     Deel I - 55 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>Deel I - 56 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>         7. Programma’s




Programmaverantwoording


           2019
                   Deel I - 57 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Deel I - 58 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
Doelstelling                                          Paragrafen                                     Reikwijdte
-   een optimale dienstverlening aan de inwoner       - Lokale heffingen                             Het programma bevolking en bestuur omvat de
    waarbij uitvoering wordt gegeven aan de           - Weerstandsvermogen en risicobeheersing       volgende producten:
    wettelijke taken die de gemeente uitvoert         - Bedrijfsvoering                              1. Deelbegroting bestuur (gemeenteraad)
-   het betrekken van de inwoner bij het ge-                                                         2. Bestuur (college)
    meentelijk beleid en beleidsvoornemens                                                           3. Verkiezingen
-   het aanbieden van betrouwbare vraag-, ge-                                                        4. Burgerlijke stand (inclusief begraafplaatsen)
    bieds- en zaakgerichte transparante dienst-                                                      5. Basisregistratie personen (incl. reisdocumen-
    verlening tegen zo laag mogelijke kosten          Verbonden partijen                                ten niet-ingezetenen)
    voor de klant                                     - Servicecentrum MER                           6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening
-   een eigentijdse, open en transparante vorm        - Inkoopcentrum Zuid
    van besturen om de majeure taken en uitda-
    gingen die in het verschiet liggen, uit te voe-
    ren
-   als bestuur een betrouwbare samenwer-
    kingspartner vormen, die afspraken nakomt
    en helder communiceert, zowel richting in-        Reserves en voorzieningen
    woners als gemeenteraad                           - Reserve verkiezingen
-   hoogste aandacht voor integriteit, zowel in       - Voorziening pensioenverplichting bestuur-
    de contacten met inwoners, verenigingen en          ders
    bedrijven, als richting de eigen organisatie
-   samen met onze maatschappelijke partners
    werken aan de gemeente die Echt-Susteren
    beoogt te zijn, namelijk het ‘Smalste stukje
    Nederland’, waar het goed wonen, werken
    en recreëren is
                                                        Gemeentelijke wet- en regelgeving
- Beheerregeling Basisregistratie Personen            - Reglement Burgerlijke stand                  - Verordening raadscommissies Echt-Susteren
  (BRP)                                               - Reglement van orde raad Echt-Susteren 2016     2018
- Beheerregeling Waardedocumenten                     - Tarieventabel bij verordening regelende de   - Verordening rechten gebruik algemene be-
- Beheerverordening gemeentelijke begraaf-              heffing en de invordering van rechten voor     graafplaatsen 2016
  plaatsen 2014                                         het gebruik van de algemene begraafplaat-    - Verordening op de rekenkamercommissie
- Informatiebeveiligingsplan BRP en Waarde-             sen in de gemeente Echt-Susteren 2018          2015
  documenten                                          - Tarieventabel leges 2019                     - Verordening op het onderzoeksrecht van de
- Inspraakverordening 2004                                                                             raad
- Nadere regels Begraafplaats 2017



Deel I - 59 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
                                                          Gemeentelijke wet- en regelgeving
- Privacyreglement BRP                                  - Uitvoeringshandboek bij het informatiebevei-   - Verordening rechtspositie wethouders,
- Privacyreglement curatele administratie                 ligingsplan BRP en Waardedocumenten              raads- en commissieleden
- Privacyreglement gezag-administratie                  - Verordening accountantscommissie gemeen-       - Verordening tot toekenning gemeentelijke
- Privacyreglement registratie rijbewijzen                te Echt-Susteren 2014                            onderscheidingen
- Privacyreglement uitsluiting kiesrecht                - Verordening BRP                                - Verordening voor de controle op het financi-
- Privacyreglement verklaringen omtrent ge-             - Verordening commissie bezwaarschriften           eel beheer en op de inrichting van de finan-
  drag                                                    2014                                             ciële organisatie van de gemeente Echt-
- Rechtspositieregeling voor babs1) van de              - Verordening elektronische kennisgeving           Susteren 2017
  gemeente Echt-Susteren                                - Verordening fractieondersteuning 2013          - Verordening werkgeverscommissie griffie
                                                        - Verordening functioneringsgesprekken bur-        2013
                                                          gemeester

1. Deelrekening bestuur (gemeenteraad)                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                              Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels

                                                                                                                   Realisatie    Begroting     Realisatie
                                                                                                                        2018         2019           2019

De uitgaven voor het functioneren van de gemeenteraad worden in een afzonderlijke rekening ter vaststel-
ling aan de gemeenteraad aangeboden.                                                                                 652.948       630.530        656.974

Totaal


2. Bestuur (college)                                                                                                             Portefeuillehouder
                                                                                                               Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                    Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                            plaatsgevonden?
     Transparante beleidsvoering          De gemeente heeft in 2019 optimaal gebruik proberen te maken van de meest       Continu
     Toegankelijke informatiekana-         gebruikte kanalen voor wat betreft contact met de verschillende doelgroepen. Er
      len en -stromen voor de ver-          is huis-aan-huis gecommuniceerd over een aantal belangrijke wijzigingen (denk
      schillende doelgroepen van de         bijvoorbeeld aan nieuw afvalsysteem). Ook is er gebruik gemaakt van laag-
      gemeente Echt-Susteren (inwo-         drempelige, wekelijkse publicaties in het huis-aan-huis-blad ’t Waekblad en via
      ners, ondernemers, bezoekers          de eigen website en verschillende social media kanalen (Facebook, Twitter,
1
    ) Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand (babs)

Deel I - 60 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
2. Bestuur (college)                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                             Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                         plaatsgevonden?
    en gemeenteraad)                    YouTube). Zowel in illustraties, animatie en animatiefilmpjes als beeldend on-
   Participatietechnieken om bot-      dersteunde teksten.
    tom-up processen te activeren      De Cittaslow-filosofie dient als leidraad bij het beleid van de gemeente en dus
    in de belangrijkste overheids-      ook bij de communicatie ervan. Bepaalde hoe- en waarom-vragen kunnen ver-
    processen                           antwoord worden met de Cittaslow-filosofie; daarom komt dit ook terug in artike-
   Interne & externe bewustwor-        len van de gemeente of door het laten zien van het goede voorbeeld (een foto
    ding over Cittaslow filosofie       van een wethouder die afval scheidt volgens het nieuwe systeem, of de burge-
                                        meester en portefeuillehouder die zich voortbewegen met een elektrische auto
                                        of fiets).
    Cittaslow
   Burgerparticipatie volgens de        De gemeente probeert zo veel mogelijk open(baar)heid te geven over beleids-       Continu
    wettelijke eisen                      voering en werkzaamheden, door toegankelijke informatiekanalen voor de di-
   Betrokkenheid van inwoners bij        verse doelgroepen, zoals inwoners, ondernemers, bezoekers en politieke be-
    de gemeentelijke besluitvorming       trokkenen. De gemeente gaat vaker (semi-)live met video’s en beelden op soci-
                                          ale media bij bepaalde evenementen om de inwoners (ook vanuit thuis) te en-
                                          gageren bij de activiteiten in de gemeente. Zo wordt een bepaalde beleving op
                                          een laagdrempelige en eenvoudige manier gecommuniceerd aan de inwoners.
                                         Geregeld leveren verschillende platformen en gremia hun bijdrage aan de be-
                                          leids- en planvorming. Waar mogelijk worden inwoners betrokken bij de ge-
                                          meentelijke besluitvorming, via bijvoorbeeld inspraakavonden. Inwoners krijgen
                                          – binnen het afgebakende gebied en binnen een vastgelegd budget – de kans
                                          om hun prioriteiten aan te geven en deze lijn wordt dan vaak gevolgd. Boven-
                                          dien zijn verscheidene platforms en gremia (onder meer Participatieplatform
                                          Sociaal Domein, Klankbordgroep Cultuur, Klankbordgroep recreatie, dorpsra-
                                          den en ondernemersverenigingen) in het leven geroepen, die de belangen van
                                          individuele of gegroepeerde inwoners behartigen. Deze klankbord- of overleg-
                                          organen leveren de ene keer op eigen initiatief input, dan weer wordt van ge-
                                          meentezijde aan hen om advies of inbreng gevraagd. Deze werkwijze is ook in
                                          2019 voortgezet.
                                         In september is het onderwerp ‘burgerparticipatie’ in de vorm van een zogehe-
                                          ten kaderstellende raadsnota in de gemeenteraad behandeld. De ontwikkelin-
                                          gen en initiatieven die zich in de afgelopen tien jaar hebben voorgedaan alsme-
                                          de de mogelijke verbeterpunten op burgerparticipatiegebied zijn besproken tij-


Deel I - 61 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
2. Bestuur (college)                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                             Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                         plaatsgevonden?
                                        dens deze raadsbehandeling. Naar aanleiding hiervan en van een gedane for-
                                        mele toezegging is er contact opgenomen met de organisatie van Burgertop
                                        Limburg om te bezien of het al op provincieniveau toegepaste systeem ook op
                                        lokaal terrein kan worden ingezet. Dit heeft erin geresulteerd dat, als de ge-
                                        meenteraad aangeeft dat zij iets vergelijkbaars op gemeenteniveau wenst te
                                        organiseren, dat tot de mogelijkheden behoort.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Inzet social media (binnen beschikbare communicatiemiddelen)                             70%                    70%                   85%


3. Verkiezingen                                                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                                         Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
Goed georganiseerde verkiezin-        De verkiezingen voor de Provinciale Staten en Waterschappen en de verkiezingen   Maart 2019
gen.                                  voor het Europees Parlement in 2019 zijn doelmatig georganiseerd. Er hebben zich Mei 2019
                                      geen onregelmatigheden voorgedaan.
    Cittaslow
Politieke participatie van onze in-   Het opkomstpercentage van de verkiezingen in 2019 ligt net onder het landelijk ge-   Maart 2019
woners                                middelde.                                                                            Mei 2019


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Provinciale Staten                                                                                             Maart                 54,7%
Waterschappen)                                                                                                 Maart                 50,4%
Tweede Kamer
Gemeenteraad                                                                             60,5%
Europees Parlement                                                                                                Mei                   37,9%




Deel I - 62 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
4. Burgerlijke stand ( Inclusief begraafplaatsen)                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                                          Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
Een optimale dienstverlening van    De verwachte dienstverlening van de burgerlijke stand is tijdig en kwalitatief goed  Continu
de burgerlijke stand.               geleverd.
Beheer gemeentelijke begraaf-       Beheer begraafplaatsadministratie is goed verlopen en efficiënt uitgevoerd. De soft- Continu
plaatsadministratie.                ware is bijgewerkt naar de nieuwste versie.


Indicatoren/kengetallen                                                           Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Aantal kosteloze huwelijken/partnerschappen                                                 31                  40                       36
Aantal huwelijken/partnerschappen                                                         114                   90                       93
Aantal geboorteakten                                                                        21                  22                     29*)
Aantal erkenningen                                                                          96                110                       118
Aantal overlijdensakten                                                                   341                 300                     312*)
Geboorte, per 1.000 inwoners                                                               6,6                 7,4                    7,3*)
Sterfte, per 1.000 inwoners                                                               11,2                10,7                   11,6*)

*) Omdat inwoners in een andere gemeente geboren worden of sterven, staat het aantal aktes niet in verhouding met het aantal inwoners

5. Basisregistratie personen (inclusief reisdocumenten niet-ingezetenen)                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                         Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                 Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                 plaatsgevonden?
Optimaal beheer van de gegevens      De inrichting, werking en beveiliging van de basisregistratie personen is  Continu
in de BRP.                             volgens de daarvoor bepalende regelgeving op een juiste wijze ingericht.
                                     De beveiligingsmaatregelen en overige aspecten van het aanvraag- en
                                       uitgifteproces reisdocumenten zijn volgens de daarvoor bepalende regel-
                                       geving op een
                                     juiste wijze ingericht.
                                     Adequate aanpak adresfraude door gedegen adresonderzoek en deelna-
                                       me aan het lokaal overleg, flexteam en de Landelijke Aanpak Adreskwali-
                                       teit (LAA).




Deel I - 63 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
Indicatoren/kengetallen                                                              Realisatie 2018        Begroting 2019          Realisatie 2019
Rijbewijzen                                                                                3.713                 4.100                     3.901
Paspoorten                                                                                 2.425                   880                   1.096 ¹)
Nederlandse Identiteitskaart (NIK)                                                         2.585                 1.500                     655 ¹)
Nederlandse Identiteitskaart t/m 17 jaar                                                     613                   270                       614
Paspoort niet-ingezetenen                                                                  3.013                 1.320                   1.426 ¹)
NIK niet-ingezetenen                                                                       1.077                   730                     366 ¹)
NIK niet-ingezetenen t/m 17 jaar                                                             276                   210                       263
Uittreksel BRP                                                                               778                   750                       698
Afschrift Burgerlijke Stand                                                                  506                   400                       336
Verklaring Omtrent Gedrag (VOG)                                                              409                   600                       302
Vestiging inwoners, per 1.000 inwoners                                                       49,9                  55,3                     52,3
Vertrek inwoners, per 1.000 inwoners                                                         48,6                  55,3                     48,6

¹) In 2014 is de geldigheidstermijn van reisdocumenten veranderd van 5 jaar naar 10 jaar

6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                                 Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                              plaatsgevonden?
Goede klanttevredenheid over:          Via de, op het toptaken-principe ingerichte, gemeentelijke website is inzicht verkre- Continu
 de geleverde producten en             gen in de actuele behoefte aan producten, diensten en informatie en is de dienst-
  diensten                              verlening en communicatie zoveel mogelijk op die actuele behoefte ingericht.
 de kanalen waarlangs de pro-         De kwaliteit van onze dienstverlening waarop inwoners mogen rekenen is vastge-        Continu
  ducten en diensten worden             legd in een zogenaamd kwaliteitshandvest. De hierin opgenomen servicenormen
  aangeboden (internet, balie, te-      zijn – waar mogelijk – gemonitord en op basis van de uitkomsten bijgestuurd.
  lefoon, etc.)                        Het werken op afspraak is in het kader van de klanttevredenheid ook in 2019           2019
 de afhandeltermijnen                  tweewekelijks gemonitord. Er is zo effectief mogelijk gebruik gemaakt van de be-
 het contact met de gemeente           schikbare tijd en er is terughoudend, maar klantgericht omgegaan met spoedgeval-
 de communicatie vanuit de ge-         len. In echte spoedgevallen is maatwerk geboden voor de klant. Ook zijn afspraak-
  meente, zowel proactief als re-       herinneringen verstuurd. Door deze maatregelen is het aantal ‘no shows’ over het
  actief                                geheel van het producten- en dienstenpakket bezien onder de 10% gebleven.
 het informatieaanbod                 Verdere doorontwikkeling van het klantcontactsysteem heeft slechts beperkt kun-       2019
 de prijs/kwaliteit verhouding         nen plaatsvinden als gevolg van:
                                        - het nog niet naar behoren werken van het in november 2018 ingevoerde
                                            nieuwe zaaksysteem;



Deel I - 64 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                             Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                        Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                        plaatsgevonden?
                                        -    het achterblijven van de ontwikkeling van de afdeling Bedrijfsvoering van
                                            het Servicecentrum MER waar beheer, service en advies van het taakveld
                                            I&A is ondergebracht
Een bestendig niveau van digitale   Het niveau van 2018 is vastgehouden en op onderdelen verbeterd (bijv. invoering 2019
of online dienstverlening.          Fixi-app). Verdere doorontwikkeling heeft slechts beperkt kunnen plaatsvinden
                                    door:
                                    - het nog niet naar behoren werken van het in november 2018 ingevoerde
                                         nieuwe zaaksysteem;
                                    - het achterblijven van de ontwikkeling van de afdeling bedrijfsvoering van het
                                         Servicecentrum MER waar beheer, service en advies van het taakveld I&A is
                                         ondergebracht.
Een beperkt doorontwikkeld e-       Het niveau van 2018 is vastgehouden en op onderdelen doorontwikkeld (bijvoor- 2019
portaal.                            beeld uitbreiding e-formulieren). Verdere doorontwikkeling heeft slechts beperkt
                                    kunnen plaatsvinden door:
                                    - het nog niet naar behoren werken van het in november 2018 ingevoerde
                                         nieuwe zaaksysteem;
                                    - het achterblijven van de ontwikkeling van de afdeling Bedrijfsvoering van het
                                         Servicecentrum MER waar beheer, service en advies van het taakveld I&A is
                                         ondergebracht.
Een geborgd kwaliteitsniveau van    Om regie te (blijven) voeren op de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening Continu
de dienstverlening die namens de    aan onze klanten is geïnvesteerd in een goede samenwerking en afstemming
gemeente wordt verricht door uit-   met uitvoeringsorganisaties, met name de afdelingen Omgevingsdienst en Soci-
voeringsorganisaties, zoals o.a.    aal Domein van het Servicecentrum MER.
Servicecentrum MER.                 Uitvoeringsorganisaties zijn opdrachtnemers en leveren onder verantwoordelijk-
                                    heid van de gemeente prestaties. De gemeente bepaalt als opdrachtgever de
                                    vereisten waaraan de prestaties en de dienstverlening moeten voldoen en maakt
                                    hierover afspraken met de uitvoeringsorganisaties, bijvoorbeeld in de vorm van
                                    uitvoeringsprogramma’s. Het denken vanuit de klant staat hierbij centraal.
    Cittaslow
Gebruik van ICT in de ontwikkeling van interactieve diensten voor de inwoners en de toeristen
Digitale dienstverlening die doorlo- Er is gemonitord dat de gemeentelijke website ook in 2019 voldeed aan de eisen van   Continu
pend voldeed aan geldende voor-      de webrichtlijnen/DigiToegankelijk (WCAG 2.0).
schriften (o.a. webrichtlijnen).



Deel I - 65 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
6. Doorontwikkeling (e)dienstverlening                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                             Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                        Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                          plaatsgevonden?
Meer gebruik van digitale dienst-     Door de inzet van de website, gebaseerd op toptaken, konden inwoners meer en beter Continu
verlening door inwoners en digitale   digitaal zaken doen met de gemeente. Dit droeg bij aan de doorontwikkeling van onze
communicatie aan inwoners .           online dienstverlening en communicatie. De belasting van de analoge en gedrukte
                                      kanalen (balie, telefoon en post) is hierdoor verminderd. Daarnaast is voor actuele
                                      berichten steeds meer gecommuniceerd via social-media (Facebook en Twitter) waar-
                                      door de interactie met inwoners is vergroot. Tevens waren raads- en collegeleden
                                      actief via diverse sociale media. In alle communicatie is steeds verwezen naar de digi-
                                      tale kanalen om het gebruik ervan te promoten. Steeds meer inwoners zijn gebruik
                                      gaan maken van onze online dienstverlening.
                                      Voor het overige is het digitale dienstverleningsniveau van 2018 vastgehouden en
                                      heeft verdere doorontwikkeling slechts beperkt kunnen plaatsvinden door:
                                       - het nog niet naar behoren werken van het in november 2018 ingevoerde nieuwe
                                          zaaksysteem;
                                       - het achterblijven van de ontwikkeling van de afdeling Bedrijfsvoering van het Servi-
                                          cecentrum MER waar beheer, service en advies van het taakveld I&A is onderge-
                                          bracht.
Doorlopende actuele digitale in-      Via de gemeentelijke website is in nauwe samenwerking met de toeristische onder-         Continu
formatievoorziening                   nemers in onze gemeente actuele basisinformatie aangeboden over de mogelijkheden
aan de toerist.                       voor de toerist in de gemeente.


Indicatoren/kengetallen                                               Realisatie 2018 ¹)           Begroting 2019      Realisatie 2019 ¹)
¹) In 2018 en 2019 heeft geen onderzoek ‘Waarstaatjegemeente’ plaatsgevonden. Voor de toekomst wordt opnieuw onderzoek gedaan naar een ma-
   nier om de klanttevredenheid real-time te meten. Voor 2018 en 2019 zijn nu geen indicatoren beschikbaar.




Deel I - 66 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde   Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019       2019

                                            Lasten         7.036.511        8.263.939   8.870.202
                                             Baten           718.600          699.605     897.980
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten        6.317.911        7.564.334   7.972.222

                                 Storting reserves            16.000           16.000      16.000
                             Onttrekking reserves             28.000           28.000      28.000
                          Mutaties van de reserves          - 12.000         - 12.000    - 12.000

                                      Totaal lasten        7.052.511        8.279.939   8.886.202
                                      Totaal baten           746.600          727.605     925.980
                            Gerealiseerde resultaat        6.305.911        7.552.334   7.960.222




Deel I - 67 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>7.1 Bevolking en bestuur




Deel I - 68 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>7.2 Openbare orde en veiligheid
Doelstelling                                      Paragrafen                                      Reikwijdte
Een veilige leefomgeving voor de inwoner.         - Lokale heffingen                              Het programma Openbare orde en veiligheid
                                                  - Weerstandsvermogen en risicobeheersing        omvat de volgende producten:
Speerpunten 2019 – 2022                           - Bedrijfsvoering                               - Bijzondere wetten
De gemeenteraad heeft in 2018 het Integrale                                                       - Integraal veiligheidsbeleid
Veiligheidsbeleid 2019-2022 vastgesteld. Met      Verbonden partijen                              - Rampenbestrijding
het vaststellen van dit nieuwe beleid zijn de     -   Veiligheidsregio Limburg-Noord
speerpunten voor de nieuwe beleidsperiode         -   Antidiscriminatievoorziening Limburg
vastgesteld. De speerpunten zijn:                 -   Bureau Halt
- aanpak ondermijnende/georganiseerde             Reserves en voorzieningen
    criminaliteit                                 Geen
- Veilige en leefbare wijken en kernen
- Overlast, geweld op het snijvlak van Zorg &
    Veiligheid
                                            Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders
-   Algemeen Plaatselijke Verordening (APV)       -   Dekkingsplan Veiligheidsregio Limburg-      -   Rampenbestrijdingsplan hoogwater Maas
-   Beleidsplan Veiligheidsregio Limburg-Noord        Noord Evenementenbeleid                     -   Regionaal Crisisplan
-   Beleidsregel aanpak overlast                  -   Horecaconvenant                             -   Repressief brandweerorganisatieplan versie
-   BIBOB-beleid                                  -   Integraal veiligheidsbeleid                     2.0
-   Brandbeveiligingsverordening 2012             -   Jaarplan Veiligheidshuis                    -   Verordening brandveiligheid en hulpverle-
-   Coffeeshopbeleid                              -   Jaarplan buurtbemiddeling                       ning
-   Convenant geïntegreerde aanpak georgani-      -   Noodverordening ex artikel 176 GW           -   Verordening binnentreden ter uitvoering van
    seerde misdaad                                -   Opleidings- en oefenactiviteitenplan            noodverordeningen
-   Damoclesbeleid (bestuurlijke aanpak over-     -   Procesbeschrijving Tijdelijk Huisverbod     -   Uitvoeringsplan Burgernet
    treding Opiumwet)                             -   Prostitutiebeleid

1. Bijzondere wetten                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                      Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                     tie plaatsgevonden?
Een veilige omgeving zonder over-    De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) Continu
last en gevaar voor de omgeving.      is ingezet bij risicovergunningen. In 2019 hebben 8 Bibob-toetsen plaatsgevon-
Geen illegale praktijken en het       den.
beperken van risico’s.
Bestuurlijke aanpak van overtre-       In 2016 is het Damoclesbeleid Echt-Susteren aangescherpt. Bij overtredingen       Continu
dingen van de Opiumwet (naast de        van de Opiumwet wordt niet meer gewaarschuwd maar wordt bij zowel woningen
strafrechtelijke aanpak).               als lokalen direct gesloten. Deze bestuursrechtelijke maatregelen zijn bij alle

Deel I - 69 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>7.2 Openbare orde en veiligheid
1. Bijzondere wetten                                                                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                     Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                  Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                  tie plaatsgevonden?
                                      overtredingen van de Opiumwet uitgevoerd. In 2019 zijn 14 panden gesloten.


Indicatoren/kengetallen                                                         Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Percentage Bibob-toetsen naar aanleiding van beleidsuitgangspunten. O.a.
afhankelijk van aangevraagde (risico)vergunningen.                                     100%                   100%                  100%
Percentage bestuursrechtelijke maatregelen uitgevoerd n.a.v. overtredingen
van de Opiumwet. O.a. afhankelijk van de door de politie geconstateerde over-
tredingen.                                                                             100%                   100%                  100%


2. Integraal veiligheidsbeleid                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                          Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
Geen ondermijnende en georgani-      17 integrale handhavingsacties door het Flexteam hebben plaatsgevonden.          Continu
seerde criminaliteit.                Alle exploitatie- en drank- en horecavergunningen zijn in het kader van de Wet
                                      Bibob gescreend.
                                     In het Lokaal Overleg zijn 66 casussen behandeld voor de bestuurlijke aanpak
                                      ondermijnende en georganiseerde criminaliteit.
                                     Er hebben bijeenkomsten plaatsgevonden om de bewustwording te vergroten bij
                                      ambtenaren/bestuurders, ondernemers en bewoners over mogelijke bedreigin-
                                      gen of signalen daarvan.
Geen vermogenscriminaliteit/High     De persoonsgerichte aanpak van (mogelijke) daders heeft plaatsgevonden via       Continu
Impact Crimes.                        het Veiligheidshuis
                                     Er hebben 6 bewonersavonden plaatsgevonden om woninginbraken tegen te
                                      gaan
                                     Buurtpreventieteams zijn ingezet
                                     Burgernet is ingezet
                                     Het toezicht in de openbare ruimte is verbeterd door structurele borging van
                                      informatie-uitwisseling tussen BOA’s en politie
Geen woonoverlast, bedreigingen      De persoonsgerichte aanpak van (mogelijke) daders heeft plaatsgevonden via       Continu
en geweld in de kernen.               het Veiligheidshuis


Deel I - 70 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>7.2 Openbare orde en veiligheid
2. Integraal veiligheidsbeleid                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                          Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
                                        Buurtbemiddeling is ingezet
                                        Buurtpreventieteams zijn ingezet
                                        De Wet tijdelijk huisverbod is ingezet
Aanvaardbare jeugdgroepen bin-          Door het JOES (Jongerenoverleg Echt-Susteren) is de aanpak van jongerenover-      Continu
nen Echt-Susteren en geen jeugd-         last tegengegaan. hinderlijke- en overlastgevende jeugdgroepen zijn aangepakt
overlast.
Veiligheid bij bedrijventerreinen,      Het Keurmerk Veilig Ondernemen De Berk is voortgezet                              Continu
winkelgebieden en evenementen.          Er is toezicht gehouden op het naleven van exploitatie-, Drank- en Horeca, en
                                         evementenvergunningen
Fysieke veiligheid.                     Infrastructurele verkeersmaatregelen, voorlichting en educatie en handhaving      Continu
                                         hebben plaatsgevonden om de verkeersveiligheid te verhogen
                                        Er is toezicht gehouden en gehandhaafd voor een brandveilig gebruik
                                        De kwaliteit repressie/incidentenbestrijding is verbeterd door onder andere het
                                         openstellen van de operationele grenzen
                                        Het extern veiligheidsbeleid
Geen agressie tegen overheids-          Er is gemeld geregistreerd opgevolgd naar aanleiding van incidenten volgens de    Continu
ambtenaren.                              vastgestelde nota integere en veilige dienstverlening
    Cittaslow
Betrokkenheid inwoners bij een          In 2019 is er één nieuw buurtpreventieteam bijgekomen. De bestaande buurtpre-     Continu
leefbare en veilige woonomgeving.        ventieteams zijn door de gemeente ondersteund en gefaciliteerd.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Aantal verwijzingen Halt per 10.000 jongeren                                                  93                   < 70                    ¹)
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners                                                  0,5                   < 0,5                   ¹)
Aantal geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners                                                  3,6                     <4                    ¹)
Aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners                                             3,8                     <3                    ¹)
Aantal vernielingen en beschadigingen per 1.000 inw.                                         4,1                   < 3,5                   ¹)
Overige²)
Aantal geanalyseerde casussen Lokaal Overleg RIEC                                            51                      90                   66
Percentage bewoners dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen woonbuurt ³)              20%                   < 20%                     -
Aantal gerealiseerde buurtpreventieteams                                                     25                      24                   26

Deel I - 71 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>7.2 Openbare orde en veiligheid
Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018         Begroting 2019      Realisatie 2019
Percentage bewoners dat deelneemt aan burgernet                                             17,9%                     17%               18,1%
Aantal casussen Veiligheidshuis (Top X aanpak, vanaf 2015)                                       5                   ≥ 1%                    5
Percentage succesvolle buurtbemiddelingen                                                    80%                      75%                 71%
Aantal hinderlijke-/ overlastgevende-/ criminele jeugdgroepen                                    0                       0                   0

¹)De gegevens 2019 uit Waarstaatjegemeente waren nog niet beschikbaar zijn op het moment van schrijven.
²) Met het vaststellen van het Integraal veiligheidsplan 2019-2022 zijn de indicatoren over deze periode gewijzigd.
³) Bron: Veiligheidsmonitor 2017/2018. Deze monitor wordt één keer in de vier jaar uitgevoerd.

3. Rampenbestrijding                                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                            Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?

Een volledig opgeleide en beoe-       Het opleiding- en oefenplan is uitgevoerd. Alle sleutelfiguren hebben geoefend. Om-   Continu
fende rampbestrijdingsorganisatie.    dat er 2 oefeningen hebben plaatsgevonden in plaats van 1 zijn de crisisbeheer-
                                      singsoefeningen van de sleutelfiguren ook verdubbeld (van 5 naar 10).


Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018         Begroting 2019      Realisatie 2019
Aantal crisisbeheersingsoefeningen bevolkingszorg                                                1                       1                   2
Aantal crisisbeheersingsoefeningen sleutelfiguren                                                5                       5                  10
Aantal opleidingen bevolkingszorg                                                               10                     10                   10




Deel I - 72 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>7.2 Openbare orde en veiligheid
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde   Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019       2019

                                            Lasten         2.334.804        2.702.208   2.656.530
                                             Baten            98.900           98.900     107.177
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten        2.235.904        2.603.308   2.549.353

                                 Storting reserves                 -                -           -
                             Onttrekking reserves                  -                -           -
                          Mutaties van de reserves                 -                -           -

                                      Totaal lasten        2.334.804        2.702.208   2.656.530
                                      Totaal baten            98.900           98.900     107.177
                            Gerealiseerde resultaat        2.235.904        2.603.308   2.549.353




Deel I - 73 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>7.2 Openbare orde en veiligheid




Deel I - 74 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
Doelstelling                                              Paragrafen                                          Reikwijdte
-     Aanleggen en zo optimaal mogelijk behe-             - Lokale heffingen                                  Het programma beheer openbare ruimte omvat
      ren, onderhouden en reinigen van wegen,             - Weerstandsvermogen en risicobeheersing            de volgende producten:
      andere openbare verhardingen, straatmeu-            - Onderhoud kapitaalgoederen                        1. Wegen
      bilair, groen- en landschapsvoorzieningen,          -     Bedrijfsvoering                               2. Riolering en waterhuishouding
      rioleringen en waterlopen met bijbehorende                                                              3. Verkeer
      kunstwerken.                                                                                            4. Openbaar groen
-     Beheer van gemeentelijke accommodaties.             Verbonden partijen                                  5. Natuur en landschap
-     Optimaliseren van de inzameling en verwer-          -     Reinigingsdienst (RD) Maasland                6. Openbare verlichting
      king van de afvalstoffen.                           -     Openbaar lichaam Duits-Nederlands             7. Civieltechnische kunstwerken
                                                                Grenspark Maas-Schwalm-Nette                  8. Gladheidsbestrijding
    Gebiedsgericht werken in de buitendienst              -     Vereniging Afvalsamenwerking Limburg          9. Rioolheffing
    Door te werken volgens het principe 'dicht bij de           (ASL)                                         10. Afvalverwijdering en -verwerking
    inwoner’, worden de dagelijkse onderhoudswerk-        -     Waardevol Cultuur Landschap (WCL)             11. Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht
    zaamheden in het openbaar gebied snel, klantge-
    richt en efficiënt uitgevoerd. Om deze werkwijze te   Reserves en voorzieningen                           12. Duurzaamheid
    kunnen volgen, is het grondgebied verdeeld in drie    -     Reserve wegen                                 13. Geo-informatie
    gebieden: Echt, Susteren en het buitengebied. Per     -     Reserve fietspad Heerdstraat                      Duurzaamheid
    gebied is een gebiedsopzichter aangewezen, die        -     Voorziening vervangen bruggen Vloedgraaf          Duurzaamheid is geen doel op zich, maar maakt
    overzicht heeft van alle werkzaamheden in zijn        -     Voorziening wegen                                 integraal onderdeel uit van beleid en uitvoering. Er
    gebied. De gebiedsopzichters van de buitendienst      -     Voorziening toekomstige vervangingsinves-         is sprake van een nuchtere en realistische aanpak,
    nemen direct contact met de inwoners op bij klach-          tering riolering 44 1d                            waarbij de kosten in verhouding moeten staan tot
    ten en meldingen. Voor de vakdisciplines wegen,       -     Voorziening groot onderhoud riolering 44 1c       de baten (economisch-, maatschappelijk- en milieu-
    groen, riolering en afval zijn toezichthouders aan-                                                           rendement voor de korte of lange termijn).
                                                          -     Voorziening afvalverwijdering en –
    gewezen.
    De dagelijkse onderhoudswerkzaamheden in het                verwerking
    openbaar gebied worden verricht door een markt-           Algemeen
    partij en het Serviceteam Echt-Susteren. De ge-           Er vindt afstemming plaats van de beheerpro-
    meente blijft werken aan het verbeteren van de            gramma’s van groen, wegen, riolering en het
    service aan zijn inwoners.                                meerjarig investeringsprogramma met het ver-
                                                              keers- en vervoersbeleid.

Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders
-     Afvalstoffenverordening Echt-Susteren 2019          -     Nota Heffingen 2010                           -      Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025
-     Algemeen Plaatselijke Verordening (APV)             -     Openbare verlichting: Beleidsplan Openbare           Ontwikkelen met kwaliteit
-     Beheersverordening gemeentelijke begraaf-                 Verlichting 2013 – 2017/2018
      plaatsen 2014                                       -     Regeling kwijtschelding gemeentelijke be-
-     Civieltechnische kunstwerken: Uitvoerings-                lastingen
      plan civieltechn. kunstwerken 2016-2020             -


Deel I - 75 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
Gemeentelijke wet- en regelgeving en beleidskaders
-   Verordening aansluitvoorwaarden riolering    Groen:                                             Verkeer:
    2003                                         - Bomennota Echt-Susteren (2007)                   Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan 2016-
-   Verordening op de afvoer van hemelwater      - APV                                              2025 (GVVP)
    en grondwater                                - herziening kapbeleid 2008
-   Verordening op de heffing en invordering     - waardevolle bomenlijst 2008                      Wegen:
    afvalstoffenheffing en reinigingsrechten     - nota Regie op Groen 2016                         - Wegbeheerplan 2017-2021;
-   Verordening op de heffing en invordering     - Groenbeheerplan 2019-2023                        - Meerjarig Investeringsplan 2018-2021 (on-
    regelende tarieven wegens dienstverlening                                                         derdeel van deze begroting)
    aan derden                                   Riolering en Water:
                                                 - Waterketenplan 2017-2021;                        Afval:
                                                 - Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2017-          Van Afval Naar Grondstoffen 2019-2022
                                                     2021
                                                 - Verordening op de heffing en invordering
                                                     rioolheffing

1. Wegen                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                          Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                     plaatsgevonden?
    Cittaslow
Een acceptabel kwaliteitsniveau van de inrichting van de openbare ruimte
 Goede kwaliteit van de openba-  Uitvoeren van onderhoud aan verhardingen en de jaarlijkse visuele inspectie volgens    Geheel 2019
  re ruimte                          de vigerende wegbeheernota 2017-2021.
 Maximale oprekking levensduur  Verdelen van het onderhoud in klein en groot onderhoud van volgens de regels.
  van verharding tegen minimale    Onderhouden van de verhardingen op het vastgestelde kwaliteitsniveau ‘basis’.
  kosten
 Waarborg veilig gebruik weg


Indicatoren/kengetallen                                                           Realisatie 2018         Begroting 2019        Realisatie 2019
Lengte verharde wegen                                                                   335                    337                    337
Waarvan binnen bebouwde kom                                                             168                    169                    169
Waarvan buiten bebouwde kom                                                             167                    168                    168
Lengte onverharde wegen                                                                 136                    135                    135




Deel I - 76 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
2. Riolering en waterhuishouding                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                           Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                      plaatsgevonden?
    Cittaslow
Bescherming van de waterkwaliteit
Voldoen aan en borgen van de        Het onderhoud wordt structureel uitgevoerd. Concreet betekent dit:                     Continu
wettelijke eisen van waterkwaliteit Middels preventieve en curatieve maatregelen het bestaande stelsel van vuil- en
                                    regenwaterriolen en randvoorzieningen onderhouden zoals:
                                     Reinigen van kolken;
                                     Repareren van aansluitleidingen;
                                     Reinigen en inspecteren van riolen;
                                     Maaien van hemelwaterbuffers;
                                     Onderhouden van rioolgemalen;
                                     Repareren van hoofdriolen;
                                     Verwijderen van wortels uit de riolering.
Integrale rioleringszorg en minder  Tijdens infrastructurele werken zijn bergingsvoorzieningen en infiltratierioleringen   Continu
overstorten volgens Kader Richtlijn aangelegd.
Water (KRW)
Scheiding waterstromen naar         Tijdens infrastructurele werken zijn gemengde rioleringen vervangen door schoon-       Continu
schoon en vuil ter voorkoming van   water- en vuilwater riolen om vervuiling en verdroging tegen te gaan en de behande-
vervuiling en verdroging en betere  ling van afvalwater beter te beheersen.
beheersing van afvalwater..
Verminderen wateroverlast in de      Verhard oppervlak afgekoppeld van de riolering en de aanleg van bergingsvoor-        Continu
leefomgeving en verminderen van          zieningen tijdens integrale infrastructurele werken;
verdroging van de ondergrond.        Subsidie verstrekt aan particulieren voor afgekoppeld verhard oppervlak
Goede afwatering, met name in het  Opschonen en maaien van zaksloten en (watervoerende) greppels, daar waar               Continu
buitengebied, zonder wateroverlast      noodzakelijk.
en schade.




Deel I - 77 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Riool in gemeente (totaal vuil- en schoon water) in km                                     266                   267,1                   269,2
Riool te vervangen (vuil water) in km                                                      1,5                     2,5                      2,6
Aanleg schoon water riool in km                                                            1,5                     2,1                      2,1


3. Verkeer                                                                                                                        Portefeuillehouder
                                                                                                                            Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                             Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                              plaatsgevonden?
    Cittaslow
Verkeers- en vervoersbeleid
 Toename van de verkeersveilig-        Echterstraat en gedeelte Sint Joosterweg in Hingen afgewaardeerd tot 30km zone.       3e kwartaal 2019
  heid, bereikbaarheid en door-         Kerkveldsweg Oost in Echt afgewaardeerd tot 30km zone.                                4e kwartaal 2019
  stroming van het verkeer.             Enkele wegen buiten de bebouwde kom van Illikhoven en Roosteren afgewaardeerd         2e kwartaal 2019
 Duidelijke structuur en bijbeho-       tot 60km zone.
  rende inrichting van de wegen.        De gemeenteraad is door een RIB geïnformeerd over de stand van zaken uitvoering       1e kwartaal 2019
 Verhoging van de leefbaarheid.         Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2016-2025.
                                        De gemeenteraad is door een RIB geïnformeerd over de ‘pilot verkeersmaatregelen’      4e kwartaal 2019
                                         in de Lariksstraat in Echt.
                                        Gestart met de voorbereiding voor optimalisatie van de verkeerssituatie Maasbrach-    3e – 4e kwartaal 2019
                                         terweg Berkelaar in samenspraak met de aanwonenden.
                                        Inventarisatie van verkeersborden met als doel het saneren van verkeersborden is      2e – 4e kwartaal 2019
                                         nagenoeg afgerond.
                                                                                                                               Continu
                                        Waar mogelijk zijn, met een integrale aanpak van het beheer van de openbare
                                         ruimte, verkeersproblemen opgelost bij wegreconstructies om zo synergie te be-
                                         reiken en kosten te besparen.
                                                                                                                               2e en 3e kwartaal 2019
                                        Belijning en wegmarkeringen zijn onderhouden en waar nodig vernieuwd.
                                                                                                                               Maandelijks
                                        Overleg met inwoners en politie/handhaving tijdens het verkeersspreekuur.             Continu
                                        Overleg met (regio)gemeenten, Provincie en Rijkswaterstaat over de doorstro-
                                         ming en bereikbaarheid tijdens calamiteiten op de A2/A73.                             Continu
                                        Diverse interne en externe meldingen over verkeersknelpunten zijn onderzocht,
                                         geanalyseerd, gemonitord en waar mogelijk/nodig opgelost.
Langzame verkeersroutes
Optimale verkeersveiligheid voor        Rode fietsstroken aangebracht in een gedeelte van de Sint Joosterbaan in Hingen.      3e kwartaal 2019



Deel I - 78 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
3. Verkeer                                                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                                           Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?             Wat hebben we ervoor gedaan?                                                              Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                             plaatsgevonden?
kwetsbare verkeersdeelnemers.       De Heerdtraat in Sint Joost voorzien van een vrijliggend fietspad.                       2e - 3e kwartaal 2019
                                                                                                                               e    e
                                    De Susterderweg – Gouverneur Houbenstraat in Nieuwstadt voorzien van vrijliggende 1 - 3 kwartaal 2019
                                      fietspaden.
                                    Aanbrengen van een middengeleider in de Nobelweg in Echt ter hoogte van de New-          2e kwartaal 2019
                                      tonweg ter verbetering van de oversteekbaarheid voor langzaam verkeer.
                                    Realisatie van twee extra oversteekplaatsen in de Peijerstraat in Echt ter hoogte van    3e kwartaal 2019
                                      de Dokterweg en Gildelaan.
                                    De positie van de voetganger in de Salvatorstraat, Kloosterstraat en Salvatorplein in
                                      Susteren is beter aangeduid in het wegbeeld.                                            4e kwartaal 2019
                                    De herinrichting van de kruising Peijerstraat-Peutenweg-Stationsweg is doorgescho-
                                      ven naar 2020. De voorbereiding vergt meer tijd door afstemming met politie, fietsers-  3e en 4e kwartaal 2019
                                      bond, ProRail en bewoners.
                                    Voortzetting van de samenwerking tussen de gemeente en alle basisscholen en
                                      het voortgezet onderwijs zoals die is vastgelegd in het verkeersveiligheidsconve- Continu
                                      nant.
                                    Voor de senior- weggebruikers zijn opfriscursussen aangeboden. Hier is weer
                                                                                                                              2e en 3e kwartaal 2019
                                      veel gebruik van gemaakt.
                                    Voor de senior- weggebruikers is een e-bike training aangeboden. Hier is veel
                                                                                                                              3e kwartaal 2019
                                      gebruik van gemaakt.
                                    De Provincie Limburg heeft het onderzoek naar onveilige fietsoversteken op pro- 1e – 4e kwartaal 2019
                                      vinciale wegen binnen de gemeente nog niet uitgevoerd. Hier is door de gemeen-
                                      te wel regelmatig om gevraagd. Wij houden de vinger aan de pols.
Fietsenstalling bij overstappunten
Optimalisatie in het faciliteren en  Bij NS-station Echt zijn ca. 20 fietswrakken weggehaald door de gemeente in sa-     3e kwartaal 2019
reguleren van fietsparkeren.          menwerking met handhaving. Station Echt heeft voldoende stallingsmogelijkheden
                                      voor fietsen. Parkeren buiten de rekken wordt tegengegaan door het plaatsen van
                                      waarschuwingsborden.


Indicatoren/kengetallen ¹) ²)                                                      Realisatie 2018        Begroting 2019          Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Ziekenhuisopname na verkeersongeval met een motorvoertuig (aantal)                        22                      -                      18
Verkeersongevallen met een gewonde fietser (aantal)                                       6                       -                      1


Deel I - 79 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
Indicatoren/kengetallen ¹) ²)                                                         Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Overige
Dodelijke ongevallen (aantal)                                                                4                        -                      0

¹) Inclusief provinciale en nationale wegen. Cijfers kunnen afwijken van de werkelijke situatie (registratiegraad van verkeersongevallen).
²) Bron: ViaStat

4. Openbaar groen                                                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                              Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Herstel/verwezenlijking van een groene ruimte met kwaliteit
Kwaliteit- en onderhoudsniveau voor  Het planmatig onderhouden van openbaar groen aan de hand van diverse onder-                Continu
het openbaar groen zoals door de      houdscontracten. Het openbare groen wordt op de onderdelen binnen de bebouwde
raad vastgesteld.                     kom op niveau B (basis) en buiten de bebouwde kom op niveau C (laag) onderhouden
                                      en volgens de meetlat van de Kwaliteitscatalogus Openbare Ruimte (KOR) van het
                                      CROW beoordeeld.
                                     Met de onderhoudsaannemer is geconcludeerd dat het combineren van verschillende            2019
                                      technieken zoals vegen, borstelen en hete lucht voor het bestrijden van onkruid op
                                      verhardingen vooralsnog de juiste en meest effectieve methode is.
                                     Verankeren van de plantdichtheid in contracten bij reconstructieve en/of sectorale
                                      groenprojecten. Dit leidt tot het sneller sluiten van plantsoenen en op termijn het        Continu
                                      verminderen van onderhoudsbeurten.
                                     In 2019 is gestart met het opwaarderen van diverse slechte onderhoudsvakken
                                      volgens het groenbeheerplan 2019 – 2023. Ook zijn integraal projecten opgepakt             2019
                                      om overige onderhoudsaspecten (onderhoud wegen, waterbeheer) in combinatie met
                                      groen en speelruimte op te waarderen. Voorbeelden daarvan zijn Gelrehof, In de
                                      Mèhre en de Majoor Evanslaan.
Een openbare ruimte die voorziet     Bij integrale, sectorale of reconstructieve projecten is er rekening gehouden met       Continu
in de behoeften van de bewoners       de functievervulling en het gewenste gebruik van de inrichting van het openbaar
                                      gebied. Door participatieve samenwerking met inwoners worden plannen op ba-
                                      sis hiervan samen uitgewerkt.
Beheer en aanpak van invasieve       Uit een kleinschalige pilot is gebleken dat niet één middel geschikt middel is voor     Continu
exoten                                het bestrijden van invasieve exoten, in het bijzonder de duizendknoop. Daarom
                                      worden verdere marktontwikkelingen afgewacht en waar nodig op geanticipeerd.


Deel I - 80 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
4. Openbaar groen                                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                            Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
                                      inwoners hebben op een centraal meldpunt locaties van invasieve exoten door-
                                      gegeven. Deze locaties zijn vervolgens geïnventariseerd en gepubliceerd op de
                                      gemeentelijke website. Vooralsnog gaat gemeente uit van de tactiek ‘beheersen
                                      voor bestrijden’.
                                     Met samenwerkende terreinbeheerders is op initiatief van de provincie Limburg
                                       een overleg gepland dat begin 2020 wordt gehouden. Uit dat overleg moet een
                                       meer gecoördineerde aanpak volgen.
Openbare ruimte die op basis van  Inrichting en gebruik van de openbare ruimte wordt beter op elkaar afgestemd. 2019
het speelruimtebeleidsplan voorziet   Voorbeeld hiervan is de realisatie van drie nieuwe speelruimteprojecten in Maria
in sporten, bewegen en ontmoeten      Hoop, In de Bandert in Echt en In de Bongerd in Nieuwstadt.
Vergroting van het gemeentelijk      Door een succesvolle plantregeling voor inwoners van Echt-Susteren te organi- 2019
bomenareaal met 500 bomen             seren zijn er 1.340 fruitbomen en 1.420 fruitstruiken uitgeleverd. Hiermee is
                                      ruimschoots het doel behaald om het bomenareaal in onze gemeente te vergro-
                                      ten en de biodiversiteit te bevorderen. Ook zijn gekoppeld aan deze plantregeling
                                      in het najaar een tweetal snoeicursussen georganiseerd.
Veilig bomenareaal                   In 2019 heeft geen VTA-inspectie plaatsgevonden aangezien deze maar 1 x per 3 jaar  3e kwartaal 2019
                                      noodzakelijk is. Deze staat gepland voor 2020. Wel zijn andere onderzoeken uitge-
                                      voerd bij gemeentelijke bomen en bij waardevolle bomen bij particulieren. De daaruit
                                      voortgekomen maatregelen zijn uitgevoerd.
                                     In het kader van het regulier plantmatig onderhoud zijn snoeimaatregelen uitgevoerd  2019
                                      in Susteren (Heide), Sint Joost en Koningsbosch .
Bestendig beheer groenvoorzie-       Gebruik makend van geüpdatete natuurwaardekaarten en stappenplan, geeft de Continu
ningen in relatie tot de Wet Na-      gemeente invulling aan haar verantwoordelijkheid voor bestendig beheer groen-
tuurbescherming.                      voorzieningen volgens de Wet Natuurbescherming.
Herstel/verwezenlijking van een      Binnen de scope van de kadernota groen zijn reguliere inboetwerkzaamheden 2019
groene ruimte met kwaliteit           verricht en zijn enkele groene ruimten het afgelopen jaar gerenoveerd / opge-
                                      knapt. Enkele voorbeelden zijn Gelrehof en Edith Steinstraat in Echt, Majoor
                                      Evanslaan en park In de Mèhre in Susteren en Op Kantoer in Maria Hoop. Door
                                      de kastanjebloedingsziekte is gestart met de eerste fase van laanvervanging
                                      langs de Bergweg en Waldfeuchterbaan in Maria Hoop.
Betrokkenheid van jongeren bij de  In Park In de Mèhre in Susteren is in samenwerking met basisschool In ’t Park uit 27 maart 2019
groene leefomgeving                   Susteren een succesvolle boomfeestdag gehouden.
Afname roekenoverlast                De roekenkolonie in Nieuwstadt was in 2019 kleiner dan voorgaande jaren en is  1e kwartaal 2019



Deel I - 81 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
4. Openbaar groen                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                           Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
                                       succesvol verjaagd met inachtneming van het gemeentelijk roekenbescher-
                                       mingsplan en bijbehorende ontheffing.
                                      Langs de Louerstraat te Susteren is in overleg en in samenwerking met de          September 2019
                                       particuliere eigenaren een ontheffingsaanvraag afgegeven conform de Wet na-
                                       tuurbescherming. Vervolgens zijn de aanwezige (slechte) populieren gekapt en
                                       de overlast gevende roekenpopulatie verjaagd.
Minimale overlast eikenprocessierups  In 2019 was de overlast door de eikenprocessierups groter dan voorgaande April t/m augustus
                                       jaren. Door een relatief warm voorjaar, een snellere ontwikkeling van de ei leg-
                                       sels en onvoldoende bladmassa (afname vraatmogelijkheden rups), heeft biolo-
                                       gische bestrijding niet het gewenste resultaat opgeleverd. Met grote curatieve
                                       inzet (wegzuigen nesten) zijn probleemlocaties vervolgens snel verholpen.


Indicatoren/kengetallen                                                              Realisatie 2018   Begroting 2019        Realisatie 2019
Openbaar groen (exclusief wegbermen)                                                      108 ha         108 ha                   108 ha
Wegbermen                                                                                 134 ha         134 ha                   134 ha
Bomenareaal (aantallen) 1)                                                                      ¹)       25.425                   25.709
Bos- en natuurterreinen                                                                   289 ha         289 ha                   289 ha
Georganiseerde speeltuinen 2)                                                                   9            10                        10
Volkstuinvereniging ³)                                                                          2             1                         1

¹) inclusief sportterreinen maar zonder particulier en Rijkswaterstaat; nieuw kengetal vanaf 2019
²) inclusief de reeds bestaande 8 speeltuinorganisaties
3
 ) inclusief eventuele aanverwante organisaties bijv. Limburgse Voedselbos Brigade




Deel I - 82 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
5. Natuur en landschap                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                                  Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
    Cittaslow
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
Duidelijk onderscheiden land-            In de structuurvisie Ontwikkelen met kwaliteit worden 6 landschapstypen onder-     continu
schapstypen.                              scheiden. De gemeente heeft inrichtings- en beheermaatregelen uitgevoerd om
                                          de specifieke kenmerken van de verschillende landschapstypen te benadrukken.
Rode ontwikkelingen (woningbouw,         De gemeente heeft op basis van de structuurvisie Ontwikkelen met kwaliteit en in   Continu
bedrijfsontwikkelingen) en grijze         de afzonderlijke bestemmingsplannen eisen gesteld aan de inpassing en com-
ontwikkelingen (infrastructurele          pensatie van rode en grijze ontwikkelingen.
projecten) die landschappelijk goed      In het kader van het provinciale programma Platteland in Ontwikkeling (PIO)
zijn ingepast of waarvoor groen-          is gestaag verder gewerkt met de gemeente Sittard-Geleen, Provincie Limburg
compensatie elders heeft plaats-          en gebiedsbeheerders waaronder WML en Waterschap Limburg om samen te
gevonden.                                 komen tot een integrale aanpak van projecten in de kernen en het buitengebied.
                                          Compensatie (leefbaarheid, natuur en landschap) voor rode en grijze ontwikke-
                                          lingen zoals de mogelijke ontwikkelingen van VDL Nedcar worden hiermee inte-
                                          graal aangepakt.
Soortenbescherming (o.a. dassen,         Volgens het beheerplan Natura 2000 t.b.v. de instandhouding van de populatie          Continu
amfibieën en vleermuizen).                ingekorven Vleermuizen (Europees beschermde soort) beheert en versterkt de
                                          gemeente lijnvormige beplantingen in het buitengebied (straal 8 km rondom Na-
                                          tura 2000 gebied Abdij Lilbosch- vml. klooster Maria Hoop).
                                          In verband hiermee zijn de door ziekte aangetaste lanen van de Waldfeuchter-          2019
                                          baan en de Bergweg in Maria Hoop inmiddels deels vervangen. De laanbeplan-
                                          ting van de Spikweg is met ca. 100 bomen volledig vernieuwd.
                                         Ook in 2019 is aandacht besteed aan beheer en onderhoud van gemeentevoor-             Continu
                                          zieningen ter bescherming van dassen en/of amfibieën.
Grensoverschrijdende projecten            De gemeente heeft de deelname aan de gemeenschappelijke regeling van het          Continu
over natuur en landschap en re-            Duits-Nederlandse Grenspark Maas-Swalm-Nette (grenspark MSN; zie ook pa-
creatief medegebruik                       ragraaf verbonden partijen) gecontinueerd.
Gevarieerd landschap met karakte-         De gemeente heeft gedurende 2019 weer samengewerkt met IKL.                       Continu
ristieke kleine landschapselemen-          Samen met scholen, inwoners, bedrijven en instellingen hebben IKL en de ge-
ten.                                       meente gewerkt aan ontwikkeling, beheer en instandhouding van o.a. hoog-
                                           stamboomgaarden, poelen, heggen en andere kleine landschapselementen in
                                           Echt-Susteren.
Bescherming van de biodiversiteit
Soortenrijke natuur en landschap-        Met het oog op de bevordering van de biodiversiteit heeft de gemeente conform         Continu


Deel I - 83 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
5. Natuur en landschap                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                                  Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
    Cittaslow
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                             Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
pen.                                    het gestelde in de Kadernota Groen bij renovatie of nieuwe inrichting nadrukke-
                                        lijk rekening gehouden met het toe te passen beplantingsassortiment, de wijze
                                        van inrichten en beheren.
                                       De gemeente heeft samen met een groep buurtbewoners aan een verbeterplan                2019
                                        (inrichting en beheer) voor het parkgebied van bestemmingsplan In de Mehre in
                                        Susteren gewerkt en belangrijke aanpassingen doorgevoerd.
                                       De gemeente werkt samen met een klankbordgroep aan een plan (inrichting en              2019-2020
                                        beheer) ter bevordering van de biodiversiteit van de gemeentelijke bermen en
                                        ruwe terreinen. In 2019 is voor een vijftal pilotlocaties onderzocht en gemonitord
                                        welke gevolgen de verschillende vormen van beheer hebben voor de omvang
                                        van het areaal en de soortenrijkdom. De resultaten worden in 2020 uitgewerkt.
                                       In het Beheerplan ‘Bos- en natuurterreinen 2014-2019’ is een indeling gemaakt           Continu
                                        naar bosfuncties. Gericht op de functievervulling heeft contractpartner BosWerkt
                                        specifieke beheermaatregelen uitgevoerd om de gewenst differentiatie in het
                                        gemeentelijke bosareaal te bereiken.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019           Realisatie 2019
Bos en –natuurbeheer in ha.                                                               289                    289                       289


6. Openbare verlichting                                                                                                        Portefeuillehouder
                                                                                                                        Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
    Cittaslow

Beheer en onderhoud losgekoppeld.   In 2019 is gestart met een nieuwe beheerpartij Nobralux en onderhoudspartij Spie.         2019
                                    Door het beheer en onderhoud per 1 januari 2019 van elkaar los te koppelen is meer
                                    stuurinformatie verkregen. Waardoor meer vertrouwd kan worden op de cijfers. Dit is ook
                                    zichtbaar in onderstaande kengetallen tussen de begroting en uitvoering van 2019 (verkla-



Deel I - 84 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
6. Openbare verlichting                                                                                                        Portefeuillehouder
                                                                                                                        Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
                                        ring verschil 2018 versus 2019)
                                        Door ieder onderdeel onder te brengen bij één marktpartij, is meer marktwerking ontstaan
                                        in zowel prijsvorming als dienstverlening. Het zogenaamde ‘Slager keurt zijn eigen vlees’
                                        principe is hierdoor niet meer mogelijk. Dit draagt bij aan de verdere professionalisering
                                        van de portefeuille openbare verlichting.
Leverantie duurzame ledverlichtings-    Middels een aanbestedingstraject is met een grote Nederlandse fabrikant van ledverlich- 2019
armaturen.                              ting een overeenkomst afgesloten voor de levering van duurzame led armaturen.
Veilig gevoel voor de inwoners in de    Uitvoering gegeven aan het nieuwe Beleidsplan Openbare Verlichting 2019 t/m 2023, Continu
openbare ruimte, bij het invallen van   waardoor een adequaat verlichtingsniveau ontstaat dat doelmatig en efficiënt beheerd
en tijdens de duisternis en een ver-    wordt. Concreet:
keersveilige omgeving.                      Het vervangen van armaturen ouder dan 20 jaar door nieuwe armaturen met LED
                                             lichtbronnen. De LED verlichting wordt waar mogelijk in de nachtelijke uren gedimd
                                             waardoor energie wordt bespaard maar toch een gelijkmatig verlichtingsniveau in de
                                             straten is.
                                            De opwaardering van openbare verlichting op plaatsen waar het verlichtingsniveau
                                             onvoldoende is.
Geen overbodige verlichting in de       Uitvoering gegeven aan het beleid om het aanzien van de openbare ruimte bij duis- Continu
openbare ruimte                         ternis te beschermen. De gemeente heeft het motto gehanteerd: Licht waar het
                                        moet, donker waar het kan. Met name in de buitengebieden is de duisternis van
                                        belang voor het dierlijke nachtleven. Mede daarom is de gemeente terughoudend
                                        met het verlichten van wegen in het buitengebied en wordt in het buitengebied geen
                                        openbare verlichting meer bijgeplaatst. Daar waar vanuit verkeers-en/of sociale vei-
                                        ligheid om signalering gevraagd wordt, gebeurt dit door oriëntatieverlichting. In het
                                        buitengebied zijn dit - in het kader van de sociale veiligheid - in principe alleen de
                                        fietspaden die op een school-thuisroute liggen.


Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018       Begroting 2019        Realisatie 2019
Energieverbruik lichtmasten (Kwh)                                                    1.173.658              1.109.400             1.143.000
Totaal aantal lichtmasten:                                                               8.125                  7.850                 8.148
 zonder LED                                                                             5.513                  4.960                 4.956
 met LED                                                                                2.612                  2.890                 3.192




Deel I - 85 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
7. Civieltechnische kunstwerken                                                                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                 Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?                     Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                              tie plaatsgevonden?
Optimale levensduur en onderhouds-          Volgens uitvoeringsplan Civieltechnische Kunstwerken ¹) 2016-2020 is op het
toestand van civieltechnische kunst-         juiste moment doel- en planmatig onderhoud uitgevoerd aan de civieltechnische
werken tegen zo laag mogelijke kos-          kunstwerken.
                                                                                                                                e
ten                                         Eind 2018 is een inspectie uitgevoerd naar de conditie van het areaal kunstwer- 1 kwartaal 2019
                                             ken dat in beheer en onderhoud is bij de gemeente. Begin 2019 zijn de inspectie-
Voor de gebruiker is een de veilig           resultaten verwerkt en is een nieuwe meerjarenplanning opgesteld voor de te
gebruik van het kunstwerk zo goed            nemen onderhoudsmaatregelen per kunstwerk.
mogelijk gewaarborgd.                       In 2019 is er onderhoud uitgevoerd aan de civieltechnische kunstwerken,          3e en 4e kwartaal 2019.
                                             te weten:
                                              - Elsenewal en Susterderweg in Nieuwstadt
                                              - Heidestraat en spoortunnel, Weg naar Assendonck, Bij de Molen, Baakhoverweg
                                                   en Pissumerweg in Susteren
                                              - Brug aan de Brandberg in Maria Hoop
                                              - Ruitersbaan in Roosteren
¹) Civiele kunstwerken zijn bouwwerken die gemaakt zijn van metselwerk, beton, hout, staal of kunststof. Bijvoorbeeld bruggen.



Indicatoren/kengetallen                                                                           Realisatie 2018            Begroting 2019   Realisatie 2019
Aantal civieltechnische kunstwerken                                                                     63                        65                65


8. Gladheidsbestrijding                                                                                                                    Portefeuillehouder
                                                                                                     Wethouders drs. P.H.J. Pustjens en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?                     Wat hebben we ervoor gedaan?                                                                Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
                                                                                                                                         e    e
Verkeersveilige wegen, ook onder            Bestrijden van de gladheid volgens het gladheidsbestrijdingsplan op basis van afge- 1 en 4 kwartaal 2019
winterse omstandigheden                      sproken prioriteiten.
                                            Jaarlijks vaststellen van het uitvoeringsplan gladheidsbestrijding en informatieverstrek-
                                             king aan de inwoners door de gemeentelijke internetpagina en ’t Waekblaad.
                                            Vanuit milieuoogpunt niet méér gestrooid dan noodzakelijk.




Deel I - 86 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Zoutverbruik in € ¹)                                                                    11.946                   15.100                   18.292
Meldingen gladheidsbestrijding                                                               21                    < 19                     20

¹) Afhankelijk van de weersomstandigheden.

9. Rioolheffing                                                                                                                 Portefeuillehouder
                                                                                                                     Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
Volledige dekking van de kosten die       Het heffen van een directe belasting van de eigenaar van het object.             28 februari 2019
voor de gemeente verbonden zijn           Verzenden van de aanslagen 2019.
aan:                                      Opleggen van het vastrecht. In september 2016 is door de raad een nieuw GRP
 de inzameling en het transport           vastgesteld voor de jaren 2017-2021. Hierin is opgenomen hoe het tarief zich
   van huishoudelijk afvalwater en         verder ontwikkelt. Uitgangspunt is een gelijkblijvend tarief tot en met 2018 en in
   bedrijfsafvalwater                      principe een stijging van 1,6% per jaar vanaf 2019. De in het GRP genoemde
 de inzameling en verwerking van          stijging voor de navolgende jaren wordt jaarlijks bekeken en via de begroting
   afvloeiend hemelwater                   vastgesteld.
 het treffen van maatregelen ten-
   einde structureel nadelige gevol-
   gen van de verlaging van de
   grondwaterstand voor de aan de
   grond gegeven bestemming zo-
   veel mogelijk te voorkomen of te
   beperken


Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Aantal objecten                                                                             16.284                   15.826                 15.885
Aantal objecten € 3.000 < € 20.000                                                                 -                    500                    211
Tarief rioolrecht                                                                         € 252,60                 € 256,64              € 256,60
Tarief rioolrecht indirecte lozing                                                         €126,30                 € 128,32              € 128,30
Kostendekkendheid¹)                                                                       106,24%                     100%                 95,70%

¹) Er wordt gestreefd naar kostendekkendheid; bij de opstelling van de belastingverordeningen blijkt het daadwerkelijke percentage.
²) Afhankelijk van nieuw op te stellen GRP 2022-2026



Deel I - 87 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte

10. Afvalverwijdering en verwerking                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                            Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Gescheiden afvalinzameling vast huishoudelijk afval
Gescheiden afvalinzameling vol-      De voorbereidingen en uitgebreide communicatie over de afvaltransitie, hebben in               Continu
gens de wettelijke eisen.             2019 een positieve invloed gehad op het scheidingsgedrag van de inwoners en de
                                      daling van de hoeveelheid restafval.
De hoeveelheid fijn restafval is 7%  Inzamelen van PMD is oktober 2019 al gestart.                                                  Oktober 2019
afgenomen                            Communiceren over de wijze waarop afvalscheiding van de herbruikbare fracties dient            Continu
                                      plaats te vinden.
Verduurzaming en modernisering       Opstellen en vast laten stellen van het beleidsplan VANG 2019-2022                             1e kwartaal
van het afvalbeleid                  Voorbereiden van de nieuwe afvalinzameling in 2020.                                            2e tot en met 4e kwar-
                                                                                                                                      taal
Adequaat scheidingsgedrag                Continueren van de communicatie over de afvaltransitie.                                    Hele jaar
                                         Uitvoeren zwerfafval projecten met burgerparticipatie en een goed bezochte landelijke      1e en 2e kwartaal
                                          compostdag.
                                         Voortzetten van educatielessen voor groep 7 van het basisonderwijs om de kinderen          2e kwartaal
                                          bewust te maken om het afval te scheiden.


Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018          Begroting 2019           Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Hoeveelheid restafval in kg per inwoner                                                          198                  205                           180
Overige
Hergebruik (%)                                                                                    59                   60                            62


11. Afvalstoffenheffing                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?          Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
Volledige dekking van de kosten  Heffen van een directe belasting van degene die in de gemeente feitelijk gebruik


Deel I - 88 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
11. Afvalstoffenheffing                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?          Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
verbonden aan het inzamelen van   maakt van het perceel waarvoor volgens de Wet milieubeheer een verplichting bestaat
huishoudelijke afvalstoffen.      tot het gescheiden inzamelen van huishoudelijk afval.
                                 Uitvoeren van de verordening op de heffing en invordering van afvalstoffenheffing die
                                  op 14 december 2016 door de gemeenteraad is vastgesteld.
                                 Verlenen van kwijtschelding aan belastingplichtigen met een inkomen op bijstandsni-   Kwijtschelding wordt
                                  veau. In 2019 is een bedrag van € 114.281 kwijtgescholden.                            verleend in de periode
                                 Beheren van containerbestand van alle aansluitingen afvalstoffenheffingen en reini-   na de aanslagoplegging.
                                  gingsrechten en de daaraan gekoppelde gebruikers en actuele geredigeerde belas-
                                  tingverordening voeren.


Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018        Begroting 2019          Realisatie 2019
Tarief eenpersoonshuishouden                                                        € 155,25             € 155,25                   € 155,25
Tarief meerpersoonshuishouden                                                       € 232,90             € 232,90                   € 232,90
Aantal eenpersoonshuishoudens                                                           4.349               4.016                      4.381
Aantal meerpersoonshuishoudens                                                         10.012               9.791                      9.955
Aantal bedrijven ¹)                                                                       113                 115                         115
Kostendekkendheid                                                                        95%                100%                         98%


12. Duurzaamheid                                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                    Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                  Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                     tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Een duurzame gemeente                  In februari 2019 is de Energievisie Echt-Susteren met bijbehorend uitvoerings-       februari 2019
                                       programma (2018-2022) vastgesteld. In de energievisie is een heldere ambitie
                                       en strategie beschreven voor een energieneutraal Echt-Susteren in 2040. In het
                                       bijbehorend uitvoeringsprogramma 2018-2022 is de prioritering van projecten en       continu
                                       processen voor deze collegeperiode vastgesteld. Invulling geven aan het uitvoe-
                                       ringsprogramma is een continu proces.
Meer duurzaam opgewekte energie        In september 2019 is door de gemeenteraad een beleidskader voor zonnepar-            september 2019
                                       ken en windparken vastgesteld en het vervolgproces in beeld gebracht. Bij de


Deel I - 89 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
12. Duurzaamheid                                                                                                               Portefeuillehouder
                                                                                                         Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
                                        ontwikkeling van het beleidskader is veel aandacht geweest voor kennisdeling
                                        en informatieverstrekking en het verkennen van standpunten in de ambtelijke en
                                        bestuurlijke organisatie en bij inwoners en externe stakeholders.
                                        In december 2019 is een collectieve uitvraag gedaan aan de markt om plannen
                                        in te dienen voor de ontwikkeling van circa 5 zonneparken. Dit proces loopt door  december 2019
                                        in 2020.
Regionale samenwerking                  In het Samenwerkingsverband Midden-Limburg (SML) is samengewerkt op het             continu
                                        thema energie voor m.n. kennisuitwisseling.
                                        Ook is in de regio Noord- en Midden Limburg samengewerkt vanuit de rijksop-         continu
                                        gave om een regionale energiestrategie (RES) op te leveren in 2021. Om dit te
                                        bereiken is in 2019 een startnotitie vastgesteld en is een uitgangspuntennotitie
                                        opgesteld en ter consultatie aan de raadswerkgroep duurzaamheid voorgelegd.
                                        Deze deelproducten vormen de input voor op het opleveren van een concept
                                        RES in juni 2020 en een definitieve RES in maart 2021.
Stimuleren bewustwording en informa-    Voor bedrijven zijn een tweetal informatieavonden georganiseerd over de wette-  mei 2019
tieverstrekking over energietransitie   lijke informatieplicht voor bedrijven.
                                        In het najaar zijn in 9 kernen informatieavonden georganiseerd voor inwoners        september-november
                                        over de opgave van de energietransitie en de betekenis voor de inwoners.               2019
Toezicht en handhaving bedrijven        1. Toezicht en handhaving bij bedrijven
                                         In 2019 zijn er in de gemeente Echt-Susteren 14 energiecontroles uitgevoerd
                                             bij bedrijven.
                                         Voor het toetsen van de EED-audit (Energie Efficiency Directive voor grote
                                             bedrijven/concerns) heeft het ministerie van EZK per 1 juli 2019 het bevoegd
                                             gezag gewijzigd van de gemeente naar RVO, waardoor de gemeente hier
                                             geen uren aan heeft besteed.
                                         Aan de per 1 juli 2019 wettelijk verplichte informatieplicht energiebesparing
                                             (bedrijven met meer dan 50.000 Kwh of 25.000 m3 per jaar) bij het rijk heb-
                                             ben 46 van de 424 locaties voldaan. Deze informatie is in 2019 niet vrijgege-
                                             ven door het Rijk aan gemeenten. De gemeente heeft hier dus niet naar
                                             kunnen handelen. Nu dit in 2020 bekend is geworden zal dit in 2020 verder
                                             worden opgepakt.
                                        2. Verduurzaming bedrijven en utiliteitsbouw
                                              De gemeente wil bedrijventerreinen verduurzamen en zon op dak verder



Deel I - 90 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
12. Duurzaamheid                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                     Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
                                          stimuleren. Voor de uitvoering van de verduurzaming van bedrijventerrein
                                          De Berk zijn voorbereidingen getroffen met Innovatiehuis MKB (zon op dak
                                          stimuleren). Dit pilotproject maakt onderdeel uit van de Charter MKB waarin
                                          bedrijven gestimuleerd worden om te verduurzamen. De financiële dekking
                                          van deze charter is voor de doorgang nog afhankelijk van een provinciale
                                          bijdrage.
                                          Daarnaast adviseert energiecoöperatie Echt-Susteren energie bedrijven en
                                          utiliteit op verzoek over mogelijkheden van verduurzaming en voert zij ener-
                                          giescans uit.
Geen gasaansluiting voor nieuwe ge-   De gemeente verleent geen vergunningen meer om nieuwe gebouwen op het            continu
bouwen per 1 juli 2018                aardgas aan te sluiten.
Bestaande gebouwen van het gas af     In 2019 is in de regio Noord- en Midden Limburg gewerkt aan een Regionale        2019 en verder
                                      Strategie Warmte (onderdeel van de Regionale Energie Strategie). De Regiona-
                                      le Strategie Warmte brengt vraag en aanbod van regionale warmtebronnen in
                                      kaart. Deze vormt de input voor de nog op te stellen Transitievisie Warmte waar-
                                      in wordt aangegeven welke wijken voor 2030 en welke wijken erna van het
                                      aardgas af gaan. Voor het opstellen van de Transitievisie Warmte heeft het rijk
                                      via de decembercirculaire 2019 € 200.000 beschikbaar gesteld..
Haalbaarheidsstudie aansluiting       Om concreet invulling te geven om gebouwen van het gas af te krijgen, is op-     juni 2019
Nieuwstadt op Groene Net Sittard-     dracht gegeven om een haalbaarheidsstudie uit te voeren naar het aansluiten
Geleen                                van kern Nieuwstadt op de biomassacentrale van Sittard-Geleen (onderdeel
                                      Groene Net). Ook wordt onderzocht of een aansluiting op andere kernen in de
                                      gemeente haalbaar is. De resultaten worden in 2020 bekend.
Duurzame gemeentelijke gebouwen       De gemeente heeft in 2019 voldaan aan de Informatieplicht Energiebesparing       juni 2019
                                      Wet milieubeheer.

                                      In plaats van de focus te leggen op het energielabel, is gestuurd op verduurza-   2019
                                      ming van de gemeentelijke gebouwen met het hoogste energieverbruik. De ge-
                                      meente heeft bij zes gebouwen met een hoog energieverbruik (> dan 25.000 m3
                                      gas / 50.000 kWh) onderzocht en bekeken welke energiebesparingsmaatrege-
                                      len zich binnen 7 jaar terugverdienen.
                                      In 2019 zijn de volgende investeringen gedaan:
                                       Sportcomplex in de Bandert: beperking warmteverlies glijbaan;
                                       Kindcentrum de Eik : aanpassen bedrijfstijden verwarming;


Deel I - 91 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
12. Duurzaamheid                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                          Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                     Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
                                            Gemeenschapshuis Sint Joost: beperking vollasturen pompen;
                                            Gemeentehuis Echt-Susteren: aanbrengen ledverlichting.
Duurzame gemeenschapsgebouwen              Een opgave uit de Roadmap Energie was om tien energiescans uit te voeren bij 2019
(geen gemeentelijk eigendom).              gemeenschapsgebouwen waarvan de gemeente geen eigenaar is. De Energie-
                                           coöperatie Echt Susteren Energie heeft deze opgave in opdracht van de ge-
                                           meente uitgevoerd met behulp van zelf opgeleide energiecoaches.
Projectplan Verduurzaming Leisurepark      Voorbereiden businesscase voor elektriciteitsneutraal maken van Leisurepark
In de Bandert                              de Bandert in 2022. Indien dit leidt tot een gezonde businesscase krijgt de raad
                                           hier in 2020 een voorstel over voorgelegd.
Uitbreiding openbare elektrische laadpa-   Het aantal laadpalen werd in 2019 uitgebreid van 10 naar 15 stuks (met ieder     december 2019
len                                        twee aansluitingen). Hier worden in het voorjaar 2020 nog twee laadpalen aan
                                           toegevoegd op basis van het contract dat in januari 2020 is afgelopen. De voor-
                                           bereidingen om tot een nieuw e-contract te komen zijn in 2019 gestart.
Duurzaam wagenpark voor gemeente           De gemeente heeft 3 elektrische auto’s geleased en twee elektrische fietsen      2019
Echt-Susteren                              aangekocht voor het zakelijk verkeer. Hiervoor zijn ook zes laadplaatsen op de
                                           parkeerplaats achter het gemeentehuis aangelegd. Er is een pilot gestart om het
                                           gebruik van deze elektrische voertuigen te stimuleren en ervaring op te doen.
Verduurzaming woningbestand woning-        Halfjaarlijks vindt er overleg plaats tussen de gemeente en de woningcorpora-    continu
corporaties                                ties om de verduurzamingsprojecten, in aansluiting op de prestatieafspraken, te
                                           bespreken en hierover concrete afspraken te maken.
Led verlichting sportvelden                Met subsidie van het rijk (35%), subsidie van de provincie (25%) en cofinancie-  2019 en verder
                                           ring door de gemeente (40%) is LED verlichting aangebracht op de velden van
                                           de volgende sportverenigingen: 1 veld EVV, 1 veld RIOS, 2 velden Slekkerboys,
                                           alle tennisbanen van tennisvereniging Nieuwstadt en twee velden van SC Sus-
                                           teren. In 2020 worden in overleg met de overige sportverenigingen bekeken of
                                           zij mee willen participeren in de tweede tranche. De subsidiemogelijkheden
                                           worden onderzocht.
Samenwerking met energiecoöperatie         Periodiek overleg tussen de gemeente en de energiecoöperatie om verduurza-       continu
                                           mingsactiviteiten af te stemmen.
Maximaal gebruik van duurzaamheids-        Particuliere huiseigenaren worden doorverwezen naar mogelijkheden voor sub-      continu
subsidies en duurzaamheidsleningen         sidies of leningen. Inwoners worden ook via de gemeentelijke website geïnfor-
                                           meerd over geldende subsidies en duurzaamheidsleningen. Nieuwe financie-
                                           ringsmogelijkheden worden via het Waekblaad, Facebook en gemeentelijke



Deel I - 92 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
12. Duurzaamheid                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                           Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                         Wat hebben we ervoor gedaan?                                                 Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
                                               website bekend gemaakt.
Minder energieverbruik openbare ver-           Vervanging van armaturen van de openbare verlichting ouder dan 20 jaar door      continu
lichting.                                      nieuwe armaturen met LED-verlichting.
Duurzame inkoop van energie voor ge-           In december 2018 zijn nieuwe duurzame energiecontracten afgesloten. Er wordt
meentelijke diensten.                          elektriciteit afgenomen van 100% Europese wind. De CO2 uitstoot van het inge-
                                               kocht gas wordt gecompenseerd met certificaten ‘Ver Gold standard’. In dit ge-
                                               val ook van Europese Wind, hiervoor wordt een toeslag in rekening gebracht.
¹) een gecertificeerde wijze om de uitstoot van CO2 te compenseren



Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018        Begroting 2019          Realisatie 2019
Tot. aantal zonnepanelen gem. gebouwen ¹)                                                        493                    493                     493
Aantal zonnepanelen gemeentehuis                                                                 170                    170                     170
Aantal kWh opgewekt Gemeentehuis                                                              40.000                 43.000                  40.000
Elektriciteitsverbruik in kWh gemeentehuis                                                  502.832                 480.000                 457.000
Gasverbruik in m³ gemeentehuis                                                                53.000                 55.000                  55.136

¹) Totaal aantal zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in eigendom. De energiekosten zijn des gebruikers/huurders.(met uitzondering van het
   gemeentehuis)

13. Geo-informatie                                                                                                                  Portefeuillehouder
                                                                                                                             Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?                    Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                                tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Instandhouding en verbetering van           Gestart met de invoering van het geautomatiseerd verwerken van BOR Data             Continu
het systeem Beheer Openbare                 Alle systemen geüpdatet en een Multi Tenancy ingevoerd voor de BOR Echt-            1e en 2e kwartaal 2019
Ruimte (BOR) voor het beheer van             Susteren en Roerdalen
de openbare ruimte                          Inhaalslag huis- en kolkaansluitingen doorgevoerd en processen aangepast              3e en 4e kwartaal 2019
                                            Data verbeterslag doorgevoerd                                                         Continu
                                            Integratie kunstwerken doorgevoerd in beheersysteem                                   1e en 2e kwartaal 2019
Geo-informatie die voor iedereen            Data integratie is een complex proces waarin verschillende databronnen en IT-         4e kwartaal 2019 ver-



Deel I - 93 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
13. Geo-informatie                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                                      Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                        Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
toegankelijk is                          systemen van de MER organisatie worden samengevoegd, verbeterd, verrijkt en            kenning plaatsgevon-
                                         opgeschoond zodat ze voor iedereen toegankelijk zijn. Gestart is met de verken-        den
                                         ning om te achterhalen wat de eerste behoeften zijn
Optimaal beheer van het Stelsel         Gestart met de invoering van de BRO (Basisregistratie Ondergrond)                   3e en 4e kwartaal 2019
van basisregistraties dat is inge-      Koppeling gerealiseerd van de BGT (Basisregistratie Grootschalige Topografie)       3e kwartaal 2019
voerd met het doel de dienstverle-       met de LV (Landelijke voorziening)
ning van de overheid sneller en         Berichtenverkeer gerealiseerd tussen BGT en BAG                                       2e kwartaal 2019
beter te maken voor inwoners.           Multi Tenancy omgeving ingericht voor alle Geo Basisregistraties Echt-Susteren     
                                         en Roerdalen en Servicebox ingericht tussen BRS en DSS                                3e en 4e kwartaal 2019
                                        Voldoen nu aan 2e tranche BGT E-S                                                     Continu
                                        Verbeterslag en luchtfotovergelijking doorgevoerd BGT en BAG                          Continu


Indicatoren/kengetallen                                                            Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019




Deel I - 94 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde     Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019         2019

                                            Lasten        12.282.238       13.893.770    13.789.068
                                             Baten         7.812.888        8.027.182     8.355.489
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten        4.469.350        5.866.588     5.433.579

                                 Storting reserves          105.300                  0       38.074
                             Onttrekking reserves            18.571          1.292.371      849.205
                          Mutaties van de reserves           86.729        - 1.292.371    - 811.131

                                      Totaal lasten       12.387.538       13.893.770    13.827.141
                                      Totaal baten         7.831.459        9.319.553     9.204.694
                            Gerealiseerde resultaat        4.556.079        4.574.217     4.622.448




Deel I - 95 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>7.3 Beheer openbare ruimte




Deel I - 96 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
Doelstelling                                         Gemeentelijke wet- en regelgeving en                   Reikwijdte
                                                     beleidskaders
- Gelijke kansen op onderwijs voor jongeren uit de   - Subsidieregeling peuterprogramma gemeente            Het programma Onderwijs omvat de volgende
  gemeente Echt-Susteren en de regio                   Echt-Susteren 2015                                   producten:
- Een breed onderwijsaanbod passend bij de           - Verordening materiële en financiële gelijkstelling   1. Openbaar basisonderwijs
  vraag en gehuisvest in bijdetijdse schoolgebou-      gemeente Echt-Susteren 2012                          2. Onderwijshuisvesting
  wen                                                - Verordening overleg lokaal onderwijsbeleid           3. Onderwijszorg
- Een goed leef- en vestigingsklimaat voor inwo-     - Verordening voorzieningen huisvesting onder-         4. Aanvullend lokaal beleid
  ners en bedrijven                                    wijs gemeente Echt-Susteren 2015                     5. Kinderopvang
- Een goede positie op de arbeidsmarkt voor de       Paragrafen
  inwoners van de gemeente                                                                                   Het programma omvat het toezicht op het open-
                                                     - Weerstandsvermogen en risicobeheersing                baar onderwijs, de zorg voor de onderwijshuis-
                                                     - Bedrijfsvoering                                       vesting, het ontwikkelen van lokaal onderwijsbe-
                                                     Verbonden partijen                                      leid, het stimuleren van persoonlijke ontwikkeling
                                                                                                             van diverse doelgroepen en het verbeteren van
                                                     Geen
                                                                                                             kansen op de arbeidsmarkt van bepaalde groe-
                                                     Reserves en voorzieningen                               pen (jong)volwassenen.
                                                     - Reserve onderwijsachterstandenbeleid (OAB)            Ten aanzien van het speciaal basisonderwijs en
                                                                                                             het voortgezet onderwijs heeft de kern Echt een
                                                                                                             bovenlokale verzorgingsfunctie, die behouden
                                                                                                             en daar waar nodig versterkt moet worden.


1. Openbaar basisonderwijs                                                                                                 Portefeuillehouder
                                                                                                               Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
Een voldoende aantal scholen voor  Er is toezicht gehouden op het openbaar onderwijs, door het bespreken van de       In 2019
openbaar basisonderwijs, verspreid    begroting 2019 en de jaarrekening 2018 van de Stichting Kindante met het
over de gemeente, welke kwalitatief   schoolbestuur en de door de gemeente benoemde vertegenwoordiger in de
voldoet aan de hedendaagse eisen.     Raad van Toezicht. De stichting Kindante verzorgde het openbaar onderwijs in
                                      onze gemeente, alsook in de gemeenten Beek, Sittard-Geleen en Stein.
                                     In de vergadering van 18 december 2019 is aan de gemeenteraad een voorstel
                                      van de Stichting Kindante voor wijziging van de statuten ter goedkeuring voorge-
                                      legd.




Deel I - 97 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Aantal scholen openbaar basisonderwijs                                                              2                      2                        2
Aantal leerlingen openbaar basisonderwijs                                                        568                     567                      558

Noot: Het aantal te verwachten leerlingen in het basisonderwijs voor de periode 2019-2022, is gebaseerd op de prognose 2012-2036 (peildatum 1 oktober
2016) van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, zoals gepubliceerd op duo.nl.
Het aantal te verwachten leerlingen in het voortgezet onderwijs voor de periode 2019-2022, is gebaseerd op een in juli 2017 door Pronexus (in opdracht van
het schoolbestuur SOML), opgestelde leerlingenprognose.

2. Onderwijshuisvesting                                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                                    Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
Adequate huisvesting voor de in de      Er zijn gymnastiekruimten in de gemeentelijke binnensportaccommodaties be- In 2019
gemeente gelegen scholen voor pri-       schikbaar gesteld aan de scholen voor het bewegingsonderwijs.
mair en voortgezet onderwijs, reke-     Er is ondersteuning geboden, informatie verstrekt en overleg gevoerd met school-
ning houdende met onderwijskundi-        besturen over de mogelijkheden van medegebruik en verhuur van leegstaande
ge, maatschappelijke, demografische      onderwijsruimten voor sociaal culturele activiteiten, waaronder het realiseren van
en bouwkundige ontwikkelingen.           een culturele zaal in de aula van het Connect College.
                                        Er is overleg gevoerd met het bestuur van het Connect College over de mogelijk-
                                         heden van renovatie en aanpassing van het 44-jaar oude schoolgebouw, gelegen
                                         aan de Populierlaan; dit in afwachting van nieuwe wet – en regelgeving over de
                                         bekostiging ter zake.
                                        Er is, anticiperend op de verwachte wijziging in de wetgeving rondom de bekosti-
                                         ging van renovatie en gezien het concrete verzoek van het Connect College om
                                         renovatie van het gebouw aan de Populierlaan, samen met de schoolbesturen
                                         gewerkt aan een zogenaamd Integraal Huisvestingsplan Onderwijs, waarbij inzicht
                                         wordt gegeven over de toekomst van het onderwijs in Echt-Susteren en de gevol-
                                         gen hiervan voor de huisvesting (afronding in 2020).


Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018         Begroting 2019           Realisatie 2019
Aantal scholen openbaar basisonderwijs                                                              2                      2                         2
Aantal schoolgebouwen openbaar basisonderwijs                                                       3                      3                         3
Aantal leerlingen openbaar basisonderwijs                                                        568                     567                       558
Aantal scholen bijzonder basisonderwijs                                                            10                     10          9 (per 1-8-2019)


Deel I - 98 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018         Begroting 2019           Realisatie 2019
Aantal schoolgebouwen bijzonder basisonderwijs                                                     10                     10          9 (per 1-8-2019)
Aantal leerlingen bijzonder basisonderwijs                                                     1.568                   1.501                     1.558
Leerlingen basisonderwijs per 1.000 inwoners                                                     67,2                   65,1                      66,9
                                             Benchmark Limburg (2016: 67,7)
Aantal basisscholen per 10.000 inwoners                                                           3,8                      3,8                     3,5
                                              Benchmark Limburg (2016: 3,2)
Aantal scholen speciaal basisonderwijs                                                              1                        1                       1
Aantal schoolgebouwen speciaal basisonderwijs                                                       1                        1                       1
Aantal leerlingen speciaal basisonderwijs                                                         105                       84                     120
Aantal scholen voortgezet onderwijs                                                                 1                        1                       1
Aantal schoolgebouwen voortgezet onderwijs                                                          2                        2                       2
Aantal leerlingen voortgezet onderwijs                                                          1.418                    1.413                   1.364
Leerlingen voortgezet onderwijs per 1.000 inwoners                                               44,6                     44,5                    43,1
                                             Benchmark Limburg (2016: 50,2)

Noot: Het aantal te verwachten leerlingen in het basisonderwijs voor de periode 2019-2022, is gebaseerd op de prognose 2012-2036 (peildatum 1 oktober
2016) van de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, zoals gepubliceerd op duo.nl.
Het aantal te verwachten leerlingen in het voortgezet onderwijs voor de periode 2019-2022, is gebaseerd op een in juli 2017 door Pronexus (in opdracht van
het schoolbestuur SOML), opgestelde leerlingenprognose.

3. Onderwijszorg                                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                             Wethouders A.M.C. Bruijsten en drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                    Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                        plaatsgevonden?
Onderwijsachterstanden                  In overleg met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties is:                In 2019
Het vroegtijdig signaleren en bestrij-  in basisschool De Driepas een deeltijdtaalklas georganiseerd voor autochtone
den van onderwijsachterstanden bij         en allochtone leerlingen met een taalachterstand. In deze taalklas ontvangen
leerlingen in het basisonderwijs en bij    leerlingen extra taalaanbod. Vanaf 1 augustus is gekozen voor de inzet van
peuters.                                   een Flexteam NT2 die breder in de school ingezet wordt;
                                         in kindercentra voorschoolse educatie aangeboden aan peuters met een ge-
                                           indiceerde achterstand in de Nederlandse taal (zie verder product 5. Kinder-
                                           opvang);
                                         met schoolbesturen, kinderopvangorganisaties, JGZ en CJG de voor- en
                                           vroegschoolse educatie (VVE) geëvalueerd en verder doorontwikkeld.



Deel I - 99 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
3. Onderwijszorg                                                                                                                      Portefeuillehouder
                                                                                                   Wethouders A.M.C. Bruijsten en drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                   Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                                plaatsgevonden?
Onderwijsbegeleiding basisscholen        Er is aan 9 scholen subsidie verleend voor 12 activiteiten/projecten in het kader van: In 2019
Een kwalitatieve verbetering bij scho-    Het voorkomen van schooluitval
len op thema’s van onderwijs & zorg       Het voorkomen en verminderen van taalachterstand
waar de gemeente een wettelijke           Taalontwikkeling
zorgplicht, dan wel een gedeelde          Een doorlopende leerlijn van voorschoolse naar vroegschoolse educatie
verantwoordelijkheid heeft.               Kwaliteitsimpuls bewegingsonderwijs en cultuureducatie
                                          Wetenschap & technologie in de klas
                                          Gezonde voeding, gezonde leefstijl
                                         De beleidsthema’s en activiteiten worden voorafgaande aan het schooljaar in overleg
                                         met de schoolbesturen bepaald.
Leerplicht- en kwalificatieplicht/RMC    De uitvoering van de Leerplichtwet en RMC taken voor de gemeente Echt-Susteren         Continu
(Regionale Meld- en Coördinatiefunc-     zijn in 2012 ondergebracht bij de afdeling Sociale Zaken van gemeente Roermond. De
tie).                                    medewerkers van Sociale Zaken hebben:
Dat alle (leerplichtige) kinderen         Leerling-gegevens geregistreerd
naar school gaan en het onderwijs         Voorlichting gegeven aan jongeren, ouders en scholen
verlaten met een startkwalificatie        Toe geleid naar zorg en hulp daar waar nodig
(diploma HAVO, VWO, MBO niveau            Gehandhaafd in situaties waar preventie en curatieve acties niet tot het gewenste
2 of hoger.                                  resultaat hebben geleid.


Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Wettelijk verplicht
                                                                                    (nog) niet gepubli-                                   (nog) niet
Leerplicht: absoluut verzuim (aantal per 1.000 inwoners 5-18 jaar)                  ceerd (2017: 6,8) ¹)                    6          gepubliceerd
                                                           Benchmark Limburg
Leerplicht: relatief verzuim (aantal per 1.000 inwoners                                                                                   (nog) niet
5-18 jaar)                                                                                        26                      30           gepubliceerd
                                                           Benchmark Limburg
                                                                                    (nog) niet gepubli-                                   (nog) niet
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie                                ceerd (2017: 2%) ¹)                 1,5%           gepubliceerd
                                                Benchmark Limburg (2016: 1,8%)
Achterstandsleerlingen (%) 4 t/m 12 jarigen                                                     6,5%                    6,7%                    7%
                                            Benchmark Limburg (2012: 11,37%)


Deel I - 100 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Overige
Aantal deeltijdtaalklassen                                                                         1                        1        1 (tot 1-8-2019)
Aantal deelnemers deeltijdtaalklas                                                                11                       11       17 (tot 1-8-2019)

¹) In het kader van de Wet AVG mogen cijfers onder de 5 niet worden gedeeld omdat deze herleidbaar zijn. Hierdoor worden de cijfers voor kleinere ge-
   meenten niet bekend gemaakt en niet gepubliceerd op ‘Waar staat je gemeente’.

4. Aanvullend lokaal beleid                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                                      Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                             plaatsgevonden?
Het op additionele terreinen bevorde-    Het vervoer georganiseerd van de leerlingen van de basisscholen Angela, de In 2019
ren of verbeteren van het onderwijs,      Violier, de Driepas, en de Horst uit Echt, Maria Goretti uit St. Joost, Op de Slek
dan wel het wegnemen van belem-           uit Slek en de Bolleberg uit Maria Hoop naar de diverse sportaccommodaties in
meringen.                                 onze gemeente;
                                         Met subsidie de projecten ‘Hippisch College Limburg’ en ‘Roermond on Stage’
                                          van het Citaverde resp. de Stichting Onderwijs Midden-Limburg (SOML) onder-
                                          steund.
                                         Voor deelname aan basisschoolprojecten/initiatieven in het kader van en het
                                          versterken van buurtalen (Duits en Frans) en het opzetten van een schoolpart-
                                          nerschap over de grens (Euregio) zijn geen subsidieaanvragen ontvangen.


Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Aantal scholen waarvoor vervoer wordt georganiseerd (gedurende 40 weken
per jaar)                                                                                          7                        7                       7



5. Kinderopvang                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                             Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?          Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                  tie plaatsgevonden?
Goede, veilige en toegankelijke In opdracht van de gemeente heeft de GGD toezicht gehouden op de kwaliteit van    In 2019
kinderopvang                    de kinderopvang (kinderdagopvang, buitenschoolse opvang en gastouderopvang).

Deel I - 101 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
5. Kinderopvang                                                                                                                    Portefeuillehouder
                                                                                                                          Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                               tie plaatsgevonden?
                                        De resultaten van de inspecties zijn gepubliceerd op
                                        www.landelijkregisterkinderopvang.nl
      Cittaslow
Dat peuters:                               Er is op 15 locaties van kinderopvang, verspreid over de gemeente is met sub-          In 2019
 In contact komen met leeftijdsge-         sidie van de gemeente peuteropvang georganiseerd, waar peuters vanaf 2 jaar,
  noten;                                    2 dagdelen per week (6 uur), een kwalitatief goed peuterprogramma hebben
 zich ontwikkelen op met name de           aangeboden gekregen, uitgevoerd door gekwalificeerd en geschoold personeel.
  taal- en sociale vaardigheden als        Peuters met een taal- en ontwikkelingsachterstand (VVE) ontvingen extra aan-
  voorbereiding op het basisonder-          bod. Deze VVE-geïndiceerde peuters namen 10 uur per week (gedurende 3 of 4
  wijs en dat                               dagdelen) deel aan het peuterprogramma.
 (Dreigende) taal- en ontwikke-           De in 2019 voorgenomen (wettelijk verplichte) uitbreiding van het aanbod voor
  lingsachterstanden tijdig kunnen          peuters met een taal- en ontwikkelingsachterstand van 10 naar 16 uur is door de
  worden gesignaleerd en doelge-            minister uitgesteld tot 1 augustus 2020 en heeft dus in 2019 geen doorgang ge-
  richt kunnen worden aangepakt.            vonden.
                                           Doordat de pedagogisch medewerkers in de kinderopvang allemaal in 2018 de
                                            wettelijk vereiste scholing ‘Taalniveau 3F’ positief hadden afgesloten is in 2019
                                            geen verdere scholing georganiseerd.


Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018         Begroting 2019           Realisatie 2019
Aantal locaties kinderopvang met een VVE-aanbod                                                                                         14 (vanaf 1-10-
                                                                                                   15                      15          2019)1
Gemiddelde aantal peuters (2/3-jarigen)                                                           498                     493                      494
Gemiddelde aantal peuters dat deelneemt aan het peuterprogramma (%)                        385 (77%)               394 (80%)               365 (73,9%)
Gemiddelde aantal peuters met een VVE-indicatie i.v.m. taalachterstand                     67 (13,4%)              68 (13,8%)               81 (16,4%)
Gemiddelde aantal peuters met een VVE-indicatie i.v.m. taalachterstand, dat
deelneemt aan het peuterprogramma                                                                  54                         61                   60




1
    Vanwege het sluiten van basisschool Jan Peters is de opvanglocatie in Roosteren per 1 augustus 2019 komen te vervallen.

Deel I - 102 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde     Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019         2019

                                            Lasten        12.282.238       13.893.770    13.789.068
                                             Baten         7.812.888        8.027.182     8.355.489
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten        4.469.350        5.866.588     5.433.579

                                 Storting reserves          105.300                  0       38.074
                             Onttrekking reserves            18.571          1.292.371      849.205
                          Mutaties van de reserves           86.729        - 1.292.371    - 811.131

                                      Totaal lasten       12.387.538       13.893.770    13.827.141
                                      Totaal baten         7.831.459        9.319.553     9.204.694
                            Gerealiseerde resultaat        4.556.079        4.574.217     4.622.448




Deel I - 103 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>7.4 Onderwijs




Deel I - 104 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
Doelstelling                                              Gemeentelijke wet- en regelgeving en                  Reikwijdte
                                                          beleidskaders
-   Cultuur en sport dragen bij aan een attractief        -   Sportvisie 2020 ‘Echt-Susteren leefbaar en        Het programma Cultuur en Sport omvat de vol-
    en leefbaar Echt-Susteren. Cultuur en sport               sportief’                                         gende producten:
    bieden mogelijkheden voor ontplooiing en              -   Leefbaarheidsvisie                                1. Bibliotheek
    ontmoeting en dragen bij aan actieve participa-       -   Nationaal Sportakkoord                            2. Cultuureducatie
    tie van inwoners in de maatschappij.                  -   Samenwerkingsconvenant Huis voor de Sport         3. Muziekonderwijs
-   Cultuur geeft aan mensen de mogelijkheid om               Limburg                                           4. Museum
    zich te uiten, creativiteit te ontwikkelen, zich te   -   Notitie + onderzoeksrapport doorontwikkeling      5. Verenigingen en activiteiten
    organiseren en actief te zijn. Dat kan op ver-            visie Leisurepark In de Bandert                   6. Monumentenzorg
    schillende terreinen zoals muziek, dans en            -   Convenant gebruikers leisurepark In de            7. Kerkgenootschappen
    dramatische expressie. Alle inwoners moeten               Bandert                                           8. Sportstimulering en –ondersteuning
    de mogelijkheid hebben om cultuur te beleven.         -   Huur- en uitvoeringsovereenkomst Menswel          9. Binnensportaccommodaties       (zwembad,
    Kinderen moeten ook in aanraking komen met                Sportbedrijf over binnensportaccommodaties            sporthallen en overige binnensportaccom-
    cultuur, dit wordt gestimuleerd door cultuur-         -   Ingebruikgevingsovereenkomsten Albertzaal             modaties)
    educatie met kwaliteit (inclusief muziekonder-            Roosteren en Gymnastiekzaal Diepstraat            10. Buitensportaccommodaties (voetbal, tennis
    wijs).                                                -   Huurovereenkomst buitensportaccommodaties             en overig)
-   De focus van de inspanning over sport ligt op         -   Privatiseringsovereenkomsten buitensportac-       11. Kermissen en markten (vanaf 2019)
    verhoging van de sportdeelname van de inwo-               commodaties                                       Verbonden partijen
    ners waardoor de gezondheid, de sociale bin-          -   Regeling zelfwerkzaamheid buitensportac-
                                                                                                                Geen
    ding en de leefbaarheid verbetert. De nadruk              commodaties
    wordt hierbij gelegd op een laagdrempelig,            -   Standaardinrichting buitensportaccommodaties      Reserves en voorzieningen
    vraaggericht en lokaal beschikbaar sport- en          -   Cultuureducatieplan gemeente Echt-Susteren
                                                                                                                -       Reserve welzijn en cultuur
    beweegaanbod in de wijk/kern. Sport scoort,               ‘verbinden = versterken’
                                                                                                                -       Reserve Plats
    ook in Echt-Susteren!                                 -   Notitie ‘Tien jaar Klankbordgroep Cultuur Echt-
                                                                                                                -       Reserve uitbreiding gemeenschapshuis Oos
-   Daarnaast nemen inwoners deel aan recrea-                 Susteren’
                                                                                                                        Heem
    tieve en culturele activiteiten. Dit draagt bij aan   -   Algemene subsidieverordening Gemeente
    talentontwikkeling.                                       Echt-Susteren                                         Doelgroepen
                                                          -   Subsidieverordening investeringskosten socia-         In algemene zin richten wij ons met ons beleid op
Paragrafen
                                                              le, culturele en sportaccommodaties                   de volgende prioritaire doelgroepen:
-   Lokale heffingen                                      -   VSG-monitor sport en bewegen 2019                      Jeugd tot 23 jaar
-   Weerstandsvermogen en risicobeheersing                -   Werkplan Stichting Menswel 2019                        Senioren 55+
-   Bedrijfsvoering                                                                                                  Mensen met minimum inkomen
                                                                                                                     Mensen met beperking
                                                                                                                    Hierbij hebben wij bijzondere aandacht voor de
                                                                                                                    doelgroep 55+ gelet op de demografische ont-
                                                                                                                    wikkelingen en prognoses (in vijftien jaar tijd 23%
                                                                                                                    meer 55+). De voortgang van bovengenoemde
                                                                                                                    indicatoren/kengetallen wordt structureel onder-
                                                                                                                    zocht.
Deel I - 105 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
1. Bibliotheek                                                                                                                      Portefeuillehouder
                                                                                                                     Wethouders drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                             Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                                tie plaatsgevonden?
Een bibliotheekvoorziening waarbij:    Mede met subsidie van de gemeente heeft Stichting De Domijnen georganiseerd              Continu
 Media kan worden ingezien en         en/of geëxploiteerd:
  geleend                               een leeswinkel aan de Bovenste straat 11 in Echt;
 Objectieve en betrouwbare infor-      schoolbibliotheken in de basisscholen gelegen in onze gemeente. Tot 1 augustus
  matie en kennis kan worden ver-         2019 betrof het 14 schoolbibliotheken. Door het sluiten van basisschool Jan Peters is
  kregen, voor baan, beroep, studie,      Roosteren is één schoolbibliotheek komen te vervallen;
  gezondheid, vrijetijdsbesteding,      cursussen basiseducatie (Klik & Tik en Digisterker);
  etc.                                  diverse activiteiten, waaronder:
 Inwoners kunnen leren om te             - Handwerkcafé, om de twee weken;
  gaan met internet & social media        - Adventure Club, een leesbevorderingsproject voor 8-12 jarigen, wekelijks geduren-
  (b.v. cursussen Klik & Tik, Digis-          de het schooljaar op de zaterdagochtend.
  terker)                                 - Leesclub, 6 bijeenkomsten per seizoen.
                                          - activiteiten tijdens de landelijke campagnes zoals de Nationale Voorleesdagen en
                                              de Kinderboekenweek.


Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018        Begroting 2019         Realisatie 2019
Aantal leeswinkels                                                                               1                      1                       1
Aantal uitleenpunten                                                                             1                    1 ¹)                  n.v.t.
Aantal schoolbibliotheken                                                                       14                     14                   13 2)
Aantal bezoekers                                                                            36.842                34.000                  37.467
Aantal leden vanaf 18 jaar                                                                  1.239                   1.200                  1.240
Aantal jeugdleden                                                                           2.876                   2.900                  2.788
Aantal uitleningen leeswinkel Echt                                                         90.872                103.000                  83.843
Aantal uitleningen uitleenpunt Susteren                                                     1.369                1.800 ¹)                   n.v.t.
Aantal uitleningen schoolbibliotheken                                                      50.873                 50.000                  53.483
Aantal cursussen/cursisten basiseducatie                                                    15/98                    8/48                  10/67

¹) Het uitleenpunt is per 1 januari 2019 opgeheven
²) Eén schoolbibliotheek minder in verband met het sluiten van basisschool Jan Peters per 1 augustus 2019




Deel I - 106 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
2. Cultuureducatie                                                                                                                 Portefeuillehouder
                                                                                                                         Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                             Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                               tie plaatsgevonden?
Toename van het aantal kinderen        De uitvoering van het van het Cultuureducatieplan Echt-Susteren 2015-2018 is voor Continu
dat binnen schooltijd deelneemt         de duur van één jaar (2019) verlengd. De doelstellingen en aanbevelingen zijn leidend
aan cultuureducatie-activiteiten en     geweest voor de afstemming tussen vraag van het primair onderwijs en aanbod van
verbetering van de kwaliteit van de     cultuureducatie. Hierbij is voortdurend afstemming gezocht met de Stichting DOEN en
activiteiten.                           de regio Midden-Limburg.
                                       In samenwerking met de basisscholen en in overleg met de Stichting DOEN is in 2019
                                        weer een cultuureducatieprogramma ontwikkeld, met als hoofdbestanddelen muziek-
                                        onderwijs, kunstmenu en projecten.
                                       In 2019 is voortzetting gegeven aan het door Stichting Myouthic verzorgde project
                                        muziekonderwijs op basisscholen. Nagenoeg alle scholen hebben aan dit project
                                        deelgenomen. Door de plaatselijke muziekverenigingen is eveneens medewerking
                                        hieraan verleend.
                                       In verband met de evaluatie van het huidige cultuureducatiebeleid is de koppeling tus-
                                        sen gemeentelijke subsidie voor culturele basisvorming en de rijksgelden welke basis-
                                        scholen voor cultuureducatie ontvangen, nog niet geeffectueerd.
                                       Het Lokaal Platform Cultuureducatie voert, daarin ondersteund door de Cultuur-
                                        coach, regie op de organisatie van lokale cultuureducatie-activiteiten.
    Cittaslow
Bescherming ambachtelijke producten en fabricages (certificering, musea van materiele cultuur etc.)
Het niet verloren laten gaan van     Het (door de structuurvisie) mogelijk maken om aanvullend bij kleinschalige verblijfs- Continu
ambachtelijke werkwijzen en be-       accommodaties zelfgemaakte ambachtelijke producten of streekproducten te mogen
schermen van toepassing.              verkopen. Dit past goed bij het groeiende aantal B&B’s binnen de gemeente.
                                     Voorzieningen die gericht zijn op het verkopen van ambachtelijke producten gefacili-
                                      teerd. Tijdens de jaarlijkse Kunigundenmarkt in Neustadt ad Weinstrasse (december)
                                      hebben lokale ondernemers met steun van de gemeente streekproducten laten proe-
                                      ven en verkocht.
                                     Het bevorderen van ambachtelijke werkwijzen, zo ook bij het bosbeheer.
Waardering en behoud culturele lokale evenementen
Het behoud van lokale festiviteiten  Bestaand (subsidie)beleid voortgezet dat gericht is op ondersteuning van vrijwilligers- Continu
en culturele evenementen.             organisaties.
                                     De gemeente heeft zich laten adviseren op het terrein van cultuur en cultuuredu-
                                      catie door de Klankbordgroep Cultuur, waarin deskundige inwoners en de be-


Deel I - 107 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
2. Cultuureducatie                                                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                                                     Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
                                    langrijkste ketenpartners op dit beleidsterrein samenwerken.
                                       
                                    Combinatiefunctionarissen ingezet in de kernen van onze gemeente die de verbinding
                                    tussen vrije tijd, sport en cultuur leggen.
                                  Gemeenschapshuizen en (sport)accommodaties gefaciliteerd.
                                  Een impuls gegeven aan actieve cultuurparticipatie van de inwoners door gebruik
                                    te maken van de multifunctionele culturele functie van het monumentale raadhuis
                                    aan de Plats.
Gebruik en onderwijs in smaak en bevordering van streekproducten
Meer aandacht voor het gebruik    Het gebruik van streekproducten uit de gemeente gestimuleerd en waar mogelijk
van streek- en biologische pro-     daarbuiten. Tijdens diverse beurzen waarbij Het Smalste Stukje Nederland werd ge-
ducten                              promoot(januari, maart, september en december), is ook promotie gemaakt voor
                                    streek-producten en hebben proeverijen plaatsgevonden.
                                  Basisscholen in de gemeente hebben deelgenomen aan het jaarlijkse schoolont-
                                    bijt, waar het belang van goede en gezonde voeding wordt benadrukt.


Indicatoren/kengetallen                                                              Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Aantal deelnemende scholen aan cultuureducatie                                                 11                     13                    10
Aantal deelnemende leerlingen cultuureducatie                                              2.650                   2.300                 2.241


3. Muziekonderwijs                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                                    Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                              tie plaatsgevonden?
Toename van het aantal cursisten        Aan de Stichting Myouthic is voor 2019 een subsidie van € 141.250 verleend voor het Continu
IVM/AMV (algemene muzikale vor-          verzorgen van muziekonderwijs in de gemeente Echt-Susteren. Deze subsidie is ge-
ming) en stabiliseren van het aantal     baseerd op (het verwachte aantal van) 220 cursisten instrumentopleidingen en 45 cur-
deelnemers aan de cursus Instru-         sisten BASE (instrumentvoorbereidend muziekonderwijs.
mentopleidingen.                        Het aantal deelnemers aan de instrumentopleidingen en BASE is in navolging van
                                         voorgaande jaren ook in 2019 afgenomen. Dit in lijn met landelijke, provinciale en
                                         regionale ontwikkelingen.
                                        Met de Stichting zijn in 2019 twee voortgangsoverleggen gevoerd. Ook is deelgeno-


Deel I - 108 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
3. Muziekonderwijs                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                                  Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
                                         men aan een overleg van de lokale Klankbordgroep Muziekverenigingen.
                                        De integrale kostprijs per cursus is in 2019 door Stichting Myouthic ten opzichte
                                         van voorgaande jaren niet verhoogd.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019      Realisatie 2019
Aantal cursisten Instrumentopleidingen                                                      192                     215                  179
Aantal cursisten AMV/IVM                                                                      40                      55                  31


4. Museum                                                                                                                    Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat willen we bereiken?             Wat gaan we ervoor doen?                                                                Wanneer is realisatie
                                                                                                                            gepland?
Instandhouding van het Museum.       Aan de stichting Museum van de Vrouw is over 2019 een subsidie van € 106.000 ver- Continu
                                      leend.
                                     In 2019 zijn met de Stichting Museum van de Vrouw diverse voortgangsgesprekken ge-
                                      houden.
                                     Met de in het pand gehuisveste functies vond periodiek overleg plaats over samenwer-
                                      king en beheer van het Cultuurhuis.
                                     Het Museum van de Vrouw heeft samen met enkele basisscholen een cultuuredu-
                                      catieproject ontwikkeld. Tevens is door het Museum met de organisatie van een
                                      speciale tentoonstelling actief geparticipeerd in het project ’75 jaar herdenking be-
                                      vrijding Echt-Susteren’.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019      Realisatie 2019
Aantal exposities                                                                               -                      3                   6
Aantal symposia                                                                                 -                      3                  10
Aantal bezoekers                                                                                -                  6.000               5.789
Aantal vrijwilligers                                                                          40                      60                  47




Deel I - 109 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
5. Verenigingen en activiteiten                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                         Wethouders A.M.C. Bruijsten en drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                     tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Een vitaal verenigingsleven en         Door verenigingsondersteuning zijn verenigingen desgevraagd geholpen bij problemen Continu
leefbaarheid in de kleine kernen.       op bestuurlijk en/of technisch vlak.
                                       Door combinatiefunctionarissen zijn sportstimulerings en cultuurparticipatie-activiteiten
                                        georganiseerd op kern-/wijkniveau.
                                       Evenementen en activiteiten over sport en cultuur zijn daar waar mogelijk door de ge-
                                        meente gesubsidieerd en gefaciliteerd.
                                       De samenwerking met de Stad Maaseik op sociaal-cultureel en sportief vlak is in 2019
                                        verder geïntensiveerd.
Een hoog aantal verenigingen per       Gemiddeld telt onze gemeente 10 verenigingen per 1.000 inwoners. De gemeente Continu
1.000 inwoners.                         voert hiervoor een actief subsidiebeleid.


Indicatoren/kengetallen                                                            Realisatie 2018        Begroting 2019         Realisatie 2019
Aantal gesubsidieerde sportverenigingen                                                      30                     30                     30
Aantal gesubsidieerde toneelverenigingen                                                      2                      2                      2
Aantal gesubsidieerde muziekverenigingen                                                     19                     20                     19
Aantal gesubsidieerde schutterijen                                                            9                     10                      9
Aantal gesubsidieerde cultuurhistorische verenigingen                                         6                      6                      6
Aantal verenigingen per 1.000 inwoners                                                       10                     10                     10


6. Monumentenzorg                                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                                Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Herkwalificatie en hergebruik achtergebleven gebieden
Behoud van historische panden.      Er is bijzondere aandacht gegeven aan de leegstaande monumentale panden binnen       Continu
                                     de gemeente en de mogelijkheden deze te renoveren en te herbestemmen.
                                    Er is aandacht besteed van aandacht aan het monumentale verleden en de archeolo-
                                     gische waarden in haar bodem.

Deel I - 110 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
6. Monumentenzorg                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                                   Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
Instandhouding van het cultureel         Binnen de gemeente zijn 68 objecten aangewezen tot rijksmonument. Voor restauratie Continu
erfgoed en versterking van de cul-        en onderhoud zijn rijks- en provinciale middelen beschikbaar gesteld.
tuurhistorische waarden in de omge-      De organisatie van een weekend voor het cultureel erfgoed heeft om praktisch-
ving.                                     organisatorische redenen in 2019 niet plaatsgevonden.


Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Rijksmonumenten                                                                                  68                      68                      68


7. Kerkgenootschappen                                                                                                                  Portefeuillehouder
                                                                                                                         Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                               Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                                   tie plaatsgevonden?
De instandhouding van kerkgebou-         Op basis van de Subsidieregeling parochiebesturen Echt-Susteren 2015 is over 2019 Continu
wen en de ondersteuning van ge-           aan parochiebesturen een bijdrage toegekend, bestaande uit een vast bedrag van
loofsgemeenschappen in de verschil-       1.000 en € 0,45 per inwoner per kern, verdeeld over het aantal in die kern aanwezige
lende parochies in de gemeente over       kerken. Bovendien een bedrag van € 250, als de parochie beschikt over een of meer-
hun sociaal maatschappelijke functie.     dere kerkkoren.
                                         De vaste bestuurspraktijk voor de subsidiëring van instandhouding van zowel monu-
                                          mentale als niet-monumentale kerkgebouwen voorziet in een bijdrage van 15% van de
                                          maximum-subsidiabele kosten. Bij de beoordeling van daartoe strekkende subsidie-
                                          verzoeken wordt aansluiting gezocht bij subsidiebesluiten van het rijk en de provinciale
                                          overheid, met name waar het gaat om de vaststelling van de subsidiabele kosten.
                                         Voor de instandhouding van zowel monumentale als niet-monumentale kerkgebouwen
                                          is voor 2019 een budget van € 25.300 beschikbaar gesteld.
                                         Aan de Kloosterorde Karmel in Echt is een eenmalige bijdrage van € 144.796 toege-
                                          kend in de restauratiekosten van het monumentale Karmelklooster.


Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Aantal gesubsidieerde parochies                                                                  10                      10                      10
Aantal aangestraalde kerken                                                                       4                       4                       4

Deel I - 111 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport

8. Sportstimulering en -ondersteuning                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                          Wethouders A.M.C. Bruijsten en drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?          Wat hebben we ervoor gedaan?                                                              Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
Een ontwikkelingsgericht, toe-   Ook in 2019 is deelgenomen aan de landelijke impulsregeling ‘Brede regeling combi-       Continu
komstbestending sportbeleid in    natiefuncties’. Deelname aan deze regeling heeft de inzet van (het verhoogde aantal
goede samenspraak met betrokken   van) 6,6 fte combinatiefunctionarissen voor sportstimulering en cultuur(educatie) mo-
partijen.                         gelijk gemaakt. Bij de inzet van deze professionals, werkzaam bij de Stichting Mens-
                                  wel, is via het werkplan 2019 van deze Stichting aansluiting gezocht met de ontwikke-
                                  lingen binnen het sociaal domein, met name waar het gaat om beweeginterventies
                                  voor huiskamerprojecten, de kwaliteitsimpuls bewegingsonderwijs en het bevorderen
                                  van cultuureducatie met kwaliteit.
                                 In lijn met landelijke ontwikkelingen is eind 2019 een sportformateur aangesteld. Deze   December 2019
                                  sportformateur heeft tot taak in overleg met betrokken partijen een lokaal sportakkoord
                                  voor te bereiden met aandacht voor thema’s die in het landelijk akkoord zijn benoemd.
                                 In 2018 is in overleg met de regiogemeenten Midden-Limburg voor het laatst deelge-
                                  nomen aan de Landelijke Monitor sport & bewegen van de Vereniging Sport en Ge-           Mei 2019
                                  meenten. De resultaten van dit onderzoek zijn niet voldoende bruikbaar en betrouw-
                                  baar gebleken voor adequate meting van de effecten van het lokaal sportbeleid.
                                 Het door de raad voor 2019 beschikbaar gestelde budget van € 25.000 voor de
                                  bevordering van topsport kon in 2019 wegens faillissement van de Stichting Top-  Gehele jaar 2019
                                  sport Limburg niet worden ingezet voor de financiële ondersteuning van topspor-
                                  ters uit onze gemeente.


Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018        Begroting 2019         Realisatie 2019
Wettelijk verplicht
Percentage niet sporters ¹)                                                             56,6%                  56,6%           Niet bekend
Tevredenheid over sportvoorzieningen                                              Niet bekend                   70%            Niet bekend
Overige
Aantal fte combinatiefuncties sportstimulering                                            2,5                     2,5                   3,4
Aantal fte combinatiefuncties cultuur(educatie)                                           1,6                     1,6                   1,6
Aantal fte buurtsportcoaches                                                               na                     1,6                   1,6

¹) Betreft Nederlandse Norm Gezond Bewegen (bron: RIVM-Zorgatlas).


Deel I - 112 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
9. Binnensportaccommodaties                                                                                                      Portefeuillehouder
10. Buitensportaccommodaties                                                                                          Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
Goede sportvoorzieningen met           Voor sportaccommodaties zijn in de Sportvisie 2020 een aantal belangrijke uit-  Continu
accent op kwaliteit, multifunctionali- gangspunten voor de lange termijn geformuleerd:
teit en duurzaamheid.                   Goede sportvoorzieningen met accent op kwaliteit, multifunctionaliteit en duurzaam-
                                         heid.
                                        Werken volgens een gebiedsgerichte aanpak saneren van boven formatieve voorzie-
                                         ningen op termijn.

                                     Binnensportaccommodaties
                                      De binnensportaccommodaties zijn eigendom van de gemeente. De Stichting Mens-              Continu
                                        wel is contractueel verantwoordelijk voor exploitatie en beheer van de gemeentelijke
                                        binnensportaccommodaties. Het groot onderhoud hoort bij de gemeente.
                                      Met de Stichting Menswel is een huur- en exploitatieovereenkomst gesloten voor de          Continu
                                        periode 2017 t/m 2024. Op basis van de overeenkomst worden de verschuldigde be-
                                        dragen geïndexeerd.
                                      Het budget ‘binnensportaccommodaties’ is in 2019 overschreden door een hogere
                                        exploitatiebijdrage Albertzaal wegens sluiting basisschool en de toerekening van de
                                        energiekosten binnensportaccommodaties in het kader van de SPUK-regeling.
                                      Aan Stichting Menswel is een bijdrage van € 957.000 verleend voor het bouwen,
                                        exploiteren en beheren van een groepsaccommodatie in de Noordwesthoek van                 December 2019
                                        Leisurepark In de Bandert.

                                     Buitensportaccommodaties
                                      Om sport en beweging te stimuleren konden gemeenten, sportverenigingen en sport-  Gehele jaar 2019
                                        stichtingen de btw die aan hen in rekening wordt gebracht in aftrek brengen. Dit recht
                                        op aftrek is met ingang van 1 januari 2019 vervallen. Om de ontwikkeling en instand-
                                        houding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren
                                        en het btw-verlies te compenseren, konden gemeenten daarom een uitkering aanvra-
                                        gen (SPUK regeling). Via de 2e bestuursrapportage 2019 is bij alle budgetten die ge-
                                        raakt zijn door de wijziging van btw-aftrek, de btw-component opgenomen.
                                      In 2019 is een eerste aanzet gegeven voor het verduurzamen, verledden en verbete- Gehele jaar 2019
                                        ren van de functionaliteit van de sportveldverlichtingsinstallaties in onze gemeente. Het
                                        betreft de vervanging van de standaardverlichting door ledverlichting van de navolgen-
                                        de velden/banen:

Deel I - 113 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
9. Binnensportaccommodaties                                                                                                   Portefeuillehouder
10. Buitensportaccommodaties                                                                                       Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
                                        1 veld EVV
                                        1 veld RIOS
                                        2 velden Slekker Boys
                                        2 velden van SC Susteren
                                        3 banen van tennisvereniging Nieuwstadt
                                       Deze verledding is met gebruikmaking van Rijkssubsidieregeling “Stimulering bouw en
                                        onderhoud van sportaccommodaties” en subsidieregeling verduurzaming sportac-
                                        commodaties van de Provincie Limburg gerealiseerd. Hierbij is 35% van de investe-
                                        ringskosten subsidiabel gesteld door het Rijk en 25% door de provincie. Het overig
                                        deel (40%) is door de raad als cofinanciering in 2019 beschikbaar gesteld.
                                       Het tweede veld van Voetbalvereniging Sint Joost is in het voorjaar van 2019 naar        Mei/juni 2019
                                        aanleiding van een extern advies grondig gerenoveerd. De renovatiekosten bedroegen
                                        € 56.000.
                                       Door stormschade zijn twee verlichtingsmasten van het hoofdveld voetbalvereni-           Augustus 2019
                                        ging EVV vervangen (kosten € 10.000).


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019           Realisatie 2019
Overdekt zwembad                                                                               1                       1                        1
Aantal sporthallen                                                                             2                       2                        2
Aantal 2/3 Sporthal                                                                            1                       1                        1
Aantal sportzalen                                                                              2                       2                        2
Aantal gymnastieklokalen                                                                       2                       2                        2
Aantal voetbalvelden                                                                        24,5                      25                     24,5
Aantal tennisbanen                                                                            22                      22                       22
Dekkingsgraad binnensport                                                                      ¹)                   57%             Niet bekend ²)
Dekkingsgraad zwembad                                                                          ¹)                   43%             Niet bekend ²)
Dekkingsgraad buitensport                                                                      ¹)                   27%             Niet bekend ²)

¹) Nieuw kengetal vanaf 2019
²) Door de gemeente Echt-Susteren is niet deelgenomen aan de Monitor Sport en Bewegen van de Vereniging Sport en Gemeenten.




Deel I - 114 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
11. Kermissen en markten                                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                                          Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                             Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                              tie plaatsgevonden?
Een kermistraditie in zoveel moge-    Ondersteunen van kermisactiviteiten in zoveel mogelijk kernen in financiële en organi- Continu
lijk kernen, een hoog amuse-           satorische zin. De gemeente geeft hiervoor uitvoering aan de vastgestelde Beleidsnoti-
mentsgehalte van de kermissen en       tie kermisbeleid in de gemeente Echt-Susteren
faciliteiten voor evenementen.
Weekmarkten in Echt en Susteren         Acquisitie plegen (o.a. via advertenties in het vakblad) om nieuwe standhouders aan te   Continu
en losse standplaatsen in diverse        trekken
kernen.                                 Overleg met de bestaande standhouders om een zo breed mogelijk aanbod op de
                                         markten te realiseren waardoor de aantrekkelijkheid voor publiek en klanten wordt ver-
                                         groot
                                        Zorg gedragen voor het in stand houden van geschikte marktpleinen door het voorzien
                                         van de noodzakelijke nutsvoorzieningen.


Indicatoren/kengetallen                                                                Realisatie 2018          Begroting 2019          Realisatie 2019
Aantal kermissen                                                                                  8                        8                       5
Aantal markten                                                                                    2                        2                       2




Deel I - 115 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
Wat heeft het gekost?
                                                                                   Primitieve                             Bijgestelde   Rekening
                                                                               begroting 2019                          begroting 2019       2019

                                            Lasten                                     1.620.252                            1.731.491   1.670.520
                                             Baten                                       163.108                              441.824     443.843
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten                                    1.457.144                            1.289.667   1.226.678

                                       Storting reserves                                       -                                    -           -
                                   Onttrekking reserves                                        -                                    -           -
                                Mutaties van de reserves                                       -                                    -           -

                                            Totaal lasten                              1.620.252                            1.731.491   1.670.520
                                            Totaal baten                                 163.108                              441.824     443.843
                                  Gerealiseerde resultaat                              1.457.144                            1.289.667   1.226.678



Subsidies
Professionele instellingen                        Realisatie 2018    Begroting 2019    Programma     Realisatie 2019

Stichting Menswel                                       1.142.158         1.165.002         5 en 7         1.158.719
Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg              383.945           393.425              7           392.800
Stichting Myouthic                                        153.436           165.350              5           141.250
De Domijnen                                               538.989           539.000              5           514.017
Slachtofferhulp Nederland                                    8.271             8.257             7              8.257
St. Pedagogisch Sociaal Werk Mi- en Nrd-Limburg              3.315             4.660             7              4.449
Museum van de Vrouw                                       106.000           137.000              5           120.000
Centrum voor jeugd en gezin                              1.026.535         1.119.816             7          1.119.816
Bureau Jeugdzorg voor SEH                                   42.576            70.343             7             70.343
Totaal                                                   3.405.225         3.602.853                        3.529.651




Deel I - 116 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport
Overige instellingen                           Realisatie 2018    Begroting 2019    Programma   Realisatie 2019

Stichting Basissport                                     1.625             1.725            5             1.710
Stichting 4 mei herdenking                                 850             1.000            5             1.000
Stichting Dr. Edith Stein                                  966             1.250            5             1.130
Stichting De Kunstkring Echt                             3.655             4.300            5             4.300
Stichting Op vleugels der vrijheid                         850             1.000            5             1.000
Stichting Orgelkring Echt-Susteren                       1.275             1.500            5             1.500
Stichting Sociaal Kultureel Centrum D'n Hook            10.679            10.679            5            12.445
Stichting Culturele Kring Echt                          11.220            13.200            5            13.200
Stichting Kreaktiviteiten                                8.645             8.723            5             8.195
Stichting LOES / SOL2                                   18.870            20.000            5            19.357
Toon Hermans Huis Sittard                                5.000             5.000            7             5.000
Toon Hermans Huis Roermond                               5.000             5.000            7             5.000
Muziekfederatie de Maasgouw                              1.409             1.648            5             1.648
Stichting kapellen en kruisen land van Echt              1.955             2.300            5             2.300
Stichting Hart voor Echt-Susteren                        5.000            10.000            7             5.000
Sportvereniging NOAV Zwemmen                             6.958            10.558            5            10.558
Volkstuinenvereniging de Smalste Tuinen                  5.000             5.000            8             5.000
Koepel Seniorenvereniging                               45.000            47.500            7            47.500
Stichting Voedselbank                                    2.500             2.500            6             2.500
Stichting Kledingbank                                    5.000             5.000            6             5.000
Stichting Leefbaar Echt-Susteren (Wensbus)              11.211            10.580            7            10.580
Stichting Platsspektakel Echt (Kultkefee)                    -             1.000            5             1.000

Totaal                                                 152.668            169.463                        164.923

Grote evenementen                              Realisatie 2018    Begroting 2019    Programma   Realisatie 2019

Stichting Koppelpop                                       1.500             2.000           5              2.000
Stichting Kaizen Tournament                               2.000             2.000           5              2.000
Wandelsportvereniging Echt (avondvierdaagse)              1.250             1.250           5              1.250
Rollers Smashing                                          2.500             2.500           5              2.500
Stichting Platsspektakel Echt                                 -             1.500           5              1.500
Avond
Totaal                                                    7.250             9.250                          9.250




Deel I - 117 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>7.5 Cultuur en sport




Deel I - 118 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
Doelstelling                                            Gemeentelijke wet- en regelgeving en                  Reikwijdte
                                                        beleidskaders
-   Het bieden van inkomensondersteuning daar           -   Afstemmingsverordening Participatiewet,           Het programma Sociaal domein omvat de vol-
    waar mensen niet zelfstandig in hun bestaan             IOAW en IOAZ 2015                                 gende producten:
    kunnen voorzien.                                    -   Beleidsplan schuldhulpverlening 2017-2021         1. Arbeidsparticipatie en inkomensvoorzienin-
-   Het beroep op de sociale uitkeringen zo ge-         -   Debiteurenprotocol 2014                               gen
    ring mogelijk laten zijn en uitkeringsgerech-       -   Nota minimabeleid 2013-2017                       2. Minimabeleid
    tigden zo snel mogelijk door werk in hun ei-        -   Re-integratieverordening Participatiewet 2017     3. Maatschappelijk werk
    gen levensonderhoud laten voorzien.                 -   Verordening beschut werken 2015                   4. Opbouwwerk/samenlevingsopbouw
-   Inwoners met een inkomen tot 120% van de            -   Verordening bestrijding misbruik en oneigenlijk   5. Jeugd
    geldende bijstandsnorm in staat stellen in de           gebruik Participatiewet, IOAW en IOAZ ge-         6. Wet maatschappelijke ondersteuning
    maatschappij te participeren.                           meente Echt-Susteren 2015                         7. Maatwerkvoorzieningen
                                                        -   Verordening cliëntenparticipatie gemeente         8. Allochtonenwerk
‘Meedoen', dat is de kortst mogelijke samenvatting          Echt-Susteren 2015                                9. Ouderenbeleid
van het maatschappelijke doel van dit begrotings-       -   Verordening gunning door toekenning uitslui-      10. Volksgezondheid
programma. Het meedoen geldt voor iedereen,                 tend recht                                        11. Leerlingenvervoer
jong en oud, ongeacht zijn maatschappelijke of          -   Verordening individuele inkomenstoeslag 2016
economische positie, ongeacht of iemand beper-          -   Verordening individuele studietoeslag 2015        Paragrafen
kingen ondervindt of niet. De gemeente wil dat              versie 2
mogelijk maken door ruimte te bieden aan het par-       -   Verordening tegenprestatie 2015                   -   Weerstandsvermogen en risicobeheersing
ticuliere initiatief om elkaar te ondersteunen. Als     -   Verordening verrekening bestuurlijke boete bij    -   Verbonden partijen
mensen en hun omgeving dit niet zelf kunnen,                recidive gemeente Echt-Susteren 2015              -   Bedrijfsvoering
neemt de gemeente de verantwoordelijkheid om            -   Verordening Wet Kinderopvang gemeente
deze ondersteuning te organiseren of te faciliteren.        Echt-Susteren 2006                                Verbonden partijen
Beleidsontwikkeling en beleidsvoorbereiding van         -   Verordening wijze vaststellen doelgroep loon-
de onder dit programma behorende producten                  kostensubsidie en loonwaarde Participatiewet
                                                                                                              -   Servicecentrum MER
gebeuren door de gemeentelijke organisatie.                 2015
                                                                                                              -   Omnibuzz
De uitvoering van diverse werkzaamheden is voor         -   Visiedocument re-integratie regio Midden-
                                                                                                              -   Westrom
een groot deel uitbesteed aan de uitvoeringsorga-           Limburg 2011
nisatie Sociaal Domein MER, het Centrum voor            -   Uitgangspuntennotitie Participatiewet regio
Jeugd en Gezin, de plaatselijke welzijnsinstelling          Midden-Limburg
(Stichting Menswel) en diverse regionaal opere-         -   Algemene subsidieverordening
rende instellingen. In regionaal verband zijn afspra-   -   Beleidsregels individuele Wmo-voorzieningen
ken gemaakt over de instandhouding van maat-            -   Besluit nadere regels Wmo
schappelijke voorzieningen.                             -   Convenanten en afspraken met de regioge-
                                                            meenten over AMW-ML
Speciale aandacht in ons beleid gaat uit naar:          -   Dorpsomgevingsprogramma’s


Deel I - 119 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
-   Jeugd tot 23 jaar                            -   Gebiedsvisie Susteren                           Reserves en voorzieningen
-   Senioren 65+                                 -   Gemeentelijke Nota Gezondheidsbeleid            -   Reserve inkomensvoorzieningen, re-
-   Mensen met minimum inkomen                   -   Meerjarig beleidsplan Wmo                           integratie en sociale werkvoorziening
-   Mensen met (een) beperking(en)               -   Meerjarig beleidsplan Jeugd                     -   Reserve investeringssubsidies welzijn
                                                 -   Nadere regels Jeugdhulp                         -   Reserve Wet Maatschappelijke Ondersteu-
                                                 -   Plan van aanpak Kernenbeleid                        ning
                                                 -   Speelruimtebeleid Echt-Susteren 2012-2020       -   Reserve algemeen jeugdbeleid
                                                     ‘speelruimte voor de jeugd van Echt-Susteren’   -   Reserve speelplaatsenplan
                                                 -   Verordening Jeugdhulp                           -   Reserve Dop Koningsbosch
                                                 -   Verordening voorzieningen maatschappelijke      -   Reserve jeugdhulp
                                                     ondersteuning (Wmo)                             -   Voorziening onderhoud gemeenschapshui-
                                                 -   Verordening ruimte- en inrichtingseisen             zen
                                                     peuterspeelzalen 2010
                                                 -   Verordening leerlingenvervoer schoolbezoek
                                                     gemeente Echt-Susteren 2015

1. Arbeidsparticipatie en inkomensvoorzieningen                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische

Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Iedereen met arbeidsvermogen            Uitvoering gegeven aan de Participatiewet.                                            Continu
zoveel mogelijk naar regulier werk      De uitstroom verhoogd/geoptimaliseerd door een uitgebreide toets op het recht
leiden                                   op uitkering. De eigen verantwoordelijkheid om (deels) in eigen inkomen te            2019
                                         voorzien en om te participeren, heeft daarbij meer nadruk gekregen. Een goede
                                         bestandanalyse was hierbij van belang.
                                        Instroom in zijn algemeenheid en van jongeren specifiek voorkomen door sa-            Continu
                                         menwerking met onderwijs
                                        Specifieke aandacht voor de doelgroep statushouders en inwoners met een
                                         Wajong uitkering.
                                        Ondersteunen van uitkeringsgerechtigden om te komen tot een goede uit-
                                         stroom naar werk d.m.v. alfabetiseringstrajecten, begeleidingsprojecten richting
                                         vrijwilligerswerk en dagbesteding.
                                        Een verdere verlaging van het werkloosheidspercentage bewerkstelligd
Uitkeringsgerechtigden en hun           Mensen met verwachting op doorstroom binnen een jaar (re-integratiepositie 4,      Continu
partners zoveel mogelijk stappen         5 en 6) naar werk bemiddeld

Deel I - 120 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
1. Arbeidsparticipatie en inkomensvoorzieningen                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                                   Wethouder drs. G.H.C. Frische

Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
laten zetten op de participatielad-       Mensen met de verwachting van een langere doorstroomtijd (re-
der.                                       integratiepositie 3) bemiddeld naar werk met ondersteuning.
                                          Gestimuleerd tot participatie (met name via vrijwilligerswerk) wanneer regulier
                                           werk niet mogelijk was vanwege bijvoorbeeld psychische problematiek of ern-
                                           stige lichamelijke beperkingen (re-integratiepositie 1 en 2).
                                          Aanbod en ontwikkeling van maatwerkvoorzieningen aan specifieke doelgroe-
                                           pen met beperkingen aangeboden: alleenstaande ouders met laagbetaald part-
                                           time werk, cliënten met fysieke of mentale beperkingen) en cliënten met een
                                           taalachterstand.
                                          Uitvoering gegeven aan de Wet Taaleis: cliënten die niet het vereiste taalni-
                                           veau hebben, krijgen de verplichting om dit niveau te halen.
                                          Verlagen van de uitkering bij onvoldoende inspanning.
                                          Meer werkplekken gegenereerd voor de doelgroep van de Participatiewet via
                                           aansluiting bij het regionale Werkgeversloket en de inzet van specifieke maat-
                                           regelen ter bestrijding van jeugdwerkloosheid
                                          Het inzetten van de participatieladder als instrument bij inburgeringstrajecten
                                           van statushouders
Banen in het kader van de Wet             Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt begeleid.                        Continu
Sociale Werkvoorziening voor
mensen met een beperking, binnen
de door het rijk opgelegde taakstel-
ling.
Duurzame arbeidsplaatsen Social           Sectorspecifieke leer-werk arrangementen gesloten met kansrijke sectoren             2 plaatsingen in
Return.                                    (bouw/infra, groen en zorg)                                                           zorg, 4 in bouw in
                                                                                                                                 2019
                                          Het niveau van de Leer-werk trajecten afgestemd op de doelgroep (onderkant           Continu
                                           arbeidsmarkt) MBO niveau 1 en 2




Deel I - 121 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Wettelijk verplicht
Netto arbeidsparticipatie ¹)                                                                    65,2                      65             Onbekend
Werkloze jongeren > 20 jaar ²)                                                                 5,7%                      8%                  8,1%
Personen met een bijstandsuitkering (aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en
ouder)                                                                                         239                      150                    239
Lopende re-integratievoorzieningen (aantal per 10.000 inwoners, 15-64 jaar)                 209,3 ³)                    260            niet bekend
Overige (bron: eigen managementrapportage)
Aantal uitkeringsgerechtigden per 31 december)                                                 455                      500                    404
Wsw-arbeidsplaatsen: afbouw met 4% (natuurlijk verloop)                               154 personen
                                                                                         (= 133 fte)                    156                    148
Aantal beëindigingen door uitstroom naar werk                                                 60 4)                      70                   46 5)
Terugverdienbedrag fraudebestrijding                                                     € 255.020                € 130.000               € 61.385
Tegenhoudingen aan de poort (%/aantal)                                                        50%                      50%                    50%
Arbeidsplaatsen social return incidenteel (uitkeringsgerechtigden die voor een
periode van 3 maanden tot een jaar uitstromen naar regulier werk)                                 4                        5                      2
Arbeidsplaatsen social return duurzaam (uitkeringsgerechtigden die langer dan
1 jaar bij regulier werk worden geplaatst)                                                       11                       15                    14

¹)    www.waarstaatjegemeente.nl
²)   Uit maandrapportage MER (dec 2019): aantal jongeren/totale bestand
³)   Aangepast t.o.v. jaarrekening 2018 o.b.v. waarstaatjegemeente.nl
4
 )   Gewijzigd ten opzichte van jaarrekening 2018 (was 55) omdat uitstroom pas op een later moment definitief geregistreerd wordt
5
 )   Stand per 29 februari 2020. De uitstroom is lager dan begroot. Dit komt doordat ook de instroom ten opzicht van 2018 (149) in 2019 (92) fors lager
     is geweest en daardoor de uitstroom (vanzelfsprekend) ook lager is

2. Minimabeleid                                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                                    Wethouders A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
Het voorkomen van uitval, een-            Het minimabeleid versterkt door in te zetten op armoedebeleid als preventief  Continu
zaamheid of uitsluiting door de            instrument voordat het tot schuldhulpverlening komt.
inkomenssituatie.                         Samengewerkt en afstemming gezocht van het aanbod en de werkwijzen van
                                           de verschillende stichtingen Leergeld binnen de regio bevorderen.
                                          De communicatie t.a.v. de mogelijkheden van gemeentelijke (mini-
                                           ma)regelingen geïntensiveerd en vernieuwd

Deel I - 122 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
    Cittaslow
Armoedebestrijding                     Doorontwikkeling van het armoedebeleid om zo een goed vangnet te realiseren            2019
                                        voor de meest kwetsbare inwoners die niet in staat zijn om te werken. Waar
                                        noodzakelijk richt het beleid zich op specifieke doelgroepen (bijv. 50-plussers,       Continu
                                        kinderen en niet-uitkeringsgerechtigden)
                                       Schuldhulpverlening verbeterd door o.a. voorlichting te geven om zo een ge-
                                        dragsverandering te bewerkstelligen.                                                   Continu
                                       Optimale inzet van voedsel- en kledingbank door:
                                        - de dienstverlening van de voedselbank breder onder de aandacht te bren-
                                           gen bij inwoners en professionele instellingen.
                                        - het persoonlijk informeren van gezinnen met kinderen over de mogelijkhe-
                                           den van de Kledingbank.
                                        - het (blijven) organiseren van kinderkledingdagen bij de Kledingbank.


