<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>ACCOUNTANTSVERSLAG 2021



Gemeente Bernheze



      CONCEPT
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aanbiedingsbrief


Aan:                                                            Geachte leden van de raad,

de raad van de gemeente Bernheze                                Wij hebben de jaarrekening 2021 van de gemeente Bernheze (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd.
T.a.v. mevrouw Kilian, raadsgriffier                            Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 20 september 2021, ontvangt u hierbij ons
De Misse 6                                                      accountantsverslag 2021. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar
5384 BZ HEESCH                                                  aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

                                                                De jaarrekening van de gemeente geeft een getrouw beeld en de baten, lasten en balansmutaties
Tilburg, xx xxx 2022                                            rechtmatig weer.

Kenmerk: xxx                                                    Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de verantwoordelijke wethouder. Een
Behandeld door: xxx                                             afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

                                                                Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning. Bij deze
                                                                willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente bedanken voor de constructieve en plezierige
                                                                samenwerking tijdens de controle, zeker aangezien een deel van de controle wederom op afstand heeft
                                                                moeten plaatsvinden, wat het niet eenvoudiger maakt.

                                                                Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere
                                                                toelichting op de inhoud te geven.

                                                                Hoogachtend,

                                                                BDO Audit & Assurance B.V.
                                                                namens deze,


Ter informatie
De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave
interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de       drs. D.O. Meeuwissen RA
pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door
                                                                Partner en extern accountant gemeente Bernheze
het document genavigeerd worden.


       VORIGE PAGINA                  VOLGENDE PAGINA


       INHOUDSOPGAVE                  DASHBOARD
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave




    1. DASHBOARD         2. UITKOMSTEN        3. RESULTAAT &
                     JAARREKENINGCONTROLE   FINANCIËLE POSITIE




  4. BELANGRIJKSTE         BIJLAGEN
     BEVINDINGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>                                       4




1. Dashboard


   1.1 Dashboard accountantscontrole
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>       1.1 Dashboard accountantscontrole                                                                                                                                                      5




STREKKING CONTROLEVERKLARING                                   RECHTMATIGHEID                                                   RESULTAAT 2021



   Wij verstrekken bij de jaarrekening een goedkeurende          Er is sprake van een overschrijding op één programma en                                                                   Begroting
                                                                                                                                    (x €1.000)                                 2021
    controleverklaring voor getrouwheid en rechtmatigheid.         op de heffing VPB. Deze overschrijdingen tellen niet mee                                                              (na wijziging)
                                                                   voor ons oordeel omtrent begrotingsrechtmatigheid.
   De gehanteerde materialiteit voor fouten en                                                                                     Saldo van baten en lasten                4.585V               3.566N
    onzekerheden bedraagt € 895.000 respectievelijk €             Er is geen overschrijding op investeringskredieten.
                                                                                                                                    Mutatie reserves                            783N              3.662V
    2.685.000.
                                                                  Er is sprake van onrechtmatigheden in het kader van
                                                                   Europese aanbestedingen bij een softwareleverancier ad €         Resultaat                                3.802V                   96V
   Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en
    bevat geen materiële onjuistheden.                             104.000.
                                                                                                                                     Het resultaat algemene dienst is circa € 3,7 miljoen
   De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en                                                                           voordeliger dan begroot. De grootste voordelen betreffen
    het BBV wordt nageleefd.                                                                                                          hogere opbrengsten op sociaal domein en algemene
                                                                                                                                      dekkingsmiddelen.
   De WNT is nageleefd.
   Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSa-
    bijlage.




ONTWIKKELING GREX                                              ONTWIKKELING SOCIAAL DOMEIN                                      UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN



   De meeste grondexploitaties van de gemeente Bernheze          De opgave van de Jeugdzorg ZIN van gemeente ‘s-                                  STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE
    bevinden zich in een vergevorderd stadium, waardoor de         Hertogenbosch is medio mei 2022 beschikbaar gesteld aan
    resterende onzekerheid in de waardering die afhankelijk        uw gemeente. Dit heeft voor de jaarrekening 2021 niet             3,0%                 2,6%
    is van de nog te maken kosten en nog te realiseren             geleid tot omvangrijke aansluitverschillen tussen de
    opbrengsten relatief laag is.                                  administratie en de verantwoording.                               2,5%        2,2%

   De boekwaarde van de grondexploitatie is in 2021 gedaald      Voor Jeugdzorg resteert een onzekerheid ten aanzien van           2,0%
    van € 10,1 mln. naar € 7,8 mln. als gevolg van diverse         Jeugdzorg LTA ad € 150.000.                                       1,5%
    verkopen.
                                                                  Onzekerheden in Wmo ad € 462.000 hebben met name                  1,0%
                                                                                                                                                                                              0,8%
   In 2021 is voor € 2,3 miljoen aan tussentijdse winst           betrekking op de informatie ten aanzien van de levering
    verantwoord. Tevens is voor € 32.000 aan eerder genomen        van rolstoelen, scootmobielen en woonvoorziening.                 0,5%
                                                                                                                                                                       -0,1%      0,1%
    winst teruggenomen en is voor € 93.000 verliesneming
                                                                  Uit de accountantscontrole 2020 bij de SVB blijkt dat, net        0,0%
    verantwoord op een afgesloten project. De verantwoorde
                                                                   als vorig jaar, landelijk sprake is van een oordeel met                   JR2021       2022        2023        2024        2025
    tussentijdse winst is met name gerealiseerd op                                                                                  -0,5%
                                                                   beperking. De onzekerheden inzake pgb jeugd en Wmo
    Bergakkers, De Erven en Zwarte Molen.
                                                                   bedragen over 2021 € 156.000.                                                  gemeente Bernheze            GTK2020
                                                                                                                                                                               minst risicovol > 0%




       DASHBOARD                       JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                   BEVINDINGEN                         BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                     6




2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole


   2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole
   2.2 De jaarrekening is getrouw
   2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening
   2.4 Duurzaamheid
   2.5 Opvang vluchtelingen Oekraïne
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>     2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole                                                                                                         7




                      Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2022
COVID-19-impact op    Tijdens de controle hebben wij aandacht besteed aan de impact van de coronapandemie op de gemeente Bernheze. Hieromtrent hebben
boekjaar 2021         wij overleg gevoerd met het management. De coronacrisis heeft beperkte gevolgen voor de operationele activiteiten van de gemeente.
                      Daarbij zijn de financiële gevolgen van de crisis beperkt. In de jaarrekening en de tussentijdse rapportages is door de organisatie
Zie hiervoor onze     gerapporteerd over deze impact voor de gemeente. Ook voor 2022 zal dit naar verwachting nog het geval zijn.
managementletter en
de BADO-notitie       Eind februari 2021 is de BADO-notitie met betrekking tot de ‘COVID-19-effecten en -risico's voor decentrale overheden' uitgekomen. In deze
                      notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is ook van
                      toepassing voor de jaarrekening 2021. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de
                      controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-en-
                      risicos-corona-voor-jaarrekening-2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)).

                      In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact
                      hebben op onze controle, de verslaggeving en/of onze controleverklaring. Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar paragraaf
                      3.1 van dit verslag.

                      De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19
                      Naar aanleiding van de controle hebben wij de volgende constateringen:
                       Ook al zijn we het digitale werken al meer dan twee jaar gewend, het blijft bijzonder mooi om te constateren dat het mogelijk is
                         geweest de jaarrekening tijdig op te stellen en te controleren. De samenwerking was, ondanks alle COVID-19-maatregelen, plezierig en
                         constructief.
                       Het proces heeft geen vertraging opgelopen.

                      Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid dit proces met u te evalueren.

