<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>    EEN
   THUIS
   VOOR
 IEDEREEN
         Crisissituaties voorkomen door
         samen zorgen voor samenleven




KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 – 2022 REGIO BRABANT NOORDOOST-OOST
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>• VOORWOORD

Interactieve beleidsvorming. Mooi begrip. Maar wat is het?        De bijeenkomsten vol energie zijn hier een aanzet toe ge-
Het gaat over het samen formuleren van toekomstige wen-           weest en de uitkomsten vindt u bij deze. Daarmee is het
sen en ambities. En dat hebben we onlangs in verschillende        niet afgerond. Nee daarmee is het pas begonnen. En nu
werksessies gedaan.                                               samen, vanuit concrete afspraken, deze energie vasthou-
                                                                  den en elkaar houden aan hetgeen we met elkaar hebben
Verdihuis, cliënten(platforms), Wmo adviesraden van de            afgesproken over wat we gezamenlijk willen bereiken. Een
verschillende gemeenten, ketenpartners zoals IBN, wo-             mooie uitdaging!
ningcorporaties, sociale teams, GGZ, GGD, bemoeizorg
en gemeenten uit de regio1 hebben zich gezamenlijk een
mening gevormd over de toekomstige ontwikkelingen van
de maatschappelijke opvang binnen het brede domein van
welzijn en zorg. Bijzonder om te zien hoe mensen hebben                                         Han Kremers
meegedacht over en zich betrokken voelen bij de opvang                                          directeur/bestuurder Verdihuis
en begeleiding van kwetsbare mensen en nog liever bij ‘het
voorkomen daarvan’.


Naast een vangnet, liefst klein, mogelijk mobiel, en altijd be-
schikbaar, willen we kwetsbare mensen in de samenleving
houden en dus uitval voorkomen. Als er dan toch even een                                        Annemieke van de Ven
time-out moet zijn, dan zo snel mogelijk weer samen werken                                      wethouder welzijn en zorg centrum-
aan de weg terug. Die speerpunten hebben we samen on-                                           gemeente Oss
derschreven in de werksessies. Om dat te bereiken zijn alle
‘hands’ aan het maatschappelijke ‘deck’ nodig.



                                                                  1
                                                                      De regio Brabant Noordoost- Oost bestaat uit de gemeenten:
                                                                      Bernheze, Boekel, Boxmeer, Cuijk, Grave, Landerd, Mill en Sint
                                                                      Hubert, Oss, Sint Anthonis en Uden.




                                                                  KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                        2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>• INHOUD

VOORWOORD                                                                         2


INHOUD		                                                                          3


1. EEN NIEUWE KOERS VOOR DE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG                               4
2. MAATSCHAPPELIJKE OPVANG IN BEELD                                               6
3. WAT ZIEN WE OM ONS HEEN?                                                      10
4. DE NIEUWE KOERS                                                               12
5. PREVENTIE INSTROOM – RICHTING 1                                               15
6. BEVORDEREN VAN PARTICIPATIE – RICHTING 2                                      18
7. BORGEN VAN UITSTROOM – RICHTING 3                                             21
8. UITVOERINGSPLAN                                                               23
9. EFFECTEN                                                                      25




BIJLAGE 1: OVERZICHT DEELNAME WERKSESSIES                                        28
BIJLAGE 2: BAKENS VAN MAATSCHAPPELIJKE ZORG                                      30
BIJLAGE 3: LOCATIES MAATSCHAPPELIJKE OPVANG                                      32




                                       KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1
EEN NIEUWE
KOERS VOOR DE
MAATSCHAPPELIJKE
OPVANG




        KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>DEZE KOERSNOTA SCHETST DE NIEUWE KADERS VAN WAARUIT DE ONDERSTEUNING VOOR MENSEN DIE
DAK- EN THUISLOOS ZIJN (OF DREIGEN TE WORDEN), EN EEN BEROEP DOEN OP DE MAATSCHAPPELIJKE
OPVANG, WORDT VORMGEGEVEN.

De koersnota begint met een beschrijving van de maatschap-        Onze ambitie is groot. Maar we hebben er het volste ver-
pelijke opvang; Waar gaat het over en hoeveel mensen maken        trouwen in dat we onze ambitie waar zullen maken. Waar-
er in onze regio gebruik van? Vervolgens worden landelijke en     om? Omdat bij alle betrokkenen het gevoel heerst dat we
regionale ontwikkelingen met betrekking tot maatschappelijke      samen voor deze opgave staan. Daarnaast zoeken we naar
opvang in beeld gebracht. Hierna verwoorden wij de nieuwe         oplossingen die echt werken. We pakken niet alles tegelijk
koers, met daaraan gekoppeld een uitvoeringsplan voor de pe-      aan. We maken keuzes en leren van het proces. De eer-
riode 2017 – 2022. Deze koersnota is beslist géén blauwdruk.      ste stap naar deze gewijzigde koers is een gesprek met de
We zetten in op het flexibel vormgeven van de ondersteuning,      cliëntenraad van het Verdihuis geweest. Daar is een start
waarbij preventie, maatwerk en participatie centraal staan. We    gemaakt met het ophalen van de elementen die bepalend
willen daarmee richting geven aan de inzet van verschillende      zijn voor de nieuwe koers. Ton Sarken, voorzitter van de
partijen om gezamenlijk de zorg en ondersteuning voor een         cliëntenraad, over dit gesprek:
zeer kwetsbare groep mensen te organiseren.
                                                                      “Ik ben al zeven jaar lid van de cliëntenraad van het
De nieuwe koersnota borduurt voort op de resultaten die af-           Verdihuis en het is voor het EERST dat iemand van de
gelopen jaren zijn bereikt met ‘Het regionaal Kompas’. Daarbij        gemeente met ons wil spreken over hoe wij het vinden
is ingezet op het vergroten van inzicht in de doelgroep en het        in de maatschappelijke opvang en de ideeën die wij
beperken van de toestroom in de maatschappelijke opvang.              hebben. Dat vind ik fijn en bijzonder.”
Met de invoering van de Wmo2015 is het sociaal domein ver-
anderd. Er is een verschuiving opgetreden in de manier waar-
op naar kwetsbare mensen wordt gekeken. Niet langer vanuit        In het algemeen geldt dat het slagen van een nieuwe koers,
beperkingen, maar juist vanuit kansen en mogelijkheden. De        vooral één gericht op samenhang en integraliteit, alleen
herstelvisie is veelal uitgangspunt. Ook hebben gemeenten
           2
                                                                  werkt wanneer het in samenspraak met ketenpartners en
door de decentralisaties een grotere verantwoordelijkheid ge-     geïnteresseerden tot stand komt. We hebben daarom een
kregen in de zorg en ondersteuning van (kwetsbare) mensen.        tweetal werksessies georganiseerd met als doel ‘vanuit de
                                                                  praktijk ophalen van ingrediënten voor de nieuwe koers4’. De
Dat geeft de noodzaak aan om nader te bezien welke ruimte er is   input die in deze werksessies is gegeven, hebben we vertaald
voor vernieuwing in de Maatschappelijke Opvang. Vernieuwing       in doelstellingen en concrete acties. Vervolgens is het koers-
die we zullen beschrijven in relatie tot de andere Wmo-voorzie-   document door het Verdihuis (als aanbieder van maatschap-
ningen. Met de nieuwe koers organiseren we samenhang tus-         pelijke opvang in onze regio )en de gemeenten van de regio
sen basisvoorzieningen, sociale teams en de maatwerk voorzie-     Brabant Noordoost-Oost gezamenlijk opgesteld.
ningen, zoals maatschappelijke opvang en beschermd wonen.
We zetten ons daarmee nadrukkelijker in op het bieden van
perspectief aan kwetsbare mensen, zodat zij zoveel mogelijk       2
                                                                      Grondlegger van de herstelvisie is de Amerikaanse wetenschap-
onderdeel uit maken van de maatschappij. Hiertoe hebben we            per Anthony (1993). De cliënt staat binnen de herstelvisie in alle
de volgende ambitie geformuleerd3:                                    opzichten centraal. Hij of zij bepaalt de ondersteuningsdoelen en
                                                                      beslist mee over de ondersteuning c.q. behandeling. De cliënt
                                                                      onderneemt zoveel mogelijk zelf de acties die nodig zijn om te
  ‘In 2020 krijgen alle inwoners de voor hen benodigde                herstellen met zijn ziekte.

  ondersteuning op de daarvoor meest geëigende plek;              3
                                                                      Deze ambitie sluit aan bij de ambitie zoals geformuleerd voor het
  de ondersteuning vanuit de maatschappelijke opvang                  nieuwe beleid rondom Beschermd Wonen.
  maakt onderdeel uit van een sluitende en parallelle ke-
                                                                  4
                                                                      Bijlage 1 bevat een overzicht van alle mensen die hebben deelge-
  ten van dienstverlening die gericht is op zelfredzaam-
                                                                      nomen aan de werksessies.
  heid en maatschappelijke participatie van alle inwoners
  in onze regio.’




