<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Transect-rapport 4288

Echt, Landgoed de Bongerd
Gemeente Echt-Susteren (L)
Archeologisch bureauonderzoek (BO) en inventariserend
Veldonderzoek (IVO), verkennende fase
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                 Overijsselhaven 127                   T: 030-7620705
                                                 3433 PH Nieuwegein                    F: 030-7620706
                                                                                       E: informatie@transect.nl




Auteurs                                            L. Jansen of Lorkeers, T. Nales
Versie                                             Versie 1.2
Projectcode                                        22070077
Datum                                              12-07-2023
Opdrachtgever                                      Buelens Ruimte
Uitvoerder                                         Transect b.v.
                                                   Overijsselhaven 127
                                                   3433 PH Nieuwegein
Onderzoeksmelding                                  5289003100
Bevoegde overheid                                  Gemeente Echt-Susteren
Status                                             Nog niet getoetst
Beheer documentatie                                Transect, Nieuwegein
Voorblad                                           Foto van het plangebied ten tijde van het
                                                   veldonderzoek




 Autorisatie
 Naam                              Datum                           Paraaf
 Drs. A.A. Kerkhoven               12-07-2023
 (Senior KNA archeoloog)




ISSN: 2211-7067



© Transect, Nieuwegein

Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of
op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgevers.

Transect aanvaardt geen aansprakelijkheid voor eventuele schade voortvloeiend uit de toepassing van de
adviezen of het gebruik van de resultaten van dit onderzoek.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Samenvatting

In opdracht van Buelens Ruimte heeft Transect in augustus 2022 een archeologisch vooronderzoek
uitgevoerd in plangebied ‘Landgoed de Bongerd’ tussen de wegen Ophoven en Verneese Steegje in
Echt (gemeente Echt-Susteren). De aanleiding voor het onderzoek vormt een
bestemmingsplanwijziging die de ontwikkeling van een landgoed mogelijk moet maken. Het
archeologisch vooronderzoek bestaat hier uit een Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een
Inventariserend veldonderzoek (IVO; in een gedeelte van het plangebied). De vraagstelling van deze
onderzoeken richt zich op het vaststellen en toetsen van de archeologische verwachting en de
bepaling in hoeverre de voorgenomen ingrepen in het kader van de planvorming effect hebben op
eventuele archeologische resten in het gebied.

Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied in stroomgebied van de Maas is
gelegen. De Maas heeft de ondergrond geleidelijk aan uitgesleten, waardoor diverse terrassen zijn
ontstaan. Het grootste gedeelte van het plangebied ligt op het Terras van Geistingen (Laatglaciaal), het
oostelijke deel ligt op het terras van Mechelen aan de Maas (Weichselien). Gezien de datering van
deze terrassen worden in theorie resten vanaf respectievelijk het Laat-Paleolithicum en Midden-
Paleolithicum verwacht. Dergelijke resten zijn echter waarschijnlijk geërodeerd of verspoeld en zullen
vermoedelijk niet meer in situ aanwezig zijn. De vondst van een mogelijke Levallois-spits aan het
maaiveld ten zuiden van het plangebied wijst hier op. Bovendien zijn vindplaatsen uit deze periode
vooral gesitueerd op de hoger gelegen terrassen. Vermoedelijk worden de terrasafzettingen in het
plangebied afgedekt met dekzand (of colluvium).

Voor wat betreft het Mesolithicum – Late Middeleeuwen geldt een hoge verwachting. Deze
verwachting is gebaseerd op een gunstige ligging in een dalvlakteterras nabij een restgeul. Dergelijke
landschappelijke situaties zijn van oudsher aantrekkelijk geweest voor de mens. Gezien het grote
aantal vondsten uit deze perioden, zowel in als in de directe omgeving van het plangebied, is het
aannemelijk dat er een vindplaats aanwezig is. De aangetroffen resten zijn vooral afkomstig van
nederzettingsterreinen en grafvelden. Gezien de mogelijke aanwezigheid van een restgeul worden ook
archeologische resten in natte context verwacht zoals oversteekplaatsen, visfuiken en deposities. Ook
paleobotanische (micro- en macro)resten worden verwacht. Dergelijke organische resten kunnen
gedetailleerde paleolandschappelijke reconstructies mogelijk maken. Watergerelateerde resten zijn
echter met regulier prospectief onderzoek lastig op te sporen. Op basis van het ontbreken van
bebouwing op historisch-topografische kaarten worden geen nederzettingsresten uit de Nieuwe Tijd
verwacht. In deelgebied 1 geldt een lage verwachting op resten uit alle perioden, aangezien hier
ontgrondingen tot circa 1,2 á 2 m -Mv hebben plaatsgevonden. Het relevante niveau in de rest van
het plangebied wordt gevormd door de top van het dekzand of colluvium.

Bij het veldonderzoek in een gedeelte van deelgebied 3 is in de boringen verspoeld dekzand
aangetroffen. Vermoedelijk is dit als colluvium in het gebied terecht gekomen. Deze afzettingen zijn
als intact te beschouwen onder een moderne ploeglaag (50-80 cm -Mv). het is bruingrijs van kleur.
Daaronder ligt matig tot sterk siltig zand, wat soms wat lemig aandoet. Het betreffen rivierafzettingen
als onderdeel van het terras van Geistinge. Archeologisch gezien is de bodemopbouw als intact te
beschouwen. De hoge verwachting in dit gedeelte van het plangebied is daarmee bevestigd. Het
relevante niveau wordt gevormd door de top van het colluvium op circa 50-80 cm -Mv. Een eventuele
vondstlaag zal vermoedelijk verploegd zijn, waardoor de verwachting op intacte resten uit het Laat-
Paleolithicum – Mesolithicum naar laag kan worden bijgesteld. De hoge verwachting op resten uit het
Neolithicum – Late Middeleeuwen kan hier worden gehandhaafd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Advies
Men heeft het voornemen om in het plangebied een landgoed te realiseren, waar een
bestemmingsplanwijziging voor nodig is. Hierbij is grotendeels sprake van een continuering van het
agrarisch grondgebruik, waarbij geen ‘nieuwe’ bodemverstoringen zullen plaatsvinden. Geadviseerd
wordt om in het nieuwe bestemmingsplan een hoge archeologische verwachting op te nemen voor
het gehele plangebied, met uitzondering van deelgebied 1 waar een lage verwachting geldt. Wanneer
in de toekomst bodemverstoringen dieper dan 40 cm -Mv plaatsvinden in deelgebied 2 tot en met 5,
wordt een verkennend booronderzoek geadviseerd.

In deelgebied 3 vinden naar verwachting wel graafwerkzaamheden plaats. Hier worden twee
woningen, en kas en een schuur gerealiseerd. Er zijn nog geen concrete plannen omtrent de
funderingswijze van de bouwwerken. Na de uitvoering van het verkennende booronderzoek is de
ligging van de toekomstige bouwvlakken gewijzigd. Deze liggen nu ongeveer 20 tot 40 m verder naar
het westen. Alleen boring 2 ligt nu binnen het ‘nieuwe’, gewijzigde vlak. Gezien de relatief korte
afstand wordt aangenomen dat de bodemopbouw en de aanwezigheid en diepteligging van de
archeologisch relevante niveaus vergelijkbaar is. Er wordt een vervolgonderzoek geadviseerd wanneer
graafwerkzaamheden dieper dan 40 cm -Mv zullen plaatsvinden. Gezien de verwachting op
hoofdzakelijk grondsporen kan dit onderzoek het beste plaatsvinden in de vorm van een
proefsleuvenonderzoek, karterende en waarderende fase (IVO-P). Voor een dergelijk onderzoek is een
Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk. In dit document wordt op voorhand het doel en de
voorwaarden van het gravende onderzoek vastgelegd. Het PvE moet vooraf door de bevoegde
overheid (gemeente Echt-Susteren) worden goedgekeurd.

Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal de
bevoegde overheid (de gemeente Echt-Susteren) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang
met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Inhoud

1.   Aanleiding                                                         1

2.   Aard en doel van het archeologisch vooronderzoek                   2

3.   Afbakening van het plan- en onderzoeksgebied                       3

4.   Planvorming en consequenties toekomstig gebruik                    5

5.   Beleidskader                                                       6

6.   Landschap, geomorfologie en bodem                                  7

7.   Beschrijving bekende archeologische kenmerken                     10

8.   Historische situatie, huidig gebruik en bodemverstoringen         16

9.   Gespecificeerde archeologische verwachting                        23

10. Resultaten veldonderzoek                                           26

11. Beantwoording onderzoeksvragen                                     28

12. Conclusie en Advies                                                29

13. Geraadpleegde bronnen                                              31



Bijlage 1: Plantekening                                                34

Bijlage 2: Archeologische beleidskaart van de gemeente Echt-Susteren   36

Bijlage 3: Geomorfologie                                               38

Bijlage 4: Maasterrassenkaart                                          39

Bijlage 5: Hoogtekaart                                                 40

Bijlage 6: Bodemkaart                                                  42

Bijlage 7: Archeologische informatie                                   43

Bijlage 8: Vindplaatsen op het Hamveld                                 44

Bijlage 9: Boorpuntenkaart                                             46

Bijlage 10: Foto’s van boringen                                        47

Bijlage 11: Boorbeschrijvingen                                         48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Aanleiding

In opdracht van Buelens Ruimte heeft Transect1 in augustus 2022 een archeologisch vooronderzoek
uitgevoerd in plangebied ‘Landgoed de Bongerd’ tussen de wegen Ophoven en Verneese Steegje in
Echt (gemeente Echt-Susteren). De aanleiding voor het onderzoek vormt een
bestemmingsplanwijziging die de ontwikkeling van een landgoed mogelijk moet maken.

In het grootste gedeelte van plangebied geldt op de gemeentelijke archeologische verwachtingskaart
een hoge archeologische verwachting voor droge landschappen (bijlage 2). Verder geldt er binnen een
strook een middelhoge verwachting voor natte landschappen. In het uiterste noordwesten geldt op
één perceel een lage verwachting voor droge en natte landschappen. Gezien de beoogde
bestemmingsplanwijziging is een archeologische waardestelling van het gebied noodzakelijk.

Het onderzoek is uitgevoerd in overeenstemming met de eisen van de Kwaliteitsnorm Nederlandse
Archeologie (KNA), versie 4.1 en het Plan van Aanpak (Jansen of Lorkeers, 2022).




1
 Transect b.v. voldoet aan de eisen zoals gesteld in de kwaliteitsnorm ‘BRL SIKB 4000’, versie 4.1, en is gecertificeerd door
middel van een procescertificaat. Transect b.v. is certificaathouder van de volgende protocollen: ‘KNA Protocol 4001 Programma
van Eisen’, ‘KNA Protocol 4002 Bureauonderzoek’, ‘Protocol 4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Overig’, ‘Protocol
4003 Inventariserend Veldonderzoek, variant Proefsleuven’ en ‘Protocol 4004 Opgraven’, en staat geregistreerd bij het RCE en
de SIKB.
                                                                                                                            1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>2. Aard en doel van het archeologisch vooronderzoek

Het archeologisch vooronderzoek bestaat uit een gecombineerd onderzoek, te weten een
Archeologisch Bureauonderzoek (BO) en een Inventariserend Veldonderzoek (IVO), verkennende fase.

