<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>      ArcheoPro Archeologisch rapport
                 Nr 18105

     Nistelrodenseweg 18-20, Heesch
           Gemeente Bernheze
 Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O);
Bureauonderzoek, oppervlaktekartering en
        karterend booronderzoek




     Concept versie 18-09-2018
   (Zonder opmerkingen zal deze versie na 3 maanden als definitief rapport worden opgeleverd)


                                          Richard Exaltus
                                           Joep Orbons


                                  September 2018




                                                      ArcheoPro
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.      ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 2



                         ArcheoPro Archeologisch rapport
                                    Nr 18105

             Nistelrodenseweg 18-20, Heesch
                   Gemeente Bernheze
         Inventariserend Veldonderzoek (IVO-O);
   Bureauonderzoek, oppervlaktekartering en karterend
                     booronderzoek




Colofon
Opdrachtgever                               B. Broeksteeg, Wijstraat 37, 5384 RA Heesch
Projectcode                                 18-047
Bestandsnaam                                ArcheoPro Rapport Nistelrodenseweg 18-20, Heesch 2018
                                            09 18
Versie                                      18-09-2018
Status                                      Concept
Archis melding (OM nummer)                  4630384100
Bevoegd gezag                               Gemeente Bernheze
Opslagplaats documentatie                   Provincie Noord-Brabant
ISSN                                        1569-7363
Auteur                                      Richard Exaltus, Joep Orbons
Projectleider                               Richard Exaltus
Projectmedewerkers                          Richard Exaltus, Joep Orbons
Onderaannemers                              Niet van toepassing
Autorisatie                                 Drs R.P. Exaltus; senior-archeoloog



Uitgegeven door ArcheoPro
© Copyright 2018 ArcheoPro, Eijsden

ArcheoPro
Sint Jozefstraat 45        Tel : 0(0 31) 43 3672586                 Kamer van Koophandel Limburg: 14117581
NL 6245 LL Eijsden         www.archeopro.nl                         e-mail: info@archeopro.nl
Nederland




Versie: 18-09-2018                                                                         www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                                                            ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 3




Inhoudsopgave

Inhoudsopgave .................................................................................................................................................................... 3

Samenvatting ....................................................................................................................................................................... 4

1. Inleiding ............................................................................................................................................................................ 5
1.1 Algemeen........................................................................................................................................................................ 5
1.2 Locatiegegevens (LS02)....................................................................................................................................... 5
1.3 Aard van de ingreep (LS01) ................................................................................................................................ 5
1.4 Onderzoek                (LS01) ............................................................................................................................................. 6

2 Bureauonderzoek ........................................................................................................................................................ 11
2.1 Methode en bronnen .............................................................................................................................................. 11
2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem (LS04) ...................................................................................... 13
2.3 Archeologie     (LS01/LS04) .............................................................................................................................. 19
2.4 Historie (LS03) .................................................................................................................................................... 23
2.5 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel (LS05)................................................................. 27
2.6 Onderzoeksstrategie (LS05) ........................................................................................................................... 28

3 Veldonderzoek.............................................................................................................................................................. 30
3.1 Verrichte werkzaamheden (VS03) ................................................................................................................ 30
3.2 Resultaten oppervlaktekartering (VS03) .................................................................................................. 30
3.3 Resultaten booronderzoek (VS03)............................................................................................................... 30

4 Conclusies en aanbevelingen                                   (VS07) .............................................................................................................. 34

Verklarende woordenlijst ............................................................................................................................................ 35

Archeologische tijdschaal ............................................................................................................................................ 35

Bronnen .............................................................................................................................................................................. 36

Digitale bronnen .............................................................................................................................................................. 37

Literatuur ........................................................................................................................................................................... 37

Bijlage 1: Boorbeschrijving ......................................................................................................................................... 38

Betekenis van de afkortingen: ................................................................................................................................... 40




Versie: 18-09-2018                                                                                                                                     www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 4




Samenvatting

Op 31 augustus 2018 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O)
uitgevoerd op een terrein aan de Nistelrodenseweg 18-20 te Heesch. De aanleiding tot het
onderzoek vormt de voorgenomen bouw van enkele woningen binnen het plangebied.
Het archeologisch onderzoek betrof een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) met
bureaustudie. Bureauonderzoek heeft tot doel om op basis van beschikbare informatie te
komen tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel. Het Inventariserend
Veldonderzoek heeft vervolgens tot doel om het gespecificeerd archeologisch
verwachtingsmodel te toetsen door middel van veldwaarnemingen. Hiermee kan de
vraagstelling beantwoord worden of binnen het plangebied archeologische waarden
aanwezig (kunnen) zijn en of deze vervolgonderzoek en/of planaanpassing vereisen.

Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied in
verband met de ligging buiten een gradiëntzone en in een relatief laaggelegen deel van het
dekzandlandschap, hooguit een middelhoge verwachting voor resten van jagers-
verzamelaars uit de steentijd en voor resten van boeren uit de periode neolithicum tot en
met de vroege middeleeuwen. In verband met het ontbreken van bebouwing binnen het
plangebied op historische kaarten, geldt eveneens slechts een middelhoge verwachting voor
resten van bebouwing uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Uit de resultaten van het
bureauonderzoek kan worden opgemaakt dat het plangebied in het verleden is afgegraven.
Hierbij is waarschijnlijk de landweer die oorspronkelijk door het plangebied liep, verloren
gegaan.
Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het
plangebied vijftien boringen gezet en is tevens een oppervlaktekartering uitgevoerd.
Uit de resultaten van het booronderzoek kan worden afgeleid dat van de oorspronkelijke
(podzol)bodemopbouw van het plangebied niets meer bewaard is gebleven. Het ligt voor de
hand dat dit het gevolg is van het afgraven van het gebied in het verleden. Hierbij is het
plangebied waarschijnlijk ongeveer een halve meter verlaagd en is de onderliggende bodem
plaatselijk ook nog eens diep geroerd. De aantasting van de bodem is op het noordoostelijke
deel van het plangebied bovendien versterkt door de bouwactiviteiten die hier hebben
plaatsgevonden. Dit betekent dat binnen het plangebied nauwelijks nog behoudenswaardige
archeologische sporen behouden kunnen zijn gebleven. Overigens heeft de uitvoering van
een oppervlaktekartering geen archeologische indicatoren opgeleverd die op de
(voormalige) aanwezigheid van dergelijke sporen zouden kunnen wijzen. In verband
hiermee is het KNA-onderdeel Waardestelling, in dit rapport niet nader uitgewerkt.
De resultaten van het onderzoek geven geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek
te adviseren. Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen
waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande
werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden.




