<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Stop
de achteruitgang
van de omgeving van molens
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Zonder ingrijpen staan veel
molens straks stil
De Hollandsche Molen roept alle                beplanting/bomen. Bij veel van de
betrokkenen op zich met kracht in te           ruim 100 watermolens is de omgeving
zetten voor een betere omgeving van            aangetast door onder andere verlaging
historische wind- en watermolens               van het waterpeil; ook hier dreigt
in Nederland. Uit onderzoek van                stilstand en verval.
De Hollandsche Molen blijkt dat 60%
van de windmolens in ons land te               De schrikbarende achteruitgang van
maken heeft met een verslechtering             de molenbiotoop is reden voor de
van de windvang en daardoor niet of            landelijke molenvereniging om 2025 uit
minder kunnen draaien. Dit wordt               te roepen tot het Jaar van de Molen-
veroorzaakt door bouw van woningen             biotoop. Met als centrale boodschap
en bedrijven en door te hoge                   dat de molenbiotoop van wind- en
                                               watermolens minimaal niet verder mag
Van Tienhovenmolen, Bemelen | Foto: Rob Pols
                                               verslechteren. Alle betrokkenen
                                               moeten daarin hun rol en verantwoor-
                                               delijkheid nemen. Vooral gemeenten
                                               en ook waterschappen en provincies
                                               kunnen hierbij het verschil maken.
                                               Daarnaast kan de bouw- en advies-
                                               wereld zorgen voor innovatieve en
                                               creatieve oplossingen. En natuurlijk
                                               rekenen we op de niet-aflatende inzet
                                               van het molenveld.




                                               De Hollandsche
                                               Molen roept 2025
                                               uit tot Jaar van de
                                               Molenbiotoop
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Verslechtering bij windmolens

Bij 60% van de windmolens is de             De circa 1.200 molens in Nederland
afgelopen 10 tot 15 jaar de omgeving        verkeren grotendeels in goede staat.
verslechterd, zo blijkt uit het onderzoek   Er wordt veel geld besteed aan
van De Hollandsche Molen. In 19% van        restauratie en onderhoud. Ook hebben
de gevallen komt dat door bebouwing         de meeste wind- en watermolens één
binnen een cirkel van 400 meter van de      of meer molenaars om ze regelmatig te
molen. Bij 40% van de onderzochte           laten draaien en malen. Met de derde
molens is er sprake van toenemende          poot van het molenbehoud – de
begroeiing. Hierdoor kunnen molens          molenbiotoop – gaat het echter steeds
niet meer in alle windrichtingen            meer bergafwaarts. Een slechte
draaien, lopen ze schade op door            molenbiotoop leidt tot meer stilstand,
turbulenties en kunnen per maand            een dalende motivatie bij molenaars en
minder draaidagen worden gemaakt.           uiteindelijk tot sneller verval van de
                                            onderhoudsgevoelige molen. Er dreigt
Ook de zichtbaarheid en de                  een negatieve spiraal die resultaten in
beleefbaarheid van de molen gaan            de afgelopen decennia weer teniet
hard achteruit. 76% van de molenaars        doet. Een vernietiging van menselijk en
en molen­eigenaren verwacht de              financieel kapitaal en van ons erfgoed!
komende jaren verdere bedreigingen
van de biotoop door woning- en
bedrijvenbouw en toenemende
begroeiing rondom de molen. Aan de
molenbiotoop wordt sinds het einde
van de vorige eeuw ook een
zogenaamd biotoopcijfer toegekend
van 1 (slecht) tot 5 (goed).
Maar liefst 40% van de wind- en
watermolens heeft een score van 1, 2
of 3. Dat betekent dus dat zij ernstig in   ‘De zichtbaarheid
hun draai- en maalcapaciteit worden
belemmerd. Voor werktuigen betekent
                                            en de beleefbaar­
stilstand uiteindelijk verval en daarmee
het einde van deze historische parels
                                            heid van de molen
in het Nederlandse landschap.               gaan hard achteruit’
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Houd molens in beweging