                                                                  KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                            5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>2
MAATSCHAPPELIJKE
OPVANG
IN BEELD




           KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>DE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG                                          •    ernstige psychische aandoeningen;
Maatschappelijke Opvang is vanaf 2001 een taak van de cen-          •    verwaarlozing van eigen lichamelijk functioneren;
trumgemeenten en maakt vanaf 2007 deel uit van de Wet               •    verwaarlozing of mishandeling van eventuele kinderen;
maatschappelijk ondersteuning (Wmo). In de Wmo2015                  •    problemen met (huiselijk) geweld;
wordt maatschappelijke opvang als volgt gedefinieerd:               •    vervuiling van de woonruimte en/of van de woonomgeving;
                                                                    •    overlast;
    “Onderdak en begeleiding voor personen die de thuissi-          •    financiële problemen en schulden;
    tuatie hebben verlaten en niet in staat zijn zich op eigen      •    een slechte lichamelijke gezondheid;
    kracht te handhaven in de samenleving.”                         •    vaak verslavingsproblematiek;
                                                                    •    beperkte verstandelijke vermogens.


DE MENSEN IN DE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG                             Maatschappelijke opvang wordt dus ingezet bij een ver-
Het referentiekader maatschappelijke zorg5 onderscheidt             scheidenheid (en combinaties) van problemen en par-
drie groepen mensen die gebruik maken van ondersteuning             ticipatieachterstanden. Kortom, kenmerkend voor deze
vanuit de maatschappelijke opvang:                                  kwetsbare groep mensen is onvoldoende zelfregulatie, mul-
1. Mensen met risico op maatschappelijke uitval.                    tiproblemen, slechte gezondheid, risico’s voor persoonlijke
2. Mensen waarbij maatschappelijke uitval aan de orde is.           veiligheid of veiligheid van anderen, weinig of geen infor-
3. Mensen met terugkerende maatschappelijke uitval.                 mele ondersteuning, moeizame professionele relaties en
                                                                    weinig professionele steun.
Het merendeel is alleenstaand, maar ook gezinnen, eenou-
dergezinnen en (echt)paren doen een beroep op de maat-              DE ONDERSTEUNING
schappelijke opvang. Het gaat vrijwel altijd om mensen in zo-       De ondersteuning die door de maatschappelijke opvang wordt
genaamde multiprobleemsituaties. Deze multiproblematiek             geboden, is divers. De dienstverlening, capaciteit en financie-
bestaat vaak langdurig, soms zelfs over generaties heen. Het        ringsstromen staan beschreven in onderstaand schema.
kan gaan om:
•    sociaal isolement;
•    feitelijke dakloosheid of het ontbreken van stabiele huis-
     vesting;



Tabel 2.1 Dienstverlening binnen de maatschappelijke opvang

                                  CENTRALE TOEGANG & BEMOEIZORG (CTB)
 Omschrijving                      Acties                                            Capaciteit            Financiering

 CTB is dé toegang voor de         •   Aanmelding & screening                                              Regionale Wmo6
 kwetsbare burger in de regio      •   Wachtlijstbeheer
 met een (dreigende) dak-          •   Doorplaatsing en uitstroom
 en/of     thuisloosheid   voor    •   Doorverwijzing via warme overdacht
 maatschappelijke       opvang,    •   Integrale toewijzing bij complexe
 begeleiding en bemoeizorg.            casuïstiek
                                   •   Preventieve outreachende interventies
                                   •   Advies en consultatie ketenpartners.
                                   •   Monitoring


                                                                    5
                                                                        Wolf, J. (2015). Niemand tussen wal en schip. Referentiekader
                                                                        maatschappelijke zorg voor mensen in multiprobleemsituaties.
                                                                        Nijmegen: Academische werkplaats OGGZ.

                                                                    6
                                                                        Met regionale Wmo wordt de decentralisatie uitkering Maat-
                                                                        schappelijke Opvang bedoeld.




                                                                    KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                       7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>                    CENTRA OPVANG EN BEGELEIDING: PASSANTENVERBLIJF
Omschrijving                    Acties                                        Capaciteit             Financiering

Nachtopvang aan dak- en         •   Nachtopvang van 18.00 – 10.00 uur         6 – 8 plekken          Regionale Wmo
thuislozen (individueel en          (volgende ochtend)
gezinnen). Aantal benodigde     •   Bed,Bad,Brood en warme maaltijd           Laagdrempelige op-
nachten is maatwerk.                                                          vang, ook voor niet
                                                                              geregistreerde dak-
Voorportaal voor andere vor-                                                  en thuislozen.
men van begeleiding en op-
vang (7 nachten per week).


                                OPVANG EN BEGELEIDING: CRISISOPVANG
Omschrijving                    Acties                                        Capaciteit             Financiering

24-uursopvang     en    bege-   •   Crisis bezweren door bieden van rust      30 volwassenen en      Regionale Wmo
leiding   voor   dak-   en/of       en veiligheid                             10 – 15 kinderen
thuislozen (individueel en      •   Begeleiding door methodiek Herstel-
gezinnen). Maximaal drie            werk (volwassenen) en Veerkracht          12 plekken moe-
maanden.                            (voor kinderen)                           der-kind
                                •   Financiële begeleiding
                                •   Doelgericht werken aan hoogst haal-
                                    bare mate van zelfredzaamheid en
                                    participatie


                                         BEGELEID WONEN IN DE WIJK
Omschrijving                    Acties                                        Capaciteit             Financiering

Woonbegeleiding in een ac-      •   Ondersteunen bij regievoering en          70 trajecten op jaar   Regionale Wmo
commodatie van SMO het              structuur bieden via Herstelwerk en       basis                  Lokale Wmo
Verdihuis.                          Veerkracht                                                       Forensische begelei-
                                •   Praktische ondersteuning                                         ding
                                •   Financiële begeleiding
                                •   Doelgericht       werken   aan   hoogst
                                    haalbare mate van zelfredzaamheid
                                    en participatie


                             AMBULANTE WOONBEGELEIDING IN DE WIJK
Omschrijving                    Acties                                        Capaciteit             Financiering

Woonbegeleiding in de ei-       Idem begeleid wonen.                          80 – 100 trajecten     Regionale Wmo
gen woonomgeving.                                                             per jaar               Lokale Wmo
                                                                                                     Forensische begelei-
                                                                                                     ding




                                                                 KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022              8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>                                                BESCHERMD WONEN
  Omschrijving                     Acties                                            Capaciteit               Financiering

  Bieden van een beschermde        •   24-uur begeleiding volgens methodiek          23 woonunits in het      Regionale Wmo
  woonomgeving (24 uur) aan        •   Herstelwerk                                   pand                     WLZ begeleiding
  mensen met een psychiatri-       •   Financiële begeleiding                        15 woonunits nabij       Forensische begelei-
  sche aandoening.                 •   Doelgericht       werken   aan     hoogst     het pand                 ding
                                       haalbare mate van zelfredzaamheid
                                       en participatie
                                   •   Borgen    structurele      betrokkenheid
                                       GGZ


                                                                     Tabel 2.2 Gemeentelijke herkomst bij plaatsing

TOENAME VAN HET AANTAL AANMELDINGEN                                                                    2016
Mensen komen op diverse manieren bij de maatschappelij-
                                                                        Bernheze                       19
ke opvang terecht. Meer dan de helft van de mensen meldt
zichzelf aan. De overige aanmeldingen worden door een ver-              Boekel                         11
wijzende instantie gedaan. De top 3 van verwijzende instan-             Boxmeer                        33
ties in 2016:
                                                                        Cuijk                          43
1. Jeugdhulpverlening (19,9%).
2. Maatschappelijke dienstverlening (19%).                              Grave                          34
3. GGZ- en verslavingszorg (18,4%).                                     Landerd                        8