Het doel van het archeologisch bureauonderzoek is het specificeren van de archeologische
verwachting, dat wil zeggen het aan de hand van beschikbare en nieuwe informatie over de
archeologie, cultuurhistorie, geomorfologie, bodemkunde en grondgebruik, bepalen van de kans dat
binnen het plangebied archeologische resten kunnen voorkomen. Hiervoor is onder andere het
centraal Archeologisch Informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE)
geraadpleegd, waarin de Archeologische MonumentenKaart (AMK) is opgenomen. Aanvullende
(cultuur)historische informatie is verkregen uit divers voorhanden historisch kaarten. Om inzicht te
krijgen in de opbouw en ontwikkeling van het landschap zijn onder andere de bodemkaart en
beschikbare geologische en geomorfologische kaarten geraadpleegd.

Het doel van het inventariserend veldonderzoek is het toetsen en waar mogelijk bijstellen van de
gespecificeerde archeologische verwachting, door het verzamelen van informatie over de feitelijke
bodemopbouw, bodemreliëf en bodemintactheid in het plangebied. Hiermee ontstaat inzicht in de
landschapsvormende processen en landschappelijke eenheden uit het verleden. Op basis hiervan kan
een oordeel worden gegeven over waar, wanneer en in hoeverre het gebied in het verleden geschikt
was voor de mens. Het inventariserend veldonderzoek is uitgevoerd in de vorm van een
booronderzoek (IVO-O). De toegepaste methodiek in het veld wordt beschreven bij de beschrijving
van de veldresultaten (Hoofdstuk 10).

Het onderzoek probeert hiermee aan de hand van feitelijke informatie antwoord te geven op de
volgende vragen:
•    Hoe heeft het plangebied oorspronkelijk in het natuurlijk landschap gelegen?

•    Zijn er binnen de bodemopbouw archeologisch relevante niveaus te onderscheiden en hoe diep
     liggen deze?

•    In hoeverre zijn de archeologisch relevante niveaus nog intact (verstoring, erosie, afdekkend
     substraat)?

•    Wat is de archeologische verwachting van het plangebied en in hoeverre is deze te differentiëren
     in laag, middelhoog en hoog?

Het resultaat van het archeologisch vooronderzoek is dit rapport met een conclusie omtrent het risico
dat eventueel aanwezige archeologische waarden in het plangebied worden verstoord als gevolg van
de voorgenomen plannen. Op basis van dit rapport neemt het bevoegde overheid een beslissing in het
kader van de vergunningverlening of planprocedure. Het rapport bevat waar mogelijk gegevens over
de – verwachte – aan- of afwezigheid, aard, omvang, ouderdom, gaafheid, conservering en (relatieve)
kwaliteit van archeologische waarden. Het bureauonderzoek is uitgevoerd conform protocol 4002 van
de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie, versie 4.1 (KNA 4.1). Het inventariserend veldonderzoek
is uitgevoerd conform protocol 4003 van de Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie versie 4.1 (KNA
4.1).




                                                                                                     2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>3. Afbakening van het plan- en onderzoeksgebied

 Gemeente                                          Echt-Susteren
 Plaats                                            Echt
 Toponiem                                          Landgoed de Bongerd
 Kaartblad                                         60A
 Centrumcoördinaat                                 187.876 / 345.715



Binnen het archeologisch bureauonderzoek is onderscheid gemaakt in het plangebied en het
onderzoeksgebied. Het plangebied is het gebied waarin de geplande bodemingrepen zullen
plaatsvinden. Het onderzoeksgebied omvat het plangebied en een deel van het direct omringende
gebied en wordt bij het onderzoek betrokken om tot een beter inzicht te komen in de archeologische,
(cultuur)historische en bodemkundige situatie in het plangebied. Het onderzoeksgebied beslaat in dit
geval een straal van circa 500 meter rond het plangebied.

Het plangebied ligt in het buitengebied ten zuiden van Echt. Het omvat meerdere kadastrale percelen,
die ten tijde van het onderzoek in gebruik zijn als akker en weiland. Omwille van de leesbaarheid van
het rapport is het plangebied onderverdeeld in vijf deelgebieden (deelgebied 1 tot en met 5). De
ligging ervan is weergegeven in figuur 1. De Echtermolenbeek stroomt dwars door het plangebied
heen. Deelgebied 1 en 2 liggen ten westen van de Echtermolenbeek en omvatten respectievelijk een
gebied van circa 3,8 en 0,76 ha. Deelgebied 3 ligt ten zuidoosten van de beek en heeft een oppervlak
van 6,2 ha. Deelgebied 4 en 5 liggen ten noorden van de beek en omvatten respectievelijk 1,8 en 0,15
ha. In totaal beslaat het plangebied circa 12,7 ha.




                                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Figuur 1: Ligging van het plangebied en deelgebieden (met rode lijnen aangegeven,
bron: www.pdok.nl).




                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>4. Planvorming en consequenties toekomstig gebruik

  Kader                                                                       Bestemmingsplanwijziging
  Oppervlakte plangebied                                                      12,7 ha
  Planvorming                                                                 Realisatie landgoed
  Omvang verstoringen                                                         Circa 5000 m2
  Bodemverstorende werkzaamheden                                              Graafwerkzaamheden
  Diepte verstoring                                                           Divers



Het voornemen bestaat om in het plangebied een modern agrarisch landgoed te realiseren. Een
toekomstige inrichting is opgenomen in bijlage 1. Bij de aanleg van het landgoed wordt aandacht
besteed aan het landschap en de natuurwaarden van de omgeving. Het wordt ingericht met
extensieve graslanden en akkers, hoogboomstamgaarden, voedselbossen, houtwallen en
struweelranden en wandelpaden. 2 Het voedselbos past binnen de huidige bestemming ‘agrarisch met
waarden – natuur- en landschapswaarden’.

De huidige graslanden en hoogstamboomgaard blijven ongewijzigd. Wel worden plantgaten verwacht,
maar gezien de geringe omvang zullen deze niet dieper dan 30 cm -Mv reiken. In de akkers wordt een
aantal bomen met kluit aangeplant, waarvoor een plantgat tot maximaal 40 cm -Mv wordt gegraven.
Er vindt verder geen grondverbetering of egalisatie plaats.

De wandelpaden worden aangelegd middels halfverharding. Hier wordt hoogstens tot 10 cm -Mv
gegraven, waarna verharding wordt opgebracht. Voor de oversteek van de Echtermolenbeek wordt
gebruik gemaakt van een bestaande duiker. Hier zullen geen graafwerkzaamheden plaatsvinden.

In deelgebied 3 komen twee woonhuizen, een schuur en een kas. Om dit mogelijk te maken wordt in
het nieuwe bestemmingsplan een bouwvlak met daarop bestemming ‘wonen’ voor de woningen. Voor
de bouwvlakken van de kas en schuur wordt in het nieuwe bestemmingsplan een aanduiding gebruikt.
Deze gebieden beslaan samen circa 4500 m2. Het is ten tijde van het onderzoek nog onbekend wat de
exacte omvang en diepte van de bodemverstoringen is als gevolg van de bebouwing, aangezien de
technische tekeningen nog moeten worden opgesteld.

Er zijn geen effecten op het grondwaterpeil voorzien. De toekomstig gebruiker betreft de eigenaar van
het toekomstig Landgoed de Bongerd.




2 De poel in bijlage 2 (in het noorden van deelgebied 1) komt te vervallen.

                                                                                                         5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>5. Beleidskader

 Onderzoekskader                              Bestemmingsplanwijziging
 Beleidskader                                 Archeologische verwachtingskaart
 Onderzoeksgrens                              250 m2 en dieper dan 50 cm –Mv



In 1992 heeft Nederland het Europees Verdrag inzake de bescherming van het archeologisch erfgoed
ondertekend; ook wel het Verdrag van Malta of Valletta genoemd, naar het eiland en de plaats waar
het is ondertekend. Het Verdrag is in 1998 geratificeerd en op 1 september 2007 via de Wet op de
Archeologische Monumentenzorg (Wamz) geïmplementeerd. De Wamz is een wijzigingswet en omvat
een wijziging van de Monumentenwet 1988, de Wet Milieubeheer, de Ontgrondingenwet en de
Woningwet, op grond waarvan overheden onder andere bij bodemingrepen verplicht rekening
moeten houden met het behoud van archeologische waarden. Sinds juli 2016 (Erfgoedwet) is het
behoud en beheer van het Nederlandse erfgoed geregeld door één integrale Erfgoedwet. De omgang
met archeologie in de fysieke leefomgeving zal in de nieuwe Omgevingswet worden geregeld, die in
2023 in werking zal treden.

Het zuidelijke deel van het plangebied valt binnen bestemmingsplan ‘Buitengebied’ uit 2017 (bron:
www.ruimtelijkeplannen.nl). Deelgebied 2 en 3 vallen geheel binnen een zone met dubbelbestemming
waarde – archeologie 3. Dit geldt ook voor het zuidelijke deel van deelgebied 1 en 4. Bij deze
dubbelbestemming geldt een archeologische onderzoeksplicht bij ingrepen groter dan 500 m2 en
dieper dan 40 cm -Mv. Aan het noordelijke deel van deelgebied 2 is geen dubbelbestemming Waarde
– Archeologie toegewezen. Deelgebied 5 en het noordelijke deel van deelgebied 4 vallen binnen
bestemmingsplan ‘De loop 2012, 1e herziening’ (2016) binnen een zone met dubbelbestemming
Waarde - Archeologie 1. In gebieden met deze aanduiding geldt een archeologische onderzoeksplicht
bij ingrepen groter dan 100 m2 en dieper dan 40 cm -Mv.

Deze waarden zijn gebaseerd op de gemeentelijke beleidskaart (Verhoeven e.a., 2010; bijlage 2). Op
deze kaart ligt elk deelgebied grotendeels binnen een zone met een hoge verwachting voor droge
landschappen. Het noordelijke deel van deelgebied 4 valt binnen een zone met een lage verwachting
voor droge en natte landschappen. Een gedeelte van deelgebied 1, 3 en 4 valt binnen een zone met
een middelhoge verwachting voor natte landschappen. De onderzoeksgrenzen op de beleidskaart (in
oppervlak en cm -Mv) komen geheel overeen met de grenzen in de bestemmingsplannen.

Aangezien het voorgenomen plan deze grenzen zowel in oppervlakte als in diepte overschrijdt, is een
archeologisch vooronderzoek noodzakelijk. In het kader van de beoogde bestemmingsplanwijziging is
een archeologische waardestelling van het terrein noodzakelijk. Afhankelijk van de uitkomsten van het
archeologisch (voor-)onderzoek dat hiervoor nodig is, kunnen aan de ontwikkeling regels worden
verbonden ter behoud van belangrijke archeologische waarden. Deze kunnen bestaan uit technische
aanpassingen of een veiligstellende opgraving. Het archeologisch vooronderzoek kan hiertoe worden
uitgebreid met een al dan niet gecombineerd karterend en waarderend onderzoek, zodat op basis van
de KNA-waarderingssystematiek een waardestelling kan worden opgemaakt.




