<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Invoering van De Kanteling bij de Wmo in Bernheze

I.    INLEIDING

In 2014 wil Bernheze de methodiek van de Kanteling invoeren bij prestatieveld zes van de
Wmo – de individuele voorzieningen voor mensen met een beperking. Deze invoering heeft
consequenties voor de uitvoering van dit prestatieveld. Ook maakt invoering van de Kanteling
een gewijzigde (‘gekantelde’) verordening noodzakelijk.
In deze nota wordt uitgelegd wat de methodiek van de Kanteling bij prestatieveld zes inhoudt,
waarom we willen “kantelen” en wat de gevolgen voor burgers en gemeente zijn.

1.1. VOORBEREIDINGEN INVOEREN KANTELING IN BERNHEZE
De gemeente Bernheze heeft al de nodige stappen gezet om de invoering van de Kanteling op
relatief korte termijn mogelijk te maken. In september 2013 zijn de medewerkers van het
Wmo-loket gestart met pilot “De Kanteling”. De Wmo-consulenten hebben een
scholingstraject achter de rug, waarmee de benodigde theoretische kennis is opgedaan. In de
pilot doen zij praktische kennis en ervaring op, om na het van kracht worden van de
gekantelde verordening optimaal voorbereid aan de slag te kunnen

1.2. DE METHODIEK VAN DE KANTELING
De Kanteling is een in 2009 ontwikkeld project van de VNG dat erop gericht is gemeenten te
ondersteunen om invulling te geven aan de compensatieplicht. De Kanteling regelt de
verhouding tussen gemeente en burger op die prestatievelden van de Wmo waarbij de
compensatieplicht van toepassing is: de verplichting voor gemeenten om mensen te
compenseren die niet kunnen meedoen in de maatschappij.

Het proces van de gemeente en burgers om samen tot een volledige invulling van deze
compensatieplicht te komen, is het kantelingsproces. Dit proces vraagt om een andere manier van
denken en doen van zowel gemeente als burger. Centraal hierbij staat een omslag van claim- en
aanbodgericht werken (voorzieningen en hulpmiddelen) naar vraag- en resultaatgericht werken
(participatie en zelfredzaamheid).

Bij de methodiek van De Kanteling wordt niet sec uitgegaan van specifieke (individuele)
voorzieningen welke op aanvraag worden toegekend, maar wordt eerst geanalyseerd wat het
probleem en de ondersteuningsbehoefte van de aanvrager is. Dit vindt plaats aan de hand van
een of meerdere uitgebreide gesprekken (de vraag achter de vraag). De Kanteling houdt een
andere manier van werken in, waarbij de Wmo wordt uitgevoerd zoals deze wet is bedoeld;
een overgang van standaardoplossingen naar ondersteuning op maat. Hiermee worden
belemmeringen in zelfredzaamheid en participatie daadwerkelijk weggenomen. Mensen met
een beperking en ouderen kunnen op grond van deze methodiek geen voorzieningen meer
“claimen”. Zij moeten benoemen waarin zij in hun activiteiten belemmerd worden. De
Kanteling richt zich primair op het verbeteren van de participatie van mensen met
beperkingen en de kwaliteit van dienstverlening aan Wmo-klanten van de gemeente.

1.3. WAAROM WILLEN WE DE METHODIEK VAN DE KANTELING INVOEREN?
Het invoeren van de Kanteling in relatie tot een andere manier van kijken naar de
compensatieplicht vraagt tijd en energie. Met name het onderzoeken van de vraag achter de vraag
door middel van het eerste (keukentafel)gesprek vraagt meer tijd dan in de huidige systematiek
het geval is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Belangrijke voordelen van de methodiek van de Kanteling voor mensen met een beperking
zijn onder andere:

       het behoud van de regie over de inrichting van het eigen leven;
       het vergroten van de participatie en zelfredzaamheid;
       mensen zijn een gelijkwaardige gesprekspartner voor de gemeente waarbij niet de
        beperkingen, maar hun mogelijkheden centraal staan;
       de kans is aanzienlijk geringer dat er overbodige voorzieningen worden toegekend;
       er is geen sprake van het beperken van voorzieningen maar van een uitbreiding -naast
        het aanbieden van individuele voorzieningen richt de gemeente zich ook op het
        bevorderen van de eigen kracht bij klanten, het ondersteunen van mantelzorgers en
        vrijwilligers en het ontwikkelen van algemene en collectieve voorzieningen;
       het resultaat telt. Als een oplossing toch niet blijkt te voldoen, wordt naar een andere
        meer adequate oplossing gezocht;
       mensen met een beperking en ouderen hebben een gelijkwaardige uitgangspositie ten
        opzichte van de burger zonder beperking(en).