Indicatoren/kengetallen                                                           Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Toekenningen minimaregelingen:
 Individuele inkomenstoeslag                                                             294                         240                344 ¹)
 Maatschappelijk actief bonus                                                              16                         20                    25
 Aanvragen stichting Leergeld                                                            405                         380                  533
Aantal intakes schuldhulpverlening                                                       58 ²)                        170                    71
Aantal verstrekte voedselpakketten (Voedselbank)                               32 adressen (aantal                    500       46 adressen (aantal
                                                                               onbekend)                                        onbekend)
Persoonlijk participatiebudget                                                              53                   30                          60

¹) Gemeten op datum aanvraag ²) tot en met het derde kwartaal

3. Maatschappelijk werk                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                      Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                             Wanneer heeft realisa-
                                                                                                             tie plaatsgevonden?
Een samenleving waar inwoners Het subsidiëren van de Stichting Algemeen Maatschappelijk Werk Midden-Limburg  Continu
naar vermogen zo lang mogelijk zelf (AMW-ML) voor:
de regie over hun leven voeren.      Het verstrekken van informatie en advies
                                     Het verlenen van hulpverleningstrajecten:
                                       - Oplossingsgericht;

Deel I - 123 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
3. Maatschappelijk werk                                                                                                    Portefeuillehouder
                                                                                                                Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
                                        -   ondersteunend en netwerkversterkend;
                                        -   stabiliserend;
                                        -   crisishulp.
    Cittaslow
Gediscrimineerde minderheden
Vermindering van discriminatie.     De gemeente is aangesloten bij ADV Limburg. Dit is een onafhankelijke stichting die   Continu
                                    voor 27 Limburgse gemeenten de Wet op de antidiscriminatievoorzieningen uit-
                                    voert. In deze wet is geregeld dat elke gemeente een onafhankelijk meldpunt moet
                                    hebben waar inwoners discriminatie kunnen melden. ADV Limburg is dit meldpunt
                                    voor de meeste Limburgse gemeenten.


Indicatoren/kengetallen                                                            Realisatie 2018       Begroting 2019         Realisatie 2019
Totaal aantal inwoners geholpen door AMW                                                    751                   800                       ¹)
Korte informatie en adviesvragen                                                                                                          235
Afgesloten casussen                                                                                                                       325

¹) Het AML heeft met ingang van 2019 een nieuw registratiesysteem in gebruik genomen. Hierdoor is een wijziging aangebracht in de wijze van regi-
   streren. Casussen die niet afgesloten worden in het kalenderjaar worden niet meegenomen in de berekening.

4. Opbouwwerk/samenlevingswerk                                                                                     Portefeuillehouder
                                                 Wethouders drs. G.H.C. Frische, drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen en drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                               Wanneer heeft realisa-
                                                                                                               tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Leefbaarheid en voorzieningenniveau
Leefbare dorpen.                 Gemeenschapshuizen zijn onmisbare voorzieningen voor het leefbaar houden van             Continu
                                 de gemeentelijke kernen en dorpen. De gemeente heeft daarvoor vanaf 2011 een
                                 beleid ontwikkeld dat tot doel heeft elke kern te voorzien van een multifunctioneel
                                 gemeenschapshuis.
                                 De meest recente aanwinst aan gemeenschapshuizen vormt de aankoop van de
                                 Pejjerhoaf aan de Houtstraat in 2019 en de bestemming van dit gebouw tot ge-

Deel I - 124 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
4. Opbouwwerk/samenlevingswerk                                                                                           Portefeuillehouder
                                                    Wethouders drs. G.H.C. Frische, drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen en drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?             Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                     tie plaatsgevonden?
                                   meenschapshuis. De combinatie van dit gebouw met de naastgelegen Fanfarezaal
                                   Lei van Naer biedt uitstekende mogelijkheden voor inwoners, instanties en vereni-
                                   gingsleven van Pey. Dit gebouw neemt de functie van het patronaat aan de Kerk-
                                   straat in Pey over.
                                      In Koningsbosch is in 2019 de uitbreiding van het gemeenschapshuis Oos
                                       Heem gerealiseerd.
                                      Het aantal gemeenschapshuizen in Echt-Susteren komt daarmee op 10. Daar-
                                       van zijn 7 gemeenschapshuizen eigendom van de gemeente en 3 gemeen-
                                       schapshuizen zijn eigendom van derden.


Indicatoren/kengetallen                                                         Realisatie 2018       Begroting 2019          Realisatie 2019
Aantal sociale wijkteams                                                                    4                    4                        4
Aantal gemeenschapshuizen                                                                   9                   10                       10


5. Jeugd                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                               Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?             Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                    tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Ondersteunen gezinsleven en zwangerschap
Een gezond en veilig leefklimaat      We hebben preventieve jeugd- en jongerenactiviteiten georganiseerd.                Continu
voor onze jongeren, waarbij zij zich  We hebben jongeren- en speelvoorzieningen in stand gehouden.                       Continu
kunnen ontwikkelen tot zelfstandi-    We hebben subsidie aan speeltuinorganisaties (stichtingen) voor het ontwikke-
ge inwoners.                           len en in stand houden van georganiseerde, openbare speeltuinen verstrekt.
                                      Met georganiseerde initiatiefgroepen hebben we samengewerkt aan de plan-           2019
                                       vorming voor het(door)ontwikkelen van speelvoorzieningen in Maria Hoop,            Roosteren zomer
                                       Roosteren en Leisurepark De Bandert. Een en ander volgens de regels van het         2020
                                       speelruimtebeleid Echt- Susteren 2012-2020 ‘Speelruimte voor de jeugd van
                                       Echt-Susteren’
Verergering van problematiek          Meer jeugdigen en gezinnen zijn in een vroeg stadium ondersteund                2019
voorkomen.                            Preventieprojecten en pilots zijn gefinancierd.

Deel I - 125 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
5. Jeugd                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                               Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                    Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                    tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Ondersteunen gezinsleven en zwangerschap
                                    Het bestaande aanbod aan jeugd- en jongerenwerk en jongerencoaching is ge-
                                     continueerd.
Inzicht in en grip op verwijzingen  Gezamenlijk overleg gevoerd met verwijzers naar gespecialiseerde jeugdhulp        2019
naar gespecialiseerde jeugdhulp.     (Centrum voor Jeugd en Gezin, BJZ, huisartsen en jeugdartsen) om de onder-
                                     linge lijntjes te verkorten.
                                    Onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om huisartsen te faciliteren met een
                                     praktijkondersteuner jeugd, zodat jeugdproblematiek snel en dichtbij kan worden
                                     opgepakt, zonder dat daarvoor een verwijzing nodig is naar een gespecialiseer-
                                     de aanbieder.
Gespecialiseerde jeugdhulp die      Contractgesprekken (1 keer per kwartaal) gevoerd met de acht grootste             2019
van goede kwaliteit is, tijdig be-   aanbieders, waarin nadrukkelijk wordt besproken op welke wijze de aanbieder
schikbaar is en wordt afgeschaald    bij kan dragen aan verbetering van kwaliteit en transformatie van het aanbod.
zodra dat kan.                      Wachtlijsten gemonitord; dit besproken met de betreffende aanbieders.
                                    Periodieke evaluatiegesprekken gehouden door het Centrum voor Jeugd en
                                     Gezin met jeugdige/gezin en aanbieder.
                                    Jeugdhulpaanbieders uitgedaagd om in de vorm van pilots met alternatieven te
                                     komen voor het bestaande aanbod.


Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018      Begroting 2019          Realisatie 2019
Wettelijk verplicht
% jongeren 12 tot 23 jaar met een delict voor de rechter                       Niet beschikbaar               0,99%       Niet beschikbaar
                                             Benchmark Limburg (2012: 2,17%)
% kinderen tot 18 jaar in uitkeringsgezin                                      Niet beschikbaar               3,65%                    5%
                                                          Benchmark Limburg
% Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp                                                    13,8%                   12%                 13,8%
                                                          Benchmark Limburg
% jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming                                              1,5%                  1,2%                  1,3%
                                                          Benchmark Limburg
% jongeren van 12 tot 23 jaar met jeugdreclassering                                      0,4%                  0,4%                  0,3%
                                                          Benchmark Limburg

Deel I - 126 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
Indicatoren/kengetallen                                                                 Realisatie 2018         Begroting 2019             Realisatie 2019
Overige
Ambulante jeugdhulptrajecten CJG                                                                  529                      450                      601
 % verwijzingen naar het CJG uit medisch domein ¹)                                               12%                      20%                    6,85%
Aantal gerealiseerde georganiseerde speeltuinen                                                     9                       12                       11

¹) Deze indicator is gewijzigd (was: % verwijzingen naar het CJG door huis-/jeugdarts). De nieuwe indicator omvat alle verwijzers vanuit het medisch domein.
   Omdat het beleidsmatig gewenst is dat al deze verwijzers de weg naar het CJG beter weten te vinden, is deze indicator aangepast. Een uitsplitsing is te-
   rug te vinden in de kwartaalrapportage jeugd.

6. Wet maatschappelijke ondersteuning (niet zijnde maatwerkvoorzieningen)                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                                       Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                             plaatsgevonden?
    Cittaslow
Een samenleving waar alle inwoners   Subsidies aan vrijwilligersorganisaties verstrekt                                          Continu
deel van uitmaken (inclusieve sa-    Subsidies en ondersteuning verstrekt t.b.v. toegankelijke gemeenschapsac-
menleving)                            commodaties.
                                     Wijksteunpunten in stand gehouden In de kernen Echt, Susteren, Nieuwstadt.
                                     Adviezen en ondersteuning verstrekt t.b.v. uitbreiding van activiteiten in ge-
                                      meenschapsaccommodaties.
                                   Informatie verstrekt t.b.v. bijzondere doelgroepen d.m.v. flyers en voorlichtende
                                   artikelen.
                                   Een actuele en op onderdelen uitgebreide sociale kaart.
                                   Onafhankelijke gratis cliëntondersteuning (geleverd door welzijnsorganisatie
                                      Menswel en voor bijzondere doelgroepen door MEE).
                                   Ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligers (ingekocht bij Menswel).
                                   Aan 620 mantelzorgers is het mantelzorgcompliment 2019 verstrekt (een be-
                                      drag van € 175 per persoon).
                                   Aan diverse burgerinitiatieven is een subsidie innovatieve activiteiten verstrekt
                                      ad € 5.000 per initiatief.
Effectieve toegang tot medische diensten
Toegang tot eerstelijnsgezond-     Er zijn initiatieven ondernomen om de samenwerking tussen eerstelijnsvoor-                   Continu
heidszorg.                            zieningen in de kernen te bevorderen. Met de belangrijkste ketenpartners in
                                      het sociale domein zijn contractuele afspraken gemaakt die erop toezien dat


Deel I - 127 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
6. Wet maatschappelijke ondersteuning (niet zijnde maatwerkvoorzieningen)                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                       plaatsgevonden?
                                       de functionarissen vooral kerngericht werken (spreekuren in de kern, huisbe-
                                       zoeken, deelname in de consultatieschil van de sociale wijkteams). Voorbeel-
                                       den zijn Algemeen Maatschappelijk Werk, MEE, GGz, Menswel en CJG.
Transitie en transformatie sociaal domein
Transformatie binnen het sociaal     Met ingang van 2019 zijn 4 sociale wijkteams in Echt-Susteren operationeel.      Continu
domein.                                Hiermee is een gemeente dekkend systeem van wijkteams gerealiseerd. In de
                                       sociale wijkteams werken professionals uit de verschillende disciplines nauw
                                       samen om de transities (veranderingen in de zorg- en ondersteuningsstruc-
                                       turen) mee vorm te geven.
Transformatie samen met andere       Op lokaal en regionaal niveau zijn in 2019 overlegtafels en samenwerkings-       Continu
partners.                              verbanden ingericht of onderhouden, waarin ketenpartners en overheden wer-
                                       ken aan de uitvoering van de transformatie. De voortgang wordt zichtbaar ge-
                                       maakt in werkafspraken, raamovereenkomsten, contracten en werkwijzen.


Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018       Begroting 2019         Realisatie 2019
Huiskamerprojecten                                                                           7                    5                       7
Huiskamer-Plus-Projecten                                                                     5                    5                       5
Huiskamer-Extra-Project                                                                      0                    1                       1
Huiskamer GGZ                                                                                -                     -                      -


7. Maatwerkvoorzieningen                                                                                                 Portefeuillehouder
                                                                                                              Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                    Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                     tie plaatsgevonden?
                                                                                                                       e
Inbedding van de nieuwe taken.        Processen en financiële impact van nieuwe taken Wmo zijn geanalyseerd. Hier- 2 helft 2019
                                        uit is gebleken dat een verschuiving van maatwerkvoorziening naar algemene
                                        voorzieningen noodzakelijk is.
                                      Op MLO-niveau zijn (beleidsmatig) nieuwe meerjarig beleidskader en bijbeho-
                                        rende verordeningen (Wmo/Jeugd) opgepakt en tot besluitvorming geleid.
Hulpmiddelen efficiënter inzetten.    Er is één gezamenlijk hulpmiddelendepot op subregionaal niveau (MLO).         Continu


Deel I - 128 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
7. Maatwerkvoorzieningen                                                                                                 Portefeuillehouder
                                                                                                              Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                     tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Inwoners die meer bewust zijn van      In alle keukentafelgesprekken en adviesgesprekken gewezen op het belang van
hun eigen verantwoordelijkheid en       het inzetten van eigen kracht naar vermogen, waardoor de vraag naar maat-
eigen kracht.                           werkvoorzieningen niet explosief toeneemt maar zo lang mogelijk kan worden
                                        uitgesteld.
                                       Via algemene voorzieningen inwoners zodanig ondersteund dat inwoners met
                                        een beperking kunnen blijven participeren, b.v. via voorzieningen zoals
                                        het huiskamerproject, een uitleenpool, klussendienst en vervoersvoorzieningen
                                        door vrijwilligers.
Integratie van mensen met een          Het verstrekken van hulpmiddelen (bedoeld voor het voeren van een huishou-
beperking.                              den of voor vervoer) en inkomensondersteuning.
                                       Het indiceren van jeugdzorg welke door gespecialiseerde aanbieders op kosten
                                        van de gemeente wordt verleend.
                                       Het begeleiden naar vrijwilligerswerk of betaald werk.
                                       Het toegankelijk(er) maken van de openbare ruimte voor mensen met een be-
                                        perking.
                                       Het indiceren van individuele begeleiding of groepsbegeleiding.


Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018       Begroting 2019       Realisatie 2019
Wettelijk verplicht
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo exclusief regiotaxi per 10.000
inwoners                                                                                  759                    725         niet bekend
Overige
Aantal uitstaande woonvoorzieningen                                                       782                    725                 929
Aantal uitstaande vervoersvoorzieningen incl. regiotaxi                                 1.614                  2.000               1.956
Aantal cliënten Hulp bij het huishouden                                                   732                    750                 941
Aantal cliënten begeleiding individueel                                                   209                    275                 276
Aantal cliënten begeleiding groep                                                          96                    125                 100
Aantal cliënten huiskamer+, huiskamer extra, huiskamer GGz                                120                  220 ¹)                160
Aantal cliënten gespecialiseerde jeugdhulp                                                 Nb                    600                 652
Aantal cliënten gedwongen kader jeugd                                                      Nb                     80                 112


Deel I - 129 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
Indicatoren/kengetallen                                                                          Realisatie 2018             Begroting 2019             Realisatie 2019
Aantal cliënten persoonsgebonden budget jeugd                                                              Nb                          80                          67

¹) Aantal van 220 is inclusief huiskamer algemeen, is gecorrigeerd voor 2020

8. Allochtonenwerk                                                                                                                   Portefeuillehouder
                                                                            Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels en wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                     Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                                plaatsgevonden?
Huisvesting voor statushouders vol-         Afstemming met woningcorporaties om geschikte woningen beschikbaar te krijgen.     Continu
gens de opgelegde taakstelling van          Afstemming met het COA over de huisvestingsprocedure en warme overdracht van
het rijk                                     statushouders naar gemeente.
                                            Inzet van maatschappelijke begeleiding gericht op huisvesting.
                                            Inzet van begeleiding in het AZC gericht op inburgering en activering.
Maximale integratie en participatie         Inzet van maatschappelijke begeleiding gericht op zelfredzaamheid in de gemeente.  Continu
van deze nieuw te huisvesten status-        Inzet van extra ondersteuning bij taalontwikkeling via proj. Samenspraak en taal-
houders zowel als voor de nareizi-           maatjes.
gers van eerder toegelaten vluchte-         Inzet van trajectbegeleiding gericht op participatie.
lingen.                                     Inzet van maatwerkondersteuning en trajecten gericht op taalontwikkeling en werk.
Maximale participatie van de al eer-        Inzet van extra ondersteuning bij taalontwikkeling via taalmaatjes.                Continu
der gehuisveste statushouders die           Inzet van trajectbegeleiding gericht op participatie.
nog in het uitkeringsbestand zitten en      Inzet van maatwerkondersteuning en trajecten gericht op taalontwikkeling, scholing
hun gezinsleden.                             en (vrijwilligers)werk.
                                            Inzet van woonbegeleiding oudkomers.

    Cittaslow
Integratie van etnische minderhe-             Activiteiten in de diverse kernen gericht op taalontwikkeling, fietsl- en zwemlessen.          Continu
den.                                          Inzet van ondersteuning vrijwillige taalmaatjes.


Indicatoren/kengetallen                                                                          Realisatie 2018             Begroting 2019             Realisatie 2019
Aantal uitkeringsgerechtigde statushouders in traject naar uitstroom ¹)                                     52                         40                          82

¹) Aantal van 82 is als volgt samengesteld: vrijwilligerswerk 26, deeltijd werk 18, uitstroom 19,opleiding 8, anders actief 11 (16 uitkeringsgerechtigden zijn ontheven en 47
   nog onbestemd)




Deel I - 130 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
9. Ouderenbeleid                                                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                           Wethouders A.M.C. Bruijsten en drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
Dat senioren zo lang mogelijk, op een Organisaties voor ouderenzorg gefaciliteerd, d.m.v. subsidiëring en andere vormen Continu
verantwoorde wijze, zelfstandig kun- van ondersteuning, waaronder passende huisvestigingsmogelijkheden.
nen functioneren en wonen in de Onder meer de navolgende voorzieningen zijn gesubsidieerd:
eigen gemeenschap.                     Meer bewegen voor ouderen (MBvO)-activiteiten;
                                       Ouderenadvisering;
                                       Huiskamer-projecten;
                                       Klussendienst.



Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018         Begroting 2019        Realisatie 2019
Ouderenadviesgesprekken                                                                   447                     450                    417
Deelnemers Meer Bewegen voor Ouderen                                                      768                     768                    789


10. Volksgezondheid                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                               Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?             Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                    tie plaatsgevonden?
Gezonde inwoners.                   Bijgedragen aan de in stand houding van de een gezondheidsdienst (GGD)         Continu
                                    Informatiemateriaal t.a.v. gezond leven gepubliceerd
                                    Uitvoering gegeven aan de Nota Lokaal Gezondheidsbeleid
                                    Uitvoering gegeven aan activiteiten Jeugdgezondheidszorg (zie product Jeugd)

    Cittaslow
Een bewuste en gezonde levens-        Ingezet op preventie vanuit verschillende beleidsdisciplines, zoals Wmo, man-     Continu
stijl van de inwoners.                 telzorg en vrijwilligersondersteuning, subsidies en sportbeleid.
                                      Geïnvesteerd in sportfaciliteiten, sporthallen en het zwembad om het voor inwo-
                                       ners mogelijk te maken dicht bij huis te sporten en te recreëren.
                                      Provincie Limburg en onze gemeente hebben financiën beschikbaar gesteld
                                       voor een smaakcentrum Midden- en Zuid Limburg. De Stichting Kinderkook-
                                       school heeft in 2019 een leskeuken en een theorielokaal gerealiseerd naast de
                                       locatie Hermeniezaal in Susteren. Verder is de Stichting verantwoordelijk voor
                                       het opstellen en uitvoeren van het lesprogramma.


Deel I - 131 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
Indicatoren/kengetallen                                                                  Realisatie 2018          Begroting 2019          Realisatie 2019
Slecht ervaren gezondheid onder 19-64 jarigen                                                      6%                     19%                       6%
Overgewicht onder 19-64 jarigen                                                                  52%                      45%                      52%
Roken onder 19-64 jarigen                                                                        23%                      20%                      23%
Overmatig alcoholgebruik onder 19-64 jarigen                                                     13%                        7%                     13%

¹) Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen en Ouderen GGD Limburg-Noord (2016). De gezondheidsmonitor is gebaseerd op grootschalig onderzoek onder
   onze inwoners. Dit onderzoek vindt eens in de vier jaar plaats en wordt in heet Nederland tegelijkertijd uitgevoerd door alle GGD’en. In 2020 wordt een ge-
   actualiseerde gezondheidsmonitor uitgevoerd. Vanaf 2021 zijn nieuwe cijfers beschikbaar en kan worden vastgesteld in hoeverre de in de begroting ge-
   stelde doelen zijn behaald. De nu vermelde realisatie 2018/2019 betreft dus de uitkomst van het onderzoek van 2016.

11. Leerlingenvervoer                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                                            Wethouder A.M.C. Bruijsten
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                              Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                                 tie plaatsgevonden?
Optimale benutting van de zelfred-        Aanbod leerlingen vervoer                                                             Continu
zaamheid en de eigen mogelijkhe-
den van de leerling.


Indicatoren/kengetallen                                                                  Realisatie 2018          Begroting 2019          Realisatie 2019
Totaal aantal leerlingen in het leerlingen vervoer,                                               149                      135                      147
waarvan aantal leerlingen met aangepast vervoer                                            132 (89%)                 122 (90%)              126 (86%)

¹) Kengetallen realisatie 2019 per peildatum 24 september 2019 (schooljaar 2019/2020)




Deel I - 132 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde    Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019        2019

                                            Lasten        32.930.505       35.595.650   35.344.029
                                             Baten        22.509.949       23.423.952   23.536.970
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten       10.420.556       12.171.698   11.807.058

                                 Storting reserves          297.328           774.928      729.437
                             Onttrekking reserves           180.383         1.381.077    1.405.921
                          Mutaties van de reserves          116.945         - 606.149    - 676.484

                                      Totaal lasten       33.227.833       36.370.578   36.073.466
                                      Totaal baten        22.690.332       24.805.029   24.942.891
                            Gerealiseerde resultaat       10.537.501       11.565.549   11.130.575




Deel I - 133 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>7.6 Sociaal domein




Deel I - 134 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Doelstelling                                         Gemeentelijke wet- en regelgeving en                    Reikwijdte
                                                     beleidskaders
Bevorderen van een evenwichtige ruimtelijke          - Structuurvisie Echt-Susteren 2012-2025                Het programma ruimtelijke ordening en volks-
ontwikkeling van het grondgebied van de ge-          - Structuurvisie Wonen, Zorg en Woonomgeving            huisvesting omvat de volgende producten:
meente Echt-Susteren voor het creëren en sti-          2014-2018                                             1. Ruimtelijke plannen
muleren van een aantrekkelijke landelijke ge-        - Diverse gebiedsvisies                                 2. Volkshuisvesting
meente waar het goed wonen, werken en recre-         - Integrale bestemmingsplannen voor buitenge-
eren is. Dit komt onder meer tot uitdrukking in        bied, stedelijk gebied, het grensmaasgebied en
het (mede) opstellen van beleid en plannen voor        bedrijventerreinen
het stimuleren van de leefbaarheid in de diverse     - Uitvoeringsnotitie structuurvisie Wonen, Zorg en
kernen, van het behoud en herstel van waarden          Woonomgeving
in het landelijk gebied, van bedrijvigheid en van    - Diverse beleidsnotities m.b.t. inwoning en man-
woningbouw (kwantitatief en kwalitatief).              telzorg, aan huis verbonden beroepen en bedrij-
                                                       ven, bed&breakfast
Paragrafen                                           - Facetbestemmingsplannen            Cultuurhistorie,
                                                       Sport- en recreatieve voorzieningen
- Lokale heffingen
                                                     - Centrumplan Susteren
- Weerstandsvermogen en risicobeheersing
                                                     - Gemeentelijk Verkeers- en vervoersplan
- Bedrijfsvoering                                    - Gemeentelijk Waterketenplan                            Regio
                                                     - Planschadeverordening         gemeente       Echt-     - Het oog van Midden-Limburg, Regiovisie
Verbonden partijen                                     Susteren 2009                                            2008-2028 gebiedsontwikkeling Midden-
                                                     - Verordening staangeld 2016                               Limburg
- Geen                                                                                                        - Regionale structuurvisie Wonen, Zorg en
                                                     - Verordening starterslening gemeente Echt-
                                                       Susteren 2017                                            Woonomgeving Midden-Limburg
Reserves en voorzieningen                            - Beleidsnotitie Huisvesting ‘shortstay’- arbeidsmi-
-   Reserve stedebouwkundige adviezen                  granten
-   Reserve kwaliteitsfonds
-   Reserve regionale woonvisie

1. Ruimtelijke plannen                                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                               Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                   Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                                tie plaatsgevonden?
Een fysieke leefomgeving waar het        Algemene bestemmingsplannen:
prettig wonen, werken en recre-            Facetbestemmingsplan Deregulering                                                         6 november 2019
eren is, met ruimte voor initiatief en     Voorbereidingsbesluit Oud Roosteren                                                       26 september 2019
oog voor ruimtelijke kwaliteit.            Voorbereidingsbesluit Klooster Koningsbosch                                               18 december 2019


Deel I - 135 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
1. Ruimtelijke plannen                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                      Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
                                       Voorbereidingsbesluit centrum Echt                                                6 juni 2019

                                    Bestemmingsplannen t.b.v. projecten:
                                      Parkeerterrein de Berk                                                                 11 april 2019
                                      fietspad Heerdstraat                                                                   11 april 2019
                                      Tiendschuur 14-Feurthstraat 81-83                                                      11 april 2019
                                      Leenderdwarsstraat 1-5                                                                 9 juli 2019
                                      In de Mèhre 85-87                                                                      26 september 2019
                                      Landgoed de Commel                                                                     26 september 2019
                                      Maasbrachterweg ong. te Berkelaar                                                      26 september 2019

                                    Beoordeling ruimtelijke initiatieven (principeverzoeken):                                 continu
                                    De stijgende lijn van 2018 in het aantal principeverzoeken heeft in 2019 doorgezet.
                                    In 2019 zijn 237 principeverzoeken en adviesverzoeken behandeld. In de begroting
                                    was uitgegaan van 150.
Tijdige en adequate implementatie      Een plan van aanpak opgesteld voor de implementatie van de Omgevingswet in
van de Omgevingswet.                    Echt-Susteren. Dit PvA bevat een uitwerking van de in 2018 uitgevoerde ver-
                                        kenning van raadsambities m.b.t. de Omgevingswet en de bijbehorende invoe-
                                        ringsstrategie;
                                       In MER verband is gewerkt aan het opstellen van een routeplan voor het aan-
                                        sluiten van de MER gemeenten op het Digitale Stelsel Omgevingswet (DSO). Dit
                                        plan bevat de minimale acties die we in 2020 moeten uitvoeren om op 1 januari
                                        2021 te kunnen werken met en binnen de Omgevingswet. Het gaat daarbij om
                                        de onderwerpen DSO (technische aansluiting), Instrumenten Omgevingswet
                                        (Omgevingsvisie, Omgevingsprogramma, Omgevingsplan en Vergunningverle-
                                        ning) en bedrijfsvoering (zaakgericht werken, dienstverlening).
    Cittaslow
Plan gemeentelijke veerkracht
Een toekomstvisie en ruimtelijke    Bij de totstandkoming en de uitvoering van onze ruimtelijke plannen (structuurvisie,   Continu
kaders die zijn ontwikkeld in sa-   bestemmingsplannen, projectplannen) worden verenigingen, bedrijfsleven en inwo-
menspraak met onze inwoners.        ners zo optimaal mogelijk betrokken. Via voorlichtings- en inspraakavonden worden
                                    bewoners geïnformeerd en betrokken bij gemeentelijke plannen en maatregelen.
                                    Een belangrijke functie is weggelegd voor de vele geïnstitutionaliseerde overleg-


Deel I - 136 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
1. Ruimtelijke plannen                                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                          Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
                                     gremia die in onze gemeente functioneren. Voorbeelden hiervan zijn de dorpsraden,
                                     de ondernemersverenigingen, het participatieplatform en diverse belangengroepe-
                                     ringen. Een speciale rol komt toe aan de leden van de gemeenteraad.
                                     De raadsleden staan in nauw contact met de inwoners en zijn diep geworteld in de
                                     samenleving. Zij geven bij uitstek inhoud aan hun rol als volksvertegenwoordiger.
                                     Op deze wijze wordt optimaal inhoud gegeven aan het opstellen en uitvoeren van
                                     beleid voor en door de inwoners van onze gemeente.
Verbetering uiterlijk aanzien gemeente
Bescherming van het uiterlijk aan-    Bij de beoordeling van ruimtelijke initiatieven/bouwplannen is rekening gehouden Continu
zien en verbetering van de kwaliteit     met algemene regels, bestemmingsplanregels, specifieke verordeningen en wel-
van de omgeving.                         standscriteria;
                                      Bij ruimtelijke initiatieven waarop het Gemeentelijk Kwaliteitsmenu van toepas-
                                         sing is zijn voorwaarden gesteld over landschappelijke inpassing en in voorko-
                                         mende gevallen het leveren van een extra kwaliteitsbijdrage (in nature of een
                                         geldelijke bijdrage in het kwaliteitsfonds) als voorwaarde gesteld voor medewer-
                                         king.
Nieuwe bestemmingen in geldende plannen voor bebouwing van voormalig agrarisch terrein
Functioneel hergebruik van vrijko-   Ruimtelijke initiatieven waarbij sprake is van herbestemming en/of functioneel her-   Continu
mende agrarische percelen/ opstal- gebruik van agrarische bedrijfslocaties zijn vanuit een positieve grondhouding bena-
len.                                 derd.
Handhaving van vrijkomende agra- Binnen de ruimtelijke kaders van Structuurvisie en bestemmingsplannen is het be-          Continu
rische gronden zoveel mogelijk       houd van de agrarische gebruiksmogelijkheden en bescherming van aanwezige
binnen hun oorspronkelijke be-       natuur- en landschapswaarden gewaarborgd.
stemming en identiteit van het ge-
bied.
Herkwalificatie en hergebruik achtergebleven gebieden
Herbestemming van vervallen loca- Positieve grondhouding over ruimtelijke initiatieven tot herbestemming                   Continu
ties.                                van vervallen locaties, die een bijdrage leveren aan de verbetering van de ruimtelij-
                                     ke kwaliteit.




Deel I - 137 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Indicatoren/kengetallen                                                           Realisatie 2018        Begroting 2019           Realisatie 2019
Aantal vast te stellen bestemmingsplannen (incl. postzegelplannen)                           7                      5                        11
Aantal principeverzoeken                                                                   222                    150                      237



2. Volkshuisvesting                                                                                                     Portefeuillehouders
                                                                                                              Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                    Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                    plaatsgevonden?
    Cittaslow
Woningbouwbeleid
Een evenwichtig woningbouwpro-      De regionale structuurvisie Wonen, Zorg en Woonomgeving 2014-2018 is in 2019        Juli 2019
gramma waarin vraag en aanbod       geactualiseerd. De Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018 tot en met 2021 is
op elkaar aansluiten.               bij besluit van 9 juli 2019 vastgesteld. Centrale thema’s in de woonvisie zijn de
                                    bouwambities voor de komende jaren en de nog steeds noodzakelijke sanering
                                    van plancapaciteit.
Het optimaal benutten van de aan    Op grond van de geactualiseerde structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018-           Continu
de gemeente op basis van de         2021 en de daarin gemaakt afspraken resteert er voor de gemeente een bouwvo-
structuurvisie Wonen Midden-        lume van 345 woningen. In 2019 zijn 55 nieuwe woningen gerealiseerd en zijn er
Limburg 2018-2021 toegekende        circa 22 wooneenheden aan de plancapaciteit toegevoegd. Er zijn twee woningen
bouwvolumes.                        gesloopt. Door de toevoegingen aan de woningvoorraad is de saneringsopgave
                                    opgelopen tot 187 woningen waarvan er 75 voor 1 januari 2022 moeten zijn gerea-
                                    liseerd.
                                    Gelet op het aantal gerealiseerde woningen in de voorgaande jaren is dit aantal
                                    van circa 130 eenheden per jaar voldoende. Met corporaties en ontwikkelaars zijn
                                    plannen ontwikkeld voor het realiseren van de woningen volgens de woonbehoef-
                                    te.
Het in balans brengen van de        Binnen de gemeente Echt-Susteren is behoefte aan grondgebonden senioren             Continu
planvoorraad met de actuele         woningen en appartementen met lift. Dit zijn levensloopbestendige woningen. Bij
woonbehoefte.                       het realiseren van nieuwbouw plannen wordt dit aan de ontwikkelende partijen
                                    voorgelegd. Renovatie van “rotte plekken” waarbij levensloopbestendige woningen
                                    worden herbouwd krijgen binnen de verdeling van contingenten prioriteit.
Doelgroepenbeleid
Een adequaat woningaanbod voor      In 2018 is samen met de gemeenten Roerdalen, Maasgouw, Leudal, Roermond,            Continu
de verschillende doelgroepen van    Nederweert en Weert de structuurvisie Wonen geactualiseerd. In deze visie is on-

Deel I - 138 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
2. Volkshuisvesting                                                                                                   Portefeuillehouders
                                                                                                            Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                 Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                  plaatsgevonden?
de lokale woningmarkt.               derzocht aan welke woningen behoefte is binnen de gemeente Echt-Susteren.

                                     Het gaat dan om grondgebonden seniorenwoningen of appartementen met een lift
                                     in de prijsklassen laag tot midden. Daarnaast biedt transformatie van winkelgebie-
                                     den een kans. Door in overleg te treden met ontwikkelaars is aandacht gevraagd
                                     voor het bouwen voor de doelgroepen en worden plannen ontwikkeld.
Huisvesting specifieke doelgroepen
Voldoende en passende shortstay      Zoals beschreven in het hoofdlijnenakkoord 2018-2022 verdient de huisvesting van      Continu
woonmogelijkheden voor internati- Internationale werknemers hoge prioriteit. Huisvesting van deze doelgroep op va-
onale werknemers (arbeidsmigran- kantieparken heeft zijn langste tijd gehad. De gemeente Echt-Susteren heeft als
ten).                                een van de weinig Midden-Limburgse gemeenten een beleid voor de huisvesting
                                     van deze werknemers, daar waar het kwantitatieve aspecten betreft (aantal bewo-
                                     ners, minimale oppervlakte, parkeervoorzieningen e.d.).
                                     Met Europarcs Resort Limburg zijn gesprekken gevoerd om het aantal arbeidsmi-
                                     granten dat ter plaatse is gehuisvest terug te brengen tot nul. In 2020 wordt hier-
                                     aan verder uitvoer gegeven. Ook wordt een plan van aanpak opgesteld voor het
                                     huisvesten van deze werknemers in goed geëquipeerde voorzieningen.
Het huisvesten van de statushou-     Er zijn prestatieafspraken gemaakt met de 3 woningcorporaties die in de gemeente      Continu
ders, op basis van de taakstelling,  actief zijn over het huisvesten van statushouders. De taakstellingen voor het jaar
die het ministerie halfjaarlijks aan 2019 bedroeg het huisvesten van 18 statushouders plus 4 statushouders uit de
de gemeente toewijst.                doorgeschoven taakstelling van 2018. Er zijn 12 statushouders geplaatst waarmee
                                     de taakstelling niet is gehaald. Grotendeels is dit veroorzaakt door een mismatch
                                     tussen vragers en aanbieders. Op het moment dat een woning beschikbaar was,
                                     was er geen vraag. Op het moment dat een vraag uitstond voor een woning, was
                                     geen geschikte woning beschikbaar.
Passende huisvesting in een pas-     Een groeiend deel van de huurders van sociale huurwoningen behoort tot de             Continu
send woonklimaat voor kwetsbare      kwetsbare doelgroepen. Dit zijn mensen die op meerdere vlakken ondersteuning
doelgroepen.                         hebben zoals woonbegeleiding, hulpverlening en begeleiding vanuit het sociaal
                                     domein. Met het sluiten van een regionale convenant tussen gemeente, woning-
                                     corporaties en hulpverleningsinstanties wordt de benodigde hulpverlening gere-
                                     geld.
                                     Ook in de gemaakte prestatieafspraken met de woningcorporaties zijn afspraken         December 2019
                                     opgenomen, waarbij de beleidsvelden Volkshuisvesting en het Sociaal Domein
                                     nauw hebben samengewerkt om voor onze inwoners een optimaal resultaat te

Deel I - 139 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
2. Volkshuisvesting                                                                                                       Portefeuillehouders
                                                                                                                Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                      Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                      plaatsgevonden?
                                    bereiken.
Voldoende geschikte en betaalbare   Het woningbestand in de gemeente bestaat voor 2 derde uit koopwoningen en 1           Continu
woningen voor mensen met een        derde uit huurwoningen. In cijfers uitgedrukt was de totale woningvoorraad per 1
smalle beurs.                       januari 2019 14.435 woningen, waarvan circa 10.000 koop- en circa 4.400 huur-
                                    woningen.
                                    Het aantal huurwoningen in de sociale huursfeer bedraagt circa 3.000, waarvan er
                                    1.600 in eigendom zijn bij de woningcorporatie WoonGoed2-Duizend, circa 1.200
                                    bij de corporatie ZoWonen en 177 van de corporatie Wonen Limburg.
                                    In vergelijking met de cijfers in de regio Midden-Limburg ligt het aantal sociale
                                    huurwoningen afgezet tegen het totale woningbestand hoger dan in de omliggende
                                    gemeenten.
                                    De woningmarkt op het gebied van sociale huurwoningen wordt in het woningbe-
                                    hoeftenonderzoek dat in het voorjaar van 2018 in opdracht van de gemeente is
                                    gehouden, gekwalificeerd als ontspannen. Het kan voorkomen dat er toch sprake
                                    is van een wachtlijst bij de corporatie als iemand persé in een bepaalde wijk wenst
                                    te wonen waar op dat moment geen woning beschikbaar is.
                                    Overigens is dit ook een van de onderwerpen waarover afspraken zijn gemaakt in
                                    de prestatieafspraken.
Starters op de lokale woningmarkt   In de prestatieafspraken die zijn gesloten met de woningcorporaties is nadrukkelijk   December 2019
door middel van een aanvullende     aandacht gevraagd voor starters op de woningmarkt. Hier gaat het om het be-
lening de mogelijkheid bieden tot   schikbaar krijgen voor starterswoningen in de huursector.
het verwerven van hun eerste wo-    Voor starters in de koopsector is in 2013 is de Starterslening ingevoerd om star-     Continu
ning.                               tende kopers, die zich in een moeilijke positie op de woningmarkt bevinden, te
                                    helpen met het vinden van goede huisvesting. Binnen de gemeente Echt -Susteren
                                    zijn in 2019 6 startersleningen aangevraagd en toegewezen.
                                    Deze regeling maakt het mogelijk dat starters op de woningmarkt eerder een wo-
                                    ning kunnen kopen. Hierdoor wordt de doorstroming bevorderd en is er minder
                                    druk op de huurmarkt. Dit heeft een positieve invloed op de woon- en leefomge-
                                    ving van voornamelijk jongeren die dankzij deze regeling hun woon carrière kun-
                                    nen starten.
Voldoende standplaatsen en          Binnen de gemeente Echt-Susteren zijn 45 standplaatsen. Hiervan zijn er 18 nog        2019, vervolg in 2020
woonwagens voor de doelgroep        gemeentelijk eigendom, 27 standplaatsen zijn overgedragen aan de woningcorpo-
woonwagenbewoners.                  raties. Met de corporaties worden gesprekken gevoerd om ook de 18 standplaat-
                                    sen over te dragen.

Deel I - 140 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting

Indicatoren/kengetallen                                                              Realisatie 2018        Begroting 2019          Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Nieuw gebouwde woningen 1)                                                                     58                       60                     55
Overige
Huisvesting statushouders                                                                      45                    50 2)                    12
Woningvoorraad Echt-Susteren 3)                                                            14.296                  14.435                 14.351
Huishoudensontwikkeling 3)                                                                 14.189                  14.175                 14.320
Leegstand woningen volgens BsGW 4)                                                            464                     360                    444
Bouwvolume op basis van structuurvisie 5)                                                     400                     291                    347
Plancapaciteit 5)                                                                             575                     408                    542
Startersleningen                                                                               13                      17                    6 6)


1
 ) Op basis van gereed meldingen BAG.
2
 ) Bij opstelling van begroting is een raming gemaakt van het huisvesten van 50 statushouders, de taakstelling is de huisvesting van 18 statushou-
   ders geworden met een overloop van 4 statushouders uit 2018.
3)
   Gegevens Etil 2018/2019 .
4
 ) Actuele gegevens vanuit BsGW
5
 ) Gegevens op basis van structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2018-2020
6)
   Het aantal verstrekte startersleningen is het afgelopen jaar beduidend lager dan voorgaande jaren. Een directe oorzaak is hiervoor niet aan te ge-
   ven. In de 1e helft van 2020 zal starterslening nog eens onder de aandacht worden gebracht via het Waekblaad en de gemeentelijke website.




Deel I - 141 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>7.7 Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde   Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019       2019

                                            Lasten          870.625          989.909    1.600.175
                                             Baten          175.486          175.486      898.957
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten         695.139          814.423      701.217

                                 Storting reserves                -                 -    451.218
                             Onttrekking reserves                  -                -    328.850
                          Mutaties van de reserves                 -                -    122.368

                                      Totaal lasten         870.625         1.441.127   2.140.169
                                      Totaal baten          175.486           504.336     935.307
                            Gerealiseerde resultaat         695.139           936.791   1.204.862




Deel I - 142 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>7.8 Omgevingsrecht
Doelstelling                                     Gemeentelijke wet- en regelgeving en               Reikwijdte
                                                 beleidskaders
Beperking van overlast en het waarborgen en      -   Algemene Plaatselijke Verordening (APV)        Het programma Omgevingsrecht omvat de vol-
waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van    -   Bomennota Echt-Susteren                        gende producten:
de leefomgeving en de veiligheid door:           -   Bouwverordening Echt-Susteren                  1. Vergunningverlening
- Het verlenen van vergunningen en onthef-       -   Beleidsnotitie Kermisbeleid                    2. Toezicht
    fing;                                        -   Vigerende bestemmingsplannen en de daar-       3. Handhaving
- het houden van toezicht op naleving van            op gebaseerde gemeentelijke beleidsregels      4. Milieu
    regels;                                      -   Beleidsplan Omgevingsrecht
- het afdwingen (waar nodig) van de naleving     -   Gemeentelijk verkeers- en vervoersplan Echt-   Paragrafen
    ervan.                                           Susteren
                                                 -   Kadernota Handhavingsbeleid                    - Lokale heffingen
                                                 -   Nota bodembeheer regio Maas & Roer 2011-       - Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Indicatoren/kengetallen
                                                     2021                                           - Bedrijfsvoering
De indicatoren en kengetallen voor dit pro-
gramma worden vermeld in het Uitvoerings-        -   Verordening kwaliteit VTH Echt-Susteren        Verbonden partijen
programma (UP) MER 2019. Aangezien het           -   Verordening marktgelden
                                                                                                    - Servicecentrum MER-Omgevingsdienst
UP wordt vastgesteld ná vaststelling van de      -   Verordening naamgeving en nummering
                                                                                                    - Regionale uitvoeringsdienst Limburg-Noord
gemeentelijke begroting wordt uitgegaan van      -   Verordening op de heffing en invordering van
de ramingen uit het UP. De MER Omgevings-            leges
dienst doet per kwartaal verslag van de voort-   -   Verordening op de Omgevingscommissie           Reserves en voorzieningen
gang van de uitvoering van haar taken. Voor          MER
                                                                                                    - Algemene milieureserve
meer informatie kan het Jaarverslag 2019 van     -   Verordening Wet geurhinder en veehouderij
de MER OD geraadpleegd worden.                   -   Wegsleepverordening
                                                 -   Welstandsnota Echt-Susteren

1. Vergunningverlening                                                                                                         Portefeuillehouder
                                                                                                        Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
Een leefomgeving waarin het goed    De opleving in de bouwsector heeft in 2019 onverminderd doorgezet, wat heeft ge-      continu
en verantwoord verblijven is op     leid tot een voortzetting van de hoge aantallen vergunningaanvragen en meldingen.
basis van de geldende landelijke    Met deze hoge aantallen was al in het Uitvoeringsprogramma 2019 rekening gehou-
en decentrale wetgeving, normen     den. Uiteindelijk lagen de werkelijke aantallen om en nabij die geraamde aantallen in
en regels over omgevingsrecht die   het Uitvoeringsprogramma 2019. De legesinkomsten waren in 2019 dienovereen-
adequaat worden nageleefd           komstig hoog.




Deel I - 143 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>7.8 Omgevingsrecht

Indicatoren/kengetallen                                                       Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Opbrengst leges                                                                € 1.136.821              € 751.500            € 803.763
Aantal verleende Wabo-vergunningen                                                     614                    584                   574
Aantal verleende APV-vergunningen                                                      487                    485                   468


2. Toezicht                                                                                                                Portefeuillehouder
                                                        Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels en wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?            Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                       tie plaatsgevonden?
Adequaat gemeentelijk toezicht     Via gerichte bouwcontroles is getoetst of bouwwerken volgens de verleende          continu
met weloverwogen inzet van ver-      vergunning zijn gerealiseerd, waarbij de nadruk ligt op het waarborgen van de
dere sanctiemiddelen.                constructieve veiligheid. Het bouwtoezicht lag iets boven raming, in lijn met de
                                     aanhoudende opleving in de bouwsector. Dit heeft bijgedragen aan de over-
                                     schrijding van de geraamde uitvoeringskosten.
                                   Er zijn op basis van een opgestelde planning, volgens het uitvoeringsprogram-
                                     ma, integrale bedrijfscontroles uitgevoerd.
                                   Er zijn controles uitgevoerd bij evenementen en controles uitgevoerd op het ge-
                                     bied van brandveiligheid bij gevoelige objecten (zorginstellingen, scholen, hore-
                                     ca, kantoren, bedrijfshallen)
                                   Ingediende klachten/meldingen zijn tijdig afgehandeld.
                                   Er heeft gebiedsgericht toezicht in de openbare ruimte plaatsgevonden door
                                     BOA’s. Gebleken is dat de BOA’s veel tijd kwijt zijn met administratieve taken en
                                     de afhandeling van klachten. Daarom is bij het opstellen van het UP’19 ervoor
                                     gekozen om het aantal uren gebiedsgericht toezicht te verhogen van 1.100 naar
                                     1.600.




Deel I - 144 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>7.8 Omgevingsrecht
Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Aantal integrale controles                                                                   316                     311                    319
Aantal uren integraal gebiedstoezicht                                                     1.124                    1.600                  1 709
Aantal ontvangen meldingen/klachten                                                          657                     721                    702

¹) Tijdens al deze integrale controles (op 5 thema’s) wordt gelet op aspecten zoals bouwen, ruimtelijke ordening en milieu. Daarnaast wordt er per
   type controle gelet op voor deze controle specifieke wet- en regelgeving.

3. Handhaving                                                                                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                              Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
Waarborging van een veilig en            Inzet van het handhavingsinstrumentarium bij geconstateerde overtredingen van continu
prettig woon- en leefklimaat door          wet- en regelgeving. Daarbij is een stijging waarneembaar van het aantal hand-
het afdwingen van naleving van de          havingsbesluiten. Er is in 2019 meer juridisch gehandhaafd dan de voorgaande
geldende wet- en regelgeving.              jaren, ook door gerichte handhavingsverzoeken van inwoners. Dit heeft geleid
                                           tot een overschrijding van de geraamde uitvoeringskosten.
                                         In 2019 is verder uitvoering gegeven aan het project Aanpak onrechtmatige be-
                                           woning recreatiewoningen.
                                         Veel aandacht is er gegaan naar de projecten en acties in het kader van de
                                           aanpak Ondermijning (woningsluitingen door hennepteelt, flexteaminzet). Ook
                                           dit heeft geleid tot een overschrijding van de geraamde ureninzet.
                                         Vanuit het project Keurmerk Veilig Ondernemen zijn controles en daaruit voort-
                                           vloeiende handhavingsacties opgepakt op industrieterrein De Berk.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Aantal handhavingsbesluiten (bestuursdwang en dwangsom)                                       15                      16                     25


4. Milieu                                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                         Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?                  Wat hebben we ervoor gedaan?                                                        Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
Een verantwoorde milieuhygiëni-         Beoordeling van onderzoeken en advisering over bodem, geluid, externe veiligheid, continu
sche omgeving gebaseerd op lan-         archeologie, groen/ecologie in het kader van ruimtelijke plannen en projecten, ver-

Deel I - 145 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>7.8 Omgevingsrecht
4. Milieu                                                                                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                       Wethouder drs. ing. H.E.J.M. Meuwissen
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
delijk vastgestelde normen en        gunningverlening, toezicht en handhaving.
waarden.
    Cittaslow
Bescherming luchtkwaliteit
Een luchtkwaliteit die minimaal      Het aspect luchtkwaliteit maakt expliciet onderdeel uit van de afweging bij nieuwe   continu
voldoet aan de wettelijke eisen.     initiatieven/bedrijfsvestigingen en ook het milieutoezicht op bestaande bedrijven.
Vermindering geluidsoverlast
Naleving van wettelijke eisen, sa-   Door toetsing van ruimtelijke plannen/ontwikkelingen aan de normstelling uit de     continu
nering van verkeerslawaai en ver-     Wet geluidhinder is zorggedragen voor naleving van de regelgeving over geluid.
mindering van geluidsoverlast      Waar nodig en mogelijk wordt uitvoering gegeven aan saneringsprogramma’s
                                      met gebruikmaking van landelijke subsidies.
                                   Waar mogelijk en nodig zijn geluidreducerende maatregelen (bijvoorbeeld ge-
                                      luidreducerend asfalt) toegepast bij gemeentelijke werken en initiatieven.
Verbod op gebruik genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s) in de landbouw
Adequaat toezicht op genetisch    In het kader van vergunningprocedures en milieucontroles is (voor zover van toe-        continu
gemodificeerde organismen (ggo's) passing) toegezien op de naleving van regelgeving over het gebruik van genetisch
in de landbouw.                   gemodificeerde organismen in de landbouw.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019      Realisatie 2019
-




Wat heeft het gekost?

Deel I - 146 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>7.8 Omgevingsrecht
                                                          Primitieve      Bijgestelde   Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019       2019

                                            Lasten         2.107.142        2.638.096   2.805.629
                                             Baten           676.000          916.000     966.122
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten        1.431.142        1.722.096   1.839.508

                                 Storting reserves                 0                0
                             Onttrekking reserves             24.000          204.490     170.906
                          Mutaties van de reserves          - 24.000        - 204.490   - 170.906

                                      Totaal lasten        2.107.142        2.638.096   2.805.629
                                      Totaal baten           700.000        1.120.490   1.137.028
                            Gerealiseerde resultaat        1.407.142        1.517.606   1.668.601




Deel I - 147 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>7.8 Omgevingsrecht




Deel I - 148 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
Doelstelling                                         Gemeentelijke wet- en regelgeving en              Reikwijdte
                                                     beleidskaders
- Het bedrijfsleven op economisch, recreatief        - Erfgoedverordening van de gemeente Echt-        Het programma Economische zaken en grond-
  en toeristisch gebied te stimuleren en facilite-     Susteren 2010                                   exploitaties omvat de volgende producten:
  ren om te investeren in werkgelegenheid, met       - Grondnota Echt-Susteren 2019                    1. Beheer en exploitatie van eigendommen
  oog voor een goede balans met mens en              - Nota Kostenverhaal 2011                         2. Plattelandsvernieuwing
  omgeving.                                          - Plan recreatie en toerisme 2016-2018            3. Recreatie en toerisme
- Het stimuleren van maatschappelijk verant-         - Structuurvisie Gemeente Echt-Susteren           4. Werkgelegenheid en economie
  woord en duurzaam ondernemen.                        2012-2025 (en actualisatiebesluiten)            5. Grondexploitaties
- Bevorderen van een goed ondernemerskli-            - Structuurvisie Wonen, Zorg en Woonomge-
  maat voor bestaande en nieuwe bedrijven.             ving.                                           Verbonden partijen
- Bevorderen van een goede economische               - Telecommunicatieverordening gemeente
                                                                                                       - VVV Zuid-Limburg
  structuur en werkgelegenheid op het gebied           Echt-Susteren 2010
  van recreatie en toerisme in de gemeente.          - Verordening precariobelasting 2007              - NV Ontwikkelingsmaatschappij Midden-
                                                     - Verordening Regiofonds Midden-Limburg             Limburg
                                                     - Verordening toeristenbelasting 2018             - Bocage commanditaire vennootschap
                                                     - Winkeltijdenverordening Echt-Susteren 2013      - Euregio Rijn-Maas-Noord
                                                                                                       - Euromosa
Paragrafen                                                                            Reserves en voorzieningen
- Weerstandsvermogen en risicobeheersing             - Reserve bovenwijkse voorzieningen               - Reserve deelneming GEM Bocage beheer
- Bedrijfsvoering                                    - Algemene Reserve Grondbedrijf                     B.V.
- Grondbeleid                                        - Reserve parkeerplaatsen                         - Reserve deelneming OML BV
                                                     - Reserve Regiofonds                              - Reserve kwaliteitsverbeterende projecten
                                                     - Reserve uitvoering recreatief toeristisch be-     buitengebied
                                                       leid                                            - Reserve samenwerkingsovereenkomst Indu-
                                                     - Reserve deelneming GEM Bocage C.V.                striepark Swentibold
                                                                                                       - Reserve winst Grondexploitaties
                                                                                                       - Reserve gebiedsvisies
                                                                                                       - Reserve majeure projecten

1. Beheer en exploitatie van eigendommen                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                                    Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
Strategische inzet van gemeente-      Aan- en verkoop van gronden, inzet (pachtvrije gronden) voor projecten.              Continu
lijke eigendommen voor realisatie
van ruimtelijke doelen/grondex-

Deel I - 149 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
1. Beheer en exploitatie van eigendommen                                                                                Portefeuillehouder
                                                                                                             Wethouder drs. P.H.J. Pustjens
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                    Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                    tie plaatsgevonden?
ploitaties.
Verbetering van de landbouwstruc-   De gemeente heeft op verzoek van de LLTB meegedaan aan de vrijwillige kavelruil    Najaar 2019
tuur.                               Koningsbosch om een betere verkavelingssituatie voor de agrarische bedrijven ter
                                    plaatse te bewerkstelligen. Er is hierbij ca. 24 ha gemeentegrond betrokken ge-
                                    weest bij de ruilingen. De gemeente heeft per saldo ca. 2,5 ha minder toegedeeld
                                    gekregen dan door haar ingebracht.
Verkoop van overhoeken.             De verzoeken tot aankoop van overhoeken in 2019 zijn afgewikkeld.                  continu


Indicatoren/kengetallen                                                          Realisatie 2018        Begroting 2019        Realisatie 2019
Aantal ha verpachte landbouwgrond                                                         880                    880                    877


2. Plattelandsvernieuwing                                                                                                    Portefeuillehouder
                                                                                                                      Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                         Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
Een duurzaam en gevarieerd plat-     In 2019 is verder gewerkt aan de uitvoering van de projectenlijst zoals opgeno-    Continu
teland.                               men in de structuurvisie ‘Ontwikkelen met kwaliteit’ op het gebied van onder an-
                                      dere natuur en landschap en recreatief medegebruik. Met daarvoor geschikte
                                      projecten probeert de gemeente in samenwerking met Stichting Landschapspark
                                      Susteren aan te haken bij het regionale PIO project.
                                     Met oog op de soortenrijkdom (flora en fauna) en de belevingswaarde
                                      van het buitengebied heeft de gemeente met een werkgroep verdere stappen
                                      gezet richting een maatregelenplan voor de gemeentelijke bermen en ruigten.
                                     Ter bevordering van de variatie en soortenrijkdom heeft de gemeente samen met
                                      de Stichting Haverland doorgewerkt aan Voedselbos Haverland in Susteren (tota-
                                      le beoogde omvang circa 6 ha). De ontwikkeling verloopt geleidelijk. In 2019 is
                                      een robuust schuilverblijf van schanskorven – overeenkomstig de schuilhutten in
                                      de andere bos- en natuurterreinen – gerealiseerd. Hier kunnen ook de wande-
                                      laars van de lange-afstandswandelroute Pieterpad gebruik van maken. De fees-
                                      telijke opening van het gebouw heeft plaatsgevonden tijdens NL-doet op 14
                                      maart 2020.


Deel I - 150 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
2. Plattelandsvernieuwing                                                                                                      Portefeuillehouder
                                                                                                                        Wethouder P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
                                        Van de ontwikkeling van een levensbomenpark is vooralsnog afgezien.


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Van regulier bos naar voedselbos omgezet areaal                                                -                   2 ha.                  2 ha.


3. Recreatie en toerisme                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                           Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Gastvrijheid
Een duidelijke gemeentelijke visie   Een prioritair aandachtsveld in de ontwikkeling van de gemeente is de doorontwik-       Continu
en identiteit op het gebied van      keling en vermarkting van onze bijzondere ligging in de regio. Hier kun je binnen een
gastvrijheid.                        uurtje van België naar Duitsland wandelen, op een breedte van slechts 4,8 kilome-
                                     ter. Het Smalste Stukje Nederland leent zich prima voor een kortdurend verblijf in
                                     combinatie met een dagje uit naar bijvoorbeeld Maastricht, Maaseik of Roermond.
                                     Een goed bereikbare uitvalsbasis om tot rust te komen met voldoende ruimte om te
                                     onthaasten. Het goede leven is hier binnen handbereik: pittoreske dorpjes, schitte-
                                     rende natuur, lekker eten, kunst en kerken. Deze onontdekte plekken binnen onze
                                     gemeente willen we voor onze inwoners en toeristen nog beter voor het voetlicht
                                     brengen onder één herkenbare naam. Samen met het bedrijfsleven hebben we Het
                                     Smalste Stukje Nederland opgezet. Dit toeristische profiel vormt de leidraad voor
                                     bewoners en bezoekers en laat in één oogopslag zien wat we als regio te bieden
                                     hebben. Naast de verbinding van België en Duitsland (Oost-West) met Nederland
                                     vormt de gemeente Echt-Susteren ook de verbindingsschakel tussen Noord- en
                                     Zuid-Limburg.
                                     Vanaf medio 2013 positioneert de gemeente Echt-Susteren zich als Het Smalste
                                     Stukje Nederland en is consequent gewerkt aan:
                                      het opbouwen en handhaven van de naamsbekendheid daarvan;
                                      meer bezoekers voor toeristisch-recreatieve doeleinden;
                                      een grotere tevredenheid na een toeristisch-recreatief bezoek.

Deel I - 151 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                           Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?             Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
Een bij de gemeente passend pak-  In 2018 is gestart met het duidelijker profileren van (bezinnings)locaties binnen      3 locaties in 2019
ket aan toeristisch-recreatieve       de gemeente. In 2019 is in het verlengde hiervan het project augmented reality
voorzieningen met name op het         van start gegaan. Mede door een Provinciale bijdrage kunnen 10 bijzondere lo-
gebied van ontspanning, cultureel     caties (m.n. kerken en kloosters) digitaal ontsloten worden. Dat gebeurt door het
erfgoed, gastronomie en bezinning.    scannen van een QR code op een gevelbord bij de locatie met een smartphone.
                                      Vervolgens kan genavigeerd worden in een viertal binnenruimtes achter de mu-
                                      ren door 360 graden fotografie. Ook is per ruimte een korte video te zien incl.
                                      audiofragmenten waarbij een interessant verhaal wordt toegelicht bijvoorbeeld
                                      over een relikwie of een heilige van weleer. In 2019 zijn 3 locaties opgeleverd
                                      (Abdij Lilbosch, Landricuskerk en Amelbergabasiliek). De overige locaties vol-
                                      gen in 2020.
                                    Ook is een samenwerking gestart met het Connect College waarbij leerlingen           Eind 2019
                                      tijdens bijvoorbeeld geschiedenisles betrokken worden bij het project en input
                                      kunnen geven over de gekozen aanpak.
                                    Eind 2019 is het bezinningsproject ook breder getrokken. Er is een brainstorm        December 2019
                                      georganiseerd om vanuit Echt-Susteren en de omliggende gemeentes te komen
                                      tot het in kaart brengen, beter ontsluiten en in de markt zetten van bezinningslo-
                                      caties. Een eind 2019 opgerichte werkgroep onder leiding van de gemeente
                                      werkt de plannen verder uit.
                                    De jaarlijkse beleeffietsdag, die voorzien was voor 6 oktober, kon helaas voor       Oktober 2019
                                      het tweede jaar op rij geen doorgang vinden wegens de slechte weersomstan-
                                      digheden.
Toeristisch beleid
Duidelijke gemeentelijke visie en   Het vermarkten van Het Smalste Stukje Nederland (HSSNL) is een permanente            Continu
identiteit op toeristisch gebied.     activiteit en werpt naar verwachting dankzij langdurige inzet zijn vruchten af in
                                      termen van positieve naamsbekendheid en toenemend bezoek en bestedingen.
                                      In de eerste jaren van de campagne(2013-2015) stond naamsbekendheid cen-
                                      traal.
                                    Deze moest immers nog worden opgebouwd. Inmiddels is Het Smalste Stukje              Meting 3 jaarlijks
                                      Nederland de pioniersfase ontgroeid en is het belangrijker om het daadwerkelijk        (laatste in 2017)
                                      bezoek en de tevredenheid van gasten te meten. Laatste (3-jaarlijkse)meting is
                                      van eind 2017: bezoeken eenmalig namen toe van 6 naar 16%; herhaalbezoek
                                      van 5 naar 11%. Bovendien nam de tevredenheid over het bezoek toe: positief


Deel I - 152 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                                          Portefeuillehouder
                                                                                                              Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                              tie plaatsgevonden?
                                         en zeer positief van 80 naar 90% tussen 2015 en 2017.                                 Continu
                                       De in 2018 gestarte samenwerking met een blogster is in 2019 gecontinueerd
                                         met weer 10 verhalen incl. bijpassend fotomateriaal. Ook Facebook is actiever
                                         ingezet en er is een begin gemaakt met Instagram, het platform om foto’s te de-
                                         len. Door de meervoudige inzet op platforms, websites en via social media wordt
                                         voortdurend gewerkt aan een zo groot mogelijk bereik om het mooie van Het
                                         Smalste Stukje Nederland te etaleren.                                                 Begin 2019
                                       De bestaande visie recreatie en toerisme 2016-2018 is in 2019 geactualiseerd.
                                         Inmiddels is dit nieuwe meerjarenplan 2019-2021 in uitvoering.                        Continu
                                       De campagne Het Smalste Stukje Nederland is versterkt doorgezet incl. inzet
                                         nieuwe media. De cijfers over 2019 voor wat betreft de digitale media zijn:
                                          - Aantal views filmpjes Het Smalste Stukje NL: 16.008
                                          - Aantal unieke bezoekers website HSSNL: 55.991
                                          - Facebookpagina HSSNL (aantal likes): 2.693
                                          - Aantal verschenen Blogs: 10
                                          - Instagram(nieuw in 2019): 501 volgers
                                       Ook zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een verbreding van de inzet           Eind 2019
                                         (naast de toeristische profilering) van HSSNL door contacten te leggen en een
                                         brainstorm te organiseren met het bureau dat in 2012 ook verantwoordelijk was
                                         voor de opzet van de campagne.
Een uitnodigend toeristisch beleid     De gemeente Echt-Susteren beschikt over een grote variëteit aan verblijfsac-           Continu
over de overnachtingsmogelijkhe-         commodaties, verspreid over de hele gemeente. Door de gemeente nadrukkelij-
den.                                     ker te positioneren als aantrekkelijke uitvalsbasis voor de regio, inclusief de Bel-
                                         gische en Duitse grensstreek, wordt gewerkt aan een gestage toename van het
                                         aantal overnachtingen. Daarvoor is in 2019 een overnachtingsoverzicht samen-
                                         gesteld met een korte typering van de verschillende accommodaties. Deze is            Januari-februari-
                                         met name tijdens (landelijke) beurzen gericht verspreid.                                 september
Kwaliteit van en variatie binnen de    In het kader van de samenwerking in Midden-Limburg (SML) wordt in regiover-            Continu
overnachtingsmogelijkheden.              band gewerkt aan een vitale en concurrerende vrijetijdssector. Sturing is hier
                                         met name aan de orde van de instrumenten binnen ruimtelijke ordening. De
                                         problematiek van oneigenlijk gebruik is ook binnen de gemeente Echt-Susteren
                                         een aandachtspunt, waarover met betrokken bedrijven afspraken worden ge-
                                         maakt.


