<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ARMOEDEMONITOR
 GEMEENTE SLUIS
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Een onderzoek naar de omvang en samenstelling van de doelgroepen voor het gemeentelijke
armoedebeleid en het gebruik van inkomensondersteunende regelingen in de gemeente Sluis




Colofon

Opdrachtgever
gemeente Sluis

Datum
mei 2017

Auteurs
Harry Piepers
David Scheffer

Databewerking
Wim Zijlema

KWIZ
Stavangerweg 23 - 5
9723 JC Groningen
050 - 5252473
contact@kwiz.nl

Uitgave
Deze publicatie is een uitgave van KWIZ B.V. Het overnemen van cijfers en / of teksten is
toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Niets uit deze publicatie mag worden
verveelvoudigd en / of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook zonder
voorafgaande toestemming van KWIZ B.V..
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Inleiding ....................................................................................................................................... 2
Samenvatting............................................................................................................................... 3
   Bevolkingskarakteristieken Sluis ............................................................................................. 6
   1.1. Kenmerken alle huishoudens ........................................................................................... 6
   1.2. Kenmerken minimahuishoudens ...................................................................................... 8
   1.3. Langdurige minima ......................................................................................................... 11
   1.4. Kinderen.......................................................................................................................... 13
   Instrumenten voor financiële ondersteuning ......................................................................... 15
   2.1. Regelingen voor het minimabeleid ................................................................................. 15
   2.2. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen ...................................................................... 15
   2.3. Bijzondere bijstand ......................................................................................................... 16
   2.4. Individuele inkomenstoeslag........................................................................................... 16
   2.5. Collectieve zorgverzekering............................................................................................ 17
   2.6. Regeling sociale culturele activiteiten ............................................................................. 17
   2.7. Schoolkostenregeling ..................................................................................................... 18
   2.8. Cumulatief gebruik voorzieningen .................................................................................. 18
   Lokaal beleid in perspectief ................................................................................................... 19
   3.1. Doelgroepen armoedebeleid .......................................................................................... 19
   3.2. Gebruik voorzieningen nader belicht .............................................................................. 19
   3.3. Alternatieven voor inrichting toekomstig armoedebeleid ................................................ 20
   3.4. Omvang doelgroep na uitbreiding armoedebeleid ......................................................... 21
Bijlage I Verantwoording ........................................................................................................... 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Inleiding
De gemeente Sluis voert een actief beleid gericht op de preventie en bestrijding van
armoede. Om de resultaten van het gevoerde beleid in beeld te brengen is een
armoedeonderzoek uitgevoerd.

Dit rapport beschrijft de doelgroep voor het lokale armoedebeleid en gaat in op het gebruik en
het bereik van inkomensondersteunende voorzieningen die de gemeente kent. De gegevens
over de omvang en samenstelling van de verschillende groepen minimahuishoudens geven de
situatie in januari 2017 weer. Het gebruik van voorzieningen is gemeten over het gehele
kalenderjaar 2016.

In deze rapportage worden de volgende onderzoeksvragen beantwoord:
    1. Hoe groot is de doelgroep van het minimabeleid op basis van de inkomensgrens tot
        120 procent van het wettelijke sociale minimum (Wsm) in de gemeente Sluis?
    2. Wat zijn de achtergrondkenmerken van deze minimahuishoudens en hoe lang zijn zij al
        aangewezen op een dergelijk inkomen?
    3. Hoeveel kinderen in de leeftijd tot 18 jaar groeien op in de verschillende groepen
        huishoudens die tot de minimapopulatie behoren?
    4. Hoe groot is het gebruik en niet-gebruik van het bestaande pakket aan
        inkomensondersteunende regelingen dat de gemeente kent?
    5. Wat zijn de achtergrondkenmerken van de groepen minimahuishoudens die van deze
        regelingen gebruik maken?
    6. Hoe groot is het gebruik van schuldhulpverlening en welke achtergrondkenmerken
        heeft deze gebruikersgroep?

Onderzoeksopzet
Bij dit onderzoek is gebruik gemaakt van registratiegegevens van de verschillende lokale en
landelijke regelingen die de gemeente uitvoert. Daarbij gaat het om de volgende voorzieningen:
Participatie wet (bijstand), minimaregelingen, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en
schuldhulpverlening. Met behulp van de gemeentelijke Basisregistratie personen (BRP) zijn de
gebruikersgegevens vervolgens op huishoudniveau gegroepeerd. Op deze manier ontstaat een
samenhangend beeld van de omvang en samenstelling van de minimapopulatie, de mate van
gebruik van voorzieningen en de overlap in het gebruik van voorzieningen op andere
beleidsterreinen.

Leeswijzer
Na de samenvatting wordt in het eerste hoofdstuk de doelgroep voor het minimabeleid
beschreven aan de hand van een aantal kenmerken. Vervolgens worden in hoofdstuk twee alle
regelingen die de gemeente kent in beeld gebracht en gaan we in op het gebruik van
voorzieningen. In het laatste hoofdstuk plaatsen we het gebruik en bereik van voorzieningen in
vergelijkend perspectief.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Samenvatting
In totaal 571 huishoudens, die 5 procent van huishoudpopulatie in Sluis vormen, hebben
een inkomen tot maximaal 120 procent van het wettelijk sociaal minimum (Wsm). Het
aandeel minimahuishoudens ligt daarmee duidelijk onder het landelijke gemiddelde van
11 procent.

54 procent van de minimahuishoudens heeft een bijstandsuitkering
Van de minimahuishoudens heeft 54 procent (310 huishoudens) een bijstandsuitkering, 25
procent ofwel 142 economische eenheden hebben een AOW inkomen. Nog eens 21 procent
ofwel 119 huishoudens hebben een ander hoofdinkomen zoals werk of WW.

Eenoudergezinnen meer kans op armoede
Eenoudergezinnen behoren vaker tot de minimapopulatie dan andere huishoudens: van alle
287 eenoudergezinnen in de gemeente leeft 23 procent (67 huishoudens) op een inkomen tot
120 procent Wsm. Alleenstaanden vormen in absolute zin de grootste groep onder de minima,
62 procent valt in deze categorie.

Meeste minima tussen 45 en 65 jaar oud
In 42 procent van de minimahuishoudens is de oudste persoon tussen de 45 en 65 jaar. Onder
65-plus huishoudens is het aandeel minima met 3 procent het laagst. Onder jongeren tot 27 jaar
ligt dit aandeel met 10 procent aanzienlijk hoger.

Niet-westerse allochtone huishoudens zijn vaker minima dan autochtone huishoudens
Van alle 311 niet-westerse allochtone huishoudens in de gemeente moet 33 procent
rondkomen van een inkomen tot 120 procent Wsm. Onder autochtone en westerse allochtone
huishoudens is dit 5 procent.

In Oostburg is het aandeel minimahuishoudens het hoogst
Absoluut gezien wonen de meeste minimahuishoudens in de grotere woonplaatsen Oostburg
en Breskens met respectievelijk 180 en 111 minimahuishoudens. Afgezet tegen alle
huishoudens per woonkern is het aandeel minima het grootst in Oostburg en in mindere mate in
Aardenburg met respectievelijk 7,6 procent en 5,8 procent.