                                                                                                     6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>6. Landschap, geomorfologie en bodem

 Archeoregio                                        Limburgs zandgebied
 Geomorfologie                                      Dalvlakteterras
                                                    Restgeul
                                                    Vlakte ontstaan door afgraving/egalisatie
 Maaiveld                                           24,6 – 28,7 m +NAP
 Bodem                                              Ooivaaggronden
                                                    Vlakvaaggronden
 Grondwater                                         GWT-VI, VII en VIII



Landschapsgenese
Het plangebied ligt in het zuiden van Limburg, in het stroomgebied van de Maas. De Maas was een
zijrivier van de Rijn en mondde ten noordoosten van Aken in de Rijn uit. De Maas heeft zich vanaf het
Pleistoceen, circa 1,8 miljoen jaar geleden, in de oudere afzettingen van het Krijt en het Tertiair
ingesneden en daarbij grindrijke en grofzandige sedimenten afgezet (Formatie van Beegden). Dit heeft
geleid tot een relatief smalle holocene riviervlakte, die door een terrassenlandschap wordt
geflankeerd, dat uit hoger gelegen plateauvormige terrassen en uit dalvlakteterrassen bestaat. In
totaal zijn 31 rivierterrassen te onderscheiden. Het hoogteverschil tussen de verschillende terrassen is
enerzijds het gevolg van insnijding van de Maas in de rivierdalafzettingen en de er onder gelegen
afzettingen van het Krijt en het Tertiair en anderzijds het gevolg van tektonische opheffing van het
landschap (Berendsen, 2005).

De holocene riviervlakte is het gevolg van zijdelingse verplaatsing van de meanders van de Maas.
Hierbij wordt in de binnenbochten vooral zand afgezet, in de vorm van kronkelwaarden en vindt in de
buitenbochten erosie plaats. Hierdoor zijn in de holocene riviervlakte oudere afzettingen uit het Jonge
Dryas, namelijk die van het Terras van Geistingen, grotendeels geërodeerd (Houtgast e.a., 2002). Op
de hoger gelegen zones binnen dit terras zijn tussen Borgharen en Itteren sporen van bewoning en
begraving uit respectievelijk de Romeinse Tijd en Vroege Middeleeuwen aangetroffen (Lauwerier e.a.,
2011). Bewoning vond echter vooral op de hogere terrassen plaats. Zo bevinden vindplaatsen van de
Lineaire Bandkeramiek (LBK) zich veelal op het Caberg-terras (ca. 2,4 km ten zuidoosten van het
plangebied). Vindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum liggen op deze hogere terrassen, vaak in de buurt
van de terrasranden. Pas vanaf de Middeleeuwen wordt de holocene riviervlakte van de Maas
ontgonnen. Op de kaart met Maasterrassen van Van den Berg (1988) bevindt het westelijke en
noordelijke deel plangebied zich grotendeels op het Terras van Geistingen (bijlage 4). Het
zuidoostelijke deel ligt op het terras van Mechelen aan de Maas (14.000 jaar geleden). Dit is een lager
gelegen terrassen (‘laagterrassen’; Houtgast e.a., 2002).

In het koudste en droogste deel van de laatste ijstijd, het Laat-Pleniglaciaal (26.000 - 13.000 jaar
geleden), heerste in Nederland een poolklimaat. De bodem was permanent bevroren (permafrost) en
vegetatie was vrijwel verdwenen. Onder deze periglaciale omstandigheden hadden wind en water vrij
spel. Hierdoor werden oudere sedimenten continue omgewerkt en opnieuw afgezet; hierdoor werd op
de rivierterrassen op grote schaal dekzand afgezet (Formatie van Boxtel; de Mulder e.a., 2003). Het
dekzand dat puur eolisch is afgezet wordt gerekend tot het Laagpakket van Wierden binnen de
Formatie van Boxtel. Het dekzand had een nivellerend effect op de rivierterrassen, waardoor de
hoogteverschillen minder uitgesproken werden (Stouthamer e.a., 2015).
                                                                                                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>In de huidige warme periode, het Holoceen (vanaf 10.000 jaar geleden), raakt het landschap bedekt
door vegetatie en vindt er nauwelijks actieve sedimentatie plaats. In het dekzand konden zich bodems
ontwikkelen en ook in de kleiige afzettingen naast de Maas vond bodemvorming plaats. Verder werd
vanaf de Middeleeuwen onder invloed van de mens stuifzand gevormd (Laagpakket van Kootwijk
binnen de Formatie van Boxtel; De Mulder e.a., 2003).

Geologie
Volgens boring B60A1689 uit het Dinoloket van TNO bestaat de ondergrond tot 7,2 m -Mv geheel uit
grind. Deze boring is gezet ter plaatse van het terras van Geistingen, 80 m ten westen van deelgebied
1 (Van den Berg, 1988; bijlage 4). Bij boring B60A1464 bestaat de ondergrond vanaf 25 cm -Mv uit klei
(vanaf 27,05 m +NAP; Formatie van Beegden). Vanaf 125 cm -Mv (26,05 m +NAP) is zand aanwezig,
eveneens behorende tot de Formatie van Beegden, Deze boring is in het uiterste zuidwesten van
deelgebied 4 gezet, eveneens op het terras van Geistingen. 300 m ten oosten van deelgebied 4, op het
terras van Mechelen aan de Maas bestaat de bovenste 3 m uit sterk zandige leem en matig grof zand
(Formatie van Boxtel). Hieronder (vanaf circa 26,15 m +NAP) is zand, grind en leem van de Formatie
van Beegden aanwezig (boring B60A1803; www.dinoloket.nl).

Geomorfologie
Volgens de geomorfologische kaart ligt het plangebied grotendeels op een dalvlakteterras (kaartcode
3E44, bijlage 3; www.pdok.nl). Dwars door het plangebied loopt een restgeul die zuidwest-noordoost
georiënteerd is (kaartcode 22R43). Deelgebied 5 en een klein gedeelte van deelgebied 1 is gekarteerd
als vlakte ontstaan door afgraving en/of egalisatie (kaartcode 2M93).

Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)
Op basis van het AHN valt af te leiden dat het maaiveld in het plangebied tussen 24,6 en 28,7 m +NAP
ligt (bijlage 5; bron: www.pdok.nl). Zowel in het plangebied als in de directe omgeving is sprake van
vrij uitgesproken hoogteverschillen. Zo is te zien dat het maaiveld in deelgebied 1 en het gebied direct
ten westen hiervan relatief laag is gelegen (ongeveer 24 á 24,5 m +NAP). Het maaiveld in deelgebied 2,
4 en 5 ligt ongeveer op 27 m +NAP. In deelgebied 3 loopt het maaiveld op in zuidoostelijke richting van
27,0 naar ongeveer 28,7 m +NAP. Dit is te verklaren door de ligging op de overgang van het terras van
Geistinge naar het hoger gelegen terras van Mechelen aan de Maas.

Op een detailuitsnede van het AHN (bijlage 5) valt een aantal zaken op. Wat het meest in het oog
springt is de relatief lage ligging van deelgebied 1. Op deze detailkaart is te zien dat deze
hoogteverschillen perceelsgebonden zijn begrensd. Hierdoor bestaat het vermoeden dat er sprake is
van enige afgraving in dit deelgebied, zoals ook op de geomorfologische kaart is aangegeven. In
tegenstelling tot de geomorfologische kaart is in deelgebied 5 geen aanwijzing dat hier afgraving of
egalisatie heeft plaatsgevonden. Dit lijkt alleen het geval te zijn bij het perceel ten noorden van dit
deelgebied.

Bodem en grondwatertrap
Volgens de bodemkaart zijn in het grootste gedeelte van het plangebied ooivaaggronden te
verwachten (kaartcode KRd en KRn, bijlage 6; www.pdok.nl). Kalkloze ooivaaggronden bestaan uit
zavel- en kleigronden, die geen veen in de bovenste 80 cm hebben, geheel gerijpt zijn en geen donkere
bovengrond hebben (De Bakker en Schelling 1989). Zij vertegenwoordigen dus relatief jonge bodems.
Archeologische resten worden direct aan maaiveld of vlak hieronder verwacht én, in het geval van
colluvium, ook aan de basis van het colluviale dek.

In het westen van deelgebied 1 komen vlakvaaggronden voor. Vlakvaaggronden zijn zandgronden met
een weinig ontwikkeld profiel waarbij de permanent gereduceerde horizont binnen 80 cm -Mv

                                                                                                          8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>voorkomt en waarbij de zandkorrels onder de A-horizont geen ijzerhuidjes bevatten (de Bakker en
Schelling, 1989). Soms hebben ze een humusarme weinig donker gekleurde bovengrond (de Bakker,
1966).

In het plangebied zijn op de bodemkaart (bijlage 6) drie verschillende grondwatertrappen gekarteerd
(VI, VII en VIII). Dit wijst op relatief droge gronden. Bij grondwatertrap VI bevindt de Gemiddeld
Hoogste Grondwaterstand (GHG) zich tussen de 40 en 80 cm -Mv en de Gemiddeld Laagste
Grondwaterstand (GLG) beneden de 120 cm -Mv. Bij grondwatertrap VII wordt het grondwater altijd
dieper dan 80 cm -Mv verwacht en bij grondwatertrap VII ligt de GHG dieper dan 140 cm -Mv. Door
oxidatie zullen onverbrande, organische resten geheel of gedeeltelijk gedegradeerd binnen minimaal
120-140 cm -Mv.




                                                                                                      9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>7. Beschrijving bekende archeologische kenmerken

 Wettelijk beschermd monument                      Nee
 AMK terrein                                       Nee
 Verwachting gemeentelijke kaart                   Middelhoog
 Archeologische waarden en/of informatie           Nee



Wettelijk beschermde status
Het plangebied heeft volgens het centraal archeologisch informatiesysteem (Archis) van de Rijksdienst
voor het Cultureel Erfgoed (RCE) geen archeologisch wettelijk beschermde status.

Archeologische Monumentenkaart (AMK)
Het plangebied is niet opgenomen op de Archeologische MonumentenKaart (AMK). Binnen het
onderzoeksgebied (een straal van 500 m rondom het plangebied) is één AMK-terrein bekend (hoge
archeologische waarde, monumentnummer 16581; Archis3). Het betreft de oude dorpskern van Echt,
een terrein met bewoningssporen uit de Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. Het gebied was in de 12 e
eeuw al bewoond. Het AMK-terrein ligt circa 75 m ten noorden van Deelgebied 5.