Versie: 18-09-2018                                                                     www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 5




1. Inleiding


1.1 Algemeen

 Opdrachtgever                             B. Broeksteeg, Wijstraat 37, 5384 RA Heesch
 Contactpersoon opdrachtgever              B. Broeksteeg
 Datum uitvoeringveldwerk                  31 augustus 2018
 Archis onderzoeksmelding                  4630384100
 Bevoegd gezag:                            Gemeente Bernheze
 Bewaarplaats vondsten:                    Provincie Noord-Brabant
 Bewaarplaats documentatie                 Provincie Noord-Brabant


1.2 Locatiegegevens                                                                             (LS02)


 Provincie                                 Noord-Brabant
 Gemeente                                  Bernheze
 Plaats                                    Heesch
 Toponiem                                  Nistelrodenseweg 18-20
 Globale ligging                           Aan de zuidrand van Heesch
 Hoekcoördinaten plangebied                165741 / 415050
                                           165741 / 415236
                                           165906 / 415236
                                           165906 / 415050
 Oppervlakte plangebied                    1,52 Hectare
 Eigendom                                  Particulier
 Grondgebruik                              Akker, tuin en erf
 Hoogteligging                             Ca. 10,75 +NAP
 Bepaling locaties                         GPS Garmin, meetlinten


1.3 Aard van de ingreep                                                                         (LS01)


 Aard ingreep                              Woningbouw




Versie: 18-09-2018                                                                     www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 6




1.4 Onderzoek                                                                                   (LS01)


Op 31 augustus 2018 is door ArcheoPro een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O)
uitgevoerd op een terrein aan de Nistelrodenseweg 18-20 te Heesch. De aanleiding tot het
onderzoek vormt de voorgenomen bouw van enkele woningen binnen het plangebied.
Het archeologisch onderzoek betrof een Inventariserend Veldonderzoek Overig (IVO-O) met
bureaustudie. Bureauonderzoek heeft tot doel om op basis van beschikbare informatie te
komen tot een gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel. Het Inventariserend
Veldonderzoek heeft vervolgens tot doel om het gespecificeerd archeologisch
verwachtingsmodel te toetsen door middel van veldwaarnemingen. Hiermee kan de
vraagstelling beantwoord worden of binnen het plangebied archeologische waarden
aanwezig (kunnen) zijn en of deze vervolgonderzoek en/of planaanpassing vereisen.

Het plangebied ligt in een gebied waar een gemeentelijk archeologisch beleid is vastgesteld.
Op grond van dit beleid valt het plangebied in een zone met een hoge- (westrand) en een
middelhoge archeologische waarde. Hier is archeologisch onderzoek vereist bij
bodemingrepen die dieper reiken dan veertig centimeter en die achtereenvolgens meer dan
250 en 2500 vierkante meter beslaan. Om in deze zones een omgevingsvergunning te
kunnen verkrijgen, dient de initiatiefnemer een rapport te overleggen waarin naar oordeel
van de bevoegde overheid de archeologische waarde van het plangebied voldoende is
vastgesteld. In het kader van dit proces heeft het in dit rapport beschreven onderzoek
plaatsgevonden.

ArcheoPro voert haar onderzoeken uit conform de hiervoor vastgelegde normen en
richtlijnen (KNA 4.0 en SIKB BRL 4000) en is in het bezit van de daarvoor vereiste BRL 4000
certificaten 4002 en 4003.
Het onderzoek is uitgevoerd door drs. R.P. Exaltus (senior-archeoloog), drs. ing. P.J. Orbons
(senior vakspecialist) en H. Rik (veldtechnicus).




Versie: 18-09-2018                                                                     www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                    ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 7




Figuur 1: De ligging van het plangebied (rood omlijnd) met daaromheen de cirkel die de
buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 1




1   Bron: Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008.



Versie: 18-09-2018                                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 8




Figuur 2: De binnen het plangebied voorgenomen bouw van woningen




Versie: 18-09-2018                                                                     www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 9




Figuur 3: Het plangebied op de bestemmingsplankaart 2




2   Bron: www.ruimtelijkeplannen.nl



Versie: 18-09-2018                                                                     www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 10




Figuur 4: Het plangebied op de kadasterkaart 3




3   Bron: www.kadaster.nl



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 11




2 Bureauonderzoek


2.1 Methode en bronnen

Onderzoeksgebied bureauonderzoek: Cirkel met een straal van één kilometer rond het
centrum van het plangebied
Tijdens het bureauonderzoek wordt door de bestudering van beschikbare bronnen, kennis
vergaard omtrent de bodem en geologie van het onderzoeksgebied en de hierin bekende en
te verwachten archeologische waarden.
Aan de hand van de resultaten van het bureauonderzoek kan de beste aanpak voor het
veldonderzoek worden bepaald.
Hierbij zijn de volgende bronnen geraadpleegd (voor bronvermelding; zie ook literatuurlijst,
dit geldt ook voor de kaarten die in de tekst opgenomen zijn):

•   Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN)
•   Archeologische MonumentenKaart (AMK)
•   ARCHeologisch Informatie Systeem (ARCHIS)
•   Atlas van topografische kaarten Nederland 1955-1965, 1:50.000
•   Bodemkaart 1:50.000
•   Gemeente Bernheze, Archeologische beleidskaart
•   Historische topografische atlas van Noord-Brabant 1836-1843, 1:25.000
•   Geomorfologische kaart 1:50.000
•   Geologische kaart 1:50.000
•   Grote historische atlas van Nederland 1:50.000 1838-1857 (Deel Zuid)
•   Grote historische topografische atlas van Nederland, provincie Noord-Brabant 1:25.000
    1894-1926
•   Indicatieve Kaart Archeologische Waarden (IKAW)
•   Kadastrale minuutplan met aanwijzende tafels, 1830
•   Provincie Noord-Brabant, Cultuurhistorische waardekaart