Deel I - 153 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                                      Portefeuillehouder
                                                                                                          Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
                                     In regioverband is besloten om de recreatieve visie te actualiseren incl. een toe-  Eind 2019
                                       voeging over het te volgen beleid op het gebied van verblijfsrecreatie. In 2019 is
                                       de visie opgeleverd. Op onderdelen herkent onze gemeente zich niet in deze vi-
                                       sie, waardoor besloten is deze niet actief mee uit te dragen. Mogelijk kan wel
                                       meegelift worden op onderdelen, die passen bij onze toeristische eigenheid en
                                       profiel.
Betere bekendheid van streekpro-     De gemeente faciliteert initiatieven van de verkoop van ambachtelijke producten.  Continu
ducten.                                Ook heeft de gemeente het door de structuurvisie mogelijk gemaakt om aanvul-
                                       lend bij kleinschalige verblijfsaccommodaties op kleine schaal zelfgemaakte
                                       ambachtelijke producten of streekproducten te verkopen.
                                     Bij evenementen (zoals onze jaarlijkse kerstviering, maar ook tijdens beurzen)       Continu
                                       worden streekproducten actief onder de aandacht gebracht.
Beschikbaarheid ‘slow’routes
Een goed aanbod van (toeristi-      Wandelen en fietsen zijn de twee meest ondernomen vrijetijdsactiviteiten binnen         Continu
sche) routes met aandacht voor de    onze gemeente. Daarvoor is een goede infrastructuur van groot belang. Onze
waarden van Cittaslow en een         gemeente kent uitstekende fiets-, wandel- en ruiterpaden, die goed onderhou-
inhoudelijk geborgde informatie-     den worden en veelvuldig gebruikt worden door recreanten, die aansluiten bij de
voorziening over deze routes.        Cittaslow filosofie. Thema’s binnen deze routes zijn religie, genieten, ontspan-
                                     nen en beleven. Ook vinden met regelmaat rondleidingen door stadsgidsen
                                     plaats. De gemeente verbetert en ontwikkelt themaroutes samen met haar on-
                                     dernemers. Zo is in samenspraak met de heemkundevereniging in 2019 de ba-               Eind 2019
                                     sis gelegd voor een verbeterde route door natuurgebied De Doort.
                                    Inmiddels zijn diverse wandel- en fietsroutes over en door de drie landen ont-
                                     wikkeld. Ook zijn een achttal lokale wandelommetjes gerealiseerd en lopen het
                                     (inter)nationaal bekende langeafstandswandelroute Pieterpad en het Sint Ja-
                                     cobsweg (wandelroute naar Santiago de Compostela) door onze gemeente. De
                                     routes worden zowel via ondernemers binnen de gemeente alsook tijdens eve-              Continu
                                     nementen en beurzen actief onder de aandacht gebracht. Beleving tijdens de
                                     route met informatie en bezoektips komt daarbij steeds meer centraal te staan.
Aanwezigheid van actieve organisaties
Bewustzijn van de waarden van       Zowel ondernemers op het gebied van recreatie en toerisme als instellingen op           Continu
Cittaslow bij andere organisaties.   het gebied van religie en spiritualiteit worden nadrukkelijk betrokken bij de uit-
                                     werking van het toeristisch profiel, om zo te komen tot goede productmarktcom-


Deel I - 154 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                              Portefeuillehouder
                                                                                                    Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?     Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                 tie plaatsgevonden?
                              binaties, passend binnen dit toeristisch profiel. In dit kader werkt de gemeente
                              nauw samen met de volgende partners: Visit Zuid-Limburg, lokale ondernemers,
                              culturele organisaties en omliggende (grensoverschrijdende) gemeenten. De
                              WandelSportVereniging(WSV) Echt is ondersteund bij haar jaarlijkse grenswan-
                              deling, waarbij de WSV Het Smalste Stukje Nederland actief uitdraagt.
                            De samenwerking met VVV Zuid-Limburg (nu Visit Zuid-Limburg) wordt geconti-  Continu
                              nueerd en met name op het promotioneel gebied verder versterkt. De afspraken
                              worden telkens voor 4 jaar gemaakt en vastgelegd in een convenant. Het huidi-
                              ge convenant loopt tot en met 2020 en voorziet in een continuering van het be-
                              staande contract met VVV Zuid-Limburg, waarbij door de gemeente Echt-
                              Susteren ook is bedongen dat de gemeente als volwaardige partner meegeno-
                              men wordt in de promotie- en marketingkanalen van de VVV Midden-Limburg.
                              Hiervoor hoeft de gemeente niet het daarbij behorende contributiebedrag te be-
                              talen, zoals dat verschuldigd is door de gemeenten die (apart) bij deze regio
                              VVV zijn aangesloten.
                            Ook in 2019 zijn diverse producten van HSSNL(wandel-fietsroutes, flyers, gad-        Continu
                              gets) weer aan de man gebracht via het VVV servicepunt in de Bovenste Straat.
                              Dit punt is ondergebracht bij leeswinkel De Domeinen.
                            De gemeente heeft 12 Cittaslow-supporters. Dit zijn ondernemers en andere           Continu
                              organisaties die de waarden van Cittaslow hoog in het vaandel hebben staan en
                              de gemeente willen ondersteunen het gedachtegoed van Cittaslow verder onder
                              de aandacht te brengen bij collega-bedrijven en inwoners van onze en andere
                              gemeenten. Een aantal supporters heeft, met ambtelijke ondersteuning, de ge-
                              meente vertegenwoordigd bij de raadsleden- en supportersdag van Cittaslow-          September
                              Nederland, in de gemeente Peel en Maas in september.
                            Als het gaat om bredere inzet van HSSNL, buiten het toeristische profiel, dan
                              zijn de kernwaarden van Cittaslow daarvoor een passende kapstok. Deze in-
                              steek wordt in 2020 verder uitgewerkt.
                            Een delegatie van het bestuur van de Heiligdomsvaart in Susteren is op eigen         Juni
                              kosten te gast geweest bij de algemene jaarvergadering van Cittaslow te Orvie-
                              to. Ter plekke heeft men kennisgemaakt met de organisatie van de lokale en
                              vermaarde religieus-historische stoet. Met deze kennismaking is een begin ge-
                              maakt met een samenwerking tussen (de besturen van) beide monumentale
                              evenementen. De komende periode wordt hier nadere invulling aan gegeven.

Deel I - 155 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                         Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                      tie plaatsgevonden?
Vergroten bewustwording commerciële partijen
Vergroten bewustzijn van het be-      De gemeente is zich zeer bewust van het belang van de gastvrijheid bij com-           Continu
lang van gastvrijheid bij commerci-    merciële partijen en andere organisaties. De gemeente zet zich samen met on-
ele partijen en andere organisaties.   dernemers in om de gastvrijheid te vergroten. Regelmatig zijn door de gemeente
                                       bijeenkomsten georganiseerd met toeristische ondernemers. In deze zgn.
                                       klankbordgroep is het meerjarenbeleidsplan 2019-2021 voorgelegd en zijn vra-
                                       gen daarover verduidelijkt. Ook is uitgebreid gesproken over de organisatie van
                                       een evenement waarmee HSSNL zich kan etaleren. Dat bleek nog niet zo ge-
                                       makkelijk. Een geschikte locatie vinden, de kosten in de hand houden en het ri-
                                       sico bij slecht weer bij een buitenevenement vormden factoren die nog niet tot
                                       een eensluidend voorstel hebben geleid. Mogelijk is het aansluiten bij een be-
                                       staand evenement een beter alternatief in 2020.
                                      Ook het supporterschap Cittaslow helpt bij de bewustwording van het belang
                                       van gastvrijheid.                                                                      Continu
Internationale organisaties en samenwerking
Intensievere samenwerking met         De gemeente zet zich actief in t.a.v. het (verder) versterken van de banden met     Continu
organisaties die bij de uitvoering     onze buurgemeenten en met name de euregionale contacten met de partners in
van internationale samenwerking        Euromosa (Maaseik, Selfkant, Gangelt en Waldfeucht). Door onze nadrukkelij-
de waarden van Cittaslow en Slow-      kere rol in de regio als “Euregionale Verbinder” (schakel tussen de verschillende
food toepassen en uitdragen.           regio’s en euregio’s), willen we de mogelijkheden van euregionale samenwer-
                                       king op het gebied van toerisme voor de regio en voor de gemeente nog meer
                                       benutten en de gemeente hierdoor positioneren als toeristische uitvalsbasis in
                                       de euregio. Dit heeft onder meer geleid tot het toetreden van Maaseik tot
                                       Cittaslow. Ook de Duitse gemeenten werken aan toetreding.
Inbreng van de waarden van            De gemeente bekijkt jaarlijks op welke wijze zij het beste deze waarden kan           Continu
Cittaslow en Slow-food bij nationa-    bevorderen en daar waar mogelijk ook paden kan banen voor onze “eigen”
le en internationale overheden.        streekproductproducenten.
                                       Zo heeft de gemeente Echt-Susteren samen met een aantal lokale streekpro-
                                       ductproducenten (Livar, Kruijens Kracht, Herderham) een aantal jaren deelge-
                                       nomen aan de Kunigundenmarkt, een adventmarkt in Neustadt an der
                                       Weinstraße. Inmiddels hebben de lokale ondernemers de deelname aan deze                December 2019
                                       markt zelfstandig op zich genomen, waarbij zij wel nog steeds opereren onder
                                       de vlag van HSSNL en dit ook actief uitdragen naar de Duitse bezoekers, o.a.


Deel I - 156 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                             Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                          Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
                                        door het verstrekken van promotionele producten.
                                       Ook in 2019 werden weer diverse beurzen bezocht met een stand van Het
                                        Smalste Stukje Nederland: de seniorenexpo Brabant, de landelijke fiets- en                Januari 2019, februari
                                        wandelbeurs in de Jaarbeurshallen Utrecht en op dezelfde locatie de                        2019 en september
                                        50plusbeurs.                                                                               2019
Positionering Nieuwstadt en Echt-      De samenwerking binnen en deelname aan het jaarlijkse treffen van de arbeits-
Susteren op de Europese kaart           gemeinschaft “Neustadt in Europa” (samenkomst van alle 39 “Nieuwsteden” van
                                        Europa) past ook in dit streven, waarbij onze gemeente dit evenement in 2024
                                        zelf organiseert. In opmaat naar de organisatie van dit evenement in 2024 is het
                                        doel om bij de edities in de periode 2019-2023 de gemeente -en Nieuwstadt-
                                        duidelijker en herkenbaarder te profileren. De insteek hierbij is om bij ieder tref-
                                        fen naast een bestuurlijk-ambtelijke delegatie ook een muziek- of culturele ver-
                                        eniging mee te nemen. In 2019 is dit voor het eerst gebeurd, en wel in Neustadt           Juni 2019
                                        an der Saale. “Onze” plaatselijke Zaate Hermenie zorgde voor een welkomen
                                        muzikale en vrolijke noot tijdens het meerdaagse programma bij onze bevriende
                                        Nieuwstadt.
                                       Een bijzondere band heeft Echt-Susteren al sinds jaren met Neustadt an der
                                        Weinstraße. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de deelname, met ondernemers, aan de
                                        plaatselijke jaarlijkse adventsmarkt (Kunigundenmarkt). De band met deze zus-             December 2019
                                        tergemeente is in 2019 verder geïntensiveerd door ondertekening van een oor-
                                        konde waarbij de bestaande samenwerking op toeristisch gebied is uitgebreid
                                        tot andere economische en culturele sectoren. Met deze ondertekening is de af-
                                        trap gegeven van een officiële stedenband tussen beide gemeenten.
Toeristische infrastructuur
Goed bereikbare en ontsloten toe-      Om de recreatieve mogelijkheden van de gemeente te vergroten, heeft de ge-                Continu
ristische voorzieningen.                meente eerder geïnvesteerd in de aanleg van zowel fiets-, wandel-, ruiter- en
                                        mountainbikeroutes. Bij de realisatie en onderhoud van deze recreatieve routes
                                        is veel aandacht voor ecologische aspecten. De routes zijn goed onderhouden
                                        en worden waar nodig steeds uitgebreid en verbeterd.
                                       Bij de ontwikkelingen en ingrepen rondom het Rivierpark Maasvallei staat nu het           Meerjarenprogramma
                                        recreatief gebruik centraal. Samen met de andere Maasgemeenten tussen                      2019-2022
                                        Maastricht en Maasgouw, de Provincie en natuurorganisaties worden de vol-
                                        gende projecten uitgevoerd: veerponten, fietsroutenetwerk grensoverschrijdend,


Deel I - 157 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
3. Recreatie en toerisme                                                                                                    Portefeuillehouder
                                                                                                          Burgemeester dr. J.W.M.M.J. Hessels
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                        tie plaatsgevonden?
                                        grensoverschrijdende lange afstandswandelingen (LAW), integratie gidsen en
                                        vrijwilligers, afstemming en optimalisering natuurbeheer en –ontwikkeling,
                                        grensoverschrijdende acties zwerfvuil en grensoverschrijdende afstemming re-
                                        creatie en marketing van het ontstane gebied met nieuwe toeristisch-recreatieve
                                        mogelijkheden.


Indicatoren/kengetallen                                                            Realisatie 2018        Begroting 2019          Realisatie 2019
Geregistreerde overnachtingen                                                        281.000 1)                225.000               311.000 1)
Tarief toeristenbelasting                                                                1,50 2)                1,50 2)                   1,50 2)
Bezoek aan Het Smalste Stukje Nederland 3)                                                 16%                                 3-jaarlijkse meting
Herhaalbezoek aan Het Smalste Stukje Nederland 3)                                          11%                                 3-jaarlijkse meting
Tevredenheid bezoekers (zeer) positief 3)                                                  90%                                 3-jaarlijkse meting
1
 ) Gebaseerd op gegevens BsGW op basis van inkomsten toeristenbelasting. Het aantal overnachtingen is gebaseerd op het daadwerkelijke aantal
   overnachtingen. De overnachtingcijfers worden jaarlijks aangeleverd door BsGW en zijn pas in het jaar er opvolgend definitief. Daarbij kunnen de
   aangeleverde cijfers ook correcties van voorgaande jaren bevatten, waardoor er geen directe relatie is tussen de daadwerkelijke overnachtingen en
   de ontvangen bedragen aan toeristenbelasting over datzelfde kalenderjaar. Ook leidt dit tot tegenstrijdigheid in de daadwerkelijk geregistreerde
   overnachtingen in jaar x en de begrote aantallen over het jaar volgend op x.
2
 ) Voor sommige doelgroepen (arbeidsmigranten bij niet-recreatieve accommodaties) geldt een afwijkend tarief van € 1,00.
3
 ) Deze indicatoren worden elke 3 jaar opnieuw gemeten door eenzelfde onderzoek onder een representatief deel van de Nederlandse bevolking.
   Laatste meting was in 2017.Volgende meting is voorzien eind 2020. De resultaten hiervan komen beschikbaar begin 2021.

4. Werkgelegenheid en economie                                                                                            Portefeuillehouder
                                                                                             Wethouder drs. G.H.C. Frische en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?               Wat hebben we ervoor gedaan?                                                     Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                      tie plaatsgevonden?
    Cittaslow
Versterking economisch ondernemersklimaat en lokale werkgelegenheid
Een sterk economisch onderne-    De gemeente heeft proactief geïnvesteerd in haar netwerk voor het versterken            Continu
mersklimaat en behoud en groei    van het lokale en regionale bedrijfsleven, maar heeft ook geïnvesteerd in het
van werkgelegenheid.              contact en samenwerking met betrokken partijen waaronder ontwikkelaars,
                                  (vastgoed)beheerders, makelaars en andere stakeholders.

Deel I - 158 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
4. Werkgelegenheid en economie                                                                                                  Portefeuillehouder
                                                                                                Wethouder drs. G.H.C. Frische en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                            tie plaatsgevonden?
                                       De gemeente nam in 2019 ook deel in en werkte samen met OML (Ontwikke-
                                        lingsmaatschappij Midden-Limburg), die onder meer Businesspark Midden Lim-
                                        burg exploiteert, met als doel de bedrijvigheid te stimuleren en de werkgelegen-
                                        heid te bevorderen.
                                       De gemeente continueerde het afgelopen jaar haar deelname in het Samenwer-
                                        kingsverband Midden-Limburg (SML) met als doel om gezamenlijk te komen tot
                                        onderlinge stimulering, afstemming en uitvoering op het gebied van werklocaties
                                        (denkend aan detailhandel, bedrijventerrein en de kantorenmarkt) in de regio.
                                       Bij diverse bedrijfsbezoeken is de mogelijke inzet van uitkeringsgerechtigden ter
                                        sprake gebracht. Dit heeft geleid tot concrete invulling van het gemeentelijk ar-
                                        beidsmarktbeleid.
                                       Ook in 2019 is verder uitvoering gegeven aan de gemeentelijke structuurvisie en
                                        bestemmingsplannen voor de centra van de kernen Echt en Susteren. Er is na-
                                        gestreefd om ondernemers aan te trekken, te verplaatsen of schaalvergroting te
                                        creëren.
                                       De gemeente heeft ingezet op het intensiveren van contacten en het voeren van
                                        periodieke overleggen met ondernemers- en winkeliersverenigingen in centra en
                                        de bedrijventerreinen.
Eén compact, levendig, aantrekke-   In 2019 is het Programma Centrum Echt verder uitgewerkt. De in het centrum van          2019-2022
lijk en goed bereikbaar centrum     Echt lopende projecten zijn integraal meegenomen in deze programmatische aan-
van Echt.                           pak:
                                       De Valk: Met de eigenaar van dit pand is een overeenkomst gesloten voor de
                                        herontwikkeling van deze locatie met als doel het behoud van het rijksmonument
                                        en de versterking van het centrum. Het plan om een foodmarkt te realiseren op
                                        deze locatie zijn in deze overeenkomst opgenomen. Daarbij is aandacht ge-
                                        schonken aan een goede ontsluiting, voldoende parkeren en een verbinding tus-
                                        sen centrum en de Valk locatie.
                                       Activering Centrum: Er is uitvoering gegeven aan het door winkeliers, vastgoed-
                                        eigenaren en gemeente opgestelde concept actieplan. De eerste stappen die
                                        gezet zijn waren de opzet van centrumregie, versterken identiteit en een activitei-
                                        tenprogramma voor de korte en lange termijn.
                                       Planologie: Er is afstemming gezocht met de regio om de ontwikkelingen moge-
                                        lijk te maken (passend binnen de provinciale POL afspraken).
                                       Daarnaast is in juni door de gemeenteraad een voorbereidingsbesluit genomen

Deel I - 159 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
4. Werkgelegenheid en economie                                                                                               Portefeuillehouder
                                                                                                Wethouder drs. G.H.C. Frische en P.H.M. Ruijten
Wat hebben we bereikt?                Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                         tie plaatsgevonden?
                                        om ongewenste ontwikkelingen in het centrum tegen te gaan en is in december
                                        het voorontwerp bestemmingsplan in procedure gebracht.
                                       Plats: Dit cultureel centrum heeft een centrale functie binnen het Programma.
                                        Voor de exploitatie is in 2019 een opzet gemaakt.
                                       Bereikbaarheid, parkeren en openbaar gebied: er zijn concrete plannen opge-
                                        steld voor het verbeteren van deze thema’s.
Adequate ondersteuning en facili-      Het verbeteren en intensiveren van de informatieverstrekking van Rijks- en Pro-  Continu
tering van startende ondernemers        vinciale en overige subsidiemogelijkheden aan kleine zelfstandigen en MKB-
en bestaande bedrijven.                 bedrijven.
                                       Uitvoering gegeven aan de 1 loketfunctie.
                                       Het faciliteren van (startende) ondernemers over vergunningaanvragen, onthef-
                                        fingen, het zoeken naar een geschikte huurlocatie, etc..
                                       Het uitvoeren van bedrijfsbezoeken en accountmanagement gesprekken (ca. 35-
                                        40) en bedrijven ondersteunen bij uiteenlopende procedures.
Een voldoende, kwalitatief goed en     In december 2019 is de Wet voorkeursrecht gemeente ingezet op gronden ten           December
gedifferentieerd bedrijventerrei-       oosten van bedrijventerrein de Berk. Onderzocht wordt of dit gebied ontwikkeld
nenaanbod.                              kan worden tot een nieuw bedrijventerrein voor met name MKB.
                                       Participatie in OML BV, die onder meer zorgt voor de realisatie van Businesspark  Continu
                                        Midden-Limburg en acquisitie van bedrijfskavels.
                                       De gemeente zorgde voor het faciliteren van kandidaten naar huurobjecten op         Continu
                                        de bestaande bedrijventerreinen.
                                       Actualisering van het plan van aanpak behorende bij het certificaat van het         Continu
                                        “Keurmerk Veilig Ondernemen Bedrijvenpark de Berk”, samen met de onderne-
                                        mersvereniging, politie en brandweer.


Indicatoren/kengetallen                                                           Realisatie 2018       Begroting 2019        Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Functiemenging (%) 1)                                                                    47,9                   47,9                  49,8
Vestigingen (van bedrijven) 2)                                                          119,7                  150,0                 123,0
Demografische druk (%) 3)                                                                72,4                   73,0                  75,4
Banen per 1.000 inwoners 15-74 jaar                                                     593,5                    - 4)                606,4
Overige


Deel I - 160 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
Indicatoren/kengetallen                                                              Realisatie 2018         Begroting 2019         Realisatie 2019
Niet-werkende werkzoekende (%)                                                                2,9                     3,0                    3,3
Aantal bedrijven op bedrijventerreinen                                                       387                     385                    387
Aantal bedrijven in winkelcentra                                                             380                     365                    354
Aantal verkochte m2 gemeentelijke grond bedrijventerrein                                  27.888                 7.580 5)                    0 6)

¹) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen wer-
   ken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.
2
 ) Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.
3
 ) De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
4
 ) Door verandering in de door de overheid gebruikte eenheid van ‘per 1.000 inwoners 15-64 jaar’ naar ‘per 1.000 inwoners 15 – 74 jaar’ heeft het in
de begroting 2019 opgenomen getal (660 per 1.000 inwoners 15-64 jaar) geen waarde.
5
 ) Betreft twee laatste gemeentelijke kavels: 1 op De Loop en 1 op de Berk.
6
 ) Beide kavels zijn nog niet verkocht, voor de kavel op de Berk lopen onderhandelingen.

5. Grondexploitaties                                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                                  Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                                       Wat hebben we ervoor gedaan?                                  Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
Een aanbod van bedrijfs- en woningbouwkavels dat aan-        Uitvoering geven aan grondexploitatieprojecten zoals om- Zie onderstaande tabel.
sluit op de vraag uit de markt.                              schreven in onderstaande tabel. De projecten worden nader
                                                             toegelicht in de paragraaf Grondbeleid.
                                                             Omdat deze vaak samenhang vertonen met overige ruimtelij-
                                                             ke projecten, wordt hieronder de volledige projectenlijst ge-
                                                             toond.

De belangrijkste doelstellingen en richtinggevende principes voor onze gemeente zijn vastgelegd in de gemeentelijke structuurvisie 2012-2025 ‘Ont-
wikkelen met kwaliteit’. Middels deel C ‘Sturing en uitvoering’ en bijlage 7 van deze visie wordt voor een deel concreet invulling gegeven aan de toe-
komstvisie van onze gemeente. Onderstaande projecten zijn volgens de projectenlijst 'Speerpunten stedelijk gebied' zoals opgenomen in (bijlage 7
van) de structuurvisie 2012-2025. Voor wat betreft de bijbehorende overzichtskaart van onderstaande projecten wordt verwezen naar Stroom-
lijn/projecten of de projectenkaart van de structuurvisie 2012-2025 vastgesteld in december 2012. Daarnaast is een aantal projecten in onderstaande
tabel opgenomen welke niet als zodanig in de structuurvisie zijn opgenomen ('Overige stedelijke ontwikkelingen').




Deel I - 161 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
Stand van zaken d.d. 31 december 2019
SVnr.    Speerpuntprojecten Stedelijk gebied                           Projectfile         Project- Kern                 Doorlooptijd         Prioriteit
                                                                                           fase
                                                                                           I V U A                 ‘19    ‘20   ‘21     ‘22

1.        Centrum Echt                                                        ja                    Echt                                      hoog
2.        De Valk                                                             ja                    Echt                                      hoog
3.        Voormalige LTS Echt                                              gereed                   Echt                                      gereed
4.        Herstructurering woningbouwlocatie Pr. Bernardstraat/Graaf       gereed                   Echt                                      gereed
5.        Voormalige LHNO-school hoek Julianastraat/Emmastr.                  ja                    Echt                                      hoog
6.        Bocage                                                              ja                    Echt                                      hoog
7.        Locatie vml. school Heerweg (fase 1 gereed, fase 2 = V)             ja                    Echt                                      hoog
8.        Locatie hoek Heerweg - Kerkveldsweg-Oost (gesaneerd 2016)                                 Echt                                      laag
9.        Voormalige dakpannenfabriek Cuypers                          initiatief derden            Echt                                      hoog
10        Apollo                                                       initiatief derden            Echt                                      hoog
10a.      Hofakker 5 (voormalig onderdeel project 10 Apollo            initiatief derden            Echt                                      hoog
11.       Expo                                                         initiatief derden            Echt                                      laag
12.       Clarastraat (Kern Pey, onderdeel Biej Oalders)               initiatief derden            Pey                                       hoog
13.       ’t Thaal                                                            ja                    Pey                                       hoog
14.       Weyenpasweg                                                         ja                    Hingen                                    laag
15.       Op de Baant                                                         ja                    St. Joost                                 hoog
16.       Centrum St .Joost (zie DOP St, Joost nr. OVS30)                     ja                    St. Joost                                 gereed
17.       Verbouw en nieuwbouw Kloosterhoeve                               gereed                   St. Joost                                 gereed
18.       Brugweg Ruimte-voor-Ruimte                                       gereed                   Pey                                       gereed
19.       Star Potato                                                  initiatief derden            Slek                                      midden
20.       Vlaskuilseweg-Kerkweg Maria Hoop (café-zaal Wolters)                ja                    Maria Hoop                                midden
21.       Schellaertstraat (valt onder nr. 20)                               nee                    Maria Hoop                                n.v.t.
22.       Diergaarderstraat/Schellaertstraat (valt onder nr. 20)             nee                    Maria Hoop                                n.v.t.
23.       Molenweg (1 woning van 2 gerealiseerd)                       initiatief derden            Koningsbosch                              hoog
24.       Kloostercomplex Koningsbosch                                 initiatief derden            Koningsbosch                              hoog
25.       Klooster Koningsbosch                                        initiatief derden            Koningsbosch                              hoog
26.       Verlengde Karel V-str. (zie DOP K’bosch nr. OVS20)                  ja                    Koningsbosch                              laag
27.       Renov. woningen hofje Karel V-straat (DOP K’bosch OVS20)         gereed                   Koningsbosch                              gereed
28.       Koningsplein Koningsbosch (DOP K’bosch nr. OVS20)                gereed                   Koningsbosch                              gereed
29.       Op den Driessen                                                                           Koningsbosch                              laag
30.       Zorglocatie Mariaveld/Hospice Susteren (Hospice gereed)          gereed                   Susteren                                  gereed
31.       Rein. van Gelderstraat (locatie Reinoudhal, Kompenie)            gereed                   Susteren                                  gereed


Deel I - 162 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
SVnr.     Speerpuntprojecten Stedelijk gebied                       Projectfile         Project- Kern                 Doorlooptijd         Prioriteit
                                                                                        fase
                                                                                        I V U A                 ‘19    ‘20   ‘21     ‘22
           Rein. van Gelderstraat (locatie Majoor Evans-
32.                                                                     gereed                   Susteren                                  gereed
           school/gezinsvervangend tehuis)
33.        Winkelhart Susteren                                             ja                    Susteren                                  hoog
34.        Oude Rijksweg Noord                                          gereed                   Susteren                                  gereed
35.        Middelveld                                                                            Susteren                                  laag
36.        Koppelveld                                                                            Dieteren                                  laag
37.        Vleutstraat                                                     ja                    Dieteren                                  hoog
38.        Kerkstraat Dieteren                                                                   Dieteren                                  laag
39.        Steenakker Roosteren                                                                  Roosteren                                 laag
40.        Hoogveld Roosteren                                                                    Roosteren                                 laag
41.        Hoeffaert                                                                             Roosteren                                 laag
42.        Hoekstraat Roosteren                                         gereed                   Roosteren                                 gereed
43.        Bronnenberg                                                                           Nieuwstadt                                midden
44.        Herstructurering schoollocatie burg. Willemeschool                                    Nieuwstadt                                hoog
45.        Kloppend hart Nieuwstadt                                                              Nieuwstadt                                midden
46.        Elsenewal                                                                             Nieuwstadt                                laag
47.        Witham                                                       gereed                   Nieuwstadt                                hoog
48a.       Krekelzank / Nieuwbouw basisschool Burg. Willeme             gereed                   Nieuwstadt                                gereed
           Woningbouw voormalige locatie tenniscomplex Nieuwstadt
48b.                                                                       ja                    Nieuwstadt                                hoog
           (voortvloeisel projectnr. 48a)
49.        Haverterstraat                                               gereed                   Koningsbosch                              gereed
50.        Flecken e.o.                                                 gereed                   Susteren                                  gereed
51.        Olmstraat                                                    gereed                   Echt                                      gereed
52.        Herstructurering bedrijventerrein De Wolfskoul                  ja                    Susteren                                  gereed
53.        Herstructurering bedrijventerrein Dieterderweg                 nee                    Susteren                                  laag
54.        Herstructurering bedrijventerrein De Loop                       ja                    Echt                                      midden
55 t/m 57 zie ontwikkeling diverse bedrijfslocaties                                              Echt
58.        Zwembad in de Bandert                                        gereed                   Echt                                      gereed
59.        Recreatiecomplex Middelsgraaf                                                         Susteren                                  midden
60.        Uitbreiding Landgoed Hommelheide                         initiatief derden            Susteren                                  midden
61.        Locatie voormalige H. Pius X kerk                            gereed                   Echt                                      gereed
62.        A2-verbreding (zie ook OVS50)                                   ja                    Echt                                      midden
63.        Pergamijn (Pepinusbrug)                                  initiatief derden            Pey/K’bosch                               hoog




Deel I - 163 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>7.9 Economische zaken en grondexploitaties
SVnr.     Speerpuntprojecten Stedelijk gebied                           Projectfile     Project- Kern                    Doorlooptijd         Prioriteit
                                                                                        fase
                                                                                        I V U A                   ‘19     ‘20   ‘21     ‘22
55.       Ontwikkeling diverse bedrijfslocaties
55        Businesspark ML (OML)                                              ja                  Echt                                         midden
56.       Ontwikkeling In de Bandert                                         ja                  Echt                                         hoog
57        De Berk (viel onder 55.1)                                          ja                  Echt                                         laag


          Overige stedelijke ontwikkelingen (OVS) niet in de struc-
OVS
          tuurvisie opgenomen
OVS20     DOP Koningsbosch (zie SV 26, 27, 28)                             gereed                Koningsbosch                                 gereed
OVS30     DOP St. Joost (zie SV 15, 16,17)                                   ja                  St. Joost                                    gereed
OVS40     Gebiedsvisie Susteren (zie SV 33)                                  nee                 Susteren                                     midden
OVS50     Gebiedsvisie A2                                                    ja                  Echt                                         midden
OVS60     Gebiedsvisie Pey                                                   ja                  Pey                                          hoog


          Project is gereed

Wat heeft het gekost?
                                                                          Primitieve                      Bijgestelde                         Rekening
                                                                      begroting 2019                   begroting 2019                             2019

                                            Lasten                         3.315.368                         2.570.110                        2.482.502
                                             Baten                         3.338.032                         2.124.009                        2.110.627
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten                          - 22.664                          446.101                          371.876

                                     Storting reserves                       547.919                         1.118.866                          856.933
                                 Onttrekking reserves                        153.072                         1.545.515                        1.362.985
                              Mutaties van de reserves                       394.847                         - 426.649                        - 506.053

                                         Totaal lasten                     3.863.287                         3.688.976                        3.339.435
                                         Totaal baten                      3.491.104                         3.669.524                        3.473.612
                               Gerealiseerde resultaat                       372.183                            19.452                        - 134.177




Deel I - 164 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
Doelstelling                                       Gemeentelijke wet- en regelgeving en             Reikwijdte
                                                   beleidskaders
- Het voeren van een gezond financieel beleid,     - Financiële verordening gemeente Echt-          1. Algemene dekkingsmiddelen omvat de vol-
  waarmee financiële risico’s gemeden worden         Susteren 2017                                     gende producten:
  en structurele uitgaven gedekt worden met        - Normenkader                                    2. Algemene gemeentelijke belastingen
  structurele inkomsten.                           - Nota afschrijvingsbeleid                       3. Algemene uitkering gemeentefonds
- Een integrale afweging tussen beschikbare        - Nota reserves en voorzieningen                 4. Beleggingen
  middelen en gewenste bestedingen waarbij         - Nota risicomanagement                          5. Taxaties wet WOZ (Waardering Onroerende
  het belastingniveau op een gemiddeld niveau      - Nota weerstandsvermogen                           Zaken)
  blijft.                                          - Verordening financieringsstatuut 2012
- Beheersbaar blijven van financiële ontwikke-     - Verordening hondenbelasting 2017
  lingen waarbij de raad in de positie gebracht    - Verordening onderzoeken doelmatigheid en
  wordt tijdig een integrale afweging te maken       doeltreffendheid van de gemeente Echt-
  tussen de politieke wensen en de beschikba-        Susteren
  re middelen.                                     - Verordening onroerende-zaakbelastingen
- Begrotings- en budgetdiscipline.                   2019
- Zorgen voor een solide reservepositie en een
  structurele buffer voor onvoorziene lasten om
  het hoofd te kunnen bieden aan onvoorziene si-
  tuaties.
- Verhoging van de algemene lastendruk is aan-
  vaardbaar onder de voorwaarde dat de lasten-
  verhoging voor de inwoners reëel blijft.
Paragrafen                                         Verbonden partijen                               Reserves en voorzieningen
- Lokale heffingen                                 - Belastingsamenwerking Gemeenten en wa-         -   Algemene reserve
- Weerstandsvermogen en risicobeheersing             terschappen (BsGW)                             -   Reserve BTW-compensatiefonds
- Bedrijfsvoering                                  - N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)          -   Reserve afbouw bijdrage SNS-bank
                                                   - Deelneming Enexis Holding N.V.                 -   Reserve personeel & Bestuur
                                                   - Deelneming Vordering op Enexis B.V.            -   Reserve Essent
                                                   - Deelneming Verkoop vennootschap B.V.           -   Reserve vermindering kapitaallasten
                                                   - Deelneming Publiek Belang Electriciteitspro-   -   Reserve bedrijfsvoering
                                                     ductie B.V.                                    -   Voorziening onderhoud gemeentelijke ge-
                                                   - Deelneming CBL Vennootschap B.V.                   bouwen
                                                   - CSV Amsterdam B.V.




Deel I - 165 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
1. Algemene gemeentelijke belastingen en financiële positie                                                                   Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?             Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                          tie plaatsgevonden?
Aanvaardbare financiële lastendruk  De jaarlijkse stijging van de OZB bedraagt in de periode 2019 tot en met 2022        Verordeningen zijn vast-
voor huishoudens die op of rond      maximaal 1,75% per jaar.                                                             gesteld in de vergade-
het provinciale gemiddelde ligt     In 2019 heeft de gemeenteraad ingestemd met een nieuw systeem van afvalin-           ring van 13 december
                                     zameling en –verwerking voor 2020. De wijzigingen in het afvalinzamelingsbeleid 2018.
                                     moeten de basis vormen voor de neerwaartse bijstelling van de lokale lasten-
                                     druk.
                                    Meer gedetailleerde informatie over rechten, heffingen en belastingen is te vin-
                                     den in de paragraaf Lokale heffingen van deze programmabegroting.
Een gezonde financiële positie.     De begroting 2019 en meerjarenraming 2020-2022 is door de raad vastgesteld              7 en 8 november
                                     met positieve saldi. In 2019 is een solide financieel beleid gevoerd.                    2018 begroting 2019
                                    Bestaande uitgaven zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. Voor nieuw be-               vastgesteld
                                     leid is incidentele of structurele dekking gevonden in een sluitende meerjarenbe-
                                     groting.
                                    Het voeren van een strak begrotingsbeleid. Overschrijdingen van budgetten wor-  Continu
                                     den niet toegestaan, eventuele onvoorziene tegenvallers moeten binnen de be-
                                     staande begroting opgevangen worden. Dit betekent dat er in deze gevallen
                                     keuzes gemaakt moeten worden.
                                    Beheersen van risico’s. Omdat in de gemeente een aantal omvangrijke bedrij-             Continu
                                     venterreinen en grondexploitaties in ontwikkeling zijn, wordt hier goed de vinger
                                     aan de pols gehouden. Het actualiseren van deze exploitaties heeft een hoge
                                     prioriteit. Voor 2019 gelden de op 5 juli 2018 dor de raad vastgestelde nota’s risi-
                                     comanagement en weerstandsvermogen
                                    In de begroting is een bedrag van € 103.500 geraamd voor onvoorziene uitga-             N.v.t.
                                     ven. Hierop is in 2019 geen beroep gedaan. In de 1e bestuursrapportage 2019 is
                                     € 50.000 afgeraamd waarna op het einde van het jaar nog € 53.500 overbleef.


Indicatoren/kengetallen                                                           Realisatie 2018        Begroting 2019         Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Gemeentelijke woonlasten éénpersoons huishouden                                   €        693            €        706          €        706
Gemeentelijke woonlasten meerpersoons huishouden                                  €        771            €        784          €        784
Provinciale woonlasten meerpersoons huishouden ¹) ²)                              €        726            €        751          €        751
Nationale woonlasten éénpersoons huishouden 2) 3)                                 €        654            €        672          €        672

Deel I - 166 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018      Begroting 2019       Realisatie 2019
Nationale woonlasten meerpersoons huishouden 1) 3)                                   €        721          €       740          €        740
Overige
Tarief hondenbelasting 1e hond                                                       €         42           €          42       €          42
Tarief hondenbelasting 2e hond                                                       €         63           €          63       €          63
Tarief hondenbelasting kennel                                                        €        252           €         252       €         252
Tarief toeristenbelasting                                                            €       1,50           €        1,50       €        1,50
Tariefstijging ozb                                                                         1,75%                   1,75%               1,75%

¹) Voor 2019 was de lastendruk bij het opstellen van de begroting nog niet bekend.
³) Gegevens uit Belastingoverzicht 2019 (provincie Limburg; maart 2019)
³) Gegevens uit Coelo Atlas van de lokale lasten 2019

2. Algemene uitkering gemeentefonds                                                                                             Portefeuillehouder
                                                                                                                     Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?       Wat hebben we ervoor gedaan?                                                                    Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                             tie plaatsgevonden?
Een juiste weergave van      Het rijk publiceert driemaal per jaar een circulaire, te weten in mei, september en december.   N.v.t.
de ontwikkeling van de       De meicirculaire geeft een beeld van het lopende jaar en de komende jaren, de september- en
algemene uitkering voor      decembercirculaire beperken zich meestal tot bijstelling van het lopende dienstjaar.
het begrotingsjaar en de
daarop volgende jaren.       De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door de
                             ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op en samen de
Opm. De gemeente heeft       trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeente-
zelf geen invloed op de      fonds. In den lande is steeds meer kritiek op dit systeem. Gemeenten verlangen meerjarige
hoogte van de algemene       zekerheid. Gemeenten willen toe naar een andere bekostigingssystematiek. De Raad voor het
uitkering. Deze wordt op     Openbaar Bestuur (ROB) adviseerde het kabinet in 2019 in ieder geval een deel van het ge-
rijksniveau bepaald.         meentefonds los te koppelen van de trap op-trap af-systematiek.
                             Het is niet uit te leggen dat gemeenten moeten bezuinigen omdat het rijk zóveel geld heeft dat
                             het niet eens lukt om alles uit te geven. Dat als het kabinet geen JSF koopt, gemeenten min-
                             der kunnen doen voor mensen die zorg nodig hebben, kinderen die jeugdzorg nodig hebben
                             en dak- en thuislozen die een dak boven hun hoofd nodig hebben. Het is belangrijk om meer-
                             jarig financiële zekerheid te geven aan gemeenten. De gemeenteraad heeft een motie van
                             deze strekking aangenomen in de raadsvergadering van november 2019, die verstuurd is aan
                             de VNG.



Deel I - 167 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
2. Algemene uitkering gemeentefonds                                                                                      Portefeuillehouder
                                                                                                              Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?   Wat hebben we ervoor gedaan?                                                                 Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                      tie plaatsgevonden?
                         Decembercirculaire 2019
                         Zoals gebruikelijk worden er bij najaarsnota van het rijk geen nieuwe accresramingen gepre-
                         senteerd. Daarom bevat de laatste circulaire van 2019, de decembercirculaire geen nieuwe
                         accrescijfers. In de najaarsnota 2019 meldt de minister van financiën een combinatie van
                         meevallers, onderuitputting en intensiveringen. Per saldo zijn de accresrelevante uitgaven in
                         2019 toegenomen met ongeveer € 350 miljoen ten opzichte van de miljoenennota 2020 (die
                         voor de gemeenten verwerkt wordt in de septembercirculaire 2019). Hiermee wordt de ruimte
                         onder het uitgavenplafond 2019 volledig ingezet en is er zodoende geen sprake meer van een
                         trap-af in 2019. De definitieve berekening en vaststelling van het accres 2019 vindt plaats in
                         het financieel jaarverslag van het rijk over 2019 en wordt ook opgenomen in de meicirculaire
                         2020.

                         Integratie-uitkering Sociaal domein
                         De verdeelmodellen sociaal domein worden geëvalueerd, net als de verdeling van het ‘klas-
                         sieke’ gemeentefonds. Dat moet leiden tot een integrale nieuwe verdeling van de middelen
                         per 2021. In de septembercirculaire 2019 zijn de processtappen beschreven.
                         Wat betreft beschermd wonen is opgenomen dat in tien jaar tijd tot een objectief verdeelmodel
                         en algehele doordecentralisatie naar alle gemeenten wordt gekomen. In 2021 is nog 100%
                         historisch, in 2022 wordt een deel van de middelen voor het eerst objectief verdeeld. De cen-
                         trumgemeenten blijven verantwoordelijk voor bestaande cliënten.
                         Over een eventuele doordecentralisatie van de maatschappelijke opvang wordt op basis van
                         een evaluatie in 2026 een beslissing genomen.

                         Klimaatakkoord
                         In het Klimaatakkoord van juni 2019 is afgesproken dat het Rijk € 150 miljoen ter beschikking
                         stelt aan gemeenten voor de periode 2019 tot en met 2021. De nadruk bij deze middelen ligt
                         op de ondersteuning van de decentrale overheden bij het realiseren van de regionale energie
                         strategieën (RES) en op de ondersteuning van gemeenten bij de transitievisies warmte.
                         Voor het opstellen van de transitievisies warmte ontvangen alle gemeenten een bijdrage van
                         € 202.101. Hierdoor komt de totale rijksbijdrage voor transitievisies warmte op € 71,7 miljoen
                         (excl. Btw). Deze bijdrage is bedoeld voor het uiterlijk in 2021 opstellen van transitievisies
                         warmte door alle gemeenten zoals opgenomen in het klimaatakkoord van juni 2019 en heeft
                         als doel dat alle gemeenten een goede start kunnen maken met de uitvoering van het klimaat-
                         akkoord.

Deel I - 168 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
2. Algemene uitkering gemeentefonds                                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                                  Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?        Wat hebben we ervoor gedaan?                                                                 Wanneer heeft realisa-
                                                                                                                           tie plaatsgevonden?
                              Daarnaast is vanuit de klimaatmiddelen € 12,4 miljoen (exclusief btw) beschikbaar gesteld om
                              bewoners en particuliere gebouweigenaren komende periode goed te informeren met name
                              door energieloketten. Per gemeente wordt minimaal € 25.000 en maximaal € 74.000 uitge-
                              keerd (op basis van het aantal inwoners).

                              Financieel effect
                              Ondanks alle eerdere berichten heeft de decembercirculaire 2019 uiteindelijk toch nog een
                              positief effect voor het begrotingsjaar 2019. Echter een del van de ontvangen middelen (zie
                              klimaatakkoord) kan in 2019 niet meer besteed worden. Bij het vaststellen van de jaarrekening
                              2019 wordt voorgesteld deze middelen te reserveren voor de doelstellingen van het klimaat-
                              akkoord.


Indicatoren/kengetallen                                                               Realisatie 2018         Begroting 2019          Realisatie 2019
Nominale groei Algemene uitkering in % o.b.v.:
 Meicirculaire 2018                                                                         6,86%                    5,79%
 Septembercirculaire 2018                                                                   5,70%                    6,88%
 Meicirculaire 2019                                                                                                  7,30%
 Septembercirculaire 2019                                                                                            6,06%                  6,06%


3. Beleggingen                                                                                                                       Portefeuillehouder
                                                                                                                         Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?                 Wat hebben we ervoor gedaan?                                                            Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                               plaatsgevonden?
   Compensatie voor het wegvallen-      Beleggen van de oorspronkelijke € 24 miljoen welke zijn ontvangen na de ver-         De aankoop heeft in 2009
    de dividend vanuit het aandelen-      koop van Essent. Hiervoor zijn obligaties aangekocht welke in 4 tranches vrij-       plaatsgevonden. De eerste
    bezit Essent na de verkoop in         vallen. Hiervan resteert per 1 januari 2019 € 17,4 miljoen. In januari 2019 is       tranche van € 2 miljoen is
    2009.                                 van tranche III vervroegd € 8,4 miljoen vrijgevallen en de laatste tranche is in     in 2013 vrijgevallen, de
   Een minimaal risico op de uitge-      december 2019 vervroegd vrijgevallen. Het vervroegd vrijvallen is gedaan             tweede tranche van € 4
    zette middelen                        vanwege de lage rente. Hierdoor kon meer rendement worden behaald.                   miljoen in 2016 en de der-
                                         Beperken van het risico door alleen te beleggen in obligaties welke, in overleg met  de tranche voor € 0,6 mil-
                                          vermogensbeheerder Oyens en Van Eeghen en een aantal andere Limburgse ge-            joen in 2018 en € 8,4 mil-

Deel I - 169 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
3. Beleggingen                                                                                                                     Portefeuillehouder
                                                                                                                       Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                             Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                             plaatsgevonden?
                                       meenten, zijn aangekocht op basis van een zorgvuldig samengesteld programma           joen in 2019. De vierde
                                       van eisen.                                                                            tranche valt vrij in decem-
                                      Afgeven van een discretionaire bevoegdheid aan Oyens en Van Eeghen waarmee            ber 2019.
                                       zij in het geval van een dreigend risico obligaties per direct kunnen afstoten.
Maximaal rendement op het aan-        Het aanhouden van de aandelen BNG en Enexis. Na de verkoop en splitsing               Dividenden van het voor-
delenbezit van Enexis en de BNG.       van Essent waren voor de aandeelhouders de dividenden van Enexis, Attero              gaande jaar worden door-
                                       en EPZ van belang. In 2014 zijn de aandelen van Attero verkocht. Voor de              gaans in mei/juni van het
                                       overige twee bedrijven is in 2019 over 2018 een dividend ontvangen van                daarop volgende jaar uit-
                                       € 0,815350 per aandeel. In totaliteit correspondeert dit met een bedrag van cir- gekeerd.
                                       ca € 453.500.
                                      De BNG heeft in 2019 50% van de winst over 2018 na belasting uitgekeerd. (In
                                       2018 werd 37,5% winst uitgekeerd over het jaar 2017). Het dividend bedroeg € 2,85
                                       per aandeel van nominaal € 2,50.
                                       Het dividend bedroeg over 2018 21.411 x € 2,85 = € 61.000 (afgerond).


Indicatoren/kengetallen                                                             Realisatie 2018          Begroting 2019          Realisatie 2019
Dividend Enexis en EPZ                                                               € 0,691465                    € 0,67             € 0,815350
Aantal aandelen Enexis en EPZ                                                           556.200                  556.200                 556.200
Dividend BNG                                                                              € 2,53                   € 1,16                   € 2,85
Aantal aandelen BNG                                                                      21.411                   21.411                   21.411


4. Taxaties wet WOZ (Waardering onroerende zaken)                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?          Wat hebben we ervoor gedaan?                                                           Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                       plaatsgevonden?
Een marktconforme waarde van de  Jaarlijkse taxatie van de WOZ-objecten. In de eerste acht weken van ieder jaar       Taxaties vinden gedurende
woningen en niet-woningen.        stelt BsGW namens de gemeente bij WOZ-beschikking de waarde vast van alle on-        het gehele jaar door.
                                  roerende zaken in de gemeente. BsGW maakt de opgestelde taxatie officieel bekend
                                  aan inwoners en bedrijven via het aanslagbiljet gemeentelijke belastingen. Daarop
                                  kunnen inwoners en bedrijven eventueel bezwaar maken. De WOZ-waarde is bepa-
                                  lend voor de belastingen die gemeenten, maar ook de Rijksoverheid en waterschap-

Deel I - 170 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
4. Taxaties wet WOZ (Waardering onroerende zaken)                                                                           Portefeuillehouder
                                                                                                                 Wethouder drs. G.H.C. Frische
Wat hebben we bereikt?              Wat hebben we ervoor gedaan?                                                       Wanneer heeft realisatie
                                                                                                                       plaatsgevonden?
                                        pen treffen.
                                       De peildatum voor de taxaties 2019 bedroeg 1 januari 2018.
                                       Bijhouden van een volledige WOZ-administratie door BsGW, waardoor alle verande-
                                        ringen van woningen, niet-woningen en ongebouwde objecten binnen de gemeente
                                        zo accuraat mogelijk worden meegenomen in de WOZ-taxaties.
                                       Uitvoeren van marktanalyse door BsGW via bureau- en veldanalyse. De perma-
                                        nente marktanalyse van woningen en niet-woningen is een belangrijk deelpro-
                                        ces binnen de uitvoering van de Wet WOZ. Het is van belang dat de gemeente
                                        (BsGW) de koopprijzen van woningen en niet-woningen en de huurprijzen van
                                        niet-woningen goed vastlegt in het waarderingssysteem en de vraagprijzen ge-
                                        bruikt om te controleren of de modelwaarden aansluiten op de markt.
                                       Gebruik maken van een modelmatige waarderingsapplicatie voor het taxeren
                                        van woningen, niet-woningen en agrarische objecten.
                                       Hanteren van taxatiewijzers voor diverse typen objecten, zoals scholen, zieken-
                                        huizen, etc. Deze taxatiewijzers geven op basis van uitgevoerde marktanalyses
                                        kengetallen en rekenmethoden voor het bepalen van de WOZ-waarde. De taxa-
                                        tiewijzers dragen bij aan de uniforme en kwalitatief goede waardering van deze
                                        objecten.
                                       Afhandelen van bezwaren en beroepen binnen de wettelijk gestelde termijnen.
                                       Informatie leveren aan het Waterschap, de belastingdienst en het Centraal Bu-
                                        reau voor de Statistiek (CBS).


Indicatoren/kengetallen                                                            Realisatie 2018       Begroting 2019 ²)     Realisatie 2019
Wettelijk voorgeschreven
Gemiddelde WOZ-waarde woningen E-S ¹)                                               €      201.707          €      209.072      €     209.072
Gemiddelde WOZ-waarde woningen Limburg ¹)                                           €      189.572          €      199.601      €     199.601
Overige
Totale WOZ-waarde niet-woningen (x 1.000) 1)                                        €      568.397          €      567.689      €     567.689

¹) Gegevens uit Belastingoverzicht 2019 (provincie Limburg; maart 2019)
²) Bij het opstellen van de begroting 2019 waren de begrotingsgegevens nog niet bekend



Deel I - 171 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
Inkomsten (x € 1 miljoen)                                            Rekening 2018                         Begroting 2019                        Rekening 2019

Algemene uitkering van het rijk                                  €                   26,0              €                        27,6         €                   32,1
Vergoeding rijk bijstandsuitkeringen                             €                    6,9              €                         6,1         €                    6,3
Integratie-uitkering Wmo                                         €                    3,1              €                         3,0         €                      ¹)
Deelfonds Wmo ²)                                                 €                    5,4              €                         5,3         €                    5,3
Deelfonds Participatie ²)                                        €                    4,3              €                         3,9         €                    4,0
Deelfonds jeugd ²)                                               €                    6,4              €                         6,2         €                    6,9
Onroerende zaakbelastingen                                       €                    6,3              €                         6,4         €                    6,5
Afvalstoffenheffing                                              €                    2,9              €                         3,0         €                    3,0
Rioolrechten                                                     €                    4,0              €                         4,1         €                    4,1
Dividend/rente belegging                                         €                    1,3              €                         1,2         €                  2,6 ³)
Economische zaken en grondexploitaties                           €                    4,3              €                         1,4         €                  0,1 4)
Onttrekkingen reserves                                           €                   11,5              €                         1,1         €                  9,7 5)
Diversen 6)                                                      €                    8,3              €                         6,8         €                    9,7

Totaal                                                           €                   90,7              €                        76,1         €                   90,3
¹) In de rekening verantwoord onder de Algemene uitkering van het rijk
²) Vanaf 2019 maken de deelfondsen deel uit van de algemene uitkering
³) Inclusief € 1,3 miljoen winst op vervroegde aflossing obligaties tranche 4 (zie toelichting in hoofdstuk 3 (rekeningsaldo 2019)
4
 ) De uitgifte van grond in de exploitaties De Loop, De Berk en In de Bandert heeft niet plaatsgevonden zoals begroot.
5
 ) In werkelijkheid zijn er diverse onttrekkingen geweest uit meerdere reserves, waarvan € 3,7 miljoen uit de reserve vermindering kapitaallasten. Deze onttrekkingen hebben
   plaatsgevonden volgens bijstellingen van de begroting 2019 gedurende het jaar. Zie deel II, toelichting op de reserves en voorzieningen.
6
 ) De post diversen is opgebouwd uit o.a. legesopbrengsten, pachten, huren e.d..

                                                                     reserves                    ozb
                                                                                                       afval
                                                                          11%                     7%
                                                                                                         3% riool
                                                                                                              5%
                                      sociaal dom ein                                                               diversen
                                                 25%                                                                     11%



                                                                                                                    div/rente
                                                        ez                                                                3%
                                                        0%
                                                                                    alg. uitk.
                                                                                         35%




Deel I - 172 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
Uitgaven (x € 1 miljoen)                                       Rekening 2018                Begroting 2019                  Rekening 2019

Bevolking en bestuur (bev)                               €                  7,6         €                 7,1           €                8,9
Openbare orde en veiligheid (oov)                        €                  2,3         €                 2,3           €                2,7
Beheer openbare ruimte (bor)                             €                 13,7         €                12,3           €               13,8
Onderwijs                                                €                  1,6         €                 1,6           €                1,6
Cultuur & sport (c&s)                                    €                  4,1         €                 3,9           €                5,2
Sociale voorzieningen/werkgelegenheid (soc)              €                 16,5
                                                                                        €              33,2 ¹)          €               36,1
Maatschappelijke voorzieningen                           €                 18,2
Ruimtelijke ontwikkeling/ volkshuisvesting               €                  1,1         €                 0,9           €                   2,1
Omgevingsrecht (or)                                      €                  2,8         €                 2,1           €                   2,8
Economische zaken en grondexploit. (ez)                  €                 13,3         €                 3,9           €                   3,3
Algemene dekkingsmiddelen (ad)                           €                  3,0         €                 2,4           €                   5,7
Overhead (ovh)                                           €                  6,1         €                 6,3           €                   6,4
Rekening-/begrotingsaldo                                 €                  0,4         €                 0,1           €                   1,7

Totaal                                                   €                 90,7         €                76,1           €               90,3
¹) Vanaf 2019 zijn de programma’s Sociale voorzieningen en werkgelegenheid en Maatschappelijke voorzieningen samengevoegd naar één programma Soci-
   aal Domein



                                                    ez   oov         c&s           or
                                                                                        ovh
                                                    4%   3%          6%           3%
                                    bev                                                 7%          ad
                                    10%                                                             6%
                                                                                                         div
                                                                                                         6%




                                                                                                       bor
                                                                                                      15%
                                              soc
                                              40%


Deel I - 173 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen

(bedragen in duizenden euro’s)                                           Rekening 2018                   Begroting 2019           Rekening 2019

Algemene dekkingsmiddelen
Algemene uitkering gemeentefonds                                     €              26.019          €           42.929 ¹)    €          46.097 ²)

Algemene belastingen
Onroerende zaakbelasting                                             €                6.275         €              6.373     €             6.468
Baatbelasting                                                        €                   13                            -                       -
Hondenbelasting                                                      €                  174         €                175     €               176
Toeristenbelasting                                                   €                  398         €                254     €               467

Onvoorzien
Onvoorziene uitgaven algemeen                                                              -        €                104     €                    -

Rente van kapitalen
Dividend BNG                                                         €                   54         €                 25     €                61
Belegging APG                                                        €                  757         €                600     €               599
Rente bruglening Enexis                                              €                   94         €                 94     €                94
Dividend Enexis                                                      €                  478         €                382     €               453

Saldo begroting voor bestemming                                      €                2.444         €                492    - €            1.971

Mutaties met reserves
Toevoegingen aan reserves                                          - €              13.531         - €             1.420    - €            6.103
Onttrekking aan reserves                                             €              11.520           €             1.067      €            9.746
Saldo reserves                                                    - €                2.011        - €                353      €            3.643

Saldo begroting na bestemming                                        €                  433         €                139     €             1.672
¹) Vanaf 2019 maken de voormalige deelfondsen sociaal domein deel uit van de algemene uitkering
²) In de rekening inclusief integratieuitkering Wmo (begroot op € 3 miljoen)




Deel I - 174 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen
Wat heeft het gekost?
                                                          Primitieve      Bijgestelde      Rekening
                                                      begroting 2019   begroting 2019          2019

                                            Lasten         1.912.894        1.750.473       1.845.890
                                             Baten        38.716.581       39.353.358      41.886.674
 Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten     - 36.803.687     - 37.602.885    - 40.040.784

                                 Storting reserves          453.298          3.279.601      3.845.349
                             Onttrekking reserves           482.025          5.675.717      5.200.378
                          Mutaties van de reserves          - 28.727       - 2.396.116    - 1.355.029

                                      Totaal lasten        2.366.192        5.030.074       5.691.240
                                      Totaal baten        39.198.606       45.029.075      47.087.052
                            Gerealiseerde resultaat     - 36.832.414     - 39.999.001    - 41.395.812




Deel I - 175 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>7.10 Algemene dekkingsmiddelen




Deel I - 176 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>          8. Recapitulatie




Programmaverantwoording


           2019
                    Deel I - 177 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>Deel I - 178 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>Recapitulatie Programmarekening 2019
Programma                                     Bedrag begroot    Bedrag begroot    Bedrag werkelijk       Bedrag begroot    Bedrag begroot    Bedrag werkelijk        Saldo
                                           primitief uitgaven         uitgaven           uitgaven    primitief inkomsten       inkomsten           inkomsten

Bevolking en Bestuur                                7.052.511         8.279.939          8.886.202               746.600          727.605             925.980    7.960.222
Openbare orde en veiligheid                         2.334.804         2.702.208          2.656.530                98.900           98.900             107.177    2.549.353
Beheer openbare ruimte                             12.387.538        13.893.770         13.827.141             7.831.459         9.319.553          9.204.694    4.622.448
Onderwijs                                           1.620.252         1.731.491          1.670.520               163.108          441.824             443.843    1.226.678
Cultuur & Sport                                     3.916.416         5.460.502          5.200.200               625.027         1.881.241          1.648.168    3.552.032
Sociaal Domein                                     33.227.833        36.370.578         36.073.466            22.690.332        24.805.029         24.942.891   11.130.575
Ruimtelijke ordening en volkshuisvesting             870.625          1.441.127          2.140.169               175.486          504.336             935.307    1.204.862
Omgevingsrecht                                      2.107.142         2.638.096          2.805.629               700.000         1.120.490          1.137.028    1.668.601
Economische Zaken en grondexploitaties              3.863.287         3.688.976          3.339.435             3.491.104         3.669.524          3.473.612     -134.177
Algemene dekkingsmiddelen                           2.366.192         5.030.074          5.691.240            39.198.606        45.029.075         47.087.052   -41.395.812
Overhead                                            6.200.141         6.604.929          6.369.609               334.900          234.900             426.704    5.942.904
Resultaat                                            108.781                             1.672.315                    0             9.213                        1.672.315
Totaal                                           76.055.522        87.841.690          90.332.456            76.055.522       87.841.690          90.332.456             0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>Deel I - 180 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>           9. Paragrafen




Programmaverantwoording


           2019
                  Deel I - 181 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>Deel I - 182 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>9.1 Inleiding paragrafen
De paragrafen bij de begroting en de jaarstuk-        begroting, jaarstukken en andere documenten
ken geven een dwarsdoorsnede van de finan-            informatie te vinden, maar deze informatie is
ciële aspecten van de begroting en de jaarstuk-       versnipperd. Vanwege het belang van de be-
ken gezien vanuit een bepaald perspectief. Het        trokken onderwerpen en het feit dat de raad in
gaat om onderdelen van de financiële functie          een duaal stelsel kaders stelt en controleert, is
die betrekking hebben op de beleidslijnen van         het belangrijk dat de raad een overzicht heeft
beheersmatige aspecten. Die kunnen grote              van de betrokken onderwerpen en daarvoor
financiële impact hebben. Mogelijk is hun poli-       een instrument heeft om de kaderstellende en
tieke betekenis groot, of zijn ze van belang voor     controlerende taak uit te voeren. Daarvoor zijn
de realisatie van de programma's. Het gaat            de paragrafen.
bijvoorbeeld om het aangeven van het beleid
over het weerstandsvermogen: Wat denkt de             De paragrafen en de programma's
raad dat een verstandige spaarpot is voor toe-        Er is een relatie tussen de programma's en de
komstige tegenvallers? Over de onderwerpen            paragrafen. Deze relatie is in het onderstaande
van de paragrafen is momenteel veelal in de           schema weergegeven:




                                                     programma openbare orde en veiligheid
                   bedrijfsvoering
    verbonden




                                     enzovoort
     paragraaf




                     paragraaf
      partijen




                                                 …




                                                        programma beheer openbare ruimte



                                                                                       enzovoort …



Zoals het schema aangeeft, is er enige overlap        Een vergelijkbare redenering gaat op voor de
tussen de paragrafen en de programma's. Bij-          andere paragrafen.
voorbeeld wanneer een gemeente heeft geko-            Een eenduidige richtlijn is hier niet makkelijk te
zen voor het instrument kwaliteitshandvesten          geven, omdat per gemeente en per begrotings-
dan wordt deze keuze opgenomen en uitge-              jaar de situatie kan verschillen. Elke gemeente
werkt in de paragraaf bedrijfsvoering. Betreft        moet haar eigen 'maatwerk’ vinden. Een duide-
een van de kwaliteitshandvesten het parkeer-          lijk markeringspunt is dat de programma's direct
beleid (een wielklem wordt binnen één uur na          gericht zijn op de inwoners en de paragrafen
melding verwijderd), dan kan dit ook een on-          indirect; het zijn kaders die de raad voor het
derdeel vormen van het programma beheer               college stelt voor het beheer en de uitvoering.
openbare ruimte.
                                                      Het hoofddoel van de paragrafen is de raad in
De mate waarin onderwerpen zowel in de be-            staat te stellen de beleidslijnen van de diverse
drijfsvoeringparagraaf als in een programma           onderdelen van de financiële functie vast te
terugkomen, hangt ook af van het politieke            stellen en de hoofdlijnen van de uitvoering te
gewicht dat het onderwerp heeft in het pro-           controleren. Daarnaast betekenen de paragra-
gramma. Is in genoemd voorbeeld het kwali-            fen ook dat de raad meer zelf gaat regelen. De
teitshandvest parkeerbeleid maar van margina-         raad wordt niet alleen beter in staat gesteld de
le betekenis in het programma beheer openba-          kaderstellende en controlerende functie uit te
re ruimte, dan kan in het programma met een           voeren, maar heeft ook een plicht tot kaderstel-
korte verwijzing worden volstaan. Is het een          len en controleren. Het gaat vooral om zaken
cruciaal onderdeel in het programma, dan              waarbij gemeenten te zeer verschillen om nor-
wordt daar op het kwaliteitshandvest ingegaan.        men verplichtend op te leggen. Een standaard-
                                                      norm voor het weerstandsvermogen is immers


                                                                                        Deel I - 183 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>niet goed mogelijk, gezien de verschillen tussen    en 'lastenplaatjes' zijn de centrale onderwerpen
gemeenten. Daar staat tegenover dat transpa-        van dit onderdeel.
rantie essentieel is voor de raad zelf, maar ook
voor de inwoners en de toezichthouders, dus         Weerstandsvermogen en risicobeheersing
voor het algemeen belang. Om voldoende              Het weerstandsvermogen is de weerstandsca-
transparantie te verkrijgen is het van belang dat   paciteit in relatie tot de risico's. De paragraaf
de raad zelf aangeeft wat hij onder bijvoorbeeld    weerstandsvermogen geeft aan hoe robuust de
de weerstandscapaciteit en risico's verstaat en     begroting is. Dit is belangrijk wanneer zich een
wat zijn beleid over het weerstandsvermogen         financiële tegenvaller voordoet.
is.                                                 Aandacht voor het weerstandsvermogen kan
                                                    voorkomen dat elke financiële tegenvaller
Bovenstaande geeft eigenlijk al aan dat de          dwingt tot bezuinigen.
paragrafen, niet alleen van belang zijn voor
raad en inwoner, maar ook voor de toezicht-         Het BBV schrijft voor dat in de paragraaf weer-
houder. Die heeft een toegenomen behoefte           standsvermogen en risicobeheersing een ver-
aan informatie voor het beoordelen van de           plichte basisset van vijf financiële kengetallen
financiële positie van gemeenten. Redenen           moet worden opgenomen. Naast de kengetal-
hiervoor zijn de complexer wordende samenle-        len wordt een beoordeling van de onderlinge
ving, ontwikkelingen op het gebied van finan-       verhouding van de kengetallen in relatie tot de
ciering en vormen van verzelfstandiging. Daar-      financiële positie opgenomen. De kengetallen
naast hebben gemeenten, via decentralisatie         en de beoordeling geven gezamenlijk op een-
meer taken en verantwoordelijkheden gekre-          voudige wijze inzicht aan raadsleden over de
gen. Een belangrijk deel van de informatiebe-       financiële positie van hun gemeente. Hoe de
hoefte van de toezichthouder wordt opgevan-         kengetallen berekend moeten worden, wordt
gen door de voorgestelde paragrafen bij de          vastgelegd in een ministeriële regeling. Het
begroting en de jaarstukken.                        gebruik en het vaststellen van de berekenings-
                                                    wijze van de kengetallen heeft geen functie als
Waarom, welke paragrafen?                           normeringinstrument in het kader van het finan-
Zeven paragrafen zijn verplicht gesteld bij het     cieel toezicht door de provincies. De invoering
Besluit Begroten & Verantwoorden (BBV). Alle        van de set van vijf kengetallen is bedoeld om
paragrafen zijn, ieder op hun eigen manier, van     de financiële positie voor raadsleden inzichtelij-
belang voor het inzicht in de financiële positie.   ker te maken. De voorgeschreven kengetallen
Hieronder wordt kort beschreven welke para-         worden al langere tijd gebruikt bij onder ande-
grafen voorgeschreven zijn en wat het specifie-     ren financiële stresstesten. Een gemeente kan
ke belang van de desbetreffende paragraaf is.       bij de vaststelling van de eigen normen gebruik
                                                    maken van de signaleringswaarden zoals die
Lokale lasten                                       worden toegepast bij stresstesten.
Het overzicht lokale heffingen, maakt deel uit
van het programmaplan van het overzicht al-         Onderhoud kapitaalgoederen
gemene dekkingsmiddelen. Bij de uitwerking          Dit onderdeel gaat met name in op de onder-
van de lokale heffingen kan naast de algemene       houdstoestand en de kosten van wegen, riole-
dekkingsmiddelen, zoals de OZB, ook worden          ring, gebouwen, kunstwerken en dergelijke.
ingegaan op lokale heffingen die bij een pro-       Onderhoud van kapitaalgoederen beslaat een
gramma horen. Zo worden de rioolrechten op          groot deel van de begroting. Een goed over-
een programma, bijvoorbeeld volksgezondheid         zicht is daarom belangrijk voor een juist inzicht
of infrastructuur, geboekt als baten. Het over-     in de financiële positie.
zicht lokale heffingen heeft betrekking op de
belastingen en op de heffingen. Het overzicht       Financiering
bevat de beleidsvoornemens voor de lokale           De financieringsparagraaf is sinds 2001 ver-
lasten en een overzicht op hoofdlijnen van de       plicht bij begroting en jaarverslag. Het doel van
diverse belastingen en heffingen. De belastin-      deze paragraaf is de uitvoering van de treasu-
gen vormen een belangrijk onderdeel van de          ryfunctie te volgen.
inkomsten van gemeenten. De lokale lasten
zijn een integraal onderdeel van het gemeente-      Bedrijfsvoering
lijk beleid. De uitgangspunten van het beleid, de   Bedrijfsvoering is nodig voor het verwezenlijken
tarieven, de kostendekkendheid, kwijtschelding      van de taken van gemeenten. De bedrijfsvoe-
                                                    ringparagraaf moet inzicht geven in de stand



                                                                                      Deel I - 184 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>van zaken en de beleidsvoornemens over de           budgettaire neerslag van meerjarige beleidscy-
bedrijfsvoering; met het oog op het uitvoeren       cli die betrekking hebben op één kalenderjaar.
van de programma's in het programmaplan en          De raad gebruikt in deze visie de begroting als
met het oog op de continuïteit van de gemeen-       een instrument van planning en control om het
te. Delen van bedrijfsvoering zijn vanaf 1 juli     voortschrijden van de uitvoering van de (be-
2017 ondergebracht in het Servicecentrum            leids-)programma's (bij) te sturen en te contro-
MER. Het betreft personeel & organisatie, fi-       leren. Ook voor de onderwerpen van de para-
nanciën, documentaire informatievoorziening         grafen geldt dat ze veelal een meerjarige tijds-
en informatisering en automatisering.               horizon hebben en voor de raad een instrument
                                                    van planning en control zijn. In dat licht zijn er
Verbonden partijen                                  twee manieren om met de paragrafen om te
De paragraaf verbonden partijen moet inzicht        gaan.
geven in de relaties van de gemeente in derde
rechtspersonen, waarin bestuurlijke invloed         De gemeente gaat uit van een nota voor het
wordt uitgeoefend en waarmee financiële be-         terrein van de desbetreffende paragraaf. Zo'n
langen gemoeid zijn. Verbonden partijen zijn        nota geeft dan bijvoorbeeld ontwikkelingen die
een manier om een bepaald beleidsvoornemen          belangrijk zijn, uitgangspunten, een visie, een
uit te voeren; het aangaan van verbonden par-       lange termijn aanpak en prioriteiten. De nota's,
tijen komt altijd voort uit het publiek belang.     die net zoals bij de beleidsnota's voor de pro-
Gezien de veelheid aan verbonden partijen en        gramma's een neerslag kunnen krijgen in een
hun financiële en bestuurlijke belang is het voor   collegeprogramma, zijn dan leidend bij het op-
het inzicht van de raad belangrijk dat de relatie   stellen van de paragrafen. Deze behandelen
tussen verbonden partijen en het publieke be-       voor het desbetreffende onderwerp de voort-
lang, zoals geconcretiseerd in de programma's       gang van de beleidsuitvoering, zoals aangege-
in hoofdlijnen aan worden gegeven. Daarbij          ven in de nota, de nieuwe ontwikkelingen en de
moet apart stilgestaan worden bij de plannen        vraag of de inhoud van het beleid nog steeds
over verbonden partijen.                            van toepassing is. De paragrafen hebben op
                                                    die manier, evenals de programma's, een func-
Grondbeleid                                         tie in de planning en control van de raad. De
De hoofdlijnen van het grondbeleid komen in         paragrafen kunnen in deze aanpak meer to the
deze paragraaf aan de orde. De paragraaf            point zijn en kort zijn, zeker wanneer er geen
grondbeleid geeft de visie op het grondbeleid in    duidelijke beleidswijzigingen nodig zijn. Ook is
relatie tot de uitvoering van de doelstellingen,    het bij deze benadering van belang dat de des-
zoals opgenomen in het programmaplan. Via           betreffende nota actueel blijft door deze bij-
grondbeleid kan een nadere invulling aan het        voorbeeld een keer in de vier jaar bij te stellen.
uitvoeren van bepaalde beleidsvoornemens
worden gegeven. Gedacht kan worden aan              Een vereiste is dat de paragrafen zelfstandig
volkshuisvesting. Gezien het grote financiële       leesbaar zijn. Dat betekent onder meer dat er
belang van grondbeleid is een overzicht van het     kort wordt samengevat wat in de nota is be-
grondbeleid noodzakelijk voor de raad.              paald. Ook het onderwerp van de paragraaf is
                                                    van invloed op de inhoud en de omvang. Een
De paragrafen en de beleids- en budgetcy-           paragraaf weerstandsvermogen bijvoorbeeld is
clus                                                als regel omvangrijker dan een paragraaf ver-
Van de programma's is gezegd dat een ge-            bonden partijen. Het eerste onderwerp heeft
meente een reeks van beleidscycli kent, met         namelijk een dynamischer karakter dan het
elk hun eigen beleidsprocessen en eigen, veel-      tweede. Als de tweede benadering niet geko-
al meerjarige tijdshorizon. De begroting kan        zen wordt, dan is als regel de paragraaf langer
daarom worden gezien als de beleidsmatige en        dan in het geval er met een nota gewerkt wordt.




