<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                   
           ! "#$%#!$
&                
'(
)*+(     , -  . 
/0(12 3 .4  . 5  $ 6

789:;<8 =8>?@ABC =DEF;88?
GD8?HDE ;8< >8?I@8J @= @FK8?L<99FK8 HDEM9N8 <8 L<A?8F 99F AB OPQC N8=88F<8?99KLM8K8F 8F 9=H<8F9?8FC KD8
H8<?@JJ8F IDEF HDE K8 JMD=99<R8F 8F8?ND8<?9FLD<D8S
T ;88U< =DEF <@8L<8==DFN >@@? ;8< @V8FH99? =9J8FS
G9?<8MDEJ K9FJ 8F =8< 88F >?D8FK8MDEJ8 N?@8<
DFNS WV XSGS7S YM@@L<8?=9F
ZM9<9F8FL<?99< [\
[]^_ `a bB9?<8H?@8J

cc
de fghhijklmno
pkgq rstu v twurxr
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Boekbespreking Deel 4




                                                   Patrick Moore
door: Ap Cloosterman
Zoals u inmiddels wel weet schrijf ik regelmatig over een onderwerp uit dit
boek en vervolg nu met het onderwerp:
Hoofdstuk 6 “De vuilnisbelt in de Grote Oceaan zit vol plastic en is
tweemaal zo groot als Texas” pag. 121 e.v.
“De vuilnisbelt in de Grote Oceaan is verzonnen”.

Wel zegt hij hierbij: “Natuurlijk drijft er plastic afval in de oceanen, maar
het is geen gigantische vuilnisbelt. Het meeste is afgedankt visgerei”.

Er zijn allerlei publicaties en foto’s die naast vervuiling door vistuig ook
een andere realiteit laat zien.




Volgens Moore zijn dit soort beelden zwaar overdreven en zijn er vele
fake, gefotoshopte afbeeldingen in omloop.
(gefotoshopt = foto’s, die met de computer bewerkt zijn).
Maar toch, er is wel degelijk sprake van echte vervuiling en soms niet zo
zuinig ook:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Ooit was de kustlijn langs de Caraïbische Zee in Roatan (Honduras) een lust voor
het oog. Daar is nog erg weinig van over, blijkt uit foto’s van een fotograaf die
ter plaatse woont. De zee ligt er vol met plastic.
De mens is hier schuldig aan!
Zie literatuurbron 1
Er zijn ook drijvende vervuilingen, die door (natuur)rampen zijn
veroorzaakt. Bijvoorbeeld de vervuiling die heeft plaats gevonden door de
Japanse aardbeving en tsunami van 2011:




                                                                   Caroline Power



De vervuiling van de oceanen vormt ook een gevaar voor de gezondheid
van mens en zeedier.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Zonlicht, forse golfslag en schuring breekt het plastic af tot kleine deeltjes
welke als voedsel door zeedieren worden gegeten en uiteindelijk in de
mens terecht kunnen komen.




Hoe ontstaan deze drijvende eilanden van vuil?
Zie literatuurbron 2
De oceanen zijn voortdurend in beweging als gevolg van de rotatie van de
Aarde en heersende windrichtingen. Er zijn vijf grote roterende
zeestromingen, die gyres worden genoemd en ook nog enkele kleinere.
Het gaat om een soort reusachtige draaikolken waarin het drijfvuil
langzaam naar het midden wordt gezogen, vergelijkbaar met een
doucheputje. De gyres zijn gelegen in subtropische zones, dat wil zeggen
boven en onder de evenaar. In alle vijf is sprake van een verhoogde
concentratie van plastic afval ten opzichte van andere delen van de
oceanen. Het overgrote deel betreft plastic deeltjes die we met het blote
oog haast niet kunnen zien, omdat ze kleiner zijn dan vijf mm. Dit zijn de
microplastics.
De gyres zijn geen drijvende eilanden of tapijten van plastic, ook wel
garbage patches genoemd. Er is geen sprake van een zichtbaar drijvende
opeengestapelde massa van plastic afval in het midden van de oceaan.
Het gaat wel om een verhoogde concentratie van plastic dat voor een
belangrijk deel uit zeer kleine stukjes bestaat.
Maar er zijn ook veel plekken in oceanen en zeeën waar de concentratie
van plasticsoep groter is dan in de gyres. Deze plekken worden wel
hotspots genoemd. Hier concentreert zich plastic, maar niet als gevolg
van circulerende zeestromen.
De Middellandse Zee is zo’n hotspot. Aan de ene kant is sprake van
permanente toevoer van plastic afkomstig van rivieren die in de
Middellandse Zee uitmonden en van kuststeden. Aan de andere kant is de
verbinding met de Atlantische Oceaan zo nauw dat daarlangs weinig
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>plastic naar de Atlantische Oceaan ontsnapt. Met andere woorden: plastic
dat eenmaal in de Middellandse Zee belandt, zal daar ook blijven.
Circa veertig procent van al het plastic dat we gebruiken is plastic dat
éénmalig gebruikt wordt, zoals verpakkingen.
Het gaat bovendien niet om eenmalig plastic alleen.
Autobanden zijn gemaakt van rubber en kunststof en door te rijden slijten
de banden en komen microplastics vrij. Ook het dragen van kleding
veroorzaakt microvezels en in verzorgingsproducten en verf kunnen
microplastics zitten die met het afvalwater wegspoelen. In filters van
sigaretten is ook een soort plastic verwerkt, en zelfs in kauwgom.
De bewust aan onze verzorgingsproducten en cosmetica toegevoegde
microplastics stromen via onze badkamer het riool in. Dat rioolslib wordt
later als mest met plastic en al over het land uitgereden. Recent
onderzoek heeft aangetoond dat microplastics vervolgens via het
wortelstelsel van planten worden opgenomen in diverse groenten en fruit
zoals wortelen en appels, en dus op ons bord eindigen.
In de komende 10 jaar zal de productie van plastic met 40% toenemen.
Als we niets tegen de plasticsoep ondernemen, zal er in 2050 qua gewicht
meer plastic in zee zijn dan vis. De Verenigde Naties waarschuwen dat het
zeeleven onherstelbaar verwoest zal worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Mijn vraag is: Maar wat is dan het totale pakket aan maatregelen, die de
aangesloten VN-landen zouden moeten nemen?
Wellicht is het één van de oplossingen om te zorgen, dat bovengenoemde
riviervervuilers de beschikking krijgen over een adequate vuilophaaldienst
en afvalverwerking.
Volgens het Wereld Natuur Fonds verdwijnt er 11 miljoen ton aan
(plastic)afval jaarlijks in zee.