53 procent van alle minima drie jaar of langer op dit inkomen aangewezen
In de gemeente moet 53 procent van alle minimahuishoudens (305 huishoudens) al drie jaar of
langer van dit inkomen rondkomen. Dit is iets lager dan de aandelen van 60 procent die we
landelijk zien.

In totaal 6 procent van alle kinderen groeit op in een minimahuishouden
Van de 3.808 kinderen die de gemeente telt, groeien er 230 op in een minimahuishouden met
een inkomen tot 120 procent Wsm. Dit is 6 procent van alle kinderen in de gemeente. Dit
aandeel ligt ver onder het landelijke gemiddelde van 11 procent. Van alle kinderen uit een
eenoudergezin, behoort 23 procent tot de minima, fors meer dan onder kinderen in
huishoudens met twee ouders waar dit aandeel op 3 procent ligt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Mate van gebruik inkomensondersteunende regelingen deels bovengemiddeld
Onderstaand geven we het bereik van de verschillende inkomensondersteunende
voorzieningen weer.

Tabel S.1 Gebruik inkomensondersteunende en participatie bevorderende regelingen
  Regeling                                        Gebruik            Bereik
  Kwijtschelding                                     320               75%
  Bijzondere bijstand                                157               27%
  Individuele inkomenstoeslag                        165               73%
  Collectieve zorgverzekering                        153               27%
  Participatie regeling                              315               63%
  Schoolkostenregeling                                43               45%

Het bereik van de kwijtschelding is met 75 procent hoog te noemen te noemen. Het maximale
bereik dat voor deze regeling mogelijk is ligt rond de 80 procent.

Het gebruik van de individuele bijzondere bijstand is in de laatste jaren in de meeste
gemeenten fors gestegen. Het gebruikersaandeel van 27 procent in Sluis ligt wat onder de
aandelen van 30 tot 35 procent die op dit moment gangbaar zijn.

Voor de individuele inkomenstoeslag geldt dat in de meeste gemeenten het aandeel gebruik
rond 60 procent ligt. Het gebruik in Sluis van 73 procent ligt dus fors hoger dan gemiddeld.

Voor de collectieve zorgverzekering geldt dat het gebruik met 27 procent duidelijk lager is dan
het in veel gemeenten gangbare gemiddelde van rond de 35 à 40 procent.

Van de participatie regeling maakt 63 procent van de minimahuishoudens gebruik. Dit is veel
hoger dan het gangbare gemiddelde van 40 procent voor een dergelijke regeling.
Van de schoolkostenregeling heeft 45 procent van de doelgroep jongeren gebruik gemaakt.
Vaak zien we voor deze voorziening een bereik van rond de 40 procent.

Gebruik voorzieningen in vergelijkend perspectief
De volgende tabel bevat een overzicht van het bereik van inkomensondersteunende
voorzieningen in een aantal andere gemeenten in Zeeland.

Tabel S.2 Vergelijking bereik voorzieningen op gemeentelijk niveau
  Regeling                       Sluis       Middelburg           Veere       Vlissingen
  Kwijtschelding                  75%              71%             62%               67%
  Bijzondere bijstand             27%              34%             34%               30%
  Inkomenstoeslag                 73%              78%             74%               76%
  Zorgverzekering                 27%              32%             30%               30%
  Participatieregeling            63%              44%             34%               41%

We zien in dit vergelijkend overzicht dat ten opzichte van de andere referentie gemeenten het
gebruik van de kwijtschelding op een hoger niveau ligt.
Het bereik van de bijzondere bijstand ligt onder het gemiddelde gebruik in andere gemeenten.
Voor de inkomenstoeslag geldt dat het gebruik in lijn ligt met het gebruik in de
referentiegemeenten. De zorgverzekering heeft met 27 procent gebruik een verhoudingsgewijs
laag gebruikersaandeel. Voor de participatieregeling geldt dat het gebruik met 63 procent
vergeleken met andere gemeenten fors boven het gemiddelde gebruik ligt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Alternatieven voor inrichting toekomstig armoedebeleid
In een groot aantal gemeenten zijn in het afgelopen jaar veranderingen in het lokale
armoedebeleid doorgevoerd. Daarbij gaat het met name om het doorvoeren van hogere
inkomensgrenzen voor een aantal voorzieningen. Onderstaand gaan we nader in op de
ontwikkelingen op dit gebied.

Bij de bijzondere bijstand gaat het vooral om de draagkracht waarmee gerekend wordt als het
inkomen boven het wettelijke sociale minimum ligt. In Sluis wordt het jaarinkomen boven 120
procent van de bijstandsnorm volledig als draagkracht aangemerkt. In veel andere gemeenten
worden inmiddels hogere gestaffelde draagkrachtgrenzen tot 130 procent van het Wsm
gehanteerd. Belangrijkste reden hiervoor is dat na de uitstroom naar werk vanuit een uitkering,
extra onvermijdelijke uitgaven niet alsnog leiden tot inkomensachteruitgang.

In een groot aantal gemeenten is inmiddels de keuze gemaakt om de zorgverzekering open te
stellen voor huishoudens met inkomens tot 130 procent Wsm. Alternatief voor deze benadering
is het bieden van keuzevrijheid tussen ofwel een collectief contract ofwel een doeluitkering van
rond de € 200 per jaar voor iedereen die zijn of haar eigen risico volledig verbruikt heeft.

Bij de regeling sociaal culturele activiteiten ligt de inkomensgrens in Sluis op 110 procent
Wsm. In een aantal gemeenten zijn deze participatieregelingen voor de doelgroep jongeren tot
18 jaar inmiddels opengesteld voor huishoudens met inkomens tot 130 procent Wsm. Op deze
wijze wordt een armoedeval voorkomen als (alleenstaande) ouders met kinderen vanuit een
uitkeringssituatie geheel of gedeeltelijk werk aanvaarden.

Ook voor de schoolkostenregeling geldt dat in veel gemeenten deze voorziening inmiddels is
opengesteld voor kinderen in huishoudens met inkomens tot 130 procent Wsm.

Omvang doelgroep bij uitbreiding armoedebeleid
Het onderstaande overzicht geeft de omvang van de doelgroepen voor het armoedebeleid met
inkomens tot 130 procent Wsm weer.

Tabel S.3 Aantal huishoudens en kinderen in inkomensgroep tot 130 procent Wsm
  Inkomen t.o.v. Wsm         Huishoudens      Aandeel    Kinderen        Aandeel
  tot 120% Wsm                       571           5%         230           6,0%
  tot 130% Wsm                       614         5,4%         248           6,5%

In de inkomensgroep tot 130 Wsm komen we tot een aantal van 614 huishoudens met dit
inkomen. Met elkaar vormen zij 5,4 procent van de huishoudpopulatie. In de gezinnen met
kinderen met inkomens tot 130 procent Wsm wonen in totaal 248 jongeren in de leeftijd tot 18
jaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     Bevolkingskarakteristieken Sluis
In dit hoofdstuk worden de belangrijkste kenmerken van de bevolkingspopulatie in de
gemeente Sluis beschreven. Vervolgens gaan we in op de omvang en samenstelling van
de groepen huishoudens met een inkomen tot 120 procent van het sociale minimum.