                                                                                      Deel I - 185 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>Deel I - 186 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>9.2 Paragraaf lokale heffingen
Verordening 212: Artikel 14. In de paragraaf               b. Het aantal en het bedrag aan kwijtscheldin-
lokale heffingen bij de begroting en de jaarstuk-             gen
ken neemt het college naast de verplichte on-              c. De waardeontwikkeling van onroerende
derdelen op grond van het Besluit Begroten en                 zaken
Verantwoorden provincies en gemeenten in
ieder geval op:                                            Deze paragraaf bevat verder informatie over
a. De mate van kostendekkendheid van de                    het tarievenbeleid voor de gemeentelijke hef-
    rioolrechten en de afvalstoffenheffing                 fingen, de ontwikkeling van de lokale heffingen
                                                           en het kwijtscheldingsbeleid van de gemeente.

                             Rekening 2018         Begroting 2019      Bijgestelde        Rekening 2019
                                                                      begroting 2019

OZB                           €      6.275.000      €   6.373.000     €      6.373.000   €      6.468.000
Afvalstoffenheffing           €      2.935.000      €   3.014.000     €      3.014.000   €      2.959.000
Rioolheffing                  €      4.006.000      €   4.079.000     €      4.079.000   €      4.066.000
Hondenbelasting               €        174.000      €     175.000     €        175.000   €        176.000
Toeristenbelasting            €        398.000      €     254.000     €        254.000   €        467.000


Lokale heffingen                                               kosten en die inzicht geeft in de totstandko-
Visie en uitgangspunten                                        ming van de tarieven doordat beleidskeuzes
In deze rekening zijn de volgende uitgangspun-                 zichtbaar worden vastgelegd.
ten aangehouden:                                              Het huidige pakket van belastingen en rech-
 Kostendekkendheid: het eerste uitgangs-                      ten is voorlopig voldoende voor de gemeen-
    punt is dat de gebruiker betaalt. De gemeen-               te om haar taken uit te voeren. Het uit-
    teraad is vrij om de hoogte van het tarief                 gangspunt is het huidige pakket te handha-
    vast te stellen met een kostenonderbouwing                 ven en niet over te gaan tot het introduceren
    als basis, waarbij het Rijk een aantal gren-               van nieuwe belastingen en rechten of het la-
    zen heeft gesteld, waaronder een maximale                  ten vervallen van bestaande belastingen en
    kostendekkendheid van 100%. Naar aanlei-                   rechten.
    ding van wijzigingen in het Besluit Begroting             In het hoofdlijnakkoord 2018-2022 is beslo-
    en Verantwoording provincies en gemeen-                    ten dat de raad een keuze gaat maken om
    ten (BBV) moeten van alle leges berekenin-                 te komen tot een moderner en duurzamer
    gen gemaakt worden van de kostendek-                       beleid voor afvalinzameling. In de raadsver-
    kendheid. In 2019 is hiermee een start ge-                 gadering van juni 2019 heeft de raad daar
    maakt die in 2020 verder uitgewerkt wordt.                 een besluit over genomen. De nieuwe me-
    Mogelijk dat naar aanleiding van dit onder-                thode gaat in 2020 gelden. Naar verwach-
    zoek de tarieven wijzigen en dat de op-                    ting leidt een andere keuze tot lagere lasten
    brengst leges hiermee verhoogd of verlaagd                 voor de inwoner op het gebied van afvalstof-
    wordt.                                                     fenheffing.
 Voor 2019 is voor het eerste een staffeling                 Volgens het in de raad van 22 september
    van de tariefberekening bouwleges toege-                   2016 vastgestelde Gemeentelijk riolerings-
    past.                                                      plan (GRP) 2017-2021 is het tarief voor ri-
 In het hoofdlijnenakkoord 2018-2022 is aan-                  oolheffing in 2018 gebleven op het niveau
    gegeven dat de onroerendezaakbelasting in                  van 2017. Vanaf 2019 wordt dit geleidelijk
    de periode 2018-2022 met maximaal 1,75%                    verhoogd met 1,6% tot € 295 in 2028. Sinds
    per jaar stijgt. Voor 2019 is deze tariefstijging          2016 zijn objecten in de lozing betrokken die
    toegepast,                                                 indirect lozen op het riool. Het is wettelijk
 De hoogte van de tarieven en de kosten-                      vereist deze objecten in de heffing te betrek-
    dekkendheid van de tarieven worden in de-                  ken en het is gerechtvaardigd en juridisch
    cember door de Raad vastgesteld. In het                    verdedigbaar om deze objecten maar voor
    hoofdstuk “Uniforme methode van bereke-                    50% te belasten.
    ning van tarieven” van de “Nota Heffingen                 Het tarief voor de toeristenbelasting be-
    2010” staat de methode beschreven die ge-                  draagt vanaf 2016 € 1,50 per persoon per
    hanteerd wordt voor het bepalen van de                     overnachting.


                                                                                              Deel I - 187 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>   Om onderscheid in tarief tussen het kort          voor meer mogelijkheden voor gemeenten om
    verblijf van arbeidsmigranten in verblijven       eigen belastingen te heffen. Ze heeft zeven
    met een niet-recreatieve bestemming (bij-         ijkpunten benoemd waaraan uitbreiding van het
    voorbeeld huisvesting volgens de beleidsno-       lokaal belastinggebied moeten voldoen:
    titie ‘huisvesting shortstay-arbeidsmigranten     1. Een groter belastinggebied is geen doel op
    gemeente Echt-Susteren’) enerzijds en elke            zich, maar dient om de band tussen bepa-
    andere vorm van kort verblijf anderzijds mo-          len, betalen en verantwoorden te verster-
    gelijk te maken, is vanaf 2018 de lijst van de-       ken.
    finities uitgebreid en is onderscheid gemaakt     2. Het moet gaan om een substantiële uitbrei-
    in het van toepassing zijnde tarief per per-          ding.
    soon per nacht. Dit tarief is € 1 per persoon     3. De horizontale, democratische verantwoor-
    per overnachting. Het onderscheid is geba-            ding waarborgt verantwoorde heffing. Limite-
    seerd op de aard van het verblijf dat voor            ring van de opbrengsten via rijksregelgeving
    overnachting ter beschikking wordt gesteld.           past daar niet bij.
    Een en ander houdt in dat verblijf door bij-      4. Geen verhoging van de lastendruk. Uitbrei-
    voorbeeld arbeidsmigranten in verblijven              ding van de gemeentelijke belastingen is on-
    met een recreatieve bestemming (of verblij-           losmakelijk verbonden met een navenante
    ven die bepaalde perioden van het jaar als            verlaging van de rijksbelastingen (mogelijk
    zodanig worden gebruikt), belast wordt te-            gemaakt door een verkleining van het ge-
    gen het reguliere (hogere) tarief.                    meentefonds).
   Hoewel de grafrechten van openbare be-            5. Voor de belastingbetaler is de herziening zo
    graafplaatsen niet kostendekkend zijn wor-            veel mogelijk inkomensneutraal. Koop-
    den deze niet verder verhoogd. In 2015 is             krachteffecten moeten worden geneutrali-
    duidelijk een maatschappelijke trend zicht-           seerd. Dit vereist maatregelen van het Rijk.
    baar dat het aantal crematies toeneemt en         6. Voor de belastingbetaler moet zichtbaar zijn
    het aantal begravingen afneemt. Dit heeft tot         dat er sprake is van een verschuiving en
    gevolg dat de lasten van de begraafplaatsen           geen verhoging. Dit is een gezamenlijke
    over minder begravingen moet worden om-               verantwoordelijkheid van Rijk en gemeen-
    geslagen, waardoor de kosten per begra-               ten.
    ving sterk stijgen. Hierdoor wordt de keuze       7. Vereenvoudiging door afschaffen kleinere
    voor een begraving of crematie om financi-            heffingen is mogelijk voor zover er sprake is
    ele redenen bijna onmogelijk. Dit is een on-          van aanvaardbare financiële gevolgen op
    wenselijke ontwikkeling. Daarom zijn de ta-           gemeentelijk niveau.
    rieven van begravingen bevroren op het ni-
    veau van het jaar 2015.                           Woondelenvrijstelling
                                                      De gemeente wordt geconfronteerd met uithol-
Interne en externe ontwikkelingen                     ling van de (gemeentelijke) belastingcapaciteit.
Lokaal belastinggebied                                Door jurisprudentie wordt er in de rechtspraak
De VNG pleit al langere tijd voor een lokaal          een steeds ruimere uitleg gegeven aan vrijstel-
belastinggebied dat qua omvang beter past bij         lingen. Het betreft met name de uitleg van vrij-
de steeds grotere hoeveelheid taken en ver-           stellingen van de onroerendezaakbelastingen
antwoordelijkheden van gemeenten.                     zoals woondelenvrijstelling bij verpleeg- en
Gemeenten zijn nu voor een belangrijk deel van        zorginstellingen en recreatieparken, werktui-
hun inkomsten afhankelijk van uitkeringen door        genvrijstelling bij ziekenhuizen, vrijstelling bo-
het Rijk. Ondanks ingenieuze verdeelsleutels          demverontreiniging. Door de ruimere uitleg
blijkt het niet mogelijk om de financiële midde-      daalt de grondslag (WOZ-waarden) voor deze
len volledig aan te laten sluiten op de gemeen-       heffingen, of vervalt deze zelfs geheel. Deze
telijke taken.                                        ontwikkeling heeft ook landelijk de aandacht.
Een eigen belastinggebied van voldoende om-           De VNG beraadt zich op actie richting de wet-
vang is dan ook van groot belang om als ge-           gever. Hierdoor heeft zich de afgelopen jaren
meenten de vele taken waar te kunnen maken.           een verschuiving voorgedaan in de verdeling
Daarnaast biedt een eigen belastinggebied de          van de waarden tussen woningen (plus) en
lokale politiek betere mogelijkheden om keuzes        niet-woningen (min).
te maken en verantwoording aan de kiezers af          Onlangs is er een uitspraak van de Hoge Raad
te leggen.                                            over bedrijfsmatig geëxploiteerde recreatiewo-
De VNG vindt dan ook dat de uitkeringen van           ningen geweest. Als deze naar aard en in-
het Rijk voor een deel kunnen worden ingeruild        richting geschikt zijn om als woning te dienen



                                                                                         Deel I - 188 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>worden deze aangemerkt als woning, ongeacht         De kostenontwikkeling voor inzameling en ver-
het gebruik.                                        werking ziet er als volgt uit:
Door de genoemde ontwikkelingen mist de
gemeente het gebruikersdeel ozb welk wel voor       Kostensoort                         X € 1.000
niet-woningen maar niet voor woningen gehe-
ven kan worden. Daarnaast is het eigenarenta-       Directe kosten                          2.943
rief niet-woningen hoger dan het woningenta-        Kwijtschelding                            104
rief.                                               Oninbaar                                   11
In 2017 heeft een en ander al geleid tot een        Kapitaallasten                            127
lagere opbrengst dan begroot. De ramingen           Storting voorziening                       80
voor 2018, 2019 en 2020 zijn door de jurispru-      Inkomsten excl. heffingen               - 670
dentie naar beneden bijgesteld in de 1e be-
stuursrapportage 2018.                              Netto kosten                            2.595

Kostendekkendheid tarieven                          Overhead                                  171
Rechten                 Rekening          Kosten-   Compensabele btw                          251
                          2019           dekkend-
                                           heid     Totale kosten                           3.017

Afvalstoffenheffing     € 2.959.000          98%    Opbrengst heffingen
Rioolheffing            € 4.066.000          95%    - reinigingsrechten                        25
                                                1
Leges                   € 1.492.000        100%     - eenpersoons huishoudens                 651
                                                2
Begrafenisrechten       €    36.000         65%     - meerpersoons huishouden               2.283

Totaal                  €         .000              Totale heffingen                        2.959

                                                    Dekkingspercentage                    98,09%
Relaties met de programma’s
De diverse belasting- en heffingenopbrengsten
zijn verantwoord onder de volgende program-         Voor het rioolrecht ziet de onderbouwing er als
ma’s:                                               volgt uit:

Programma                   Belasting               Kostensoort                         X € 1.000

Bevolking en bestuur        Leges                   Directe kosten                          1.802
Openbare orde en            Leges                   Kwijtschelding                              1
veiligheid                                          Oninbaar                                    -
Beheer Openbare             Rioolheffing            Kapitaallasten                          1.774
Ruimte                      Afvalstoffenheffing     Storting voorziening                      169
                            Begrafenisrechten
                                                    Inkomsten excl. heffingen               - 132
                            Leges
Omgevingsrecht              Leges
                                                    Netto kosten                            3.614
Ruimtelijke ordening        Leges
en volkshuisvesting
Algemene dekkings-          Onroerende zaakbe-      Overhead                                  238
middelen                    lastingen               Compensabele btw                          397
                            Toeristenbelasting
                            Hondenbelasting         Totale kosten                           4.249
                            Baatbelasting
                            Precariorechten         Opbrengst heffingen
                                                    - rioolheffing                          4.066
Kostenontwikkelingen
                                                    Totale heffingen                        4.066

                                                    Dekkingspercentage                    95,70%
1
    Tarieven zijn extracomptabel berekend. Leges
    omgevingsvergunningen zijn niet kostendek-
    kend.
2
    Idem


                                                                                    Deel I - 189 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>Extracomptabele berekening                                BsGW voert het kwijtscheldingsbeleid uit. Ze
In de tarieven van de heffingen zijn een aantal           maken hierbij gebruik van het Inlichtingenbu-
componenten extracomptabel berekend. Vol-                 reau (IB). Het Inlichtingenbureau toetst de ge-
gens het BBV is dit toegestaan. Het betreft:              gevens van de aanvrager die nodig zijn voor
 een rentepercentage van 3,5% over de                    eventuele kwijtschelding aan de criteria om
   boekwaarden van de investeringen;                      voor kwijtschelding in aanmerking te komen.
 overhead: de totale overheadskosten van                 Het gaat hierbij om de gegevens van het Uit-
   afgerond € 5,9 miljoen zijn berekend als een           voeringsinstituut    Werknemersverzekeringen
   percentage over het begrotingstotaal van               (UWV), Sociale Zaken en Werkgelegenheid
   afgerond € 90,3 miljoen (6,58%);                       (SoZaWe), de Belastingdienst en de Dienst
 de compensabele btw over de afschrijvings-              Wegverkeer (RDW). Komt de aanvrager op
   component van de afschrijvingen vanaf                  basis van deze toetsing in aanmerking voor
   2003 (19% over de periode 2003-2012; 21%               kwijtschelding, dan wordt deze automatisch
   over 2013-2018).                                       toegekend en hoeft de aanvrager niet opnieuw
                                                          een verzoek in te dienen.
Onroerende Zaak Belasting (OZB)                           Om voor deze toetsing in aanmerking te ko-
Voor 2019 gelden voor de aanslagen OZB de                 men, is de toestemming nodig van de aanvra-
nieuwe, naar prijspeil 1 januari 2018, vastge-            ger. Die toestemming verleent hij door een
stelde waarden van het onroerend goed. Het is             handtekening te plaatsen op het formulier ’ver-
een bestendige gedragslijn om na een her-                 zoek om kwijtschelding’.
waardering te rekenen met een per saldo ge-
lijkblijvende netto OZB-opbrengst.                                                  Kwijtscheldingen

Openbaarheid WOZ-waarde                                   2015                     €            94.000
Vanaf 1 oktober 2016 zijn WOZ-waarden van                 2016                     €            94.200
woningen verplicht openbaar. Door de te reali-            2017                     €           105.800
seren aansluiting van Echt-Susteren medio                 2018                     €           101.600
oktober 2017 op de landelijke voorziening (LV-            2019                     €           103.700
WOZ) voldoet de gemeente aan deze wettelijke              De bedragen van 2015 tot en met 2018 zijn bijgesteld
plicht.                                                   naar de meeste recente gegevens van BsGW

Kwijtscheldingsbeleid                                     Tarieven
De gemeente heeft eigen beleidsvrijheid voor              Hieronder is een overzicht ingevoegd van de
de normbedragen bij het toekennen van kwijt-              belangrijkste tarieven, voor zover deze op dit
schelding. De kwijtscheldingsnorm is in Echt-             moment bekend zijn. Als er aanleiding is om de
Susteren 100% van de voor de aanvrager gel-               verordening aan te passen vindt besluitvorming
dende bijstandsnorm.                                      over de tarieven 2019 plaats in de vergadering
                                                          van medio december 2018 van de raad.

   Tarieven                                  2016                2017              2018               2019

A Algemene dekkingsmiddelen
   OZB
    Woningen
     – eigenaarsdeel                         0,14424%            0,14880%          0,14310%           0,14065%
    Niet-woningen
     – eigenaarsdeel                         0,20911%            0,21573%          0,21797%           0,21870%
     – gebruikersdeel                        0,16716%            0,17245%          0,17424%           0,17482%
                                             0,37627%            0,38818%          0,39221%           0,39352%
    Hondenbelasting
      e
    1 hond                              €        42,00      €      42,00      €       42,00      €      42,00
      e
    2 en volgende hond                  €        63,00      €      63,00      €       63,00      €      63,00
    Toeristenbelasting                  €         1,50      €       1,50      €        1,50      €       1,50




                                                                                                Deel I - 190 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>   Tarieven                                  2016           2017           2018            2019

B Overige lokale heffingen
   Afvalstoffenheffing
    Vast recht (per aansluiting; een-
     persoons huishouden)                €     142,70   €     155,25   €     155,25    €     155,25
    Vast recht (per aansluiting;
     meerpersoons huishouden)            €     214,05   €    232,90    €    232,90     €    232,90
    Rioolheffing                        €     252,60   €    252,60    €    252,60     €    256,60
    Indirecte lozing (50%)              €     126,30   €    126,30    €    126,30     €    128,30




                                                                                      Deel I - 191 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>Deel I - 192 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>9.3    Paragraaf weerstandsver-
       mogen en risicobeheersing
Verordening 212 artikel 16                       weerstandsvermogen Echt-Susteren 2018, bei-
1. In de paragraaf weerstandsvermogen en         den vastgesteld door de raad op 5 juli 2018.
   risicobeheersing bij de begroting en de       Beide nota’s zijn nauw met elkaar verbonden en
   jaarstukken neemt het college naast de        moeten in onderlinge samenhang gelezen wor-
   verplichte onderdelen op grond van artikel    den.
   11 van het Besluit Begroten en Verant-
   woorden provincies en gemeenten in ieder      Beleid over risicomanagement
   geval op een overzicht van de top 10 van      In de Nota risicomanagement Echt-Susteren
   de risico’s.                                  2018 is voor de uitvoering van het risicomana-
2. Het beleid over het risicomanagement van      gement gekozen voor het zgn. COSO ERMplus-
   de gemeente Echt-Susteren wordt vastge-       model. Met behulp hiervan worden periodiek op
   legd in een “Nota Risicomanagement” en        een systematische wijze de risicodragende ge-
   een “Nota Weerstandsvermogen”. De             beurtenissen geïnventariseerd, de kans op op-
   raad stelt deze nota’s vast. In de nota’s     treden en het effect daarvan ingeschat, de al
   wordt aandacht besteed aan:                   bestaande beheersmaatregelen in kaart ge-
   a. De methodiek hoe het risicomanage-         bracht en tenslotte het restrisico gekwantificeerd.
       ment wordt gevoerd                        Dit restrisico is de grondslag voor de bepaling
   b. De manier waarop het weerstandsver-        van de benodigde weerstandscapaciteit resp.
       mogen wordt bepaald                       het weerstandsvermogen. Hierover wordt in de
3. De in lid 2 genoemde nota’s worden ten-       begroting en jaarrekening aan de raad gerappor-
   minste één maal per raadsperiode geac-        teerd. Daarbij wordt ook de noodzakelijk geach-
   tualiseerd.                                   te omvang van het weerstandsvermogen voor-
                                                 gelegd.
Algemeen                                         Het risicomanagement maakt daarmee regulier
Het doel van een gemeente is om maat-            onderdeel uit van de gemeentelijke planning en
schappelijke doelstellingen te realiseren voor   control-cyclus en de berekeningen uit het risi-
zijn klanten (inwoners, ondernemingen,           comanagement-model geven de juiste omvang
maatschappelijke instellingen, andere over-      van de benodigde weerstandscapaciteit aan. Er
heden etc.). Dit geldt ook voor onze gemeen-     wordt actief gestuurd op risicobeheersing om de
te.                                              risico’s zoveel mogelijk te beperken en voorko-
Bij het realiseren van deze doelstellingen       men. Ook wordt het risicobewustzijn gestimu-
loopt de gemeente risico’s. Deze risico’s zijn   leerd doordat in ieder op te stellen bestuurlijk
van uiteenlopende aard. Om zicht te krijgen      behandelvoorstel (B&W-voorstel, raadsvoorstel),
op de aard, inhoud en omvang van de risico’s     iedere projectfile en in iedere projectenrapporta-
en op de mogelijke beheersmaatregelen,           ge verplicht een risicoparagraaf opgenomen
wordt risicomanagement toegepast. Het ge-        moet worden.
meentelijk risicomanagement is gericht op
het opsporen en ondervangen van bedreigin-       Beleid over weerstandsvermogen
gen die aan het realiseren van de gestelde       Hierna wordt kort ingegaan op de belangrijkste
maatschappelijke doelstellingen in de weg        beleidsmatige keuzes voor het weerstandsver-
kunnen staan.                                    mogen en weerstandscapaciteit zoals deze
Verder geeft het risicomanagement inzicht in     voortvloeien uit de Nota weerstandsvermogen
de mate waarin de gemeente in staat is om        Echt-Susteren 2018.
de financiële en niet-financiële gevolgen van
risico’s op te vangen, (het zogenaamde           Bepaling weerstandscapaciteit
weerstandsvermogen) en in de financiële          Bij de weerstandscapaciteit moet onderscheid
buffer die de gemeente daarvoor nodig en         worden gemaakt tussen:
beschikbaar heeft (de zogenaamde weer-            Beschikbare weerstandscapaciteit
standscapaciteit).                                Benodigde weerstandscapaciteit


Beleidskader                                     De beschikbare weerstandscapaciteit wordt
Het huidige gemeentelijk beleid over risicoma-   bepaald door de optelling van:
nagement en weerstandsvermogen is vastge-         Algemene reserves
legd in enerzijds de Nota risicomanagement        Onbenutte begrotingsruimte
Echt-Susteren 2018 en anderzijds de Nota          Onbenutte belastingcapaciteit



                                                                                    Deel I - 193 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>   Stille reserves in de materiële vaste activa       gemeentelijke financiële positie’). Voor de
   Stille reserves in de niet uit de balans blij-     beoordeling van deze ratio wordt uitgegaan
    kende bezittingen                                  van de volgende tabel:

Omdat in de Nota Reserves en Voorzieningen             Tabel 1
een onder- en bovengrens is gesteld aan de             Ratio              Kwalificatie
algemene reserves, kan de omvang van de
beschikbare weerstandscapaciteit:
 nooit minder bedragen dan de ondergrens              >2                 Uitstekend
   van de algemene reserve (zgn. minimaal be-          1,4 < X < 2        Goed
   schikbare weerstandscapaciteit);                    1,0 < X < 1,4      Ruim voldoende
 nooit meer bedragen dan de optelsom van              0,8 < X < 1,0      Voldoende
   de bovengrens van de algemene reserve, de           0,6 < X < 0,8      Onvoldoende
   onbenutte ruimte in begroting en belasting-         < 0,6              Ruim onvoldoende
   capaciteit en de stille reserves in materiële
   vaste activa en niet uit de balans blijkende
   bezittingen (zgn. maximaal beschikbare              Als beleidskader is gesteld dat het relatieve
   weerstandscapaciteit).                              weerstandsvermogen tenminste de kwalifica-
                                                       tie ‘voldoende’ moet hebben. Met andere
De benodigde weerstandscapaciteit is gelijk            woorden: dat de ratio tenminste 0,8 bedraagt.
aan de optelsom van de financiële restrisico’s uit
het nettorisicoprofiel. Het nettorisicoprofiel is de   Het absolute weerstandsvermogen is een
resultante van het risicomanagementproces              door de raad vastgesteld bedrag dat als fi-
zoals beschreven in de Nota Risicomanagement           nanciële buffer wordt aangehouden voor het
Echt-Susteren 2018. Ter afdekking van risico’s         opvangen van financiële restrisico’s.
die op dit moment nog niet ingeschat zijn of           Dit bedrag moet beschikbaar zijn als weer-
kunnen worden, wordt dit bedrag vanuit het             standscapaciteit en is in het theoretisch ide-
voorzichtigheidsbeginsel verhoogd met 10%. In          aalmodel tenminste gelijk aan de benodigde
formulevorm:                                           weerstandscapaciteit.
Formule 1
                                                       Maar omdat als beleidskader is gesteld dat
                                                       het relatieve weerstandsvermogen tenminste
Benodigde weerstandscapaciteit = 1,1 x
                                                       0,8 moet bedragen, volgt hieruit automatisch
(som financiële restrisico’s uit netto-
                                                       dat het absolute weerstandsvermogen ten-
risicoprofiel)
                                                       minste gelijk moet zijn aan 80% van de be-
                                                       nodigde weerstandscapaciteit. In formule-
Bepaling weerstandsvermogen                            vorm:
Bij het weerstandsvermogen moet onderscheid
worden gemaakt tussen:                                 Formule 3
                                                       Absolute weerstandsvermogen = 0,8 x
   Het relatieve weerstandsvermogen                   benodigde weerstandscapaciteit
   Het absolute weerstandsvermogen
                                                       Verder wordt vanuit het voorzichtigheidsbe-
Het relatieve weerstandvermogen is het ver-            ginsel een normatieve ondergrens gesteld
houdingsgetal (ratio) tussen de beschikbare            voor het absolute weerstandsvermogen. De-
weerstandscapaciteit en de benodigde weer-             ze normatieve ondergrens bedraagt 10% van
standscapaciteit, en wordt berekend op basis           enerzijds de Algemene Uitkering (AU) uit het
van de volgende formule:                               gemeentefonds en deelfonds sociaal domein
Formule 2
                                                       en anderzijds de OZB-capaciteit. Het bedrag
                                                       voor de normatieve ondergrens wordt bere-
      Relatieve weerstandsvermogen =
                                                       kend op basis van de volgende formule:
    (beschikbare weerstandscapaciteit)                 Formule 4
     (benodigde weerstandscapaciteit)                  Normatieve ondergrens absolute weer-
                                                       standsvermogen = 0,1 x (AU + OZB-
Dit verhoudingsgetal is een maatstaf voor de           capaciteit)
mate waarin financiële restrisico’s kunnen
worden opgevangen (‘robuustheid van de



                                                                                         Deel I - 194 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>    Als beleidskader is gesteld dat de raad als            Als beleidskader wordt gesteld dat de raad
    absolute weerstandsvermogen de uitkomst                als absolute weerstandsvermogen de uit-
    van formule 3 vaststelt, tenzij dit bedrag lager       komst van formule 3 vaststelt, tenzij dit be-
    is dan de uitkomst van formule 4. In dat laat-         drag hoger is dan de uitkomst van formule 5.
    ste geval stelt de raad de uitkomst van formu-         In dat laatste geval stelt de raad de uitkomst
    le 4 vast als absolute weerstandsvermogen.             van formule 5 vast als absolute weerstands-
    Met andere woorden: het vast te stellen ab-            vermogen.
    solute weerstandsvermogen moet tenminste
    een bedrag ter grootte van de uitkomst van             Berekening ondergrenzen, bovengrens,
    formule 4 zijn.                                        weerstandscapaciteit en weerstandsver-
                                                           mogen per 31 december 2019
    Tenslotte is er ook nog een normatieve bo-             Op basis van het gestelde in de Nota Risico-
    vengrens voor het absolute weerstandsver-              management Echt-Susteren 2018, de Nota
    mogen. Dit hangt samen met het feit dat er             Weerstandsvermogen Echt-Susteren 2018, de
    een maximum zit aan de beschikbare weer-               uitkomsten van het risicomanagementproces
    standscapaciteit, en het absolute weer-                per 31 december 2019 en de aan deze begro-
    standsvermogen nu eenmaal niet meer kan                ting ten grondslag liggende gegevens worden
    bedragen dan de maximale beschikbare                   de ondergrens, de weerstandscapaciteit en het
    weerstandscapaciteit. Het bedrag voor de               weerstandsvermogen per 31 december 2019
    normatieve bovengrens wordt berekend op                voor de jaarrekening 2019 als volgt berekend
    basis van de volgende formule: weerstands-             (afgerond op duizendtallen):
    capaciteit

    Formule 5
    Normatieve bovengrens absolute weer-
    standsvermogen = maximaal beschikbare
    weerstandscapaciteit

    Tabel 2
Weerstandscapaciteit                                         Toelichting
A Beschikbare weerstandscapaciteit               € 6.853.000 Op basis van de jaarrekening 2019,
                                                             hoofdstuk 5, tabel 5 incidenteel
                                                             € 5.593.000 en structureel € 1.260.000
B      Benodigde weerstandscapaciteit            € 1.441.000 Zie formule 1:
                                                             1,1 x (som financiële restrisico’s uit netto-
                                                             risicoprofiel per 31 december 2019)
Weerstandsvermogen                                           Toelichting
C Relatieve weerstandsvermogen                          4,76 Zie formule 2:
                                                             A gedeeld door B
D      Absolute weerstandsvermogen               € 1.152.000 Zie formule 3:
                                                             0,8 x B
Ondergrenzen                                                 Toelichting
E Normatieve ondergrens relatieve weer-                 0,80 Zie toelichting nota’s.
   standsvermogen
F Normatieve ondergrens absolute weer-           € 5.445.000 Zie formule 4:
   standsvermogen                                            0,1 x (AU + OZB-capaciteit), waarbij:
                                                              Algemene Uitkering 2019:
                                                               € 47.981.000
                                                               (op basis van specificatie nr. 08 d.d.
                                                               27-11-2019 van het Ministerie van Bin-
                                                               nenlandse Zaken)
                                                              OZB-capaciteit 2019
                                                               € 6.468.000 (op basis van de jaarreke-
                                                               ning 2019, paragraaf 9.2)




                                                                                            Deel I - 195 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>Bovengrens                                                     Toelichting
G Normatieve bovengrens absolute weer-            € 11.231.000 Zie formule 5:
   standsvermogen                                              Gelijk aan maximaal beschikbare weer-
                                                               standscapaciteit, waarbij:
                                                                   Bovengrens algemene reserve:
                                                                    € 10.000.000
                                                                    (op basis Nota reserves en voorzie-
                                                                    ningen 2019);
                                                                   Onbenutte belastingcapaciteit:
                                                                    € 1.231.000
                                                                    (op basis van jaarrekening 2019,
                                                                    hoofdstuk 5)

 Conclusies:
 1. C is groter dan E, dus C voldoet aan het
    ondergrensvereiste (= ratio moet tenminste             Per 31 december 2019 zijn er slechts 8 risico’s
    0,8 bedragen);                                         met een netto risico groter dan 0. Daarom be-
 2. De kwalificatie van C luidt: ‘uitstekend’ (zie         staat de ‘Risico Top 10’ per genoemde datum uit
    tabel 1);                                              slechts 8 risico’s en ziet er dan als volgt uit (afge-
 3. D is kleiner dan F, dus D voldoet niet aan             rond op duizendtallen):
    het ondergrensvereiste (= het vast te stellen
    absolute weerstandsvermogen moet mini-
    maal een bedrag ter grootte van de uitkomst
    van formule 4 zijn). Het vast te stellen abso-
    lute weerstandsvermogen moet daarom mi-
    nimaal bedrag F zijn;
 4. F is kleiner dan G en voldoet dus aan het
    normatieve bovengrensvereiste (= het vast
    te stellen absolute weerstandsvermogen
    mag maximaal een bedrag ter grootte van
    de uitkomst van formule 5 zijn);
 5. Daarom wordt het gerealiseerde weer-
    standsvermogen per 31 december 2019
    voor de jaarrekening 2019 vastgesteld op
    het bedrag F, dus op € 5.445.000.

 Opgemerkt wordt dat, op basis van de per 31
 december 2019 beschikbare informatie, van
 sommige onderkende risico’s niet precies be-
 kend is óf en zo ja in welke mate deze een fi-
 nancieel restrisico kennen. Dergelijke risico’s zijn
 dus wel in beeld en worden als zodanig be-
 waakt, maar zijn niet cijfermatig verdisconteerd
 in het gerealiseerde weerstandsvermogen per
 31 december 2019 voor de jaarrekening 2019.

 Risico Top 10
 Bij de ‘Risico Top 10’ wordt voor de rangvolgor-
 de uitgegaan van het netto risico, d.w.z. het
 financieel restrisico dat overblijft nadat rekening
 is gehouden met de kans van intreden en met
 de genomen beheersingsmaatregelen.




                                                                                                Deel I - 196 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Risico   Onderwerp                                         Bruto-risico        Kans van       Getroffen beheersingsmaatregelen                     Netto-risico
Top 10                                                                         intreden

  1      Domein Jeugd                                      €     7.000.000        10%         Reserve Jeugd gevormd                                €       650.000
                                                                                              Effectiviteit beheersingsmaatregel €.50.000.
  2      Bocage:                                           €     7.550.000        50%         Recht van hypotheek op gronden.                      €       275.000
         financiering CV/BV                                                                   Effectiviteit beheersingsmaatregel €.3.500.000.
  3      Bocage:                                           €       450.000        30%         Intensieve projectbewaking.                          €       135.000
         Grondexploitatie                                                                     Effectiviteit beheersingsmaatregel onbekend.
  4      Centrumplan Susteren:                             €     1.000.000        30%         Overleg met provincie m.b.t. gestelde voorwaar-      €       120.000
         vertragingsrisico i.r.t. subsidie Aanjagen Bouw                                      den.
                                                                                              Effectiviteit beheersingsmaatregel €.180.000.
  5      Milieuschade (water-, storm- en droogteschade):   €       100.000        50%         Continu optimaliseren van het riool- en watersys-    €          50.000
         niet verzekerde (gevolg)schade                                                       teem.
                                                                                              Effectiviteit beheersings-maatregel onbekend.
  6      OML BV: borgstelling BNG                          €       392.000        10%         Extern lichaam, dus slechts in verwaarloosbare       €          39.000
                                                                                              mate beïnvloedbaar via intensieve projectbewa-
                                                                                              king.
                                                                                              Effectiviteit beheersings-maatregel onbekend.
  7      Duurzaamheid:                                     €          90.000      50%         Bijsturing op basis van verplichte kwartaalrappor-   €          36.000
         Specifieke uitkering Ministerie BZK voor                                             tages.
         Regeling Reductie Energieverbruik                                                    Effectiviteit beheersingsmaatregel €.9.000.
  8      Koningsbosch:                                     €          20.000      20%         Effectiviteit beheersings-maatregel onbekend.        €           4.000
         Afhandeling planschade
 9                                -                               -                 -                                 -                                   -
 10                               -                               -                 -                                 -                                   -

         Totaal                                            €    16.602.000                                                                         €    1.310.000




                                                                                        Deel I - 197 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>Uit deze Risico Top 10 per 31 december 2019            Rijk. Een deel van deze maatregelen worden
blijkt dat:                                            door de gemeenten uitgevoerd.
    Het totaal netto risico van deze Top 10
     (€ 1.310.000) bijna 91% vormt van de totale       Ook als gemeente merken we de gevolgen van
     benodigde weerstandcapaciteit                     de crisisbestrijding door de overheid. Zowel aan
     (€ 1.441.000).                                    de uitgaven als aan de inkomstenkant loopt de
    Het totaal netto risico voor bijna 50% bestaat    gemeente risico.
     uit één risico in het sociaal domein (Jeugd,
     € 650.000) en voor het overige vooral uit ri-     Bij de uitgavenkant zitten de risico’s vooral bij de
     sico’s in het fysiek domein (projecten, be-       werkzaamheden binnen het sociaal domein. In
     heer, ruimtelijke ordening, duurzaamheid,         de kabinetsbrief van 17 maart roept het kabinet
     € 660.000 ).                                      aanbieders die worden geconfronteerd met li-
                                                       quiditeits- en andere financiële problemen op
Omdat het totale gemeentelijke netto risicopro-        daarover in overleg te treden met hun reguliere
fiel als resultante van het risicomanagement-          financiers: zorgverzekeraars (Zorgverzeke-
proces per 31 december 2019 voor een belang-           ringswet), zorgkantoren (Wet langdurige zorg)
rijk deel voortvloeit uit projecten, wordt van alle    en gemeenten (Jeugdwet en Wet maatschappe-
projecten, dus ook die uit de Risico Top 10,           lijke ondersteuning), voordat zij een beroep doen
nauwlettend de ontwikkeling van het risicoprofiel      op het vangnet van Tijdelijke Noodmaatregel
gevolgd om, als noodzakelijk, tijdig nieuwe of         Overbrugging voor behoud van Werkgelegen-
aanvullende beheersmaatregelen te treffen. Dit         heid (NOW). In dit kader is door samenwerking
gebeurt zowel voor het reguliere periodieke risi-      in Midden-Limburg Oost besloten de centrale
comanagementproces als voor de periodieke              coördinatie vanuit Roermond plaats te laten
projectenrapportage.                                   vinden voor WMO en Jeugd. De uitgangspunten
                                                       die bij de ondersteuning zijn:
In het voorgaande is inzicht gegeven in de                 verzoeken worden alleen in behandeling
weerstandscapaciteit en het weerstandsver-                  genomen wanneer geen gebruik gemaakt
mogen, en is een Risico Top 10 behandeld. Via               wordt van regelingen vanuit het rijk;
het risicomanagementproces dat deel uitmaakt               elk verzoek wordt behandeld als maatwerk
van onze reguliere planning- en control cyclus              en wordt afgestemd met beleid- en busi-
wordt actief gestuurd op risicobeheersing om de             nesscontrol van de gemeenten;
risico’s zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast            er wordt een bovengrens gesteld van over-
is het zo dat in de praktijk niet alle risico’s zich        brugging van maximaal de factuur februari.
voordoen. Toch moeten we waakzaam blijven
voor de mogelijke gevolgen van al ingezet en           Voor de uitvoering van de steunmaatregelen
nieuw beleid, van ontwikkelingen in de projecten       komt er extra druk te liggen op de personele
en van gevolgen die voortvloeien uit opgelegd          capaciteit van zowel de gemeente als van het
rijksbeleid, zoals bijvoorbeeld de drie decentrali-    servicecentrum MER
saties en transities in het sociaal domein, de
invoering van de nieuwe Omgevingswet en de             Door het rijk is aangegeven dat de kosten die de
wetgeving op het terrein van de vennootschaps-         gemeenten in dit kader maken door hun ver-
belasting.                                             goed zullen worden. Hoe deze vergoeding uit
Naast de risico’s genoemd in deze paragraaf            gaan zien en of dit alle extra kosten gaat dekken
zijn er ook nog risico’s benoemd in de toelichting     is op dit moment nog niet duidelijk.
op de programma’s en in de afzonderlijke para-
grafen.                                                Wat niet duidelijk is wat er gebeurt met eventue-
                                                       le toename van werklozen door de crisis. De
Effecten COVID-19 (coronacrisis)                       gemeente kan in de toekomst geconfronteerd
In maart 2020 is ook in Nederland de ernst van         worden met extra uitgaven voor verschillende
het coronavirus doorgedrongen. Door de rijks-          uitkeringen. Hierdoor ontstaan extra kosten,
overheid zijn en worden allerlei maatregelen           maar is mogelijk ook extra financiële capaciteit
afgekondigd met als doel de spreiding van het          noodzakelijk.
coronavirus te vertragen. Deze maatregelen
hebben economisch negatieve gevolgen. Om               In hoeverre de gemeenschappelijke regelingen
bedrijven en zelfstandigen te compenseren zijn         extra kosten maken die door de deelnemers
er diversen steunmaatregelen getroffen door het        vergoed moeten worden is nog niet duidelijk.




                                                                                           Deel I - 198 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>Door de veiligheidsregio is aangegeven dat zij        Financiële kengetallen en de relatie met het
extra kosten door het rijk vergoed krijgen.           BBV
                                                      Het Besluit begroting en verantwoording provin-
Een duidelijk beeld van de wegvallende of later       cies en gemeenten (BBV) schrijft voor dat in de
binnenkomende inkomsten kan nu ook nog niet           paragraaf weerstandsvermogen en risicobe-
geschetst worden, wel kunnen we enkele voor-          heersing een verplichte basis-set van vijf finan-
beelden noemen waar een mogelijke inkom-              ciële kengetallen moet worden opgenomen die
stenderving zich kan voordoen:                        gelden voor de begroting vanaf 2016 en de jaar-
   een lagere opbrengst van toeristenbelasting       rekeningstukken vanaf 2015. Naast de kengetal-
    omdat vakanties uitgesteld of geannuleerd         len wordt een beoordeling van de onderlinge
    worden;                                           verhouding van de kengetallen in relatie tot de
   bedrijven en zelfstandigen kunnen bij             financiële positie opgenomen. De kengetallen en
    BsGW een aanvraag indienen voor uitstel           de beoordeling geven gezamenlijk op eenvoudi-
    van betaling van belastingen. Bij faillisse-      ge wijze inzicht aan raadsleden over de financi-
    ment vervallen deze inkomsten mogelijk;           ele positie van hun gemeente. Hoe de kengetal-
   als meer inwoners werkeloos raken, neemt          len berekend moeten worden, is vastgelegd in
    de kwijtschelding van gemeentelijke belas-        een ministeriële regeling. Het gebruik en het
    tingen mogelijk toe;                              vaststellen van de berekeningswijze van de
   afname bouwleges door minder vergun-              kengetallen heeft geen functie als normeringin-
    ningaanvragen door stagnerende economie,          strument bij het financieel toezicht door de pro-
    terwijl de personele capaciteit gelijk blijft;    vincies. De invoering van de set van vijf kenge-
   lagere huuropbrengsten uit accommodaties          tallen is bedoeld om de financiële positie voor
    (sporthallen, zwembad).                           raadsleden inzichtelijker te maken. De voorge-
                                                      schreven kengetallen worden al langere tijd
Kortom de gemeente loopt mogelijk financiële          gebruikt bij onder anderen financiële stresstes-
risico’s door de crisis door de uitbraak van het      ten. Een gemeente kan bij de vaststelling van de
coronavirus. De omvang van deze risico’s zijn         eigen normen gebruik maken van de signale-
nu nog niet te kwantificeren en ook is onduidelijk    rings-waarden zoals die worden toegepast bij
welke vergoedingen er mogelijk tegenover ko-          stresstesten.
men te staan.
                                                      Voor raadsleden is het van belang dat ze de
Een lagere opbrengst voor het verstrekken van         betekenis van de kengetallen begrijpen en in-
documenten niet-ingezetenen. Het betreft Ne-          zicht krijgen in de financiële positie van hun ge-
derlanders die niet woonachtig zijn in Nederland,     meente. Een beoordeling van de onderlinge
maar die bij onze gemeente documenten aan-            verhouding van de kengetallen in relatie tot de
vragen.                                               financiële positie is daarvoor essentieel. Daarbij
Ook kan hierdoor overcapaciteit ontstaan en dus       is het ook relevant om inzicht te hebben in de
extra kosten omdat de kosten van medewerkers          ontwikkeling van de kengetallen over de jaren
belast met het verstrekken van documenten aan         heen.
niet ingezeten, niet gedekt worden door de op-        Met ingang van het begrotingsjaar 2017 schrijft
brengsten voor het verstrekken van documenten         het Besluit Begroting en Verantwoording provin-
niet-ingezetenen.                                     cies en gemeenten voor dat de kengetallen ook
                                                      voor de drie opvolgende jaren van de begroting
Daarnaast zijn er wellicht risico’s in de stagnatie   gepresenteerd moeten worden. Ook wordt per
van bouwgrondexploitaties. Echter door de his-        tabel een korte toelichting gegeven over het
torisch lage rente is er bij een vertraging van de    resultaat.. De provincie heeft over 2016 onder-
uitvoering slechts sprake van een minimaal ren-       staand overzicht gepresenteerd op basis van de
teverlies                                             begrotingscijfers, waarbij ze een vergelijking
                                                      maken met het Limburgs ongewogen gemiddel-
De gemeente streeft naar een zo adequaat mo-          de. Aan de categorieën heeft de provincie geen
gelijke uitvoering van de landelijke en lokale        kwalificatie gegeven, omdat normering in eerste
maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit      instantie door de gemeente zelf moet plaatsvin-
van de reguliere werkzaamheden en van nood-           den. Wel kan over het algemeen worden ge-
zakelijke (digitale) besluitvorming en heeft daar-    steld, dat categorie A het minst risicovol is en
voor de nodige interne maatregelen genomen.           categorie C het meest.




                                                                                        Deel I - 199 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Aan de hand van dit overzicht treft u bij de finan-    onze resultaten 2019.
ciële kengetallen een korte beoordeling aan van

Kengetal                               Limburgs       2017        Categorie    Categorie     Categorie
                                      ongewogen                       A            B             C
                                      gemiddelde
                                      over 2016 ¹)

1a.Netto schuldquote zonder
   correctie doorgeleende gel-
   den                                       33,09%   42,20%         < 90%      90-130%         > 130%
1b.Netto schuldquote met cor-
   rectie doorgeleende gelden                19,65%   46,63%         < 90%      90-130%         > 130%
2. Solvabiliteitsratio                       40,40%   34,63%         > 50%       20-50%          < 20%
3. Grondexploitatie                           6,83%     0,89%        < 20%       20-35%          > 35%
4. Structurele exploitatieruimte              0,83%   - 2,99%         > 0%           =0           < 0%
5. Belastingcapaciteit                       99,37%     106%         < 95%      95-105%         > 105%

¹) Het Limburgs ongewogen gemiddelde is exclusief de financiële kengetallen van Kerkrade en Weert.

1A. Netto schuldquote                                  trokken, wel heeft de jaarlijkse aflossing op de
De netto schuld weerspiegelt het niveau van de         gemeentelijke leningenportefeuille plaatsgevon-
schuldenlast van de gemeente ten opzichte van          den. Hierdoor is de vaste schuld afgenomen,
de eigen middelen. De netto schuldquote geeft          waardoor ook de netto-schuldquote afneemt.
een aanwijzing van de druk van de rentelasten          Het beoordelen van de netto schuldquote is niet
en de aflossingen op de exploitatie.                   alleen afhankelijk van onderstaande gegevens.
                                                       Dit moet in een breder perspectief worden ge-
Beoordeling                                            zien (denk aan stille reserves, opbrengsten uit
Op basis van onderstaande cijfers is de netto          grondexploitaties, beleggingen etc.). Uitgaande
schuldquote ten opzichte van 2017 afgenomen,           van het provinciaal overzicht valt onze schuld-
maar ook ten opzichte van de begroting 2018. In        positie in categorie A: het minst risicovol.
2018 is geen nieuwe vaste geldlening aange-

    Bij rekening einde van het jaar                   Rek. 2018        Begr. 2019          Rek. 2019

A   Vaste schulden (cf. art. 46 BBV)                   50.801.000       46.840.000          46.840.000
B   Netto vlottende schuld (cf. art. 48 BBV)           19.629.000       14.340.000          21.648.000
C   Overlopende passiva (cf. art. 49 BBV)               5.773.000        7.500.000           5.255.000
D   Uitzettingen < 1 jaar (cf. art. 39 BBV)            16.659.000       12.500.000          16.125.000
E   Liquide middelen (cf art. 40 BBV)                      78.000           15.000              93.000
F   Financiële activa (cf. art. 36 lid d, e en f)      27.648.000       28.361.000           8.975.000
G   Overlopende activa (cf. art. 40a BBV)               1.295.000        1.500.000          11.953.000
H   Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus excl.
    mutaties reserves))                                82.974.000       75.006.000          85.531.000

    Netto schuldquote                                        36,79             35,07             42,79
    (A+B+C-D-E-F-G)/H x 100%


1B. Netto schuldquote gecorrigeerd voor                duidelijk in beeld gebracht wat het aandeel van
     alle verstrekte leningen                          de verstrekte leningen is en wat dit betekent
Om inzicht te verkrijgen in hoeverre sprake is         voor de schuldenlast.
van doorlenen, wordt de netto schuldquote zo-          De wijze waarop de netto schuldquote gecorri-
wel in- als exclusief doorgeleende gelden weer-        geerd voor de doorgeleende gelden wordt bere-
gegeven (netto schuldquote gecorrigeerd voor           kend is gelijk aan de netto schuldquote, met dien
alle verstrekte leningen). Op die manier wordt         verstande dat bij de financiële activa ook alle



                                                                                           Deel I - 200 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>verstrekte leningen worden opgenomen (zie             beoordelen van de netto schuldquote is niet
artikel 36 lid b en c, van het BBV).                  alleen afhankelijk van onderstaande gegevens.
                                                      Dit moet in een breder perspectief worden ge-
Beoordeling                                           zien (denk aan stille reserves, opbrengsten uit
Op basis van onderstaande cijfers is de netto         grondexploitaties, beleggingen etc.)Het effect
schuldquote ten opzichte van 2017 afgenomen,          van het elimineren van de verstrekte leningen
maar ook ten opzichte van de begroting 2018. In       aan derden (woningcorporaties) is slechts mi-
2018 is geen nieuwe vaste geldlening aange-           niem.
trokken, wel heeft de jaarlijkse aflossing op de      Uitgaande van het provinciaal overzicht valt
gemeentelijke leningenportefeuille plaatsgevon-       onze schuldpositie in categorie A: het minst
den. Hierdoor is de vaste schuld afgenomen,           risicovol.
waardoor ook de netto-schuldquote afneemt.Het

    Bij rekening einde van het jaar                  Rek. 2018       Begr. 2019         Rek. 2019

A   Vaste schulden (cf. art. 46 BBV)                  50.801.000       46.840.000        46.840.000
B   Netto vlottende schuld (cf. art. 48 BBV)          19.629.000       14.340.000        21.648.000
C   Overlopende passiva (cf. art. 49 BBV)              5.773.000        7.500.000         5.255.000
D   Uitzettingen < 1 jaar (cf. art. 39 BBV)           16.659.000       12.500.000        16.125.000
E   Liquide middelen (cf art. 40 BBV)                     78.000           15.000            93.000
F   Financiële activa (cf. art. 36 lid d, e en f)     25.123.000       26.908.000         6.522.000
G   Overlopende activa (cf. art. 40a BBV)              1.295.000        1.500.000        11.953.000
H   Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus excl.
    mutaties reserves))                               82.974.000       75.006.000        85.531.000

    Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle               39,83             38,34             45,66
    verstrekte leningen
    (A+B+C-D-E-F-G)/H x 100%


2. Solvabiliteitsratio
Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de       Beoordeling
gemeente in staat is aan haar financiële ver-         Op basis van onderstaande cijfers is de solvabi-
plichtingen te voldoen.                               liteit ten opzichte van 2017 licht toegenomen en
Onder de solvabiliteitsratio wordt verstaan het       ook hoger dan bij de begroting 2018 werd ver-
eigen vermogen als percentage van het balans-         wacht.. Een ratio tussen 25 en 40 wordt als soli-
totaal. Het eigen vermogen van een gemeente           de beoordeeld.
bestaat volgens artikel 42 BBV uit de reserves        Uitgaande van het provinciaal overzicht valt
(zowel de algemene reserve als de bestem-             onze solvabiliteitsratio in categorie B: Tussen 20
mingsreserves) en het resultaat uit het overzicht     en 50% weinig risicovol.
van baten en lasten.

    Bij rekening einde van het jaar                  Rek. 2018       Begr. 2019         Rek. 2019

A   Eigen vermogen (cf. art. 42 BBV)                  53.003.000       46.771.000        51.032.000
B   Balanstotaal                                     137.499.000      141.773.000       134.188.000

    Solvabiliteit (A/B) x 100%                             38,55             32,99             38,03


3. Kengetal grondexploitatie                          delen of de gronden tegen een actuele waarde
De afgelopen jaren is gebleken dat grondexploi-       op de balans zijn opgenomen.
tatie een forse impact kan hebben op de financi-      In artikel 38, onderdeel a, van het BBV wordt
ele positie van een gemeente. De boekwaarde           gevraagd om in de balans afzonderlijk op te
van de voorraden grond is van belang, omdat           nemen:
deze waarde moet worden terugverdiend bij de          Grond- en hulpstoffen gespecificeerd naar:
verkoop. De accountant moet ieder jaar beoor-


                                                                                        Deel I - 201 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>1.   Niet in exploitatiegenomen bouwgronden;           de totale baten uit de programmabegroting of
     en                                                jaarstukken (op grond van artikel 17 onderdeel
2. Overige grond- en hulpstoffen.                      van het BBV = exclusief mutaties reserves) en
In onderdeel b van artikel 38 wordt gevraagd om        uitgedrukt in een percentage.
‘onderhanden werk’ te vermelden, hieronder
vallen ook bouwgronden in exploitatie. Voor de         Beoordeling
berekening van dit kengetal worden de niet in          Uitgaande van het provinciaal overzicht valt het
exploitatie genomen gronden en de bouwgrond            kengetal grondexploitatie in categorie A: het
in exploitatie bij elkaar opgeteld en gedeeld door     minst risicovol.

     Bij rekening einde van het jaar                  Rek. 2018       Begr. 2019         Rek. 2019

A    Niet in exploitatie genomen bouwgronden (cf.
     art. 38 lid a punt 1 BBV)                                    -                -                  -
B    Bouwgronden in exploitatie (cf. art.38 lid b
     BBV)                                               - 235.000          379.000            135.000
C    Totale baten (cf. art. 17 lid c BBV (dus excl.
     mutaties reserves))                               82.974.000       75.006.000         85.531.000

     Grondexploitatie (A+B)/C x 100%                      - 0,28%            0,51%              0,16%


4. Structurele exploitatieruimte                       Op basis van deze gegevens kan het saldo van
Voor de beoordeling van het structurele en reële       de structurele baten en structurele lasten wor-
evenwicht van de begroting wordt een onder-            den berekend. Daarbij wordt het saldo opgeteld
scheid gemaakt tussen structurele en incidente-        van de structurele onttrekkingen en toevoegin-
le lasten. Bij incidentele lasten of baten gaat het    gen aan reserves.
om eenmalige zaken die zich gedurende maxi-            De structurele exploitatieruimte wordt bepaald
maal drie jaar voordoen.                               door het saldo van de structurele baten en las-
Voorbeelden van structurele baten zijn de alge-        ten en het saldo van de structurele onttrekkingen
mene uitkering en eigen belastinginkomsten. Bij        en toevoegingen aan reserves gedeeld door de
structurele lasten zijn dat bijvoorbeeld de perso-     totale baten (zie artikel 17 onderdeel c van het
neelslasten, kapitaallasten en bijdragen aan           BBV = exclusief mutaties reserves) en uitgedrukt
gemeenschappelijke regelingen. Het onder-              in een percentage. Om dit kengetal te relateren
scheid tussen structureel en incidenteel is ook in     aan het overzicht van baten en lasten is het
een notitie van de commissie BBV vastgelegd            noodzakelijk om onderstaande cijfers te presen-
en moet volgens het BBV ook in de begroting en         teren.
jaarstukken worden onderbouwd. Een begroting
waarvan de structurele baten hoger zijn dan de         Beoordeling
structurele lasten is meer flexibel dan een begro-     Uitgaande van het provinciaal overzicht valt de
ting waarbij structurele baten en lasten in even-      structurele exploitatieruimte in categorie A: het
wicht zijn.                                            minst risicovol.

In artikel 19 onderdeel c van het BBV wordt een
overzicht gevraagd van de geraamde incidente-
le baten en lasten per programma, waarbij per
programma tenminste de belangrijkste posten
afzonderlijk worden gespecificeerd en de overi-
ge posten als een totaalbedrag kunnen worden
opgenomen. In artikel 19 onderdeel d wordt een
overzicht gevraagd van de beoogde structurele
toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves.
In artikel 23 van het BBV staat dat deze gege-
vens ook moeten worden verstrekt voor de
meerjarenraming. Deze gegevens worden ook
verstrekt bij de jaarrekening (zie artikel 19 BBV).




                                                                                         Deel I - 202 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>     Bij jaarrekening                              Rek. 2018         Begr. 2019         Rek. 2019

A    Totale structurele lasten                      82.503.000         72.389.000            83.368.000
B    Totale structurele baten                       82.806.000         72.653.000            85.297.000
C    Totale structurele toevoegingen aan re-
     serves                                               52.000        1.529.000               16.000
D    Totale structurele onttrekkingen aan re-
     serves                                            220.000          1.067.000               250.000
E    Totale baten                                   82.974.000         75.006.000            85.531.000

     Structurele exploitatieruimte ((B-A)+(D-
     C))/(E) x 100%                                       0,57%        -   0,26%                2,53,%


5.    Belastingcapaciteit: woonlasten meer-           jaar t te vergelijken met het landelijk gemiddel-
      persoonshuishouden                              de in jaar t-1 in en uit te drukken in een percen-
De ruimte die een gemeente heeft om zijn be-          tage. De (ongewogen) gemiddelde woonlasten
lastingen te verhogen wordt vaak gerelateerd          van gemeenten in 2019 - op basis van de cijfers
aan de totale woonlasten. Het Coelo publiceert        van het Coelo - bedragen € 740. Het gemiddel-
deze lasten ieder jaar in de Atlas van de lokale      de voor het jaar 2018 is € 721.
lasten. Onder de woonlasten worden verstaan
de OZB en de rioolheffing en reinigingsheffing        Beoordeling
voor een woning met gemiddelde WOZ-waarde             Uitgaande van het provinciaal overzicht valt
in die gemeente. De belastingcapaciteit van           onze belastingcapaciteit in categorie C, boven
gemeenten wordt daarom berekend door de               de 105%.
totale woonlasten meerpersoonshuishouden in

     Bij rekening                                     Rek. 2018        Begr. 2019        Rek. 2019

A    OZB-lasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-
     waarde                                           €        283     €       290       €       298
B    Rioolheffing voor gezin bij gemiddelde WOZ-
     waarde                                           €        253     €       257       €       257
C    Afvalstoffenheffing voor een gezin               €        233     €       233       €       233
D    Eventuele heffingskorting
E    Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde
     WOZ-waarde (A+B+C-D)                             €        774     €       780       €       788
F    Woonlasten landelijke gemiddelde voor gezin
     in t-1                                           €        721     €       742       €       740

     Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde
     jaar er voor (E/F) x 100%                              107%              105%               106%
                                                      Rek. 2017

Aansluiting tussen Iv3-posten en BBV-
definities/artikelen                                  Overige vaste schuld (= vaste schulden volgens
1. Netto schuldquote                                  art. 46 BBV lid a, c en d)
Onderhandse leningen (= vaste schulden vol-           P131 Obligatieleningen
gens art. 46 BBV lid b)                               P137 Door derden belegde gelden
P132 van binnenlandse pensioenfondsen en              P138 Waarborgsommen
verzekeraars
P133 van binnenlandse banken en overige               Kortlopende schuld (= netto vlottende schuld
financiële instellingen                               volgens art. 48 BBV)
P134 van binnenlandse bedrijven                       P211 Kasgeldleningen
P135 van overige binnenlandse sectoren                P212 Banksaldi
P136 van buitenlandse instellingen                    P213 Overige kortlopende schulden


                                                                                          Deel I - 203 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>                                                    2. Het eigen vermogen bestaat uit (zie ook
Overlopende passiva (= overlopende passiva              artikel 42 BBV)
volgens art. 49 BBV)                                P111 Algemene reserve
P 29 Overlopende passiva                            P112 Bestemmingsreserve (exclusief P113
                                                    Overige bestemmingsreserves (dekkingsreser-
Langlopende uitzettingen (= financiële vaste        ves d.w.z. opheffen heeft gevolg voor de exploi-
activa volgens art. 36 BBV lid d, e en f)           tatie) + f
A1332 Overige uitzettingen met een looptijd ≥ 1     P114 Saldo van rekening
jaar (niet zijnde leningen aan
woningbouwcorporaties, deelnemingen, overi-         3. Kengetal grondexploitatie
ge verbonden partijen en overige partijen)          Ook hier kunnen Iv3-gegevens voor worden
                                                    gebruikt, namelijk:
Kortlopende (debiteuren) vorderingen en uitzet-     A211 Niet in exploitatie bouwgronden
tingen (=uitzettingen < 1 jaar                      A213 Onderhanden werk (incl. bouwgronden in
conform art. 39 BBV)                                exploitatie)
A221 Vorderingen op openbare lichamen               De kengetallen structurele exploitatieruimte en
A222 Verstrekte kasgeldleningen                     belastingcapaciteit zijn niet te berekenen op
A223 Rekening courant verhoudingen niet fi-         basis van Iv3-gegevens. Gemeenten moeten
nanciële instellingen                               deze kengetallen zelf berekenen.
A224 Overige vorderingen
A225 Overige uitzettingen                           Bijlage 5.10.1 Redelijk peil 2019
A23 Liquide middelen (kas, bank) (=liquide          De Financiële-verhoudingswet (Fvw) bepaalt
middelen conform art. 40 BBV)                       dat de eigen inkomsten van een gemeente een
                                                    bepaald redelijk peil hebben, wil zij in aanmer-
Overlopende activa (=overlopende activa vol-        king komen voor een aanvullende uitkering op
gens art. 40a BBV)                                  basis van artikel 12 Fvw. Om dat te kunnen
A29 Overlopende activa                              beoordelen moet duidelijk zijn welke eigen in-
                                                    komsten daarbij worden betrokken en wat een
                                                    redelijk peil is. Daarbij gaat het om de eigen
                                                    afvalstoffenheffingen en reinigingsrechten.