Het beste behoud van molens is ze in       bereikt. Nieuwe bebouwing is aange-
beweging te houden: molens moeten          past aan de molenbiotoop, bomen zijn
draaien en malen. Stilstand is verval en   gekapt en struikgewas is gesnoeid.
zonder gebruik wordt er ook niet voor      Door lobby zijn bestemmingsplannen
de molen gezorgd. Een stilstaande          aangepast en zogenaamde molenbe-
molen is niet alleen minder interessant    schermingszones opgenomen.
voor molenaars, maar ook voor de           Molenaars hebben erkenning gekregen
omwonenden en het publiek.                 door het ambacht van molenaar op
De beleving neemt af, evenals kansen       Representatieve Lijst van Immaterieel
voor educatie, duurzaamheid en inzicht     Cultureel Erfgoed van de Mensheid van
in de geschiedenis. Bij watermolens        UNESCO te plaatsen. En er bestaat
verliest een grotere omgeving – het        inmiddels een goed onderhoudsregime
watermolenlandschap – haar waarde          voor molens.
als de molen niet meer draait. Het
cultuurlandschap dat juist is ontstaan     Onvoldoende ruimtelijke
vanwege de watermolen zal dan              bescherming
verdwijnen en de watermolen kwijnt         Helaas is dat niet voldoende.
weg in dorp en land.                       Windmolenbiotopen verslechteren
                                           door bouwplannen voor woningen en
Dankzij de inzet van organisaties als      bedrijven en groen wordt hoger en
De Hollandsche Molen, molenaars en         dichter. Particulieren maar ook de
moleneigenaren is al het nodige            overheid planten nog steeds (hoge)
                                           bomen binnen de molenbiotoop en
                                           molenaars worden vaak niet als
                                           belanghebbenden bij ruimtelijke
                                           plannen gezien. De molenwereld sluit
‘Dankzij de inzet van                      niet de ogen voor de grote maatschap-
organisaties als                           pelijke opgaven van woningbouw,
                                           verduurzaming en klimaatadaptatie.
De Hollandsche                             Met meer, vroegtijdig en beter overleg
                                           kan de molenbiotoop een belangrijkere
Molen, molenaars en                        plek krijgen in de ruimtelijke
moleneigenaren is al                       ontwikkeling van ons land en met goed
                                           nadenken van te voren, kunnen veel
het nodige bereikt’                        problemen worden voorkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Erkenning van watermolens en het
watermolenlandschap
Watermolens en het watermolenland-                  Dit begint met erkenning van de
schap kennen hun eigen problemen, zo                watermolen als erfgoed en als
blijkt uit onderzoek. Ze hebben te                  monument en van het watermolen-
maken met stilstand door een te laag                landschap als waardevol en te
waterpeil, minder toevoer van water                 behouden cultuurlandschap.
door aanleg van een vistrap, overstro-
mingen door klimaatverandering en
bedreiging van het cultuurlandschap
door woningbouw. In algemene zin                    ‘Problemen met de
hebben watermolens last van gebrek
aan kennis bij de overheden die                     biotoop van water­
beslissingen moeten nemen die het
belang van de watermolens raken.
                                                    molens vragen een
Problemen met de biotoop van                        nog bredere aanpak
watermolens vragen dan ook een nog
bredere aanpak dan windmolens.                      dan windmolens.’

   Venbergse Watermolen, Valkenswaard | Foto: Wim Giebels
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Oproep aan bestuurders, ambtenaren
en adviesbureaus
Om de verslechtering van de molen-         formule van De Hollandsche Molen
biotoop tot staan te brengen is actie      of de 1:100-regel.
nodig. In de eerste plaats door bestuur-
ders en ambtenaren van gemeenten en        De biotoopformule geeft een eerste
daarnaast ook door adviesbureaus en        objectief criterium voor wat hoe hoog
ontwikkelaars. In de te maken omge-        gebouwen en groen mogen zijn in de
vingsplannen moet en kan veel meer         directe omgeving van de molen. Dit
rekening gehouden worden met de            geldt voor de zogenaamde molenbe-
omgeving van molens. In de Omge-           schermingszone, die vastgelegd moet
vingswet staan concrete handvatten.        worden in het omgevingsplan.
                                           De Omgevingswet verlangt van
Leg de beschermingszone vast               gemeenten dat ze vastleggen hoe ze
Voor de inrichting van de omgeving         met erfgoed omgaan in de ruimtelijke
van windmolens zijn diverse reken-         ordening. Specifiek wordt dan ook
methodes. Binnen de eerste 100 meter       gewezen op de molenbiotoop.
rond de molen is bebouwing of              Provincies kunnen in de omgevings-
beplanting ongewenst, obstakels            verordening een instructieregel
veroorzaken hier namelijk ernstige         opnemen die aangeeft hoe
turbulenties. Daarbuiten gelden            gemeente de beschermingszone
formules, zoals de molenbiotoop-           moeten regelen.


