<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>pwc

Controleverklaring van de onafhankelijke accountant

Aan: de raad van gemeente Bernheze

Verklaring over de jaarrekening 2017

Ons oordeel

Naar ons oordeel:

e geeft de in de jaarstukken opgenomen jaarrekening (pagina 109 t/m 152) van
gemeente Bernheze een getrouw beeld van de grootte en de samenstelling van zowel de activa en
passiva van de gemeente per 31 december 2017 en van de baten en lasten over 2017, in
overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV);

° zijn de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties over 2017 in
alle van materieel belang zijnde aspecten rechtmatig tot stand gekomen, in overeenstemming
met de begroting en met de in de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke
verordeningen, opgenomen bepalingen, zoals opgenomen in het normenkader.

Wat we hebben gecontroleerd

Wij hebben de jaarrekening 2017 van gemeente Bernheze, te Bernheze (‘de gemeente”) gecontroleerd.
De jaarrekening bestaat uit:

° de balans per 31 december 2017;

e het overzicht van baten en lasten over 2017;

e de toelichting met een overzicht van de gehanteerde grondslagen voor financiéle verslaggeving
en overige toelichtingen;

° de SiSa-bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen;

e de bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

Het stelsel voor financiéle verslaggeving dat is gebruikt voor het opmaken van de jaarrekening is
het BBV.

De basis voor ons oordeel

Wij hebben onze controle uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder ook de

Nederlandse controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado),
het controleprotocol en het normenkader dat is vastgesteld door de raad en de Regeling
controleprotocol Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector
(WNT) 2017 vallen. Onze verantwoordelijkheden op grond hiervan zijn beschreven in de sectie ‘Onze
verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening’.

Y2KZXZWKQDEE-1478205048-111

PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., Flight Forum 840, 5657 DV Eindhoven, Postbus 6365,
5600 HJ Eindhoven
T: 088 792 00 40, F: 088 792 94 13, www.pwe.nl

‘PwC’ is het merk waaronder PricewaterhouseCoopers Accountants N V. (KvK 34180285), PricewaterhouseCoopers Belastingadviseurs N V (KvK 34180284)
PricewaterhouseCoopers Advisory NV (KvK 34180287), PricewaterhouseCoopers Compliance Services B V. (KvK 51414406), PricewaterhouseCoopers Pensions,
Actuaria! & Insurance Services B V. (KvK 54226368), PricewaterhouseCoopers BV. (KvK 34180289) en andere vennootschappen handelen en diensten verlenen Op
deze diensten zijn algemene voorwaarden van toepassing, waarin onder meer aansprakelijkheidsvoorwaarden zijn opgenomen. Op leveringen aan deze
vennootschappen zijn algemene inkoopvoorwaarden van toepassing Op www pwc.nl treft u meer informatie over deze vennootschappen, waaronder deze algemene
(inkoop)voorwaarden die ook zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel te Amsterdam
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>_k

pwe

Wij vinden dat de door ons verkregen controle-informatie voldoende en geschikt is als basis voor ons
oordeel.

Onafhankelijkheid

Wij zijn onafhankelijk van gemeente Bernheze zoals vereist in de Verordening inzake de
onafhankelijkheid van accountants bij Assurance opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht
relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben wij voldaan aan de Verordening
gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

Materialiteit
De reikwijdte van onze controle wordt beinvloed door het toepassen van materialiteit. Het begrip

‘materieel belang’ wordt toegelicht in de sectie ‘Onze verantwoordelijkheid voor de controle van de
jaarrekening’.

De bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie voor de jaarrekening als geheel is bepaald op
€ 725.000 (2016: € 788.000), waarbij de bij onze controle toegepaste goedkeuringstolerantie voor
fouten 1% bedraagt en voor onzekerheden 3% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan reserves,
zoals voorgeschreven in artikel 2 lid 1 Bado.

Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening om
kwalitatieve redenen materieel zijn, zoals ook bedoeld in artikel 3 Bado.

Daarbij zijn voor de controle van de in de jaarrekening opgenomen WNT-informatie de toleranties
gehanteerd zoals vastgelegd in de Regeling controleprotocol WNT 2017.

Wij zijn met de raad overeengekomen dat wij aan de raad tijdens onze controle geconstateerde
afwijkingen boven de € 36.000 (2016: € 36.000) rapporteren alsmede kleinere afwijkingen die naar
onze mening om kwalitatieve, SiSa of WNT-redenen relevant zijn.

Verklaring over de in het jaarrapport opgenomen andere
informatie

Naast de jaarrekening en onze controleverklaring daarbij, omvatten de jaarstukken andere informatie,
die bestaat uit het jaarverslag, waaronder de programmarekening en de paragrafen.

Op grond van onderstaande werkzaamheden zijn wij van mening dat de andere informatie met de
jaarrekening verenigbaar is en geen materiële afwijkingen bevat.

Wij hebben de andere informatie gelezen en hebben op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen
vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins, overwogen of de andere informatie materiële
afwijkingen bevat.

Met onze werkzaamheden hebben wij voldaan aan de vereisten in de Nederlandse Standaard 720.
Deze werkzaamheden hebben niet dezelfde diepgang als onze controlewerkzaamheden bij de
jaarrekening.