                                                                        Mill en Sint Hubert            13
De afgelopen jaren neemt het aantal aanmeldingen toe. Dit
                                                                        Oss                            426
is o.a. een gevolg van de ambulantisering van de geestelijke
gezondheids- en verslavingszorg. Aanmelding leidt niet altijd           Sint Anthonis                  4
tot plaatsing binnen de maatschappelijke opvang. Dat heeft              Uden                           117
te maken met het feit dat de maatschappelijke opvang niet
altijd de best passende ondersteuningsvorm voor iemand
is. daarom kan het voorkomen dat iemand, na aanmelding,                 Buitenregionaal                137
wordt doorverwezen naar huisarts, sociaal team of juist spe-            Buitenland                     13
cialistische zorg. Ook gebeurt het regelmatig dat iemand na
                                                                        Herkomst onbekend              76
een intake toch bij zijn sociaal netwerk terecht blijkt te kun-
nen. Tabel 2 geeft de herkomst aan van mensen die binnen
de maatschappelijke opvang worden geplaatst. Gegevens                wonen. Daarbij krijgen zij ondersteuning aangeboden bij het
van eerdere jaren zijn niet bekend.                                  wonen. Dat kan een woning van de maatschappelijke opvang
                                                                     zijn of een eigen woning. Slechts in enkele gevallen blijkt er
Het merendeel van de mensen in de maatschappelijke op-               intensievere ondersteuning nodig en stroomt iemand uit
vang stroomt uit naar een lichtere vorm van ondersteuning            richting Beschermd Wonen.
in de wijk, zoals ambulante woonbegeleiding of begeleid




                                                                      KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                   9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>3
WAT ZIEN
WE OM
ONS HEEN?




           KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>VERSCHILLENDE LANDELIJKE EN REGIONALE ONTWIKKELINGEN ZIJN TIJDENS DE WERKSESSIES LEIDEND
GEWEEST BIJ HET BEDENKEN VAN INGREDIËNTEN VOOR DE NIEUWE KOERS. WE SCHETSEN EERST DE
BELANGRIJKSTE LANDELIJKE ONTWIKKELINGEN EN VERVOLGENS ONTWIKKELINGEN DIE SPECIFIEK ZIJN
VOOR ONZE REGIO.

LANDELIJKE ONTWIKKELINGEN                                          2. Behoefte aan wonen met ondersteuning neemt toe
1. Van integratie naar inclusie                                    We constateren een toenemende behoefte aan wonen met
Met de komst van de participatiesamenleving is de nadruk van       ondersteuning na crisisopvang. Bij deze ondersteuningsvorm
‘ambulantiseren in de samenleving’ (integratie) verschoven         verblijft iemand in een woning die op naam van de maat-
naar ‘deelnemen aan en thuis voelen in de wijk’ (inclusie).        schappelijke opvang staat. Hij of zij betaalt huur en ontvang
                                                                   ondersteuning die vanuit de maatschappelijke opvang gebo-
2. Denken en werken vanuit herstel en maatwerk                     den wordt. Wanneer iemand daartoe in staat is, kan hij door-
Deze evidence based methode doet de laatste jaren steeds           stromen naar een eigen woning.
meer haar intrede in de ondersteuning aan kwetsbare men-
sen. Uitgangspunten van het zogenaamde herstelwerk zijn:           3. Vertraging in door- en uitstroom door onvoldoende
•   Cliënten hebben de mogelijkheid te herstellen, hun leven           passende huisvesting
    weer op te pakken en te veranderen.                            De door- en uitstroomtermijnen uit de maatschappelijke op-
•   Focus op individuele krachten en niet op tekortkomingen.       vang lopen op. Dit heeft vooral te maken met een ervaren
•   De cliënt heeft de regie over de begeleiding.                  tekort aan betaalbare en passende huisvesting in de regio. De
•   Een werkrelatie gebaseerd op respect en vertrouwen.            gevolgen hiervan zijn; oplopende verblijfstijden in de opvang
•   Werken zo dicht mogelijk bij de natuurlijke omgeving van       en langere wachttijden alvorens een plek beschikbaar is. Aan
    de cliënt (thuis).                                             een passende en structurele oplossing voor het huisvestings-
•   De samenleving en het informele netwerk benutten als           probleem wordt vanuit de oplosagenda Beschermd Wonen
    hulpbron.                                                      gewerkt. De verwachting is dat dit op z’n vroegst medio 2017
                                                                   voor handen zal zijn.
3. Doordecentralisatie      maatschappelijke     opvang       en
    beschermd wonen                                                4. Toename van complexe casuïstiek
Eind 2016 is door het Rijk, in overleg met gemeenten, be-          Er is veel vraag naar oplossingen voor mensen in complexe
sloten om de financiële middelen van de maatschappelijke           situaties. Vaak is er daarbij een verblijfsvraag in combinatie
opvang en beschermd wonen door te decentraliseren van de           met moeizaam woongedrag (risico op het weer snel dak/
43 centrumgemeenten naar alle gemeenten in Nederland.              thuisloos zijn). Deze situaties vragen maatwerk en flexibele
Dat gebeurt per 01-01-2020.                                        begeleiding. Dit kan de maatschappelijke opvang tot op ze-
                                                                   kere hoogte bieden. Het vraagt echter ook flexibiliteit in bij-
ONTWIKKELINGEN IN ONZE REGIO                                       voorbeeld financiering en huisvesting.
Naast landelijke ontwikkelingen ten aanzien van maatschap-
pelijke opvang, is ook een aantal ontwikkelingen specifiek         5. Cliëntzwaarte blijft toenemen
voor onze regio van belang voor de nieuwe koers.                   Cliënten komen steeds vaker in de maatschappelijke opvang
                                                                   terecht met een cumulatie van problemen (verslaving, psy-
1. Stijgende vraag naar nachtopvang                                chiatrie, licht verstandelijk gehandicapte (LVG), agressie in-
Sinds medio 2016 doen steeds meer mensen een beroep op             cidenten).
de nachtopvang voor onderdak. Voor een deel betreft het
mensen die na enige tijd in de nachtopvang weer zelfstan-          Voorliggende voorzieningen geven aan dat een cliënt een
dig verder kunnen. Het andere deel bestaat uit mensen die          niet passende zorgvraag heeft, terwijl dezelfde problematiek
geen enkele opvangmogelijkheden in hun eigen omgeving              een paar jaar geleden tot een acute opname leidde. De lat
hebben. Zij stromen vanuit de nachtopvang vervolgens door          voor toegang ligt hoog of de mogelijkheden zijn geschrapt.
naar de crisisopvang binnen de maatschappelijke opvang. De         Dat betekent in de praktijk dat er nu cliënten die voorheen
nachtopvang is dus als het ware het voorportaal voor onder-        geweigerd zouden worden in verband met contra indicaties
steuning vanuit de crisisopvang.                                   nu toch opgenomen worden.




                                                                   KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                     11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>4
DE NIEUWE
KOERS




        KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>HET REALISEREN VAN ONZE AMBITIE IN 2020 KRIJGEN ALLE INWONERS DE VOOR HEN BENODIGDE
ONDERSTEUNING OP DE DAARVOOR MEEST GEËIGENDE PLEK;

De ondersteuning vanuit de maatschappelijke opvang maakt            DE KOERSWIJZIGING
onderdeel uit van een sluitende en parallelle keten van             Het welslagen van onze ambitie vraagt een verbreding van
dienstverlening die gericht is op zelfredzaamheid en maat-          de huidige scope van de maatschappelijke opvang. We stop-
schappelijke participatie van alle inwoners in onze regio           pen niet op de weg die we zijn ingeslagen, maar voegen
maakt een koerswijziging van de ondersteuning vanuit de             er wel nieuwe richtingen aan toe die helpen onze ambitie
maatschappelijke opvang noodzakelijk.                               te realiseren.