Totaal WOZ-waarde woningen 2019                              [1]                     2.496.400.000
Totaal WOZ-waarde niet woningen gebruikers 2019              [2]                       389.200.000
Totaal WOZ-waarde niet woningen eigenaren 2019               [3]                       419.300.000
Totaal OZB-opbrengst o.b.v. totaal WOZ-waarde 2019           [4]                         6.468.000
Totaal onderdekking reiniging/afvalstoffen 2019              [5                             59.000
Totaal onderdekking riolering 2019                           [6]                           163.000
Totaal OZB-opbrengst o.b.v. totaal WOZ-waarde gecorrigeerd
voor onderdekking reiniging/afvalstoffen en riool 2019       [7=4-5-6]                   6.246.000
Werkelijk gewogen landelijk gemiddelde OZB-percentage van
de gecorrigeerde WOZ-waarde 2019                             [8=(7/(1+2+3)*100]             0,1890
Percentage van de WOZ-waarde voor toelating tot artikel 12
voor het jaar “t”                                            [9=8*1,20]                     0,2268

Op basis van bovenstaande formule is het per-
centage van de WOZ-waarde voor toelating tot
artikel 12 voor het jaar 2019 vastgesteld op
0,1905. Als de uitkomst van de berekening
hoger is dan het landelijke gemiddelde OZB
percentage voor toelating tot artikel 12, dan
voldoet de gemeente aan dit onderdeel voor
toelating.




                                                                                      Deel I - 204 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>9.4 Paragraaf onderhoud
    kapitaalgoederen
Verordening 212: Artikel 16. Bij de begroting   deze plannen zijn maatregelen opgenomen
en de jaarstukken neemt het college in de       ter bescherming van de volksgezondheid en
paragraaf    onderhoud     kapitaalgoederen     het verbeteren van de milieuhygiëne. Op
naast de verplichte onderdelen op grond van     basis van de uitgangspunten uit het waterke-
het Besluit Begroten en Verantwoorden pro-      tenplan is een doorkijk gemaakt naar de nood-
vincies en gemeenten in ieder geval op een      zakelijke ontwikkelingen op watergebied.
overzicht van en een stand van zaken van        In het GRP 2017 tot en met 2021 is het ge-
de geldende onderhoudsplannen.                  meentelijke beleid over het onderhoud en de
                                                gewenste verbeteringen van het gemeente-
Algemeen                                        lijke rioleringsstelsel vastgelegd. Hierbij is
Volgens artikel 212 Gemeentewet doet het        ook een doorkijk gegeven van de gevolgen
college in de paragraaf onderhoud kapitaal-     van forsere regenbuien op het stelsel.
goederen verslag over de voortgang van het      De voorgenomen verbetermaatregelen, zoals
geplande onderhoud en het eventuele ach-        opgenomen in het gemeentelijk rioleringsplan,
terstallig onderhoud aan openbaar groen,        zijn geïntegreerd in het vigerende meerjarenin-
water, wegen, kunstwerken, straatmeubilair,     vesteringsprogramma (MIP). Het meerjarenin-
riolering en gebouwen.                          vesteringsprogramma loopt op schema; de
De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen         uitvoering van de verbetermaatregelen ook.
geeft een dwarsdoorsnede van de begroting.      Het reguliere jaarlijkse cyclisch onderhoud ver-
Uitgaven voor onderhoud komen in de gehe-       loopt volgens plan en er is geen sprake van
le begroting voor. Met onderhoud van de         achterstallig onderhoud.
kapitaalgoederen gaat een groot deel van de
begroting om. Een goed overzicht is daarom      Openbaar Groen
van belang voor een duidelijk inzicht in de     In 2019 is het onderhoud van het openbaar
financiële positie.                             groen en het verwijderen van onkruid op
De raad heeft met deze paragraaf de moge-       verhardingen uitgevoerd door een marktpar-
lijkheid om kaders te stellen in het onder-     tij. Vanaf 2020 is het streven dat geleidelijk
houd en de onderhoudstoestand van de            een deel van dit werk wordt overgenomen
diverse vakgebieden. Het gewenste niveau        door een eigen gebiedsteam, met optimale
van het onderhoud is recht evenredig met de     inzet van mensen uit de doelgroep zoals
noodzakelijke kosten om dit niveau te berei-    SW-ers of PW-ers. Het onderhoud blijft op
ken en te handhaven. Het is gewenst om het      basis van de uitgangspunten schoon, heel
onderhoudsniveau op alle vakgebieden in         en veilig.
evenwicht met elkaar te hebben, zodat een       Het onderhoud wordt uitgevoerd op basis
goede keuze gemaakt kan worden tussen           van de door de raad in 2012 vastgestelde
wat minimaal vereist is en de kosten die        kwaliteitsniveaus en ligt vast in het Integraal
nodig zijn om een hoger onderhoudsniveau        Beheer Openbare Ruimte plan (IBOR). Hier-
te handhaven. Er is een meetlat opgesteld       in zijn de maatregelen voor het beheer van
om te komen tot een beheervorm, die duur-       de openbare ruimte (op basis van beeldkwa-
zaam, functioneel en veilig is en waarbij       liteit) gekoppeld aan de daarvoor beschikba-
rekening wordt gehouden met de financiële       re budgetten. Op basis hiervan worden be-
kaders van de gemeentelijke begroting.          treffende onderdelen binnen bebouwde kom
Hierbij wordt onderscheid gemaakt in vier       op niveau B (basis), en buiten bebouwde
kwaliteitsniveaus. Een belangrijk centrum-      kom op niveau C (laag) onderhouden vol-
gebied vereist bijvoorbeeld een hoger on-       gens de meetlat van de Kwaliteitscatalogus
derhoudsniveau.                                 Openbare Ruimte (KOR) van het CROW.

Riolering/waterhuishouding                      De gemeentelijke structuurvisie bevat de
De gemeentelijke rioleringszorg is vastge-      thema’s en onderwerpen van een land-
legd in de Wet milieubeheer. In 2016 is het     schapsbeleidsplan. In plaats van een actua-
waterketenplan en een bijbehorend nieuw         lisering van het groenstructuurplan is in 2016
gemeentelijk rioleringsplan (GRP 2017 tot en    de nota Regie op Groen vastgesteld. De
met 2021) door de raad vastgesteld. Deze        beleidsuitgangspunten zijn vertaald in het
plannen zijn in het samenwerkingsverband        Groenbeheerplan 2019-2023. Dit plan vormt
Limburgse Peelen tot stand gekomen. In          de concrete uitwerking naar realisatie in het


                                                                                 Deel I - 205 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>veld. Daarnaast bevat het groenbeheerplan          heden. Het benodigde budget is onderge-
een meerjarenplanning voor de renovatie            bracht bij de post voorziening wegen. Na
van groen op wijk- en buurtniveau.                 een inhaalslag in 2016 is er momenteel geen
De nota Regie op Groen heeft gevolgen voor         achterstallig onderhoud meer.
de kwaliteitsniveaus van beheer openbaar
groen. Er wordt differentiatie in de kwaliteits-   Openbare Verlichting
niveaus aangebracht, afhankelijk van locatie,      De kwaliteit van de openbare verlichting is
groenfunctie en budget. Aan de hand van            van groot belang voor de sociale veiligheid,
het groenbeheerplan worden vervolgens de           de verkeersveiligheid en de leefbaarheid.
werkplannen/bestekken van de uitvoering            Daarnaast spelen ook sfeer-, milieu- en
van het onderhoud openbaar groen opge-             energieaspecten een rol. Gezien de steeds
steld of geactualiseerd (wanneer nodig).           verdergaande aansprakelijkheid van de ge-
                                                   meente is het belangrijk door een beleids-
Wegen                                              plan openbare verlichting het huidige beeld
Het beheer van wegen is het systematisch           weer te geven. Uitgangspunt voor het be-
plannen, budgetteren, voorbereiden en uit-         heer is het Beleidsplan Openbare Verlich-
voeren van activiteiten die gericht zijn op de     ting. In 2018 is een nieuw beleidsplan opge-
verhardingen om hun functie te laten vervul-       steld. De voornaamste uitgangspunten van
len en voor de lange termijn op economisch         dit beleidsplan zijn het vervangen van oude
verantwoorde wijze mobiliteit, veiligheid en       armaturen en het vervangen van oude licht-
kwaliteit te waarborgen.                           masten. De nieuwe armaturen worden voor-
De wegbeheernota 2017-2021 die in juli             zien van LED verlichting.
2017 door de raad is vastgesteld, is hiervoor
de basis. In deze wegbeheernota is aangege-        Gebouwen
ven dat met het huidige beschikbare budget,        Het beheerplan gebouwen 2016-2025 is in
continuering van het behaalde onderhoudsni-        2019 geactualiseerd en vastgesteld door de
veau basis, gegarandeerd kan worden. Er is         gemeenteraad. In het Beheerplan Gebou-
geen achterstand in het onderhoud.                 wen 2020–2030’ zijn de volgende zaken
                                                   geactualiseerd:
Verkeer                                            - De lijst met gemeentelijke gebouwen;
Het gemeentelijk verkeers- en vervoersplan         - De onderhoudskosten van de gemeente-
2016-2025 zorgt voor een samenhangend                  lijke gebouwen voor de komende 10
en uitvoeringsgericht verkeers- en vervoers-           jaar;
beleid van de gemeente. De gemeente vol-           - De benodigde structurele jaarlijkse toe-
doet hiermee aan de Planwet verkeer en                 voeging aan de voorziening.
vervoer. Het verkeersplan fungeert enerzijds       In de nieuwe gebouwenlijst zijn, ten opzichte
als een beleidslijn voor toekomstige plannen,      van het vorige beheerplan, drie gebouwen
anderzijds bevat het een uitvoeringspro-           toegevoegd en zes gebouwen vervallen.
gramma met concrete maatregelen voor de
komende jaren.                                     Het ‘beheerplan gebouwen 2020–2030’
De gemeente werkt op het gebied van mobi-          geeft inzicht in het jaarlijks noodzakelijk
liteit samen met de Provincie Limburg en           groot onderhoud om de gemeentelijke ge-
andere gemeenten (RMO/SML Midden-                  bouwen op het door de Raad vastgestelde
Limburg). Onderdelen van het uitvoerings-          onderhoudsniveau te verkrijgen en te be-
programma kunnen via het RMO/SML mo-               houden. Het volume en de voeding van de
gelijk cofinanciering van de Provincie ont-        voorziening zijn op dit moment in overeen-
vangen.                                            stemming met het geactualiseerde beheer-
                                                   plan. Eventuele meevallers en tegenvallers
Civieltechnische kunstwerken                       worden binnen het beschikbare budget op-
Het Uitvoeringsplan civieltechnische kunst-        gevangen. Er is geen achterstand in het
werken 2016-2020 is de leidraad voor de            onderhoud.
jaarlijkse geplande onderhoudswerkzaam-




                                                                                  Deel I - 206 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>Beheerplannen
Plannen                                  Vastgesteld door         Nieuwe planning in        Financiële verta-
                                             de raad              raad/college              ling begroting en
                                                                                            meerjarenraming

Verkeer, GVVP 2016-2025                           Ja                      2025                         Ja
Waterketenplan 2017-2021                          Ja                      2021                         Ja
Gemeentelijk Rioleringsplan                       Ja                      2021                         Ja
(GRP) 2017-2021
Verlichtingsplan 2019-2022                        Ja                      2022                         Ja
Uitvoeringsplan Civieltechnische                 Nee                      2020                         Ja
Kunstwerken 2016-2020
Beheerplan Gebouwen                               Ja                      2024                         Ja
2020-2030
Nota Regie op Groen 2016                         Nee                      2020                         Ja
Groenbeheerplan 2019-2023                        Nee                      2023                         Ja
Wegbeheerplan 2017-2021                           Ja                      2021                         Ja


Naam                            Rekening 2018          Begroting 2019      Bijgestelde           Rekening 2019
                                                                           Begroting 2019

Openbare verlichting              €       504.335       €      480.194       €       540.194       €        528.849
Beheer en onderhoud
wegen                             €    2.045.742        €    3.374.967       €     3.346.750       €    3.334.797
Openbaar groen                    €    1.049.256        €    1.929.050       €     2.155.069       €    2.222.568
Verkeer                           €      276.155        €      495.631       €       510.105       €      503.452
Beheer/onderhoud riole-
ring en waterhuishouding
1
 )                                €    1.041.491        €    2.501.037       €     2.511.308       €    2.571.286
Onderhoud gemeentelijke
gebouwen                          €       517.026       €      317.080       €       302.663       €        296.326
Begrotings- en Rekeningcijfers vanaf 2019 zijn volgens het nieuwe BBV. Doorverdeelde salarissen en bijkomende kos-
ten zijn verrekend in bovenvermelde kosten. Overige kosten die voorheen in doorverdelingen werden meegenomen,
zoals kosten financiën/automatisering/personeel algemeen etc., zijn nu verantwoord onder overhead.
1
 ) Overschot/tekort gestort/onttrokken in/uit voorziening




                                                                                                     Deel I - 207 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>Deel I - 208 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>9.5 Financieringsparagraaf
Verordening 212, Artikel 15:                       vloeiende lasten worden van de betreffende
 In de paragraaf financiering bij de begro-        corporaties terugontvangen. Wanneer de markt
ting en de jaarstukken neemt het college           daarvoor aanleiding geeft en de bepalingen in
naast de verplichte onderdelen op grond            de betreffende contracten de mogelijkheid bie-
van het Besluit Begroten en Verantwoor-            den, converteren wij waardoor ruimte ontstaat
den provincies en gemeenten in ieder ge-           voor door de raad te formuleren nieuw beleid
val op:                                            zonder extra belasting voor de inwoners.
a. Kasgeldlimiet
                                                   In 2019 zijn geen nieuwe leningen aangetrok-
b. Renterisiconorm
                                                   ken De renteontwikkeling wordt dagelijks ge-
c. Berekening van het emu-saldo (bij de
                                                   volgd en mocht het nodig zijn, dan wordt beke-
    begroting                                      ken of opnieuw een langlopende geldlening
                                                   moet worden afgesloten. Steeds wordt beoor-
Financieringsstatuut                               deeld of het verantwoord is te kiezen voor de
De Wet Fido stelt regels voor het financierings-   minimale periode van één jaar en één dag of
gedrag van de decentrale overheden, met na-        dat voor een langere periode wordt gekozen.
me gaat het om regels voor het beheersen van
financiële risico’s, zowel op aangetrokken als     Financieringen en beleggingen en af te slui-
op uitgezette middelen en voor het beheer van      ten transacties
de treasury. In het Financieringsstatuut is de     Binnen de marges van het contract van de
beleidsmatige kant van de treasuryfunctie vast-    integrale dienstverlening van onze rekening-
gelegd in de vorm van uitgangspunten, doel-        courant met de BNG (kredietmaximum
stelling, richtlijnen en limieten.                 € 2.000.000) en de bepalingen van de wet FI-
In september 2019 is het Financieringsstatuut      DO, waarbij een kasgeldlimiet van 8,5% wordt
van de gemeente Echt-Susteren herzien en           gehanteerd van de uitgaven op de exploitatie
vastgesteld door het college.                      van      het     betreffende    begrotingsjaar
                                                   € 76.073.000) ) is de bedrijfsvoering voor het
Kredietrisico op verstrekte leningen.              jaar 2019 gestalte gegeven.
Tot 1994 werden leningen voor sociale woning-
bouw door de gemeente aangetrokken en ver-         Meerjarige liquiditeitenplanning
strekt aan de woningcorporaties. Het saldo van     Voor de normale exploitatielasten wordt uitge-
de leningen aan de woningcorporaties bedraagt      gaan van het principe dat jaarlijkse uitgaven
€ 2.453.000 per 31 december 2019. Al deze          worden voldaan uit de jaarlijkse inkomsten.
leningen zijn ondergebracht bij de Stichting       Voor een goede liquiditeitenplanning zijn twee
Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW).            zaken van belang, namelijk de verwachte in-
Vanaf 1994 trekken woningcorporaties zelf          vesteringen en de renteontwikkeling op korte en
geldleningen aan die eveneens worden onder-        op lange termijn.
gebracht bij het WSW.                              Voor de investeringen wordt uitgegaan van met
De gewaarborgde geldleningen voor een be-          meerjareninvesteringsplan. De renteontwikke-
drag van € 1.776.000 voor bejaardenoorden,         ling wordt dagelijks bijgehouden en 3-
verenigingen en gemeenschapshuizen betref-         maandelijks met de portefeuillehouder financiën
fen leningen die toegestaan zijn volgens het       besproken. Als de renteontwikkeling daarvoor
Financieringsstatuut.                              aanleiding geeft wordt in direct overleg met de
                                                   portefeuillehouder gehandeld, om mogelijke
Samenstelling leningenportefeuille en              renterisico’s te beperken.
spreiding renterisico.                             Naast de investeringen wordt ook in de liquidi-
Volgens de staat van de vaste leningen, beho-      teitenplanning meegenomen de vrijval van de
rende bij de jaarrekening 2019 bedraagt de         belegging bij APG en eventuele verkoopop-
restant schuld, inclusief de leningen voor wo-     brengsten uit het grondbedrijf.
ningbouw,      per    31     december     2019     Door deze aspecten regelmatig te monitoren
€ 46.840.000.                                      wordt optimaal gebruik gemaakt van de rente-
De lasten van rente in 2019 bedragen               ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt.
€ 1.111.000. Het gemiddeld rentepercentage
bedraagt daarom 2,19%.                             Belegging Essent-opbrengst
Het effectief percentage bedraagt 2,07%. Dit is    Na de verkoop van Essent heeft onze gemeen-
het percentage exclusief de leningen ter finan-    te in 2009 voor haar aandelenpakket circa € 24
ciering van de woningbouw. De hieruit voort-


                                                                                     Deel I - 209 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>miljoen ontvangen. Deze opbrengst is, na een        Het wetsvoorstel verplicht alle decentrale over-
zorgvuldig offertetraject, waarbij deskundig        heden om hun overtollige (liquide) middelen
advies is ingewonnen, samen met 12 andere           aan te houden in de schatkist. Het woord ‘over-
Limburgse gemeenten belegd in 4 tranches via        tollig’ verwijst naar alle middelen die decentrale
APG in 2015 overgegaan naar Oyens en Van            overheden niet onmiddellijk nodig hebben voor
Eeghen. Deze belegging betreft de aankoop           de publieke taak. Een decentrale overheid be-
van een pakket obligaties van financials (ban-      houdt, op basis van de wet Fido, de mogelijk-
ken e.d.) en landen. Via dit obligatiepakket        heid om leningen te verstrekken en uitzettingen
wordt een rendement gegenereerd van circa           te verrichten op grond van de publieke taak.
4,1% per jaar. De tranches 1,2 en 3 zijn al vrij-   Deelname aan schatkistbankieren verandert
gevallen. Tranche 4 is vervroegd vrijgevallen in    daar niets aan.
december 2019, zodat de volledige belegging is      Voor Echt-Susteren heeft het schatkistban-
afgelost. De bedragen vallen vrij binnen de         kieren relatief weinig gevolgen. Doordat er
liquide middelen.                                   fors geïnvesteerd wordt, moeten financiële
                                                    middelen aangetrokken worden.
Europese en mondiale ontwikkelingen
Sinds 1 november 2019 is Christine Lagarde          Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof)
de opvolgster van Mario Draghi als voorzitter       en Wet tot aanpassing van het sanctieme-
van de Europese Centrale Bank (ECB). Zij            chanisme voor decentrale overheden van
heeft aangekondigd dat in 2020 het beleid van       de Wet houdbare overheidsfinanciën
de ECB op de schop gaat. Vanaf januari 2020         De Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof)
gaat een "uitgebreide" herziening van het ECB-      bevat het benodigde wettelijke instrumentarium
beleid van start. De uitkomsten daarvan worden      voor het bereiken en in stand houden van
voor het eind van 2020 verwacht. Volgens Lag-       houdbare overheidsfinanciën. De kern van de
arde is het de hoogste tijd om kritisch naar het    wet is verankering van de Europese begro-
monetair beleid te kijken. De laatste keer dat      tingsafspraken en de bepaling dat het Rijk en
het beleid van de ECB onder de loep werd            de decentrale overheden een gelijkwaardige
genomen was in 2003, kort nadat de euro in          inspanning moeten leveren om aan deze af-
meerdere landen de officiële munteenheid            spraken te voldoen. De meest in het oog sprin-
werd. De wereld is sindsdien sterk veranderd,       gende daarvan is het bereiken van begrotings-
denk aan technologische ontwikkelingen, kli-        evenwicht op middellange termijn. Met deze
maatverandering en de toenemende ongelijk-          afspraak wordt uitdrukking gegeven aan de
heid. Centraal in de herziening staat een nieu-     noodzaak van een houdbare EMU-schuld. De
we inflatiedoelstelling. Om deze opnieuw vast       beheersing van het EMU-saldo is een geza-
te stellen raadpleegt de ECB onder meer het         menlijke verantwoordelijkheid voor het Rijk en
Europees Parlement en academici. De ECB             de decentrale overheden. De eindverantwoor-
werkt daarnaast nauw samen met de landelijke        delijkheid voor de overheidsfinanciën als geheel
centrale banken. Onlangs heerste er nog grote       ligt bij het Rijk. Om deze verantwoordelijkheid in
verdeeldheid onder de ECB-beleidsmakers,            te kunnen vullen, heeft het Rijk, in het bijzonder
velen waren het oneens met de introductie van       de Minister van Financiën, de instrumenten
grootschalige stimuleringsmaatregelen in sep-       daarvoor nodig. De inkomsten en uitgaven van
tember. Lagarde is overigens niet van plan om       de decentrale overheden staan niet onder de
aan dat lopende steunpakket te tornen: "Wat         directe invloed van het Rijk. Het huidige artikel 6
geweest is, is geweest".                            van de Wet Hof biedt de Minister van Financiën
Het jaar 2019 is gekenmerkt door politieke on-      de mogelijkheid om het EMU-saldo van de
rust op het wereldtoneel, denk aan de handels-      decentrale overheden te beheersen via een
oorlog tussen Amerika en China, de conflicten       sanctiemechanisme. Met deze wetswijziging
in Syrië, Irak, Iran, Turkije, Libië, Oekraïne en   wordt het sanctiemechanisme vervangen door
Rusland.                                            een correctiemechanisme. Met het correctie-
De gevolgen van de Brexit worden wellicht           mechanisme bestaat de mogelijkheid om het
duidelijk in 2020. Al deze factoren hebben in-      EMU-saldo van de decentrale overheden te
vloed op de renteontwikkeling en dus ook de         beheersen bij een dreigende, meerjarige, over-
groei in de eurozone                                schrijding van de vastgestelde norm voor het
                                                    EMU-saldo van de decentrale overheden. Het
Schatkistbankieren                                  correctiemechanisme treedt alleen in werking
Het wetsvoorstel verplicht schatkistbankieren is    als de macronorm voor het EMU-saldo van de
op 15 december 2013 van kracht geworden.            decentrale overheden structureel wordt over-



                                                                                        Deel I - 210 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>schreden. Het opleggen van sancties aan de              bedraagt dan 150% van de exploitatie-
decentrale overheden op grond van het correc-           uitgaven. Voorzichtigheid is geboden als de
tiemechanisme is pas mogelijk als op realisa-           schuld tussen de 100% en 150% van de
tiebasis sprake is van de overschrijding van de         exploitatie-uitgaven bedraagt.
tekortnorm.                                             Schulden nemen door de rentelasten meer-
                                                        jarig begrotingsruimte in. Als de rentelasten
N.B. De sanctie bestaat uit een korting op              te hoog oplopen, wordt te zeer beslag ge-
het gemeentefonds als op macroniveau de                 legd op de begrotingsruimte, waardoor geen
gemeenten een overschrijding van dit EMU-               ruimte meer overblijft voor reguliere activitei-
saldo veroorzaken. De individuele gemeente              ten.
heeft daar geen invloed op.
                                                        In onderstaande tabel zijn opgenomen de
Gemeenteschuld                                          saldo van de geldleningen per 31-12 van het
Om een beeld te vormen van onze gemeen-                 dienstjaar evenals de betaalde rente beho-
telijke schuldpositie kan men werken met                rende bij deze geldleningen en de exploita-
diverse ratio’s. Vaak komen hier echter cij-            tietotalen per 31-12 van het dienstjaar.
fers uit die van toepassing zijn voor het be-           In de laatste kolom wordt de verhouding
drijfsleven, maar in mindere mate geschikt              weergegeven tussen de schuld en het ex-
zijn voor de lagere overheid. Daarom wordt              ploitatietotaal. Geconcludeerd mag worden
gekozen voor een andere insteek om toch                 dat onze gemeente met een percentage
een oordeel te kunnen vormen over onze                  schuld van 61,59% in relatie tot het exploita-
gemeentelijke schuldenpositie. Men kan zich             tie totaal voor 2019 zich in de veilige zone
de vraag stellen: wanneer is de schuld te               bevind.
hoog? In zijn algemeenheid kan men zeggen
dat de schuld te hoog is als deze meer

Saldo per        Saldo vaste geld-    Betaalde rente          Exploitatietotaal      Schuld
                 leningen                                     begroot                exploitatietotaal
                                                                                     in procenten

31-12-2010         €     62.438.985     €         2.189.949    €      66.209.000          94,31%
31-12-2011         €     51.523.928     €         2.105.744    €      69.796.000          73,82%
31-12-2012         €     33.493.729     €         1.852.055    €      67.850.000          49,36%
31-12-2013         €     54.967.283     €         1.433.187    €      65.269.000          84,22%
31-12-2014         €     47.553.356     €         1.320.564    €      65.939.000          72,13%
31-12-2015         €     48.801.828     €         1.150.286    €      82.672.000          59,03%
31-12-2016         €     50.043.000     €         1.018.045    €      80.682.000          62,02%
31-12-2017 *)      €     54.828.000     €           943.000    €      77.956.000          70,33%
31-12-2018         €     50.801.000     €         1.199.000    €      73.829.000          68,81%
31-12-2019         €     46.840.000     €         1.111.000    €      76.056.000          61,59%

*) De te betalen rente is in 2017 lager doordat een kasgeldlening ad € 20.000.000 is afgesloten met
   een negatieve rente.




                                                                                          Deel I - 211 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>Renterisiconorm                                     Modelstaat B wordt eenmaal per jaar als on-
Voor de leningen is van belang de wettelijke        derdeel van de financieringsparagraaf bij de
renterisico norm. Door deze normstelling, zijnde    begroting en het jaarverslag naar de toezicht-
20% van het begrotingstotaal bij het begin van      houder gezonden. Op deze staat wordt het
het dienstjaar, wordt een kader gesteld om          renterisico van de komende 4 jaren gerappor-
openbare lichamen tot een zodanige opbouw           teerd. Het renterisico heeft betrekking op de
van de leningenportefeuille te laten komen, dat     vaste schuld en op het bedrag waarover rente-
het renterisico op grond van renteaanpassing        risico wordt gelopen. Naast de renteherzienin-
en herfinanciering van leningen in voldoende        gen zijn hiervoor ook de aflossingen van be-
mate wordt beperkt. Bij een gelijkmatige op-        lang, want het renterisico wordt verkleind door
bouw van de leningenportefeuille, waarbij niet in   aflossingen in de tijd te spreiden. Het renterisico
enig jaar een onevenredig groot deel van de         heeft betrekking op het gehele openbare li-
leningenportefeuille geherfinancierd behoeft te     chaam, zoals ook op de gemeentelijke krediet-
worden, wordt het renterisico op de vaste           bank en op diensten zoals het grondbedrijf. Het
schuld gespreid over de jaren. Een verandering      renterisico wordt getoetst aan het bedrag van
van de rente werkt zodoende vertraagd door op       de renterisiconorm. De renterisiconorm heeft
de rentelasten en baten in enig jaar. Voor de       betrekking op het totaal van de begroting.
berekening van het renterisico moet modelstaat      Opmerking: De openingszin van Modelstaat B
B opgesteld worden.                                 luidt dat deze eenmaal per jaar als onderdeel
                                                    van de financieringsparagraaf bij de begroting
Modelstaat B                                        en het jaarverslag naar de toezichthouder wordt
 Renterisico vaste schuld over het jaar 2019       verzonden. Als er geen substantiële wijzigingen
 Gemeente Echt-Susteren                            zijn opgetreden ten opzichte van de staat, zoals
 Provincie Limburg                                 die in de begroting is opgenomen over het be-
                                                    doelde jaar, kan dit in het jaarverslag kort wor-
Toelichting: renterisico vaste schuld in rela-      den aangegeven en kan de staat in het jaarver-
tie tot renterisiconorm                             slag achterwege blijven.

Modelstaat B (bedragen x € 1.000)
Stap              Variabelen                           2019 begroot              2019 rekening
                  Renterisiconorm
1                 Renteherzieningen                     €              0        €               0
2                 Aflossingen                           €          3.962        €           3.962
3                 Renterisico 1 + 2                     €          3.962        €           3.962

4                 Renterisiconorm                       €         15.215        €         15.215
5a = 4 > 3        Ruimte onder renterisiconorm          €         11.253        €         11.253
5b = 3 > 4        Overschrijding renterisiconorm

Berekening renterisiconorm
4a             Begrotingstotaal                         €         76.073
4b             Percentage regeling                                  20%
4 = (4a x 4b   Renterisiconorm                          €         15.215
/100)

Berekening kasgeldlimiet                            Toelichting kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet moet worden berekend bij het       Rapportage van over- of onderschrijding van de
begin van elk kalenderjaar en bij wijziging van     kasgeldlimiet vindt plaats via de financierings-
elk percentage.                                     paragraaf bij de jaarrekening en bij de begro-
Begrotingstotaal 2019           € 76.073.000        ting. Als in drie achtereenvolgende kwartaal-
                                                    rapportages de kasgeldlimiet wordt overschre-
Het bij ministeriele regeling                       den, wordt de toezichthouder daarvan op de
vastgesteld percentage                    8,5%      hoogte gesteld, zo enigszins mogelijk ruim
Kasgeldlimiet:                                      voorafgaand aan de derde overschrijding. In
€.76.073.000 x 8,5% =               €.6.314.000     een plan van aanpak moet aangegeven wor-
                                                    den hoe opnieuw aan de kasgeldlimiet wordt



                                                                                         Deel I - 212 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>voldaan. Dit plan behoeft de goedkeuring van          men dat met ingang van het begrotingsjaar
Gedeputeerde Staten.                                  2018 in de financieringsparagraaf inzicht moet
Zoals uit bijgevoegde kwartaalstaten blijkt, ken-     worden gegeven in de rentelasten, het rente-
de het jaar 2019 geen overschrijding van de           resultaat, de financieringsbehoefte en de wijze
kasgeldlimiet.                                        waarop rente aan investeringen, grondexploita-
                                                      ties en taakvelden wordt toegerekend. In on-
Renteschema                                           derstaand renteschema staan de gevraagde
In artikel 13 van het besluit begroten en verant-     gegevens vermeld.
woorden provincies en gemeenten is opgeno-

Renteschema

De externe rentelasten over de korte en lange financiering                                     1.102.127
De externe rentebaten (idem)                                                                   - 831.030
Saldo rentelasten en baten                                                                       271.097
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorbe-
rekend                                                                       -     1.660
De rente van projectfinanciering die aan het betreffende
taakveld moet worden doorberekend                                        -        33.420
De rentebaat van doorverstrekte leningen als daar een spe-
cifieke lening voor is aangetrokken (= projectfinanciering) die
aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend                 -           109.686
Aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                                     - 144.765
Rente over eigen vermogen                                                                             +0
Rente over voorzieningen                                                                              +0
Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente                                                        126.332
De aan taakvelden toegerekende rente (renteomslag)                                              - 126.332

Renteresultaat op het taakveld Treasury                                                                  0


EMU-saldo
                                                     Balansstand     Balansstand              Mutaties
                                                      31-12-2018      31-12-2019               2019

   Activa    Financiële   Kapitaalverstrekkingen
             vaste activa en leningen                   10.247.883               8.974.871       - 1.273.012
                          Uitzettingen                  17.400.078                 -           - 17.400.078

               Vlottende    Uitzettingen                16.658.824           16.124.819           - 534.005
                 activa     Liquide middelen                77.594               92.518              14.924
                            Overlopende activa           1.294.756           11.952.985          10.658.229

  Passiva    Vaste pas-     Vaste schuld
 (negatief   siva                                       50.801.264           46.839.723          - 3.961.541
 verband)
             Vlottende     Vlottende schuld             19.629.117           21.648.317           2.019.200
             passiva       Overlopende passiva           5.772.702            5.255.153           - 517.549
Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en
(im)materiële vaste activa                                  -                    1.367.428        1.367.428

Berekend EMU-saldo                                                                       - 7.441.480
(Som van de mutaties van de vaste en vlottende aciva - som van de mutaties van de vaste en vlottende
passiva)




                                                                                             Deel I - 213 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>Modelstaat A

Liquiditeitspositie over het jaar 2019
Provincie Limburg

Berekening liquiditeitspositie                                over het voorgaande jaar naar de toezichthou-
Op deze staat moet eenmaal per kwartaal de                    der gezonden.
gemiddelde liquiditeitspositie over het voor-
gaande kwartaal worden ingevuld. Het gaat                     Bij het bepalen of een lening tot een korte
hierbij om de gemiddelde liquiditeitspositie van              schuld gerekend kan worden, moet rekening
het gehele openbare lichaam, inclusief bedrij-                worden gehouden met de gehanteerde deriva-
ven en andere takken van dienst. Schuldver-                   ten. Uitgangspunt hierbij is dat het resultaat van
houdingen tussen de algemene dienst en be-                    de onderliggende lening en het derivaat telt.
drijven of andere takken van dienst moeten niet               Een lange vastrentende lening waarop een
worden opgenomen. De staten moeten op                         derivaat wordt afgesloten, met als gevolg een
kwartaalbasis worden verstuurd naar de toe-                   variabele (bv. 3-maands) rente, heeft een rente-
zichthouder. De staten over de kwartalen van                  typische looptijd korter dan 1 jaar en moet tot
het afgelopen jaar worden ook als onderdeel                   de korte schuld worden gerekend.
van de financieringsparagraaf in het jaarverslag
                                                                                                Bedragen x € 1.000
                                                                          1e         2e          3e          4e
                                                              maand     kwartaal   kwartaal    kwartaal kwartaal

(1) Vlottende (korte) schuld                                     1        16.496     11.300       7.500     10.500
                                                                 2        13.497     12.350      13.551     13.500
                                                                 3        13.798     12.541      13.500     13.500

(2) Vlottende middelen                                           1         8.393      9.957       8.319     10.512
                                                                 2         8.494      8.670      10.619      9.404
                                                                 3         8.357      8.748      11.648      8.222

(3) Netto vlottende schuld (+) overschot (-)                     1         8.103      1.343       - 819        - 12
                                                                 2         5.003      3.680       2.932      4.096
                                                                 3         5.441      3.793       1.852      5.278

(4) Gemiddelde netto vlottende schuld (+)                                  6.182      2.939       1.322      3.121
    Gemiddeld overschot vlottende middelen (-)
(5) Kasgeldlimiet                                                          6.314      6.314       6.314      6.314
(6a) Ruimte onder kasgeldlimiet (5-4)                                        132      3.375       4.992      3.193
(6b) Overschrijding van de kasgeldlimiet (4-5)

Berekening kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet moet worden berekend bij het begin van elk
kalenderjaar en bij wijziging van elk percentage (post 8).

(7) Begrotingstotaal                                                      76.073     76.073      76.073     76.073
(8) Het bij ministeriele regeling vastgesteld percentage                   8,5%       8,5%        8,5%       8,5%
(9) Kasgeldlimiet: 7 x 8 : 100                                             6.314      6.314       6.314      6.314


Toelichting                                                   Post 2: het gezamenlijk bedrag van
Post 1: het gezamenlijk bedrag van                            5. De contante gelden in kas
1. De opgenomen gelden met een oorspronkelijke                6. De tegoeden in rekening-courant
   rentetypische looptijd van korter dan één jaar             7. De overige uitstaande gelden met een rentetypi-
2. De schuld in rekening-courant                                 sche looptijd van korter dan één jaar
3. De voor een termijn van korter dan één jaar ter
   bewaring in de kas gestorte gelden van derden              Post 7: stand van de begroting per 1 januari van het
4. Overige geldleningen die geen onderdeel uitma-             betreffende jaar.
   ken van de vaste schuld




                                                                                                    Deel I - 214 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>9.6 Paragraaf bedrijfsvoering                       Wob-verzoeken is daarentegen afgenomen. Dit
Verordening 212: In de paragraaf bedrijfsvoe-       komt ook door de wijziging van de Wob waar-
ring bij de begroting en de jaarstukken neemt       door de koppeling met de Wet dwangsom bij
het college naast de verplichte onderdelen op       niet tijdig beslissen is losgelaten.
grond van het Besluit Begroten en Verantwoor-       Het aantal klachten is ook nagenoeg gelijk ge-
den provincies en gemeenten in ieder geval op:      bleven. Deze klachten zijn vrijwel allemaal na
a. De omvang, opbouw en ontwikkeling van            persoonlijk contact minnelijk opgelost.
    het personeelsbestand;                          Verder is het aantal aansprakelijkstellingen toe-
b. Het percentage ziekteverzuim, de omvang,         genomen. Deze toename houdt verband met
    opbouw en ontwikkeling                          schadeclaims met name op het terrein van het
                                                    riool- en wegbeheer. Het aantal claims met fi-
Servicecentrum MER Afdeling Bedrijfsvoe-            nancieel grotere gevolgen is in dit verband ook
ring                                                toegenomen. Tenslotte kan worden opgemerkt
Sinds 1 juli 2017 is de afdeling Bedrijfsvoering    dat vanuit de organisatie en de MER-omge-
van het Servicecentrum MER operationeel.            vingsdienst veelvuldig gebruik is gemaakt van
Beheer, service en advies op de taakvelden          de juridische vraagbaakfunctie. Hierdoor kun-
Financiën, HRM, DIV en I&A is ondergebracht         nen juridische risico’s al in de voorfase worden
bij deze afdeling. De ontwikkeling van de           afgewend. Afstemming en overleg met het Ser-
afdeling Bedrijfsvoering verloopt niet volgens de   vicecentrum MER blijft zowel voor het Sociaal
oorspronkelijke planning, waardoor evenals in       Domein, als ook met de Omgevingsdienst van
voorgaande jaren ook in 2019, continue              groot belang.
monitoring van en afstemming met het
Servicecentrum MER nodig was. Capaciteit en                                     2018         2019
kwaliteit op de bovengenoemde taakvelden
waren op het laagste acceptatieniveau                Bezwaarschriften            121           72
vastgelegd en de uitvoering was navenant.            Wob verzoeken                12           14
Volgens het verzoek van de raad wordt er             Klachten                     47           23
MER-breed aan gewerkt om uiterlijk juli 2020         Schadeclaims                 55           59
orde op zaken gesteld te hebben. In dat licht
moeten keuzes worden gemaakt over de aard           HRM
en omvang van service, beheer en advies op          Salarisafspraken 2019
de taakvelden Financiën, HRM, DIV en I&A.           In 2019 is in het LOGA-overleg (Landelijk Over-
                                                    leg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden) een
Juridische zaken                                    akkoord bereikt voor de Cao Gemeenten 2019-
Taken op het gebied van juridische zaken wor-       2020. In dit akkoord is een structurele salaris-
den door de gemeente zelf uitgevoerd. Het           verhoging afgesproken van 3,25% met ingang
aantal bezwaarschriften is ten opzichte van het     van 1 oktober 2019, 1% per 1 januari 2020, 1%
voorgaande jaar afgenomen. Deze afname              per 1 juli 2020 en 1% per 1 oktober 2020.
houdt verband met een incidentele toename in        Verder is afgesproken dan medewerkers, in
2018 van de bezwaarschriften met 41 be-             dienst op 28 juni 2019, een eenmalige uitkering
zwaarschriften i.v.m. oprichting van een anten-     krijgen. Daarnaast hebben vanaf 1 oktober
nemast. Het merendeel van de bezwaarschrif-         2019 alle medewerkers recht op de tegemoet-
ten is gericht tegen omgevingsvergunningen en       koming in de ziektekosten.
handhavingsbesluiten.                               Volgens deze afspraken zijn de salarisconse-
Naast horen door de externe adviescommissie         quenties over het jaar 2019.
bezwaarschriften, is meer dan voorheen ook          De structurele salarisverhogingen worden tot
ingezet op premediation wat in diverse gevallen     het pensioengevend inkomen gerekend en dit
tot een minnelijke oplossing en het intrekken       betekent dat de pensioenpremie voor de werk-
van het bezwaarschrift heeft geleid. De zaken       gever hoger is geworden.
die wel behandeld moeten worden door de
commissie bezwaarschriften waren veelal wel         HR21
complexer van aard.                                 In 2018 is als eerste stap voor de invoering van
Het aantal verzoeken dat op basis van de Wet        het landelijke functiewaarderingssysteem HR21
openbaarheid van bestuur (Wob) wordt inge-          het nieuwe Functieboek HR21 Gemeente Echt-
diend is nagenoeg gelijk gebleven. Wel zijn er      Susteren vastgesteld. In 2019 heeft de eerste
meer Wob-verzoeken van complexe aard en             onderhoudsronde op basis van dit nieuwe func-
omvang ingekomen. Het aantal oneigenlijke           tieboek plaatsgevonden. Verder zijn de ver-



                                                                                       Deel I - 215 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>volgstappen van de invoering voorbereid, het                organisatie en bij medewerkers. Deze behoef-
gaart daarbij om de toevoeging van competen-                ten zijn vertaald in het opleidingsbeleid en -plan
ties en resultaatafspraken. De implementatie                2019. Hieraan is uitvoering gegeven in de vorm
daarvan vindt in 2020 plaats.                               van enerzijds organisatiebrede opleidingstrajec-
                                                            ten en anderzijds individuele opleidingen en
Arbo                                                        trainingen.
In 2019 is de bedrijfsartsenvoorziening via een             De organisatiebrede opleidingstrajecten betrof-
tijdelijke constructie ingevuld. De afdeling Be-            fen onder andere:
drijfsvoering van het Servicecentrum MER is                  doorontwikkeling van Helder Schrijven;
eind 2019 gestart met de voorbereiding van de                effectiever en efficiënter gebruik van de Of-
aanbesteding voor één bedrijfsartsenvoorzie-                    ficepakketten;
ning voor alle vier de MER-organisaties. Het                 deelname aan projectbezoeken in de eigen
aanbestedingstraject zelf is begin 2020 gestart                 gemeente.
en de verwachting is dat dit voor 1 januari 2021            De individuele opleidingen en trainingen waren
is afgerond.                                                gericht op:
                                                             (door)ontwikkeling van in de functie beno-
Veilige publieke taak                                           digde vakinhoudelijke kennis en vaardighe-
De gemeente vindt de veiligheid en het welzijn                  den;
van medewerkers belangrijk en neemt daarom                   persoonlijke- en loopbaanontwikkeling.
deel aan het landelijke programma Veilige Pu-
blieke Taak (VPT) en daaruit voortvloeiende                 Wet normalisering rechtspositie ambtena-
landelijke campagnes (bijvoorbeeld ‘Handen af               ren
van onze dienstverleners’ en ‘Wees duidelijk                In de 2e helft van 2019 zijn medewerkers geïn-
over agressie’). Ook wordt het beleid ‘Integere             formeerd over de wijzigingen door de inwer-
en veilige dienstverlening’ toegepast. VPT en               kingtreding van de Wet Normalisering Rechts-
voornoemd beleid leiden tot een professionele               positie Ambtenaren. Dit betekent dat vanaf 1
aanpak van wangedrag en van de plegers                      januari 2020 het private arbeidsrecht en een
daarvan. Deze aanpak is in 2019 onverminderd                nieuwe, daarop gebaseerde cao van toepas-
voortgezet. Om de veiligheid van medewerkers                sing is op gemeenteambtenaren. Om deze
optimaal te garanderen hebben we ook in 2019                rechtsovergang te bekrachtigen kregen mede-
gebruik gemaakt van een externe beveiliger in               werkers eind 2019 een arbeidsovereenkomst
de openbare ruimte van ons gemeentehuis.                    voorgelegd gekregen. Het overzetten van de
                                                            bestaande personeelsregelingen in een perso-
Opleiden en ontwikkelen                                     neelshandboek als onderdeel van de arbeids-
Net als voorgaande jaren is in 2019 veel aan-               overeenkomsten wordt in 2020 afgerond.
dacht gegeven aan de opleidingsbehoeften bij

HRM-kengetallen
Leeftijdsopbouw
per 31 december 2019
                                                   < 25      25 - 34    35 - 44     45 - 54     55-59      > 60

Totaal aantal medewerkers
mannen                                               0           8          19         18          14        20
vrouwen                                              1           7          22         12          11        10


Deeltijdfactor
                                                                        Aantal                   Percentage
per 31 december 2019
                                                   Totaal       Fulltime         Parttime     Fulltime   Parttime

Totaal aantal medewerkers                            142               93            49       65.49%      34,51%
mannen                                                79               71             7       50,00%       4,93%
vrouwen                                               63               22            42       15.49%      29,58%




                                                                                                 Deel I - 216 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre> Schaalbezetting per 31 december 2019                        Ontwikkeling personeelsbestand
 Schaal            Aantal           %                        per 1 januari van het betreffende jaar
               medewerkers
                                                             20133                 201.4201,47 fte 1201
 0 t/m 3      1                                0,70          2014 ¹)                     167,58 fte
 4 t/m 6      15                              10,56          2015                        168,49 fte
 7 t/m 9      59                              41,55          2016 ²)                     149,12 fte
 10 t/m 12    61                              42,96          2017                        151,54 fte
 > 12         6                                4,23          2018 ³)                     125,89 fte
                                                             2019                        126,27 fte
 Totaal                 142                  100,00          2020                        127,80 fte

                                                             ¹)   Per 1 september 2013 is de Omgevingsdienst
 Ontwikkeling gemiddeld                                           overgegaan naar het Servicecentrum MER
                                                             ²)   Per 1 januari 2016 is het Sociaal Domein
 ziekteverzuimpercentage
                                                                  overgegaan naar het Servicecentrum MER
                                                             ³)   Per 1 juli 2017 zijn onderdelen van Bedrijfs-
 2014                         4,46%                               voering overgegaan naar het Servicecentrum
 2015                         4,87%                               MER.
 2016                         4,78%
 2017                         5,57%
 2018                         3,19%
 2019                         5,24%


Toelichting overzicht Ontwikkeling gemid-                lener ingeschakeld worden. Opgemerkt moet
deld ziekteverzuimpercentage                             worden dat niet alle ziekteverzuim werkgerela-
De gemeente als werkgever doet er door doel-             teerd is.
gericht verzuimbeleid alles aan om in overleg            De stijging van het gemiddeld ziekteverzuim-
met de bedrijfsarts het ziekteverzuim zo kort            percentage in 2019 is vooral het gevolg van en-
mogelijk te houden. Daarnaast is er voor de              kele situaties van langdurige ziekte. Ten opzich-
medewerkers nog een extra verzekering afge-              te van vergelijkbare gemeenten is het ziekte-
sloten, IZA Bedrijfszorg. Hierdoor kan bij drei-         verzuim laag te noemen.
gend uitval of verzuim meteen de juiste hulpver-

 Indicatoren/kengetallen                              31-12-2019

 Wettelijk voorgeschreven
 Formatie fte per 1.000 inwoners                         4,21 fte
 Bezetting fte per 1.000 inwoners                        4,02 fte
 Apparaatskosten per inwoner                           € 338,84
 Kosten externe inhuur als % van de totale                8,84%
 loonsom + totale kosten inhuur externen
 Overhead in % van totale lasten                          7,64%


Financiën                                                voering. De paragraaf richt zich op de reguliere
Relatie met programma’s                                  operationele kaders terwijl het programma zich
De bedrijfsvoering heeft als reikwijdte de ge-           meer richt op de relatie tussen de inwoners en
meentelijke organisatie, niet alleen de ambtelij-        de gemeente.
ke organisatie maar ook de ‘bestuurlijke’ orga-
nisatie. De bedrijfsvoering ondersteunt de uit-          Vennootschapsbelasting
voering van de programma’s. Het slagen van               Per 1 januari 2016 is de vennootschapsbe-
de programma’s is voor een belangrijk deel af-           lasting (Vpb) ingevoerd. Met ingang van
hankelijk van de kwaliteit van de bedrijfsvoe-           2016 worden de fiscale winsten belast met
ring.                                                    Vpb.
Er is een samenhang tussen het programma                 Onder begeleiding van een fiscaal adviesbu-
Bevolking en Bestuur en de paragraaf Bedrijfs-           reau is in 2019 een aangifte over de winst


                                                                                              Deel I - 217 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>van het boekjaar 2017 ingediend en een                         Raad
voorlopige aanslag 2018. In 2019 zijn de
voorlopige aanslagen vennootschapsbelas-                       9 juli              jaarrekening 2018
ting betaald over de jaren 2017 en 2018.                       9 juli              1e bestuursrapportage 2019
Hiermee is een totaalbedrag gemoeid van                        9 juli              kadernota 2020
€ 102.740. Volgens de nota reserves en                         6 november          begroting 2020
voorzieningen 2019 wordt dit bedrag gedekt                     18 december         2e bestuursrapportage 2019
uit de algemene reserve grondbedrijf.
De hoogte van de verschuldigde vennoot-
schapsbelasting kan nog wijzigen omdat op                      Kostentoerekening
landelijk niveau op onderdelen nog geen                        Omdat medewerkers van de gemeente ook
overeenstemming is tussen gemeenten en                         werken aan investeringen en grondexploitaties,
de belastingdienst over enkele andere ge-                      worden uurkosten hiervan toegerekend aan
meentelijke taakvelden. Uiteindelijk moet                      bedoelde investeringen en exploitaties. Dit is
namelijk alles in één aangifte worden inge-                    gerechtvaardigd vanuit het oogpunt van kosten
diend.                                                         toerekenen waar ze thuishoren en is ook be-
                                                               drijfseconomisch gebruikelijk.
Beleids- en budgetcyclus
In 2019 zijn de volgende producten uit de                      Overzicht overhead
Beleids- en budgetcyclus (BBC) aan de raad                     Volgens het BBV 2017 wordt de overhead van-
aangeboden:                                                    af 2017 apart zichtbaar gemaakt. Een overzicht
                                                               hiervan wordt in de paragraaf Bedrijfsvoering
                                                               opgenomen.

Overhead                      begroting 2019            bijgestelde begroting 2019                 rekening 2019
Bedragen x € 1.000      uitg.      ink.      saldo         uitg.      ink.      saldo        uitg.      ink.     saldo
Personeel                3.955         320    3.635         4.263        220      4.043       4.217       312     3.905
Kabinet                    107                   107          107                    107         66                  66
Beheer buiten              285                   285          284                    284        260          6      254
Innovatie, ontwikke-
ling en control            137           7       130          137          7         130         93          2       91
Huisvesting                640           7       633          700          7         692        734          9      725
Info & services          1.077           1    1.076         1.114          1      1.113       1.000         97      903
Totaal                   6.200         335    5.865         6.605        235      6.369       6.370       427     5.943
Bedragen zijn afgerond op duizendtallen waardoor in de tellingen afrondingsverschillen ontstaan

De definitie van overhead luidt: alle kosten die                  Financiën: advieskosten, deurwaarders-
samenhangen met de sturing en ondersteuning                        kosten en opbrengsten dwangbevelen,
van de medewerkers in het primaire proces.                         uitbesteding interne controle sociale zaken
Onder overhead zijn in deze begroting                              en bankkosten.
gerekend:
 Personeel: leidinggevende primair proces,                    Zaakgericht werken
   medewerkers financiën, P&O/HRM, com-                        Zaakgericht werken houdt in dat alle relevante
   municatie, juridische zaken, bestuurszaken                  informatie van een zaak beschikbaar is en op
   en bestuursondersteuning, ICT, facilitaire                  een eenvoudige wijze ontsloten kan worden op
   zaken, DIV en managementondersteuning.                      de plek waar deze nodig is. Zaakgericht werken
 Kabinet: advertentiekosten en kosten                         wordt doorgaans ondersteund door een geau-
   voorlichting en communicatie, representatie.                tomatiseerd systeem: het zaaksysteem. Hierin
 Beheer buiten: kosten vervoermiddelen,                       zijn processen rond postregistratie, archivering,
   garage en magazijn en dienstkleding.                        bestuurlijke besluitvorming en klantcontact in
 Innovatie, ontwikkeling en control: onder-                   hoge mate geautomatiseerd. Het Servicecen-
   zoekskosten.                                                trum MER heeft voor de gemeenten Maas-
 Huisvesting: de kosten van het                               gouw, Echt-Susteren en Roerdalen en voor
   gemeentehuis Nieuwe Markt 55 en de                          zichzelf een gezamenlijk zaaksysteem aange-
   gemeentewerf Edisonweg 35.                                  schaft. Sinds november 2018 werkt de ge-
 Info & services: kosten van automatisering,                  meente Echt-Susteren weliswaar met het nieu-
   digitalisering, facilitaire zaken.                          we zaaksysteem, maar ook in 2019 werkte nog
                                                               niet alles naar behoren. Met name de module


                                                                                                     Deel I - 218 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>voor het digitale bestuurlijke besluitvormings-     land en in de rest van de Europese Unie. In de
proces (BBP) kende nog de nodige software-          AVG wordt geregeld hoe er moet worden om-
matige knel- en aandachtspunten. Omdat de           gegaan met persoonsgegevens.
medewerking van de leverancier aan het oplos-       De organisatiebrede implementatie van de
sen van deze softwareproblemen zeer moei-           AVG is een omvangrijke operatie en raakt vrij-
zaam verliep, is eind 2019 ervoor gekozen om        wel elk werkproces waarbij persoonsgegevens
het deelproces ‘vergaderen’ uit het digitale BBP    betrokken zijn.
te lichten en dit via een aparte vergadertool te    In 2019 is een basisniveau gerealiseerd. Dat wil
laten verlopen. Daarvoor is in december 2019        zeggen dat:
de in gebruik zijnde vergadertool NotuBox ver-       er bewustzijn bij de medewerkers is
vangen door de als gebruikersvriendelijker er-          gecreëerd;
varen vergadertool iBabs.                            de processen waarbij persoonsgegevens
                                                        worden verwerkt en de verwerkingen zelf
Informatiebeveiliging                                   inzichtelijk zijn gemaakt;
In tegenstelling tot het taakveld I&A dat bij de     procedures zijn ingericht voor een adequate
afdeling Bedrijfsvoering van het Servicecentrum         afhandeling van privacy-incidenten (bijv. da-
MER is belegd, is informatiebeveiliging ge-             talekken) en voor het gevolg (kunnen) geven
meentelijk georganiseerd. Hier is bewust voor           aan de rechten van betrokkenen (bijv. inza-
gekozen, omdat informatiebeveiliging veel ver-          gerecht).
der gaan dan alleen I&A. Naast de eigen ge-         Dit vormt een goede uitgangspositie voor de
meentelijke verantwoordelijkheid heeft deze         gewenste doorontwikkeling van de juiste om-
keuze ook alles te maken met een zekere ge-         gegaan met persoonsgegevens.
wenste lokale handelingsvrijheid van bepaalde
risico’s en eventueel te nemen maatregelen om
met deze risico’s om te gaan.
In het voorjaar van 2019 heeft het college de
Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO)
als nieuw normenkader voor informatiebeveili-
ging vastgesteld en ook opdracht verleend het
informatiebeveiligingsbeleid aan te passen aan
het nieuwe normenkader. In de zomer van
2019 is het strategisch informatiebeveiligings-
beleid 2020-2023 opgeleverd en door het colle-
ge vastgesteld als het informatiebeveiligingsbe-
leid van de gemeente Echt-Susteren.
In de MER-samenwerking heeft in 2019 fre-
quent afstemming plaatsgevonden tussen de
vier Chief Information Security Officers (CISO’s)
over het onderwerp informatiebeveiliging.
Daarbij zijn onderwerpen die gaan over of raak-
vlak hebben met beveiliging van informatie en
gegevens afgestemd en is regelmatig gevraagd
en ongevraagd advies uitgebracht vanuit infor-
matieveiligheidsperspectief. En in geval van in-
cidenten en/of potentiële dreigingen is in geza-
menlijkheid opgetrokken.
De samenwerking op het terrein van informa-
tiebeveiliging beperkt zich niet tot de MER-
organisaties, maar is ook landelijk georgani-
seerd via de Informatiebeveiligingsdienst voor
gemeenten (IBD) waarbij onze gemeente is
aangesloten.

Bescherming persoonsgegevens (privacy)
De Europese Algemene Verordening Gege-
vensbescherming (AVG) vormt het kader van
privacywetgeving dat uniform geldt in Neder-



                                                                                      Deel I - 219 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>Deel I - 220 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>9.7 Paragraaf verbonden
    partijen
Verordening 212, artikel 19:                       Inleiding
1. In de paragraaf verbonden partijen bij de       In deze paragraaf wordt aandacht besteed aan
   begroting en de jaarstukken neemt het col-      de zogenaamde ‘verbonden partijen’. Dit zijn
   lege naast de verplichte onderdelen op          rechtspersonen waarbij de gemeente een be-
   grond van het Besluit begroten en verant-       stuurlijk en een financieel belang heeft. De ge-
   woorden provincies en gemeenten in ieder        meente heeft een bestuurlijk belang, als ze een
   geval van elke verbonden partij op:             zetel heeft in het bestuur, of als ze stemrecht
   a. De naam en vestigingsplaats                  heeft. De gemeente heeft een financieel be-
   b. Het financieel belang van de gemeente        lang, als zij geld ter beschikking heeft gesteld
   c. De zeggenschap van de gemeente               die ze kwijt is in geval van een faillissement, of
   d. Het publiek belang dat wordt gediend         als financiële problemen bij de betreffende
       met de deelname                             rechtspersoon verhaald kunnen worden op de
   e. De bestuursstructuur                         gemeente.
2. Het beleid over verbonden partijen wordt
   vastgelegd in de Nota verbonden partijen.       Een partij die jaarlijks een subsidie krijgt, maar
   De raad stelt de nota vast. In de nota wordt    waaraan geen andere financiële verplichtingen
   aandacht besteed aan:                           zitten met een juridische afdwingbaarheid door
   a. De uitgangspunten voor het beleid over       derden, is geen verbonden partij.
       verbonden partijen
   b. Het denkkader voor de uitvoering van         Visie en beleid over verbonden partijen.
       taken door verbonden partijen               De gemeente Echt-Susteren streeft ernaar om
   c. De randvoorwaarden voor deelname in          een bestuurlijk en financieel belang te houden
       een-verbonden partij                        in die organisaties die een bijdrage leveren aan
   d. Het beheer van en het toezicht op een        het openbaar belang en waarvan de activiteiten
       verbonden partij                            aansluiten bij het beleid zoals dat door de ge-
                                                   meente Echt-Susteren wordt gevoerd.
Het Besluit begroting en verantwoording pro-
vincies en gemeenten is gewijzigd door de in-      De Nota verbonden partijen 2011 is vastgesteld
voering van een aantal wijzigingen die bijdra-     in de raadsvergadering van 15 december 2011.
gen aan de interne sturing door provinciale        In deze nota is het beleid over verbonden par-
staten en de raad en aan een betere vergelijk-     tijen geformuleerd. Er zijn geen redenen het
baarheid tussen provincies en tussen gemeen-       vastgestelde beleid aan te passen.
ten. Voor de paragraaf verbonden partijen heeft
deze wijziging tot gevolg dat:                     Algemeen
Voorgeschreven wordt dat de lijst van verbond      Bij het aangaan en continueren van samenwer-
partijen wordt opgesplitst in:                     king met - of deelnemingen in - verbonden par-
1. Gemeenschappelijke regelingen;                  tijen, is het van belang om af te wegen:
2. Stichtingen/verengingen;                            Wat is de meest doelmatige manier om de
3. Coöperaties/vennootschappen.                         betreffende taak uit te voeren?
4. Overige verbonden partijen.                         In hoeverre is gegarandeerd, dat de ver-
                                                        bonden partij bij de taakuitvoering de resul-
Om te voorkomen dat dezelfde informatie in de           taten realiseert die de gemeente voor ogen
verschillende beleidsstukken rond begroting en          staan?
verantwoordingen moet worden opgenomen,                Heeft de gemeente voldoende inhoudelijk
worden de voorschriften over de paragraaf               en financieel inzicht in de taakuitvoering?
verbonden partijen in het nieuwe BBV vereen-
voudigd. De betekenis van deze paragraaf is        De gemeente Echt-Susteren heeft bestuurlijke
ook afhankelijk van de vraag of er een Nota        en financiële belangen in diverse verbonden
Verbonden Partijen aanwezig is, waarin een         partijen, zoals gemeenschappelijke regelingen
kader stellend overzicht is opgenomen. De          en vennootschappen. Deze verbonden partijen
paragraaf verbonden partijen kan zich dan be-      voeren beleid uit voor de gemeente. Uiteraard
perken tot het geven van een totaalbeeld van       blijft de gemeente Echt-Susteren beleidsmatige
participaties in verbonden partijen en de finan-   en financiële verantwoordelijkheden houden
ciële aspecten er van.                             over deze partijen.



                                                                                       Deel I - 221 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>Een volledig overzicht van de partijen waarin de   uiteraard in bepaalde gevallen ook nog worden
gemeente bestuurlijk en/of financieel per eind     gekozen voor uitbesteden.
2019 participeerde, treft u in deze paragraaf
aan.                                               Het niveau van samenwerking kan uiteraard
                                                   ook verschillen. Samenwerking is mogelijk op
Samenwerking is noodzakelijk. Alle taken die       gebied van gezamenlijke beleidsontwikkeling,
de gemeente samen met anderen beter, effici-       als overlegplatform of voor uitvoerende taken.
enter en effectiever kan doen dan alleen, ko-      Voor de uitvoerende taken kan men ook kiezen
men daarvoor in principe in aanmerking. Alleen,    voor andere uitvoeringsorganisaties. Verder
hierbij moet iedere keer opnieuw de schaal in      kan samenwerking nog worden gesplitst in
aanmerking genomen worden. Een grotere             verplichte en vrijwillige samenwerking.
schaal biedt vaak een groter draagvlak (eco-       Verplichte samenwerking kent de gemeente
nomisch, kennis, distributie). Daarnaast kan       bijvoorbeeld op het gebied ‘rood-wit-blauw’:
                                                   brandweer, rampenbestrijding en politie.




                                                                                    Deel I - 222 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>Overzicht verbonden partijen per 31-12-2019
 Nr. Naam

 A.    Gemeenschappelijke regelingen

 1.    Veiligheidsregio Limburg-Noord
 2.    Westrom
 3.    Omnibuzz
 4.    Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen)
 5.    Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW)
 6.    Reinigingsdienst Maasland
 7.    Antidiscriminatievoorziening Limburg (ADV Limburg)
 8.    Openbaar lichaam Duits–Nederlands Grenspark Maas–Swalm-Nette
 9.    Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD)

 B     Stichtingen / verenigingen

 1.    Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL), voorheen NV AVL Sturing
 2.    VVV Zuid-Limburg

 C     Coöperaties / vennootschappen

 1.    Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg B.V.
 2.    C.V. Inkoopcentrum Zuid
 3.    N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
 4.    N.V. Waterleidingmaatschappij Limburg (WML)
 5.    Bocage Commanditaire vennootschap met als beherend vennoot een BV (CV/BV-constructie)
 6.    Deelneming Enexis Holding N.V.
 7.    Deelneming Vordering op Enexis B.V.
 8.    Deelneming Verkoop Vennootschap B.V.
 9.    Deelneming Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V.
 10.   Deelneming CBL Vennootschap (CBL) B.V. (Cross border leases)
 11.   CSV Amsterdam B.V. (voorheen Claim Staat Vennootschap B.V.)

 D     Overige verbonden partijen

 1.    Euregio Rijn-Maas-Noord
 2.    Euromosa
 3.    Ons Waardevol Cultuur Landschap (WCL)
 4.    Samenwerking Midden-Limburg




                                                                                  Deel I - 223 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>Gemeenschappelijke regelingen
1. Veiligheidsregio Limburg-Noord

Doel                  De Veiligheidsregio Limburg-Noord geeft vorm en inhoud aan intergemeente-
                      lijke samenwerking op de schaal van Noord- en Midden-Limburg en heeft tot
                      doel:
                      De behartiging van de belangen van de gemeenten en hun ingezetenen
                      voor:
                      a) De brandweerzorg;
                      b) De geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen;
                      c) De rampenbestrijding en crisisbeheersing;
                      d) Het bevorderen van de multidisciplinaire uitvoering van de rampenbestrij-
                          ding, de crisisbeheersing en de bestrijding van zware ongevallen;
                      e) Het bevorderen van een samenhangend integraal veiligheidsbeleid in de
                          regio;
                      f) De publieke gezondheidzorg als bedoeld in de Wpg.
Nut                   De gemeente heeft de regie op het lokale integrale veiligheidsbeleid. Sommi-
                      ge veiligheidsonderwerpen zijn echter regionaal belegd omdat dit qua
                      schaalgrootte en efficiëntie voordelen biedt. Zo zijn de Veiligheidsregio’s in
                      het leven geroepen om de crisisbeheersing en rampenbestrijding in Neder-
                      land goed te beleggen.
Noodzaak              Artikel 9 Wet veiligheidsregio’s (Wvr). De colleges van burgemeester en wet-
                      houders van de gemeenten die behoren tot een regio als bedoeld in artikel 8
                      (Veiligheidsregio Limburg-Noord), treffen een gemeenschappelijke regeling,
                      waarbij een openbaar lichaam wordt ingesteld met de aanduiding: veilig-
                      heidsregio.
Effecten              De effecten van de GR (zo mogelijk objectief meetbaar);
                       Inventarisatie van risico’s van branden, rampen en crises;
                       adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en
                          crises in de bij of op grond van de wet aangewezen gevallen en in de ge-
                          vallen die in het beleidsplan zijn bepaald;
                       adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de taak,
                          bedoeld in artikel 3, eerste lid;( het voorkomen, beperken en bestrijden van
                          brand, het beperken van brandgevaar, het voorkomen en beperken van
                          ongevallen bij brand en al wat daarmee verband houdt en het beperken en
                          bestrijden van gevaar voor mensen en dieren bij ongevallen anders dan bij
                          brand)
                       voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de
                          rampenbestrijding en de crisisbeheersing;
                       instellen en in stand houden van een brandweer;
                       instellen en in stand houden van een Geneeskundige Hulpverlening bij
                          Ongevallen en Rampen;
                       voorzien in de meldkamerfunctie;
                       aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel;
                       inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de dien-
                          sten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere dien-
                          sten en organisaties die betrokken zijn bij de Veiligheidsregio.
(on)mogelijkheden van De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het dagelijks bestuur
invloed voor de raad  hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen. Het dagelijks
                      bestuur voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de ont-
                      werpbegroting, zoals deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden.
                      Het algemeen en het dagelijks bestuur van de Veiligheidsregio geven aan de
                      raden van de deelnemende gemeenten ongevraagd alle informatie die voor
                      een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voeren beleid
                      nodig is. Het algemeen en het dagelijks bestuur verstrekken aan de raden
                      van de deelnemende gemeenten alle inlichtingen die door een of meer leden
                      van die raden worden verlangd. Een lid van het algemeen bestuur verschaft



                                                                                         Deel I - 224 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>1. Veiligheidsregio Limburg-Noord

                          aan de raad van zijn gemeente alle inlichtingen die door die raad of door één
                          of meer leden van die raad worden verlangd en wel op de in het reglement
                          van orde voor de vergaderingen van die raad aangegeven wijze. Een lid van
                          het algemeen bestuur is aan de raad van zijn gemeente verantwoording ver-
                          schuldigd voor het door hem in dat bestuur gevoerde beleid en wel op de in
                          het reglement van orde voor de vergaderingen van die raad aangegeven
                          wijze.
Vestigingsplaats          Venlo
Deelnemers                Limburgse gemeenten vanaf Echt-Susteren en noordelijker.
Bestuursstructuur         Het aantal deelnemers aan de Veiligheidsregio Limburg-Noord bestaat per
                          31 december 2019 uit 15 gemeenten.
                          Het algemeen bestuur bestaat uit de burgemeesters van de aan de gemeen-
                          schappelijke regeling deelnemende gemeenten.