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 12




Figuur 5: Luchtfoto met daarop rood omlijnd het plangebied 4




4   Bron: http://maps.google.nl



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 13




2.2 Geo(morfo)logie, aardkunde en bodem                                                          (LS04)


Het plangebied ligt op de overgang van de Peelhorst naar de centrale slenk. Deze overgang is
zeer duidelijk herkenbaar op de uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland (figuur
8). Door de hogere ligging vormt de Peelhorst een waterscheiding. Ten westen van de
Peelhorst stroomt het water via de centrale slenk richting ’s Hertogenbosch en ten oosten
monden de rivieren in de Maas uit. In het Pleistoceen (2,6 miljoen - 11.755 jaar geleden) is
de laaggelegen slenk opgevuld met rivierafzettingen van de Rijn en de Maas (Formatie van
Beegden) en aan het einde van het Pleistoceen met dekzand (Laagpakket van Wierden van
de Formatie van Boxtel). Op de Peelhorst zorgde erosie ervoor dat het dekzandpakket
verdween. Hierdoor kunnen de Pleistocene rivierafzettingen op de Peelhorst al vanaf de
oppervlakte worden aangetroffen, terwijl het dekzandpakket in de centrale slenk tientallen
meters dik kan zijn. Ten gevolge van de vrijwel continue zeespiegelstijging gedurende het
Holoceen (vanaf 11,755 jaar geleden), is ook het grondwater gestegen en zijn de laagste
delen van het dekzandlandschap dermate sterk vernat dat hierin veen is ontstaan.
Aan het einde van het Weichseliën, met name in het Laat Pleniglaciaal (circa 29.000 - 15.700
BP) en het Jonge Dryas (circa 12.745 - 11.755 BP) heerste er een poolklimaat in Nederland.
Door het ontbreken van vegetatie trad op grote schaal verstuiving op. Vanuit het
Noordzeebekken werd dekzand meegevoerd. Hierbij werden dekzanden over de
fluvioperiglaciale afzettingen (Formatie van Boxtel) afgezet in de vorm van vlaktes,
welvingen en ruggen. Dit zand is kalkloos, fijnkorrelig (150 – 210 m) en goed afgerond.
Tevens is het goed gesorteerd en arm aan grind. Deze afzettingen behoren tot het
Laagpakket van Wierden van de Formatie van Boxtel (Berendsen, 2004). In het Holoceen
(11.755 jaar BP tot heden) steeg de temperatuur. Het landijs smolt, waardoor de zeespiegel
steeg. Door de zeespiegelstijging steeg ook de grondwaterspiegel, waardoor lager liggende
terreindelen natter werden. Ter plaatse van de fluvioperiglaciale afzettingen werd de
waterafvoer daarnaast plaatselijk belemmerd door in de ondergrond aanwezige leemlagen.
In de beekdalen en lokale depressies werd veen gevormd. Het veen wordt gerekend tot het
Laagpakket van Griendtsveen (Formatie van Nieuwkoop).
Het plangebied ligt volgens de geomorfologische kaart in een gebied met dekzandruggen die
al dan niet bedekt zijn met een oud bouwlanddek (figuur 7, legenda-eenheden 3L5). Pal ten
zuiden hiervan begint een plateau-achtige horst met rivierafzettingen aan de oppervlakte
(figuur 7, legenda-eenheden 4F1). Ongeveer een halve kilometer ten zuidwesten van het
plangebied wordt deze horst doorsneden door een dalvormige laagte zonder veen (figuur 7,
legenda-eenheid 2R2). Op de uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland (AHN;
figuur 8), is te zien dat het plangebied lager ligt dan de meeste aangrenzende terreinen. De
plotselinge overgangen in hoogte ten opzichte van het ten noorden en ten westen gelegen
terrein springen met name in het oog. Mogelijk betekent dit dat het plangebied in het
verleden (deels) is afgegraven. Ten oosten van het plangebied zijn op het AHN percelen
herkenbaar die onmiskenbaar zijn afgegraven.
Op de drogere delen van het dekzandlandschap zijn veelal veldpodzolgronden ontstaan.
Deze worden gekenmerkt door een uitspoelingslaag (E-horizont) en een inspoelingslaag (B-
horizont). De B-horizont gaat veelal via een overgangslaag (de BC-horizont) over in het niet
door bodemvorming beïnvloede zand (de C-horizont). Volgens de bodemkaart (figuur 9) ligt
het plangebied in een zone waarin laarpodzolgronden zijn gevormd in grof zand (legenda-
eenheid cHn30 op figuur 9). Deze gronden worden gekenmerkt door een humusrijk
akkerdek dat dikker is dan een normale bouwvoor maar niet dikker dan een halve meter
Het ontstaan hiervan is veelal het gevolg van. De grondwatertrap VI betekent dat het
redelijk tot goed ontwaterde bodems betreft.


Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                         ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 14




Figuur 6: Uitsnede uit de paleogeografische kaart met daarin rood omlijnd het
plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied
aangeeft 5




5   Bron: P Vernieuwd digitaal basistand basisbestand paleogeografie van de Rijn-Maas Delta. K.M. Cohen, E. Stourhamer. 2012



Versie: 18-09-2018                                                                                              www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                      ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 15




Figuur 7: Uitsnede uit de geomorfologische kaart met daarin rood omlijnd het
plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied
aangeeft 6




6   Bron: Stichting voor Bodemkartering: Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000, Staring Centrum, Wageningen, 1989



Versie: 18-09-2018                                                                                           www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                 ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 16




Figuur 8: Uitsnede uit het Actueel Hoogtebestand Nederland met daarin rood omlijnd
het plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied
aangeeft 7




7   Bron: Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft



Versie: 18-09-2018                                                                                    www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                    ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 17




Figuur 9: Uitsnede uit de bodemkaart met daarin rood omlijnd het plangebied met
daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft. Voor
uitleg van de codes, zie hoofdstuk 2.2 8



8   Bron: Stichting voor Bodemkartering, Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968



Versie: 18-09-2018                                                                                       www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                    ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 18




Figuur 10: Uitsnede uit de grondwatertrappenkaart met daarin rood omlijnd het
plangebied met daaromheen de cirkel die de buitengrens van het onderzoeksgebied
aangeeft 9

9   Bron: Stichting voor Bodemkartering, Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968



Versie: 18-09-2018                                                                                       www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 19