Afgelopen vijf jaar lag de focus binnen onze maatschappelijke       In de werksessies met cliënten, Wmo adviesraden, keten-
opvang op de volgende vier thema’s, die onderdeel zijn van          partners, Verdihuis en gemeenten zijn verschillende speer-
de landelijke bakens van maatschappelijke ondersteuning7:           punten voor de komende jaren benoemd. Deze speerpunten
                                                                    hebben wij vertaald in een nieuwe koers, passend bij de drie
Herstelondersteuning                                                groepen mensen die gebruik maken van de maatschappelijke
Uitgangspunt hierbij is de visie dat mensen in achterstands-        opvang. Onderstaande figuur is een grafische weergave van
situaties het vermogen hebben te herstellen, hun leven weer         de nieuwe koers.
in eigen hand te nemen en te ontwikkelen richting een door
hen zelf gewenste kwaliteit. De ondersteuning vanuit de
maatschappelijke opvang is gericht op actieve herstelonder-
steuning.


Betere kwaliteit van leven                                                                         Richting 1
Verbeteren van de dagelijkse levenskwaliteit, participatie en                                      PREVENTIE INSTROOM
                                                                                                   Er is risico op uitval
een versterking van de eigen weerbaarheid is waar het bij dit
thema over gaat. Dat geeft mensen een kans om een actieve
bijdrage te leveren aan de samenleving en komt het welbe-
vinden en de gezondheid van mensen ten goede.


Integraal maatwerk
                                                                                                   Richting 2
Vertrekpunt bij de ondersteuning vanuit de maatschappelijke
                                                                                                   BEVORDEREN PARTICIPATIE
opvang is dat de ondersteuning passend is bij de meervou-                                          Uitval is aan de orde
dige problemen en participatieachterstanden van mensen in
multiprobleemsituaties. De behoeften en gewenste kwaliteit
van leven van deze mensen gelden als vertrekpunt.


Kwaliteit met resultaat
                                                                                                   Richting 3
De ondersteuning is van goede kwaliteit en werkt toe naar                                          BORGEN UITSTROOM
concrete resultaten. Dit blijkt uit het gebruik van bewezen                                        Terugkerend risico op uitval
effectieve interventies, bekwame professionals en tevre-
denheid van kwetsbare mensen die een beroep doen op de
maatschappelijke ondersteuning.


5
    Wolf, J. (2015). Niemand tussen wal en schip. Referentiekader
    maatschappelijke zorg voor mensen in multiprobleemsituaties.
    Nijmegen: Academische werkplaats OGGZ.




                                                                    KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                  13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                                                                                                                      BETERE KWALITEIT
                                                                                                                                         VAN LEVEN
                                                                                                               HERSTEL
                                                                                                            ONDERSTEUNING




                                                                                                                             EIGEN KRACHT                 INTEGRAAL
                                                                                                                                                          MAATWERK
                                                                                            PREVENTIE                       EN REGIEVOERING
                                                                                           VAN SOCIALE
                                                                                            UITSLUITING
                     HERSTEL
                  ONDERSTEUNING
INTEGRAAL
MAATWERK                                                                                            STRAKS                              WONEN IN DE
                                                                                                                                      EIGEN OMGEVING

                         NU                                                                                       ZORG ZO LICHT
                                                                                                                  ALS MOGELIJK
  BETERE KWALITEIT                                                                                                 EN ZO ZWAAR                  KWALITEIT
                                                                                                                                              MET RESULTAAT
     VAN LEVEN                                                                                                      ALS NODIG
                          KWALITEIT
                        MET RESULTAAT




                             RICHTING 1: INSTROOM                                             RICHTING 3: UITSTROOM
                             We gaan nog meer dan voorheen inzetten op                        We streven naar een duurzame uitstroom van
                             preventie. We versterken de aanpak gericht                       mensen uit de maatschappelijke opvang. We
                             op het voorkomen van instroom (en dus dak-                       zetten daarom in op het borgen hiervan, zodat
            en thuisloosheid) door op tijd te signaleren en vooral ook         terugval voorkomen wordt.
            interveniëren.
                                                                               Het resultaat van onze nieuwe koers is een afname van het
                             RICHTING 2: PARTICIPATIE                          aantal mensen dat een beroep doet op de crisisopvang. Met
                             Mensen krijgen ondersteuning op de voor           als neveneffect een toename van het aantal mensen dat we,
                             hen meest passende plek. De begeleiding van-      vanuit de maatschappelijke opvang en begeleiding, voortijdig
                             uit de maatschappelijke opvang sluit aan bij      kunnen ondersteunen.
            de behoeften en mogelijkheden van iemand en is gericht op
            participatie. Het liefst in, of in verbinding met, de buurt. Ook   Het verschil tussen de huidige manier van werken en de ma-
            willen we meer differentiatie in het huidige aanbod realiseren,    nier van werken na vaststelling van de koersnota, hebben we
            waardoor we de (ondersteuning vanuit de) maatschappelijke          met de illustratie inzichtelijk proberen te maken.
            opvang vanuit maatwerk kunnen vormgeven.




                                                                               KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                             14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>5
PREVENTIE
INSTROOM

RICHTING 1




        KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>RICHTING ÉÉN IS EROP GERICHT TE VOORKOMEN DAT MENSEN INSTROMEN IN DE MAATSCHAPPELIJKE
OPVANG. DOOR HET TIJDIG OPSPOREN VAN MENSEN MET EEN RISICO OP UITVAL, EN BEGELEIDING OP
MAAT TE BIEDEN, KAN DAK -EN THUISLOOSHEID VOORKOMEN WORDEN. OM DIT TE BEREIKEN GAAN
WE AAN DE SLAG MET DE VOLGENDE ACTIES:



1. UITBREIDEN VAN DE AANPAK 'PREVENTIE                                 van maken. We organiseren een bijeenkomst met ge-
   UITHUISPLAATSING'                                                   meenten en woningcorporaties om deze werkwijze
  Bij huurachterstand en (dreigende) uithuisplaatsing bie-             uit te rollen en maken afspraken over samenwerking,
  den we ondersteuning om zodoende het risico op uit-                  resultaten en financiën. Eventueel is het ook moge-
  val af te wenden. Hiermee hebben we in onze regio al                 lijk om hier hypotheekverstrekkers/banken bij te be-
  succesvolle ervaringen opgedaan, in samenwerking met                 trekken. Zij signaleren ook in vroegtijdig stadium als
  één van de woningcorporaties. Wanneer er een vonnis                  er grote financiële problemen dreigen te ontstaan bij
  voor een uithuisplaatsing is, wordt er door een professi-            burgers.
  onal van de maatschappelijke opvang in de eigen woning
  begeleiding geboden voor de duur van maximaal één             2. INTENSIVEREN SAMENWERKING SOCIALE TEAMS
  jaar. Met als resultaat dat iemand in zijn woning kan blij-      De maatschappelijke opvang biedt consultatie en advies
  ven wonen en ondersteuning krijgt bij zijn problematiek.         aan professionals van andere zorginstanties, met als doel
  Ten aanzien van deze manier van werken:                          uitval van mensen uit de samenleving te voorkomen.
  i.   Gaan we de methode verder verfijnen door al vóór            Komende periode gaan we de samenwerking tussen de
       het vonnis door de woningcorporatie betrokken te            maatschappelijke opvang en de sociale teams van Ons
       worden. Op die manier kunnen we niet alleen uithuis-        Welzijn versterken. We doen dit aan de hand van een vier-
       plaatsing voorkomen, maar mogelijk ook de mate van          tal speerpunten:
       complexiteit van de problemen verminderen.                  -   Samen werken aan van preventie van instroom
  ii. Willen we deze manier van werken uitbreiden door             -   Warme overdracht door bij uitstroom uit de maat-
       de hele regio. De maatschappelijke opvang heeft                 schappelijk opvang tijdelijk samen de ondersteuning
       naast expertise ten aanzien van dak- en thuisloosheid,          vorm te geven.
       ook expertise ten aanzien van preventie hiervan. We         -   Slimme verbinding realiseren tussen activiteit van
       gaan hier alle woningcorporaties in de regio bewust             beide organisaties (bijvoorbeeld tussen het Talent-