De methodiek van de Kanteling is het eenvoudigst uit te leggen door het verschil tussen de
systematiek van de Wmo en de voorganger van deze wet, de Wet voorzieningen
gehandicapten (Wvg), op hoofdlijnen te schetsen




                                                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>II.   VAN ZORGPLICHT (WVG) NAAR EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID
(WMO)


2.1. DE SYSTEMATIEK VAN DE WET VOORZIENINGEN GEHANDICAPTEN
De Wvg werd in 1994 ingevoerd. Een belangrijk kenmerk van de Wvg was de gemeentelijke
zorgplicht. Deze zorgplicht groeide in de periode 1994 – 2007 uit tot een door jurisprudentie
dichtgetimmerd geheel. De Wvg ging uit van specifieke, in een verordening opgenomen,
individuele voorzieningen die door mensen met een beperking konden worden aangevraagd.
De Wvg was in hoge mate claimgericht waarbij (chargerend) bijna van verzekerde rechten kan
worden gesproken.

De Wvg was een kaderwet waarbij de gemeente relatief veel beleidsvrijheid had. De Wvg was
alleen bestemd voor mensen met een beperking (in die wet nog als ”gehandicapten”
omschreven) waarbij de gemeentelijke overheid een min of meer bevoogdende en
verzorgende rol had (al af te leiden aan het begrip zorgplicht).

2.2. HOE WERKT DE WMO?
De Wmo is in 2007 ingevoerd. In deze wet werden meerdere wetten verenigd waaronder de
Wvg. Ook de Wet maatschappelijke ondersteuning is een kaderwet. Kaders binnen de Wmo
zijn bijvoorbeeld de omschrijving van de doelgroep, de onderwerpen die een gemeente in een
verordening en beleidsplan moet vastleggen en de compensatieplicht (artikel 4 van de wet). In
de Wmo staat dat de gemeente de taak heeft om maatschappelijke ondersteuning voor hun
burgers te regelen. Het doel is dat mensen zo veel en zo lang mogelijk zelfstandig kunnen
functioneren en participeren: de Wmo is uitdrukkelijk een participatiewet. Als iemand niet in
staat is om deel te nemen aan de maatschappij, kan hij een beroep doen op de Wmo.

2.2.1. DE PRESTATIEVELDEN IN DE WMO
De Wmo omschrijft het begrip maatschappelijke ondersteuning in negen prestatievelden. De
gemeente moet bij het opstellen en uitvoeren van het Wmo-beleid aandacht besteden aan deze
prestatievelden. In hoeverre dat per prestatieveld gebeurt, hangt af van de lokale behoeften.
Deze prestatievelden zijn:

1. bevorderen sociale samenhang
2. (preventief) jeugdbeleid en opvoedingsondersteuning
3. informatie, advies en ondersteuning
4. ondersteunen mantelzorgers en vrijwilligers
5. bevorderen participatie mensen met beperkingen
6. voorzieningen voor mensen met beperkingen (verordening individuele voorzieningen)
7. maatschappelijke opvang (onder andere vrouwen)
8. bevorderen van openbare geestelijke gezondheidszorg
9. verslavingsbeleid.

Om de prestaties vorm te geven, kan de gemeente instellingen en activiteiten subsidiëren en
voorzieningen treffen. De gemeente mag zelf vaststellen welke voorzieningen zij de inwoners
wil aanbieden.


2.2.2. DE COMPENSATIEPLICHT
Het beleid van de gemeente bij het verstrekken van de individuele voorzieningen
(prestatieveld zes) moet in een verordening worden vastgelegd. Bij de prestatievelden 4, 5 en 6
is er voor de gemeente een verplichting om burgers te compenseren als zij niet mee kunnen
doen in de maatschappij. Dit is de compensatieplicht - het hart van de Wmo. De
compensatieplicht verplicht een gemeente om de beperkingen van iemand zo te compenseren,

                                                                                                3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>dat hij kan meedoen in de samenleving en legt de gemeente een resultaatsverplichting op voor
burgers die niet mee kunnen doen in de maatschappij.