                      Impact op verslaggeving
                      Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen
De gevolgen van       zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of
COVID-19 zijn nader   taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden.
toegelicht in de
jaarrekening          De gemeente heeft er voor gekozen om per programma toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de gemeente heeft (gehad) en welke
                      maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen. De voornaamste gevolgen met financiële impact betroffen een
                      incidentele vergoeding uit het gemeentefonds voor derving van inkomsten als gevolg van COVID-19 ad € 445.000 en lagere kosten doordat
                      activiteiten niet of met vertraging zijn uitgevoerd.




     DASHBOARD         JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>     2.1 Corona en impact op de jaarrekeningcontrole                                                                                                           8




                        Tozo-regeling
Geen bevindingen        De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige
omtrent Tozo-regeling   ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor
                        bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende
                        rechtmatigheidsvereisten:
                         Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020
                         Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020
                         Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021
                         Tozo 4: aanvragen vanaf 1 april 2021 tot 1 juli 2021
                         Tozo 5: aanvragen vanaf 1 juli 2021 tot 1 oktober 2021

                        Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het Rijk ontvangen van € 1,8 miljoen over 2021. Via de SiSa-
                        bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het Rijk. De bestedingen in het kader van de Tozo-regeling over 2021 bedragen €
                        685.000 voor levensonderhoud en € 30.000 verstrekking in het kader van bedrijfskapitaal. De gemeente Bernheze is middels een
                        dienstverleningsovereenkomst met de gemeente Meierijstad overeengekomen dat de Participatiewet en daarop gebaseerde regelgeving
                        door gemeente Meierijstad wordt uitgevoerd. De Tozo valt hier ook onder. De accountantscontrole van de Tozo vindt plaats door de
                        accountant van gemeente Meierijstad aan de hand van de aanwijzingen van het ministerie in de Nota Verwachtingen Accountantscontrole
                        d.d. 31 januari 2022 en de nadere richtlijnen van de Sectorcommissie Decentrale Overheden van de NBA. Uit de controle die door de
                        accountant van gemeente Meierijstad is uitgevoerd zijn geen fouten en onzekerheden gebleken.

                        Wij hebben geen bevindingen omtrent de Tozo-regeling in de SiSa-bijlage.

                        In ons accountantsverslag bij de jaarrekening 2020 hebben wij geadviseerd specifiek aandacht te besteden aan de voorziening dubieuze
                        debiteuren Tozo. Ultimo 2021 bedraagt het saldo van de Tozo-gerelateerde debiteuren € 178.000 (2020: € 171.000). Hiervan is € 51.000
                        voorzien (2020: nihil). Hiermee is opvolging gegeven aan ons advies en het eventueel resterende risico achten wij niet materieel.

                        M&O-beleid
                        De Tozo-regeling voor gemeente Bernheze wordt uitgevoerd door gemeente Meierijstad. De accountant van gemeente Meierijstad heeft
                        gerapporteerd over het M&O-beleid. In opzet zijn voldoende maatregelen opgenomen om het M&O-risico te mitigeren. Er is een
                        geformaliseerd M&O-beleid aanwezig conform de rechtmatigheidsvoorschriften van VNG, Divosa en het Ministerie van SZW. De gemeente
                        Meierijstad heeft voor de Tozo de IB-signalen voor TOZO 1 en 2 integraal en voor TOZO 3 tot en met 5 steekproefsgewijs gecontroleerd. Uit
                        de steekproefsgewijze controle op de IB-signalen zijn geen fouten geconstateerd ten aanzien van de rechtmatigheid en de getrouwheid. In
                        het kader van de rechtmatigheidsverantwoording over 2022 verdient het aanbeveling de verbijzonderde interne controles op gebied van
                        rechtmatigheid uit te breiden.

                        Overige coronagerelateerde bevindingen
                        In onze controle hebben wij uitgebreid aandacht besteed aan de impact van het coronavirus op de jaarrekening 2021. Over de
                        belangrijkste gevolgen voor uw interne beheersing hebben wij reeds in onze managementletter d.d. 18 februari 2022 aan u gerapporteerd.
                        De impact van de onder andere de doorbetaling van zorgcontinuïteit zijn voor uw gemeente beperkt van omvang.

     DASHBOARD           JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>     2.2 De jaarrekening is getrouw                                                                                                                       9




De jaarrekening   Wij hebben bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Bernheze een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de
2021 is getrouw   getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de
                  grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021 in
                  overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij zijn met u overeengekomen dat wij
                  tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 179.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om
                  kwalitatieve redenen relevant zijn.

                   POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)                                    FOUTEN       ONZEKERHEDEN              VERWIJZING
                   Getrouwheid
                   Sociaal domein – pgb Jeugdzorg en Wmo                                                                         156                   § 4.2
                   Sociaal domein – Wmo ZIN                                                                                      462                   § 4.2
                   Sociaal domein – Jeugdzorg ZIN                                                                                150                   § 4.2
                   Totaal                                                                                     0                  768
                   Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)                                    895                 2.685
                   Performance materialiteit (70% van de materialiteit)                                                          626
                   Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie                                                     179


                  Wij concluderen dat de resterende niet-verwerkte controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de
                  jaarrekening als geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de getrouwheid.




     DASHBOARD     JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>     2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening                                                                                                                        10




De baten en lasten als   Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende
ook de balansmutaties    controleverschillen ten aanzien van het aspect rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze
in de jaarrekening       controle geconstateerde afwijkingen boven de € 179.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen
2021 zijn in             relevant zijn.
overeenstemming met
relevante wet- en         POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)                                    FOUTEN        ONZEKERHEDEN              VERWIJZING
regelgeving tot stand
gekomen.                  Rechtmatigheid
                          Sociaal domein – pgb Jeugdzorg en Wmo                                                                          156                 § 4.2
                          Sociaal domein – Wmo ZIN                                                                                       462                 § 4.2
                          Sociaal domein – Jeugdzorg ZIN                                                                                 150                 § 4.2
                          Aanbestedingsrechtmatigheid                                                              104                     0                 § 2.3
                          Totaal                                                                                   104                   768
                          Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)                                     895                 2.685
                          Performance materialiteit (70% van de materialiteit)                                                           626
                          Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie                                                      179

                         Wij concluderen dat de resterende de controleverschillen zowel individueel als gezamenlijk niet materieel zijn voor de jaarrekening als
                         geheel en hebben derhalve een goedkeurende verklaring verstrekt met betrekking tot de rechtmatigheid.

                         Aanbestedingsrechtmatigheid
                         In het kader van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan
                         de hand van de zogenaamde inkoopanalyse. Wij hebben deze controle uitgevoerd in overeenstemming met de sdo-notitie, waarbij wij een
                         aantal specifieke key-items hebben geselecteerd (op basis van omvang of bevindingen vorig jaar) en een steekproef hebben uitgevoerd op
                         de restpopulatie.

                         In totaal hebben wij voor een bedrag ad € 104.000 aan onrechtmatigheden geconstateerd in het kader van Europese aanbestedingen en
                         hebben op de applicaties van een softwareleverancier.




     DASHBOARD            JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      2.4 Duurzaamheid                                                                                                                                             11




                         Onze visie op uw rol in verduurzaming
Gemeenten hebben         In 2015 zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen (sustainable development goals) van de Verenigde Naties door alle lidstaten van de VN
een belangrijke rol in   aangenomen. Deze doelen vormen de wereldwijde agenda voor duurzaamheid tot 2030. Zoals ook in meerdere publicaties van de VNG is
de keten als het gaat    verwoord, is ieders inzet hierbij nodig en die van gemeenten onmisbaar. In het bijzonder attenderen wij u op de publicatie van de VNG
om duurzaamheid          met als titel ‘De global goals in het gemeentelijk beleid – een handreiking voor de Nederlandse gemeenten’. Een publicatie waarin
                         concreet per doel wordt ingegaan op uw mogelijke rol hierin.