1.1. Kenmerken alle huishoudens
Onderstaande tabel geeft het aantal inwoners en huishoudens weer in de gemeente.

Tabel 1.1.1 Aantal huishoudens en inwoners Sluis1
    Huishoudens en inwoners
    Aantal huishoudens                               11.444
    Aantal personen                                  23.642
    Gemiddelde huishoudgrootte                           2,1

In de gemeente Sluis wonen op de peildatum van het onderzoek in totaal 23.642 personen in
11.444 huishoudens. De gemiddelde huishoudgrootte komt daarmee uit op 2,1 personen. Dit is
iets onder het landelijke gemiddelde van 2,2 personen.

Huishoudtype
Naar huishoudtype zien we de volgende verdeling.

Tabel 1.1.2 Huishoudens naar type
    Huishoudtype                              Aantal           Aandeel     Aandeel landelijk
    Alleenstaand                                4.150             36%                    37%
    Eenoudergezin                                 287              3%                      7%
    Meerpersoons zonder kinderen                5.055             44%                    29%
    Meerpersoons met kinderen                   1.952             17%                    27%
    Totaal                                     11.444            100%                   100%

De huishoudsamenstelling in Sluis wijkt af van het landelijke beeld2. Het grootste verschil is het
veel hogere aandeel meerpersoonshuishoudens zonder kinderen. Deze groep maakt 44
procent uit van de totale huishoudbevolking in de gemeente. De groepen huishoudens met
kinderen zijn met respectievelijk 3 en 17 procent duidelijk kleiner dan de landelijke aandelen
van 7 en 27 procent.




1 Alle gegevens in de tabellen in deze monitor zijn gebaseerd op gemeentelijke registratiegegevens, tenzij
anders aangegeven. Landelijke cijfers zijn afkomstig van het CBS.
2 Het CBS hanteert geen leeftijdscriterium bij het begrip eenoudergezin en telt dus ook ouder-kind relaties
mee tussen volwassenen personen. KWIZ hanteert als criterium voor een eenoudergezin dat het jongste
inwonende kind jonger dan 18 jaar is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Leeftijd
De leeftijdsopbouw van de huishoudpopulatie ziet er, uitgaande van de leeftijd van de oudste
persoon in het huishouden, als volgt uit.

Tabel 1.1.3 Huishoudens naar leeftijd
  Leeftijdscategorie                       Aantal       Aandeel     Aandeel landelijk
  Tot 27 jaar                                 366           3%                   8%
  27 tot 45 jaar                            2.287          20%                  29%
  45 tot 65 jaar                            4.236          37%                  37%
  65 jaar en ouder                          4.555          40%                  26%
  Totaal                                   11.444         100%                 100%

Ook de leeftijdsopbouw van de huishoudens in Sluis wijkt af van het landelijke beeld. Er wonen
verhoudingsgewijs duidelijk minder jonge gezinnen in de leeftijdsgroepen tot 45 jaar in de
gemeente. In de leeftijdsgroep vanaf 65 jaar treffen we het grootste aantal en aandeel
huishoudens aan.

Etniciteit
De volgende figuur geeft verdeling van huishoudens naar etnische achtergrond weer, op basis
van de etniciteit van de oudste persoon in het huishouden.

Figuur 1.1.1 Huishoudens naar etniciteit




In Sluis wonen 8.083 huishoudens van autochtone afkomst. Dit aandeel van 70 procent in de
totale huishoudpopulatie ligt veel lager dan het landelijke gemiddelde van 81 procent. Ook het
aantal (311) en aandeel (3 procent) huishoudens van niet-Westers allochtone herkomst ligt
duidelijk onder het landelijke aandeel van 12 procent. De groep van Westers allochtone
afkomst, bestaande uit 3.050 huishoudens die veelal uit Belgische afkomstig zijn maakt 27
procent van de huishoudpopulatie uit.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Geografische spreiding
Onderstaande tabel geeft de verdeling van de huishoudens naar woonplaats weer.

Tabel 1.1.4 Huishoudens naar woonplaats
    Woonplaats                           Aantal        Aandeel
    IJzendijke                              1.070           9,3%
    Waterlandkerkje                           257           2,2%
    Biervliet                                   85          0,7%
    Oostburg                                2.371         20,7%
    Breskens                                2.272         19,9%
    Sluis                                   1.187         10,4%
    Schoondijke                               688             6%
    Aardenburg                              1.142            10%
    Cadzand                                   371           3,2%
    Zuidzande                                 265            2,35
    Retranchement                             161           1,4%
    Nieuwvliet                                195           1,7%
    Groede                                    481           4,2%
    Eede                                      404           3,5%
    Hoofdplaat                                357           3,1%
    Sint Kruis                                138           1,2%
    Totaal                                 11.444          100%

Oostburg, Breskens en Sluis zijn de grootste woonplaatsen in de gemeente.

1.2. Kenmerken minimahuishoudens
De volgende tabel bevat een overzicht van het aantal en aandeel minimahuishoudens in de
gemeente op de peildatum van het onderzoek.

Tabel 1.2.1 Huishoudens naar inkomen in Sluis
    Inkomen t.o.v. Wsm              Aantal       Aandeel
    Tot 100% Wsm                     425            3,7%
    100% tot 110% Wsm                 76            0,7%
    110% tot 120 Wsm                  70            0,6%
    Subtotaal                        571            5,0%
    Overig                        10.873             95%
    Totaal                        11.444           100%

In de gemeente Sluis moeten 425 huishoudens rondkomen van een inkomen op
bijstandsniveau3. Samen vormen zij 3,7 procent van alle economische eenheden in de
gemeente. Daarnaast zijn er 146 huishoudens met een inkomen tot 120 procent Wsm. Het
aandeel van 5 procent huishoudens met inkomens tot 120 procent Wsm ligt beduidend onder
het landelijk gemiddelde van 11 procent.

In het vervolg van deze rapportage wordt deze groep huishoudens met inkomens tot 120
procent Wsm beschreven.




3Het aantal in dit onderzoek gevonden minimahuishoudens met inkomens tot 100 procent Wsm (425)
komt nagenoeg overeen met het aantal van 442 huishoudens dat het CBS in het RIO onderzoek uit 2013,
gecorrigeerd voor de vermogensgrens van de Pwet, onderscheidt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Inkomensbron
Als we de 571 huishoudens met inkomens tot 120 procent van het sociaal minimum uitsplitsen
naar het belangrijkste hoofdinkomen zien we de volgende verdeling.

Figuur 1.2.1 Minima naar inkomensbron




In totaal 310 huishoudens, ofwel 54 procent van de minimapopulatie, moet rondkomen van een
bijstandsuitkering. Verder zijn er 142 minimahuishoudens, waarvan het oudste gezinslid 65 jaar
of ouder is waar uitsluitend een AOW-inkomen binnenkomt. In de leeftijdsgroep tot 65 jaar
treffen we 119 huishoudens (21 procent) met een ander hoofdinkomen aan waarvan we de
hoogte kennen maar niet weten uit welke componenten dit bestaat. Het kan bijvoorbeeld gaan
om een WW of WIA uitkering, een inkomen uit werk of een combinatie hiervan.

Huishoudtype
Het volgende overzicht geeft het huishoudtype van de minimahuishoudens weer 4.