Artikel 4 van de Wmo stelt over de term compensatie:

“Ter compensatie van de beperkingen die een persoon (….) ondervindt in zijn zelfredzaamheid en zijn
maatschappelijke participatie, treft het college van burgemeester en wethouders voorzieningen op het gebied
van maatschappelijke ondersteuning die hem in staat stellen:
        a een huishouden te voeren;
        b zich te verplaatsen in en om de woning;
        c zich lokaal te verplaatsen per vervoermiddel;
        d medemensen te ontmoeten en op basis daarvan sociale verbanden aan te gaan.

Bij het bepalen van de voorzieningen houdt het college van burgemeester en wethouders rekening met de
persoonskenmerken en behoeften van de aanvrager van de voorzieningen, alsmede met de capaciteit van de
aanvrager om uit een oogpunt van kosten zelf in maatregelen te voorzien”.

De Wmo maakt niet duidelijk op welke wijze de gemeente invulling kan en mag geven aan
de compensatieplicht. Het is naar het oordeel van de Centrale Raad van Beroep in beginsel
aan de gemeenteraad en aan het college om te bepalen op welke wijze hieraan invulling wordt
gegeven. De rechter dient de keuze(s) die de gemeenteraad en het college daarbij hebben
gemaakt in beginsel te respecteren.



2.3. HET VERSCHIL TUSSEN DE WVG EN DE WMO
De Wvg en Wmo staan op onderdelen ver van elkaar af.
     Waar de Wvg uitgaat van een regelende en bevoogdende overheid (zorgplicht) gaat de
      Wmo uit van een participerende burger waarvan de gemeente de beperkingen via
      maatwerk moet compenseren. Bij de Wmo zijn overheid en burger gelijkwaardige
      partijen.

     De Wvg was in hoge mate claimgericht. De gemeente bood een pakket aan individuele
      voorzieningen en verstrekkingen aan waarop men rechten kon doen gelden. Deze
      voorzieningen waren limitatief en uitgebreid in de verordening opgenomen. Daarnaast
      hanteerden alle gemeenten vertrekkingenboeken en/ of beleidsregels waarbinnen vrijwel
      iedere verstrekking en het recht er op tot in detail waren omschreven.

     De Wmo gaat uit van eigen verantwoordelijkheid waarbij overheid en burger bij een
      beperking eerst bezien wat iemand nog zelf kan en of er wellicht in het eigen netwerk
      mogelijkheden zijn de beperkingen te compenseren. Daarnaast ligt de nadruk op
      maatwerk en geen standaardoplossingen.



Het op een juiste manier invulling geven aan de compensatieplicht gebaseerd op de
uitgangspunten van de Wmo (participatie, eigen verantwoordelijkheid, maatwerk, het niet
denken vanuit voorzieningen en verstrekkingen) is het kantelingsproces.




                                                                                                          4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>III.  HET TOEPASSEN VAN DE UITGANGSPUNTEN VAN DE KANTELING
BIJ PRESTATIEVELD 6

Bij het toepassen van de methodiek van de Kanteling gaat het om een andere manier van
denken.
Er vindt vraagverheldering plaats (het gesprek) waarin de ondersteuningsbehoefte van een
burger in beeld wordt gebracht en waarbij we breed kijken (meerdere levensgebieden). De
uitkomsten van het gesprek (of meerdere gesprekken) worden vastgelegd in een verslag
(arrangement). Het uitgangspunt is individueel maatwerk.
Mocht de gemeente een voorziening toekennen, dan moet de gevonden oplossing goed
worden gemotiveerd in een beschikking. De gemeente heeft een resultaatsverplichting. Het
resultaat van de aanvraag moet zijn, dat een compenserende (passende) oplossing wordt
gekozen.
Ook de burger zelf moet inspanningen doen. Hoe kan hij zelf zijn beperkingen verminderen?
Zijn er mensen in zijn eigen omgeving die hem daarbij kunnen helpen? Samen met de
gemeente gaat de burger alle mogelijkheden na waarbij partijen rekening houden met de
persoonskenmerken en behoeften van de aanvrager van de ondersteuning of voorzieningen.
En met de mogelijkheden van de aanvrager om, uit een oogpunt van kosten, zelf voor
maatregelen te zorgen.