2.3 Archeologie                                                                            (LS01/LS04)


Voor dekzandgebieden in hun algemeenheid geldt dat hierbinnen bewoningssporen kunnen
worden aangetroffen die dateren vanaf het laat-paleolithicum. Vuursteenvindplaatsen van
jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum liggen veelal op relatief
hooggelegen delen van het dekzandlandschap in de nabijheid van water. Door de ligging van
het plangebied op een lagere dekzandrug op relatief geringe afstand van voormalig open
water, geldt een hoge verwachting voor resten uit deze perioden. Later, in het neolithicum
wanneer een sedentair bestaan in de plaats komt van een nomadisch levenswijze, verkiest
men vooral de hoogste delen van het dekzandlandschap. Deze nederzettingskeuze blijft tot
in de vroege middeleeuwen bestaan. In de late middeleeuwen en de nieuwe tijd zijn de
nederzettingen met name gesticht langs doorgangswegen, op kruispunten van wegen en aan
de overgangen van rivieren.
Alle binnen het onderzoeksgebied bekende archeologische vindplaatsen liggen op de
noordwestelijke helft hiervan. Deze zijn opgesomd in tabel 1 en dateren overwegend uit de
periode bronstijd tot en met de late middeleeuwen. De oudste vondsten binnen het
onderzoeksgebied betreffen een cluster van bewerkt vuursteen uit het mesolithicum die is
aangetroffen op een halve kilometer afstand ten westen van het plangebied (waarneming
17218). De waarneming 17221 ligt het dichts nabij het plangebied, op ruim tweehonderd
meter ten noorden hiervan. Hier zijn aardewerkscherven uit de periode late middeleeuwen
tot nieuwe tijd aangetroffen.
Volgens de gemeentelijke beleidskaart (zie figuur 12), loopt door het plangebied een zone
van zeer hoge archeologische waarde. Het betreft het tracé van een (voormalige) landweer.
Dergelijke landweren vormden fysieke grenzen die veelal uit een tussen greppels gelegen
wal bestond met daarop doornenstruiken. Landweren zijn met name in de veertiende eeuw
aangelegd. Deze kaart laat tevens zien dat ongeveer honderd meter ten westen van het
plangebied de buurtschap De Hooge Wijst ligt waarvan de kern eveneens een zone van zeer
hoge archeologische waarde vormt. Ten westen hiervan liggen drie archeologische
waarnemingen die binnen een halve kolometer afstand van het plangebied liggen. Het
betreft de waarnemingen 52977, 131972 en 406480. Elk van deze drie waarnemingen is
gedaan tijdens in 2002 door RAAP verricht onderzoek in het kader van de aanleg van een
aardgastransportleiding van Ravenstein naar Vinkel. Het onderzoek bestond uit een
bureauonderzoek en een veldonderzoek (oppervlaktekartering en boringen). De
waarneming 52977 betreft een oppervlaktevondst van grijsbakkend aardewerk uit de late
middeleeuwen op een esdek. De waarneming 52985 betreft de vondst van scherven van
handgevormd aardewerk uit de periode neolithicum tot ijzertijd. De waarneming 406480
ligt in hetzelfde tracé en is door Archol in 2004 door middel van een opgraving volledig
onderzocht. Het onderzoek heeft uitgewezen dat op deze locatie een nederzetting uit de
Midden-Bronstijd heeft gelegen alsmede een urnenveld dat in gebruik was vanaf de Late
Bronstijd tot en met de Romeinse tijd (Beek, R. van, 2004). Behalve een urnenveld is onder
andere een opgevulde greppel aangetroffen die mogelijk een nederzettingsterrein of een
akkerperceel uit de midden- of late ijzertijd omsloot. In de midden-Romeinse tijd zijn
opnieuw twee graven geplaatst aan de randen van het oude grafveld. Behalve deze twee
graven zijn er geen andere sporen uit de Romeinse tijd aangetroffen.




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 20



Tabel 1
Waarnemingen en
Monumenten
Nummer     Coördinaat         Periode                                          Vondsten
W 14249    165020/415660      Bronstijd, IJzertijd                             Keramiek
W 14270    164920/415540      Bronstijd, IJzertijd, Middeleeuwen               Keramiek
W 14289    164940/415250      Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd,             Keramiek
                              Middeleeuwen
W 14301         165240/415840 Bronstijd, Middeleeuwen                          Keramiek, brons,
                                                                               steen
W 14375         165020/415640 Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd,             Keramiek
                              Middeleeuwen
W 14638         165220/415060 Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd                Keramiek, vuursteen,
                                                                               hout/houtskool
W 17218         165280/415040 Mesolithicum                                     Vuursteen
W 17219         165460/415830 Middeleeuwen                                     Keramiek
W 17220         165520/415720 Middeleeuwen                                     Keramiek
W 17221         165760/415420 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd                        Keramiek
W 36053         165000/415580 Bronstijd                                        Keramiek
W 36700         165080/415750 Middeleeuwen                                     Keramiek
W 39252         164950/415250 Romeinse tijd                                    Keramiek
W 44177         165550/416040 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd                        Keramiek
W 45976         165850/415925 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd                        Keramiek
W 52973         165075/414720 Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd                Keramiek
W 52977         165360/415100 Middeleeuwen                                     Keramiek
W 52985         165430/415050 Neolithicum, Bronstijd, IJzertijd,               Keramiek
W 405407        165920/415929 Romeinse tijd, Middeleeuwen,                     Keramiek, koper,
                              Nieuwe Tijd                                      brons,
W 406480        165457/415118 Mesolithicum, Neolithicum,                       Vuursteen, keramiek,
                              Bronstijd, IJzertijd, Romeinse tijd,             steen
W 409717        165896/415901 Middeleeuwen,                                    Keramiek,
W 414817        165850/415995 Middeleeuwen, Nieuwe Tijd,                       Keramiek, steen, ijzer




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                           ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 21




Figuur 11: Kaart met Archis-gegevens met daarop een cirkel met een straal van één
kilometer rond het plangebied die de buitengrens van het onderzoeksgebied aangeeft 10



10   Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, ARCHIS III (Archeologisch Informatie Systeem), http://archis.cultureelerfgoed.nl




Versie: 18-09-2018                                                                                                 www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 22