Tabel 1.2.2 Huishoudtype minimahuishoudens
    Huishoudtype               Aantal Aandeel            Alle huishoudens        Aandeel minima
    Alleenstaand                   354     62%                        36%                    9%
    Eenoudergezin                    67    12%                         3%                   23%
    Meerp. zonder kinderen           89    16%                        44%                    2%
    Meerp. met kinderen              61    11%                        17%                    3%
    Totaal                         571    100%                       100%                    5%

Van alle minimahuishoudens is 62 procent alleenstaand. Gezinnen met kinderen vormen in
totaal 23 procent van de minima. Als we de aantallen minimahuishoudens naar huishoudtype
afzetten tegen de totale huishoudpopulatie zien we dat 23 procent van alle eenoudergezinnen
in de gemeente tot de minima behoort. Onder alleenstaanden ligt dit aandeel op 9 procent.




4Leeswijzer: er zijn 354 alleenstaande huishoudens met een inkomen tot 120 procent Wsm. Dit is 62
procent van alle huishoudens met een dergelijk inkomen. Van alle huishoudens in de gemeente is 36
procent alleenstaand. Van alle alleenstaanden heeft 9 procent een inkomen tot 120 procent Wsm.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Leeftijd
De volgende tabel geeft een overzicht van de huishoudens op basis van de leeftijd van de
oudste persoon in het huishouden.

Tabel 1.2.3 Leeftijdsopbouw minimahuishoudens
  Leeftijdscategorie         Aantal Aandeel         Alle huishoudens      Aandeel minima
  Tot 27 jaar                      36     6%                      3%                 10%
  27 tot 45 jaar                 154     27%                     20%                  7%
  45 tot 65 jaar                 239     42%                     37%                  6%
  65 jaar en ouder               142     25%                     40%                  3%
  Totaal                         571    100%                    100%                  5%

De grootste groep minimahuishoudens, 239 in totaal, bevindt zich in de leeftijdscategorie van
45 tot 65 jaar. In de categorie van 27 tot 45 jaar zit een tweede grote groep van 154
huishoudens. Verder is 25 procent van de minima 65 jaar of ouder. Afgezet tegen alle
huishoudens in de gemeente is het aandeel minimahuishoudens in de categorie tot 27 jaar het
grootst.

Geografische spreiding
In de volgende tabel de verdeling van minimahuishoudens naar woonplaats.

Tabel 1.2.4 Woonplaats minimahuishoudens
  Woonplaats                  Aantal     Aandeel    Alle huishoudens      Aandeel minima
  IJzendijke                       30       5,3%                9,3%                2,8%
  Waterlandkerkje                    5      0,9%                2,2%                1,9%
  Biervliet                          2      0,4%                0,7%                2,4%
  Oostburg                       180       31,5%               20,7%                7,6%
  Breskens                       111       19,4%               19,9%                4,9%
  Sluis                            53       9,3%               10,4%                4,5%
  Schoondijke                      36       6,3%                  6%                5,2%
  Aardenburg                       66      11,6%                 10%                5,8%
  Cadzand                          19       3,3%                3,2%                  5%
  Zuidzande                          5      0,9%                2,3%                  2%
  Retranchement                    11       1,9%                1,4%                  7%
  Nieuwvliet                         7      1,2%                1,7%                  4%
  Groede                           14       2,5%                4,2%                  3%
  Eede                             18       3,2%                3,5%                  4%
  Hoofdplaat                       13       2,3%                3,1%                  4%
  Sint Kruis                         1      0,2%                1,2%                  1%
  Totaal                         571        100%                100%                  5%

Absoluut gezien wonen de meeste minimahuishoudens in de grotere woonplaatsen Oostburg
en Breskens. Afgezet tegen alle huishoudens per woonkern is het aandeel minima het grootst in
Oostburg en in mindere mate in Aardenburg met respectievelijk 7,6 procent en 5,8 procent.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Etniciteit
De volgende tabel geeft een overzicht van de huishoudens op basis van de etniciteit van de
oudste persoon in het huishouden.

Tabel 1.2.5 Etnische achtergrond minimahuishoudens
  Etniciteit                 Aantal Aandeel          Alle huishoudens     Aandeel minima
  Autochtoon                     311     55%                      70%                 5%
  Westers allochtoon             157     27%                      27%                 5%
  niet-Westers allochtoon        103     18%                       3%                33%
  Totaal                         571    100%                     100%                 5%

In totaal 55 procent van de minimahuishoudens in de gemeente is van autochtone afkomst
Vooral niet-Westers allochtone huishoudens zijn vaker minima. Een derde deel van de
huishoudens met een dergelijke afkomst heeft een inkomen tot 120 procent Wsm.

1.3. Langdurige minima
In deze paragraaf gaan we nader in op de achtergrondkenmerken van de groep die we
langdurige minima noemen. Dit zijn huishoudens die langer dan drie jaar leven van een
inkomen tot 120 procent Wsm.

De volgende tabel geeft een overzicht van het aantal jaren dat de huidige minimahuishoudens
in Sluis zijn aangewezen op een minimuminkomen.

Tabel 1.3.1 Duur op het minimuminkomen
  Duur op inkomen              Aantal      Aandeel
  tot een jaar                   122          21%
  tussen 1 en 3 jaar             144          25%
  langer dan 3 jaar              305          53%
  Totaal                         571         100%

Ruim de helft van de minimapopulatie behoort tot de groep langdurige minima. Met elkaar zijn
dit 305 huishoudens. Een op de vijf huishoudens heeft korter dan een jaar een dergelijk
inkomen.

Inkomensbron
De volgende tabel geeft de inkomensbron weer van de langdurige minima.

Tabel 1.3.2 Inkomensbron langdurige minima
  Inkomensbron               Aantal Aandeel            Alle minima      Aandeel langdurig
  Bijstand inkomen               195     64%                   54%                   63%
  AOW inkomen                      80    23%                   25%                   56%
  Ander inkomen                    30    13%                   21%                   25%
  Totaal                         305    100%                 100%                    53%

Twee derde deel van de groep langdurige minima ontvangt een bijstandsuitkering. Afgezet
tegen alle minima is het aandeel langdurige minima, met 63 procent, het grootst onder de
bijstandsgerechtigden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Huishoudtype
Het volgende overzicht geeft het huishoudtype van de langdurige minimahuishoudens weer.

Tabel 1.3.3 Langdurige minimahuishoudens naar huishoudtype
  Huishoudtype                Aantal Aandeel             Alle minima      Aandeel langdurig
  Alleenstaand                    210     69%                    62%                   59%
  Eenoudergezin                     34    11%                    12%                   50%
  Meerp. zonder kinderen            43    14%                    16%                   48%
  Meerp. met kinderen               18     6%                    11%                   30%
  Totaal                          305    100%                  100%                    53%

Alleenstaanden en een ouder gezinnen zijn het vaakst langdurig op een minimuminkomen
aangewezen, respectievelijk 59 procent en 50 procent van alle minima.

Leeftijd
De leeftijdsverdeling in de groep langdurige minimahuishoudens ziet er als volgt uit.

Tabel 1.3.4 Langdurige minimahuishoudens naar leeftijd
  Leeftijdscategorie          Aantal   Aandeel           Alle minima      Aandeel langdurig
  Tot 27 jaar                        2       1%                   6%                    7%
  27 tot 45 jaar                    64      21%                  27%                   41%
  45 tot 65 jaar                   133      44%                  42%                   56%
  65 jaar en ouder                 106      34%                  25%                   74%
  Totaal                           305     100%                100%                    53%

De groep met een AOW inkomen is logischerwijze oververtegenwoordigd onder de langjarige
minima omdat deze huishoudens geen inkomensverbetering meer kunnen bewerkstelliggen.
Onder de jongere huishoudens bevinden zich relatief weinig langdurige minima.