Duidelijk is, dat het opruimen van rotzooi op zee veel te weinig aandacht
krijgt.




Weggegooid plastic in een rivier in India: geen vuilophaaldienst.
U zult het misschien niet willen geloven, maar deze vervuiling heeft ook
consequenties op de klimaatverandering en dan met name op de
opwarming van de oceanen en de neerslag (droogte en bovenmatige
neerslag).
Allereerst hierop een toelichting:
Sous Vide Balls zijn een handig hulpmiddel bij het koken. Zie afbeelding.




                                         Wanneer u ze gebruikt, hoeft u
niet meer water aan het waterbad toe te voegen, zelfs niet gedurende
enkele uren koken. De ballen vervangen de functie van een deksel. Naast
het voorkomen van waterverdamping, helpen ze ook om de temperatuur
beter te handhaven en warmteverlies te voorkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Wikipedia (Zie literatuurbron 3) meldt dat het oppervlak van de plastic
vervuiling in de Grote Oceaan (106 miljoen km²) een oppervlak naar
schatting beslaat van 700.000 tot 15 miljoen km² en dit komt overeen
met een hoeveelheid vervuiling van 100 miljoen ton.
Als deze gegevens juist zijn, betekent het, dat ongeveer 1 tot 14% van
het oppervlak van de Grote Oceaan vervuild is met (plastic)afval
Deze vervuiling fungeert als deksel op het oceaanwater en dat betekent
dat er veel minder verdamping en dus ook minder wolkenvorming plaats
vindt, maar ook dat een groot deel van de oceaan haar warmte ’s nachts
niet kwijt kan en dat daarmee sprake is van vasthouden van warmte in
het oceaanwater.
In veel mindere mate zal het effect optreden bij het plaatsen van
drijvende zonnepanelen. Immers het afgedekte oppervlak is veel kleiner.




Bij de Sirindhorn dam in Thailand liggen 145.000 zonnepanelen. Sinds eind
oktober 2021 leveren ze, met hun vermogen van 45 megawatt, genoeg op om
tienduizenden Thai van stroom te voorzien, aldus Change.inc.
Dit is overigens het eerste project van de 15 die nog zullen volgen.
Een groot voordeel is dat het water de panelen koelt, waardoor ze
efficiënter opwekken. Dat is van belang in het hete Thailand, want als het
te warm is loopt de efficiëntie van een zonnepaneel snel terug.
Van de andere kant wordt het water (ongewenst?) extra opgewarmd.
In de nabije toekomst zullen in de Nederlandse oppervlaktewateren meer
en grotere drijvende zonnepaneleninstallaties worden geplaatst. Kennis
over het effect op waterkwaliteit is beperkt.
Tjerk Jan Westerhuis (Hanzehogeschool) heeft als afstudeerproject het
rapport “Onderzoek naar de effecten van drijvende zonnepanelen op de
waterkwaliteit” d.d. 19.04.2021 geschreven.
Een korte samenvatting:
In dit onderzoek is gebruik gemaakt van een literatuurstudie en het doen
van veldwerk met een onderwaterdrone. Met de onderwaterdrone is data
verzameld in een waterlichaam waar een drijvend zonnepark bevindt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Uit dit onderzoek is gebleken dat het zuurstofgehalte zakt onder een
zonnepark, dat een drijvend park effect heeft op de temperatuur, algen
(Chlorofyl-A) en elektrische conductiviteit. De bedekking is de
belangrijkste factor, een hoge bedekking met lage lichtdoorlatendheid
belemmert een gezonde waterkwaliteit.
Er dient zorgvuldig omgegaan te worden met de waterkwaliteit en
biodiversiteit. Om de impact zo veel mogelijk te beperken is er een lijst
met criteria vastgesteld met zaken als een maximale bedekking van 50
procent, oevers vrijhouden, monitoren van vis- en vogelpopulaties en het
gebruik van materiaal dat niet uitloogt. Een drijvend zonnepark kan niet
gebouwd worden zonder dat het effect heeft op de waterkwaliteit, hoe
groot en negatief dit effect is, hangt af van het ontwerp.