Archeologische verwachting
Op de gemeentelijke beleidskaart is aan het grootste gedeelte van het plangebied een hoge
verwachting voor droge landschappen toegekend (bijlage 2; Verhoeven e.a., 2010). In deze
landschappen worden vindplaatsen uit de steentijd verwacht, veelal bij gradiëntzones en nabij vers
vis- en drinkwater (bijvoorbeeld randen van beekdalen en terrasranden). Uit de periode Neolithicum –
Nieuwe Tijd worden in deze landschappen eveneens benut door de mens. Hierbij is voornamelijk de
ontwateringstoestand van de bodem van belang voor de locatiekeuze van nederzettingsterreinen en
landbouwareaal. Gezien het voorkomen van ooivaaggronden geldt een hoge verwachting, aangezien
deze gronden goed ontwaterd en relatief vruchtbaar zijn (Verhoeven e.a., 2010).

Ter plaatse van de verwachte restgeul geldt een middelhoge verwachting voor natte landschappen. In
beekdalen en restgeulen is veelal sprake van goed geconserveerd organisch materiaal, waardoor
resten aanwezig kunnen zijn die omtrent informatiewaarde afwijken van nederzettingsterreinen en
grafvelden. In dergelijke gebieden worden onder andere resten van bruggen, paden, fuiken, kano’s en
dumps verwacht. De veelal goed geconserveerde staat van pollen en macrobotanische resten kan
bijdragen aan gedetailleerde paleolandschappelijke reconstructies. In het westen van het plangebied
geldt een lage verwachting wegens de ligging in een landschap die in het verleden ongunstig is
geweest voor gebruik door de mens (Verhoeven e.a., 2010).

Bekende archeologische waarden
In het plangebied heeft voor zover bekend niet eerder archeologisch onderzoek plaatsgevonden. Wel
liggen er drie vondstmeldingen in het plangebied. De ligging ervan, en van de overige archeologische
gegevens in de omgeving is opgenomen in bijlage 7. In tabel 1 is een overzicht gegeven van diverse
onderzoeken in de omgeving die relevant zijn voor de archeologische verwachting in het plangebied.
Binnen het onderzoeksgebied (een straal van 500 m rondom het plangebied) zijn 96 vondstmeldingen
bekend in Archis3. Gezien de grote hoeveelheid worden alleen vondstmeldingen besproken die in het
plangebied liggen of anderszins relevant zijn voor de archeologische verwachting. Deze
vondstmeldingen zijn opgenomen in tabel 2.



                                                                                                   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Informatie uit overige bronnen
Er is geen aanvullende informatie uit overige bronnen verkregen.

Op basis van de archeologische informatie is duidelijk geworden dat het plangebied en de omgeving in
een archeologisch rijk gebied ligt. Een groot deel van de vondsten in de omgeving is te danken aan de
inspanningen van dhr. M. Ruijters, die bij veldkarteringen talloze objecten heeft verzameld en
geregistreerd. Hierbij is materiaal uit vrijwel elke periode aangetroffen, met uitzondering van de
Nieuwe Tijd. Een groot deel van de vondsten betreffen fragmenten bewerkt vuursteen uit het
Mesolithicum – Neolithicum. Opvallend is de mogelijke vondst van een Levallois-spits uit het Midden-
Paleolithicum op een akker ten zuiden van het plangebied. Gezien de verwachte ouderdom van de
Maasterrassen ter plaatse gaat het zeer waarschijnlijk om een artefact die niet meer in oorspronkelijke
context aanwezig is, maar door bijvoorbeeld verspoeling of anderzijds in het gebied terecht is
gekomen. Een andere verklaring is dat het object mogelijk verkeerd gedetermineerd is. Behalve resten
uit de steentijd is sprake van vermoedelijke nederzettingsterreinen uit de Late Prehistorie en
Romeinse Tijd. Ook zijn resten van grafvelden aangetroffen uit de Late Bronstijd, IJzertijd en Romeinse
Tijd alsmede een muntschat uit de IJzertijd. Archeologische vondsten zijn hoofdzakelijk aangetroffen
aan het maaiveld, waardoor de kans aanwezig is dat eventuele vondstlagen verploegd zijn. Het
onderzoek van Hiddink wijst erop dat hier niet altijd sprake van is, aangezien er ook intacte graven en
sporen zijn aangetroffen. Op basis van gravende onderzoeken blijkt dat grondsporen in de omgeving
soms lastig zichtbaar zijn. Door bioturbatie, maar vooral door verbruining zijn deze vaak slecht
‘leesbaar’ in het eerste opgravingsvlak. Gezien de grote rijkdom aan vondstmateriaal zowel in het
plangebied als in de directe omgeving is het zeer goed mogelijk dat ook in het plangebied sprake is van
een archeologische vindplaats. De veldkarteringen ter plaatse hebben namelijk zeer veel materiaal
opgeleverd. Er kunnen vooralsnog resten uit elke periode worden aangetroffen. Resten uit de Late
Middeleeuwen – Nieuwe Tijd zijn echter vooral aangetroffen in de dorpskern van Echt. In de omgeving
van het plangebied zijn wel fragmenten aardewerk uit de Late Middeleeuwen gevonden. Of deze
bijvoorbeeld door bemesting hier terecht zijn gekomen, of dat ze daadwerkelijk wijzen op een
vindplaats uit deze periode is onbekend.




                                                                                                    11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Tabel 1: Overzicht van de archeologische onderzoeken rondom het plangebied (<500 m).

 Zaak-ID               Toponiem             Afstand-windrichting       Type onderzoek     Bevindingen                                            Bron

 2302379100            Lindestraat -        120 m ten noorden van      Begeleiding        Bij de aanleg van riolering, straatwerk en een brug    Geraeds, 2009
                       Molenbeek            deelgebied 5                                  is een archeologische begeleiding uitgevoerd. De
                                                                                          bodem bestaat uit een afwisseling van lagen zand,
                                                                                          leem en grind. Vermoedelijk is het sediment in
                                                                                          relatief snelstromend water afgezet. Het is
                                                                                          onduidelijk of het Maas- of beekafzettingen zijn. Er
                                                                                          zijn hoofdzakelijk resten van aardewerk, metaal en
                                                                                          bot uit de Late Middeleeuwen aangetroffen, te
                                                                                          relateren aan de ligging in de dorpskern van Echt.

 2370379100            Bovenste Eind -      250 m ten westen van       Proefsleuven met   Het onderzochte gebied ligt op een dalvlakteterras     Van Diepen, 2013
                       Gildenlaan           deelgebied 5               doorstart naar     van Mechelen aan de Maas, op de oostrand van
                                                                       opgraving          het Terras van Geistinge. De ondergrond bestaat
                                                                                          uit lemig zand, waarin een B-horizont is gevormd.
                                                                                          Bij het onderzoek zijn nederzettingsresten uit de
                                                                                          Late Middeleeuwen aangetroffen (12e – 15e eeuw
                                                                                          na Chr.). Door een verbruining van de ondergrond
                                                                                          waren sommige sporen slecht zichtbaar.

 2221305100            Hamveld              200 m ten zuiden van       Proefsleuven       In 2005 heeft een kleinschalig onderzoek op een        Hiddink, 2008
                                            deelgebied 3                                  akker plaatsgevonden. De aanleiding was de
                                                                                          vondst van acht munten uit de IJzertijd
                                                                                          (Nederrijnse triquetrum, ook wel
                                                                                          ‘regenboogschoteltjes’ genoemd). Aangezien alle
                                                                                          munten van hetzelfde type waren en niet ver van
                                                                                          elkaar zijn gevonden, was waarschijnlijk sprake van
                                                                                          een verploegde muntschat. Voorafgaand aan deze
                                                                                          vondst zijn door amateurarcheoloog M. Ruijters

                                                                                                                                                                    12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>veel veldkarteringen uitgevoerd. Dankzij deze
inspanningen is op het Hamveld, de akkers ten
zuiden van het plangebied, sprake van een groot
aantal vondstmeldingen waarbij vondsten uit alle
periodes aangetroffen (zie ook tabel 2 van dit
rapport). Deze vondsten zijn door Hiddink
geïnventariseerd en in kaart gebracht, waarbij
concentraties van vindplaatsen zijn aan te wijzen.
Een bewerking van deze kaart is opgenomen in
bijlage 9. Er is sprake van concentraties
handgevormd en romeins aardewerk. Ook is een
vindplaats van glas uit de Late IJzertijd (zogenaamd
La Tène-glas). Aangezien het om onverbrande
fragmenten gaat, komen deze waarschijnlijk uit
nederzettingscontext. In deze periode vond
voornamelijk crematie plaats als dodenbestel,
waardoor de aanname wordt gedaan dat ook de
grafgiften verbrand of verglaasd zullen zijn. Er is
tevens een vermoedelijk grafveld aan te wijzen,
gebaseerd op de vondst van crematieresten en
handgevormd aardewerk.

Ter plaatse van de muntschat is een waarderend
onderzoek uitgevoerd. Het vermoeden bestond
namelijk dat deze muntschat pas recent was
verploegd, waarbij mogelijk nog een deel in situ
aanwezig kon zijn. De ondergrond van de
onderzochte sleuf bestaat uit fijnzandige, lichte
zavel. Het is geïnterpreteerd als de Laag van
Wijchen binnen de Formatie van Beegden. De
grondsporen in de sleuf waren redelijk vervaagd.

                                                       13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Door onder andere bioturbatie heeft enige
homogenisatie plaatsgevonden. Bovendien is de
ondergrond wat verbruind, waardoor sporen soms
moeilijk zichtbaar waren. Er is een viertal
verploegde grafkuilen met crematieresten en
handgevormd aardewerk. In een grafkuil was een
sieraad (een spiraal van bronsdraad) aangetroffen,
alsmede twee potjes uit de Late Bronstijd-Vroege
IJzertijd. Eén graf is uiteindelijk niet onderzocht
wegens de omvang en onduidelijke contouren.
Deze is na het onderzoek afgedekt. Er zijn in totaal
negen munten (identiek aan de eerder gevonden
munten) aangetroffen binnen een gebied van 2 bij
11,7 m. Deze lagen in de onderste 20 cm van de
bouwvoor. De muntconcentratie is geheel
verploegd geraakt. Overige archeologische resten
bestaan uit graven en aardewerk uit de Romeinse
Tijd.

Gezien de enorme archeologische rijkdom is het
Hamveld te beschouwen als een aaneenschakeling
van archeologische vindplaatsen. Alleen middels
een grootschalig proefsleuvenonderzoek kan de
begrenzing, aard en datering van afzonderlijke
vindplaatsen worden bepaald.




                                                       14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Tabel 2: Overzicht van een selectie van vondstmeldingen rondom het plangebied.