                          In de gemeenschappelijke regeling bestaat een bestuurscommissie GGD en
                          een bestuurscommissie Veiligheid. De bestuurscommissies zijn adviserend
                          aan het AB.
Financiën                 De kosten worden gedragen door de deelnemende gemeenten naar rato van
                          het aantal inwoners.

                          De gemeentelijke bijdrage aan de VRLN over 2019 bedraagt € 2.925.000
Eigen vermogen begin      € 2.809.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde      €   3.771.000
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen           € 50.702.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen           € 49.836.000
einde dienstjaar 2019
Solvabiliteit (EV / VV)   5,54%
Resultaat 2019            € 646.000
Risico                    De deelnemende gemeenten kunnen bij niet nakomen van financiële ver-
                          plichting, door aangetrokken geldleningen of verstrekte garanties, hoofdelijk
                          worden aangesproken (art 32).
                          Bij uittreding uit de gemeenschappelijke regeling regelt het algemene bestuur
                          de gevolgen hiervan. Bij opheffing wordt een liquidatieplan opgesteld met
                          daarin de gevolgen van de deelnemende gemeenten.

2. Westrom

Doel                      Westrom heeft tot doel om mensen te integreren in de samenleving door
                          werk. Het gaat dan om mensen die om welke reden dan ook een afstand
                          hebben tot de reguliere arbeidsmarkt. De missie van Westrom is om deze
                          mensen te helpen zich via werk verder te ontplooien. Dit vanuit de visie dat
                          elk mens waarde heeft en passend werk verdient. Leidende doelstellingen
                          voor Westrom zijn het in gezamenlijkheid uitvoeren van de re-integratie, het
                          succesvol invullen van (beschutte) werkplekken en het ontwikkelen van me-
                          dewerkers door (zo regulier mogelijk) werk. De activiteiten en werkzaamhe-
                          den van Westrom zijn er op gericht om het mogelijk te maken dat mensen
                          met een arbeidsbeperking volwaardig aan de slag kunnen. Westrom biedt
                          daarmee ondersteuning aan hen die dit nodig hebben op weg naar een pas-
                          sende baan.
Nut                       Westrom is de uitvoeringsorganisatie van en voor vijf gemeenten in Midden-
                          Limburg. Er wordt intensief samengewerkt met de deelnemende gemeenten



                                                                                          Deel I - 225 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>2. Westrom

                      in Midden-Limburg en er vindt afstemming plaats over beleid en uitvoering.
                      De aan de Westrom verbonden gemeenten zijn Echt-Susteren, Leudal,
                      Maasgouw, Roerdalen en Roermond.
Noodzaak              De gemeente is sinds 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de
                      Participatiewet. Westrom voert voor de vijf gemeenten een belangrijk
                      deel van de Participatiewet uit. Daarmee vervult Westrom als Participa-
                      tiebedrijf een belangrijke rol bij het aan het werk helpen van mensen
                      met een arbeidsbeperking (waaronder met name de Wsw-doelgroep)
                      als ook bij het toeleiden naar regulier werk voor de bredere doelgroep
                      van de Participatiewet en de invulling van beschut werk. Westrom
                      heeft de kennis, ervaring en het netwerk om de kwaliteiten van mensen
                      met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt te vertalen naar ge-
                      schikt werk met professionele begeleiding.
Effecten              Het aantal medewerkers per ultimo 2019 bij of via Westrom bedraagt
                      959,60fte tegen 1.016,6 fte per ultimo 2018. Daarmee vervult Westrom een
                      belangrijke maatschappelijke functie en is Westrom één van de grotere werk-
                      gevers in de regio. Naar de toekomst toe ligt er een belangrijke taak voor
                      Westrom om invulling te geven aan de wettelijk verplichtte realisatie van be-
                      schut werk nieuw, dat gefaseerd de oude Wsw-dienstverbanden gaat ver-
                      vangen.
(on)mogelijkheden van Westrom is een intergemeentelijk samenwerkingsverband van 5 Midden-
invloed voor de raad  Limburgse gemeenten. Aan het hoofd van deze intergemeentelijke samen-
                      werking staan een algemeen bestuur en een dagelijks bestuur. Het algemeen
                      bestuur bestaat uit twee leden van het college van burgemeester en wethou-
                      ders van elke deelnemende gemeente. Daarnaast zijn drie externe adviseurs
                      aan het algemeen bestuur toegevoegd. Het dagelijks bestuur bestaat uit vijf
                      afgevaardigden van het algemeen bestuur en drie externe leden, die op basis
                      van hun deskundigheid door Westrom zijn gevraagd om zitting te nemen in
                      het bestuur.

                         De gemeenteraad kan de eigen leden van het algemeen bestuur ter verant-
                         woording roepen. Elk lid van het algemeen bestuur moet verantwoording
                         afleggen aan het college en de raad van hun eigen gemeente.

                         Het dagelijks bestuur moet voor 15 april van het jaar voorafgaande aan dat
                         waarvoor de begroting geldt, de algemene financiële en beleidsmatige kaders
                         en de voorlopige jaarrekening aan de gemeenteraden zenden. Daarmee kan
                         de gemeenteraad zich tijdig voorbereiden op de ontwerpbegroting die de
                         gemeenteraad kort daarna van de GR Westrom krijgt voorgelegd. Vervol-
                         gens kan de gemeenteraad binnen acht weken na ontvangst van de stukken
                         aan het dagelijks bestuur van Westrom zijn zienswijze op de voorlopige jaar-
                         rekening, het jaarverslag en de begroting kenbaar maken. Het algemeen
                         bestuur beoordeelt en bepaalt in hoeverre de ingebrachte zienswijzen van de
                         raden worden opgenomen in de definitief vast te stellen jaarrekening, jaarver-
                         slag en begroting. Het algemeen bestuur van Westrom stelt de stukken voor
                         1 juli vast.

                         Naast deze verantwoordingsplicht van een lid van het algemeen bestuur aan
                         college en raad heeft de gemeenteraad altijd nog de mogelijkheid om op
                         grond van de Gemeentewet het vertrouwen in de wethouder of het lid van het
                         algemeen bestuur op te zeggen. Dit is het meest vergaande middel dat de
                         gemeenteraad kan inzetten.
Vestigingsplaats         Roermond
Deelnemers               Per 31 december 2019 waren er de volgende deelnemers:
                         gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw, Roerdalen en Roermond



                                                                                         Deel I - 226 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>2. Westrom

Bestuursstructuur       Er is een algemeen en dagelijks bestuur
Eigen vermogen begin    € 2.580.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde    €   2.843.000
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen         €   3.750.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen         €   3.514.000
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019          €     263 200
Financiën               De verdeling van de gemeentelijke bijdrage vindt zijn basis in de afspraken
                        voor de GR (de regeling baten en lasten Westrom), waarbij een vaste per-
                        centuele verdeling is aangehouden. Voor de Wsw-doelgroep wordt een ge-
                        meentelijk budget van het ministerie ontvangen, dat volledig wordt doorbe-
                        taald aan Westrom.

                        De gemeentelijke bijdrage aan de Westrom over 2019 bedraagt € 776.945.
                        De bijdrage van het ministerie die volledig wordt doorbetaald is in 2019
                        € 3.494.921.
Risico                  De gemeente betaalt mee aan een eventueel exploitatietekort binnen de
                        Westrom. De Wsw-subsidie kent de komende jaren een genormeerde af-
                        bouw die sneller verloopt dan de afname in de omvang/kosten van de doel-
                        groep.

3. Omnibuzz

Doel                    Omnibuzz is de organisatie die voor haar klanten (reizigers en gemeenten)
                        het vervoer met de regiotaxi regelt. Inwoners die een beperking ondervinden
                        m.b.t. het vervoer en het zich lokaal verplaatsen kunnen bij de gemeente een
                        aanvraag doen voor de regiotaxi.
                        Omnibuzz verstrekt de vervoerspassen en verzorgt de administratieve af-
                        handeling van het reizen.

                        Taken: administratie en beheer van het klantenbestand, planning van de
                        ritten, pasverstrekking, klachtenafhandeling, advisering aan pashouders over
                        het op maat maken van de vervoerswensen, adviseren aan gemeenten over
                        beleidsontwikkeling, communicatie via (nieuws)brieven aan reigers, persbe-
                        richten, veel gestelde vragen, informatiefolders, planning en control, het voe-
                        ren van een financiële administratie (automatische incasso reizigers, betaling
                        vervoerders), het opstellen van de begroting en jaarrekening, tussentijdse
                        financiële rapportages, het doen van calculaties en controle van ritgegevens,
                        waarborgen van kwaliteit door een bonus/malus systematiek en controle op
                        tijdigheid van uitgevoerde ritten, het doen van klanttevredenheidsonder-
                        zoeken.
Nut                     Door de samenwerking met de deelnemende gemeenten is Omnibuzz in de
                        loop van de jaren uitgegroeid tot een organisatie die rekening houdt met de
                        belangen van gemeenten en hun inwoners. Omdat er wordt samengewerkt
                        met 32 gemeenten vindt er afstemming plaats over beleid en uitvoering rond-
                        om de regiotaxi. Dat biedt uniformiteit en schaalvoordelen.
Noodzaak                     Omnibuzz geeft invulling aan het gemeenschappelijke belang om zo
                              adequaat en goed mogelijk vervoer aan te bieden tegen de meest reële
                              kosten.
                             Omnibuzz heeft een groot bereik in de provincie.
                             Omnibuzz verzekert de klanten van een juiste uitvoering door de ervaring



                                                                                         Deel I - 227 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>3. Omnibuzz

                              en deskundigheid op gebied van collectief vraagafhankelijk vervoer.
                             Omnibuzz neemt administratie uit handen. Zij zorgt voor controle op de
                              ritgegevens en geeft inzicht in het gebruik en de kosten.
                             Omnibuzz evalueert de dienstverlening en handelt klachten af.
                             Omnibuzz verzorgt de coördinatie tussen de reiziger en deelnemende
                              gemeenten.
Effecten                 De GR Omnibuzz zorgt dat klanten (ook diegenen die daarbij ondersteuning
                         nodig hebben) optimaal vervoerd worden en daardoor deel kunnen blijven
                         nemen aan maatschappelijke activiteiten. De GR Omnibuzz werkt in overleg
                         met de gemeenten en klanten continu aan kwaliteitsverbeteringen en be-
                         heersbaarheid van vervoersvormen.
                         Het efficiënter organiseren van vervoer levert resultaten op duurzaamheid
                         (minder voertuigen nodig) en zorgt dat vervoer binnen de gemeentelijke be-
                         grotingen mogelijk blijft. Dit sluit aan bij de (al ingezette) kanteling in het soci-
                         aal domein, het bevorderen van zelfredzaamheid en het zo veel als mogelijk
                         gebruik maken van algemeen (voor iedere inwoner) toegankelijke voorzie-
                         ningen (bijvoorbeeld het openbaar vervoer).

                          Omnibuzz geeft invulling aan het gemeenschappelijke belang om zo
                           adequaat en goed mogelijk vervoer aan te bieden tegen de meest reële
                           kosten.
(on)mogelijkheden van GR Omnibuzz is een collegeregeling in de vorm van een openbaar lichaam.
invloed voor de raad  Een collegeregeling wil zeggen dat de colleges van de deelnemende ge-
                      meenten de regeling hebben getroffen. Dit houdt ook in dat er geen raads-
                      leden in het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling plaats
                      kunnen nemen.
                      De gemeenteraad kan het eigen lid van het algemeen bestuur ter verant-
                      woording roepen.
                      Elk lid van het algemeen bestuur moet verantwoording afleggen aan het col-
                      lege en de raad van hun eigen gemeente.
                      Het dagelijks bestuur moet voor 15 april van het jaar voorafgaande aan dat
                      waarvoor de begroting geldt, de algemene financiële en beleidsmatige kaders
                      en de voorlopige jaarrekening aan de gemeenteraden zenden. De algemene
                      financiële en beleidsmatige kaders geven een aanwijzing over de hoogte van
                      de eigen bijdrage, de beleidsvoornemens en de prijscompensatie. Daarmee
                      kan de gemeenteraad zich tijdig voorbereiden op de ontwerpbegroting die de
                      gemeenteraad kort daarna van de GR Omnibuzz krijgt voorgelegd.
                      Vervolgens kan de gemeenteraad aan het dagelijks bestuur van Omnibuzz
                      hun zienswijze op de voorlopige jaarrekening, het jaarverslag en de begroting
                      kenbaar maken. Niet het dagelijks bestuur maar het algemeen bestuur, waar-
                      in alle deelnemende gemeenten zijn vertegenwoordigd, bepaalt in hoeverre
                      de ingebrachte zienswijzen van de raden worden opgenomen in de definitief
                      vast te stellen jaarrekening, jaarverslag en begroting.
Deelnemers            Alle Limburgse gemeenten, met uitzondering van Mook en Middelaar.
Bestuursstructuur     Gemeenschappelijke Regeling. Er is een algemeen bestuur en een dagelijks
                      bestuur.
                      Het Algemeen Bestuur wordt gevormd door 32 wethouders van de deelne-
                      mende gemeenten (van elke afzonderlijke gemeente is de portefeuillehouder
                      Wmo lid van het AB).
                      Het Dagelijks Bestuur van Omnibuzz wordt gevormd door zeven portefeuille-
                      houders van deelnemende gemeenten (drie portefeuillehouders uit Noord-
                      Limburg en vier uit Zuid-Limburg).
Eigen vermogen begin €       1.483.000
dienstjaar 2019




                                                                                                Deel I - 228 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>3. Omnibuzz

Eigen vermogen einde     € .000 (nog niet bekend)
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          €     2.862.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          € .000 (nog niet bekend)
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019           €      187.000
Financiën                Iedere gemeente betaalt het werkelijke aantal zones die de geïndiceerde
                         inwoners met Omnibuzz reizen.
                         De beheerskosten worden voor 50% afgerekend op basis van het aantal
                         pashouders en voor 50% op basis van het aantal inwoners.

                     De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2019 € 656.283.
Toekomstige verwach- Door de nasleep van de decentralisatie van de AWBZ naar de Wmo is nog
tingen               veel onduidelijk over de organisatie van het vervoer van en naar dagbeste-
                     dingsactiviteiten. Deze decentralisatie kan tot een groeiende vervoersvraag
                     en wellicht ook tot een toename van het aantal klanten bij Omnibuzz leiden.
                     Daarnaast verwacht Omnibuzz dat de veranderingen die gepaard gaan met
                     de decentralisatie leiden tot een heroriëntering op de dienstverlening door de
                     zorginstellingen. Deze heroriëntering brengt de zorg terug naar de wijk/het
                     dorp. Hierdoor vindt een verschuiving plaats in het vervoer waarbij meer klan-
                     ten lokaal vervoerd moeten gaan worden. Dit betekent mogelijk dat de reisaf-
                     standen korter worden, maar tegelijkertijd neemt de spreiding van ritten toe.
                     Het is moeilijk in te schatten wat het effect van deze ontwikkelingen is. Ook
                     andere relevante gebieden binnen het sociale domein, zoals onderwijs en
                     jeugdzorg, zijn volop in ontwikkeling. De gevolgen van deze ontwikkelingen
                     voor het vervoer (van leerlingen, jeugdzorg, sociale werkplaatsen etc.) zijn op
                     voorhand moeilijk in te schatten. De hoofdplanning is dat het leerlingenver-
                     voer met ingang van 2020 begint in te stromen. Een en ander afhankelijk van
                     de looptijd van huidige contracten en specifieke keuzes van gemeenten. Om
                     te sturen op de best passende vervoeroplossing voor de klant en een hogere
                     efficiency in de uitvoering te realiseren, is gekozen voor een model met een
                     scheiding tussen regie (mobiliteitscentrale) en de uitvoering van het vervoer.
                     Dit model heet het regiemodel. Omnibuzz is als publiekrechtelijk orgaan op-
                     gericht om deze visie voor de 32 gemeenten te realiseren. Gezien de om-
                     vang van het einddoel, waarbij sprake is van een integrale mobiliteitscentrale
                     voor al het gemeentelijke doelgroepenvervoer, vindt de uitvoering ervan ge-
                     faseerd plaats.

4. Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen)

Vestigingsplaats         Statutair: Echt
                         Locaties: Maasbracht (afdeling Omgevingsdienst), Echt (afdeling Sociaal
                         Domein en concernstaf), St. Odiliënberg (afdeling Bedrijfsvoering)
Doel                     Het algemene doel van de Gemeenschappelijke Regeling MER (werknaam:
                         Servicecentrum MER) is een adequate uitvoering van diverse taken op het
                         gebied van het omgevingsrecht, sociaal domein en bedrijfsvoering voor de
                         gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen.
Nut                      Binnen het Servicecentrum MER bundelen de drie gemeenten hun afzonder-
                         lijke kwantitatieve en kwalitatieve uitvoeringscapaciteit, wat hen in staat stelt
                         de kwaliteit en klantgerichtheid van de dienstverlening te verbeteren, de
                         kwetsbaarheid te verminderen en continuïteit te borgen en kosten te reduce-
                         ren, zonder daarbij te zeer in te boeten op sturingsmogelijkheden en ‘bestuur-
                         lijke nabijheid’.



                                                                                            Deel I - 229 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre>4. Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen)

Noodzaak              Omgevingsdienst
                      Onderzoeken naar verschillende landelijke (milieu)incidenten en naar de
                      kwaliteit van de uitvoering van het Omgevingsrecht (met name milieuhand-
                      having) hebben geleid tot de introductie van landelijke kwaliteitscriteria, die
                      zijn verankerd in de Wet Vergunning Toezicht Handhaving. Deze kwaliteits-
                      criteria zijn gericht op zowel de kwalitatieve als kwantitatieve capaciteit van de
                      uitvoering van het Omgevingsrecht. Aangezien de MER-gemeenten individu-
                      eel niet konden voldoen aan deze kwaliteitscriteria is ervoor gekozen om in
                      de vorm van een gemeenschappelijke regeling een uitvoeringsorganisatie op
                      te richten die dat wel kan.
                      Sociaal Domein
                      Inspelend op de complexiteit van de drie decentralisaties binnen het Sociaal
                      Domein (Participatiewet, Jeugdwet en Wmo) is er voor gekozen om de uit-
                      voeringstaken op het gebied van zorg, ondersteuning en participatie te bun-
                      delen en onder te brengen binnen het Servicecentrum MER. Dit om daarmee
                      voor cliënten ook integraler, efficiënter en effectiever te kunnen opereren
                      binnen het sociaal domein.
                      Bedrijfsvoering
                      Uitgangspunt is om waar mogelijk via de samenwerking op de bedrijfsvoe-
                      ringstaken financiën, human resource management (HRM), informatie &
                      automatisering (I&A) en digitale informatievoorziening (DIV) voordelen te
                      realiseren op het terrein van kostenbeheersing, kwaliteitsverbetering, klantge-
                      richtheid en kwetsbaarheid/continuïteit. Dit door standaardisatie/uniformering,
                      optimalisatie en synchronisatie van processen en systemen.
Effecten              Algemeen
                      In het Uitvoeringsprogramma worden concrete resultaatafspraken vastge-
                      legd. Over de voortgang van de resultaatafspraken wordt door het Service-
                      centrum MER gerapporteerd aan de opdrachtgevende gemeente. De raad
                      wordt via het jaarverslag hierover geïnformeerd.
                      Omgevingsdienst
                      Naast het feit dat het Servicecentrum op (nagenoeg) alle punten voldoet aan
                      de landelijke kwaliteitscriteria blijkt uit deze rapportages ook een hoge klant-
                      tevredenheid, en een jaarlijkse besparing op de uitvoeringskosten
                      Sociaal Domein
                      De afdeling Sociaal Domein heeft de transitietaken en de dienstverlening aan
                      cliënten geborgd. Vanuit deze basis worden de uitvoeringstaken verder door-
                      ontwikkeld om de komende jaren de beoogde transformatie te realiseren.
                      Bedrijfsvoering
                      De uitvoering van de basale dagelijkse bedrijfsvoeringstaken in de vorm van
                      advisering, service en beheer over Financiën, HRM, I&A en DIV is binnen
                      deze afdeling geborgd voor zowel de drie deelnemende gemeenten als het
                      Servicecentrum MER zelf. Ook deze afdeling moet zich nog doorontwikkelen
                      om een transformatie van taakgericht werken naar integrale dienstverlening
                      te realiseren.
(on)mogelijkheden van De raden van de deelnemende gemeenten kunnen bij het dagelijks bestuur
invloed voor de raad  hun zienswijze over de ontwerpbegroting en begrotingswijzigingen naar vo-
                      ren brengen. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin deze
                      zienswijze is vervat bij de ontwerpbegroting of begrotingswijziging, zoals deze
                      aan het algemeen bestuur wordt aangeboden.
                      Het algemeen en het dagelijks bestuur van het Servicecentrum MER geven
                      aan de raden van de deelnemende gemeenten ongevraagd alle informatie
                      die voor een juiste beoordeling van het door het bestuur gevoerde en te voe-
                      ren beleid nodig is. Het algemeen en het dagelijks bestuur verstrekken aan
                      de raden van de deelnemende gemeenten alle inlichtingen die door een of
                      meer leden van die raden worden verlangd. Een lid van het algemeen be-



                                                                                          Deel I - 230 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>4. Servicecentrum MER (Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen)

                      stuur verschaft aan de raad van zijn gemeente alle inlichtingen die door die
                      raad of door één of meer leden van die raad worden verlangd en wel op de in
                      het reglement van orde voor de vergaderingen van die raad aangegeven
                      wijze. Een lid van het algemeen bestuur is aan de raad van zijn gemeente
                      verantwoording verschuldigd voor het door hem in dat bestuur gevoerde be-
                      leid en wel op de in het reglement van orde voor de vergaderingen van die
                      raad aangegeven wijze.
Deelnemers            De gemeenten Maasgouw, Echt-Susteren en Roerdalen.
Bestuursstructuur     Het Algemeen Bestuur wordt gevormd door de drie colleges van Burgemees-
                      ter en Wethouders. Het Dagelijks Bestuur wordt gevormd door de drie bur-
                      gemeesters. De burgemeester van Maasgouw is voorzitter.
Eigen vermogen begin €        247.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €        208.000
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €     4.270.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €     3.771.000
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        €               -
Financiën             Door overheveling van budgetten uit de begrotingen van de deelnemende
                      gemeenten, beschikt de MER over een eigen begroting. De gemeentelijke
                      bijdrage bedraagt in 2019 € 9.484.000.

5. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW)

Doel                    De Gemeenschappelijke Regeling is getroffen in het belang van een zo
                        doelmatig mogelijke uitvoering van enige wettelijke bepaling of beleids-
                        regel over de heffing en invordering van:
                        a. Gemeentelijke belastingen, inclusief activiteiten binnen de Wet waar-
                           dering onroerende zaken, zoals dit door de deelnemende gemeenten
                           na bereikte overeenstemming daarover met het algemeen bestuur
                           expliciet is bepaald.
                        b. Waterschapsbelastingen en – als hiervan afgeleid belang – de werk-
                           zaamheden van de administratie van gegevens voor bestuursverkie-
                           zingen in het beheersgebied van de deelnemers.
                        De BsGW optimaliseert het maatschappelijk rendement door de volgen-
                        de doelstellingen:
                        1. Minimaliseren van de uitvoeringskosten;
                        2. Optimaliseren van de belastingopbrengsten;
                        3. Beperken en spreiden van de risico’s in de bedrijfsvoering en
                        4. Optimaliseren van de kwaliteit van haar dienstverlening aan de inwo-
                           ner en haar deelnemers.
                        BsGW is een zelfstandig samenwerkingsverband voor de heffing en
                        inning van gemeentelijke en waterschapbelastingen en voor uitvoering
                        van de wet WOZ. 30 van de 33 Limburgse gemeenten en het Water-
                        schap Limburg werken samen in BsGW. Vanaf 2019 zijn dit 28 gemeen-
                        ten vanwege de vorming van de gemeente Beekdaelen. Deze samen-
                        werking betekent dat de uitvoeringstaken van de waterschap-
                        belastingen, de gemeentelijke belastingtaken en de administratieve ta-
                        ken van de Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ), worden ver-
                        zorgd door BsGW.
Nut                     De verzelfstandiging heeft als doelstelling een zo groot mogelijk maat-
                        schappelijk rendement te halen uit samenwerking tussen lokale overhe-



                                                                                     Deel I - 231 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>5. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW)

                      den op het gebied van belastingheffing en - inning.
Noodzaak              Wettelijk of op een andere manier was er geen noodzaak om toe te tre-
                      den tot BsGW. Ook zelfstandig konden de taken uitgevoerd worden.
Effecten              Het onderbrengen van genoemde werkzaamheden bij BsGW heeft ge-
                      leid tot aanzienlijke structurele financiële voordelen. Zie hiervoor het
                      raadsvoorstel met de zienswijze over de jaarlijkse begroting van BsGW.
(on)mogelijkheden van De raad mag jaarlijks zijn zienswijze uitspreken over de conceptbegroting van
invloed voor de raad  BsGW. Daarnaast formuleert de raad zelf zijn beleid over de heffingen door
                      deze jaarlijks vast te stellen. BsGW voert dit beleid dan uit.
Vestigingsplaats      Roermond
Deelnemers            Waterschap Limburg, alle Limburgse gemeenten behalve Horst aan de
                      Maas, Venray en Mook en Middelaar.
Bestuursstructuur     Openbaar lichaam, ingesteld bij gemeenschappelijke regeling (opgericht per
                      1 april 2011). Het bestuur van de regeling bestaat uit:
                      a. Het algemeen bestuur;
                      b. Het dagelijks bestuur;
                      c. De voorzitter.
                      Algemeen Bestuur: Het belangrijkste orgaan van BsGW is het algemeen
                      bestuur. De raad van iedere deelnemende gemeente respectievelijk het al-
                      gemeen bestuur van ieder deelnemend waterschap wijst één lid van het al-
                      gemeen bestuur aan. In 2019 zijn er 28 deelnemende gemeenten en één
                      waterschap. De vergaderingen van het bestuur zijn openbaar.
                      Dagelijks bestuur: Het dagelijks bestuur bestaat minimaal uit drie en maxi-
                      maal uit zeven leden uit het algemeen bestuur, te benoemen door het alge-
                      meen bestuur. Per deelnemer kan niet meer dan één lid van het dagelijks
                      bestuur worden aangewezen. Tot de bevoegdheden van het dagelijks be-
                      stuur behoort onder meer het voorbereiden van besluiten van het algemeen
                      bestuur.
                      Voorzitter: De voorzitter wordt aangewezen door het algemeen bestuur. De
                      voorzitter is onder meer belast met de leiding van de vergaderingen van het
                      algemeen bestuur en het dagelijks bestuur. Hij tekent de stukken die van het
                      bestuur en van het dagelijks bestuur uitgaan. De voorzitter vertegenwoordigt
                      BsGW in en buiten rechte.
                      Namens de gemeente Echt-Susteren maakt wethouder Frische deel uit van
                      het algemeen en het dagelijks bestuur.
Financiën             De netto exploitatiekosten worden gedragen door de deelnemers. Om deze
                      kosten over de deelnemers te verdelen, maakt BsGW gebruik van een me-
                      thodiek waarbij de kosten worden toegerekend aan producten van dienstver-
                      lening. De verdeelsleutels voor de kosten zijn gebaseerd op de productieom-
                      vang van de deelnemers. De bijdrage van de gemeente voor 2019 bedraagt
                      € 359.000. Daarnaast is in 2019 eenmalig een bedrag van € 96.000 betaald
                      voor de transitie waarderen naar gebruiksoppervlak en eenmalig een bedrag
                      van € 30.800 voor de aanvulling van het weerstandsvermogen.
Eigen vermogen begin €         268.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €         607.000
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €     5.859.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €     6.751.000
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        €         13.000 positief
Risico                De bedrijfsvoeringsrisico’s van de Gemeenschappelijke Regeling komen
                      voor rekening van BsGW. Daarnaast zijn er risico’s die voor rekening
                      komen van de deelnemers, onder meer risico’s over de eigen belasting-


                                                                                      Deel I - 232 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>5. Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschappen (BsGW)

                      opbrengsten. BsGW heeft een risicoanalyse uitgevoerd op haar bedrijfs-
                      voeringsrisico’s. Voor elk van de risico’s is de kans dat het zich voordoet
                      realistisch ingeschat en de gevolgen benoemd met daarbij de omvang
                      van de financiële impact.
                      Volgens de begin 2018 uitgevoerde risicoanalyse voor de begroting
                      2019 en meerjarenraming 2019-2023 is het weerstandsvermogen vast-
                      gesteld op € 593.000. In 2019 is een positief resultaat behaald van
                      € 13.000. Het weerstandsvermogen van BsGW per 31 december 2019
                      bedraagt € 607.000.
Financiën             De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2019 € 359.000.

6. Reinigingsdienst Maasland

Statutaire naam       Reinigingsdienst Maasland
Rechtsvorm            Gemeenschappelijke regeling
Deelnemers            RD Maasland verzorgt de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval in
                      de gemeenten Maasgouw, Roerdalen en Leudal. De gemeente Echt-
                      Susteren participeert in de GR voor het onderdeel milieuparken. De gemeen-
                      te Peel en Maas is per 1 januari 2018 uit de gemeenschappelijke regeling
                      getreden. De juridische afwikkeling hiervan heeft begin 2019 plaatsgevonden.
Vestigingsplaats      Haelen (gemeente Leudal)
Doel                  RD Maasland is een regionaal afval inzamelbedrijf dat op 14 januari 1963 is
                      opgericht door de voormalige gemeenten Heel, Horn en Beegden. Vervol-
                      gens is, na diverse herindelingen en uitbreiding van de samenwerkingsrege-
                      ling het huidige werkgebied ontstaan. De deelnemende gemeenten zijn naast
                      eigenaar ook de belangrijkste opdrachtgevers van RD Maasland. Echt-
                      Susteren is per 1 januari 2014 toegetreden tot de Gemeenschappelijke Re-
                      geling voor het onderdeel milieupark. Daarnaast voert RD Maasland diensten
                      uit in opdracht van particulieren en bedrijven.

                      RD Maasland wil zich met haar activiteiten onderscheiden van andere op de
                      markt opererende afvalinzamelingbedrijven door:
                           op maatschappelijk verantwoorde (MVO) en doelmatige wijze zorg te
                               dragen voor een duurzame verwijdering en nuttige toepassing van
                               huishoudelijke en bedrijfsafvalstoffen;
                           een verbreding van het takenpakket op het gebied van beheer en
                               onderhoud van de openbare ruimte;
                           actief en soepel in te spelen op nieuwe vragen vanuit de lokale over-
                               heid op het gebied van arbeidsparticipatie;
                           de uitvoering van de taken te realiseren tegen de laagst mogelijke
                               kosten;
                           bij te dragen aan educatie en voorlichting op scholen;
                           samen te werken met aan gemeenten verbonden partijen, waaron-
                               der SW-bedrijven;
                           voor de inwoners van haar verzorgingsgebied herkenbaar te zijn als
                               een bedrijf dat zich inzet voor een schone leefomgeving en een hoge
                               klanttevredenheid.
Nut                   Uitvoering van artikel 10.22 van de Wet milieubeheer.
                      Echt-Susteren neemt alléén deel aan de milieuparken voor de inzameling
                      van het grof huishoudelijk afval. De inwoners kunnen het grof huishoudelijk
                      afval aanleveren bij de milieuparken in Maasbracht, Montfort en Roggel.
                      Echt-Susteren hoeft daardoor geen eigen milieupark te exploiteren en maakt
                      op deze wijze gebruik van op korte afstand gelegen bestaande voorzienin-



                                                                                     Deel I - 233 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>6. Reinigingsdienst Maasland

                      gen.
                      Als lid van de GR kan Echt-Susteren in de toekomst mogelijk ook gebruik
                      maken van andere diensten van RD Maasland.
Noodzaak              Door gebruik te maken van de bestaande milieuparken van RD Maasland is
                      de noodzaak verbonden om deel te nemen aan de bestaande entiteit; de GR
                      RD Maasland.
                      Alternatieven voor de milieuparken zijn mogelijk, maar dan moet Echt-
                      Susteren uit de GR treden. Een onderzoek in 2015 heeft uitgewezen dat de
                      uittreedkosten (€ 420.000 - € 650.000) een belemmering zijn voor een alter-
                      natief milieupark.
Effecten              Er zijn slechts enkele meldingen over het gebruik van de milieuparken en de
                      dienstverlening aan onze inwoners. De dienstverlening is dan ook op een
                      schaal van 1 tot en met 10 te kwalificeren met het cijfer 8.
                      De bijdrage Echt-Susteren bedraagt in 2019 € 290.576 en de kosten per
                      aansluiting bedragen € 34,80. Er worden 8.350 aansluitingen toegerekend
                      aan RD Maasland. De uiteindelijke kosten worden bepaald door de vaste en
                      variabele kosten. De variabele kosten zijn afhankelijk van de hoeveelheid en
                      soort grof afval dat jaarlijks wordt aangeleverd en van de poorttarieven.
(on)mogelijkheden van In de Gemeenschappelijke Regeling zijn op basis van artikel 4, lid 5, de bij-
invloed voor de raad  zondere afspraken met Echt-Susteren couleur locale, in een aanhangsel
                      opgenomen.
                          Het bestuur van de GR krijgt voor de uitvoering van haar taken de be-
                           voegdheden van (beleids)uitvoerende aard.
                          De raad kan uit hun midden of uit het college van burgemeester en wet-
                           houders één lid aanwijzen als vertegenwoordiger in het algemeen be-
                           stuur.
                          De externe inlichtingen – en verantwoordingsverplichtingen van het al-
                           gemeen bestuur zijn in artikel 15 van de GR opgenomen.
                          De raad kan een zienswijze op de begroting van de GR uitbrengen en
                           het algemeen bestuur van de GR moet hier bij de vaststelling rekening
                           mee houden.
                          De raden van de deelnemende gemeenten gaan over toetreding, uittre-
                           ding, wijziging en opheffing van de GR.
Bestuurlijk belang    Het algemeen bestuur van de Gemeenschappelijke Regeling RD Maasland
                      wordt gevormd door de vertegenwoordigers uit de colleges van de deelne-
                      mende gemeenten. Het dagelijks bestuur wordt gevormd door drie wethou-
                      ders uit de deelnemende gemeenten. Wethouder L.A.L. Lalieu van de ge-
                      meente Maasgouw is voorzitter. Wethouder Ruijten is lid van het Algemeen
                      Bestuur
Eigen vermogen begin €       1.809.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde (nog niet bekend)
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €      7.424.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       (nog niet bekend)
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        € 404.885 negatief
Financiën             De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2019 € 306.000.




                                                                                       Deel I - 234 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>7. Antidiscriminatievoorziening Limburg (ADV Limburg)

Vestigingsplaats      Maastricht
Doel                  Het doel van deze regeling is het oprichten en het in stand houden van een
                      Anti Discriminatie Voorziening Limburg met de volgende taken:
                           klachtmelding en klachtbehandeling;
                           registratie, monitoring en (beleids)advisering
                           voorlichting en preventie
Nut                   Het belang van gelijke behandeling benadrukken door aan te geven dat res-
                      pect, tolerantie en het bestrijden van discriminatie essentieel zijn om de sa-
                      menhang in onze maatschappij te behouden. Om deze wettelijke taak effici-
                      ent te kunnen organiseren op schaal van Limburg is in 2009 een gemeen-
                      schappelijke regeling aangegaan tussen alle Limburgse gemeenten.
Noodzaak              Artikel 1 van de Wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen: Het colle-
                      ge van burgemeester en wethouders biedt de ingezetenen toegang tot een
                      antidiscriminatievoorziening.
Effecten              ADV Limburg neemt alle discriminatieklachten in behandeling en onderzoekt
                      bij elke melding of er een vermoeden van discriminatie is. Het kan namelijk
                      voorkomen dat iemand zich gediscrimineerd voelt maar dat er onvoldoende
                      feiten zijn om hier verder gevolg aan te geven. Bij een vermoeden van dis-
                      criminatie is de verdere behandeling afhankelijk van onder meer de aard van
                      de melding en de juridische mogelijkheden. ADV Limburg bemiddeld, onder-
                      steund aangifte bij de politie of bij het nemen van andere stappen. Alle mel-
                      dingen die bij ADV Limburg binnenkomen, worden geregistreerd in een lan-
                      delijk registratiesysteem. Eénmaal per jaar ontvangen de aangesloten Lim-
                      burgse gemeenten een geanonimiseerde rapportage van meldingen van
                      discriminatie. Daarnaast worden de (geanonimiseerde) meldingen uit Lim-
                      burg, verwerkt in een landelijke rapportage. Op basis van die rapportages
                      worden conclusies getrokken en beleidsvoornemens geformuleerd, door
                      zowel ADV Limburg als de betreffende overheden.
(on)mogelijkheden van Deze gemeenschappelijke regeling is tussen de colleges van de van de ge-
invloed voor de raad  meenten in Limburg aangegaan. In 2009 bleek dat de enige manier waarop
                      alle bevoegdheden en verantwoordelijkheden tussen de centrumgemeenten
                      en de deelnemende gemeenten adequaat kunnen regelen een gemeen-
                      schappelijke regeling is. Deze gemeenschappelijke regeling is een beperkte
                      vorm daarvan. Dat wil zeggen dat deze regeling alleen de relatie omschrijft
                      tussen de gemeenten onderling met de centrumgemeente. Het betreft name-
                      lijk het mandateren van de centrumgemeente om namens de deelnemende
                      gemeenten als subsidieverstrekker en daarbij behorende werkzaamheden en
                      bevoegdheden namens alle gemeenten uit te oefenen. De raad heeft in
                      2009, op grond van artikel 1, tweede lid van de WGR, toestemming verleend
                      om de gemeenschappelijke regeling aan te gaan.
Deelnemers            De gemeenten van de provincie Limburg, waarbij Maastricht optreedt als
                      centrumgemeente voor de regio Zuid-Limburg en de gemeente Roermond
                      optreedt als centrumgemeente voor de regio Noord- en Midden-Limburg.
Bestuursstructuur     De bevoegdheden van de colleges van de deelnemende gemeenten zijn
                      overgedragen aan de colleges van de centrumgemeenten. Voor de gemeen-
                      te Echt-Susteren daarom de gemeente Roermond.
Eigen vermogen begin n.v.t.
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde n.v.t.
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       n.v.t.
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       n.v.t.
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        n.v.t.


                                                                                       Deel I - 235 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>7. Antidiscriminatievoorziening Limburg (ADV Limburg)

Financiën                De deelnemende gemeenten betalen jaarlijks een bedrag per inwoner aan de
                         centrumgemeenten op basis van facturering. De gemeente betaalt een be-
                         drag per inwoner van € 0,40. De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2019
                         € 13.494

8.                                 Openbaar Lichaam Duits–Nederlands Grenspark Maas–
     Swalm-Nette

Vestigingsplaats      Roermond
Doel, Nut en Noodzaak Het openbaar lichaam is in 2002 opgericht om de grensoverschrijdende sa-
                      menwerking in het Grenspark tussen de Nederlandse en Duitse partners te
                      bevorderen. De doelstelling is voornamelijk gericht op de ontwikkeling van
                      natuur en landschap , recreatie en toerisme, milieueducatie en voorlichting in
                      het grensgebied. Het doel is te komen tot een Grenspark met een eigen iden-
                      titeit die gebaseerd is op de verscheidenheid van natuur en landschap en het
                      karakter van de mensen die hier wonen en werken en voor de bezoekers van
                      buiten de regio een belangrijke attractie vormt.
                      Het openbaar lichaam heeft de taak de grensoverschrijdende samenwerking
                      van de deelnemers aan het openbaar lichaam te bevorderen, te ondersteu-
                      nen en te coördineren. Het openbaar lichaam voert binnen deze taak pro-
                      jecten uit. Zij vraagt aan, ontvangt en beheert financiële middelen van derden,
                      waaronder Europese en nationale. Het grenspark werkt daarbij nauw samen
                      met de deelnemers en overige partners. Het grenspark levert een grensover-
                      schrijdende bijdrage aan de regionale ontwikkelingen en de bekendheid van
                      de grensregio vanuit toeristisch-recreatief oogpunt.
Effecten              Voor de bevordering van recreatie en toerisme geeft de internetsite van het
                      Grenspark naast de algemene informatie over de samenwerking ook steeds
                      actuele informatie over evenementen/excursies m.b.t. natuur en landschap
                      en cultuurhistorie Van 2016 tot en met 2018 werken de gemeente gezamen-
                      lijk aan het project Cultuurgeschiedenis Digitaal. Het project wordt vanwege
                      het INTERREG V-A programma Deutschland-Nederland uitgevoerd. Het
                      project wordt gefinancierd door de Europese Unie, de provincie Limburg en
                      het Ministerie WEIMH van het Land Nordrhein-Westfalen. Voor het project is
                      eind 2015 een Europese subsidie (INTERREG V-A) van € 1.250.000 be-
                      schikt. Het betreft 50% van de totale projectkosten. Het gemeentelijk aandeel
                      in de financiering bedraagt € 22.000. De inhoud van het project Cultuurge-
                      schiedenis Digitaal voorziet in hoofdlijnen in:
                           presentatie van de cultuurgeschiedenis en cultuurhistorische plaatsen
                            met moderne media
                           kwaliteitsimpuls voor cultuurhistorische elementen
                           marketing en communicatie
                           natuur theater
(on)mogelijkheden van Met het indienen van de algemene financiële en beleidsmatige kaders vóór
invloed voor de raad  15 april aan de raad is een belangrijke stap gezet om de zienswijzeprocedure
                      van de raad binnen de gestelde termijnen te doorlopen. Daarnaast is de ter-
                      mijn voor het geven van een zienswijze op de ontwerpbegroting door de ra-
                      den van de deelnemende gemeenten verlengd van zes weken naar acht
                      weken.
Deelnemers            Tot het Grenspark behoren het Duitse Naturpark Schwalm-Nette en de Ne-
                      derlandse gemeenten Beesel, Leudal, Echt-Susteren, Roerdalen, Roermond
                      en Venlo.
Bestuursstructuur     Het Duits-Nederlands Grenspark Maas-Swalm-Nette is opgericht als Open-
                      baar Lichaam naar Nederlands recht (gebaseerd op de Wet Gemeenschap-
                      pelijke Regelingen) met standplaats Roermond.



                                                                                        Deel I - 236 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 239 ======================================================================

<pre>8.                                Openbaar Lichaam Duits–Nederlands Grenspark Maas–
     Swalm-Nette

Eigen vermogen begin    €    47.975
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde    €    48.052
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen         € 211.423
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen         € 143.912
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019          € 76
Financiën               De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2019 € 3.747.

9. Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD)

Vestigingsplaats      Roermond
Doel, nut, noodzaak   De gemeenschappelijke regeling Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord
                      is per 1 januari 2018 van kracht.
                      Het doel van deze regeling was en is om samen met de deelnemers:
                      1. de kwaliteit van dienstverlening aan inwoners, bedrijven en belangheb-
                           benden te verbeteren bij de uitvoering van VTH-taken en
                      2. de kwaliteit, veiligheid en gezondheid van de leefomgeving te verbeteren.
(on)mogelijkheden van Met het indienen van de algemene financiële en beleidsmatige kaders vóór
invloed voor de raad  15 april aan de raad is een belangrijke stap gezet om de zienswijzeprocedure
                      van de raad binnen de gestelde termijnen te doorlopen. Daarnaast is de ter-
                      mijn voor het geven van een zienswijze op de ontwerpbegroting door de ra-
                      den van de deelnemende gemeenten verlengd van zes weken naar acht
                      weken.
Deelnemers            De gemeenten Mook en Middelaar, Gennep, Bergen, Horst aan de Maas,
                      Venray, Maasgouw, Echt-Susteren, Roerdalen, Leudal, Weert, Nederweert,
                      Roermond, Beesel, Peel en Maas, Venlo en de provincie Limburg.
Bestuursstructuur     Het bestuur van de RUD Limburg Noord bestaat uit een Algemeen en een
                      Dagelijks Bestuur.

                        Algemeen Bestuur
                        Het Algemeen Bestuur bestond in 2018 uit 16 leden, waaronder de voorzitter.
                        De colleges van burgemeester en wethouders van de deelnemende ge-
                        meenten en Gedeputeerde Staten van de provincie hebben uit hun midden
                        elk één lid en één plaatsvervangend lid aangewezen.

                        Dagelijks Bestuur
                        Het Dagelijks Bestuur is door en uit het Algemeen Bestuur gekozen. In de
                        periode tot aan de verkiezingen bestond het Dagelijks Bestuur uit drie leden
                        en twee plaatsvervangende leden. Na de gemeentelijke verkiezingen is op 14
                        juni 2018 een nieuw DB gevormd, bestaande uit drie leden en één plaatsver-
                        vangend lid.

                     De voorzitter
                     De voorzitter van de RUD Limburg Noord is mevrouw Carla Brugman, wet-
                     houder van de gemeente Venray.
Eigen vermogen begin € 334.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 334.000
dienstjaar 2019




                                                                                       Deel I - 237 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 239 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 240 ======================================================================

<pre>9. Regionale Uitvoeringsdienst Limburg-Noord (RUD)

Vreemd vermogen         € 1.372.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen         € 1.658.000
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019          €        0
Financiën               De gemeentelijke bijdrage bedraagt in 2019 € 84.208




                                                                              Deel I - 238 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 240 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 241 ======================================================================

<pre>Stichtingen/verenigingen
1. Vereniging Afvalsamenwerking Limburg (ASL), voorheen NV AVL Sturing

Doel                    De statutaire taak is het behartigen van de belangen van de Limburgse
                        gemeenten ¹) bij het verwerken van het huishoudelijk afval en gft. Tot de
                        taken behoort ook advisering aan de gemeenten en het deelnemen aan
                        netwerken.
                        Adres: postbus 950, 6000 AZ Weert

                      ¹) behalve Mook-Middelaar dat is aangesloten bij Afvalverwerking Regio
                      Nijmegen
Deelnemers            Alle Limburgse gemeenten m.u.v. Mook-Middelaar
Bestuursstructuur     De vereniging heeft een driehoofdig dagelijks en een acht leden tellend
                      algemeen bestuur. Het bestuur wordt ondersteund door een klein amb-
                      telijk werkapparaat dat wordt betaald vanuit de contributie die de leden
                      opbrengen. Dit apparaat werkt samen met een netwerk van deskundige
                      ambtenaren uit diverse regio's in de provincie.
Eigen vermogen begin Niet bekend
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde Niet bekend
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       Niet bekend
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       Niet bekend
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        Niet bekend
Financiën             De deelnemende gemeenten betalen jaarlijks € 0,10 contributie per inwoner.
                      De gemeentelijke bijdrage over 2019 bedraagt € 3.175.

2. VVV Zuid-Limburg

Doel                    VVV Zuid-Limburg is een zogenaamde ‘intermediaire’ organisatie die als
                        ondernemingsmissie heeft: ‘Het bevorderen van het toerisme en recrea-
                        tie in en náár Zuid-Limburg’.
                        VVV Zuid-Limburg is lid van de landelijke koepel VVV Nederland en uit
                        dien hoofde ook verplicht om aan alle kwaliteitseisen die aan VVV's
                        worden gesteld te voldoen. VVV Zuid-Limburg realiseert haar onderne-
                        mingsmissie door actief te zijn op de volgende taakvelden:
                         Informatieverzameling en -verstrekking
                         Reservering en bemiddeling
                         Productontwikkeling
                         Marktbewerking/promotie
                         Begeleiden van toeristisch/recreatieve projecten
                         (Mede) organiseren en coördineren van evenementen
Rechtsvorm              VVV Zuid-Limburg is een stichting zónder winstoogmerk.
Deelnemers              VVV Zuid-Limburg heeft twee belangrijke ‘doelgroepen’ waarvoor zij
                        diensten verleent en die deze organisatie onder andere financieren: de
                        Zuid-Limburgse gemeenten én de Midden-Limburgse gemeente Echt-
                        Susteren en de ondernemers.
Bestuursstructuur       De gemeenten en ondernemers zijn representatief vertegenwoordigd bin-
                        nen het bestuur van VVV Zuid-Limburg en in die zin dus ook continu vin-
                        ger aan de pols houden over de ontwikkeling en de activiteiten van de
                        organisatie. Op dit moment telt het VVV bestuur 13 leden, waarvan zes
                        afgevaardigden via de gemeenten/regio’s, een neutrale voorzitter, een
                        neutrale financiële inhoudsdeskundige en vijf afgevaardigden vanuit on-
                        dernemers (groeperingen).



                                                                                    Deel I - 239 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 241 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 242 ======================================================================

<pre>2. VVV Zuid-Limburg

                      Burgemeester Hessels maakt deel uit van het bestuur. Hij vertegenwoor-
                      digt in het VVV-bestuur de regio Midden-Limburg (waarvan alleen de ge-
                      meente Echt-Susteren aangesloten is bij de VVV Zuid-Limburg).
Eigen vermogen begin € 520.783
dienstjaar 2018
Eigen vermogen begin € 540.301
dienstjaar 2019       het VVV werkt met een gebroken boekjaar. De cijfers worden bepaald per 31
                      maart van het dienstjaar. De jaarrekening 2018 is in september 2019 vastge-
                      steld. De gepresenteerde cijfers zijn uit de jaarrekening 2018
Vreemd vermogen       € 1.353.628
begin dienstjaar 2018
Vreemd vermogen       € 1.259.506
begin dienstjaar 2019
Resultaat 2018        €      19.518
Financiën             In 2019 betaalde de gemeente een bijdrage van € 72.579.

                        De gemeentelijke bijdrage aan het VVV Zuid-Limburg wordt voor de jaren
                        2018 t/m 2020 geraamd op resp. € 67.220, € 72.579 en € 78.126
                        De bijdrage verschuldigd aan de VVV is gekoppeld aan de toeristische be-
                        stedingen binnen de gemeente. Deze zijn in de periode 2007-2014 gestegen
                        van ruim € 19 miljoen naar ruim € 40 miljoen- per jaar. Als gevolg daarvan
                        wordt de VVV-bijdrage trapsgewijs verhoogd van ruim € 62.000 (2017) naar
                        ruim € 78.000 euro (2020).




                                                                                     Deel I - 240 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 242 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 243 ======================================================================

<pre>Coöperaties/vennootschappen
1. Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg B.V.

Doel                     Ontwikkelingsmaatschappij Midden-Limburg heeft als doelen:
                          Het ontwikkelen, beheren en revitaliseren van bedrijfsterreinen in de regio
                          Het fungeren als intermediair tussen bedrijfsleven en overheidsorganisa-
                            ties
                          Het uitvoeren van structuurversterkende projecten in de regio
Deelnemers               Aandeelhoudende gemeenten: 5
                         Aantal aandelen: 3.700
                         Echt-Susteren (725 aandelen), Leudal (799), Maasgouw (533 aandelen),
                         Roerdalen (463 aandelen), Roermond (1.080 aandelen).
Bestuursstructuur        OML BV is een onafhankelijke overheidsorganisatie met een eigen directie.
                         De raad van commissarissen vormt het toezichthoudend orgaan op de OML
                         BV. Het is de bedoeling dat de raad van commissarissen toezicht houdt op
                         het beleid en de algemene gang van zaken binnen de vennootschap. De
                         Raad van Commissarissen moet ten allen tijde in het belang van het bedrijf
                         handelen.
                         De Algemene Vergadering van Aandeelhouders (de deelnemende gemeen-
                         ten) vormt het hoogste orgaan van de vennootschap.
Financiën                Echt-Susteren bezit 725 aandelen van € 3.722 = € 2.697.348

Eigen vermogen begin     € 16.951.610
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde     € 16.860.168
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          € 11.544.298
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          € 12.039.244
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019           € 91.442 negatief
Risico                   De deelnemende gemeenten staan samen garant voor een tweetal leningen.
                         De ene lening is verstrekt door de BNG en de andere lening is als achterge-
                         stelde lening verstrekt door de provincie. Voor verdere toelichting wordt ver-
                         wezen naar de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

2. C.V. Inkoopcentrum Zuid

Doel                 Per 5 juli 2013 is deze Stichting omgevormd tot het Inkoopcentrum Zuid, zijn-
                     de een Coöperatieve Vereniging met uitgesloten aansprakelijkheid.
                     Het doel van het Inkoopcentrum Zuid bestaat uit twee pijlers.
                     De eerste pijler is de basisdienstverlening die bestaat uit diensten die direct
                     voor alle deelnemers beschikbaar is i.c. de aanbieding van raamcontracten,
                     de netwerkfunctie en de digitale helpdesk.
                     De tweede pijler betreft het in opdracht van de deelnemers verrichten van
                     aanbestedingen, contractmanagement, advisering, het maken van een digita-
                     le inkooptoolkit op maat en het invullen van (tijdelijke) inkoopfuncties.
Deelnemers           Alle 15 Noord- en Midden Limburgse gemeenten, WML, ICT-NML, SC MER
                     en VRLN.
Bestuursstructuur    De coöperatieve vennootschap Inkoopcentrum Zuid kent een Algemene Le-
                     denvergadering die bestaat uit door de deelnemers aan te wijzen leden (één
                     per deelnemer) en een uit en door de leden van Algemene Ledenvergadering
                     gekozen Bestuur.
Eigen vermogen begin € 321.205
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 349.692 (nog niet vastgesteld)



                                                                                          Deel I - 241 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 243 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 244 ======================================================================

<pre>2. C.V. Inkoopcentrum Zuid

dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          n.v.t.
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          n.v.t.
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019           € 28.487 (nog niet vastgesteld)
Financiën                De lidmaatschapsbijdrage bedraagt € 7.500 per jaar, exclusief vergoedingen
                         bij afname van diensten door de raamcontracten en kosten van rechtstreekse
                         opdrachten. Al naar gelang de prestaties van deze C.V. ontvangt de gemeen-
                         te ook geld.

                         De begroting wordt eerst in oktober / november voorafgaand aan het begro-
                         tingsjaar vastgesteld.
Bijdrage 2019 Echt-      € 7.531,50 (€ 7.500 bijdrage, plus 2/21e deel niet compensabele BTW)
Susteren

3. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Doel                  BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maat-
                      schappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de
                      kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de inwoner. Toelichting: het
                      eigenaarschap van gemeenten, provincies en de staat, en het door de statu-
                      ten beperkte werkterrein van de bank, bieden financiers het vertrouwen dat
                      het risico van kredietverlening aan dit instituut zeer beperkt is. BNG Bank
                      bundelt de uiteenlopende vraag van klanten tot een beroep op de financiële
                      markten dat aansluit op de behoefte van beleggers wat betreft volume, liquidi-
                      teit en looptijd. Door de combinatie van beide elementen heeft de bank een
                      uitstekende toegang tot financieringsmiddelen tegen zeer scherpe prijzen, die
                      weer worden doorgegeven aan decentrale overheden en aan instellingen
                      voor het maatschappelijk belang. Dat leidt voor de inwoner uiteindelijk tot
                      lagere kosten voor tal van voorzieningen.
Deelnemers            Zie onder doel.
Bestuursstructuur     Naamloze Vennootschap
Vestigingsplaats      Den Haag
Eigen vermogen begin € 4.991 miljoen
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 4.887 miljoen
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       € 132.518 miljoen
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       € 144.802 miljoen
einde dienstjaar 2019
Achtergestelde schul- € 32 miljoen
den begin dienstjaar
2019
Achtergestelde schul- € 33 miljoen
den einde dienstjaar
2019
Resultaat 2019        Over 2019 realiseerde BNG Bank een nettowinst na belastingen van € 163
                      miljoen (2018: € 337 miljoen).
Financiën             De gemeente Echt-Susteren bezit in totaal 21.411 aandelen met een ba-
                      lanswaarde van € 48.579, wat neerkomt op een zeer beperkt belang. Ieder
                      jaar wordt door de bank dividend uitgekeerd.
                      In 2019 werd over het jaar 2018 een bedrag ad € 61.000 aan dividend uitge-



                                                                                       Deel I - 242 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 244 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 245 ======================================================================

<pre>3. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

                     keerd.
Toekomstige verwach- Gezien de onvoorspelbare bewegingen op de financiële markten vindt de
tingen               bank het niet verantwoord een uitspraak te doen over de verwachte netto-
                     winst 2020. De lage langlopende rente zal een drukkend effect hebben op de
                     ontwikkeling van het renteresultaat.
Risico               Het bedrag dat de bank jaarlijks aan dividend uitkeert is afhankelijk van de
                     winst die de bank in enig jaar behaald. Bij een lage of geen winst, wordt ook
                     geen dividend uitgekeerd.

4. N.V. Waterleidingmaatschappij Limburg (WML)

Doel                  1. De vennootschap heeft ten doel te voorzien in de behoefte aan leidingwa-
                          ter, voor drinkwater en andere doeleinden en daarmee samenhangende
                          diensten.
                      2. De vennootschap probeert het doel te bereiken door het winnen, het zui-
                          veren, het opslaan, het inkopen, het transporteren, het distribueren en het
                          leveren van water, en het verrichten van diensten op genoemde terreinen.
Deelnemers            De provincie Limburg en de Limburgse gemeenten.
Bestuursstructuur     Aandeelhouders zijn de provincie Limburg en in Limburg gelegen gemeen-
                      ten. De gemeente Echt-Susteren is niet vertegenwoordigd in de raad van
                      commissarissen, die 5 leden telt.
Vestigingsplaats      Maastricht
Eigen vermogen begin € 209.386.000
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €.000 (nog niet bekend)
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €       2.423.000
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €.000 (nog niet bekend)
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        2018 € 6.235.000 (2019 nog niet bekend.
Financiën             De gemeente Echt-Susteren bezit in totaal 12 aandelen van € 4.538 nomi-
                      naal per stuk met een balanswaarde van € 54.454, wat neerkomt op een zeer
                      beperkt belang.
Toekomstige verwach- WML buigt zich eens in de vier jaar over haar Missie, Visie en Doelstellingen.
tingen                Dat is ook gebeurd in 2018. In het MVD 2019-2023, getiteld ‘Samen werken
                      aan een robuust en duurzaam WML’, laat WML zien waar het bedrijf voor
                      staat en wat de komende jaren bij het water maken extra aandacht krijgt. Drie
                      speerpunten staan centraal: Robuust, Samen en Duurzaam.
                       Robuust staat voor de wens het aanpassingsvermogen van onze solide
                          bedrijfsvoering en organisatie te vergroten. Ook gaan we ons nog meer in-
                          spannen om de kwaliteit van onze drinkwaterbronnen te beschermen.
                       Samen verwijst naar de overtuiging van WML dat samenwerking noodza-
                          kelijk is om aan veranderende klantwensen te voldoen en een optimaal
                          functionerende waterketen te realiseren.
                       Duurzaam slaat op de ontwikkeling van WML van een Operationeel Excel-
                          lent naar een Maatschappelijk Excellent bedrijf. WML verankert duurzaam
                          denken en doen in haar werkprocessen en vergroot haar maatschappelij-
                          ke impact.
Risico                WML kent een aantal financiële risico’s die voortvloeien uit haar normale
                      bedrijfsuitoefening. Het beleid van WML is erop gericht de
                      negatieve gevolgen van onvoorziene omstandigheden uit de financiële
                      risico’s te mitigeren.




                                                                                        Deel I - 243 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 245 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 246 ======================================================================

<pre>5. Herontwikkeling Bocage

Doel                  In het plangebied Bocage is een oude printplatenfabriek gesaneerd en een
                      nieuw woningbouwgebied ontwikkeld voor ca. 215 -230 woningen. Het plan
                      moet zich onderscheiden van andere plannen om de concurrentie met ande-
                      re plannen in de regio te kunnen doorstaan. Daarom wordt ingezet op een
                      plan met kwalitatief hoogwaardige woningbouw.
                      De ontwikkeling van dit plan gebeurt in samenwerking met Hurks Vastgoed-
                      ontwikkeling Eindhoven (onderdeel van de Hurks groep).
                      De concrete afspraken over deze samenwerking zijn uitgewerkt in de op 29
                      maart 2012 gesloten "Samenwerkings-overeenkomst Bocage in Echt". Het
                      project wordt voor wat betreft de grondexploitatie door partijen uitgevoerd
                      voor gezamenlijke rekening en risico in de vorm van een CV/BV structuur.
Deelnemers            Gemeente Echt-Susteren, Hurks Vastgoedontwikkeling Eindhoven B.V. en
                      Hurks participatie Echt BV.
Bestuursstructuur     Commanditaire vennootschap met als beherend vennoot een BV ( CV/BV-
                      constructie)
Eigen vermogen begin € 5.454.304
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 5.454.304
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       Lange termijn: € 8.315.000
begin dienstjaar 2019 Korte termijn: € 497.183
                      Totaal:         € 8.812.183
Vreemd vermogen       Lange termijn: € 7.550.000
einde dienstjaar 2019 Korte termijn: € 494.406
                      Totaal:          € 8.044.406
Resultaat 2019        €0
Financiën             Beide participanten hebben inmiddels ieder € 2.727.151,50 kapitaal gestort.
                      Naar verwachting is daarmee het maximum bereikt.
                      Dit werkkapitaal vormt (als risicodragend vermogen) de basis voor de verkrij-
                      ging van het voor de planuitvoering noodzakelijke vreemd vermogen door de
                      CV (Gemeente Echt-Susteren, Hurks participatie Echt B.V. en GEM Bocage
                      Beheer BV) De daarvoor noodzakelijke beheershandelingen worden uiter-
                      aard uitsluitend verricht door de beherend vennoot "GEM Bocage Beheer
                      BV" waarin zowel de gemeente als Hurks (Hurks Vastgoedontwikkeling
                      Eindhoven B.V.) als aandeelhouder participeren.
Risico                Het voeren van de grondexploitatie is, gezien de huidige economische situa-
                      tie, niet zonder risico. De gevolgen van de economische ontwikkelingen, de
                      situatie op de woningmarkt en de demografische ontwikkelingen zijn van
                      invloed op het woningbouwprogramma, planning en looptijd van de Gebieds-
                      ontwikkeling.
                      De bij dit project behorende financiële risico’s zijn door het risicomanagement
                      verdisconteerd in het weerstandsvermogen van de gemeente Echt-Susteren.

6. Deelneming Enexis N.V.

Statutaire naam          Enexis N.V.
Rechtsvorm               N.V.
Vestigingsplaats         ‘s-Hertogenbosch
Doel                     Enexis beheert het energienetwerk in Noord-, Oost- en Zuid-Nederland voor
                         de aansluiting van ongeveer 2,8 miljoen huishoudens, bedrijven en overhe-
                         den. De netbeheerderstaak is een publiek belang, wettelijk geregeld met o.a.
                         toezicht vanuit de Autoriteit Consument en Markt.
                         De vennootschap heeft ten doel het realiseren van een duurzame energie-
                         voorziening door state of the art dienstverlening en netwerken en door regie


                                                                                        Deel I - 244 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 246 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 247 ======================================================================

<pre>6. Deelneming Enexis N.V.

                         te nemen in innovatieve oplossingen. Dit om de energietransitie te versnellen
                         én excellent netbeheer uit te voeren.

                         Deze doelen worden gerealiseerd op basis van de volgende strategieën:
                          Netwerk en dienstverlening tijdig gereed voor veranderingen in de ener-
                           giewereld;
                          Betrouwbare energievoorziening;
                          Excellente dienstverlening: hoge klanttevredenheid en verlaging kosten;
                          Samen met lokale partners Nederlandse klimaatdoelen realiseren;
                          Innovatieve, schaalbare oplossingen om de energietransitie te versnellen.

                      De provincie probeert met haar aandeelhouderschap in Enexis de publieke
                      belangen te behartigen. De infrastructuur voor energie is een vitaal onderdeel
                      voor onze economie en voor onze samenleving.
Bestuurlijk- en/of    De Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) is het hoogste be-
financieel belang     sluitvormingsorgaan binnen Enexis. In de AVA vindt besluitvorming plaats
                      over onder meer het jaarverslag, het dechargeren van de RvB en de RvC,
                      het vaststellen van de jaarrekening en het bepalen van de winstbestemming.
                      Ook keurt de AVA de strategie van de vennootschap goed en benoemt
                      zij de leden van de RvC. Bepaalde bevoegdheden van de AVA zijn toege-
                      kend aan de Aandeelhouderscommissie (AHC).Deze commissie telt zeven
                      leden en heeft als doel de slagvaardigheid en effectiviteit van de besluitvor-
                      ming binnen de AVA te bevorderen. De leden van de AHC ontvangen voor
                      hun werkzaamheden geen vergoeding.
                      De aandeelhouders van Enexis Holding N.V. zijn provincies en gemeenten
                      binnen het verzorgingsgebied van Enexis Netbeheer B.V.
                      Als voorzitter van de Vegal (Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders
                      Limburg) is burgemeester Hessels lid van de aandeelhouderscommissie.
Participatie          0,37% (na splitsing)
Eigen vermogen begin € 4.024 miljoen
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 4.112 miljoen
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        € 3.691 miljoen
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        € 4.146 miljoen
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019         € 210 miljoen winst
Financiën              Enexis is financieel gezond. Enexis heeft de Standard & Poor's (S&P) rating
                       A+ (Stable outlook) en bij Moody's Aa3 (stable outlook).
Dividend over 2019     De voorgestelde dividenduitkering is voor 2019 gebaseerd op 50% van het in
                       het jaar gerealiseerd resultaat na belastingen van € 210 miljoen en wordt als
                       exact bedrag naar rato van het aantal aandelen uitgekeerd aan de aandeel-
                       houders. De voor 2019 voorgestelde dividenduitkering bedraagt € 0,70 per
                       aandeel (2018: € 0,82 per aandeel).Over het dividendvoorstel, voor de ge-
                       meente Echt-Susteren € 389.000, heeft in de AvA van april 2020 besluitvor-
                       ming plaatsgevonden.
Risico’s               De aandeelhouders lopen het risico (een deel van) de boekwaarde ad € 6,2
                       miljoen te moeten afwaarderen. Het risico voor de aandeelhouders is gering
                       omdat Enexis opereert in een gereguleerde (energie)markt, onder toezicht
                       van de Energiekamer. Daarnaast is het risico gering in relatie tot de
                       (intrinsieke) waarde van Enexis Holding N.V.
                       Wettelijk is minimaal 40% eigen vermogen vereist, Enexis heeft op dit mo-
                       ment meer dan 50% eigen vermogen. Gecombineerd met de achtergestelde



                                                                                         Deel I - 245 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 247 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 248 ======================================================================

<pre>6. Deelneming Enexis N.V.

                     status van de ‘Vordering op Enexis vennootschap’ die loopt tot september
                     2019, levert dit een laag risico op voor de aandeelhouders van Enexis
                     Holding N.V.
                     Een aanvullend risico is het achterblijven van de geraamde dividendinkom-
                     sten. Het risico is echter gematigd door een overeengekomen streefwaarde
                     van € 100 miljoen voor het jaarlijkse dividend.
Toekomstige verwach- Als medeondertekenaar van het Klimaatakkoord heeft Enexis zich in het
tingen               afgelopen jaar verbonden aan de doelstelling van 49% minder CO2-uitstoot
                     in 2030 ten opzichte van 1990. Een ambitieuze doelstelling waar we met
                     tientallen bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden onze
                     schouders onder zetten. Enexis zet zich in voor het verhogen van de
                     Nederlandse energieopwekking met duurzame bronnen en een jaarlijkse
                     energiebesparing. Ze zijn ervan overtuigd de kennis en kunde in huis te heb-
                     ben om samen met lokale partners de Nederlandse klimaatdoelen te realise-
                     ren. Bovendien sluiten onze inspanningen voor het Klimaat- en Energieak-
                     koord aan bij onze kerntaak om te zorgen voor een betrouwbare en betaal-
                     bare energievoorziening.
                     De strategie richt zich op excellent netbeheer en het versnellen van de ener-
                     gietransitie. Deze pijlers zijn mede door de externe maatschappelijke ontwik-
                     kelingen steeds meer met elkaar vervlochten geraakt. Het excellent beheren
                     van het energienet zien we als ons bestaansrecht. Ze zetten zich in om de
                     kwaliteit van het netwerk hoog te houden en bereiden zich voor op een toe-
                     name van (decentrale) duurzame opwek, energieopslag, diversificatie van
                     warmtebronnen en elektrisch vervoer. Om fluctuaties in vraag en aanbod van
                     energie beter aan te kunnen, voegen ze ICT toe aan onze netten. Met ‘smart
                     grids’ en zogenoemde DALI-boxen in de stations kunnen ze storingen sneller
                     oplossen of zelfs voorkomen. Zo houden ze de netten betrouwbaar, toe-
                     komstbestendig en veilig. Dat is de basis. Tegelijkertijd wordt ingezet om de
                     energietransitie en de ontwikkeling van innovatieve, schaalbare oplossingen
                     aan te jagen. Ze dragen bij aan duurzame gebiedsontwikkeling, het efficiënte
                     energiesysteem en mobiliteit; thema’s die relevant zijn in het licht van de
                     Nederlandse klimaatdoelen en een relatie hebben met de energie-
                     infrastructuur. Ze zoeken actief naar samenwerking met andere bedrijven,
                     overheden, consumenten, coöperaties en kennisinstellingen. Want alleen
                     door de krachten te bundelen en kennis maximaal te delen, komen er oplos-
                     singen die voor alle partijen werken.