Figuur 12: Uitsnede uit de gemeentelijke beleidskaart 11




11   Bron: Gemeente Bernheze



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 23




2.4 Historie                                                                                     (LS03)


Heesch wordt voor het eerst genoemd in 1203. De naam is waarschijnlijk afgeleid van hees
wat struikgewas of kreupelhout betekent (van Berkel en Samplonius 2006).
Volgens de kaart van de historische landschappen en historische relicten (zie figuur 13 en
14) wordt het plangebied omgeven door historische wegen met langs de zuidelijke weg een
oud bewoningslint. De kadastrale kaart uit de periode 1811-1832 (zie figuur 15) toont
binnen het plangebied nog geen bebouwing. Wel is op deze kaart een kavelgrens te zien die
hetzelfde tracé volgt als de landweer die op de gemeentelijke beleidskaart wordt
aangegeven. Deze zelfde grens is niet afgebeeld op de topografische kaart uit 1845 (zie
figuur 16). Op de topografische kaart uit 1895 is echter wel een lijn zichtbaar die min of
meer dezelfde route volgt. Deze lijkt echter iets oostelijker te liggen. Op geen van deze beide
negentiende eeuwse kaarten is bebouwing zichtbaar binnen het plangebied. Dit is wel het
geval op de kaart uit 1956. De ligging hiervan komt nagenoeg overeen met die van de
huidige bebouwing. Op geen van de twintigste eeuwse kaarten is nog een lijn herkenbaar die
overeenkomt met het tracé van de landweer. De oorspronkelijke verkaveling is in de
twintigste eeuw tenminste tweemaal drastisch gewijzigd.




Figuur 13: Uitsnede uit de kaart met historische relicten
Oost Brabant (Naar de Bont, 1993) 12

12   Bron: Bont, Ch de., Cultuurhistorisch onderzoek Oost-Brabant, 1993



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 24




Figuur 14: Uitsnede uit de kaart met historische landschapselementen
Oost Brabant (Naar de Bont, 1993) 13




13   Bron: Bont, Ch de., Cultuurhistorisch onderzoek Oost-Brabant, 1993



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.                    ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 25




Figuur 15: Uitsnede uit de kadastrale kaart uit 1832 14




14   Bron: Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008




Versie: 18-09-2018                                                                                       www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 26




Figuur 16: Uitsneden uit de topografische kaarten uit achtereenvolgens: 1845, 1899,
1956 en 2015 15




15   Bron: Kadaster Topografische Dienst



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 27




2.5 Gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel                                               (LS05)


Specifieke ligging (locatie)
Het plangebied ligt op een relatief laaggelegen deel van het dekzandlandschap pal ten
westen van de Peelhorst. Op zeer korte afstand ten noorden westen van het plangebied
liggen aanmerkelijk hoger gelegen delen van het (dekzand)landschap. De abrupte
hoogteovergangen doen vermoeden dat het plangebied in het verleden is afgegraven. Dit
zou ook kunnen verklaren dat de percelering binnen het plangebied in de twintigste eeuw
tenminste tweemaal drastisch is gewijzigd. Het plangebied bestaat van oudsher uit
landbouwpercelen zonder bebouwing. Door het plangebied liep een landweer.

Verwachte perioden (datering)
Vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en mesolithicum
liggen veelal op de hoger gelegen delen in het landschap nabij water. In verband met de
ligging van het plangebied op grote afstand van voormalig open water en niet in een
gradiëntzone, geldt hooguit een middelhoge verwachting voor vuursteenvindplaatsen van
jager-verzamelaars uit het laat-paleolithicum en het mesolithicum.
Later, in het neolithicum wanneer men overstapt van een nomadisch bestaan naar een
sedentair bestaan, verkiest men de hoger gelegen delen in het landschap. Deze
nederzettingskeuze blijft tot in de vroege middeleeuwen bestaan. In verband met de ligging
van het plangebied op een relatief laag deel van het dekzandlandschap dat waarschijnlijk
slecht ontwaterd was, geldt voor bewoningsresten uit deze perioden eveneens hooguit een
middelhoge verwachting.
In de late middeleeuwen en de nieuwe tijd zijn de nederzettingen met name gesticht langs
doorgangswegen, op kruispunten van wegen en aan de overgangen van rivieren. Op het
platteland kwam verspreid een boerderij voor. Het plangebied ligt aan een historische weg
tussen historische bebouwing. Historische kaarten geven echter geen bebouwing aan binnen
het plangebied. Om deze redenen geldt voor het plangebied geen hoge- maar een
middelhoge verwachting voor resten van bewoning uit de late middeleeuwen en de nieuwe
tijd. Begravingsresten uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd worden niet verwacht
omdat deze met name rond kerken lagen. In deze periode liep een landweer door het
plangebied.

Complextypen en uiterlijke kenmerken
Nederzettingsresten uit het paleolithicum en mesolithicum kunnen zowel bestaan uit
basisnederzettingen met een oppervlakte tussen 200 en 1.000 m² als uit kleine tijdelijke
kampementjes met zeer geringe afmetingen die nauwelijks meer zijn dan de neerslag van
een enkele (jacht)activiteit of een kortstondig kamp. De omvang hiervan kan beperkt zijn tot
enkele (tientallen) vierkante meters. Dergelijke vindplaatsen zullen binnen het plangebied
uit vondststrooiïngen bestaan met eventuele ondiepe sporen in de ondergrond (m.n.
haardplaatsen) die afgedekt worden door de bouwvoor. Eventueel kunnen door verploeging
ook vondsten aanwezig zijn in de bouwvoor of aan het oppervlak. Binnen het plangebied
kunnen tevens resten aanwezig zijn van huisplaatsen en (bij)gebouwen uit de prehistorie,
de middeleeuwen en de nieuwe tijd. Het kan hierbij gaan om paalsporen en om resten van
bouwmaterialen zoals baksteen en hout en aardwerkscherven e.d. De landweer die ooit
door het plangebied liep bestond waarschijnlijk uit greppels en een tussenliggende wal.




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 28



Mogelijke verstoringen
Door het gebruik als akker, zal op zijn minst oppervlakkige bodemverstoring zijn
opgetreden. Indien het terrein is afgegraven, zal de bodem ingrijpend zijn verstoord.