                                                                KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                   16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>      centrum van Ons Welzijn en het centrum voor dagbe-        6. TIME-OUT PLEKKEN OM VERDERE ESCALATIE
      steding en leer-werktrajecten, Pitstop, van de maat-         TE VOORKOMEN
      schappelijke opvang).                                        In de werksessies werd door professionals en cliënten
  -   Samenwerken in de begeleiding aan mensen met kin-            aangegeven dat er in de hele regio behoefte is aan een
      deren, door het benutten van de expertise die binnen         aantal time-out plekken. Dit zijn plekken waar iemand
      de maatschappelijke opvang bestaat met betrekking            voor korte tijd tot rust kan komen wanneer die persoon
      tot de methodiek Veerkracht.                                 uit zijn eigen gezinssituatie moet vertrekken om verdere
  Binnen de gemeenten in het Land van Cuijk verkennen we           escalatie te voorkomen. Deze time-out plekken zijn op
  of we deze manier van werken met welzijnsorganisatie             verschillende wijze vorm te geven.
  Sociom kunnen ontwikkelen.
                                                                   We gaan, in samenwerking met onder andere Samen-
3. PILOT BRIEFADRES VERBREDEN                                      KrachtOss, Ons Welzijn en Sociom een pilot starten door
  Veel mensen die dak- en thuisloos zijn hebben geen               in iedere subregio een kleinschalige time-out voorziening
  adres. Het hebben van een briefadres is een voorwaarde           te realiseren.
  voor het aanvragen en/of behouden van een uitkering,
  een zorgverzekering en is ook een voorwaarde voor het         7. ACTIVITEITEN ‘VOOR DE VOORDEUR’
  inschrijven bij een woningcorporatie. In Oss hebben we           We gaan diverse ‘slimme’ activiteiten organiseren om
  afgelopen jaar een pilot briefadres opgestart. De resul-         de doorlooptijd binnen de crisisopvang te verkorten en
  taten van deze pilot worden met de regiogemeenten ge-            instroom te voorkomen. We doen dat samen met onze
  deeld. We gaan onderzoeken of uitbreiden van de pilot            partners zoals bemoeizorg, sociale teams en Basisteams
  naar alle gemeenten in de regio mogelijk is.                     Jeugd en Gezin en FACT-teams van de GGZ. Een voorbeeld
                                                                   van een dergelijke activiteit is het direct starten met de
4. VOORLICHTING OP SCHOLEN                                         ondersteuning (agogisch en financieel) wanneer iemand
  We willen het risico op dak- en thuisloosheid verminderen        is aangemeld, desnoods op het bankje in het park.
  door in te zetten op vergroten van competenties van men-
  sen door aan te leren hoe te leven. We gaan verkennen of
  we in samenwerking met het voortgezet onderwijs en de
  ROC’s in de regio een leergang kunnen ontwikkelen.


5. ANTI-STIGMA CAMPAGNE
  Rondom mensen die dak- en thuisloos zijn heerst nog
  altijd een stigma. Ook bij professionals, zo ervaren cliën-
  ten dat. We ontwikkelen een anti-stigma campagne voor
  professionals door onder andere meeloopdagen te orga-
  niseren hen de mogelijkheid te bieden een nacht door te
  brengen op de crisisopvang.




                                                                KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>6
BEVORDEREN
PARTICIPATIE

RICHTING 2




         KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>RICHTING 2 IS EROP GERICHT DE BEGELEIDING EN OPVANG ZO LICHT ALS MOGELIJK, DOCH ZO ZWAAR
ALS NODIG AAN TE BIEDEN. HET GAAT OM MAATWERK. IEDEREEN HEEFT EEN EIGEN HERSTELTRAJECT,
DAT GERICHT IS OP DE MOGELIJKHEDEN EN KRACHTEN VAN DIE PERSOON. OM DIT TE BEREIKEN GAAN
WE AAN DE SLAG MET DE VOLGENDE ACTIES:



1. ORGANISEREN VAN HERSTELCENTRUM ‘DE PITSTOP’                   huiselijk geweld ten grondslag aan de melding. Doordat
  Begin 2017 is een aftrap gemaakt voor het organise-            de vrouwenopvang, die voor onze regio wordt vormge-
  ren van een centrum voor herstel, dagbesteding en              geven door centrumgemeente ’s-Hertogenbosch, nage-
  leer-werktrajecten, de Pitstop. De Pitstop is er voor ie-      noeg altijd vol is, wenden deze vrouwen zich tot onze
  dereen (cliënten, oud-cliënten, wijkbewoners, mensen           maatschappelijke opvang. Afgelopen jaren hebben we in
  met een grote afstand tot de arbeidsmarkt, etc.) en is         Uden en Heesch twee moeder-kind huizen gerealiseerd.
  gesitueerd in Oss. In de Pitstop worden een veelheid aan       Daar worden moeders met kinderen opvangen en bege-
  activiteiten georganiseerd die de participatie bevorde-        leid naar zelfstandigheid en participatie. De vraag naar
  ren. Dit in een glijdende schaal van inloop, ontmoeting        moeder-kind plekken is groot, met name in Oss. We gaan
  en ontspanning tot het behalen van een certificaat in          daarom zes extra plekken voor moeders met kinderen in
  een leer-werktraject. In 2017 en 2018 wordt deze voor-         Oss realiseren. Financiële afspraken hierover zijn mee-
  ziening ontworpen en georganiseerd. Dit wordt gefinan-         genomen in de opdrachtbeschrijving maatschappelijke
  cierd uit reserves van de maatschappelijke opvang en           opvang 2017.
  giften. De Pitstop wordt georganiseerd onder de vlag
  van de maatschappelijke opvang, maar in samenwerking        3. NACHTOPVANG IN EIGEN BEHEER
  met vele betrokken partners vormgegeven. Denk hierbij          Op verschillende plekken in Nederland is de maatschap-
  aan: gemeente, ROC, IBN, Kringloop, Ons Welzijn, parti-        pelijke opvang gestart met een nachtopvang in eigen be-
  culiere bedrijven die maatschappelijk actief zijn.             heer. Dat betekent dat (oud)cliënten zelf verantwoorde-
                                                                 lijk zijn voor het dagelijkse leven in de opvang. Ze zorgen
2. MEER OPVANG VOOR MOEDERS MET KINDEREN                         zelf voor het huishouden, het samenleven en plaatsing
  Steeds meer vrouwen met kinderen melden zich bij de            van nieuwe cliënten. Daarnaast ontvangen ze indivi-
  maatschappelijke opvang voor ondersteuning. Veelal ligt        duele begeleiding vanuit de maatschappelijke opvang.




                                                              KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                    19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>  In onze regio willen we een dergelijke, laagdrempelige,         In Oss willen we specifiek voor jeugdigen tussen de 18
  nachtopvang komende jaren realiseren. We doen dat               en 23 jaar wonen met ondersteuning opstarten. Door
  binnen het bestaande financiële kader en gaan na of we          vroegtijdig te beginnen met het leren van zelfstandig wo-
  diverse innovatiefondsen daarvoor kunnen benutten.              nen kunnen jongeren beter voorbereid zelfstandig gaan
                                                                  participeren in onze samenleving. We zijn voornemens
4. WE ORGANISEREN OPVANG VOOR IEDEREEN                            om wonen met ondersteuning samen met Humanitas
  We vinden het belangrijk dat iedereen die dak- en thuis-        vorm te geven.
  loos is, gebruik kan maken van de dienstverlening van
  de maatschappelijke opvang. Momenteel zijn er enkele         6. ERVARINGSDESKUNDIGHEID INZETTEN
  contra-indicaties waardoor dit niet voor iedereen geldt.        Diverse landelijke onderzoeken tonen aan dat de inzet
  Daarom willen we de nachtopvang uitbreiden, onder               van ervaringsdeskundigen grote meerwaarde heeft. Zo
  andere voor mensen met een verslaving en/of ernstige            spreekt een ervaringsdeskundige de taal van de cliënt,
  gedragsproblematiek. We werken samen met GGZ Oost               wordt het contact door cliënten vaak als laagdrempelig
  Brabant, SamenKracht Oss en Novadic Kentron een busi-           en gelijkwaardig ervaren en ook is de ervaringsdeskundi-
  nesscase uit om hier vorm en inhoud aan te geven. We            ge van meerwaarde doordat deze een voorbeeldfunctie
  schatten in dat er behoefte is aan een uitbreiding van          heeft. Komende jaren gaan we de inzet van ervaringsdes-
  ongeveer zes plekken.                                           kundigen binnen de maatschappelijke opvang uitbreiden
                                                                  en verspreiden door alle lagen van de organisatie.
5. WONEN MET ONDERSTEUNING IN DE SUB-
   REGIO’S EN VOOR JEUGDIGEN                                   7. EÉN CLIËNT, ÉÉN BEGELEIDER
  Naast de behoefte aan time-out plekken (koers 1: pre-           Binnen de maatschappelijke opvang gaan we het prin-
  ventie) is er in de subregio’s ook behoefte aan wonen           cipe dat iedere cliënt één trajectbegeleider heeft door-
  met ondersteuning. Hiermee komen we tegemoet aan                voeren. Dat betekent dat de cliënt vanaf het moment
  het uitgangspunt om de opvang en begeleiding zo dicht           van instroom tot het eind van de begeleiding met één en
  mogelijk bij huis te organiseren. Door de cliënt in de ei-      dezelfde begeleider te maken heeft. De trajectbegelei-
  gen regio te houden, kan participatie in stand gehouden         der draagt bij aan participatie doordat deze de cliënt be-
  worden of na uitstroom weer versneld opgepakt wor-              geleidt bij een goede re-integratie en participatie in de
  den. Ook is het sociale netwerk dichterbij.                     wijk. Alle (begeleidings)activiteiten zijn hierop gericht.