Op 2 februari 2021 heeft het Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat een brief gestuurd naar de Tweede Kamer.
Zie literatuurbron 4.
De conclusie:
De ontwikkeling van zon-PV op water zal rekening moeten houden met
verschillende gebruiksfuncties - zoals voor drinkwatervoorziening,
recreatie, visserij en scheepvaart – en de natuur- en landschapswaarden
van water. Op de binnenwateren liggen er kansen voor ontwikkeling in
combinatie met het streven naar meervoudig ruimtegebruik met andere
waterfuncties. De reeds geldende (beleids-)kaders faciliteren hierin. Zon-
PV op de Noordzee is op termijn mogelijk kansrijk bij gebruikmaking van
de bestaande infrastructuur van de windparken op zee.
Luca van Duren van Delares zegt over de installatie van zonnepanelen op
de Noordzee: Zie literatuurbron 5.
"Als er grootschalig zonneparken op de Noordzee komen, naast alle
windmolens, zal dat effect kunnen hebben op het ecosysteem van de zee."
Opruiming van het afval op zee.
De mens is begonnen om het plastic afval in de oceanen op te gaan
ruimen. Zie onderstaande afbeeldingen:




Het is de droom van Boyan Slat om de oceaan plasticvrij te maken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>In 2012 startte de Nederlander Boyan Slat het project “The Ocean
Cleanup”, met als doel om 90% van al het plastic uit de oceaan te vissen.
Dit afval komt vooral uit sloppenwijken van Aziatische wereldsteden, waar
geen vuilniswagens komen en waar al het afval in de rivieren belandt.
The Ocean Cleanup heeft twee grote veegarmen in de Grote Oceaan, die
voortgetrokken worden over de zeespiegel en als een C-vormige bezem
alles mee wat ze tegenkomen. Het verzamelde afval kan dan worden
opgeschept en weggebracht.




In 2021 heeft Slat 816 ton plastic afval opgevist. Slechts een fractie van
de hoeveelheid die jaarlijks (11 miljoen ton) wordt gedumpt.
Het wordt de hoogste tijd, dat alle landen ingrijpende maatregelen gaan
nemen om te stoppen met dumpen van afval in zee, maar ook met het
opruimen daarvan.
Singapore is een uitstekend voorbeeld hoe je moet omgaan met
vervuilers: Een peuk of een propje papier is in Singapore ‘not done’.
De boete kan oplopen tot €300,-.
De verkoop van kauwgom is verboden.
Je mag het wel in privé bezit hebben, maar niet kopen of verkopen.
Gooi geen kauwgom op de grond, want dit kan je een boete van zo’n
€600,- opleveren.

Een voorbeeld hoe het gesteld is in Nederland
Kijk eens naar de bermen van wegen vlak bij een afhaal eettent, het barst
er van de verpakkingsresten. En wat te denken van de vele kauwgom-
vlekken in het centrum van steden. Onbegrijpelijk dat de Overheid dit
allemaal toestaat. Het moet kunnen, zelfs bij de hondendrol is het gelukt.

Uiteindelijk kan dit vuil via sloten, kanalen, beekjes en rivieren in zee
terecht komen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Van de andere kant zijn er ook burgers, die actie ondernemen.
Ik zag in Hoevelaken een aantal senioren en jongeren, die bezig waren om
achteloos weggegooid vuil en blikjes op te ruimen. Bravo!




En bij ons? Dit kan toch niet! Een veel strenger beleid is nodig!
Zou dat kans van slagen hebben in Nederland?

Het voorkomen en opruimen van afval op zee vraagt dus om de
allerhoogste urgentie!
Wellicht kan Nederland het voortouw voor verdere schoonmaak nemen.
Boyan Slat redt het niet in zijn eentje!
Literatuurbronnen:
1 Schokkende foto’s tonen zee van plastic in tropisch paradijs | De Standaard

2 Waar Is De Plasticsoep? - Plastic Soup Foundation

3 Plasticsoep - Wikipedia

4 https://open.overheid.nl/repository/ronl-ca50ac12-e339-415f-9a3b-
c8b4da8560b3/1/pdf/kamerbrief-over-routekaart-zon-op-water.pdf

5 Mogelijk grote rol voor zonne-energie op de Noordzee (nos.nl)

Slotwoord:
Dit is mijn laatste aflevering van de boekbespreking van Patrick Moore.
Ik hoop, dat er met de informatie uit de vier afleveringen een ommekeer
komt in het fatale niet werkende klimaatplan, dat voornamelijk gefocust is
op het terugdringen van CO2-emissie en er meer aandacht en actie komt
voor oplossingen die door klimaatsceptici worden ingebracht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>