3.1. HET GESPREK (DE VRAAG ACHTER DE VRAAG)
Een van de belangrijkste uitgangspunten bij de Kanteling is dat burger en gemeente samen in
gesprek gaan om te kijken hoe beperkingen gecompenseerd kunnen worden met het oogmerk
die burger (voor zover mogelijk) in dezelfde positie te brengen als iemand die deze
beperkingen niet heeft. De burger omschrijft de hulpvraag waarbij het de
verantwoordelijkheid van de gemeente is om deze hulpvraag goed uit te werken en de ‘vraag
achter de vraag’ te achterhalen. Er kan ook sprake zijn van meerdere gesprekken waarbij ook
(bijvoorbeeld) familieleden of ketenpartners kunnen worden betrokken. Deze gesprekken
hoeven overigens niet perse door de gemeente worden gevoerd.


3.2. MAATWERK
Op grond van de methodiek van de Kanteling bestaan oplossing bij prestatieveld zes altijd uit
maatwerk, waarbij gemeente en burger samen op zoek gaan naar een passende oplossing. Dit
onderzoek weegt zwaar; het op grondige wijze in kaart brengen van de persoonlijke
omstandigheden, situatie en behoeften van een aanvrager is samen met de compensatieplicht in
artikel 4 van de Wmo opgenomen.

Wanneer sprake is van het toekennen van een voorziening moet de gemeente haar beslissing
goed kunnen motiveren (motiveringsverplichting), waarbij de rechter kan toetsen of een door
de gemeente gekozen oplossing daadwerkelijk bijdraagt aan het oplossen van de hulpvraag.
Deze verplichting geldt ook bij een afwijzende beschikking.


3.3. HET ARRANGEMENT
Burger, netwerk (als dit voorhanden is) en gemeente maken een plan van aanpak om de
belemmeringen op te heffen. Dit vraagt om denken vanuit de persoon en niet vanuit
voorzieningen. Het betekent individuele beoordelingen en maatwerk. Dit plan van aanpak
wordt ook wel arrangement genoemd. Bij de te volgen werkwijze zal het plan van aanpak
worden opgenomen in het gespreksverslag.




                                                                                              5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>3.4. EEN PASSENDE INDIVIDUELE OPLOSSING
Bij het oplossen van het probleem van de aanvrager staat individueel maatwerk op de eerste
plaats. Alle mogelijkheden (eigen netwerk, collectieve voorzieningen, algemene
voorzieningen, individuele voorzieningen, creatieve oplossingen (in bijvoorbeeld andere
domeinen) worden in zijn geheel bekeken en vanuit dat vertrekpunt wordt vervolgens een
passende oplossing gekozen.



3.5. ALGEMENE – EN COLLECTIEVE VOORZIENINGEN
De gemeente kan in plaats van een individuele voorziening ook een algemene- of collectieve
voorziening aanbieden.

Algemene voorzieningen
De algemene voorziening (niet te verwarren met het begrip algemeen gebruikelijk in de Wmo) is
laagdrempelig. Een kenmerk van de algemene voorziening is dat er geen aanvraag bij de
gemeente voor hoeft te worden ingediend (wat kosten spaart). Een ander kenmerk van een
algemene voorziening is dat deze niet onder het eigen bijdrage regiem van de Wmo valt.

Gemeenschappelijke eetpunten, dagbesteding, sociale alarmering, boodschappen- en
maaltijdenservice zijn voorbeelden van algemene voorzieningen.

Collectieve voorzieningen
Een collectieve voorziening wordt aan een individu toegekend maar moet met anderen
worden gedeeld. Een bekende collectieve voorziening is het collectief vraagafhankelijk
vervoer. Dit is de enige collectieve voorziening die Bernheze momenteel heeft.



3.6. DE KANTELING EN DE FUNCTIE BEGELEIDING
In 2015 wordt de derde transitie AWBZ ingevoerd waarbij alle vormen van de functie
Begeleiding van de AWBZ naar de gemeente overgaan. Juist voor deze transitie is de
Kanteling erg belangrijk omdat Begeleiding deel gaat uitmaken van prestatieveld zes.