                                                               KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                   20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>7
BORGEN
UITSTROOM

RICHTING 3




         KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>WE STREVEN NAAR EEN DUURZAME UITSTROOM VAN MENSEN UIT DE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG.
WE ZETTEN DAAROM IN OP HET BORGEN HIERVAN, ZODAT TERUGVAL VOORKOMEN WORDT. INCLUSIE
IN WIJKEN EN BUURTEN SPEELT HIERIN EEN CRUCIALE ROL. OM DIT TE BEREIKEN GAAN WE AAN DE
SLAG MET DE VOLGENDE ACTIES:



1. TERUGVALPREVENTIEPLAN                                     3. NAZORGTRAJECTEN INTENSIVEREN
  Voor iedere cliënt die uitstroomt ontwikkelen we, samen       Om terugval te voorkomen gaan we oud cliënten (men-
  met het sociaal netwerk, een terugvalpreventieplan. We        sen die zijn uitgestroomd) actief benaderen. We doen
  doen dit in samenwerking met het sociale team.                dit na zes maanden en na één jaar, om vinger aan de pols
                                                                te houden en na te gaan of er nog ondersteuningsvragen
2. ERVARINGSDESKUNDIG MAATJE                                    voor de maatschappelijke opvang bestaan.
  Onderdeel van de doorontwikkeling van ervaringsdes-
  kundigheid binnen de maatschappelijke opvang, betreft
  de inzet van ervaringsdeskundigen bij uitstroom. Doel
  van deze inzet is het begeleiden van de cliënt bij zelf-
  standig wonen en onderdeel worden van de buurt waar-
  in iemand woont.




                                                             KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>8
UITVOERINGSPLAN




        KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Afgelopen jaren heeft onze maatschappelijke opvang stevig            maatschappelijke opvang de komende vijf jaar gaat onderne-
ingezet op vijf van de acht bakens van maatschappelijke on-          men om dit te bereiken. We kunnen niet alles tegelijk. Wat we
dersteuning (zie bijlage 2). Met de nieuwe koers 2017- 2022          doen, willen we goed en zorgvuldig doen. Daarom maken we
bereiken we dat de andere drie bakens geïntegreerd worden            onderscheid in;
in de huidige werkwijze. Daarmee is de cirkel rond voor wat
betreft kwalitatief goed werkende maatschappelijke opvang            Termijn 1; korte termijn activiteiten
en begeleiding. Dit uitvoeringplan bevat de acties die de            Termijn 2; langere termijn activiteiten


Tabel 8.1 Overzicht acties nieuwe koers maatschappelijke opvang 2017 – 2022

 Acties richting 1: Preventie instroom                               In samenwerking met:                            Termijn:

 Uitbreiden aanpak ‘preventie van uithuisplaating’                   Gemeente, woningcorporaties, banken, hypo-      1
                                                                     theekverstrekkers.

 Intensiveren samenwerking sociale teams                             Sociale teams, BJG’s, talentcentrum, SKO,       1
                                                                     WMO consulenten.

 Pilot briefadres verbreden                                          Gemeente, SKO, bemoeizorg.                      1

 Voorlichting op scholen                                             ROC                                             2

 Anti-stigma campagne                                                Zorgaanbieders, gemeente, huisartsen, zorg-     1
                                                                     kantoor.

 Time-out plekken om verdere escalatie te voorkomen                  Gemeente Uden en LvC, SKO, Sociale teams,       1
                                                                     GGZ.

 Activiteiten ‘voor de voordeur’                                     Sociale teams, BJG’s bemoeizorg, GGZ, SKO       1

 Eenduidige samenwerking met sociale teams in de regio               Sociom                                          1



 Acties richting 2: Bevorderen participatie

 Organiseren van herstelcentrum ‘de Pitstop’                         Werk en inkomen, IBN, Kringloop, Proeftuin      2
                                                                     Ruwaard, LONT Oss, ROC, particuliere bedrij-
                                                                     ven.

 Meer opvang voor moeders met kinderen                               Gemeente Oss                                    1

 Nachtopvang in eigen beheer                                         Cliënten, ervaringsdeskundigen, innovatie-      2
                                                                     fondsen.

 We organiseren opvang voor iedereen                                 Novadic-Kentron, GGZ, SKO.                      2

 Wonen met ondersteuning in subregio’s en voor jeugdigen             Gemeente Uden en LvC, woningcorporaties,        1
                                                                     ketenpartners, sociale teams, Humanitas

 Ervaringsdeskundigheid inzetten                                     Markieza, Door&Voor.                            2

 Eén cliënt, één begeleider                                          Intern Verdihuis                                2



 Acties richting 3: Borgen uitstroom.

 Nazorgtrajecten intensiveren                                        Intern Verdihuis.                               1

 Terugvalpreventieplan                                               Sociaal netwerk, sociale teams, BJG’s.          2

 Ervaringsdeskundig maatje                                           Markieza, Door&Voor.                            2




                                                                     KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                   24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>9
EFFECTEN




           KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>FINANCIËLE EFFECTEN
In 2017 ontvangt centrumgemeente Oss de financiën voor             Ten aanzien van de activiteit ’opvang voor iedereen’ wordt
maatschappelijke opvang vanuit de decentralisatie uitkering        in samenwerking met Novadic Kentron en GGZ Oost Brabant
maatschappelijke opvang (verdeelmodel 2017 en verder:              een businesscase uitgewerkt. Streven is de opvang binnen het
€ 4.154.248,-). Naast de maatschappelijke opvang wordt ook         bestaande financiële kader uit te breiden, door te schuiven
bemoeizorg, preventieve verslavingszorg, ervaringsdeskun-          met activiteiten. Mocht dit op termijn niet wenselijk of haal-
digheid en preventie GGZ uit deze uitkering -voor de regio         baar blijken, dan zullen de financiële effecten in beeld worden
BNO- bekostigd.                                                    gebracht en aan de gemeenten worden voorgelegd.