                         Mede doordat in 2015 de doelstellingen voor 2030 zijn aangenomen is het onderwerp ‘duurzaamheid’ niet meer weg te denken van
                         bestuurstafels in zowel de publieke als de private sector. Het hoeft weinig betoog dat voor overheden een regierol is weggelegd als het
                         gaat om het uitvoering geven aan ambities, het stimuleren van gedragsverandering in de maatschappij en het financieel steunen van
                         burgers en bedrijven. Als gemeente bent u de verbinding tussen vele partijen binnen en buiten uw gemeente, onder andere ten aanzien
                         van zorg, sociale vangnetten, huisvesting, afvalbeheersing, de waterketen, enz.

                         In het kader van het Klimaatakkoord heeft u al het nodige uitgewerkt ten aanzien van klimaatadaptie (doel 13) en de warmte-transitievisie
Duurzaamheid is al       (doel 7). Ook de Regionale Energiestrategieën (RES’en) zijn hieruit gevolgd. Aan een aantal van de andere doelen kunnen tevens lokale
onderdeel van uw         initiatieven worden gekoppeld. Het ontbreekt bij veel gemeenten echter aan een integrale strategie op het gebied van duurzaamheid in de
beleid                   breedte met als gevolg onvoldoende vanuit een regierol wordt. Die integrale strategie is noodzakelijk om de juiste afwegingen te maken
                         zodat u een inhoudelijke bijdrage levert aan de duurzaamheidsagenda 2030, maar deze ook kunt vertalen naar financiële impact. Gezien
                         de enorme opgaven die er liggen is uw gemeente een wat ons betreft onmisbare schakel in deze keten.

                         Hoe komt u tot uw strategie?
                         Wij zien duurzaamheid in de breedte als een belangrijk aandachtspunt voor uw gemeente.
Strategie vormgeven      We noemen een aantal vragen die kunnen helpen bij het invullen van uw regierol:
vanuit een aantal         Wat is uw ambitie ten aanzien van duurzaamheid binnen de gemeente of regio?
                          Hoe ver bent u met uw dialoog met betrokkenen (stakeholder dialoog) om de
                         belangrijkste thema’s voor uw duurzaamheidsstrategie te onderkennen?
                          In hoeverre heeft u duurzaamheid tot speerpunt in uw collegeprogramma opgenomen?
                          Hoe concreet en meetbaar zijn de doelstellingen die u zich gesteld heeft?
                          Kent u de meerjarige impact van uw ambities op uw begroting?


                         Zomaar een aantal wezenlijke basisvragen die noodzakelijkerwijze beantwoord moeten worden om op een gestructureerde en gedegen
                         wijze invulling te kunnen geven aan uw rol. Dit vraagt ook een programmatische aanpak in de organisatie, zowel op inhoud als op
                         aansturing. Een ambitie moet immers vertaald worden naar concrete doelen en kpi’s en de uitvoering moet tenslotte ook gemonitord,
                         bijgestuurd en gerapporteerd worden. Een betrouwbare totstandkoming van deze informatie is daarbij een belangrijke randvoorwaarde,
                         zeker als bij dergelijke informatie mogelijk op termijn ook een controleverklaring verstrekt moet worden zoals in het bedrijfsleven het
                         geval wordt (CSRD). Overigens een aspect dat voor gemeenten nog niet aan de orde is.
                         Wij merken overigens op dat gemeente Bernheze reeds de eerste stappen heeft gezet ten behoeve van de implementatie binnen de
                         organisatie en heeft in haar jaarverslag een paragraaf opgenomen over de Global Goals. Tevens heeft de gemeente per programma de van
                         toepassing zijnde Global Goals opgenomen in het jaarverslag, waarmee u duidelijk voorop loopt op dit thema.


     DASHBOARD            JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2.6 Duurzaamheid                                                                                                                                 12




            Hoe nu verder?
            Dit voorjaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest. U heeft de taak een nieuw college te vormen met een nieuw 4-jarig
            collegeprogramma. Wij raden sterk aan hierin expliciet ruimte te scheppen voor het thema duurzaamheid als ‘rode draad’ in het
            collegeprogramma. Zoals aangegeven heeft gemeente Bernheze reeds de eerste stappen gezet rondom implementatie van de Global Goals.
            Om u verder te helpen in dat traject, hebben wij onderstaande routekaart ontwikkeld. Hierin zijn achtereenvolgens alle te zetten stappen
            in dit kader opgenomen. Daarbij is ook aandacht voor de inbedding in de organisatie.

            Goede voorbeelden van gemeenten die duurzaamheid al expliciet als thema hebben omarmd zijn Nijmegen en Utrecht. Deze gemeenten
            geven transparant en concreet, elk op eigen wijze, inzicht in de doelstellingen en de realisatie hiervan.

            Wij gaan graag met u het gesprek aan om u waar nodig te kunnen ondersteunen in dit proces van het bepalen van ambities en strategie, de
            vertaling naar de organisatie en de monitoring en rapportage hiervan. Gezien het belang van dit thema en onze maatschappelijke rol,
            hebben wij het bevorderen van verduurzaming en het transparant hierover rapporteren tot een van onze speerpunten gemaakt.




DASHBOARD    JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>      2.5 Opvang vluchtelingen Oekraïne                                                                                                                         13




                           Onze visie op uw rol bij de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne
                           Het conflict in Oekraïne heeft ook gevolgen voor Nederlandse gemeenten. Dat kan gaan om opvang van vluchtelingen door gemeenten en
Gemeenten hebben           particulieren, ondersteuning van Oekraïners en Russen die momenteel in Nederland verblijven, risico's voor digitale veiligheid en
een essentiële rol in de   economische sancties voor Russische bedrijven. Wat wij bij gemeente Bernheze en veel andere gemeenten zien is dat voor de opvang van
opvang van                 de vluchtelingen veel tijd en capaciteit vraagt van de ambtelijke organisatie. Capaciteit die door de krapte op de arbeidsmarkt, de
vluchtelingen uit          ontwikkelingen rond Corona en de toenemende taken van gemeente al onder druk stond. Net als bij veel andere gemeente is en wordt
Oekraïne                   actief gezocht naar opvangplekken. Deze beschikbare plekken, maar ook de bezetting van de plekken neemt nog dagelijks toe, het
                           Ministerie van JenV publiceert over deze ontwikkeling.
                           Naast het regelen van de opvangplekken is gemeente Bernheze nog dagelijks bezig met het leefgeld en andere ondersteuning van de
                           vluchtelingen.

                           Specifieke uitkering
                           Zoals het er nu naar uitziet zullen gemeenten gecompenseerd worden middels een specifieke uitkering van het Ministerie van Justitie en
                           Veiligheid. De omvang van de uitkering lijkt als volgt vormgegeven:
Vergoeding via SPUK        1. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de kosten een normbedrag van € 100 per dag per gerealiseerde opvangplek.
                           2. Indien bovenstaand normbedrag, voor ingang van de SPUK niet toereikend is voor de kosten van de opvangvoorzieningen, dan kan de
                               gemeente de werkelijke kosten ontvangen. (incl. doorwerkende kosten die hoger zijn dan het normbedrag)
                           3. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van leefgeld van ontheemden bij particulieren een vergoeding van de werkelijke kosten per
                               verstrekking als bedoeld in de Regeling opvang ontheemden Oekraïne.
                           4. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de kosten, als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel c, een normbedrag voor de
                               werkelijke kosten per verstrekking.
Voorschot van 50%          5. Gemeenten ontvangen ter bekostiging van de kosten die gemeenten maken voor het geschikt maken of realiseren van gebouwen voor
verwachte                      de opvang van ontheemden de werkelijke kosten.
opvangplekken in de        Een voorschot van 50% van de naar verwachting te realiseren opvangplekken zal aan de gemeente worden uitgekeerd. Definitieve
gemeente                   afrekening op basis van de verantwoording in de SISA-Bijlage plaatsvinden.