Etniciteit
In de volgende tabel wordt de etnische achtergrond van de langdurige minima weergegeven.

Tabel 1.3.5 Langdurige minimahuishoudens naar etniciteit
  Etniciteit                  Aantal Aandeel             Alle minima      Aandeel langdurig
  Autochtoon                      189     62%                    55%                   61%
  Westers allochtoon                73    24%                    27%                   47%
  niet-Westers allochtoon           43    14%                    18%                   41%
  Totaal                          305    100%                  100%                    53%

De aandelen langdurige minima van zowel Westerse als niet-Westerse afkomst zijn in de groep
langjarige minima duidelijk groter dan in de groep alle minimahuishoudens.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>1.4. Kinderen
In deze paragraaf gaan we nader in op de groep kinderen in de leeftijd tot 18 jaar die opgroeit in
een minimahuishouden met een inkomen tot 110 procent Wsm.

Tabel 1.4.1 Aantal kinderen in minimahuishoudens
  Kinderen in minimahuishoudens
  Kinderen                                                3.808
  Kinderen in minimahuishoudens                             230
  Aandeel kinderen in minimahuishoudens                     6%

Van de 3.808 jongeren in de leeftijd tot 18 jaar in Sluis wonen er 230 in een huishouden met
een inkomen tot 120 procent Wsm. Dit is 6 procent van alle opgroeiende kinderen in de
gemeente.

Leeftijd
Naar leeftijd maken we onderscheid in kinderen tot 4 jaar, van 4 tot 12 jaar in de
basisschoolleeftijd en 12 tot 18 jaar in het voortgezet onderwijs.

Tabel 1.4.2 Kinderen in minimahuishoudens naar leeftijd
  Leeftijd               Aantal     Aandeel    Alle kinderen      Aandeel minima
  0 tot 4 jaar               58        25%                 20                 7%
  4 tot 12 jaar             107        47%                 42                 7%
  12 tot 18 jaar             65        28%                 38                 5%
  Totaal                    230       100%              100%                  6%

De aandelen kinderen in minimahuishoudens zijn nagenoeg gelijk per leeftijdscategorie.

Inkomensbron
Als we kijken naar de belangrijkste inkomensbron in deze gezinnen zien we de volgende
verdeling.

Tabel 1.4.3 Kinderen in minimahuishoudens naar type inkomen
  Inkomensbron                      Aantal Aandeel
  Bijstand inkomen                    181     78%
  AOW inkomen                           3      2%
  Ander inkomen                        46     20%
  Totaal                              230    100%

In totaal 78 procent van de kinderen in minimahuishoudens groeit op in een huishouden met
een bijstandsuitkering. Een vijfde deel leeft in een gezin met een ander inkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Huishoudtype
Naar huishoudtype zien we de volgende verdeling.

Tabel 1.4.4 Kinderen in minimahuishoudens naar type huishouden
  Huishoudtype          Aantal    Aandeel    Alle kinderen      Aandeel minima
  Een ouder gezin          107       46%              11%                  25%
  Meer persoons
  met kinderen              123       54%              89%                 3%
  Totaal                    230      100%             100%                 6%

Van alle kinderen die opgroeien in een eenoudergezin leeft 25 procent in een
minimahuishouden. Van de kinderen die opgroeien in een gezin met twee ouders, is dat
aandeel een stuk lager; 3 procent.

Etniciteit

Tabel 1.4.5 Kinderen in minimahuishoudens naar etniciteit
  Etniciteit                Aantal Aandeel      Alle kinderen     Aandeel minima
  Autochtoon                    75     33%                65%                 3%
  Westers allochtoon            55     24%                29%                 5%
  Niet westers allochtoon     100      43%                 4%                54%
  Totaal                      230     100%               100%              100%

Kinderen in een huishouden met een niet-westerse allochtone achtergrond groeien veel vaker
op in een minimahuishouden dan kinderen in huishoudens met een andere etnische
achtergrond.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    Instrumenten voor financiële ondersteuning
Inwoners van de gemeente Sluis met een laag inkomen kunnen een beroep doen op
diverse voorzieningen om hun lasten te verlichten of het maatschappelijk participeren te
versterken. In dit hoofdstuk gaan we nader in op het gebruik en bereik onder de
doelgroep van deze regelingen. Daarnaast beschrijven we de kenmerken van de
huishoudens die van deze voorzieningen gebruik maken.

2.1. Regelingen voor het minimabeleid
In dit rapport beschrijven we de inkomensondersteunende voorzieningen die lokaal worden
uitgevoerd. Deze voorzieningen hebben inkomensgrenzen die zijn afgeleid van het wettelijke
sociale minimum dat voor ieder huishoudtype geldt. De volgende tabel geeft deze grenzen in
procenten op basis van de situatie in het jaar 2016 weer.

Tabel 2.1.1 Inkomensgrenzen regelingen in 2016 en omvang doelgroep
  Regelingen                              Inkomensgrens       Doelgroep              Regelgeving
  Kwijtschelding                                  100%              425     landelijk/gemeentelijk
  Bijzondere bijstand                             120%              571     landelijk/gemeentelijk
  Individuele inkomenstoeslag                     110%              225     landelijk/gemeentelijk
  Collectieve zorgverzekering                     120%              571              Gemeentelijk
  Sociaal culturele activiteiten                  110%              501              Gemeentelijk
  Schoolkosten regeling                           120%              106              Gemeentelijk

Onder de landelijke voorzieningen voor het minimabeleid vallen de kwijtschelding, de bijzondere
bijstand en de individuele inkomenstoeslag. Voor elk van deze voorzieningen kunnen, binnen
bepaalde grenzen lokale uitvoeringsregels gelden. In Sluis kunnen minima als zij aan de
daarvoor geldende criteria voldoen naast de landelijke voorzieningen ook gebruik maken van
drie lokale regelingen.

2.2. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen
De doelgroep voor de kwijtschelding bestaat uit huishoudens met een inkomen tot maximaal
100 procent van het voor dat huishoudtype geldende sociale minimum. In Sluis kunnen
huishoudens kwijtschelding aanvragen van de gemeentelijke afvalstoffenheffing,
rioolafvoerrechten en de waterschapsbelasting.

Tabel 2.2.1 Bereik kwijtschelding
  Regeling
  Doelgroep                                   425
  Gebruik kwijtschelding                      320
  Percentage bereik                          75%

In 2016 is aan 320 huishoudens kwijtschelding verstrekt, dit is 75 procent van de doelgroep.

Kenmerken huishoudens die gebruik maken van de kwijtschelding
   huishoudens met een bijstand inkomen en een AOW inkomen maken het meest gebruik
    van de kwijtschelding;
   het bereik is het grootst onder meerpersoonshuishoudens met kinderen en
    alleenstaanden;
   naar leeftijd maken 65 plus huishoudens het meest gebruik van deze regeling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2.3. Bijzondere bijstand
Het bijzondere bijstandsbeleid van de gemeente Sluis is erop gericht om mensen die bijzondere
noodzakelijke kosten hebben en deze niet zelf kunnen betalen, te ondersteunen. De gemeente
beoordeelt in iedere aanvraag afzonderlijk of er sprake is van bijzondere omstandigheden. De
primaire doelgroep bestaat uit huishoudens met inkomens tot 120 procent van de
bijstandsnorm.