2.6 Onderzoeksstrategie                                                                          (LS05)


Tijdens het veldwerk moet allereerst worden vastgesteld hoe de bodem is opgebouwd, in
hoeverre deze intact is en of hierin archeologische indicatoren aanwezig (kunnen) zijn.
Om de bodemopbouw zo exact mogelijk te kunnen bestuderen kan het beste gebruik
gemaakt worden van een guts.
Indien blijkt dat de huidige grondbewerking tot in de natuurlijke bodem reikt en een goede
vondstzichtbaarheid heerst, is een oppervlaktekartering het meest geschikt voor het
opsporen van archeologische indicatoren. De meeste van de archeologische vondsten in de
omgeving van het plangebied zijn immers gedaan als oppervlaktevondsten.
Indien een oppervlaktekartering niet mogelijk is of in onvoldoende mate effectief zal zijn,
wordt nageboord met een edelmanboor met een diameter van 15 cm. Het hiermee
opgeboorde materiaal wordt gezeefd op een zeef met een maaswijdte van vier millimeter.
Binnen het plangebied zijn de boorpunten verdeeld over een zo gelijkmatig mogelijk
netwerk met telkens 25 meter afstand tussen de boringen en 20 meter afstand tussen de
boorraaien. Hierdoor is een boordichtheid bereikt van twintig boringen per hectare. Een
dergelijke boordichtheid voldoet volgens de Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel:
karterend booronderzoek (SIKB, 2006), als brede zoekoptie om vindplaatsen uit alle
perioden, in zand op te sporen.
Zelfs met de door ArcheoPro gehanteerde hoge boordichtheid is op basis van
booronderzoek nooit te garanderen dat alle typen archeologische resten kunnen worden
opgespoord. De kans op het aantreffen van grondsporen is bijvoorbeeld aanmerkelijk groter
indien een proefsleuvenonderzoek wordt uitgevoerd. Een dergelijke aanpak zou echter in
dit stadium van het onderzoek een te zwaar middel vormen
Van alle boorpunten is de NAP-hoogte bepaald door middel van het AHN en de waterpas.




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 29




Figuur 17: Het westelijke deel van het plangebied gezien vanuit het oosten




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 30




3 Veldonderzoek


3.1 Verrichte werkzaamheden                                                                      (VS03)


Positie boringen:                         Regelmatige verdeling over het plangebied (figuur 22).
Gebruikt boormateriaal:                   Zandguts met een diameter van 2 cm / edelmanboor
                                          met een diameter van 15 cm.
Totaal aantal boringen:                   Vijftien
Boorgrid:                                 20 x 25m
Boordichtheid:                            Twintig boringen per hectare
Geboorde diepte:                          0,7 – 1,2 m –Mv
Inmeten boorlocaties:                     GPS, meetlint en waterpas
Boorbeschrijving:                         Archeologische Standaard Boorbeschrijving (ASB 5.2)

Inspectie bodemontsluitingen en/of oppervlaktekartering: ten tijde van het veldonderzoek
vormden de delen van het plangebied waarop de boorpunten 1 tot en met 5, 7, 8, 9, 11, 12
en 15 liggen, onbegroeide akkers. Doordat deze nog slechts in geringe mate waren “schoon
geregend”, heerste hierop een matige vondstzichtbaarheid. Deze akkers zijn vlakdekkend
geïnspecteerd op de aanwezigheid aan het maaiveld van archeologische indicatoren. Hierbij
is elke drie meter een baan belopen.


3.2 Resultaten oppervlaktekartering                                                              (VS03)


Ondanks de nauwkeurige oppervlakte-inspectie zijn tijdens de oppervlaktekartering geen
vondsten gedaan die van voor de negentiende/twintigste eeuw dateren. Verspreid over het
plangebied zijn slechts relatief moderne puin- en aardewerkresten aangetroffen.
Vondstconcentraties van aardewerk of bouwmaterialen die op de aanwezigheid van resten
van historische bebouwing zouden kunnen wijzen, ontbreken echter volledig.


3.3 Resultaten booronderzoek                                                                     (VS03)


Binnen het plangebied zijn vijftien boringen gezet op de delen van het plangebied waarop
woningbouw zal plaatsvinden. De boringen 1 tot en met 5 staan op het westelijke deel van
het plangebied en de boringen 6 tot en met vijftien op het oostelijke deel. De ligging van de
boorpunten is weergegeven op de boorpuntenkaart. De resultaten van het booronderzoek
zijn opgesomd in Bijlage 1.
Tijdens het veldonderzoek is bovenin de meeste boringen een rommelig pakket humeus
zand aangetroffen van ruim dertig centimeter dikte. Deze bouwvoor gaat op de boorpunten
1, 2, 3, 7, 9, 14 en 15 direct over in schoon, geelgrijs dekzand. Het volledig ontbreken van
sporen van bodemvorming en zelfs van geoxideerd zand, vormt een sterke aanwijzing dat
het plangebied inderdaad is afgegraven in het verleden. In de naast de in de noordoosthoek
van het plangebied aanwezige bebouwing gezette boringen 6, 10 en 13, is tot zeventig á
negentig centimeter beneden het maaiveld een sterk geroerd zandpakket aangetroffen (zie
figuur 19). Hierin komen moderne resten voor zoals moderne glas- en metaalresten en
deeltjes baksteenpuin. Deze menglaag is derhalve waarschijnlijk ontstaan tijdens en


Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 31



voorafgaande aan de bouwactiviteiten die op dit deel van het plangebied hebben
plaatsgevonden.




Figuur 18: Het oostelijke deel van het plangebied gezien vanuit het zuidoosten. Hierop is
tevens te zien dat het grootste deel van plangebied een onbegroeide akker vormde ten
tijde van het veldonderzoek.




Figuur 19: Foto van de menglaag zoals deze op de boorpunten 6, 10 en 13 is
aangetroffen (in dit geval op boorpunt 13).

Op de boorpunten 4, 5, 8, 11 en 12 is onder de dertig centimeter dikke bouwvoor een
menglaag aangetroffen die bestaat uit brokken zand van uiteenlopend humusgehalte (zie
figuur 20). De dikte van deze menglaag loopt uiteen van twintig centimeter in boring 8 tot
bijna een halve meter in boring 12. Ook deze menglaag is waarschijnlijk ontstaan in de
periode dat het plangebied is afgegraven.



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 32




Figuur 20: Foto’s van de menglaag zoals deze is aangetroffen op de boorpunten 4 en 8.