                           Processen, registraties en aanbestedingen
                           De specifieke regeling vraagt verantwoording door de gemeente. Omdat sprake is geweest van spoed vragen wij nadrukkelijk aandacht voor
Correcte registratie       de kwaliteit van registraties en processen zodat uw gemeente straks zonder veel onzekerheden volledige vergoeding ontvangt voor haar
van verstrekkingen en      inzet. Specifiek vragen we aandacht voor:
uitvoeringskosten is        functiescheiding bij de registratie en controle van het verstrekte leefgeld.
van belang                  functiescheiding bij de registratie van bestede uren
                            tussentijdse controle dat vergoedingen, waaronder het leefgeld, voor het juiste aantal dagen is verstrekt
                           Als laatste wijzen we op de aanbestedingswetgeving, er is sprake van dwingende spoed bij veel aan de opvang gerelateerde inkopen.
                           Echter, het is essentieel om te monitoren en vast te leggen tot wanneer en voor welke inkopen deze dwingende spoed geldt. Wij adviseren
                           u om, voor zover nog niet gedan, registraties en processen hieromtrent vorm te geven.
                           Wij denken graag mee over registraties en de documentatie rond dwingende spoed.



     DASHBOARD              JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     2.5 Opvang vluchtelingen Oekraïne                                                                                                                       14




                     Aanbestedingen
EU- aanbesteden en   Vanuit de specifieke regeling wordt tevens ingegaan op de aanbestedingswetgeving. Er lijkt sprake van dwingende spoed bij veel aan de
dwingende spoed      opvang gerelateerde inkopen. Echter is het essentieel om te monitoren en vast te leggen tot wanneer en voor welke inkopen deze
                     dwingende spoed geldt.

                     Vluchtelingenopvang
                     Het kabinet heeft zich gecommitteerd aan 75.000 opvangplekken in veiligheidsregio’s door het land heen. De meeste van deze
                     opvangplekken moeten nog worden gerealiseerd. Overheden moeten hiervoor met name vastgoed huren of inzetten, en het vastgoed
                     inrichten ten behoeve van scholing, gezondheidszorg en wonen van vluchtelingen. De huur van vastgoed is niet aanbestedingplichtig. De
                     overige inrichtingen en installaties zijn wel aanbestedingplichtig. Op grond van de uitzondering van dwingende spoed is er een
                     mogelijkheid deze onderhands te gunnen.

                     Het kabinet heeft uitgesproken dat de opvang voor minimaal zes maanden moet worden ingericht. De vluchtelingenopvang is acuut. Wij
                     adviseren zo veel mogelijk gebruik te maken van bestaande (raam)contracten, bijvoorbeeld voor de inhuur van personeel. Mogelijk kunnen
                     die ook worden uitgebreid vanwege deze onvoorziene omstandigheid. Leg dit goed vast in het inkoopdossier en zorg voor een aankondiging
                     op TenderNed. Wanneer geen bestaande infrastructuur aanwezig is moet worden ingekocht of aanbesteed. In selecte gevallen kan het
                     gerechtvaardigd zijn om opdrachten direct onderhands te gunnen met toepassing van de onderhandelingsprocedure zonder aankondiging
                     vanwege dwingende spoed.

                     Gegeven de omstandigheden is het verdedigbaar om kort durende contracten te sluiten in ieder geval tot november 2022, zonder dat hier
                     sprake is van overtreding van het knipverbod. Vanwege de onzekere situatie verdient het aandacht om bij contractvorming al enige
                     uitloop in de vorm van opties en verlengingen in te bouwen. Als de situatie langer duurt, moet gezocht worden naar een meer stabiele
                     (middel)lange termijn oplossing.

                     Beëindiging overeenkomsten Gazprom
                     De contracten met Russische entiteiten, waaronder Gazprom, moet voor 10 oktober 2022 zijn beëindigd. Overeenkomsten die nog
                     doorlopen na deze datum overtreden de sancties en de Sanctiewet. In dat geval is er sprake van een economisch delict. Overheden moeten
                     de contracten met Gazprom tijdig opzeggen. Het risico op boetes of schadevergoeding voor vroegtijdige beëindiging is aanwezig.

                     Nieuwe procedure inkoop energie en gas
                     Voor de vervolglevering van gas zal een nieuwe aanbestedingsprocedure moeten worden gevolgd. De gehele energiemarkt is in beweging,
                     dit leidt onverhoopt tot hogere prijzen. Vanuit dat perspectief is een overeenkomst met een korte(re) looptijd aan te bevelen. Leg de
                     motivering van de korte looptijd ook goed vast in het inkoopdossier. De maatregelen zijn op tijd aangekondigd. Vooralsnog kan dan ook
                     gewoon reguliere Europees worden aanbesteed. Voor een beroep op dwingende spoed zien wij momenteel onvoldoende grond.

                     Wij denken graag mee over de documentatie rondom dwingende spoed.



     DASHBOARD        JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>     2.5 Opvang vluchtelingen Oekraïne                                                                                                                   15




                    Gebeurtenissen na balansdatum
De toelichting      Hoe ingrijpend de economische effecten van deze crisis zullen zijn, is op dit moment nog moeilijk te overzien. De impact op de
gebeurtenissen na   bedrijfsvoering van de Gemeente zal naar verwachting niet van aanzienlijke betekenis zijn. Rekening moet worden gehouden met (verder)
balansdatum is      stijgende prijzen, die zich kunnen vertalen in hogere inkoopkosten voor energie, hout, metaal en hulpstoffen. Het conflict heeft ook
voldoende           weerslag op de digitale veiligheid in Nederland. Momenteel lijkt het beeld stabiel maar het dreigingsbeeld kan abrupt veranderen. Verder
                    is in dit verband van belang dat de gemeente geen directe zakelijke relaties onderhoudt met bedrijven in Oekraïne, Rusland en Wit-
                    Rusland.

                    Gemeente Bernheze heeft in de risicoparagraaf geen aandacht voor de oorlog in Oekraïne.




     DASHBOARD       JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                 16




3. Resultaat & financiële positie


    3.1 Resultaat 2021
    3.2 Dashboard financiële positie
    3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente
    3.4 Ons beeld van uw financiële positie
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>     3.1 Resultaat 2021                                                                                                                                            17




Resultaat 2021           Het resultaat algemene dienst van gemeente Bernheze over het jaar 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 3,7 miljoen
ten opzichte van de      voordelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven:
gewijzigde begroting
bedraagt € 3,7 miljoen    OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)                           2021      BEGROTING NA WIJZIGINGEN           VERSCHIL                IN %
                          Saldo van baten en lasten                                       4.585V                             3.566N         8.151V               229%
                          Onttrekkingen reserves                                          5.459V                             7.150V         1.691N               24%
                          Dotatie aan reserves                                            6.242N                             3.488N         2.754N               79%
                          Resultaat                                                       3.802V                                96V          3.706         3.860%


                         Gemeente Bernheze heeft op alle programma’s een voordelig resultaat en op de heffing VPB en mutaties een negatief resultaat behaald.
                         De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen worden veroorzaakt door onderstaande programma’s:
Belangrijkste
afwijkingen in het        Programma Sociaal domein ad € 2,2 miljoen voordelig als gevolg van hogere baten en lagere lasten. De lagere lasten worden met name
resultaat algemene         veroorzaakt door lagere lasten wijkteams ad € 0,8 miljoen die betrekking hebben op rijksgelden waar tegenover nog geen directe
dienst 2021                verplichting staat en via een stelpost aan de reserve sociaal domein zijn toegevoegd.
                          Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ad € 1,1 miljoen voordelig als gevolg van hogere baten
                           doordat de gerealiseerde verkopen hoger zijn dan begroot.
                          Algemene dekkingsmiddelen en overhead samen ad € 1,7 miljoen voordelig als gevolg van hogere opbrengsten uit algemene uitkeringen
                           en lagere lasten overhad.
                          Mutaties reserves ad € 4,4 miljoen nadelig als gevolg van hogere toevoegingen en lagere onttrekkingen.