 Zaak-ID              Toponiem           Afstand-            Datering              Vondstomstandigheden   Omschrijving vondstmelding
                                         windrichting

 2840527100           Belleke            In het noorden      Mesolithicum,         Veldkartering          Twee ongeretoucheerde afslagen.
                                         van deelgebied      Neolithicum
                                         1

 3228914100,          In de Looikamp     In deelgebied 3     Mesolithicum – Late   Veldkartering          Vondstmelding van onder andere bewerkt vuursteen
 3259346100 en                                               Middeleeuwen                                 (Mesolithicum – Neolithicum), een geslepen stenen bijl uit
 3228906100                                                                                               het Neolithicum, aardwerk uit de Bronstijd, IJzertijd en
                                                                                                          Romeinse Tijd en een bronzen object (vermoedelijk een
                                                                                                          soort handvat) die op basis van verwering in de Romeinse
                                                                                                          Tijd wordt gedateerd. Eveneens is aardewerk uit de Vroege
                                                                                                          en Late Middeleeuwen gevonden.

 2135049100           Hamveld            85 m ten            Mesolithicum,         Veldkartering          Betreft een melding van een groot aantal
                                         zuiden van          Neolithicum,                                 oppervlaktevondsten uit meerdere perioden. Er is vooral
                                         deelgebied 3        Romeinse Tijd,                               bewerkt vuursteen, kwartsiet en aardewerk aangetroffen.
                                                             IJzertijd, Vroege
                                                             Middeleeuwen

 3211814100           Ophoven            120 m ten           Paleolithicum –       Veldkartering          Betreft een melding van een groot aantal
                                         zuiden van          Middeleeuwen                                 oppervlaktevondsten uit meerdere perioden. Er is vooral
                                         deelgebied 3                                                     bewerkt vuursteen, kwartsiet en aardewerk aangetroffen.
                                                                                                          Opvallend is de melding van een vuurstenen spits uit het
                                                                                                          Midden-Paleolithicum. Bij de beschrijving wordt vermeld
                                                                                                          dat het mogelijk een Levallois-spits betreft.




                                                                                                                                                                     15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>8. Historische situatie, huidig gebruik en bodemverstoringen
    Aard historisch landgebruik                                  Bouw- en weiland, beek
    Historische bebouwing aanwezig                               Nee
    Bebouwing van cultuurhistorische waarde                      Nee
    Bekende verstoringen                                         Afgraving/egalisatie, aanleg trambaan



Het grondgebruik, dat over de jaren heen in het plangebied heeft plaatsgevonden, kan zijn sporen in
de ondergrond hebben achtergelaten. Enerzijds herbergen oude kaarten informatie omtrent
voormalig landgebruik die inzicht kan geven in de aanwezigheid van archeologische vindplaatsen
(bijvoorbeeld historische boerenplaatsen en wegen), maar anderzijds ook in de negatieve effecten, die
landgebruik op de oorspronkelijke bodem heeft gehad (en daarmee op eventueel aanwezige
archeologische resten). Met dit laatste wordt niet alleen gedoeld op omwerking van de bodem door
omwoeling, egalisatie, ontgraving en sanering, maar ook ophoging en ontwatering die kunnen hebben
geleid tot verkleuring, verdroging en verstikking van de bodem.

Historische achtergrond
De vroegste vermelding van Echt in historische bronnen dateert uit de 10 e eeuw, toen Uilla Ethi
genaamd. Waarschijnlijk heeft het dorp zich rond een vroegmiddeleeuws hof ontwikkeld. De kern was
omgeven door een gracht, en wal en gedurende een periode ook met een muur met poorten. In de
16e eeuw werd deze muur weer afgebroken. De gracht en restanten van de omwalling zijn op kaarten
tot in de 19e eeuw nog zichtbaar (Renes, 1999) Het plangebied zelf ligt in het agrarische buitengebied
van Echt, circa 150-200 m ten zuidwesten van de historische dorpskern.

Historische ontwikkeling van het plangebied
De oudst geraadpleegde kaart waar het plangebied op staat afgebeeld is de kaart van Tranchot uit
1804-1805 (figuur 2) 3. Hierop is te zien dat het plangebied onbebouwd is. Het is hoofdzakelijk in
gebruik als wei- en bouwland. De Echtermolenbeek stroomt door het plangebied. De naam is te
herleiden naar de Echter Molen uit omstreeks 1300, die circa 700 m ten noorden van het plangebied
heeft gestaan (ter plaatse van de kruising Aasterbergerweg – Vrijthof; www.allemolenskaart.nl;
www.molendatabase.nl). De weg tussen Ophoven en Echt ten zuiden van het plangebied is reeds
aanwezig. Op het Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832 is het plangebied eveneens onbebouwd en in
gebruik als bouw- en weiland (figuren 3 en 4). Gedurende de 19e en eerste gedeelte van de 20e eeuw
verandert er weinig aan deze inrichting (figuur 5 en 6). Op de kaart uit 1940 is wel te zien dat er tussen
deelgebied 1 en 2, en tussen deelgebied 4 en 5 een spoorlijn is aangelegd. Het betreft de
stoomtramlijn tussen Roermond en Maaseik. Verder blijft het plangebied ook gedurende de 20e eeuw
(tot op heden) onbebouwd, zoals te zien op figuren 7-9. De trambaan is tussen 1965-1980 buiten
gebruik geraakt. Sindsdien is het tracé bij het plangebied in gebruik als wandelpad.

Militair Erfgoed
Op de Indicatieve Kaart Militair Erfgoed (IKME) is het plangebied aangeduid als operatieterrein
Roerdriehoek (operatie Blackcock). Binnen dit operatieterrein is gepoogd het gebied van de
geallieerden te bevrijden. De slag duurde van september 1944 tot februari 1945. In het algemeen geldt
bij slagvelden een verwachting op mobilia (bijvoorbeeld munitie of resten van eet- en drinkgerei),
maar ook loopgraven, versperringen en bominslagen. Op basis van het AHN zijn geen aanwijzingen
voor de aanwezigheid van dergelijke resten. 4 Ook vanuit overige bronnen worden geen resten van

3
    Het plangebied valt net buiten de kaarten van Ferraris uit 1777.
4
    Er zijn geen luchtfoto’s van de RAF beschikbaar waar het plangebied op staat afgebeeld (www.library.wur.nl)
                                                                                                                  16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>militair erfgoed verwacht (www.vergeltungswaffen.nl, www.bunkerinfo.nl; www.tracesofwar.com,
www.explosievenopsporing.nl).

Huidig gebruik en bodemverstoringen
Het plangebied is ten tijde van het onderzoek in gebruik als akker en weiland, zoals te zien op een
recente luchtfoto (figuur 9). Voor zover bekend heeft er in het plangebied geen milieukundig
onderzoek plaatsgevonden. Er worden zodoende geen verstoringen als gevolg van bodemsaneringen
verwacht (www.bodemloket.nl). Op de ontgrondingenkaart van de provincie Limburg ontgrondingen
in het plangebied te zien (figuur 10; portal.prvlimburg.nl). Het gaat om twee zones in het noorden van
deelgebied 1 en het westelijke deel van deelgebied 4. Onduidelijk is tot hoe diep hier ontgrondingen
hebben plaatsgevonden. Op basis van het AHN (bijlage 5) is in deelgebied 4 echter geen afgraving te
zien. Mogelijk is het terrein wel geëgaliseerd. Alleen in deelgebied 1 lijkt sprake van een ontgronding,
gebaseerd op de scherpe, perceelsgebonden hoogteverschillen. Deze ontgronding lijkt bovendien
grootschaliger is dan aangegeven in figuur 10 en omvat het gehele oppervlak van deelgebied 1.
Deelgebied 1 ligt op basis van het AHN circa 1,2 á 2,0 m lager dan het gebied direct ten oosten.
Mogelijk heeft de aanleg van de trambaan tot enige verstoring geleid. Uit onderzoeken in de omgeving
is bovendien gebleken dat vondstlagen als gevolg van agrarische werkzaamheden (vooral ploegen) uit
context zijn geraakt. Dit kan ook in het plangebied het geval zijn. Overige aanwijzingen voor
bodemverstoringen in het terrein zijn er niet.




                                                                                                     17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Figuur 2: Uitsnede van het plangebied (rood omlijnd) op de kaart van
Tranchot (1804-1805; bron: Beeldbank VU Amsterdam).




Figuur 3: Het plangebied (rood omlijnd) op het Kadastrale Minuutplan uit
1811-1832 (bron: beeldbank.cultureelerfgoed.nl).

                                                                           18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Figuur 4: Het plangebied (rood omlijnd) op het Kadastrale Minuutplan uit
1811-1832 (bron: beeldbank.cultureelerfgoed.nl).




Figuur 5: Uitsnede van een topografische kaart uit 1900 (bron:
www.topotijdreis.nl). Het plangebied is met rode lijnen weergegeven.

                                                                           19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Figuur 6: Uitsnede van een topografische kaart uit 1940 (bron:
www.topotijdreis.nl). Het plangebied is met rode lijnen weergegeven.




Figuur 7: Uitsnede van een topografische kaart uit 1965 (bron:
www.topotijdreis.nl). Het plangebied is met rode lijnen weergegeven.

                                                                       20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Figuur 8: Uitsnede van een topografische kaart uit 1995 (bron:
www.topotijdreis.nl). Het plangebied is met rode lijnen weergegeven.




Figuur 9: Uitsnede van een luchtfoto uit 2021. Het plangebied is met rode
lijnen weergegeven (bron: www.pdok.nl).

                                                                            21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Figuur 10: Ontgrondingen in het plangebied, aangegeven met oranje
vlakken (bron: Ontgrondingenkaart Provincie Limburg).




                                                                    22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>9.     Gespecificeerde archeologische verwachting

Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied in stroomgebied van de Maas is
gelegen. De Maas heeft de ondergrond geleidelijk aan uitgesleten, waardoor diverse terrassen zijn
ontstaan. Het grootste gedeelte van het plangebied ligt op het Terras van Geistinge (Laatglaciaal), het
oostelijke deel ligt op het terras van Mechelen aan de Maas (Weichselien). Gezien de datering van
deze terrassen worden in theorie resten vanaf respectievelijk het Laat-Paleolithicum en Midden-
Paleolithicum verwacht. Dergelijke resten zijn echter waarschijnlijk geërodeerd of verspoeld en zullen
vermoedelijk niet meer in situ aanwezig zijn. De vondst van een mogelijke Levallois-spits aan het
maaiveld ten zuiden van het plangebied wijst hier op. Bovendien zijn vindplaatsen uit deze periode
vooral gesitueerd op de hoger gelegen terrassen. Vermoedelijk worden de terrasafzettingen in het
plangebied afgedekt met dekzand (of colluvium).

Voor wat betreft het Mesolithicum – Late Middeleeuwen geldt een hoge verwachting. Deze
verwachting is gebaseerd op een gunstige ligging in een dalvlakteterras nabij een restgeul. Dergelijke
landschappelijke situaties zijn van oudsher aantrekkelijk geweest voor de mens. Gezien het grote
aantal vondsten uit deze perioden, zowel in als in de directe omgeving van het plangebied, is het
aannemelijk dat er een vindplaats aanwezig is. De aangetroffen resten zijn vooral afkomstig van
nederzettingsterreinen en grafvelden. Gezien de mogelijke aanwezigheid van een restgeul worden ook
archeologische resten in natte context verwacht zoals oversteekplaatsen, visfuiken en deposities. Ook
paleobotanische (micro- en macro)resten worden verwacht. Dergelijke organische resten kunnen
gedetailleerde paleolandschappelijke reconstructies mogelijk maken. Watergerelateerde resten zijn
echter met regulier prospectief onderzoek lastig op te sporen.