Figuur 21: Boorprofielen




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 33




Figuur 22: Boorpunten met verstoringsdiepten




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 34




4 Conclusies en aanbevelingen                                                                    (VS07)


Volgens het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel geldt voor het plangebied in
verband met de ligging buiten een gradiëntzone en in een relatief laaggelegen deel van het
dekzandlandschap, hooguit een middelhoge verwachting voor resten van jagers-
verzamelaars uit de steentijd en voor resten van boeren uit de periode neolithicum tot en
met de vroege middeleeuwen. In verband met het ontbreken van bebouwing binnen het
plangebied op historische kaarten, geldt eveneens slechts een middelhoge verwachting voor
resten van bebouwing uit de late middeleeuwen en de nieuwe tijd. Uit de resultaten van het
bureauonderzoek kan worden opgemaakt dat het plangebied in het verleden is afgegraven.
Hierbij is waarschijnlijk de landweer die oorspronkelijk door het plangebied liep, verloren
gegaan.
Om het gespecificeerd archeologisch verwachtingsmodel te toetsen zijn binnen het
plangebied vijftien boringen gezet en is tevens een oppervlaktekartering uitgevoerd.
Uit de resultaten van het booronderzoek kan worden afgeleid dat van de oorspronkelijke
(podzol)bodemopbouw van het plangebied niets meer bewaard is gebleven. Het ligt voor de
hand dat dit het gevolg is van het afgraven van het gebied in het verleden. Hierbij is het
plangebied waarschijnlijk ongeveer een halve meter verlaagd en is de onderliggende bodem
plaatselijk ook nog eens diep geroerd. De aantasting van de bodem is op het noordoostelijke
deel van het plangebied bovendien versterkt door de bouwactiviteiten die hier hebben
plaatsgevonden. Dit betekent dat binnen het plangebied nauwelijks nog behoudenswaardige
archeologische sporen behouden kunnen zijn gebleven. Overigens heeft de uitvoering van
een oppervlaktekartering geen archeologische indicatoren opgeleverd die op de
(voormalige) aanwezigheid van dergelijke sporen zouden kunnen wijzen. In verband
hiermee is het KNA-onderdeel Waardestelling, in dit rapport niet nader uitgewerkt.
De resultaten van het onderzoek geven geen aanleiding om archeologisch vervolgonderzoek
te adviseren. Evenmin zijn tijdens het onderzoek archeologische resten aangetroffen
waarmee tijdens de verdere planvorming of bij de uitvoering van de geplande
werkzaamheden rekening zou moeten worden gehouden.

In alle gevallen geldt dat indien bij toekomstig graafwerk archeologische vondsten worden
gedaan of archeologische grondsporen worden aangetroffen, deze direct gemeld dienen te
worden bij de minister conform de Erfgoedwet 2015, artikel 5.10 & 5.11.




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.      ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 35




Verklarende woordenlijst


 Verklarende woordenlijst
 AHN         Actueel Hoogtebestand Nederland
 AMK         Archeologische Monumentenkaart
 ASB         Archeologische Standaard Boorbeschrijving
 Archis      Archeologisch Informatie Systeem
 BP          Before Present (present=1950)
 GIS         Geografische Informatie Systemen
 GPS         Global Positioning System
 IKAW        Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden
 IVO         Inventariserend VeldOnderzoek
 KLIC        Kabels en Leidingen Informatie Centrum
 KNA         Kwaliteitsnorm Nederlandse Archeologie
 -mv         Onder maaiveld
 NAP         Normaal Amsterdams Peil
 PVA         Plan van Aanpak
 PVE         Programma van Eisen
 RCE         Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed
 SBB         Standaard Boor Beschrijvingsmethode
 SIKB        Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer



Archeologische tijdschaal

Periode                                                 Datering
Midden- en Laat Paleolithicum (oude                     250.000          - 9000
steentijd)
Mesolithicum (midden steentijd)                         9000             -    4500
Neolithicum (nieuwe steentijd)                          4500             -    2000
Bronstijd                                               2000             -    800
IJzertijd                                               800              -    12 v. chr.
Romeinse tijd                                           12 v chr.        -    500 n. chr.
Vroege middeleeuwen                                     500              -    1000
Volle middeleeuwen                                      1000             -    1250
Late middeleeuwen                                       1250             -    1500
Nieuwe tijd                                             1500             -    heden




Versie: 18-09-2018                                                                          www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 36




Bronnen

Encyclopedie van Noord-Brabant (red. A. van Oirschot, A.C. Jansen en L.S.A. Kroesen; Baarn
1985)

Grote historische Provincie Atlas van Nederland; deel 4 Zuid-Nederland 1838-1857
1:50.000. Topografische dienst Wolters Noordhoff Groningen 1990

Grote historische topografische Provincie Atlas Noord-Brabant; 1905 1:25.000. Nieuwland
Tilburg 2006

Grote topografische atlas van Nederland 1:50.000 Deel 4 Zuid-Nederland. Topografische
dienst. Wolters Noordhoff Groningen 1997

Kadaster Topografische Dienst, Top25Raster, Top10Vector, GBKN kaarten, Emmen 2008

Luchtfoto, http://maps.google.nl

Provincie   Noord-Brabant,            Cultuurhistorische        waardekaart     (http://www.noord-
brabant.nl/CHW)

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, IKAW 2 (Indicatieve kaart Archeologische Waarden),
Amersfoort.

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, AMK (Archeologische monumentenkaart),
Amersfoort.

Rijkswaterstaat, Servicedesk Data, AHN (Actueel Hoogtebestand Nederland), Delft.

Stichting voor Bodemkartering, Bodemkaart van Nederland 1:50.000. Wageningen, 1968.

Stichting voor Bodemkartering: Geomorfologische kaart van Nederland 1:50.000, Staring
Centrum, Wageningen, 1989

Stichting voor Bodemkartering, Geologische kaart van Nederland 1:50.000. Wageningen,
1968.

Tranchot en v. Muffling, Kartenaufnahme der Rheinlande 1803-1820

Twaalf provinciën 2007. Atlas van topografische kaarten. Nederland 1955-1965. Uitgeverij
twaalf provinciën. Landsmeer.