Grondzeiler
Maaiveld 0 m

Toegestane hoogte

16 meter


14


12

           gesloten
10


 8         ruw

 6


 4
           open
 2


 0
400 meter             300            200             100                  0
                                                                   Hart van de molen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Stimuleer plannenmakers                     betrokkenen is diverser. Behoud én
Ontwikkelaars, aannemers, steden-           herstel van watermolens en bescher-
bouwkundigen, architecten en ook            ming van het watermolenlandschap
burgers en bedrijven maken plannen          vragen dan ook om een gezamenlijke
voor de bouw van woningen en                aanpak. Samenwerking tussen
bedrijven en planten struiken en            eigenaren, overheden, water­
bomen. Passend binnen de Omgevings-         technische bureaus en landschaps­
wet is het goed als zij zo vroeg mogelijk   beheerders is van het grootste belang.
op de hoogte zijn van de molenbiotoop       Partijen moeten daarbij gelijkwaardig
zodat ze daar in hun plannen rekening       om tafel zitten. Dat is bijvoorbeeld
mee kunnen houden. Samen werken             tussen moleneigenaar en waterschap
aan plannen in een zo vroeg mogelijk        nu vaak niet het geval.
stadium leidt tot draagvlak en een
kwalitatief beter plan. Vaak zijn er        Doe mee aan het Jaar van
voldoende mogelijkheden om op een           de Molenbiotoop
slimme manier te bouwen of te planten       Het Jaar van de Molenbiotoop 2025 is
binnen de biotoop. Molenorganisaties,       bij uitstek een moment waarop een
moleneigenaren en molenaars weten           gemeente per molen kan bekijken hoe
als geen ander hoe de wind werkt en         het nu staat met de molenbiotoop en
welk effect obstakels hebben. Betrek        actie te ondernemen om verdere
hen zo vroeg mogelijk bij ontwikkelin-      verslechtering van de molenbiotoop te
gen, plannen en visies en stimuleer         voorkomen. Ook het verankeren van de
initiatiefnemers dat ook te doen.           biotoop in het omgevingsplan is van
                                            groot belang. Bestuurders en
Werk samen aan watermolens                  ambtenaren ruimtelijke ordening en
Anders dan bij windmolens – waar met        erfgoed kunnen veel aan een betere
de biotoopformule een enigszins             molenbiotoop bijdragen. Maar ook
eenduidige aanpak mogelijk is – is bij      raadsleden, initiatiefnemers, advies­
watermolens sprake van een specifieke       bureaus en omwonenden van de
problematiek die altijd vraagt om           molen zijn van belang. De molenwereld
maatwerk. Er is een grote diversiteit       – bestaande uit molenorganisaties,
aan landschappen waardoor geen              moleneigenaren en molenaars – kan
algemeen geldende formule mogelijk is.      en wil graag haar expertise daarbij
Ook het palet aan eigenaren en              inbrengen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Koninklijke vereniging
De Hollandsche Molen zet
zich sinds 1923 in voor het
behoud van windmolens en
watermolens in Nederland.



De Hollandsche Molen
Zeeburgerdijk 139
1095 AA Amsterdam
(020) 623 87 03
molenbiotoop@molens.nl



                                                                     Help mee
                                                                  onze molens
                                                                  te behouden
                                                                 Bescherm en verbeter de
                                                                     molenbiotoop en het
                                                                   watermolenlandschap!



Wat De Hollandsche Molen in 2025 doet
Deze brochure die bij     Een gereedschapskist       Een standaard-        Het molenpaspoort
overheden,                met veelgestelde           richtlijn voor het    dat inzicht geeft in alle
plannenmakers en          vragen en antwoor­         toetsen van           belangrijke en te behouden
adviseurs aandacht        den, een voorbeeld­        ruimtelijke plannen   erfgoedwaarden van
vraagt voor de            bank met goede             (gebouwen en          molens, van molen­
molenbiotoop.             voorbeelden en             beplanting) aan de    techische waarden tot
                          aandacht voor              molenbiotoop.         immateriële waarden,
                          lopende zaken.                                   zoals verhalen.

> Kijk op molens.nl/jaarvandemolenbiotoop of scan de QR-code hierboven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>