Eind 2016 hebben het Rijk en de gemeenten in een bestuur-          MAATSCHAPPELIJKE EFFECTEN
lijk overleg besloten tot verdere door-decentralisatie van de      Het is onze verwachting dat de nieuwe koers van de maat-
middelen voor maatschappelijke opvang per 01-01-2020.              schappelijke opvang over enkele jaren tot resultaat heeft dat:
Ook de middelen voor beschermd wonen worden dan door               •   De traditionele crisisopvang afgebouwd kan worden in
gedecentraliseerd naar alle gemeenten in Nederland. Naar               aantal plekken. De afname zal kostenbesparend zijn,
verwachting wordt er in de meicirculaire van 2018 helderheid           aangezien de alternatieven goedkoper zijn. Wel zullen
gegeven over de hoogte van de uitkering. De gemeenten in               er varianten van time-out plaatsen noodzakelijk blijven
de regio BNO zullen keuzes moeten maken over de manier                 voor acute crisis en nazorg verwardheid.
van samenwerken en inkopen van de ondersteuning vanuit de          •   Steeds meer mensen in de eigen omgeving geholpen
maatschappelijke opvang. Hiertoe wordt een plan opgesteld              worden, doordat de focus van de ondersteuning verder
dat begin 2018 aan de portefeuillehouders wordt voorgelegd.            verschuift van intramuraal naar ambulante begeleiding.
Er zal dan ook gekeken moeten worden of, en zo ja welke,               Momenteel is de verhouding intramuraal- ambulant res-
onderdelen van de maatschappelijke dienstverlening lokaal              pectievelijk 40-60%. In 2022 streven we naar een ver-
worden ingekocht.                                                      houding van respectievelijk 30-70%.
                                                                   •   Mensen eerder participeren in de maatschappij. Met
Het is onze verwachting dat de nieuwe koers van de maat-               name herstelcentrum de ‘Pitstop’ zal hieraan een be-
schappelijke opvang, die inzet op preventie en participatie,           langrijke impuls geven. Voor de mensen die perspectief
over enkele jaren tot gevolg heeft dat de traditionele crisisop-       hebben op arbeid, is het de verwachting dat zij minder
vang afgebouwd kan worden in aantal plekken. Dat betekent              lang uitkeringsafhankelijk zijn.
op termijn een besparing van € 40.000,- per crisisopvangplek
per jaar. We monitoren deze beweging goed, zodat eventueel         We monitoren deze beweging goed, zodat eventueel vrijgeko-
vrijgekomen middelen ingezet kunnen worden ten behoeve             men middelen ingezet kunnen worden ten behoeve van ande-
van andere activiteiten behorende bij de nieuwe koers.             re activiteiten behorende bij de nieuwe koers.


Het merendeel van de in de koersnota beschreven activiteiten
wordt uitgevoerd vanuit het huidige financiële kader, met be-
hulp van giften of door in te schrijven op stimuleringsfondsen.
Voor de wonen met ondersteuningsvormen in de subregio’s
en voor jeugdigen in Oss wordt meegedaan met de opdracht-
verstrekking ‘wonen met ondersteuning’ van centrumge-
meente Oss.




                                                                   KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022                     26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>BIJLAGEN




           KOERSNOTA MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 2017 - 2022   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>• BIJLAGE 1 DEELNEMERS
		 WERKSESSIES
     Naam                      Organisatie

1    Ton Sarken                Cliëntenraad Verdihuis

2    Anton Mulders             Cliëntenraad Verdihuis

3    Moniek                    Cliëntenraad Verdihuis

4    Louis Neijts              Cliëntenraad Verdihuis

5    Jenny hoeks               Cliëntenraad Verdihuis

6    Angelique Janssen         Cliëntenraad-ondersteuner Verdihuis

7    Jaap Smit                 Oosterpoort

8    Mandy Kersten             Oosterpoort

9    Tonnie van den Boogaard   Area – woningcorporatie

10   Jose Moonen-Gerrits       Area – woningcorporatie

11   Wilma Verheijde           Brabant Wonen – woningcorporatie

12   Bauke Lagarde             Brabant Wonen – woningcorporatie

13   Arnoud van Gaal           Bemoeizorg

14   Jozef van der Maas        GGD Hart van Brabant

15   Marion Maassen            IBN

16   Hans van Uden             GGZ Oost Brabant

17   Jan van Wagenberg         GGZ Oost Brabant

18   Ronald van Sleeuwen       KBM-Oss

19   Anita van Orsouw          KBM - Oss

20   Herman Koop               Ons Welzijn

21   Rianne Hermanns           Ons welzijn

22   Ralf Moonen               Ons Welzijn

23   Mary van Egmond           Ons Welzijn

24                             Stichting Door en Voor

25   Hetty van Antwerpen       Adviesraad Sociaal Domein

26   Frits Sanders             Adviesraad Sociaal Domein

27   Elisabeth Romanillos      Adviesraad Sociaal Domein

28   De heer P. Donkers        Adviesraad Sociaal Domein

29   Jan Schuijt               Verdihuis

30   Gerrit van Oorschot       Verdihuis

31   Wilke Keulers             Verdihuis

32   Annemieke van Mourik      Verdihuis




                                                                     BIJLAGEN   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>33   Natasja Steeman       Verdihuis