Tabel 2.3.1 Bereik bijzondere bijstand op huishoudniveau
  Regeling
  Doelgroep                                   571
  Gebruik bijzondere bijstand                 157
  Percentage bereik                          27%

In 2016 hebben 157 huishoudens één of meerdere keren gebruik gemaakt van de individuele
bijzondere bijstand, ofwel 27 procent van de doelgroep.

Kenmerken huishoudens die gebruik maken van bijzondere bijstand
   huishoudens met een bijstandsinkomen maken verhoudingsgewijs het meeste gebruik
    van de bijzondere bijstand;
   een oudergezinnen en meerpersoonshuishoudens met kinderen zijn de grootste
    gebruikersgroepen van de bijzondere bijstand;
   niet Westers allochtone huishoudens maken vaker gebruik van de bijzondere bijstand
    dan de andere huishoudens.

2.4. Individuele inkomenstoeslag
Deze voorziening is bedoeld voor mensen die langdurig afhankelijk zijn van een inkomen op
bijstandsniveau. In Sluis behoort iedereen tussen de 21 jaar en de pensioengerechtigde leeftijd,
die gedurende drie jaar een inkomen heeft tot maximaal 110 procent van de bijstandsnorm tot
de doelgroep. Verder geldt als voorwaarde voor toekenning dat er geen perspectief op
inkomensverbetering door werkaanvaarding (meer) mag zijn. De doelgroep bestaat uit 225
huishoudens.

Tabel 2.4.1 Bereik individuele inkomenstoeslag
  Regeling
  Doelgroep                                              225
  Gebruik individuele inkomenstoeslag                    165
  Percentage bereik                                     73%

In 2016 hebben 165 huishoudens gebruik gemaakt van deze toeslag. Afgezet tegen de groep
die 3 jaar een inkomen tot 110 procent Wsm heeft is dit een bereik van 73 procent.

Kenmerken huishoudens die gebruik maken van de individuele inkomenstoeslag
    huishoudens met een overig inkomen maken vaker gebruik van de toeslag dan
      huishoudens met een bijstandsinkomen;
    eenouder gezinnen maken vaker gebruik van deze voorziening dan de andere
      huishoudtypen;
    niet-westerse allochtone minima maken relatief gezien het meest gebruik van de
      individuele inkomenstoeslag.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2.5. Collectieve zorgverzekering
De gemeente Sluis heeft een collectieve zorgverzekering afgesloten met zorgverzekeraar VGZ.
Tot de doelgroep behoren alle huishoudens met een inkomen tot maximaal 120 procent Wsm
en een vermogen binnen de bijstandsnormen. Daarnaast hebben de verzekerden recht op een
uitgebreid pakket aanvullende voorzieningen.

Tabel 2.5.1 Bereik collectieve zorgverzekering
  Regeling
  Doelgroep                                     571
  Gebruik zorgverzekering                       153
  Percentage gebruik                           27%

In 2016 hebben 153 huishoudens gebruik gemaakt van deze regeling, wat neerkomt op een
bereik van 27 procent onder de doelgroep.

Kenmerken huishoudens die gebruik maken van de collectieve zorgverzekering
   huishoudens met een AOW inkomen maken vaker gebruik van de zorgverzekering dan
    de overige inkomensgroepen;
   het bereik onder alleenstaanden en meerpersoonshuishoudens zonder kinderen is hoger
    dan onder de andere huishoudtypen;
   Allochtone en Westers allochtone huishoudens maken veel vaker gebruik van deze
    regeling dan niet Westers allochtone huishoudens.

2.6. Regeling sociale culturele activiteiten
Deze regeling is bedoeld om sportieve, culturele, recreatieve en educatieve activiteiten mogelijk
te maken. De regeling wordt in natura aangeboden en vergoedt onder andere de
lidmaatschapskosten van een vereniging en culturele activiteiten tot een maximumbedrag van
€ 150. De doelgroep bestaat uit 501 huishoudens.


Tabel 2.6.1 Bereik regeling sociale culturele activiteiten
  Regeling
  Doelgroep                                     501
  Gebruik                                       315
  Percentage gebruik                           63%

In totaal hebben 315 huishoudens in het jaar 2016 een verstrekking ontvangen. Daarmee is 63
procent van de doelgroep bereikt.

Kenmerken huishoudens die gebruik maken van de participatie regeling
   huishoudens met een bijstandsinkomen maken vaker gebruik van deze regelingen dan
    huishoudens met een andere inkomensbron;
   het bereik onder eenoudergezinnen en meerpersoonshuishoudens met kinderen is veel
    hoger dan in de andere huishoudtypen;
   niet-westerse allochtone huishoudens maken vaker gebruik van deze regeling dan de
    overige bevolkingsgroepen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>2.7. Schoolkostenregeling
Deze regeling is bedoeld om bij te dragen in de indirect schoolkosten van leerlingen. Hiervoor
kan een tot een bedrag van maximaal € 300 per huishouden een aanvraag worden ingediend.
Daarnaast kan een bedrag van € 0,19 voor reiskosten of een bedrag voor noodzakelijke
vervoerskosten worden verstrekt. De doelgroep bestaat uit 96 huishoudens met kinderen in de
leeftijd vanaf 4 jaar5.

Tabel 2.7.1 Bereik schoolkostenregeling
    Regeling
    Doelgroep                                         96
    Gebruik                                           43
    Percentage gebruik                              45%

In 2016 hebben 43 huishoudens met kinderen gebruik gemaakt van deze regeling. Dit betekent
dat deze regeling door 45 procent van de doelgroep wordt gebruikt.

Kenmerken huishoudens die gebruik maken van de schoolkostenregeling
   het bereik onder eenouder gezinnen is wat hoger dan het gebruik onder
    meerpersoonshuishoudens met kinderen;
   er is nauwelijks verschil in gebruik tussen de verschillende bevolkingsgroepen.

2.8. Cumulatief gebruik voorzieningen
In deze paragraaf geven we weer in welke mate minimahuishoudens gebruik maken van
meerdere regelingen. Een huishouden kan theoretisch gezien van zes voorzieningen gebruik
maken6. Het recht op het aantal voorzieningen kan verschillen per huishouden.

Tabel 2.8.1 Cumulatief gebruik inkomensvoorzieningen
    Aantal regelingen                        Aantal        Aandeel
    Geen enkel gebruik                          45             8%
    1 regeling                                 184            32%
    2 regelingen                               138            24%
    3 regelingen                               141            24%
    4 regelingen                                56            10%
    5 regelingen                                  7            1%
    6 regelingen
    Totaal                                       571          100%

In totaal 8 procent van de minimahuishoudens heeft in 2016 van geen enkele regeling gebruik
gemaakt. Bijna 32 procent van de minima heeft gebruik gemaakt van één
inkomensondersteunende regeling en 24 procent van twee regelingen. Verder zijn er 7
huishoudens die in het afgelopen jaar van 5 voorzieningen gebruik hebben gemaakt.