Mogelijkheid algemene voorzieningen bij de functie Begeleiding
Bij de derde transitie van de functie Begeleiding is de kans groot dat mensen een Wmo-
voorziening gaan aanvragen omdat voorheen een individuele AWBZ-voorziening werd
genoten. De VNG raamt dat ca. 65% van de klanten uit de derde transitie AWBZ een
individuele voorziening nodig zal hebben. Minimaal 16% van de begeleiding uit de ze transitie
leent zich van collectivering (algemene voorzieningen). De transitie AWBZ wordt regionaal
(met 12 gemeenten) uitgewerkt. In augustus 2012 is een gezamenlijke visienota van deze
gemeenten opiniërend besproken met de betreffende colleges en gemeenteraden en in
september 2013 is hoofdstuk 1 van het beleidsplan ter besluitvorming voorgelegd aan alle
gemeenteraden.




                                                                                                6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>IV.       EEN GEKANTELDE WMO-VERORDENING



Zoals al werd gesteld is de Wmo een kaderwet waardoor het noodzakelijk is (en verplicht) om
bij de individuele voorzieningen voor mensen met een beperking het gemeentelijke beleid in
een verordening op te nemen. Daarnaast heeft de gemeente een Besluit nadere regels
maatschappelijke ondersteuning en zijn er beleidsregels waarin uitvoeringsrichtlijnen en procedures
zijn vastgelegd. De uitgangspunten van de Kanteling zullen ook hierin worden verwerkt.


4.1.     RESULTAATVERPLICHTING EN RESULTATEN IN DE NIEUWE VERORDENING
In de bestaande Wmo-verordening wordt uitgegaan van woon-, vervoers- en
rolstoelvoorzieningen aangevuld met de huishoudelijke hulp. Deze indeling is gebaseerd op de
vier domeinen van artikel 4 Wmo (het aanbieden van voorzieningen die iemand in staat stellen
om een huishouden te voeren; zich te verplaatsen in en om de woning; zich lokaal te
verplaatsen per vervoermiddel en medemensen te ontmoeten en op basis daarvan sociale
verbanden aan te gaan).
In de nieuwe, gekantelde verordening zijn deze domeinen vertaald in 8 concrete en werkbare
resultaten. Zo is duidelijk wat de reikwijdte van de compensatie is en wat daarom tot de
verantwoordelijkheid van de gemeente behoort. Tegelijkertijd weet een burger wanneer
compensatie verwacht mag worden, of dat er sprake is van eigen verantwoordelijkheid. Alle
aspecten uit de 4 domeinen hebben een plaats gekregen in de 8 resultaten. Deze resultaten
zijn:

         Iedere burger kan wonen in een schoon en leefbaar huis;
         Iedere burger kan wonen in een voor hem/haar geschikt huis;
         Iedere burger kan beschikken over goederen voor primaire levensbehoeften;
         Iedere burger kan beschikken over schone, draagbare en doelmatige kleding;
         Iedere burger kan thuis zorgen voor kinderen die tot het gezin behoren;
         Iedere burger kan zich verplaatsen in, om en nabij het huis;
         Iedere burger kan zich lokaal verplaatsen per vervoermiddel;
         Iedere burger heeft de mogelijkheid om contacten te hebben met medemensen en
          deel te nemen aan recreatieve, maatschappelijke of religieuze activiteiten.

      Na het invoeren van de derde transitie van de AWBZ (2015) waarbij de hele functie
      begeleiding vanuit de AWBZ naar de Wmo wordt overgeheveld, worden enkele van deze
      resultaten uitgebreid en worden 3 resultaten toegevoegd:

         mantelzorg kunnen volhouden;
         veilig en geborgen zijn in de eigen leefomgeving;
         sterven in een huiselijke omgeving.