7. Deelneming Vordering op Enexis B.V.

Statutaire naam         Vordering op Enexis B.V.
Rechtsvorm              B.V.
Vestigingsplaats        ‘s-Hertogenbosch
Doel                    Door de invoering van de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) in Nederland
                        werd Essent per 30 juni 2009 gesplitst in een netwerkbedrijf (later Enexis)
                        enerzijds en een productie- en leveringsbedrijf (het deel dat verkocht is aan
                        RWE) anderzijds. Essent heeft eind 2007 een herstructurering doorgevoerd
                        waarbij de economische eigendom van de gas- en elektriciteitsnetten binnen
                        de Essent-groep zijn verkocht en overgedragen aan Enexis tegen de ge-
                        schatte fair market value. Omdat Enexis destijds over onvoldoende contante
                        middelen beschikte om de koopprijs hiervoor te betalen is deze omgezet in
                        een lening van Essent. In de Wet Onafhankelijk Netbeheer was opgenomen
                        dat er na splitsing geen financiële kruisverbanden mochten bestaan. Omdat
                        het op dat moment niet mogelijk was om de lening extern te financieren is
                        besloten de lening over te dragen aan de verkopende aandeelhouders van
                        Essent.


                                                                                        Deel I - 246 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 248 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 249 ======================================================================

<pre>7. Deelneming Vordering op Enexis B.V.

                      Op het moment van overdracht in 2009 bedroeg de vordering € 1,8 miljard.
                      De vordering is vastgelegd in een leningovereenkomst bestaande uit vier
                      tranches:
                       1e tranche: € 450 mln., looptijd 3 jaar, rente 3,27%. Deze tranche is ver-
                          vroegd afgelost in januari 2012.
                       2e tranche: € 500 mln., looptijd 5 jaar, rente 4,1%. Deze tranche is ver-
                          vroegd afgelost in oktober 2013.
                       3e tranche: € 500 mln., looptijd 7 jaar, rente 4,65%. Deze tranche is ver-
                          vroegd afgelost in september 2016.
                       4e tranche: € 350 mln., looptijd 10 jaar (tot 30 september 2019), rente
                          7,2%.
                      Op basis van de aanwijzing van de Minister van Economische Zaken is de 4e
                      tranche van € 350 miljoen geoormerkt als mogelijke toekomstige conversie
                      naar het eigen vermogen.
Bestuurlijk- en/of    Algemene vergadering van aandeelhouders.
financieel belang     De aandeelhouders zijn vijf provincies en 88 gemeenten.
                      Als voorzitter van de Vegal (Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders
                      Limburg) is burgemeester Hessels lid van de aandeelhouderscommissie.
Participatie          0,37%
Eigen vermogen begin € 2.290 negatief
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 8.819 negatief
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        € 356.324.436
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        €        9.083
einde dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €              0
dienstjaar 2020
Vreemd vermogen        €            0
einde dienstjaar 2020
Resultaat 2019         €      6.529 verlies
Dividend over 2019     De onderneming heeft alleen het beheer van de brugleningen als onderne-
                       mingsactiviteit en maakt daarom geen winst. Er kan dan ook geen dividend
                       over 2019 worden uitgekeerd.
Risico’s               De aandeelhouders lopen zeer beheerst geachte risico’s op Enexis voor de
                       niet tijdige betaling van rente en/of aflossing en, in het ergste geval, faillisse-
                       ment van Enexis. Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid
                       voor de aandeelhouders relatief gering en beperkt tot de hoogte van het no-
                       minale aandelenkapitaal van deze vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art
                       2.81 BW.
Toekomstige verwach- In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 heeft het
tingen                 bestuur van de vennootschap een voorstel besluit voor vereffening en defini-
                       tieve ontbinding aan de aandeelhouders voorgelegd.

8. Deelneming Verkoop Vennootschap B.V.

Statutaire naam           Verkoop Vennootschap B.V.
Rechtsvorm                B.V.
Vestigingsplaats          ‘s-Hertogenbosch
Doel                      In het kader van de verkoop in 2009 van Essent aan RWE hebben de verko-
                          pende aandeelhouders een aantal garanties en vrijwaringen gegeven aan
                          RWE. Het merendeel van deze garanties en vrijwaringen is door de verko-
                          pende aandeelhouders overgedragen aan Verkoop Vennootschap.


                                                                                            Deel I - 247 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 249 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 250 ======================================================================

<pre>8. Deelneming Verkoop Vennootschap B.V.


                         Ter verzekering van de betaling van eventuele schadeclaims heeft RWE
                         bedongen dat een deel van de verkoopopbrengst door de verkopende aan-
                         deelhouders gedurende een bepaalde tijd in het General Escrow Fonds werd
                         aangehouden.

                         Daarmee was de functie van Verkoop Vennootschap B.V. dus tweeërlei:
                          namens de verkopende aandeelhouders eventuele garantieclaim procedu-
                           res voeren tegen RWE;
                          het geven van instructies aan de escrow agent (JP Morgan) wat betreft het
                           beheer van het bedrag dat in het General Escrow Fonds is gestort. Het
                           General Escrow Fonds wordt belegd volgens de FIDO/RUDDO-regels, die
                           gelden voor decentrale overheden.

                         Het vermogen in het General Escrow Fonds was bij de oprichting van het
                         fonds in 2009 € 800 mln.

                      Voor zover na beëindiging van alle claims van RWE en de betaling uit het
                      General Escrow Fonds nog geld was overgebleven in het General Escrow
                      Fonds, is het resterende bedrag uitgekeerd aan de verkopende aandeelhou-
                      ders.
Bestuurlijk-en/of     Algemene vergadering van aandeelhouders
financieel belang     Als voorzitter van de Vegal (Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders
                      Limburg) is burgemeester Hessels lid van de aandeelhouderscommissie.
Participatie          0,37%
Eigen vermogen begin € 112.116
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €      71.192
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €     30.170
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       €     16.256
einde dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €            0
dienstjaar 2020
Vreemd vermogen       €           0
einde dienstjaar 2020
Resultaat 2019        €      40.924 verlies
Dividend over 2019    N.v.t.
Risico’s              Met de liquidatie van het General Escrow Fonds is alleen nog sprake van
                      een risico en daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhou-
                      ders ter hoogte van het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in
                      de vennootschap.
                      Het financiële risico is na de liquidatie van het General Escrow Fonds relatief
                      gering en beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van deze
                      vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art 2.81 BW.
Toekomstige verwach- Het initieel vermogen in het General Escrow Fonds was bij de oprichting van
tingen                het fonds in 2009 € 800 mln. Eind juni 2016 is het General Escrow Fonds
                      geliquideerd. Het restantbedrag is volledig uitgekeerd aan de aandeelhou-
                      ders naar rato van het aandelenbelang in de vennootschap. In de Algemene
                      Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 heeft het bestuur van de
                      vennootschap een voorstel besluit voor vereffening en definitieve ontbinding
                      aan de aandeelhouders voorgelegd.




                                                                                        Deel I - 248 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 250 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 251 ======================================================================

<pre>9. Deelneming Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V.

Statutaire naam       Publiek Belang Elektriciteitsproductie (PBE) B.V.
Rechtsvorm            B.V.
Vestigingsplaats      ‘s-Hertogenbosch
Doel                  Onderdeel van Essent in 2009 bij de verkoop aan RWE, was het 50% aan-
                      deel in N.V. Elektriciteits Productiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ), o.a.
                      eigenaar van de kerncentrale in Borssele.
                      Het bedrijf Delta NV uit Zeeland (destijds 50% aandeelhouder, nu (2017)
                      70% aandeelhouder) heeft de verkoop van dit bedrijfsonderdeel van Essent
                      aan RWE in 2009 bij de rechter aangevochten. Als consequentie op deze
                      gerechtelijke procedure is in 2009 het 50% belang van Essent in EPZ tijdelijk
                      bij Publiek belang Electriciteitsproductie BV (PBE) ondergebracht.
                      In 2010 is op gezamenlijk initiatief van de aandeelhouders van PBE en de
                      provincie Zeeland als belangrijkste aandeelhouder van Delta een bemidde-
                      lingstraject gestart om het geschil tussen partijen op te lossen. In 2011 is dit
                      bemiddelingstraject succesvol afgerond. Op 30 september 2011 is, 2 jaar na
                      de verkoop van de aandelen Essent, het 50% belang in EPZ alsnog geleverd
                      aan RWE.
                      PBE blijft bestaan met een beperkt takenpakket. PBE wikkelt de zaken af die
                      uit de verkoop voortkomen. Daarnaast is PBE verplichtingen aangegaan
                      vanwege het Convenant borging publiek belang kerncentrale Borssele uit
                      2009. Hiermee is een termijn van 8 jaar na verkoop gemoeid.
                      Na een statutenwijziging in de Algemene Vergadering van Aandeelhouders
                      op 14 december 2011 is de inrichting van PBE aangepast naar de status van
                      een SPV, vergelijkbaar met o.a. Verkoop Vennootschap B.V.
                      Volgens de koopovereenkomst kon RWE tot uiterlijk 30 september 2015
                      potentiële claims indienen ten laste van het General Escrow Fonds (zie Ver-
                      koop Vennootschap B.V.). RWE had op 30 september 2015 geen potentiële
                      claims ingediend m.b.t. verkoop van het 50% belang in EPZ. Het General
                      Escrow Fonds is in juli 2016 geliquideerd en uitgekeerd aan de aandeelhou-
                      ders.
Bestuurlijk- en/of    Algemene vergadering van aandeelhouders.
financieel belang     Aandeelhouders zijn vijf provincies en 88 gemeenten.
                      Als voorzitter van de Vegal (Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders
                      Limburg) is burgemeester Hessels lid van de aandeelhouderscommissie.
Participatie          0,37%
Eigen vermogen begin € 1.604.945
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 1.589.543
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        €     23.506
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        € 455.015
einde dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €             0
dienstjaar 2020
Vreemd vermogen        €           0
einde dienstjaar 2020
Resultaat 2019         €      15.402 verlies
Dividend over 2019     N.v.t.
Risico’s               Met de liquidatie van het General Escrow Fonds is alleen nog sprake van
                       een risico en daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhou-
                       ders ter hoogte van het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in
                       de vennootschap. Het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aan-
                       deelhouders beperkt tot de hoogte van het nominale aandelenkapitaal van



                                                                                         Deel I - 249 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 251 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 252 ======================================================================

<pre>9. Deelneming Publiek Belang Elektriciteitsproductie B.V.

                     deze vennootschap (totaalbedrag € 1.496.822) (art 2.:81 BW).
Toekomstige verwach- Ondanks dat het General Escrow fonds in juni 2016 is geliquideerd, dient de
tingen               vennootschap als gevolg van contractuele verplichtingen nog in stand ge-
                     houden te worden. Het bestuur van de vennootschap is in overleg met de
                     andere contractuele partijen om na te gaan wanneer de contractuele ver-
                     plichtingen voortijdig kunnen worden beëindigd en de vennootschap vervol-
                     gens kan worden ontbonden. Het doel is dat de vennootschap voor eind
                     2020 zal kunnen worden ontbonden.

10.Deelneming CBL Vennootschap (CBL) B.V. (Cross border leases)

Statutaire naam       CBL Vennootschap B.V.
Rechtsvorm            B.V.
Vestigingsplaats      ‘s-Hertogenbosch
Doel                  De functie van deze vennootschap was de verkopende aandeelhouders van
                      energiebedrijf Essent (“Verkopende Aandeelhouders”) te vertegenwoordigen
                      als medebeheerder (naast RWE, Essent en Enexis) van het CBL Escrow
                      Fonds en te fungeren als "doorgeefluik" voor betalingen in en uit het CBL
                      Escrow Fonds.
                      Voor zover na beëindiging van alle CBL’s (CBL: Cross Border Leases) en de
                      uitbetaling uit het CBL Escrow Fonds van de daarmee corresponderende
                      voortijdige beëindigingsvergoeding nog geld was overgebleven in het CBL
                      Escrow Fonds, is het resterende bedrag in de verhouding 50%-50% verdeeld
                      tussen RWE en verkopende aandeelhouders.
Bestuurlijk- en/of    Algemene vergadering van aandeelhouders.
financieel belang     De aandeelhouders zijn vijf provincies en 88 gemeenten .
                      Als voorzitter van de Vegal (Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders
                      Limburg) is burgemeester Hessels lid van de aandeelhouderscommissie.
Eigen vermogen begin € 136.957
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 125.355
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        €     22.040
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        €      5.006
einde dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde €             0
dienstjaar 2020
Vreemd vermogen       €           0
einde dienstjaar 2020
Resultaat 2019        €      11.602 verlies
Dividend over 2019    N.v.t.
Risico’s              Met de liquidatie van het CBL Escrow Fonds is alleen nog sprake van een
                      risico en daarmee aansprakelijkheid voor de verkopende aandeelhouders ter
                      hoogte van het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de ven-
                      nootschap.
                      Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de verkopende
                      aandeelhouders relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale
                      aandelenkapitaal van deze vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art 2.81
                      BW.
Toekomstige verwach- Het initieel vermogen in het CBL Escrow Fonds was bij de oprichting van het
tingen                fonds in 2009 $ 275 mln.
                      Eind juni 2016 is het CBL Escrow Fonds geliquideerd. Het restantbedrag is
                      volledig uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbe-



                                                                                    Deel I - 250 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 252 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 253 ======================================================================

<pre>10.Deelneming CBL Vennootschap (CBL) B.V. (Cross border leases)

                      lang in de vennootschap.
                      In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 heeft het
                      bestuur van de vennootschap een voorstel besluit voor vereffening en defini-
                      tieve ontbinding aan de aandeelhouders voorgelegd.

11. CSV Amsterdam B.V. (voorheen Claim Staat Vennootschap B.V.)

Statutaire naam       Claim Staat Vennootschap Amsterdam B.V.
Rechtsvorm            B.V.
Vestigingsplaats      ‘s-Hertogenbosch
Doel                  Op 9 mei 2014 is de naam van Claim Staat Vennootschap B.V. gewijzigd in
                      CSV Amsterdam B.V.. De statuten zijn gewijzigd zodat de nieuwe organisatie
                      nu drie doelstellingen vervult:
                      a. Namens de verkopende aandeelhouders van Essent een eventuele scha-
                         declaimprocedure voeren tegen de staat door de WON;
                      b. Namens de verkopende aandeelhouders eventuele garantieclaim proce-
                         dures voeren tegen RECYCLECO B.V. (“Waterland”);
                      c. Het geven van instructies aan de escrow-agent wat betreft het beheer van
                         het bedrag dat op de escrow-rekening n.a.v. verkoop Attero is gestort.

                      (ad. a)
                      In februari 2008 zijn Essent en Essent Nederland B.V., met toestemming van
                      de publieke aandeelhouders, een procedure begonnen tegen de Staat der
                      Nederlanden waarin zij een verklaring voor recht vragen dat bepaalde bepa-
                      lingen van de Wet Onafhankelijk Netbeheer (WON) onverbindend zijn. Door
                      de WON (en de hierdoor doorgevoerde splitsing tussen het productie- en
                      leveringsbedrijf enerzijds en netwerkbedrijf anderzijds) hebben haar aandeel-
                      houders schade geleden. Vanwege praktische moeilijkheden om de juridi-
                      sche procedure aan de verkopende aandeelhouders van Essent N.V. over te
                      dragen, hebben de verkopende aandeelhouders en RWE afgesproken dat de
                      onderliggende (declaratoire) procedure over de vraag of (delen van) de WON
                      onverbindend zijn, ook na afronding van de transactie met RWE, door Essent
                      wordt gevoerd. De verkopende aandeelhouders en RWE zijn verder over-
                      eengekomen dat de eventuele schadevergoedingsvordering van Essent op
                      de Staat der Nederlanden die kan ontstaan als de rechter inderdaad van
                      oordeel is dat (delen van) de WON onverbindend is, wordt gecedeerd aan de
                      verkopende aandeelhouders (en dus niet achterblijft binnen de Essent
                      groep), die deze vordering gebundeld gaan houden via de deelneming (de
                      ‘Claim Staat Vennootschap BV’).

                      De WON leidde er toe dat het productie- en leveringsbedrijf enerzijds en het
                      netwerkbedrijf anderzijds gesplitst moesten worden. De Rechtbank te 's-
                      Gravenhage heeft de vordering van Essent in eerste instantie afgewezen.
                      Essent is tegen deze uitspraak in hoger beroep gegaan. In juni 2010 heeft het
                      Gerechtshof in Den Haag de WON onverbindend verklaard. De Staat is te-
                      gen de uitspraak in cassatie gegaan bij de Hoge Raad. De Hoge Raad heeft
                      pre justitiële vragen gesteld aan het Europese Hof van Justitie. Het Europese
                      Hof van Justitie heeft een reactie gegeven aan de Hoge Raad een uitspraak
                      doen. De Hoge Raad heeft na reactie van het Europese Hof op 26 juni 2015
                      jl. uitspraak gedaan. De Hoge Raad heeft besloten dat de Splitsingswet niet
                      in strijd is met het recht van de Europese Unie. Met deze uitspraak van de
                      Hoge Raad zijn de vorderingen van Essent op de Staat definitief afgewezen.
                      Voor de vennootschap is de procedure daarmee geëindigd.

                      (ad. b)


                                                                                      Deel I - 251 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 253 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 254 ======================================================================

<pre>11. CSV Amsterdam B.V. (voorheen Claim Staat Vennootschap B.V.)

                        In het kader van de verkoop van Attero aan Waterland hebben de verkopen-
                        de aandeelhouders een aantal garanties en vrijwaringen gegeven aan Water-
                        land. Het merendeel van deze garanties en vrijwaringen is door de verkopen-
                        de aandeelhouders overgedragen aan CSV Amsterdam B.V. Ter verzekering
                        van de betaling van eventuele schadeclaims heeft Waterland bedongen dat
                        een deel van de verkoopopbrengst, zijnde € 13,5 miljoen, door de verkopen-
                        de aandeelhouders gedurende een bepaalde tijd op een escrow-rekening
                        wordt aangehouden. Buiten het bedrag dat op deze rekening wordt gehou-
                        den, zijn de verkopende aandeelhouders niet aansprakelijk voor inbreuken op
                        garanties en vrijwaringen.

                        Waterland heeft op 22 mei 2015 een claim van ten minste € 9,5 miljoen inge-
                        diend bij de CSV Amsterdam B.V. vanwege die claim, diende - volgens de
                        afspraken vastgelegd in de koopovereenkomst – het gehele in escrow ge-
                        plaatste bedrag ter beschikking te blijven ter afwikkeling van deze claim. De
                        contractuele beoogde verlaging per 27 mei 2015 van het escrow (lees: beta-
                        ling door de notaris van € 9,5 miljoen aan de CSV Amsterdam B.V. en daar-
                        mee aan de verkopende Aandeelhouder) heeft daarom niet plaatsgevonden.

                        In juni 2016 is een compromis bereikt tussen Waterland en de vennootschap
                        voor een bedrag van € 5.464.217 over de belastingclaims tot en met de peri-
                        ode waarin Attero integraal onderdeel, als Essent Milieu, uitmaakte van de
                        Essent-organisatie. Het bedrag is betaald uit het escrow fonds van € 13,5
                        miljoen. Daarnaast is door Attero een bedrag betaald aan de vennootschap
                        van € 3.406.063 voor de (eventuele) belastingteruggaven over deze periode.
                        Het bedrag is toegevoegd aan de overige reserves van de vennootschap en
                        in 2016 voor een groot deel uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van
                        het aandelenbelang.

                      (ad. c)
                      Het resterend vermogen op de escrow-rekening is € 8.035.783. De escrow-
                      rekening wordt aangehouden bij de notaris. De verkopende aandeelhouders
                      en Waterland zijn niet zonder meer gerechtigd tot het voornoemde bij een
                      notaris in escrow gestorte bedrag. De verkopende aandeelhouders en Water-
                      land hebben enkel een voorwaardelijke aanspraak op dat bedrag. Zodra aan
                      de in de escrow overeenkomst opgenomen voorwaarden is voldaan, betaalt
                      de notaris het betreffende bedrag aan hetzij de CSV Amsterdam B.V. (ten
                      gunste van de verkopende aandeelhouders van Attero), hetzij aan Water-
                      land. Het in escrow gestorte bedrag maakt geen onderdeel van de balans
                      van CSV Amsterdam B.V.
Bestuurlijk- en/of    Algemene vergadering van aandeelhouders.
financieel belang     De aandeelhouder zijn vijf provincies en 88 gemeenten.
                      Als voorzitter van de Vegal (Vereniging van gemeentelijke aandeelhouders
                      Limburg) is burgemeester Hessels lid van de aandeelhouderscommissie.
Participatie          0,37%
Eigen vermogen begin € 745.990
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 451.905
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        €    44.765
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen        €    83.583
einde dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 325.000
dienstjaar 2020


                                                                                        Deel I - 252 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 254 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 255 ======================================================================

<pre>11. CSV Amsterdam B.V. (voorheen Claim Staat Vennootschap B.V.)

Vreemd vermogen         €          0
einde dienstjaar 2020
Resultaat 2019       € 294.085 verlies
Dividend over 2019   De vennootschap keert geen dividend uit.
Risico’s             Het financiële risico is beperkt tot eventuele claims van Waterland door ga-
                     ranties en vrijwaringen die door de verkopende aandeelhouders zijn afgege-
                     ven tot het bedrag van € 8.035.783,- die nog resteert op de escrow-rekening
                     en voor het bedrag dat als werkkapitaal wordt aangehouden in de vennoot-
                     schap.
                     Daarnaast is het risico en daarmee de aansprakelijkheid voor de aandeel-
                     houders relatief gering en beperkt tot de hoogte van het nominale aandelen-
                     kapitaal van deze vennootschap (totaalbedrag € 20.000), art 2.:81 BW.
Toekomstige verwach- De looptijd van deze vennootschap is afhankelijk van de periode dat claims
tingen               worden afgewikkeld. Eventuele claims ten laste van het resterende bedrag in
                     de escrow konden door Waterland tot 5 jaar na completion (mei 2019) wor-
                     den ingediend. Na afwikkeling van deze eventuele claims van Waterland kan
                     de escrow-rekening opgeheven worden en het restant op deze rekening kan
                     worden uitgekeerd aan de aandeelhouders naar rato van het aandelenbe-
                     lang.

                        In de Algemene Vergadering van Aandeelhouders van 9 april 2020 heeft het
                        bestuur van de vennootschap een voorstel besluit voor het schikken voor de
                        afwikkeling van alle uitstaande claims aan de aandeelhouders voorgelegd.
                        In deze schikking is tevens geregeld dat de vennootschap de bezwaarproce-
                        dure van Attero met betrekking tot de afvalstoffenheffing voorlopig tegen de
                        Belastingdienst zal voorzetten. Per begin april 2020 is de vennootschap in
                        afwachting van de reactie van de Belastingdienst op het bezwaar. Afhankelijk
                        van de reactie van de Belastingdienst en de kans van slagen van een ge-
                        rechtelijke procedure wordt in overleg met de Aandeelhouderscommissie de
                        procedure al dan niet voortgezet. Na (eventuele voortijdige) beëindiging van
                        deze procedure kan het bestuur een voorstel besluit aan de aandeelhouders
                        voor vereffening en definitieve ontbinding van de vennootschap voorleggen.




                                                                                       Deel I - 253 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 255 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 256 ======================================================================

<pre>Overige verbonden partijen
1. Euregio Rijn-Maas-Noord

Vestigingsplaats      Konrad-Zuse-Ring 6, D-41179 Mönchengladbach
Doel                  De Euregio Rijn-Maas-Noord zet zich sinds 1978 in om de Europese integra-
                      tie tastbaar te maken voor de ca. 2 miljoen inwoners in dit gebied. Ze wil het
                      wederzijds begrip van de Nederlandse en Duitse inwoners van de Euregio
                      versterken, de contacten verdiepen en samenwerking stimuleren. De Euro-
                      pese Unie, de deelstaat Nordrhein-Westfalen en de Nederlandse regering
                      ondersteunen dit streven door verschillende subsidieregelingen.
Deelnemers            Van de Euregio Rijn-Maas-Noord maken tegenwoordig 29 leden deel uit. In
                      het Nederlandse deel van de Euregio zijn dat de gemeenten Bee-
                      sel, Bergen, Echt-Susteren, Gennep, Horst aan de Maas, Leudal, Peel en
                      Maas, Maasgouw, Nederweert, Roerdalen, Roermond, Venlo, Venray en
                      de Kamer van Koophandel.
                      Aan Duitse kant gaat het naast de Landeshauptstadt Düsseldorf om de ste-
                      den Mönchengladbach en Krefeld, het zuidelijk deel van de Kreis Kleve, de
                      gemeenten Brüggen, Niederkrüchten, Staelen,, Geldern, Nettetal, Wassen-
                      berg en Wegberg, de Kreis Viersen, de Rhein-Kreis Neuss, de Industrie- und
                      Handelskammer Mittlerer Niederrhein en de Niederrheinische Industrie- und
                      Handelskammer in Duisburg. Met ingang van komend jaar treedt de gemeen-
                      te Selfkant mogelijk toe.
Bestuursstructuur     Publiekrechtelijk openbaar lichaam naar Duits recht.
                      De gemeente is met 1 lid vertegenwoordigd in het algemeen bestuur en het
                      dagelijks bestuur. Met ingang van 2015 is burgemeester Hessels toegetre-
                      den tot het dagelijks Bestuur (als vertegenwoordiger van de regio Midden-
                      Limburg.
Eigen vermogen begin Dit samenwerkingsverband beschikt niet over een eigen en/of vreemd ver-
dienstjaar 2019       mogen.
Eigen vermogen einde n.v.t.
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       n.v.t.
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       n.v.t.
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        n.v.t.
Financiën             De gemeente betaalde in 2019 een bijdrage van € 6.880

2. Euromosa

Doel                     De gemeente zet zich actief in t.a.v. het (verder) versterken van de banden
                         met onze buurgemeenten en met name de euregionale contacten met de
                         partners in Euromosa (Maaseik, Selfkant, Gangelt en Waldfeucht). Door onze
                         nadrukkelijke rol in de regio als “Euregionale Verbinder” (schakel tussen de
                         verschillende regio’s en euregio’s), willen we de mogelijkheden inzake eure-
                         gionale samenwerking op het gebied van o.a. toerisme, sociale ontwikkeling
                         en cultuur voor de regio en voor de gemeente stevig benutten en de gemeen-
                         te hierdoor positioneren als (recreatief-toeristische) uitvalsbasis in de euregio.
                         Dit heeft onder meer geleid tot het toetreden van Maaseik tot Cittaslow. Ook
                         de Duitse gemeenten werken aan toetreding tot het Cittaslow-netwerk.

                         Postadres: Postbus 450, 6100 AL Echt
Deelnemers               Echt-Susteren (NL), Maaseik (B), Waldfeucht, Selfkant en Gangelt (D)
Bestuursstructuur        Stuurgroep
Eigen vermogen begin     Dit samenwerkingsverband beschikt niet over een eigen en/of vreemd ver-
dienstjaar 2019          mogen.



                                                                                             Deel I - 254 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 256 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 257 ======================================================================

<pre>2. Euromosa

Eigen vermogen einde     n.v.t.
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          n.v.t.
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen          n.v.t.
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019           n.v.t.
Financiën                n.v.t.

3. Ons Waardevol Cultuur Landschap (WCL)

Doel                  De Stichting Ons Waardevol Cultuurlandschap Midden-Limburg (Ons WCL)
                      is opgericht d.d. 28 november 1994.
                      Het werkgebied van de Stichting Ons WCL bestaat uit 5 gemeenten.
                      Door Ons WCL worden projecten gefinancierd en uitgevoerd die een bijdrage
                      leveren aan de vergroting van de kwaliteit van de Midden-Limburgse natuur.
                      De Stichting Ons WCL (Ons Waardevol Cultuur Landschap Midden-Limburg)
                      heeft als doel:
                          het adviseren, ondersteunen en aanjagen van projecten over inrichting
                           en beheer van het werkgebied. Zowel aan subsidiegevers als aan de in-
                           dieners van deze te subsidiëren projecten;
                          het zelfstandig uitvoeren van projecten in dat kader;
                          het in stand houden van een netwerk van organisaties, overheden en
                           instellingen die werkzaam zijn in of belang hebben bij de inrichting en het
                           beheer van het landelijk gebied.
Deelnemers            Deelnemende gemeenten: Beesel, Echt-Susteren, Maasgouw, Roerdalen en
                      Roermond.
Bestuursstructuur     Stichting
Eigen vermogen begin € 424.319
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde € 439.575
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       € 38.847
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       € 46.653
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        € 15.526
Financiën             De gemeente betaalde in 2019 een bijdrage van € 39.500.

4. Samenwerking Midden-Limburg (SML)

Vestigingsplaats         Roermond
Doel                     Het verbeteren van de ruimtelijk-economische kwaliteit en het versterken van
                         het vestigingsklimaat van Midden-Limburg.
Nut                      Samenwerking Midden-Limburg (SML) is een netwerkorganisatie die zich
                         richt op het creëren van kaders voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling
                         van de regio. De gemeenten zijn de drijvende kracht in deze samenwerking,
                         waarbij de gezamenlijke agenda ook bepaald wordt door de input van be-
                         drijfsleven en maatschappelijk middenveld. Gezamenlijk worden de rand-
                         voorwaarden bepaald, die nodig zijn ter versterking van het vestigingsklimaat
                         en de regionale economische structuur.




                                                                                         Deel I - 255 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 257 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 258 ======================================================================

<pre>4. Samenwerking Midden-Limburg (SML)

Noodzaak              In Midden-Limburg is er sprake van een dynamische aandacht voor de regio
                      en het behartigen van het regiobelang. Dit vereist een goede afstemming op
                      visie, strategie en taken en verantwoordelijkheden. Het gezamenlijk doel van
                      samenwerkingen als SML, Keyport 2020 en de Ontwikkelingsmaatschappij
                      Limburg (OML) bestaat uit het versterken van het vestigingsklimaat in Mid-
                      den-Limburg door samenwerking op basis van respect voor elkaars belang,
                      waarbij SML faciliteert en krachten bundelt, Keyport 2020 zich richt op inno-
                      vatieve projecten in triple helix verband en OML een uitvoeringsorganisatie
                      over bedrijfslocaties is met een lokale functie voor ondernemers.
Effecten              De in 2015 opgestelde Agenda voor Midden-Limburg is in 2016 in alle colle-
                      ges vastgesteld. De onder regie van SML vormgegeven strategische agenda
                      benoemt de samenhang in het gebied binnen de overkoepelende thema’s
                      ‘Aantrekkelijk’, ‘Verbindend’ en ‘Groen’. De agenda bevat onderwerpen
                      (waaronder de POL opgaven) waarbinnen samenwerking gewenst dan wel
                      noodzakelijk is en geldt voor de periode 2016-2020, daarbij focussend op de
                      overkoepelende thema’s: Aantrekkelijk, Verbindend en Groen. In navolging
                      hierop is in 2017 een strategische investeringsagenda opgesteld, dat een
                      concrete doorvertaling is van de in de Agenda van Midden-Limburg benoem-
                      de thema’s waar Midden-Limburg op wilt inzetten de komende jaren. Hoofd-
                      thema’s hierbij zijn: vitale werklocaties, arbeidsmarkt en onderwijs , innovatie
                      en ondernemerschap, vrijetijdseconomie en mobiliteit en infrastructuur.
(on)mogelijkheden van De raad kan invloed uitoefenen, aangezien besluitvorming over nieuwe finan-
invloed voor de raad  ciële middelen (de gemeentelijke bijdrage) aan SML via de raad loopt.
Deelnemers            De zeven Midden-Limburgse gemeenten: Weert, Nederweert, Leudal, Roer-
                      mond, Maasgouw, Roerdalen en Echt-Susteren.
Bestuursstructuur     Dit betreft een netwerksamenwerking, waarbij de burgemeesters als hoogste
                      orgaan zijn samengevoegd als netwerkberaad.
Eigen vermogen begin n.v.t.
dienstjaar 2019
Eigen vermogen einde n.v.t.
dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       n.v.t.
begin dienstjaar 2019
Vreemd vermogen       n.v.t.
einde dienstjaar 2019
Resultaat 2019        n.v.t.
Financiën             De deelnemende gemeenten betalen jaarlijks een bedrag per inwoner aan de
                      centrumgemeente (Roermond) op basis van facturering.
                      De gemeente betaalt een bedrag per inwoner van € 0,60. Voor 2019 bete-
                      kent dit een bedrag van € 19.500




                                                                                         Deel I - 256 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 258 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 259 ======================================================================

<pre>9.8 Paragraaf Grondbeleid
Verordening 212:                                 Het betreft met name de thema’s binnen de
1. In de paragraaf grondbeleid bij de begro-     programma’s Economische zaken en grond-
     ting en de jaarstukken neemt het college    exploitaties (werkgelegenheid, economie,
     naast de verplichte onderdelen op grond     plattelandsvernieuwing en recreatie & toe-
     van het Besluit Begroten en Verantwoor-     risme), Maatschappelijke voorzieningen
     den provincies en gemeenten in ieder        (sportstimulering en ondersteuning, zwem-
     geval op:                                   bad, sporthallen en overige binnen- en bui-
     a. De verwerving van gronden;               tensportaccommodaties), Ruimtelijke ordening
     b. De te ontwikkelen en in ontwikkeling     en volkshuisvesting (leefbaarheid kernen, be-
         genomen projecten.                      drijvigheid en woningbouw). De doelstellingen
2. Het grondbeleid van de gemeente Echt-         die centraal staan binnen deze thema’s wor-
     Susteren wordt vastgelegd in de ‘Grond-     den deels verwezenlijkt door realisatie van
     nota’. De raad stelt de nota vast. In de    de (grondexploitatie)projecten.
     nota wordt aandacht besteed aan:
     a. Strategische visie van het toekomstig    Prioritering
         grondbeleid van de gemeente;            Via een gebiedsgerichte aanpak wenst de ge-
     b. Beheer en uitgifte van gemeentelijke     meente te komen tot een afgewogen integraal
         eigendommen;                            samenhangend ruimtelijk beleid.
     c. Grondbeleid gericht op verandering       Speerpuntprojecten voor de collegeperiode
         van het grondgebruik;                   2018-2022 zijn:
     d. Uitgangspunten voor prijsstelling van     Gebiedsvisie Susteren plus (inclusief
         de verkoop van gronden.                    Roosteren en centrumplan Susteren);
De uitgangspunten voor kostenverhaal door         Gebiedsvisie Nieuwstadt;
de gemeente Echt-Susteren worden vastge-          Gebiedsvisie Pey;
legd in de "Nota Kostenverhaal". De raad          Leisurepark de Bandert;
stelt de nota vast                                Programma Centrum Echt;
                                                  Bocage;
Inleiding                                         Businesspark Midden-Limburg.
In deze paragraaf wordt achtereenvolgens
ingegaan op:                                     Naast deze gemeentelijke projecten zijn we
 Visie gemeentelijk grondbeleid (alge-          betrokken bij majeure ruimtelijke projecten van
   meen, prioritering, uitvoering Grondbe-       derden, zoals verbreding A2, ontwikkeling VDL
   leid, bovengemeentelijke doelstellingen,      en diverse hotelontwikkelingen. Ook hierbij
   overkoepelend gemeentelijk beleid,)           wordt gekozen voor een integraal samenhan-
 Samenwerkingsmaatschappijen (Bocage,           gende aanpak.
   Businesspark Midden-Limburg)
 Grondexploitaties (algemeen)                   Uitvoering Grondbeleid
 Stand van zaken en prognoses grondex-          De gemeenteraad heeft het beleidskader voor
   ploitaties (Vennootschapsbelasting, toe-      het (te voeren) grondbeleid vastgelegd in de
   lichting complexen)                           grondnota (nu grondnota 2019) en de nota
 Winst- en verliesnemingen, voorziening         kostenverhaal (nu nota kostenverhaal 2011).
   en reserves grondexploitaties meerjarig
   verloop Algemene reserve Grondbedrijf         De missie van gemeentelijk grondbeleid is:
                                                 indirect en direct met financiële en juridische
Visie gemeentelijk grondbeleid                   instrumenten bijdragen aan een evenwichtige
Algemeen                                         en duurzame ontwikkeling van de gemeente in
Het grondbeleid levert een bijdrage aan zo-      kwaliteit en kwantiteit. Het grondbeleid staat ten
wel (integrale) ruimtelijke plannen als speci-   dienste aan de verwezenlijking van deze ruim-
fieke beleidsvelden die voor de gemeente         telijke doelstellingen danwel eerder vernoemde
Echt-Susteren van belang zijn, zoals leef-       specifieke beleidsvelden.
baarheid, wonen, werken, groen, verkeer en
financiën. De beoogde doelstellingen van de      Als algemeen uitgangspunt voor het gemeente-
ruimtelijke plannen en specifieke beleidsvel-    lijk beleid geldt dat de gemeente de regie wil
den zijn verwoord in de verschillende pro-       voeren over (de kwaliteit van) de ruimtelijke
gramma’s uit de begroting.                       ontwikkelingen, van eigen maar ook particuliere
                                                 locaties. Afhankelijk van omstandigheden,

                                                                                   Deel I - 257 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 259 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 260 ======================================================================

<pre>grondposities en de door de gemeente te reali-      Overkoepelend gemeentelijk beleid
seren doelen van het gemeentelijk beleid wordt      Structuurvisie
per ontwikkeling bepaald voor welke vorm van        In december 2012 is de Structuurvisie 2012-
grondbeleid gekozen wordt. Vormen van               2025 ‘Ontwikkelen met kwaliteit’ door de raad
grondbeleid zijn: actief grondbeleid, passief       vastgesteld. Voor zowel ons buitengebied als
(faciliterend) grondbeleid en mengvormen tus-       stedelijk gebied formuleert de structuurvisie een
sen actief en passief grondbeleid (publiek priva-   aantal ambities die er op zijn gericht dat onze
te samenwerking (PPS).                              gemeente een aantrekkelijke gemeente is (en
De gemeente Echt-Susteren kan dus, binnen           blijft) om prettig te wonen, te werken en te re-
aanvaardbare risicoprofielen, ervoor kiezen om      creëren. Dit resulteert in zogenaamde 'speer-
winstgevende ontwikkelingen zelf ter hand te        puntprojecten stedelijk gebied' en 'kwaliteitsver-
nemen (actief grondbeleid) of de ontwikkeling       beterende projecten' in het uitvoeringspro-
door een ontwikkelaar te faciliteren (facilitair    gramma van de structuurvisie (deel C).
grondbeleid).                                       De structuurvisie is (intern) bindend voor de
Uitgangspunt is een situatie waarbij de exploita-   gemeente en wordt gebruikt als leidraad bij
tie over het te voeren grondbeleid voor de ge-      toekomstige beslissingen.
meente tenminste kostendekkend is. Dat wil          Voor inwoners en ondernemers geeft de visie
zeggen dat over een periode van enkele jaren        inzicht in de ontwikkelingsmogelijkheden die er
de te maken kosten in balans zijn met de op-        zijn binnen bepaalde gebieden van onze ge-
brengsten.                                          meente. Er is dus duidelijkheid over welke pro-
                                                    jecteninitiatieven we als gemeente ambiëren en
Bovengemeentelijke doelstellingen                   welke niet.
Ter realisatie van bovengemeentelijke doelstel-     Het (dynamisch) uitvoeringsprogramma wordt
lingen werkt de gemeente samen met de Mid-          als actielijst via de budgetcyclus gedeeld met
den-Limburgse gemeenten. Dit samenwer-              de raad. Daarnaast is het volledige programma
kingsverband “Samenwerking Midden-Limburg”          in juni 2019 via een raadsinformatiebrief met de
(SML) heeft als doel om namens de deelne-           raad gedeeld
mende gemeenten te komen tot onderlinge
afstemming, stimulering en uitvoering van ruim-     Volkshuisvesting
telijk-economische (grote) projecten met een        Fundament onder het gemeentelijk Volks-
bovengemeentelijk karakter. Dit ter versterking     huisvestingsbeleid is de in 2014 door de
van de regionale economie inclusief de werkge-      raad vastgestelde Structuurvisie Wonen,
legenheid. In deze samenwerking is een aantal       Zorg en Woonomgeving. Deze structuurvisie
werkvelden benoemd, waarbij iedere gemeente         geeft inzicht in de lokale woningbehoefte, de
als trekker van een bepaald werkveld fungeert.      noodzakelijk te saneren plancapaciteit en
De werkvelden zijn:                                 het maximale toegestane bouwvolume. De
 Energie & economisch beleid                       structuurvisie Wonen is in 2018 geactuali-
 Recreatie & toerisme                              seerd. In de actualisatie is de plansane-
 Landbouw & natuur                                 ringsopgave en het bouwvolume voor de
 Mobiliteit & infrastructuur                       periode 2018-2023 opnieuw vastgesteld.
 Wonen, zorg & woonomgeving
 Euregio coördinatie                               Samenwerkingsmaatschappijen
De gemeente Echt-Susteren fungeert als trek-        Bocage
ker van het werkveld Euregio coördinatie.           In 2012 hebben Hurks vastgoedontwikkeling
Deze aanpak is in 2019 geëvalueerd en er is         BV en de gemeente Echt-Susteren de ‘Sa-
besproken wat de nieuwe inhoud en structuur         menwerkingsovereenkomst “Bocage” in Echt’
gaat worden. In 2020 krijgt dit vorm.               getekend en is in september 2012 de ‘Grond-
                                                    exploitatiemaatschappij Bocage CV’ (GEM
Daarnaast neemt de gemeente Echt-Susteren           Bocage) opgericht.
deel aan (is aandeelhouder van) Ontwikke-           In het plangebied wordt een hoogwaardig wo-
lingsmaatschappij Midden-Limburg BV (OML            ningbouwplan ontwikkeld met grondgebonden
BV). Een van de projecten van OML BV is             woningen in een groen en dorps woonmilieu.
Business Park Midden-Limburg (BPML).                De openbare ruimte wordt met kwalitatief duur-
                                                    zame materialen ingericht. De kwaliteitseisen
                                                    zijn vastgelegd in het ‘Stedenbouwkundig- en
                                                    beeldkwaliteit plan Bocage’ van 3 juli 2017.



                                                                                      Deel I - 258 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 260 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 261 ======================================================================

<pre>In 2019 zijn 9 projectmatige woningen opgele-      kopje volkshuisvesting, dit beleid in 2018 geac-
verd en is Hurks gestart met de bouw van 20        tualiseerd. Besluitvorming over deze actualisa-
levensloopbestendige woningen in fase 3.           tie is voorzien voor het voorjaar van 2019.
De voorbereiding voor 17 levensloopbestendige
woningen in fase 4 is afgerond en voor de reali-   Prognoses grondexploitaties en vennoot-
satie van deze woningen is een omgevingsver-       schapsbelasting
gunning aangevraagd. Deze woningen gaan            Vennootschapsbelasting
begin 2020 in verkoop. Er zijn in 2019 4 vrije     Per 1 januari 2016 is de vennootschapsbe-
bouwkavels verkocht en er is voor 3 bouwka-        lasting (Vpb) ingevoerd. Met ingang van
vels een koopovereenkomst gesloten. De ver-        2016 worden de fiscale winsten belast met
koop van deze bouwkavels worden begin 2020         Vpb. Bij de bepaling van de verschuldigde
afgerond. Het bouw- en woonrijp maken van de       vennootschapsbelasting wordt de gemeente
wegen voor deze woningen wordt ook in 2020         bijgestaan door een fiscalist van Deloitte.
gefaseerd uitgevoerd.                              Overeenkomstig het bepaalde in de Nota
                                                   reserves en voorzieningen wordt de over het
Businesspark Midden Limburg (BPML)                 grondbedrijf te betalen Vpb betaald uit de
Op 13 januari 2012 is de ‘Realiseringsovereen-     algemene reserve grondbedrijf.
komst bedrijventerrein St. Joost (de Berk II)      Over de boekjaren 2017 en 2018 zijn in
Echt’, genaamd Businesspark Midden-Limburg,        2019 op basis van de voorlopige aanslagen
met     Ontwikkelingsmaatschappij      Midden-     € 37.740 respectievelijk € 65.000 afgedra-
Limburg BV (OML) getekend en zijn de gron-         gen. Het over 2019 verschuldigde bedrag
den, gelegen binnen het exploitatiegebied, ge-     wordt bepaald en afgedragen in 2020.
leverd aan OML.
                                                   Prognoses grondexploitaties
Op BPML zijn nog twee bedrijfskavels beschik-      In onderstaande tabel worden de in exploita-
baar, te weten de noordelijke en zuidelijke kop-   tie zijnde projecten weergegeven.
kavel. Voor deze bedrijfskavels wordt een pas-     Opgenomen hierin zijn de boekwaarden per
sende, kwalitatief hoogwaardige (landmark)         31 december 2019, de verwachte eindresul-
invulling gezocht. Door de ligging van beide       taten op eindwaarde. De verwachte (eind)re-
kavels aan de Rijksweg 73, de beperkingen en       sultaten vloeien voort uit de laatst vastge-
de toegestane bebouwingsvorm van de zuide-         stelde herzieningen en/of herberekeningen
lijke kavel is maatwerk noodzakelijk waarbij ook   van de betreffende grondexploitaties.
bekeken wordt of een transformatie naar een        Let wel dat uit de afdrachten van de positie-
andere bestemming mogelijk cq. wenselijk is.       ve resultaten aan de algemene reserve
                                                   grondbedrijf ook weer Vpb-moet worden
In december 2019 heeft Dokvast bv de omge-         afgedragen. De in de reserve te storten re-
vingsvergunning aangevraagd voor de bouw           sultaten zijn daarom niet geheel inzetbaar
van een logistiek distributiecentrum aan de        voor de overige reserveringsdoelen.
Fahrenheitweg.

Grondexploitaties
Algemeen
Het aantrekken van de woningmarkt heeft zich
in 2018 verder doorgezet. Er komen steeds
meer initiatieven vanuit de markt om gronden in
exploitatie te brengen en woningen te ontwikke-
len. Ook in de woonwensen worden nieuwe
ontwikkelingen geconstateerd. Het vigerende
volkshuisvestingsbeleid houdt hier nog geen
rekening mee. Daarom is er samen met de
regiogemeenten een woonwensenonderzoek
uitgevoerd dat inzicht verschaft in de kwantita-
tieve en kwalitatieve wensen van de wooncon-
sument op regionaal, lokaal en kernenniveau.
Op basis van dit onderzoek en recente bevol-
kingsprognoses en prognoses over de huis-
houdensgroei wordt, zoals toegelicht onder het


                                                                                    Deel I - 259 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 261 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 262 ======================================================================

<pre>Nr.     Complexen in exploitatie                          Boekwaarde       Verwacht eind-
                                                           31-12-2019      resultaat (in €)
                                                              (in €)

B03     De Berk)                                                19.465             -300.797
B05     Herstructurering de Loop                              -180.859             -104.116
B27     Businesspark Midden Limburg (BPML)                     225.922              -24.215
B32     De Bandert1)                                           220.722              194.840
B39     Centrumplan Susteren1)                                 234.701              200.648
B41     Woningbouw vml. locatie tenniscom-                      27.760               -2.500
        plex Nieuwstadt
B42     Woningbouw vml./schoollocatie Vleut-                   -17.645                       0
        straat Dieteren
B43     Woningbouwlocatie Op de Baant St.                      -10.965                       0
        Joost
B44     Herstructurering schoollocatie (voorma-                 15.325             -234.106
        lige) Burg. Willemeschool Nieuwstadt
B45     RvR Oude Rijksweg Noord                                -12.810                    0
B46     Bocage                                                   5.118             -242.335
B47     Livar Experience Centre1)                               23.268               19.971



- /- betekent een positief resultaat (opbrengsten hoger            1)   Voor deze geprognotiseerde verliezen is een
     dan kosten)                                                        voorziening getroffen, zie ‘voorziening verlie-
     De gepresenteerde verwachte eindresultaten, zijn                   zen grondexploitaties’.
     de resultaten rekening houdend met subsidies.

Toelichting complexen in exploitatie
B03 De Berk                                                    B027 Businesspark Midden Limburg (BPML)
Op het bedrijventerrein de Berk (Kelvinweg) is nog             De gemeente ontvangt vanuit de grondexploitatie
één bouwkavel beschikbaar. Voor deze kavel is                  een vergoeding bovenwijkse voorzieningen die
een koopovereenkomst gesloten waarvan de akte                  volgens de nota reserves en voorzieningen, wordt
begin 2020 passeert. Na de verkoop van deze                    gestort in de reserve deelneming OML BV. De
kavel kan de grondexploitatie in 2020 afgesloten               vergoeding bovenwijkse voorzieningen is afhan-
worden.                                                        kelijk en gekoppeld aan de verkoop van de be-
                                                               drijfskavels.
Naar aanleiding van klachten is de verkeersveilig-
heid (oversteekbaarheid) van de Nobelweg ter                   B32 De Bandert
hoogte van het Medisch Centrum verbeterd.                      In mei 2011 heeft de raad de strategische visie
                                                               voor het Leisurepark In de Bandert vastgesteld en
B05 Herstructurering bedrijventerrein                          voor de uitvoering daarvan krediet beschikbaar
       ‘de Loop’                                               gesteld. Begin 2019 zijn de parkeerplaatsen te-
Op dit bedrijventerrein is nog één gemeentelijke               genover All-in Echt aangelegd,
kavel te koop. Deze is gelegen naast de Gamma.                 Daarnaast is de stichting Judo gestart met de
Met het oog op de verkeersveiligheid en -                      realisatie van een Regionaal Trainings Centrum
doorstroming op de Zuiderpoort en daarmee ook                  (RTC) en is stichting Menswel in de noordwest-
het bedrijventerrein (nu en in de toekomst) advise-            hoek gestart met de bouw van een multifunctione-
ren externe deskundigen diverse verkeersmaat-                  le groepsaccommodatie voor verenigingen en
regelen waarvoor verschillende prioriteiten gelden.            (school)groepen van de Bandert en daarbuiten.
Eén prioritaire verkeersmaatregel is opgenomen                 Deze projecten vallen buiten de grondexploitatie.
in de exploitatie van de Loop waarvoor in 2019                 Ook is dit project door de Gebiedsontwikkeling
een schetsontwerp is opgesteld voor verdere                    Midden-Limburg (GOML) aangemerkt als een van
uitwerking. Behalve deze verkeersmaatregel is de               de structuurversterkende projecten van Midden-
exploitatie van de Loop voor het grootste deel                 Limburg en heeft de GOML een bedrag van
afgerond.                                                      € 770.000 subsidie toegekend aan dit project.

                                                                                                 Deel I - 260 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 262 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 263 ======================================================================

<pre>Afrekening van deze subsidie stond voor juli 2019.    voor de bouw van 19 grondgebonden koopwonin-
Alle gegevens zijn aangeleverd, de beschikking is     gen op de voormalige schoollocatie en de voor-
door de provincie verdaagd tot 2020.                  malige locatie van de kinderopvang aan de
Om partijen binnen het park met elkaar in contact     Schoolstraat in Nieuwstadt.
te brengen is het Gebruikersoverleg ingesteld dat     De ontwikkelaar is verantwoordelijk voor de op-
goed functioneert. Opbrengst van dit overleg is       stalontwikkeling en de aanleg van infrastructuur.
bijvoorbeeld de activiteitenkalender met onderlin-    Zodra het bestemmingsplan is herzien en de om-
ge afstemming. In december 2019 is de grondex-        gevingsvergunning voor de woningen is verleend
ploitatiebegroting geactualiseerd.                    kan begonnen worden met de woningbouw (naar
                                                      verwachting in de tweede helft van 2020).
B39 Centrumplan Susteren                              De grondopbrengst bedraagt € 525.000 en wordt
Het gemeentelijk project is nagenoeg gereed. In       naar verwachting in 2020 ontvangen.
2020 vinden nog enkele afrondende werkzaam-           Het is verder de bedoeling om binnen het plange-
heden plaats.                                         bied 5 sociale huurwoningen te realiseren. Hier-
                                                      over worden nog gesprekken gevoerd.
B41 Woningbouw voormalige locatie tennis-             Het project is onderdeel van een integrale afwe-
       complex Nieuwstadt                             ging in het kader van de gebiedsvisie Nieuwstadt.
De gemeente heeft een anterieure exploitatie-
overeenkomst met een ontwikkelaar gesloten            B45 RVR Oude Rijksweg Noord
voor de bouw van 6 seniorenwoningen op de             De gemeente is een exploitatieovereenkomst
voormalige tennislocatie aan Op de Kasselemeier       aangegaan met RVR Limburg CV voor de ontwik-
in Nieuwstadt.                                        keling van 4 zogeheten ruimte voor ruimte wo-
De ontwikkelaar is verantwoordelijk voor de op-       ningbouwkavels op de locatie Oude Rijksweg
stalontwikkeling en de aanleg van infrastructuur.     Noord in Susteren. Deze kavels worden door
De bouw van 6 woningen is mogelijk op grond           RVR verkocht aan particuliere kopers.
van het vigerend bestemmingsplan “Stedelijk           Het bestemmingsplan is begin 2019 vastgesteld
gebied”. De grondopbrengst bedraagt € 125.000         en inmiddels is met de bouw van de eerste wo-
en wordt in 2020 ontvangen. Met de realisatie van     ning gestart.
het project wordt in het voorjaar van 2020 gestart.
Het project is onderdeel van een integrale afwe-      B46 Bocage
ging in het kader van de gebiedsvisie Nieuwstadt.     De grondexploitatie zelf vindt plaats via de eerder
                                                      beschreven PPS-constructie.
B42 Woningbouw voormalige schoollocatie               De gemeente ontvangt vanuit de grondexploitatie
      Vleutstraat Dieteren                            van de samenwerkingsmaatschappij Bocage een
Het woningbouwplan dat voorziet in de realisatie      vergoeding ambtelijke uren en per m² verkochte
van 6 levensloopbestendige woningen is eind           bouwgrond een vergoeding bovenwijkse voorzie-
2018 opgeleverd. De groenvoorziening binnen het       ningen. De inkomsten volgen de planning en
plangebied wordt nog opgewaardeerd. Deze              gronduitgifte van de grondexploitatie.
werkzaamheden vinden in 2020 plaats.
                                                      Risicobeheersing
B43 Woningbouw locatie Op de Baant                    Volgens de nota risicomanagement worden
       St Joost                                       van de grondexploitaties periodiek (onder an-
De gemeente heeft een anterieure exploitatie-         dere bij de jaarrekening en begroting) op een
overeenkomst met een ontwikkelaar gesloten            systematische wijze de risicodragende gebeur-
voor de bouw van 14 woningen op de locatie Op         tenissen geïnventariseerd, de kans op optre-
de Baant in St. Joost. Het bouwplan behelst de        den en het effect daarvan ingeschat, de al be-
realisatie van 8 levensloopbestendige woningen        staande beheersmaatregelen in kaart gebracht
en 6 woningen voor eigen bouwers. De 8 levens-        en tenslotte het restrisico gekwantificeerd. De-
loopbestendige woningen en het openbaar gebied        ze restrisico’s vormen de grondslag en worden
zijn gereed. De door de ontwikkelaar uit te geven     meegenomen bij de bepaling van de benodig-
kavels voor eigen bouwers zijn nog niet allemaal      de weerstandscapaciteit respectievelijk het
verkocht.                                             weerstandvermogen. Verder wordt verwezen
                                                      naar de paragraaf weerstandsvermogen en
B44 Herstructurering schoollocatie (voorma-           risicobeheersing.
      lige) Burg. Willemeschool Nieuwstadt
De gemeente heeft een anterieure exploitatie-
overeenkomst met een ontwikkelaar gesloten


                                                                                          Deel I - 261 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 263 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 264 ======================================================================

<pre>Winst- en verliesnemingen, voorziening en reserves grondexploitaties.

                          GRONDEXPLOITATIES

     WINSTGEVENDE PROJECTEN                 VERLIESGEVENDE PROJECTEN
           (OVERSCHOT)                               (TEKORT)


                                                             Aanvulling tekort
     Winstneming
                                           VOORZIENING VERLIEZEN GROND-
                                                   EXPLOITATIES


                                                             Verliesneming


   ALGEMENE RESERVE GRONDBEDRIJF EN RESERVE
           WINST GRONDEXPLOITATIES

                                                     Het verschil tussen de verplichte winstneming
Winstnemingen                                        volgens genoemde Poc-methode en de door
In 2019 is volgens de ‘Percentage of com-            de gemeente gehanteerde winstneming wordt
pletion – methode’ (Poc-methode) € 86.605 aan        toegevoegd aan een aparte reserve winst
winst genomen. Tevens zijn in 2019 € 70.628          grondexploitaties (RWG). Zodra winsten ook
aan in het verleden te veel genomen winsten          volgens gemeentelijk beleid als gerealiseerd
teruggedraaid.                                       gelden, worden deze bij de afsluiting van het
                                                     boekjaar vanuit de RWG overgeboekt naar de
      Winstnemingen 2019            Bedrag in €      algemene reserve grondbedrijf (ARG). Op de
                                                     RWG ligt telkenmale een claim voor het nog
B03 De Berk                     -       65.879       aan de ARG over te boeken bedrag.
B05 Herstructurering de                     98       Overboekingen vanuit de RWG kunnen dus
    Loop                                             enkel naar de ARG plaatsvinden.
B27 Businesspark Midden                 26.857
    Limburg (OML)                                    Verliesnemingen
B42 Woningbouw vm              -         3.357       Als tekorten worden geconstateerd of worden
    schoollocatie Vleut-                             voorzien, wordt op basis van het voorzichtig-
    straat Dieteren                                  heidsprincipe de Voorziening verliezen grond-
B43 Woningbouwlocatie Op       -         1.392       exploitaties (aan)gevuld ter hoogte van het (te
    de Baant St. Joost                               verwachten) verlies. In 2019 hebben er geen
                                                     verliesnemingen plaatsgevonden.
B44 Herstructurering locatie             4.045
    Burg. Willemeschool
                                                     Voorziening verliezen grondexploitaties
B46 Bocage                              55.605
                                                     De voorziening verliezen grondexploitaties
                                                     moet voldoende groot zijn om in de exploitatie-
                                                     tekorten te voorzien. Voeding gebeurt vanuit de
Winstneming bij grondexploitaties gebeurt vol-       algemene reserve grondbedrijf (ARG), maar
gens de Poc-methode omdat deze is voorge-            kan ook vanuit andere reserves of middelen
schreven door de commissie BBV. De gemeen-           plaatsvinden. De gemeente Echt-Susteren
te is zelf voorstander van een voorzichtiger         bepaalt (voorzichtigheidshalve) de hoogte van
beleid. Dit houdt in dat er ook daadwerkelijk        deze verliesvoorziening op eindwaarde (inclu-
sprake moet zijn van gerealiseerde winsten           sief rente op einde looptijd).
(rekening houdende met de nog te realiseren          Op het einde van 2019 is er sprake van de
kosten).                                             volgende verliesgevende complexen:



                                                                                          Deel I - 262 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 264 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 265 ======================================================================

<pre>Nr.     Complexen                                       Verwacht resultaat op
                                                          eindwaarde (in €)

B32     De Bandert                                                   194.840
B39     Centrumplan Susteren                                         200.648
B47     Livar Experience Centre                                       19.971



Genoemde verliezen vloeien voort uit in 2019 bijgestelde exploitatiebegrotingen

Reserves grondexploitaties                                  Meerjarig verloop ARG
De grondexploitatie gerelateerde reserves zijn              Op basis van geactualiseerde grondexploitaties
de algemene reserve grondbedrijf (ARG) en de                en herberekeningen worden in onderstaand
daarmee verbonden reserve winst grondexploi-                overzicht de te verwachte winstnemingen
taties (RWG). De ARG dient als buffer voor de               weergegeven. Daarnaast wordt, ook rekening
grondexploitaties. Winstnemingen, al dan niet               houdend met onttrekkingen (bijvoorbeeld voor
tussentijds, worden (wanneer nodig via de re-               de genoemde verliesvoorziening), claims en
serve winst grondexploitaties) toegevoegd aan               toevoegingen/stortingen, ook een prognose
de ARG. Ook wordt er jaarlijks rente toege-                 gemaakt van de ARG voor de jaren 2019 tot en
voegd aan deze reserves. Daar tegenover staat               met 2023.
dat de Voorziening verliezen grondexploitaties              Alleen de gerealiseerde afdrachten aan de
ten laste van de ARG wordt gevoed.                          ARG zijn, rekening houdend met de al opge-
                                                            nomen claims en onttrekkingen, beschikbaar.
RWG
Reserve Winst grond-                Bedrag in €
exploitaties (RWG)

Stand per 1-1-2019                      462.000
Rente                                     4.759
Poc winst de Berk 2018         -         65.879
(teveel genomen winst)
Poc winst Bocage 2019                     23.245
Poc winst BPML 2019                        2.098
Poc winst herstructurering                 4.045
Burg. Willemeschool
Nieuwstadt 2019
Stand per 31-12-2019                    430.268




                                                                                           Deel I - 263 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 265 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 266 ======================================================================

<pre>Bedragen in €                                                              per
                                                                           201901-01           2020           2021          2022             2023
                                                                 (1)
Stand Algemene Reserve Grondbedrijf (ARG)                                   7.079.843 a)        6.942.410     7.398.825      7.455.855        7.697.899


PROJECTEN               afgerond per 31 december:                          2019                2020          2021          2022          2023
                                                                       VAN PROJECT-        VAN PROJECT- VAN PROJECT- VAN PROJECT- VAN PROJECT-
                                                                       RESULTAAT           RESULTAAT     RESULTAAT     RESULTAAT     RESULTAAT
                                                                       NAAR ARG            NAAR ARG      NAAR ARG      NAAR ARG      NAAR ARG
 De Berk                                                                      -65.879            325.707
 Herstructurering BT de Loop                                                       98                          104.116
 Bocageb)                                                                      55.605             45.000        45.000        45.000        45.000
 BPML / BT St. Joost                                                           26.857
 Woningbouw voormalige locatie tennis-complex
Nieuwstadt                                                                             0              2.500
 Woningbouw voormalige schoollocatie Vleutstraat
Dieteren (correctie winstneming 2018)                                           -3.357
 Woningbouw Op de Baant St. Joost (correctie
winstneming 2018)                                                               -1.392
Herstructurering schoollocatie (voormalige) Burg.
Willemeschool Nieuwstadt                                                        4.045                                          230.836
Livar Experience Centre                                                       -19.971
De Bandert                                                                        858

Totaal toevoeging ARG door afgeronde projecten betreffend
jaar (=4) (2 minus 3 = 4 of som van (3))                         (4)            -3.136           373.207        149.116        275.836           45.000
Reeds genomen winst- /verliesnemingen van afgeronde
projecten betreffend jaar (=5)                                   (5)
Mutatie ARG. n.a.v. resultaten afgeronde projecten in
betreffend jaar ( 4 minus 5 = 6)                                 (6)            -3.136           373.207        149.116        275.836           45.000


ONTREKKINGEN                                                               2019                2020           2021          2022             2023

Infrawerkzh. Hoek Bosstraat/Oude Baan (vjn2011)
Representatie grondbedrijf                                                         667            18.000         18.000         18.000           18.000
Div. kosten (bijv. prijzenboek)                                                      0             5.000          5.000          5.000            5.000
Voorziening verlies op deelneming GEM Bocage CV
Onderzoek uitbreidings- en herontwikkelingslocaties
bedrijventerreinen
Reserve deelneming OML BV                                                      24.759
Reserve Winst Grondexploitaties                                               -36.491            -117.000
VBP last Grondbedrijf                                                         102.740           PM            PM             PM               PM


TOTAAL ONTREKKINGEN                                              (7)           91.675             -94.000        23.000         23.000           23.000

TOEVOEGINGEN / STORTINGEN                                                  2019                2020           2021          2022             2023

 Rentetoevoeging over de stand per 01-01 d)                                    72.922             89.208         89.208         89.208           89.208


                                                                 (8)           72.922             89.208         89.208         89.208           89.208

Subtotaal ARG exclusief claims (= 1 plus 6 minus 7 plus 8) (9)              7.057.955           7.498.825     7.614.149      7.797.899        7.809.107


CLAIMS                                                                     2019                2020           2021          2022             2023

 Echt-Zuidoost: reserve kapitaalstorting en aanv. finan.
kapitaalstorting, conform rbsl. dec. 2011                                      72.849
Voorbereidingskrediet faciliterende en actieve
grondexploitaties e)                                                           42.697            100.000        100.000        100.000          100.000
Grondexplotatie de Bandert f)
                                                                                                                 58.294




TOTAAL CLAIMS                                                   (10)          115.546            100.000        158.294        100.000          100.000

PROGNOSE ARG (= 9 minus 10)                                                 6.942.410           7.398.825     7.455.855      7.697.899        7.709.107

                                                    per 31-12               2019               2020           2021          2022              2023


a) Betreft de ARG per 31-12-2018 conform de jaarrekening 2018
b) Een (positief ) resultaat / afdracht naar de ARG wordt pas na 2023 verwacht.
d) Conform de nota 'Reserves en voorzieningen' heeft in 2019 een rentetoevoeging plaatsgevonden van 1,03% aan de ARG.
Voor wat betreft de jaren 2020 t/m 2023 is de raming conform de Programmabegroting 2020.
e) Conform kadernota 2020 is in onderstaande meerjarenraming van de ARG jaarlijks een claim van € 100.000 opgenomen t.b.v.
voorbereidingskredieten.
Deze voorbereidingskredieten zijn beschreven in de kadernota 2020, hfd. 2 'Financiele kaders' onder het kopje “Voorbereidingskrediet faciliterende en
 actieve grondexploitaties".
- de opbrengsten van de Weijenpasweg zijn gelabeld aan de uitvoering van de gebiedsvisie St. Joost-Hingen-Pey, conform het raadsbesluit
d.d. 10 juni 2010. Het complex is per 31-12-2012 gesaneerd met een “verlies” van € 209.087, hetgeen ten laste wordt gebracht van de
 voorziening verliezen grondexploitaties. Deze voorziening is aangevuld door inzet van de algemene reserve grondbedrijf met € 209.087.
Indien een nieuw project Weijenpasweg tot stand komt, zal het projectresultaat in eerste instantie worden aangewend om deze reserve
weer met het onttrokken bedrag aan te vullen.
f) Conform raadsbesluit d.d. 14 december 2016


                                                                                                                                Deel I - 264 -
</pre>

====================================================================== Einde pagina 266 =================================================================

<br><br>