5 In totaal zijn er 128 huishoudens met kinderen in de leeftijd tot 18 jaar. Van alle kinderen tot 18 jaar is 25
procent jonger dan 4 jaar. Bij een evenredige verdeling naar leeftijd leidt dit tot 96 huishoudens met
jongeren die in aanmerking komen voor deze voorziening.
6 Het gaat hier om de kwijtschelding, bijzondere bijstand, de individuele inkomenstoeslag, de collectieve
zorgverzekering, de regeling sociaal culturele activiteiten en de schoolkostenregeling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>    Lokaal beleid in perspectief
Dit afsluitende hoofdstuk start met een beknopte weergave van de doelgroep van het
armoedebeleid in de gemeente Sluis. Vervolgens gaan we in op het gebruik van de
verschillende voorzieningen en plaatsen we het armoedebeleid van de gemeente in
vergelijkend perspectief.

3.1. Doelgroepen armoedebeleid
De totale doelgroep voor het armoedebeleid in de gemeente Sluis bestaat uit 571 huishoudens.
Dit zijn huishoudens met een inkomen lager of gelijk aan 120 procent van het wettelijk sociaal
minimum. Deze huishoudens vormen met elkaar 5 procent van de gemeentelijke populatie.

Huishoudens met kinderen
In totaal 6 procent van alle kinderen in de gemeente Sluis ofwel 320 jongeren groeien op in een
minimahuishouden. Bijna 47 procent van deze groep groeit op in een eenoudergezin. Armoede
kan kinderen beperken in hun maatschappelijke deelname, gezondheid en ontwikkeling. Juist in
het kader van participatie en de ontwikkeling van deze kinderen zijn sociale, culturele en
sportieve activiteiten van essentieel belang.

Langdurige minima
Een tweede belangrijke doelgroep zijn de 305 huishoudens die al langer dan drie jaar op het
wettelijk minimum vertoeven. In de gemeente Sluis behoort 53 procent van alle
minimahuishoudens, tot de langdurige minima. Voor deze groep is het van belang om uit te
zoeken op welke wijze deze huishoudens gestimuleerd kunnen worden om te participeren.

3.2. Gebruik voorzieningen nader belicht
De volgende tabel geeft het bereik van de verschillende inkomensondersteunende
voorzieningen weer.

Tabel 4.2.1 Gebruik inkomensondersteunende en participatie bevorderende regelingen
  Regeling                                        Gebruik           Bereik
  Kwijtschelding                                     320              75%
  Bijzondere bijstand                                157              27%
  Individuele inkomenstoeslag                        165              73%
  Collectieve zorgverzekering                        153              27%
  Participatie regeling                              315              63%
  Schoolkostenregeling                                43              45%

Het bereik van de kwijtschelding is met 75 procent hoog te noemen te noemen. Het maximale
bereik dat voor deze regeling mogelijk is ligt rond de 80 procent.

Het gebruik van de individuele bijzondere bijstand is in de laatste jaren in de meeste
gemeenten fors gestegen. Het gebruikersaandeel van 27 procent in Sluis ligt wat onder de
aandelen van 30 tot 35 procent die op dit moment gangbaar zijn.

Voor de individuele inkomenstoeslag geldt dat in de meeste gemeenten het aandeel gebruik
rond 60 procent ligt. Het gebruik in Sluis van 73 procent ligt dus fors hoger dan gemiddeld.

Voor de collectieve zorgverzekering geldt dat het gebruik met 27 procent duidelijk lager is dan
het in veel gemeenten gangbare gemiddelde van rond de 35 à 40 procent.

Van de participatie regeling maakt 63 procent van de minimahuishoudens gebruik. Dit is veel
hoger dan het gangbare gemiddelde van 40 procent voor een dergelijke regeling.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Van de schoolkostenregeling heeft 45 procent van de doelgroep jongeren gebruik gemaakt.
Vaak zien we voor deze voorziening een bereik van rond de 40 procent.

Gebruik voorzieningen in vergelijkend perspectief
De volgende tabel bevat een overzicht van het bereik van inkomensondersteunende
voorzieningen in een aantal andere gemeenten. Omdat de uitvoering van de regelingen van
plaats tot plaats verschilt, mogen de gepresenteerde gemeentelijke percentages niet als
absoluut worden beschouwd.

Tabel 4.2.2 Vergelijking bereik voorzieningen op gemeentelijk niveau
  Regeling                       Sluis       Middelburg           Veere      Vlissingen
  Kwijtschelding                  75%              71%             62%              67%
  Bijzondere bijstand             27%              34%             34%              30%
  Inkomenstoeslag                 73%              78%             74%              76%
  Zorgverzekering                 27%              32%             30%              30%
  Participatieregeling            63%              44%             34%              41%

We zien in dit vergelijkend overzicht dat ten opzichte van de andere referentie gemeenten het
gebruik van de kwijtschelding op een hoger niveau ligt.
Het bereik van de bijzondere bijstand ligt onder het gemiddelde gebruik in andere gemeenten.
Voor de inkomenstoeslag geldt dat het gebruik in lijn ligt met het gebruik in de
referentiegemeenten.
De zorgverzekering heeft met 27 procent gebruik een verhoudingsgewijs laag
gebruikersaandeel.
Voor de participatieregeling geldt dat het gebruik met 63 procent vergeleken met andere
gemeenten fors boven het gemiddelde gebruik ligt.

3.3. Alternatieven voor inrichting toekomstig armoedebeleid
In een groot aantal gemeenten zijn in het afgelopen jaar veranderingen in het lokale
armoedebeleid doorgevoerd. Daarbij gaat het met name om het doorvoeren van hogere
inkomensgrenzen voor een aantal voorzieningen. Onderstaand gaan we nader in op de
ontwikkelingen op dit gebied.

Bij de bijzondere bijstand gaat het vooral om de draagkracht waarmee gerekend wordt als het
inkomen boven het wettelijke sociale minimum ligt. In Sluis wordt het jaarinkomen boven 120
procent van de bijstandsnorm volledig als draagkracht aan gemerkt. In veel andere gemeenten
worden inmiddels hogere gestaffelde draagkrachtgrenzen tot rond de 130 procent van het Wsm
gehanteerd.
Belangrijkste reden hiervoor is dat na de uitstroom naar werk vanuit een uitkering, extra
onvermijdelijke uitgaven niet alsnog leiden tot inkomensachteruitgang.

In een groot aantal gemeenten is inmiddels de keuze gemaakt om de zorgverzekering open te
stellen voor huishoudens met inkomens tot 130 procent Wsm. Alternatief voor deze benadering
is het bieden van keuzevrijheid tussen ofwel een collectief contract ofwel een doeluitkering van
rond de € 200 per jaar voor iedereen die zijn of haar eigen risico volledig verbruikt heeft.

Bij de participatieregeling en de schoolkostenregeling ligt de inkomensgrens in Sluis op
respectievelijk 110 en 120 procent Wsm. In een aantal gemeenten zijn deze
participatieregelingen voor de doelgroep jongeren tot 18 jaar inmiddels opengesteld voor
huishoudens met inkomens tot 130 procent Wsm. Op deze wijze wordt een armoedeval
voorkomen als (alleenstaande) ouders met kinderen vanuit een uitkeringssituatie geheel of
gedeeltelijk werk aanvaarden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>3.4. Omvang doelgroep na uitbreiding armoedebeleid
Het onderstaande overzicht geeft de omvang van de doelgroep voor het armoedebeleid met
inkomens tot 130 procent Wsm. weer7. Met behulp van deze informatie kunnen in combinatie
met de kennis over het bereik van voorzieningen kostenprognoses voor aanpassingen in het
beleid worden opgesteld.