                         Het resultaat 2021 wijkt ongeveer 4,1% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale
                         overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces.




     DASHBOARD            JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>3.2 Dashboard financiële positie                                                                                                         18




NETTO SCHULDQUOTE                         SOLVABILITEIT                                   BELASTINGCAPACITEIT


                                                                   50                                        95           105
                              90


                                    130



                    27,6%                                         39,8%                                           98,5%
                                                  20




            -100              220                           0               100                        50                       150

            < 90%   90-130%   > 130%                      < 20%    20-50%   > 50%                    < 95%         95-105%      > 105%




(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE               GRONDEXPLOITATIE                                STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE


                                                                                                                     0
                              90
                                                       35

                                    130



                    24,4%                                         8,8%                                            2,2%
                                                  20




            -100              220                           0               100                        -5                       5

            < 90%   90-130%   > 130%                      < 20%    20-35%   > 35%                           < 0%     0%      > 0%




DASHBOARD               JAARREKENING      FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN            BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente                                                                                                                                 19




RATIO WEERSTANDSVERMOGEN


     1,70
                         1,58                           1,56
     1,60
     1,50                 1,4                           1,4                            1,4                            1,4
     1,40
                                                                                                                                                   gemeente Bernheze
     1,30
                                                                                                                                                Na vrijval o.b.v. financiële verordening
     1,20
     1,10
     1,00
                       JR2021                          2022                           2023                            2024




STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE


      4,0%                                                                                                                                  3,8%
      3,5%
      3,0%                                            2,6%
      2,5%               2,2%
      2,0%                                                                                                                                                         gem. NL*
      1,5%                                                                                                                                                         gemeente Bernheze
                                                                                                                                            0,8%
      1,0%
      0,5%                                                                                                     0,1%
                                                                                  -0,1%
      0,0%
     -0,5%              JR2021                        2022                        2023                         2024                        2025



* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde over 2020 voor gemeenten in de categorie 25.000 – 50.000. Data gebaseerd op www.waarstaatjegemeente.nl.


DASHBOARD                         JAARREKENING                      FINANCIËLE POSITIE                      BEVINDINGEN                             BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>      3.4 Ons beeld van uw financiële positie                                                                                                                     20




                           Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen
Kengetallen moeten         De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf
in relatie tot elkaar      weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze
worden bezien              paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar
                           worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente Bernheze.
                           Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen
                           geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke
                           benchmark.

Signaleringswaarden        Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020)
GTK 2020 als               Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat
referentiewaarden          vanaf begrotingsjaar 2021 geldt. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het
                           jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.

Uw financiële positie is   Weerstandsvermogen gemeente is voldoende
voldoende                  In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit
                           bedraagt volgens deze paragraaf € 10,8 miljoen. In de nota reserves en voorzieningen staat de streefratio van gemeente Bernheze
Uw weerstands-             (voldoende, tussen 1,0 en 1,4) opgenomen. Op basis van de nota reserves en voorzieningen is per 31 december 2021 € 1,2 miljoen aan
vermogen is voldoende      algemene weerstandsreserve vrijgevallen ten gunste van de algemene reserve vrij besteedbaar. In het weerstandsvermogen ultimo 2021 is
                           geen bedrag meegeteld van vrij aanwendbare bestemmingsreserves. In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze
                           reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente
                           Bernheze heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 6,8
                           miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Bernheze is volgens het GTK 2020 met 1,4 voldoende te noemen.
                           Gemeente Bernheze heeft de risico’s ingeschaald op basis van kans * impact en de risico’s geclassificeerd van laag naar hoog. Mede in
                           combinatie met de risicomatrix in het intern controleplan achten wij dat de risicobeheersing van gemeente Bernheze toereikend is.




      DASHBOARD             JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>      3.4 Ons beeld van uw financiële positie                                                                                                                          21




                           Solvabiliteit en netto schuldquote
De gemeente kan aan        De solvabiliteit bedraagt ultimo 2021 39,8% (2020: 36,2%). Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de
haar langetermijn-         gemeente in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen.
verplichtingen voldoen.
Ontwikkeling               De netto schuldquote bedraagt 27,6% (2020: 37,4%). De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de
solvabiliteit is een       aflossingen op de exploitatie en de hoogte van de investeringen uit het nabije verleden.
aandachtspunt en
wordt beïnvloed door       De solvabiliteit van gemeente Bernheze is als neutraal te kwalificeren volgens het gemeenschappelijk financieel toezichtkader (GTK 2020)
de financiering van        en de netto schuldquote als minst risicovol. Beide ratio’s laten op basis van de begroting tot en met 2025 een positieve ontwikkeling zien.
Heesch-West
                           Gemeente Bernheze heeft voor de grondexploitatie Heesch-West een financiering afgesloten. Deze financiering is zichtbaar in de
                           jaarrekening van gemeente Bernheze, maar de boekwaarde van de gronden zijn nog opgenomen bij de gemeenschappelijke regeling
                           Heesch-West. In de jaarrekening van Gemeente Bernheze is een voorziening gevormd voor het aandeel in de gemeenschappelijke regeling.
                           Wanneer de Gemeenschappelijke Regeling de boekwaarde overneemt van de gemeente Bernheze heeft dit een positief effect op de
                           solvabiliteitsratio en netto schuldquote.

                           Ratio grondexploitatie
                           Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente is laag doordat de
                           grondpositie (de waarde van de grond) ten opzichte van de totale baten laag is. De ratio grondexploitatie < 20% is het minst risicovol te
                           noemen volgens het GTK 2020.

                           Structurele exploitatieruimte
De ontwikkeling van de     De structurele exploitatieruimte van de gemeente Bernheze ligt op basis van de begroting 2022 – 2025 de komende jaren rond 0% en is in
structurele                2023 negatief. De structurele exploitatieruimte geeft de verhouding tussen de structurele baten en lasten in verhouding met de totale
exploitatieruimte blijft   baten weer.
een aandachtspunt




      DASHBOARD             JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                                                              22




4. Belangrijkste bevindingen


    4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording
    4.2 Sociaal domein uitgelicht
    4.3 Ontwikkeling grondexploitaties
    4.4 BBV, WNT en SiSa
    4.5 Begrotingsrechtmatigheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>     4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording                                                                                                      23




                          Interne beheersing en onze aanpak voor 2022
Nog aandachtspunten in    Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle
de interne beheersing.    hebben wij opgenomen in onze managementletter d.d. 18 februari 2022.
Onze controle is vooral
gegevensgericht. Zie      Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als bij veel andere gemeenten, nog aandachtspunten resteren. Dit
ook managementletter      betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de
2021.                     processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben
                          wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen,
                          steekproeven, etc.).

                          Fraude
                          De komende jaren zal er vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden gegeven aan fraudepreventie. Onze
                          beroepsorganisatie, de NBA, heeft inmiddels de ‘best practicemaatregelen fraude(risico)beheersing voor bestuurders en toezichthouders’
                          het tweede concept ter consultatie bij belangenorganisaties uitgebracht. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en
                          toezichthoudende organen, zoals de gemeenteraad, bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde. Door de nadruk te leggen op
                          het voorkomen van fraude, kunnen de gelegenheden die tot fraude leiden, afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en
                          beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. De landelijke pilots waar in de
                          controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude (o.a. Gemeente Breda) hebben
                          bijgedragen aan de best practices. De best practices van de NBA zijn erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te
                          vergroten. In onze managementletter hebben wij reeds aandacht gevraagd voor dit onderwerp.