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 37




Digitale bronnen

Ruimtelijke plannen
http://www.ruimtelijkeplannen.nl

Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed - Archis III
http://archis.cultureelerfgoed.nl




Literatuur

Beek, R. van, 2004, Wonen en begraven aan de zuidzijde van Heesch. Inventariserend Veld
Onderzoek gasleiding Ravenstein-Vinkel en opgraving te Heesch, Archol Rapport-24

Bont, Ch de., Cultuurhistorisch onderzoek Oost-Brabant, 1993.

Cate, J. A. M. ten. A. F. van Holst, H. Kleijer en J. Stolp, 1995. Handleiding bodemgeografisch
onderzoek; richtlijnen en voorschriften. Deel A: Bodem. Wageningen, DLO-Staring Centrum.
Technisch Document 19A.

Cohen, K.M. & E. Stouthamer, 2012. Beknopte toelichting bij het digitaal basisbestand
paleogeografie van de Rijn-Maas Delta, Utrecht, 2012.

Es. Van W.A., Sarfatij, H. & P.J. Woltering (red.) 1988. Archeologie in Nederland; De rijkdom
van het bodemarchief. Rijksdienst voor het Oudheidkundig Bodemonderzoek. Amersfoort.

Kuiper, M. 2006/2007. Atlas van topografische kaarten Nederland, 1955-1965. Uitgeverij 12
Provinciën, Landsmeer.

Leidraad inventariserend veldonderzoek; Deel: karterend booronderzoek (SIKB, 2006)




Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 38




Bijlage 1: Boorbeschrijving


 Algemene boorgegevens
 Soort boring                        BAR
 Projectnummer                       18-047
 Projectnaam                         Nistelrodenseweg 18-20, Heesch
 Deelgebied                          NVT
 Organisatie                         ArcheoPro
 Archis meldingsnummer               4630384100
 Coördinaatsysteem                   RD2000
 Coördinaatsysteemdatum              ETRS89
 Locatiebepaling                     GPS en meetlint
 Referentievlak                      NAP
 Bepaling maaiveldhoogte             AHN – Waterpas
 Boormethode                         Guts en edelman
 Boordiameter                        3 cm en 15 cm
 Opdrachtgever                       B. Broeksteeg


 Posities van boringen (boorlocaties)
 Boornummer           XCO                               YCO                     Meters t.o.v. NAP
 1                    165788.5                          415103.4                10.25
 2                    165808.8                          415088.2                10.21
 3                    165827.9                          415073.6                10.30
 4                    165810.6                          415111.2                10.28
 5                    165830.5                          415095.7                10.27
 6                    165832.6                          415198.5                10.00
 7                    165847.8                          415178.5                10.01
 8                    165863.6                          415157.6                10.22
 9                    165876.4                          415139.2                10.39

Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 39



 10                         165856.5                    415199.7                10.35
 11                         165871.4                    415179.1                10.22
 12                         165885.1                    415157.9                10.37
 13                         165874.9                    415224.7                10.50
 14                         165885.4                    415203.2                10.33
 15                         165895.8                    415176.4                10.36



 Boorbeschrijving volgens ASB 5.2
 Boor Nr.      LDO    Lithologie                             Kleur                                Overige kenmerken                           AIS
                      GD BK        BS    BZ     BG    BH     HK        TK     IK        VLK       CO     PLH    VS    SST   BHN   BI    GI
 1             29     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 2             31     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 3             30     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 4             33     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               70     Z                               1      GE        BR               BR                                        ROG
               100    Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 5             32     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               71     Z                               1      GE        BR               BR                                        ROG
               100    Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 6             73     Z                               1      BR        GR               GE                                        VRG
               100    Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 7             30     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 8             28     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               47     Z                               1      GE        BR               BR                                        ROG
               80     Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 9             33     Z                               2      BR        GR               GR                                        BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ
 10            70     Z                               1      BR        GR               GE                                        VRG
               100    Z            1                         GR        GE     LI                                                        DEZ


Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Archeologische onderzoek Nistelrodenseweg 18-20, Heesch, Gemeente Bernheze.   ArcheoPro Rapport, 18105, Pagina 40



 11            28     Z                               2      BR        GR               GR                                                 BOV
               72     Z                               1      GE        BR               BR                                                 ROG
               100    Z            1                         GR        GE     LI                                                                    DEZ
 12            30     Z                               2      BR        GR               GR                                                 BOV
               70     Z                               1      GE        BR               BR                                                 ROG
               100    Z            1                         GR        GE     LI                                                                    DEZ
 13            93     Z                               1      BR        GR               GE                                                 VRG
               120    Z            1                         GR        GE     LI                                                                    DEZ
 14            35     Z                               2      BR        GR               GR                                                 BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                                    DEZ
 15            32     Z                               2      BR        GR               GR                                                 BOV
               70     Z            1                         GR        GE     LI                                                                    DEZ


Betekenis van de afkortingen:

LDO – Onderzijde boortraject
Lithologie:
        GD – Onverharde sedimenten: G = grind, K = klei, L = leem, V = veen en Z = zand
        Bijmengsels: BK = bijmengsel klei, BS = bijmengsel silt, BZ =bijmengsel zand, BG= bijmengsel grind, BH = bijmengsel humus. Betekenis toegevoegde cijfers:
        1 = zwak, 2 = matig, 3 = sterk en 4 = uiterst.
Kleur:
        HK = hoofdkleur, BL = blauw, BR = bruin, GE = geel, GN = groen, GR = grijs, OL = olijf, OR =oranje,
        PA = paars, RO = rood, RZ = roze, WI = wit, ZW = zwart.
        TK = Tweede kleur (kleurafkortingen als boven).
        IK = Intensiteit kleur: LI = licht en DO = donker
        VLK = Vlekken (V): 2e en 3e letter is kleurafkorting als boven, 1 = weinig, 2 = matig , 3= veel
Overige kenmerken:
        CO = Consistentie (C ): ZSL-zeer slap, SLA-slap, MSL-matig slap, MST-matig stevig, STV-stevig
        PLH = plantenresten (PL0 = geen, PL1 = spoor, PL2 = weinig, PL3 = veel)
        VS = veensoorten
        SST = Sedimentaire structuren
        BHN = Bodemhorizont; BHC = C-horizont
        BI = Bodemkundige interpretaties; BOV = bouwvoor , ROG = rommelig, VRG = vergraven
        GI = Geologische interpretaties; DEZ = dekzand
        AIS = Archeologische indicatoren



Versie: 18-09-2018                                                                      www.ArcheoPro.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>