Tabel 3.4.1 Aantal huishoudens en kinderen in inkomensgroep tot 130 procent Wsm
    Inkomen t.o.v. Wsm        Huishoudens      Aandeel      Kinderen        Aandeel
    tot 120% Wsm                      571           5%           230           6,0%
    tot 130% Wsm                      614         5,4%           248           6,5%

In de inkomensgroep tot 130 Wsm komen we tot een aantal van 614 huishoudens met dit
inkomen. Met elkaar vormen zij 5,4 procent van de huishoudpopulatie. In de gezinnen met
kinderen met inkomens tot 130 procent Wsm wonen in totaal 248 jongeren in de leeftijd tot 18
jaar.




7 Deze gegeven zijn gebaseerd op (RIO) inkomensgegevens die het CBS jaarlijks opstelt. Deze gegevens
zijn door KWIZ bewerkt en gecorrigeerd voor de vermogensnormen van de Participatiewet.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Bijlage I Verantwoording
Bij dit onderzoek is gebruik gemaakt van registratiegegevens van de verschillende lokale
en landelijke regelingen die de gemeente uitvoert. Daarbij gaat het om de volgende
voorzieningen: Participatiewet, minimaregelingen en kwijtschelding gemeentelijke
belastingen.

Onderstaand beschrijven we de wijze waarop het onderzoeksbestand is aangemaakt.

Stap 1
In de eerste bewerkingsstap wordt de informatie uit de genoemde registratiebronnen aan het
actuele BRP bestand gekoppeld. Op deze wijze wordt inzichtelijk welke personen
gebruikmaken of gebruik hebben gemaakt van welke voorziening.

Stap 2
In stap 2 wordt aan de hand van de BRP een analysebestand op huishoudniveau gemaakt. We
onderscheiden 4 huishoudtypes: alleenstaanden, eenoudergezinnen, meerpersoons
huishoudens met kinderen en meerpersoonshuishoudens zonder kinderen. De operationele
definities van deze begrippen treft u verderop in deze verantwoording aan.

Stap 3
Het feitelijke gebruik van voorzieningen in het jaar voorafgaand aan het peilmoment van de
BRP wordt op huishoudniveau vastgesteld. Indien één persoon binnen het huishouden gebruik
heeft gemaakt van een bepaalde voorziening, wordt dit toegerekend naar het hele huishouden.

Statistisch kader
In tegenstelling tot wat gangbaar is bij sociaal wetenschappelijk onderzoek is dit rapport
gebaseerd op gegevens van de totale bevolkingspopulatie. Dat betekent dat de vermelde
aantallen en percentages niet getoetst hoeven te worden op statistische betrouwbaarheid en
altijd de feitelijke situatie weergeven.

Operationele definitie huishouden
Het bepalen van het soort en type huishouden gebeurt aan de hand van gegevens uit de
Basisregistratie personen en wel op de volgende wijze:
    indien één persoon op een adres woont, is duidelijk dat er sprake is van een
      alleenstaande;
    personen op één adres waartussen geregistreerde ouder-kindrelaties of echtrelaties
      bestaan worden tot een gezamenlijk huishouden gerekend;
    indien er één meerderjarige op een adres woont met een ouder-kindrelatie tellen we een
      eenoudergezin;
    indien er meer meerderjarige op een adres wonen waarbij één meerderjarige ouder is en
      er een ouder-kindrelatie bestaat met de andere meerderjarige (en/of minderjarige) tellen
      we een eenoudergezin;
    als er vier of meer meerderjarigen op een adres wonen, gaan we ervan uit dat er
      meerdere huishoudens op dit adres gevestigd zijn;
    indien er drie meerderjarigen zonder echtrelatie op één adres wonen, kijken we naar de
      gemiddelde leeftijd. Ligt die onder de 27 jaar dan rekenen we iedere persoon als een
      afzonderlijk (studenten)huishouden. Ligt deze boven de 27 jaar dan tellen we één
      meerpersoons huishouden.
    als er minimaal 20 personen op een gezamenlijk adres wonen, registreren we een
      institutioneel huishouden, tenzij de gemiddelde leeftijd van alle bewoners hoger is dan 65
      jaar. Iedere bewoner wordt dan als afzonderlijk huishouden meegeteld (gehuwden tellen
      als één huishouden).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Zelfstandig huishouden
Een zelfstandig huishouden bestaat uit één of meer personen die alleen of samen in een
woonruimte gehuisvest zijn en zelf in hun dagelijkse levensbehoeften voorzien.

Institutioneel huishouden
Tot de institutionele huishoudens behoren adressen met minimaal 20 personen, waarbij de
gemiddelde leeftijd jonger is dan 65 jaar. Hiertoe behoren bijvoorbeeld opvangcentra,
penitentiaire inrichtingen, kindertehuizen en internaten.
In de bevolkingsoverzichten in deze rapportage zijn deze personen meegeteld. In de
hoofdstukken waar de inkomensverdeling in termen van huishoudens wordt besproken blijven
zij buiten beschouwing.

Besteedbaar inkomen (CBS)
Besteedbaar inkomen is het bruto inkomen verminderd met de premies sociale zekerheid en
andere betaalde overdrachten (zoals alimentatie) en de loon-, inkomsten- en
vermogensbelasting. Het bruto inkomen omvat winst uit onderneming, bruto inkomsten uit
arbeid, inkomsten uit vermogen en bruto ontvangen overdrachten (zoals AOW, Anw, WAO/WIA,
studiefinanciering, kinderbijslag en huursubsidie).

Inkomensbron
In dit onderzoek worden de termen WWB, AOW en ‘ander’ inkomen gebruikt. Voor de
bijstandsgerechtigden is de inkomensbron direct vast te stellen. De AOW inkomensgrondslag is
bepaald op basis van de leeftijd van de huishoudoudste. De 65+ huishoudens die tevens een
aanvullende bijstandsuitkering ontvangen rekenen we eveneens tot deze categorie. Alle overige
inkomens zijn vervolgens onder de noemer ‘ander’ inkomen gebracht.

Wanneer het inkomen van een huishouden alleen bestaat uit AOW dan wordt het huishouden
tot de minimapopulatie gerekend.

Berekening van de duur van het minimuminkomen
De duur van de periode waarin een huishouden op het minimuminkomen leeft, wordt berekend
aan de hand van een combinatie van gegevens uit verschillende bronnen. Een sluitende
definiëring in termen van een volledig onafgebroken periode is niet altijd mogelijk. Indien de
periode tussen het gebruik van de ene regeling en de andere maximaal 30 dagen is, wordt dit
daarom toch als aaneengesloten periode gezien.

Wettelijk sociaal minimum
Het wettelijk sociaal minimum is de actuele bijstandsnorm voor het betreffende huishoudtype.
Deze normbedragen worden halfjaarlijks vastgesteld. Voor 65-plussers is de netto AOW-
uitkering het normbedrag voor het wettelijke sociale minimum.

Etniciteit (CBS)
Voor bepaling van etniciteit wordt gekeken naar het geboorteland van de ouder(s). Een
allochtoon is iemand waarvan minimaal één van de ouders in het buitenland is geboren.
Inwoners afkomstig uit Europa, Noord-Amerika, Australië, Japan en Indonesië worden als
westerse allochtonen gezien.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>