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor het opstellen van de andere
informatie.

Gemeente Bernheze — Y2KZXZWKQDEE-1478205048-111

Pagina 2 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>4

pwc

Verantwoordelijkheden met betrekking tot de jaarrekening
en de accountantscontrole

Verantwoordelijkheden van het college van burgemeester en
wethouders en de raad

Het college van burgemeester en wethouders is verantwoordelijk voor:

° het opmaken en het getrouw weergeven van de jaarrekening in overeenstemming met het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten, alsmede voor het opstellen van
het jaarverslag in overeenstemming met het BBV, en voor

° de rechtmatige totstandkoming van de in de jaarrekening verantwoorde baten, lasten en
balansmutaties. Rechtmatige totstandkoming betekent in overeenstemming met de begroting en
met de relevante wet- en regelgeving, waaronder gemeentelijke verordeningen, en ten slotte

e een zodanige interne beheersing die het college van burgemeester en wethouders noodzakelijk
acht om het opmaken van de jaarrekening en de rechtmatige totstandkoming van baten, lasten
en balansmutaties mogelijk te maken zonder afwijkingen van materieel belang als gevolg van
fouten of fraude.

De raad is als kaderstellend en controlerend orgaan op grond van de Gemeentewet verantwoordelijk
voor het uitoefenen van toezicht op het proces van financiéle verslaggeving van de gemeente.

Onze verantwoordelijkheid voor de controle van de jaarrekening

Onze verantwoordelijkheid is het zodanig plannen en uitvoeren van een controleopdracht dat wij
daarmee voldoende en geschikte controle-informatie verkrijgen voor het door ons af te geven oordeel.
Ons controleoordeel beoogt een redelijke mate van zekerheid te geven dat de jaarrekening geen
afwijkingen van materieel belang bevat. Een redelijke mate van zekerheid is een hoge mate maar geen
absolute mate van zekerheid waardoor het mogelijk is dat wij tijdens onze controle niet alle
afwijkingen ontdekken. Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fraude of fouten en zijn materieel
indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen
zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.

De materialiteit beinvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de
evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel.

Een meer gedetailleerde beschrijving van onze verantwoordelijkheden is opgenomen in de bijlage bij
onze controleverklaring.

Eindhoven, 11 juni 2018
PricewaterhouseCoopers tants N.V.

rs. T.A.G. van Boxtel RA

Gemeente Bernheze — Y2KZXZWKQDEE-1478205048-111

Pagina 3 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>_k

PwC

Bijlage bij onze controleverklaring over de jaarrekening 2017
van gemeente Bernheze

In aanvulling op wat is vermeld in onze controleverklaring hebben wij in deze bijlage onze
verantwoordelijkheden voor de controle van de jaarrekening nader uiteengezet en toegelicht wat een
controle inhoudt.

De verantwoordelijkheden van de accountant voor de controle van de
jaarrekening

Wij hebben deze accountantscontrole professioneel kritisch uitgevoerd en hebben waar relevant
professionele oordeelsvorming toegepast in overeenstemming met de Nederlandse
controlestandaarden, het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (Bado), het
controleprotocol en het normenkader dat is vastgesteld door de raad, het controleprotocol WNT,
ethische voorschriften en de onafhankelijkheidseisen. Onze doelstelling is om een redelijke mate van
zekerheid te verkrijgen dat de jaarrekening vrij van materiële afwijkingen als gevolg van fouten of
fraude is. Onze controle bestond onder andere uit:

° Het identificeren en inschatten van de risico’s dat de jaarrekening afwijkingen van materieel
belang bevat als gevolg van fouten of fraude, het in reactie op deze risico’s bepalen en uitvoeren
van controlewerkzaamheden en het verkrijgen van controle-informatie die voldoende en
geschikt is als basis voor ons oordeel. Bij fraude is het risico dat een afwijking van materieel
belang niet ontdekt wordt groter dan bij fouten. Bij fraude kan sprake zijn van samenspanning,
valsheid in geschrifte, het opzettelijk nalaten transacties vast te leggen, het opzettelijk verkeerd
voorstellen van zaken of het doorbreken van de interne beheersing van de gemeente.

e Het verkrijgen van inzicht in de interne beheersing die relevant is voor de controle met als doel
controlewerkzaamheden te selecteren die passend zijn in de omstandigheden.

Deze werkzaamheden hebben niet als doel om een oordeel uit te spreken over de effectiviteit van
de interne beheersing van de entiteit.

e Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte grondslagen voor financiéle verslaggeving
en het evalueren van de redelijkheid van schattingen door het college van burgemeester en
wethouders en de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.

e Het evalueren van de geschiktheid van de gebruikte criteria voor de financiéle rechtmatigheid en
de toelichtingen die daarover in de jaarrekening staan.
° Het evalueren van de presentatie, structuur en inhoud van de jaarrekening en de daarin

opgenomen toelichtingen en het evalueren of de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de
onderliggende transacties en gebeurtenissen.

Wij communiceren met de raad onder andere over de geplande reikwijdte en timing van de controle en
over de significante bevindingen die uit onze controle naar voren zijn gekomen, waaronder eventuele
significante tekortkomingen in de interne beheersing.

Gemeente Bernheze — Y2KZXZWKODEE-1478205048-111

Pagina 4 van 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>