                          Graag gaan wij met u in overleg over het vergroten van de actieve rol van de auditcommissie ten aanzien van frauderisicobeheersing.
                          Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersingsmaatregelen die
                          zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader te laten onderzoeken door de interne controleafdeling, een accountant of een
                          gespecialiseerde (fraude)onderzoeker.




     DASHBOARD             JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>     4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording                                                                                               24




                      Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2022
Invoering             In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant
rechtmatigheids-      naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie
verantwoording 2022   rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt en
                      heeft augustus 2021 de kadernota rechtmatigheid 2022 gepubliceerd. Naar verwachting vindt in 2022 de wetsbehandeling in de Tweede
                      Kamer plaats. Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van wetgeving en notities vanuit onder ander het NBA. Desalniettemin is de
                      verwachting vooralsnog dat de rechtmatigheidsverantwoording per boekjaar 2022 wordt ingevoerd.

                      De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de
                      accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor
                      uw organisatie en interne beheersing. Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de
                      gemeente met ingang van verslagjaar 2022 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een
                      (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering,
                      maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie.

Stand van zaken       Stand van zaken binnen uw gemeente
binnen uw gemeente    In onze managementletter d.d. 18 februari 2022 hebben wij u geïnformeerd over de stand van zaken van de invoering van de
                      rechtmatigheidsverantwoording bij gemeente Bernheze. Ten tijde van de jaarrekeningcontrole hebben wij de organisatie gesproken over de
                      invoering van de rechtmatigheidsverantwoording.




     DASHBOARD         JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>     4.2 Sociaal domein uitgelicht                                                                                                                             25




                        Sociaal domein
Totale lasten sociaal   De lasten van gemeente Bernheze met betrekking tot het sociaal domein bedragen over 2021 circa € 17,3 miljoen:
domein € 17,3 miljoen
                         ONDERDEEL (* € 1 miljoen)                     2021                                          2020
                         Jeugdzorg ZIN                                                                       € 6,3                                         € 6,0
                         Wmo ZIN                                                                             € 5,3                                         € 4,7
                         Pgb                                                                                 € 0,6                                         € 0,8
                         Participatiewet                                                                     € 4,4                                         € 4,2
                         Tozo                                                                                € 0,7                                         € 2,0
                         Totaal                                                                             € 17,3                                        € 17,6

                        De Jeugdzorg van gemeente Bernheze is voor de regio centraal belegd bij ‘s-Hertogenbosch en de Participatiewet inclusief Tozo is
                        uitbesteed aan gemeente Meierijstad. De lasten pgb en Tozo zijn voor gemeente Bernheze niet materieel. Op basis van de interne
                        processen bij gemeente Bernheze en het zekerheidspercentage dat gemeente Bernheze hierdoor verkrijgt, zijn de onzekerheden voor pgb
                        geraamd op circa € 150.000 (2020: € 196.000).

                        Wmo ZIN
                        De productieomvang van Wmo ZIN bij zorginstellingen bedraagt in 2020 circa € 4,3 miljoen (2020: € 3,8 miljoen). Op basis van de processen
                        bij de gemeente omtrent het toekennen van beschikkingen, het opvragen van productieverantwoording met controleverklaringen op basis
                        van het landelijk protocol, het uitvoeren van jaarlijkse cliëntervaringsonderzoeken en het bijhouden van een klachtenregistratie verkrijgt
                        de gemeente zekerheid dat de zorg is geleverd. Tevens hebben de cliëntervaringsonderzoeken en het bijhouden van een klachten-
Resterende onzeker-     registratie het doel om de kwaliteit van de zorg te verbeteren. Uitgaande van de interne beheersing op het proces van beschikkingen tot
heid Wmo ZIN circa      en met betalingen bij uw gemeente, de ervaringen uit voorgaande jaren, de ontvangen controleverklaringen en productieverklaringen
€ 462.000               ramen wij het bedrag van deze resterende onzekerheid in totaliteit op € 462.000 van de € 4,3 miljoen (2020: € 451.000).

                        Jeugdzorg ZIN
                        De gemeente ‘s-Hertogenbosch ontvangt voor alle deelnemende gemeenten van alle zorgaanbieders de productieverantwoordingen en
                        controleverklaringen en gemeente Bernheze ontvangt van de accountant van gemeente ‘s-Hertogenbosch een rapportage met betrekking
                        tot de lasten jeugdzorg en de uitkomsten uit de controle. De opgave van de Jeugdzorg ZIN van gemeente ‘s-Hertogenbosch is medio mei
                        2022 beschikbaar gesteld aan uw gemeente. Hierdoor heeft uw gemeente geruime tijd weinig zicht gehad op de definitieve kosten voor de
                        Jeugdzorg ZIN. Op basis van de ontvangen rapportage concluderen wij dat er voldoende zekerheid is omtrent de levering van de zorg. Er
Resterende onzeker-     resteert echter nog een onzekerheid met betrekking tot de prestatielevering Jeugdzorg LTA. Uitgaande van de interne beheersing op het
heid Jeugdzorg circa    proces van beschikkingen tot en met betalingen bij uw gemeente ramen wij het bedrag van de resterende onzekerheid in totaliteit op
€ 150.000               circa € 150.000 van de € 6,3 miljoen (2020: € 175.000).

                        Tevens zijn beperkte aansluitverschillen geconstateerd bij de controle van Jeugdzorg en Wmo die kleiner zijn dan onze
                        rapporteringstolerantie.
     DASHBOARD            JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                    BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     4.3 Ontwikkeling grondexploitaties                                                                                                                     26




                      Actualisatie en bijstelling grondexploitaties
Actualisatie grexen   Eén van de grotere balansposten betreft de voorraad onderhanden projecten (grondexploitaties). Gemeente Bernheze heeft verschillende
                      omvangrijke grondexploitaties. De balanspositie bedraagt per ultimo 2021 € 7,8 miljoen (ultimo 2020 € 10,1 miljoen). Door de invloed van
                      de parameters (zoals kostenstijgingen, fasering, stijgende verkoopprijzen, rente-effecten), die bepalend zijn voor de in de toekomst te
                      realiseren opbrengsten, hebben wij bij onze controle de grondexploitaties diepgaand gecontroleerd.

                      Tijdens de controle zijn de uitgangspunten gechallenged. De grondexploitaties zijn met deze uitgangspunten per 31 december 2021
                      geactualiseerd. Tevens is beoordeeld of het onderhanden werk in de jaarrekening op een juiste wijze is gewaardeerd en of er mogelijk een
                      verliesvoorziening moet worden getroffen. Op lopende grondexploitaties is geen sprake van een verliesvoorziening. In 2021 zijn geen
                      omvangrijke nieuwe grondexploitaties gestart.

                      Voor het project Heesch-West neemt de gemeente Bernheze samen met de gemeenten Oss en ‘s-Hertogenbosch deel in de
                      gemeenschappelijke regeling. Op grond van de prognoses van de gemeenschappelijke regeling heeft gemeente Bernheze een voorziening
                      ad € 5,2 miljoen gevormd (ultimo 2020: € 5,2 miljoen). Er hebben in de vooruitzichten geen wijzigingen plaatsgevonden ten aanzien van
                      deze grondexploitatie ten opzichte van vorig jaar.