4.2.     DE AANVRAAG EN HET GESPREK IN DE NIEUWE VERORDENING
In de nieuwe verordening wordt veel aandacht besteed aan de aanvraag, het gesprek en het
verslag van het gesprek. Daarnaast zijn nog procedurele regels opgenomen en wordt de
systematiek van een persoonsgebonden budget, verstrekking in natura en financiële
tegemoetkoming uitgelegd. Tot slot is de eigen bijdrage opgenomen en wordt aandacht
besteed aan de beschikking.
In tegenstelling tot de bestaande verordening wordt geen individuele voorzieningen opgesomd
en zijn alle details rond bijvoorbeeld woningaanpassingen (criteria, voorwaarden,
bouwkundige eisen) en vervoersvoorzieningen (soorten verstrekkingen, loopafstand voor
toekenning van een voorziening) weggelaten. Daardoor voldoet deze aan de voorwaarden om
maatwerk te kunnen leveren en is de verordening veel leesbaarder geworden.

                                                                                                  7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>De verordening voorziet in de vermogenstoets die in 2013 is ingevoerd. Deze maatregel
wordt door het CAK uitgevoerd. Op grond van deze wetswijziging wordt bij het opleggen
van een eigen bijdrage of eigen aandeel ook rekening met het vermogen gehouden boven een
bepaalde grens.




                                                                                       8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>V.      DE KANTELING EN DE COMMUNICATIE NAAR BURGERS EN
WMO-RAAD


5.1.    CULTUUROMSLAG
Zoals uit het voorafgaande duidelijk is geworden is bij het invoeren van de Kanteling ook
sprake van een cultuuromslag, een andere wijze van samenwerking tussen gemeente en burger.
Voor onze Wmo-consulenten houdt deze omslag in dat niet meer automatisch sprake is van
een standaard aantal in verordening, besluit en beleidsregels opgenomen voorzieningen,
waarvan uit ervaring vaststaat welke voorziening bij welke beperking hoort. De Kanteling
vraagt van de medewerkers om open een gesprek met hulpvragers aan te gaan, creatief te zijn
en over de grenzen van de Wmo te kijken naar oplossingen.
Individuele burgers hebben niet meer de zekerheid van vastgestelde voorzieningen welke
geclaimd kunnen worden. Op grond van de methodiek van de Kanteling zijn aanvrager (klant)
en Wmo-consulent gelijkwaardig en moeten zij op die basis het gesprek met elkaar aangaan.

Deze cultuuromslag vraagt een zorgvuldige begeleiding waarbij de grootste rol is weggelegd
voor de gemeente; in voorlichting, in zorgvuldige uitvoering van compensatieplicht.


5.2.     VOORLICHTING AAN BURGERS
De voorlichting aan burgers is een taak van de gemeente en dan ook opgenomen onder
prestatieveld 3 van de Wmo. De gemeente moet een actieve rol vervullen, zowel in algemene
voorlichting via de media als in de individuele voorlichting aan burgers die met een hulpvraag
aankloppen. In individuele contacten moet de gemeente ruim tijd nemen om de nieuwe
werkwijze uit te leggen. Het resultaat van voorlichting is, dat burgers geïnformeerd zijn over
de verantwoordelijkheden van de gemeente en de burger.




                                                                                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>VI.     DE KANTELING FINANCIEEL


6.1.     DE KANTELING: BEZUINIGING OF MEERKOSTEN?
Benadrukt moet worden dat de Kanteling niet is ontworpen als bezuinigingsmethodiek hoewel
sommige gemeenten de Kanteling wel zo zijn gaan toepassen onder druk van de
bezuinigingen. Op de langere termijn kan de methodiek van de Kanteling wel kosten
uitsparen.
De ervaring leert dat de Kanteling in het algemeen (dus niet specifiek voor Bernheze) enerzijds
meerkosten oplevert omdat er meer investering nodig is aan de voorkant (frontoffice) maar dat
er een besparing te realiseren is aan de achterkant van het proces. De Kanteling is in eerste
instantie waarschijnlijk budgettair neutraal en levert later een besparing op.

Er kan op termijn sprake van een vermindering van de uitgaven omdat:
     een groter deel van de burgers geen aanvraag voor een individuele voorziening
        indient;
     de duurzaamheid van arrangementen hoger is;
     arrangementen minder vaak individuele voorzieningen bevatten omdat alternatieve
        oplossingen worden gevonden in de sfeer van eigen kracht, sociale netwerken en
        algemene of collectieve voorzieningen.




                                                                                             10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>