Op basis van het ontbreken van bebouwing op historisch-topografische kaarten worden geen
nederzettingsresten uit de Nieuwe Tijd verwacht. In deelgebied 1 geldt een lage verwachting op resten
uit alle perioden, aangezien hier ontgrondingen tot circa 1,2 á 2 m -Mv hebben plaatsgevonden.

Stratigrafische positie
Archeologische resten uit de periode Mesolithicum – Late Middeleeuwen bevinden zich in de top van
het dekzand of colluvium. In dit sediment kunnen sporen van bodemvorming aanwezig zijn, die wijzen
op de mate van intactheid ervan. Archeologische resten worden in het plangebied direct aan het
maaiveld verwacht. Gezien de hoeveelheid vondsten aan het maaiveld is een vondstlaag vermoedelijk
verploegd geraakt. Uit onderzoeken in de omgeving blijkt bovendien dat grondsporen door
verbruining soms moeilijk zichtbaar zijn (vooral in hoger aangelegde opgravingsvlakken).

Complextypen
In het plangebied kunnen nederzettingssporen worden aangetroffen, hetzij in de vorm van
(seizoensgebonden) jachtkampementen, hetzij in de vorm van huisplaatsen (boerderijen).
Jachtkampementen kenmerken zich door een dichte concentratie van onder andere fragmenten
bewerkt vuursteen, houtskool en houtskoolrijke kuilen. Nederzettingsresten uit latere perioden
kunnen voorzien zijn van een vondst- of cultuurlaag. Vanaf het Neolithicum zullen eveneens meer
grondsporen aanwezig zijn, bijvoorbeeld van paalkuilen, afvalkuilen of graven. De omvang van
vindplaatsen kan variëren tussen circa 100 en 1000 m2 .

De gespecificeerde archeologische verwachting is nader weergegeven in onderstaande tabel 1.

Prospectiekenmerken en zoekstrategie
Op basis van het bureauonderzoek worden archeologische resten verwacht in de top van het dekzand
of colluvium. Het is daarbij de vraag in hoeverre de bodemopbouw als intact is te beschouwen. Gezien
het aantreffen van vondstmateriaal aan het maaiveld is een eventuele vondstlaag verploegd, maar
                                                                                                   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>onder het ploegniveau kunnen zich nog grondsporen aftekenen. Deze kunnen door verbruining wel
lastig zichtbaar zijn in een opgravingsvlak.

Om de archeologische verwachting te toetsen, is een vervolgonderzoek nodig. Op basis hiervan kan de
daadwerkelijke landschappelijke ligging en de mate van intactheid van de ondergrond worden
bepaald. Dit onderzoek kan het beste plaatsvinden in de vorm van een verkennend booronderzoek, ter
plaatse van de geplande bodemingrepen in het plangebied. Op grond van dit onderzoek kan dan een
uitspraak worden gedaan of en in hoeverre archeologische resten te verwachten zijn. De methodiek
van dit onderzoek wordt in het volgende hoofdstuk beschreven. Voor wat betreft de overige delen van
het terrein waar geen veranderingen in grondgebruik of graafwerkzaamheden dieper dan 40 cm zullen
plaatsvinden, wordt geadviseerd de verwachting vanuit het bureauonderzoek op te nemen in het
nieuwe bestemmingsplan. Wanneer hier in de toekomst werkzaamheden dieper dan 40 cm -Mv zijn
gepland, wordt eveneens een verkennend booronderzoek geadviseerd.




                                                                                                24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Tabel 3: Gespecificeerde archeologische verwachtingstabel

      Archeologische verwachting                                                                                        Reden
 1    Datering                                              Laag                Midden-Paleolithicum – Laat-         Ligging op een lager gelegen terras, waarbij
                                                                                Paleolithicum                        vermoedelijk verspoeling en/of erosie heeft
                                                                                                                     plaatsgevonden. Vindplaatsen uit deze periode
                                                                                                                     zullen daarom niet meer in situ zijn. Wel kunnen
                                                                                                                     losse vondsten worden aangetroffen.
                                                            Hoog                Mesolithicum – Late                  Ligging op een dalvlakteterras, in de nabijheid
                                                                                Middeleeuwen                         van een restgeul. Zowel in het plangebied als de
                                                                                                                     directe omgeving is reeds een groot aantal
                                                                                                                     vondsten en sporen uit deze perioden
                                                                                                                     aangetroffen
                                                            Laag                Nieuwe Tijd                          Het plangebied is op historisch-topografische
                                                                                                                     kaarten onbebouwd en ligt in agrarisch gebied. Er
                                                                                                                     worden zodoende hoofdzakelijk sporen van
                                                                                                                     landgebruik verwacht.
 2    Complextype                                           Nederzettingen (jachtkamp), huisplaatsen, sporen van landgebruik, watergerelateerde resten
 3    Omvang                                                100-1000 m2 (omvang jachtkamp); 500-2000 m2 (omvang huisplaats, algemeen)
 4    Diepteligging                                         Top van het dekzand of colluvium, vanaf het maaiveld
 5    Gaafheid en conservering                              +/-          De kans op goed geconserveerde archeologische resten is over het algemeen laag.
                                                                         Uitzondering is ter plaatse van de restgeul, waar in de ondergrond organische resten
                                                                         bewaard kunnen zijn gebleven. Grondsporen kunnen daarentegen wel goed bewaard zijn
                                                                         gebleven, al zijn ze mogelijk minder goed herkenbaar door verbruining.
 6    Locatie                                               Gehele plangebied. Alleen deelgebied 1 heeft een lage verwachting wegens ontgrondingen.
 7    Uiterlijke kenmerken (artefacten en type              Vindplaatsen kenmerken zich naar verwachting door vondsten en aanwezigheid van grondsporen.
      indicatoren)
 8    Mogelijke verstoringen                                In deelgebied 1 hebben ontgrondingen plaatsgevonden. In dit gedeelte geldt een lage archeologische
                                                            verwachting.
                                                            Mogelijk is een vondstniveau (deels) verploegd geraakt. Verder zijn geen aanwijzingen voor
                                                            bodemverstoringen vanuit het bureauonderzoek.

                                                                                                                                                                         25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>         10. Resultaten veldonderzoek

         Onderzoeksmethodiek
         Het doel van het booronderzoek is het toetsen van de gespecificeerde archeologische verwachting in
         het plangebied, zoals deze is opgesteld in Hoofdstuk 9. Hiertoe is in het plangebied een verkennend
         booronderzoek uitgevoerd (conform het opgestelde Plan van Aanpak; Jansen of Lorkeers, 2022). De
         boringen zijn daarbij gebruikt om zowel de mate van intactheid van de bodem als de bodemopbouw
         zelf te bepalen. In totaal zijn in het plangebied vijf boringen gezet (boring 1-5) ter plaatse van de
         geplande bodemverstoringen in deelgebied 3 5.

         De boringen hebben een diepte tot maximaal 310 cm –Mv en zijn handmatig gezet met behulp van
         een Edelmanboor met een diameter van 7 cm. De boringen zijn gefotografeerd en beschreven volgens
         de NEN5104 en de Archeologische Standaard Boorbeschrijvingsmethode (ASB; SIKB 2008). Enkele
         foto’s zijn opgenomen in bijlage 10, de beschrijvingen zijn terug te vinden in bijlage 11.

         De boringen zijn gelijkmatig in het plangebied uitgezet ter plaatse van de geplande bodemverstoringen
         (twee woningen en twee bijgebouwen). Boring 2 is op de locatie van een beoogde zwemvijver gezet.
         Deze vijver is inmiddels in de plannen komen te vervallen. De ligging van de boringen en de geplande
         verstoringen is opgenomen in bijlage 9. De x-, y- en z-coördinaten van de boorpunten zijn bepaald met
         behulp van een dGPS.

         Veldwaarnemingen
         Ten tijde van het veldonderzoek is deelgebied 3 in gebruik als akker. Wegens een begroeiing met
         gewassen is er sprake van een matige tot lage vondstzichtbaarheid aan het maaiveld. Er is geen
         systematische veldkartering uitgevoerd. Er is sprake van enig reliëf in het plangebied. Het maaiveld
         loopt op in zuidelijke en westelijke richting. Foto’s van het plangebied ten tijde van het veldonderzoek
         zijn weergegeven in figuur 11.




          Figuur 11: Foto's van het plangebied ten tijde van het veldonderzoek.




5
 Na de uitvoering van het booronderzoek is de locatie van de bouwvlakken gewijzigd. De ligging van de oude en de nieuwe
bouwvlakken is opgenomen in bijlage 9. Alleen boring 2 ligt nu ter plaatse van het ‘nieuwe’ (gewijzigde) bouwvlak.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Bodemopbouw en lithologie
De bodemopbouw in het onderzochte gebied is vrij uniform.

Aan het maaiveld ligt een matig siltig zwak humeus zand. Deze is bruin van kleur en wortelhoudend.
Deze laag is geïnterpreteerd als bouwvoor. Vanaf 50-80 cm -Mv (circa 26,7 m NAP) ligt bruingrijs
gekleurd zand. Dit zand is matig siltig en grindhoudend. Van dit zand wordt vermoed dat het verspoeld
is, mede vanwege de aanwezigheid van dit grind. Vermoed wordt dat dit sediment is dat of door de
Maas tijdens overstromingen in het gebied terecht is gekomen, of, iets waarschijnlijker, dat het
sediment als colluvium afkomstig is van de terrasrand ten zuiden van het onderzoeksgebied. Het
bruingrijze sediment reikt tot een diepte van circa 100-120 cm -Mv. Daaronder ligt matig tot sterk
siltig zand, dat soms wat lemig aandoet (in boring 2). Dit zand is geeloranje- tot bruinoranje van kleur,
kalkarm en matig tot zeer grof zand. Waarschijnlijk betreffen dit rivierafzettingen als onderdeel van
het terras van Geistingen. Vanaf deze diepte is namelijk ook weer sprake van een bijmenging van
grind. Vanaf een diepte van circa 150 cm -Mv neemt de hoeveelheid klei in het sediment af. De klei is
waarschijnlijk oorspronkelijk afgezet als Hochflutlehm en is ‘tussen de zandkorrels’ van het oude
rivierterras gespoeld. Dit verklaart waarom de top van de rivierterrasafzettingen wat kleiiger/lemiger
zijn dieper in het bodemprofiel. De bruine kleur van het lemige zand wordt veroorzaakt door interne
verwering, hetgeen ertoe heeft geleid dat het zand met de klei een roodbruine kleur gekregen heeft.
Met de diepte verandert het kleurverloop van bruinig naar oranje (het gevolg van roest, Cg-horizont)
naar grijsgeel, hetgeen de oorspronkelijke onveranderd rivierterrasafzettingen zijn.