34   Vera Mols             Verdihuis

35   Lotte Romme           Verdihuis

36   Sanne Peters          Verdihuis

37   Han Kremers           Verdihuis

38   Kristel Schouten      Gemeente Boxmeer

39   Karin Hilverts        Gemeente Landerd

40   Marjolein Lasker      Gemeenten Cuijk, Grave, Mill en Sint Hubert

41   Lida Wiellersen       Gemeente Landerd

42   Maartje Rijkers       Gemeente Landerd

43   Miriam Kettani        Gemeente Oss (Wmo & Jeugd)

44   Carmen Willems        Gemeente Oss

45   Frank van Lent        Gemeente Oss (wijkcoördinator)

46   Tonny de Louw         Gemeente Oss (wijkcoördinator)

47   Sille Dohmen          Gemeente Oss (schuldhulpverlening)

48   Raimond van der Zee   Gemeente Oss

49   Kelly Andres          Gemeente Oss

50   Wim Slebus            Gemeente Oss (wijkcoördinator)

51   Romano van de Rakt    Gemeente Oss (planologie)

52   Sander van de Berk    Gemeente Oss (jeugd)

53   Marcel Verhoef        Gemeente Oss (onderwijs)




                                                                         BIJLAGEN   29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>• BIJLAGE 2 BAKENS VAN
		 MAATSCHAPPELIJKE ZORG
1 PREVENTIE VAN SOCIALE UITSLUITING                                bleemsituaties doorgaans weinig controle over hun bestaan
De groep mensen die zichzelf in de samenleving onvoldoende         hebben, van de ene crisis in de andere raken en ook niet altijd
kunnen handhaven moet zo klein mogelijk blijven. Afwezige          kunnen of willen rekenen op sociale steun. Om toestanden
of tekortschietende vroegsignalering kan leiden tot niet her-      van verkommering en verwaarlozing, teloorgang, onveiligheid
kenning van problemen en (ten onrechte) niet interventie met       en/of overlast te voorkomen, kan het soms nodig zijn om de
als risico een sterkere sociale uitsluiting en te laat ingezette   eigen verantwoordelijkheid van mensen (tijdelijk of voor lan-
zorg met vaak hogere kosten (Cebeon, 2011). ‘Er op af’ is het      gere duur) in te perken of over te nemen en het gedrag te
credo (Van der Lans, 2010). Een pro-actieve, outreachende          begrenzen. Het opleggen van drang en dwang werkt (op de
aanpak in de eigen leefomgeving van mensen moet erger              lange termijn) echter averechts en kan leiden tot zorgmijding.
en escalatie voorkomen. Zo’n aanpak versterkt, wat je zou          Het (her)nemen van de eigen regie in het leven is wezenlijk
kunnen noemen, de filterwerking tussen de diverse niveaus          voor mensen, ook voor kwetsbare mensen. Net als bij ieder
van de zorg en kan voorkomen dat mensen (opnieuw) gebruik          ander, komt zelfbepaling ten goede aan hun welbevinden en
gaan maken van gespecialiseerde, duurdere zorg. Het zo klein       gezondheid. Hoe meer het eigen gedrag als zelfbepaald wordt
mogelijk houden van de multiproblem-groep vraagt een hel-          ervaren des te groter de intrinsieke motivatie en des te meer
dere doel- en taakstelling op alle niveaus; wanneer volstaat       mensen volharden in het bereiken van hun doelen. Bij men-
basiszorg en wanneer is maatwerkaanbod en eventueel (ook)          sen in multiprobleemsituaties is het, ondanks het vaak op-
gespecialiseerde zorg nodig. Essentieel is tevens een verwijs-     vallende gebrek aan motivatie, juist van belang om gevolg te
model met heldere criteria voor het op- en afschalen, dat in       geven aan hun zelfbepaling. Dit impliceert zelfstandig keuzes
de dagelijkse praktijk daadwerkelijk wordt gebruikt.               kunnen maken, maximale ruimte voor zelfgekozen doelen en
                                                                   activiteiten, en goed geïnformeerd hiermee aan de slag gaan.
2 HERSTELONDERSTEUNING                                             Van professionals vraagt dit een andere aanpak en veel tijd en
De maatschappelijke zorg gaat er vanuit dat mensen in achter-      geduld. Een beperkte zelfregulering wordt niet in mindering
standssituaties het vermogen hebben te herstellen, hun leven       gebracht op de zelfbepaling.
weer in eigen hand te nemen en het te ontwikkelen in de rich-
ting van een door hen zelf gewenste kwaliteit (Wolf, 2012).        4 BETERE DAGELIJKSE KWALITEIT VAN LEVEN
Vanuit een zekere relativering van de professionele bijdrage       De maatschappelijke zorg helpt mensen in multiprobleemsi-
aan dit eigen herstelproces van mensen biedt de maatschap-         tuaties bij het versterken van hun zelfregulatie, als het moet
pelijke zorg actieve herstelondersteuning. Participatieachter-     door te helpen voorzien in compensaties, waaronder hulp-
standen worden verminderd met een focus op volwaardig              middelen en steunstructuren. Inzet is om hiermee de balans
burgerschap met alle rechten en plichten die daarbij horen.        tussen draaglast en draagkracht zodanig te verbeteren dat
Meedoen en erbij horen vereisen wederkerigheid in de keu-          de betrokkenen zich weer kunnen handhaven en naastbe-
zen en te ondernemen activiteiten, het actief tegengaan van        trokkenen zich daarbij goed blijven voelen en niet overbelast
(zelf)stigma en ook het (durven) loslaten van de voordelen die     raken. De maatschappelijke zorg reikt verder dan uitsluitend
verbonden zijn aan ziekte en handicaps. De ondersteuning is        een grotere redzaamheid door bijvoorbeeld het aanleren van
in principe langdurig en wisselt in aard en intensiteit, al naar   vaardigheden voor alledaagse levensverrichtingen. De focus
gelang de ups and downs in het herstelproces en de beschik-        ligt op een verbeterde dagelijkse levenskwaliteit, participatie
bare bronnen.                                                      en een versterking van de eigen weerbaarheid. Die bredere
                                                                   focus geeft mensen weer een kans om zelf een actieve bij-
3 EIGEN KRACHT EN REGIEVOERING, BINNEN                             drage te leveren aan de samenleving en van betekenis te zijn
GRENZEN                                                            voor anderen. Die wederkerigheid komt het welbevinden en
Hoewel in het beleid de focus ligt op de eigen kracht en de        de gezondheid van mensen ten goede.
eigen regievoering, is de realiteit datmensen in multipro-




                                                                                                                     BIJLAGEN        30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>5 WONEN IN NATUURLIJKE OMGEVING                                      multiprobleemsituaties en neemt hun behoeften en gewens-
Duurzame maatschappelijke zorg neemt wonen in een na-                te kwaliteit van leven als vertrekpunt (matched care). Een
tuurlijke omgeving als vertrekpunt.34 Dit sluit aan bij de wens      brede blik is nodig om zicht te krijgen op alle factoren die de
van kwetsbare mensen om bij voorkeur in een zelfstandige             zelfregulatie van mensen beperken, dus ook de relationele, in-
woonruimte in een wijk of buurt samen met andere mensen              stitutionele en structurele factoren in de context om daarmee
te leven (Van Straaten e.a., 2014). Zij vinden het prettig als zij   de problemen écht op te lossen (Wolf, 2012). Gemeenten zijn
in die natuurlijke omgeving hulp en steun krijgen van naast-         zelf ook alert op (een niet voorziene negatieve stapeling of
betrokkenen en ervaringsdeskundigen. Wonen & zorg zijn               mix van) beleidsmaatregelen die onbedoeld participatiever-
gescheiden voor zover die scheiding niet ten koste gaat van          lies bij burgers in de hand werken of bestendigen. Uitgangs-
de dagelijkse kwaliteit van leven van mensen. Uitgangspunt           punt is het principe: één huishouden, één plan en één coördi-
is, dat alleen bij een ernstig tekortschietende zelfregulering       nerende begeleider. De kwaliteit van de samenwerking tussen
of bij huiselijk geweld een opname in een voorziening aan de         netwerkpartners (inclusief de kwetsbare mensen zelf en hun
orde is. Bij vertrek moet passende (transitie)ondersteuning          naastbetrokkenen) bepaalt in hoge mate de kwaliteit van de
beschikbaar zijn om terugval te voorkomen en het verdere             ondersteuning en het bereikte resultaat (IGZ, 2010). Die sa-
herstel van mensen te bevorderen. Wonen in een natuurlij-            menwerking gaat beter bij een gedeelde visie, een krachtige
ke omgeving vraagt van medeburgers en werkers in maat-               regie, een gemeenschappelijke taal en een op dezelfde prin-
schappelijke instituties de nodige tolerantie en acceptatie          cipes gebaseerde, goed gefundeerde maatschappelijke zorg.
van bijzondere mensen. Die zijn helaas niet vanzelfsprekend.
Antistigma activiteiten zijn nodig om de responsiviteit in het       8 KWALITEIT, MET RESULTAAT
sociale domein en de toegang tot natuurlijke bronnen voor            De maatschappelijke zorg is van goede kwaliteit en werkt met
kwetsbare mensen te vergroten.                                       en voor mensen in multiprobleemsituaties toe naar concrete
                                                                     resultaten. Uit een gedegen monitoring en evaluatie moet het
6 ZORG ZO LICHT MOGELIJK EN ZO ZWAAR ALS                             volgende blijken:
NODIG                                                                •   In de uitvoering maken professionals gebruik van goed
De focus van de maatschappelijke ondersteuning van kwets-                onderbouwde en bij voorkeur ook bewezen effectieve so-
bare mensen ligt in de gemeenschap. Vanuit de sociale basis-             ciale interventies. Deze interventies zijn gebaseerd op een
infrastructuur in de wijken, en in combinaties van zelfzorg, in-         theoretisch, conceptueel model dat verklaringen biedt
formele zorg en professionele arrangementen, moet worden                 voor sociale uitsluiting & participatie, zelfregulatie en her-
voorzien in preventie en herstel. Herstelondersteuning van               stel. De interventies moeten zo getrouw mogelijk worden
mensen met ernstige psychische aandoeningen, een chroni-                 uitgevoerd (modelgetrouwheid) om de kans op meetbare
sche ziekte, een verstandelijke beperking en/of ernstige ver-            effecten te verhogen.
slavingsproblematiek, is verankerd in het sociale domein en          •   De professionals zijn bekwaam in het werken met kwets-
wordt zo min mogelijk aangeboden via specifieke en gespe-                bare mensen en het opbouwen van een productieve wer-
cialiseerde zorg voor deelpopulaties, zoals vanuit de gehandi-           krelatie, zijn betrouwbaar en respectvol, hebben hande-
captenzorg, de GGZ en de gezondheidszorg. Tijdige doorver-               lingsruimte en plezier in hun werk.
wijzing is noodzakelijk om erger en uitval te voorkomen. De          •   De maatschappelijke zorg leidt tot preventie van socia-
maatschappelijke zorg moet op de diverse schaalniveaus voor              le uitsluiting en daarnaast tot een verbeterde dagelijkse
mensen in multiprobleemsituaties en hun naastbetrokkenen                 kwaliteit van leven van personen en gezinnen in multipro-
flexibel bereikbaar zijn en gemakkelijk toegankelijk met bij             bleemsituaties.
voorkeur één aanspreekpunt en back up voor als het minder            •   Kwetsbare mensen hebben positieve ervaringen met de
goed gaat. De zorg is beschikbaar ongeacht de achterliggende             ontvangen maatschappelijke zorg, en zijn positief over de
financieringsstructuren (KPMG/Plexus, 2013).                             werkrelatie met professionals.


7 INTEGRAAL MAATWERK
De maatschappelijke zorg is passend bij de meervoudige pro-
blematiek en de participatieachterstanden van mensen in




                                                                                                                         BIJLAGEN         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>• BIJLAGE 3 LOCATIES
		 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG




                        BIJLAGEN   32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>