     DASHBOARD         JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>     4.3 Ontwikkeling grondexploitaties                                                                                                                                27




                      Winstneming
Redelijkheid          Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst                   ONTWIKKELING NETTO BOEKWAARDE
belangrijkste         moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid                               GRONDEXPLOITATIES 2021–2020
schattingselementen   bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden                                  (x € 1 miljoen)
vastgesteld           genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. In de
                      notitie Grondexploitatie is opgenomen dat voor winstneming de            12,0
                      Percentage of Completion (POC) methode geldt: voor zover
                      gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd dient
                      tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitaties
                                                                                                                                                                10,1
                      winst te worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de
                                                                                               10,0
                      grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden
                      ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de
                                                                                                                  8,8
                      economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar
                      de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende
                      voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst              8,0                                                    7,8
                      te kunnen nemen:
                      1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden                       6,7
                          ingeschat; én
                      2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én                      6,0
                      3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de
                          realisatie gerealiseerd).

                      In 2021 is in totaal voor € 2,3 miljoen aan tussentijdse winst
                      verantwoord. De in 2021 verantwoorde tussentijdse winst ziet met             4,0
                      name toe op Bergakkers (€ 1,2 miljoen), De Erven (€ 0,4 miljoen)
                      en Zwarte Molen (€ 0,2 miljoen). Er is zeer beperkt sprake van
                      terugname van eerdere winstneming en verliesneming op een
                      afgesloten project (respectievelijk € 32.000 om € 93.000, 2020               2,0
                      nihil).                                                                                                               1,3
                                                                                                                                    1,1

                      Een uitsplitsing van de bouwgronden in exploitatie naar soort
                      project is in nevenstaand schema weergegeven. Er is sprake van
                                                                                                   0,0
                      één grondexploitatie bedrijventerrein (Retsel II); de overige                      BIE - woningbouw      BIE - bedrijventerreinen     Totaal
                      grondexploitaties betreffen woningbouw. De status per project is
                      toegelicht in de paragraaf grondbeleid in de jaarrekening.                                                2021       2020




     DASHBOARD         JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                            BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>4.3 Ontwikkeling grondexploitaties                                                                                                                   28




             Woningbouwplannen € 6,7 miljoen
             De meeste grondexploitaties van de gemeente Bernheze bevinden zich in een vergevorderd stadium. Hierdoor is de resterende onzekerheid
             ten aanzien van nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten relatief laag. De verwachte opbrengsten zijn door gemeente
             Bernheze onderbouwd middels taxatierapporten. Tevens zijn alle grondprijzen in 2021 onderbouwd middels taxaties.

             Het grootste deel van de boekwaarde komt voor rekening van bouwgrondexploitatie De Erven ad € 5,3 miljoen. In 2021 is binnen dit
             project voor € 0,4 miljoen aan tussentijdse winst verantwoord op basis van de POC-methode. Voor dit project zijn zowel de kosten voor
             circa 70% gerealiseerd en de opbrengsten voor circa de helft gerealiseerd. Tevens is het verwachte resultaat op dit project met € 0,2
             miljoen toegenomen ten opzichte van de exploitatieberekening ultimo 2020. Op de meeste projecten heeft een bijstelling van het
             resultaat plaatsgevonden.

             Industrieterreinen € 1,1 miljoen
             Gemeente Bernheze heeft één grondexploitatie bedrijventerreinen. Dit betreft Retsel II. In 2021 is er een kavel gesplitst waardoor de te
             verkopen kavels toenemen. Naar verwachting worden de resterende kavels in 2022 verkocht. Op dit project wordt een positief resultaat
             verwacht van € 0,1 miljoen.




DASHBOARD     JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>     4.4 BBV, WNT en SiSa                                                                                                                                     29




                      Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV)
BBV wordt nageleefd   Wij hebben vastgesteld dat gemeente Bernheze de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd.

                      Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT
WNT-verantwoording    De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt
voldoet aan de        tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen
vereisten             dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen.

                      Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een
                      topfunctionaris mag voor 2020 niet meer bedragen dan € 209.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving
                      van de WNT door de instelling.

                      Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet
                      worden aan de instelling. Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze
                      onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening.

                      Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 van de gemeente Bernheze niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening
                      2021 van de gemeente Bernheze voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

                      SiSa-bijlage
Geen bevindingen      Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota
SiSa-bijlage          verwachting accountantscontrole SiSa 2021. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of
                      onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B.

                      Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale
                      overheden. Het aantal SISA- regeling, ook voor uw gemeente, zijn daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de
                      organisatie binnen gemeente Bernheze, andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren.




     DASHBOARD         JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>      4.5 Begrotingsrechtmatigheid                                                                                                                              30




                        Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid
Overschrijding lasten   In totaal heeft uw gemeente circa € 90,0 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 83,6 miljoen aan werkelijke lasten in
                        2020. Dit is in totaal een onderschrijding van 6,4 miljoen (7,1%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 86,5 miljoen begroot na
                        wijziging, tegenover € 88,2 miljoen aan werkelijke baten in 2021. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van 1,7 miljoen
                        (2,0%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat algemene dienst. Dit is
                        het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in
                        de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen
                        aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2021 is er per saldo circa € 0,8 miljoen aan de reserves toegevoegd
                        zodat het gerealiseerde resultaat algemene dienst € 3,8 miljoen positief bedraagt.

                        De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van
                        het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerde en gerapporteerd te worden aan de
                        gemeenteraad. Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een
                        onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien
                        de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde
                        regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd.

                        Controle begrotingsrechtmatigheid
                        Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de
                        begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191
                        van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via
                        de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in
                        de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is,
                        maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet
                        gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per
                        programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.




     DASHBOARD           JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>     4.5 Begrotingsrechtmatigheid                                                                                                                                31




                         Zoals blijkt uit de figuur op voorgaande pagina is op twee programma’s een begrotingsoverschrijding op de lasten te constateren.
Geen begrotings-         Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV.
onrechtmatigheden die
meetellen voor ons                                                                                                                          ONRECHTMATIG
oordeel
                          LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA             BEGROTINGSAFWIJKING                                         TELT NIET MEE      TELT WEL MEE
                                                                                                                                  IN OORDEEL         IN OORDEEL
                                                                     Dit programma ziet toe op onder andere de
                          1. Volkshuisvesting, ruimtelijke           grondexploitaties. Tegenover de hogere lasten op
                             ordening en stedelijke vernieuwing      grondexploitaties, met name niet-bedrijventerreinen,               
                             (totaal € 275.000)                      staan tevens hogere opbrengsten. Deze overschrijding
                                                                     telt niet mee voor ons oordeel.
                                                                     Overschrijding is het gevolg van een hoger resultaat op
                          2. Heffing VPB                             VPB-belaste activiteiten dan begroot. Dit kon niet tijdig
                                                                                                                                        
                             (totaal € 37.000)                       worden voorzien en deze overschrijding telt niet mee in
                                                                     ons oordeel.

                         Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen,
                         zoals opgenomen in de toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening 2021 (hoofdstuk 3.1).

Geen overschrijding op   Tevens is sprake van een overschrijding ad € 35.000 op één van de drie (deel)kredieten I-Qua, zoals is toegelicht in de jaarrekening. Deze
afgesloten kredieten     (deel)kredieten in samenhang blijven onder de geraamde investering en zijn niet onrechtmatig.




     DASHBOARD            JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                    32




Bijlagen


    A   Onze controle
    B   Bevindingen SiSa-bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                   33




A. Onze controle
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>A. Onze controle                                                                                                                                  34




             Doel en object van de controle
             Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Bernheze, in alle van
             materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV.

             Opdracht en controleaanpak
             Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdracht-
             bevestiging van 20 september 2021. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens
             en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip,
             verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet
             in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 20
             september 2021 met kenmerk ‘StH/DMe/NvE/CWi/1049939/2105567’.

             Materialiteit
             Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze,
             afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen.
             De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende
             afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties
             gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde
             goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele
             oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 895.000. Wij houden ook rekening met
             afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel
             zijn. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 179.000 rapporteren, alsmede
             afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en
             rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek
             voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en
             SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe.