Archeologisch gezien is de bodemopbouw intact. De top van de rivierafzettingen zijn namelijk intact,
de top van de verspoelde afzettingen zijn als gevolg van akkerbouw in het gebied verploegd. Omdat
onduidelijk is hoe oud de verspoelde afzettingen zijn (deze zouden zelfs voor de Romeinse tijd kunnen
dateren).

Archeologische indicatoren
De opgeboorde grondmonsters zijn in het veld doorzocht op de aanwezigheid van archeologische
indicatoren. Deze zijn niet aangetroffen.

Interpretatie
De resultaten van het veldonderzoek bevestigt de hoge archeologische verwachting uit het
bureauonderzoek. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat in de ondergrond vermoedelijk verspoelde
dekzandafzettingen liggen, die intacte terrasafzettingen afdekken. Beide zijn intact gebleken tijdens
het veldonderzoek, met uitzondering van een verploegde top/bouwvoor na (tot circa 50-80 cm -Mv).
In combinatie met de aanwezigheid van vondsten in dit gebied is de kans op archeologische resten
zeker aanwezig. Of resten uit de steentijd (Laat-Paleolithicum-Mesolithicum) hierbij volledig intact zijn
gebleven, is vanwege de verploeging in het gebied onzeker, maar grondsporen uit de periode
Neolithicum-Late Middeleeuwen kunnen nog zeker aanwezig zijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>11. Beantwoording onderzoeksvragen

1.   Hoe heeft het plangebied oorspronkelijk in het natuurlijk landschap gelegen?
     Het plangebied ligt op terrasafzettingen van de Maas. In het westen ligt het terras van
     Geistingen, in het oosten het terras van Mechelen aan de Maas. Deze worden gescheiden door
     een dalvormige laagte of restgeul.

     Bij het veldonderzoek in deelgebied 3 is colluvium aangetroffen, wat terrasafzettingen afdekt.
     Deze hebben een wat kleiige of lemige bijmenging, vermoedelijk verzoorzaakt door inspoeling
     van kleideeltjes afkomstig van Hochflutlehm.

2.   Zijn er binnen de bodemopbouw archeologisch relevante niveaus te onderscheiden en hoe
     diep liggen deze?
     Het relevante niveau in het plangebied wordt gevormd door de top van het verspoelde
     dekzand. Deze is aanwezig onder een verploegde bouwvoor op circa 50-80 cm-Mv. .

3.   In hoeverre zijn de archeologisch relevante niveaus nog intact (verstoring, erosie, afdekkend
     substraat)?
     Het relevante niveau is als intact te beschouwen. Of resten uit de steentijd hierbij intact zijn
     gebleven is onzeker. Dergelijke vindplaatsen zijn naar verwachting verploegd, waardoor vooral
     losse vondsten in de bouwvoor en aan het maaiveld worden verwacht. Uit de periode
     Neolithicum – Late Middeleeuwen worden wel intacte grondsporen verwacht.

4.   Wat is de archeologische verwachting van het plangebied en in hoeverre is deze te
     differentiëren in laag, middelhoog en hoog?
     Op basis van de resultaten van het veldonderzoek is vastgesteld dat in het plangebied sprake is
     van een hoge archeologische verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten uit de
     periode Neolithicum-Late Middeleeuwen. Alleen in deelgebied 1 is op basis van het
     bureauonderzoek sprake van een lage verwachting. Hier hebben ontgrondingen
     plaatsgevonden tot circa 1,2 á 2 m.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>12. Conclusie en Advies

Conclusie
Op basis van het bureauonderzoek is vastgesteld dat het plangebied in stroomgebied van de Maas is
gelegen. De Maas heeft de ondergrond geleidelijk aan uitgesleten, waardoor diverse terrassen zijn
ontstaan. Het grootste gedeelte van het plangebied ligt op het Terras van Geistingen (Laatglaciaal), het
oostelijke deel ligt op het terras van Mechelen aan de Maas (Weichselien). Gezien de datering van
deze terrassen worden in theorie resten vanaf respectievelijk het Laat-Paleolithicum en Midden-
Paleolithicum verwacht. Dergelijke resten zijn echter waarschijnlijk geërodeerd of verspoeld en zullen
vermoedelijk niet meer in situ aanwezig zijn. De vondst van een mogelijke Levallois-spits aan het
maaiveld ten zuiden van het plangebied wijst hier op. Bovendien zijn vindplaatsen uit deze periode
vooral gesitueerd op de hoger gelegen terrassen. Vermoedelijk worden de terrasafzettingen in het
plangebied afgedekt met dekzand (of colluvium).

Voor wat betreft het Mesolithicum – Late Middeleeuwen geldt een hoge verwachting. Deze
verwachting is gebaseerd op een gunstige ligging in een dalvlakteterras nabij een restgeul. Dergelijke
landschappelijke situaties zijn van oudsher aantrekkelijk geweest voor de mens. Gezien het grote
aantal vondsten uit deze perioden, zowel in als in de directe omgeving van het plangebied, is het
aannemelijk dat er een vindplaats aanwezig is. De aangetroffen resten zijn vooral afkomstig van
nederzettingsterreinen en grafvelden. Gezien de mogelijke aanwezigheid van een restgeul worden ook
archeologische resten in natte context verwacht zoals oversteekplaatsen, visfuiken en deposities. Ook
paleobotanische (micro- en macro)resten worden verwacht. Dergelijke organische resten kunnen
gedetailleerde paleolandschappelijke reconstructies mogelijk maken. Watergerelateerde resten zijn
echter met regulier prospectief onderzoek lastig op te sporen. Op basis van het ontbreken van
bebouwing op historisch-topografische kaarten worden geen nederzettingsresten uit de Nieuwe Tijd
verwacht. In deelgebied 1 geldt een lage verwachting op resten uit alle perioden, aangezien hier
ontgrondingen tot circa 1,2 á 2 m -Mv hebben plaatsgevonden. Het relevante niveau in de rest van
het plangebied wordt gevormd door de top van het dekzand of colluvium.

Bij het veldonderzoek in een gedeelte van deelgebied 3 is in de boringen verspoeld dekzand
aangetroffen. Vermoedelijk is dit als colluvium in het gebied terecht gekomen. Deze afzettingen zijn
als intact te beschouwen onder een moderne ploeglaag (50-80 cm -Mv). het is bruingrijs van kleur.
Daaronder ligt matig tot sterk siltig zand, wat soms wat lemig aandoet. Het betreffen rivierafzettingen
als onderdeel van het terras van Geistinge. Archeologisch gezien is de bodemopbouw als intact te
beschouwen. De hoge verwachting in dit gedeelte van het plangebied is daarmee bevestigd. Het
relevante niveau wordt gevormd door de top van het colluvium op circa 50-80 cm -Mv. Een eventuele
vondstlaag zal vermoedelijk verploegd zijn, waardoor de verwachting op intacte resten uit het Laat-
Paleolithicum – Mesolithicum naar laag kan worden bijgesteld. De hoge verwachting op resten uit het
Neolithicum – Late Middeleeuwen kan hier worden gehandhaafd.

Advies
Men heeft het voornemen om in het plangebied een landgoed te realiseren, waar een
bestemmingsplanwijziging voor nodig is. Hierbij is grotendeels sprake van een continuering van het
agrarisch grondgebruik, waarbij geen ‘nieuwe’ bodemverstoringen zullen plaatsvinden. Geadviseerd
wordt om in het nieuwe bestemmingsplan een hoge archeologische verwachting op te nemen voor
het gehele plangebied, met uitzondering van deelgebied 1 waar een lage verwachting geldt. Wanneer
in de toekomst bodemverstoringen dieper dan 40 cm -Mv plaatsvinden in deelgebied 2 tot en met 5,
wordt een verkennend booronderzoek geadviseerd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>In deelgebied 3 vinden naar verwachting wel graafwerkzaamheden plaats. Hier worden twee
woningen, en kas en een schuur gerealiseerd. Er zijn nog geen concrete plannen omtrent de
funderingswijze van de bouwwerken. Na de uitvoering van het verkennende booronderzoek is de
ligging van de toekomstige bouwvlakken gewijzigd. Deze liggen nu ongeveer 20 tot 40 m verder naar
het westen. Alleen boring 2 ligt nu binnen het ‘nieuwe’, gewijzigde vlak. Gezien de relatief korte
afstand wordt aangenomen dat de bodemopbouw en de aanwezigheid en diepteligging van de
archeologisch relevante niveaus vergelijkbaar is. Er wordt een vervolgonderzoek geadviseerd wanneer
graafwerkzaamheden dieper dan 40 cm -Mv zullen plaatsvinden. Gezien de verwachting op
hoofdzakelijk grondsporen kan dit onderzoek het beste plaatsvinden in de vorm van een
proefsleuvenonderzoek, karterende en waarderende fase (IVO-P). Voor een dergelijk onderzoek is een
Programma van Eisen (PvE) noodzakelijk. In dit document wordt op voorhand het doel en de
voorwaarden van het gravende onderzoek vastgelegd. Het PvE moet vooraf door de bevoegde
overheid (gemeente Echt-Susteren) worden goedgekeurd.

Bovenstaande vormt een advies. Op grond van de resultaten van het rapport en het advies zal de
bevoegde overheid (de gemeente Echt-Susteren) een besluit nemen over de daadwerkelijke omgang
met eventueel aanwezige archeologische waarden binnen het plangebied.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>13. Geraadpleegde bronnen

Archeologische kaarten en databestanden:
• Archeologische Monumenten Kaart (AMK), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE), Amersfoort,
   2007.
• Archeologisch Informatie Systeem III (Archis3), Rijksdienst voor Cultureel erfgoed (RCE),
   Amersfoort, 2016.
• Archeologische beleids- en verwachtingskaart van de gemeente Echt-Susteren
• www.ruimtelijkeplannen.nl
• archis.cultureelerfgoed.nl
•    www.kadastralekaart.com
•    www.archieven.nl
•    www.pdok.nl
•    www.ahn.nl
•    Bodemkaart van Nederland 1:50.000 (Stiboka)
•    Geomorfologische kaart van Nederland
•    www.bodemloket.nl
•    bagviewer.kadaster.nl
•    www.kadaster.nl
•    www.dinoloket.nl
•    beeldbank.cultureelerfgoed.nl
•    www.topotijdreis.nl
•    library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf
•    noordbrabant.omgevingsrapportage.nl
•    www.ikme.nl
•    www.tracesofwar.com
•    www.euroradar.nl/explosieven-opsporing/ruimingskaart/
•    www.allemolenskaart.nl
•    www.molendatabase.nl

Lijst met afbeeldingen
Figuur 1: Ligging van het plangebied en deelgebieden (met rode lijnen aangegeven, bron:
www.pdok.nl)...............................................................................................................................................4
Tabel 1: Overzicht van de archeologische onderzoeken rondom het plangebied (<500 m)................... 12
Tabel 2: Overzicht van een selectie van vondstmeldingen rondom het plangebied. ............................. 15
Figuur 2: Uitsnede van het plangebied (rood omlijnd) op de kaart van Tranchot (1804-1805; bron:
Beeldbank VU Amsterdam). ..................................................................................................................... 18
Figuur 3: Het plangebied (rood omlijnd) op het Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832 (bron:
beeldbank.cultureelerfgoed.nl). ............................................................................................................... 18
Figuur 4: Het plangebied (rood omlijnd) op het Kadastrale Minuutplan uit 1811-1832 (bron:
beeldbank.cultureelerfgoed.nl). ............................................................................................................... 19
Figuur 5: Uitsnede van een topografische kaart uit 1900 (bron: www.topotijdreis.nl). Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven. .................................................................................................................. 19
Figuur 6: Uitsnede van een topografische kaart uit 1940 (bron: www.topotijdreis.nl). Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven. .................................................................................................................. 20
Figuur 7: Uitsnede van een topografische kaart uit 1965 (bron: www.topotijdreis.nl). Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven. .................................................................................................................. 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Figuur 8: Uitsnede van een topografische kaart uit 1995 (bron: www.topotijdreis.nl). Het plangebied is
met rode lijnen weergegeven. .................................................................................................................. 21
Figuur 9: Uitsnede van een luchtfoto uit 2021. Het plangebied is met rode lijnen weergegeven (bron:
www.pdok.nl)............................................................................................................................................ 21
Figuur 10: Ontgrondingen in het plangebied, aangegeven met oranje vlakken (bron:
Ontgrondingenkaart Provincie Limburg). ................................................................................................. 22
Tabel 3: Gespecificeerde archeologische verwachtingstabel .................................................................. 25
Figuur 11: Foto's van het plangebied ten tijde van het veldonderzoek. ................................................. 26

Literatuur
Bakker, H. de, 1966. De subgroepen van het systeem voor bodemclassificatie voor Nederland. In: Boor
en Spade.

Bakker, H. de en J. Schelling, 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland. De hogere
niveaus. Wageningen.

Berg, M.W., van den, 1988. Fluvial sequences of the Maas; a 10 Ma record of neotectonics and climatic
change at various time-scales. Proefschrift.

Berendsen, H.J.A., 2005. Landschappelijk Nederland. Assen (Fysische Geografie van Nederland). Derde,
geheel herziene druk.

Diepen, L. van, 2013. Archeologisch onderzoek Bovenste Eind-Gildelaan te Echt. Proefsleuven- en
definitief archeologisch onderzoek plangebied Bovenste Eind-Gildelaan te Echt, gemeente Echt-
Susteren. Grontmij Archeologische Rapporten 1314, Roermond.

Geraeds, J., 2009. Archeologisch onderzoek plangebied Lindestraat te Echt. Bureauonderzoek en
archeologische begeleiding plangebied Lindestraat de Echt, gemeente Echt-Susteren. Grontmij
Archeologische Rapporten 1012, Roermond.

Hiddink, H., 2005. Archeologisch onderzoek bij Echt op de vindplaats van een muntschat uit de late
IJzertijd. Zuidnederlandse Archeologische Rapporten 34, Amsterdam.

Houtgast. R.F., R.T. van Balen, L.M. Bouwer, G.B.M. Band, J.M. Brijker, 2002. Late Quarternary activity
of the Feldbiss Fault Zone, Roer Valley Rift System, the Netherlands, based on displaced fluvial terrace
fragements. Tectonophysics 352 (2002); 295-315.

Jansen of Lorkeers, L.M.C., 2022. Plan van Aanpak. Inventariserend veldonderzoek, verkennende fase.
Echt, Landgoed de Bongerd. Transect, Nieuwegein.

Lauwerier, R.C.G.M., A. Müller, D.E. Smal, 2011. Merovingers in een villa. Romeinse villa en
Merovingisch grafveld Borgharen-Pasestraat. Onderzoek 2008-2009. Rapportage Archeologische
Monumentenzorg 189.

Mulder, E.F.J de., M.C. Geluk, I. Ritsema, W.E. Westerhof & T.E. Wong 2003, De ondergrond van
Nederland, Groningen.

Renes, J., 1999. Landschappen van Maas en Peel: een toegepast historisch-geografisch onderzoek in
het streekplangebied Noord- en Midden-Limburg. Proefschrift Landbouwuniversiteit, Wageningen.

Stouthamer, E., K.M. Cohen, W.Z. Hoek, 2015. De vorming van het Land, Utrecht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Verhoeven, M., G.R. Ellenkamp en D.M.G. Keijers, 2010. Een archeologische verwachtings- en
beleidsadvieskaart voor de gemeente Echt-Susteren. RAAP-rapport 1951, Weesp.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Bijlage 1: Plantekening6




6
    Bron: opdrachtgever.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Archeologische beleidskaart van de gemeente Echt-Susteren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Bijlage 3: Geomorfologie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Bijlage 4: Maasterrassenkaart
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Bijlage 5: Hoogtekaart
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Bijlage 6: Bodemkaart
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Bijlage 7: Archeologische informatie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Bijlage 8: Vindplaatsen op het Hamveld
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Bijlage 9: Boorpuntenkaart
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Bijlage 10: Foto’s van boringen
Hieronder volgen enkele foto’s van boring 5. De boorkernen op onderstaande foto’s zijn van rechts naar links uitgelegd. Het diepste punt
van de boorkernen wijst naar boven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Bijlage 11: Boorbeschrijvingen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>boring: 227077-1
beschrijver: DH, datum: 25-8-2022, X: 187.993,28, Y: 345.611,25, precisie locatie: 1 cm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 60A, hoogte: 27,15, precisie
hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, landgebruik: akker,
vondstzichtbaarheid: matig, provincie: Limburg, gemeente: Echt-Susteren, plaatsnaam: Echt, opdrachtgever: Buelens Ruimte, uitvoerder: Transect


                             0 cm -Mv / 27,15 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruin, matig fijn, spoor plantenresten
                             Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor

                             60 cm -Mv / 26,55 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruingrijs, matig fijn

                             120 cm -Mv / 25,95 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, zwak siltig, grijsoranje, matig fijn

                             200 cm -Mv / 25,15 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, zwak siltig, zwak grindig, grijsgeel, matig grof

                              Einde boring op 250 cm -Mv / 24,65 m +NAP




                                                                                       1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>boring: 227077-2
beschrijver: DH, datum: 25-8-2022, X: 187.975,50, Y: 345.561,64, precisie locatie: 1 cm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 60A, hoogte: 27,56, precisie
hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, landgebruik: akker,
vondstzichtbaarheid: matig, provincie: Limburg, gemeente: Echt-Susteren, plaatsnaam: Echt, opdrachtgever: Buelens Ruimte, uitvoerder: Transect


                             0 cm -Mv / 27,56 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruin, matig fijn, spoor plantenresten

                             80 cm -Mv / 26,76 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruingrijs, zeer fijn

                             120 cm -Mv / 26,36 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, geeloranje, matig fijn

                             200 cm -Mv / 25,56 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm)
                             Lithologie: zand, sterk siltig, geelgrijs, matig fijn
                             Bodemkundig: enkele Fe-vlekken

                             240 cm -Mv / 25,16 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, bruingrijs, matig fijn

                             270 cm -Mv / 24,86 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruinoranje, matig grof

                             300 cm -Mv / 24,56 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, sterk grindig, bruinoranje, matig grof

                              Einde boring op 310 cm -Mv / 24,46 m +NAP




                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>boring: 227077-3
beschrijver: DH, datum: 25-8-2022, X: 188.020,43, Y: 345.583,79, precisie locatie: 1 cm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 60A, hoogte: 27,65, precisie
hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, landgebruik: akker,
vondstzichtbaarheid: matig, provincie: Limburg, gemeente: Echt-Susteren, plaatsnaam: Echt, opdrachtgever: Buelens Ruimte, uitvoerder: Transect


                             0 cm -Mv / 27,65 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, zwak siltig, zwak grindig, bruin, matig fijn, spoor plantenresten

                             50 cm -Mv / 27,15 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, zwak siltig, zwak grindig, bruingrijs, zeer fijn

                             110 cm -Mv / 26,55 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, bruinoranje, matig fijn

                             180 cm -Mv / 25,85 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, sterk siltig, grijsoranje, matig grof
                             Bodemkundig: enkele Fe-vlekken

                             200 cm -Mv / 25,65 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, grijsgeel, matig grof

                              Einde boring op 250 cm -Mv / 25,15 m +NAP




                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>boring: 227077-4
beschrijver: DH, datum: 25-8-2022, X: 188.032,31, Y: 345.648,87, precisie locatie: 1 cm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 60A, hoogte: 26,84, precisie
hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, landgebruik: akker,
vondstzichtbaarheid: matig, provincie: Limburg, gemeente: Echt-Susteren, plaatsnaam: Echt, opdrachtgever: Buelens Ruimte, uitvoerder: Transect


                             0 cm -Mv / 26,84 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, bruin, matig fijn, spoor plantenresten
                             Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor

                             50 cm -Mv / 26,34 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruingrijs, zeer fijn

                             130 cm -Mv / 25,54 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, grijsoranje, matig grof

                             180 cm -Mv / 25,04 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, sterk siltig, grijsoranje, zeer fijn
                             Bodemkundig: enkele Fe-vlekken

                             200 cm -Mv / 24,84 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, sterk siltig, zwak grindig, grijsgeel, zeer fijn

                              Einde boring op 230 cm -Mv / 24,54 m +NAP




                                                                                         4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>boring: 227077-5
beschrijver: DH, datum: 25-8-2022, X: 188.061,06, Y: 345.585,21, precisie locatie: 1 cm, coördinaatsysteem: Rijksdriehoeksmeting, kaartblad: 60A, hoogte: 28,39, precisie
hoogte: 1 cm, referentievlak: Normaal Amsterdams Peil, methode hoogtebepaling: GPS, boortype: Edelman-7 cm, doel boring: archeologie - verkenning, landgebruik: akker,
vondstzichtbaarheid: matig, provincie: Limburg, gemeente: Echt-Susteren, plaatsnaam: Echt, opdrachtgever: Buelens Ruimte, uitvoerder: Transect


                             0 cm -Mv / 28,39 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak humeus, bruin, matig fijn, spoor plantenresten
                             Bodemkundig: interpretatie: bouwvoor

                             50 cm -Mv / 27,89 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, bruingrijs, zeer fijn

                             70 cm -Mv / 27,69 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm), aard ondergrens: geleidelijk (0,3-3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, grijsoranje, matig fijn

                             170 cm -Mv / 26,69 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: geleidelijk (0,3-3 cm), aard ondergrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, grijsoranje, matig fijn
                             Bodemkundig: enkele Fe-vlekken

                             200 cm -Mv / 26,39 m +NAP
                             Algemeen: aard bovengrens: abrupt (<0,3 cm)
                             Lithologie: zand, matig siltig, zwak grindig, grijsgeel, matig grof

                              Einde boring op 230 cm -Mv / 26,09 m +NAP




                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>