             Onafhankelijkheid
             Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten
             (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze
             eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en
             hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van
             de gemeente Bernheze zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van
             accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland. Verder hebben
             wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).




DASHBOARD     JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>A. Onze controle                                                                                                                                  35




             Opdracht en controleaanpak
             Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de
             opdrachtbevestiging van 20 september 2021. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige
             gegevens en het jaarverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip,
             verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet
             in de opdrachtbevestiging.

             Onze controleaanpak is gebaseerd op een systeemgerichte en risicogerichte benadering, waarbij gesteund wordt op de opzet, het bestaan
             en de werking van de aanwezige administratieve organisatie en de daarin opgenomen beheersingssystemen. Deze aanpak gaat uit van een
             risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die
             voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente Bernheze. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de
             onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.

             De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht
             gehad. Deze risico’s hebben wij opgenomen in onze managementletter d.d. 18 februari 2022.

             Strekking van de controleverklaring
             Aangezien de jaarrekening 2021 van de gemeente aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende
             controleverklaring, gedateerd op datum, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de
             jaarrekening 2021 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond.

             Continuïteit
             De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Bernheze zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Bernheze als
             geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de
             jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als
             accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot
             een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.




DASHBOARD     JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>     A. Onze controle                                                                                                                                               36




Het jaarverslag is       De jaarstukken 2021 van uw gemeente bestaan uit:
verenigbaar met de         het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen);
jaarrekening en bevat      de jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage
geen materiële              en taakvelden).
afwijkingen
                         In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan,
                         wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen
                         (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de
                         jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de
                         balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag
                         (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het
                         jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar.

De grondslagen van de    De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2021. In 2021 zijn
jaarrekening 2021 zijn   er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de
aanvaardbaar             financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van
                         de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening. Daarnaast vereisen zij van het college en het management
                         dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen
                         te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste
                         proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden
                         uitgevoerd.




     DASHBOARD            JAARREKENING                 FINANCIËLE POSITIE                 BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>A. Onze controle                                                                                                                                   37




             Fraude en non-compliance
             Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening
             met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten.
             Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie. Eén van de door ons uitgevoerde
             maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie
             Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met de financiële beleidsmedewerkers, uw
             concerncontroller, verantwoordelijk wethouder en met de auditcommissie. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben
             geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd.

             Met ingang van boekjaar 2022 zijn wij op grond van richtlijnen van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) verplicht in
             de controleverklaring te rapporteren over fraude.

             Bij de beoordeling van het risico omtrent corruptie hebben wij gekeken naar klantspecifieke omstandigheden zoals de geografische plaats
             van de activiteiten, hebben we gekeken naar de sectoren waar corruptie meer dan gemiddeld voorkomt en hebben we beoordeeld in
             hoeverre buitenlandse wetgeving als de UK Bribery Act en de US Foreign Corrupt Practices Act van invloed kunnen zijn.

             Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor
             zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële
             non-compliance geconstateerd.

             Geautomatiseerde gegevensverwerking
             De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid
             en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met
             betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze managementletter 2021.
             Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Voor onze
             bevindingen verwijzen wij naar onze management letter d.d. 18 februari 2022.




DASHBOARD     JAARREKENING                FINANCIËLE POSITIE                BEVINDINGEN                      BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                               38




B. Bevindingen SiSa-bijlagen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>B. Bevindingen SiSa-bijlage                                                                                                                                                        39




Inleiding
Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Bernheze heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In
onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen:
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke
uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.



 Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)                                      GOEDKEUREND
 Strekking controleverklaring rechtmatigheid (jaarrekening)                                   GOEDKEUREND


NR.        SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG                                                       FOUT OF ONZEKERHEID     FINANCIËLE OMVANG IN €      TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
A7         Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving
A12B       Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
           (SiSa tussen medeoverheden)
B2         Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden
           toeslagenproblematiek (deel 2)
C1         Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik
C32        Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
C56        Regeling huisvesting aandachtsgroepen
C62        Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van
           gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire
D8         Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
D14        Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen
F9         Regeling specifieke uitkering Extern Advies Warmtetransitie
G2        Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021                    Fout
G2        Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021              Onzekerheid
G2        Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering
                                                                                                            Fout
          Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2021
G2        Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering
                                                                                                      Onzekerheid
          Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2021
G2        Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende
                                                                                                            Fout
          zelfstandigen)_gemeentedeel 2021
G2        Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende
                                                                                                      Onzekerheid
          zelfstandigen)_gemeentedeel 2021




DASHBOARD                          JAARREKENING                          FINANCIËLE POSITIE                    BEVINDINGEN                       BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>B. Bevindingen SiSa-bijlage                                                                                                                                                   40




NR.    SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG                                                        FOUT OF ONZEKERHEID   FINANCIËLE OMVANG IN €      TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
G3    Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende
                                                                                                      Fout
      zelfstandigen)_gemeentedeel 2021
G3    Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende
                                                                                                   Onzekerheid
      zelfstandigen)_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden
                                                                                                      Fout
      levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden
                                                                                                   Onzekerheid
      levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige             Fout
      betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige          Onzekerheid
      betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden                       Fout
      levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar
      T_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden                    Onzekerheid
      levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar
      T_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige
                                                                                                      Fout
      betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2021
G3    BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige
                                                                                                   Onzekerheid
      betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2021
G12    Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden
                                                                                                      Fout
       Bijzondere bijstand in jaar T
G12    Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden
                                                                                                   Onzekerheid
       Bijzondere bijstand in jaar T
G12    Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet
                                                                                                      Fout
       Inburgering van 13 september 2012 in jaar T
G12    Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet
                                                                                                   Onzekerheid
       Inburgering van 13 september 2012 in jaar T
G12    Aantal gedupeerden (zoals omschreven in artikel 1 van de Regeling specifieke
       uitkering compensatie van de kosten die verband houden met het kwijtschelden
                                                                                                      Fout
       van publieke schulden binnen het SZW-domein van de hersteloperatie
       kinderopvangtoeslagaffaire toeslagen)
G12    Aantal gedupeerden (zoals omschreven in artikel 1 van de Regeling specifieke
       uitkering compensatie van de kosten die verband houden met het kwijtschelden
                                                                                                   Onzekerheid
       van publieke schulden binnen het SZW-domein van de hersteloperatie
       kinderopvangtoeslagaffaire toeslagen)
H4     Regeling specifieke uitkering stimulering sport
H8     Regeling Sportakkoord 2020–2022
L5B    Regiodeals 3e tranche (SiSa tussen medeoverheden)



DASHBOARD                      JAARREKENING                         FINANCIËLE POSITIE                    BEVINDINGEN                       BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>B. Bevindingen SiSa-bijlage | Tozo                                                                                                                                          41




Tozo

 NR.    SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG                                                      FOUT OF ONZEKERHEID    FINANCIËLE OMVANG IN €    TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID
G4     Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2021             Fout
G4     Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo)_gemeentedeel 2021          Onzekerheid
G4     Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen                                                      Fout
G4     Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen                                                   Onzekerheid
G4     Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen                                                       Fout
G4     Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen                                                    Onzekerheid
G4     Tozo 2                                                                                        Fout
G4     Tozo 2                                                                                     Onzekerheid
G4     Tozo 3                                                                                        Fout
G4     Tozo 3                                                                                     Onzekerheid
G4     Tozo 4                                                                                        Fout
G4     Tozo 4                                                                                     Onzekerheid
G4     Tozo 5                                                                                        Fout
G4     Tozo 5                                                                                     Onzekerheid
G4     Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie                              Fout
       kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden
       schulden levensonderhoud in jaar T
G4     Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie                           Onzekerheid
       kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden
       schulden levensonderhoud in jaar T
G4     Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie
       kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van            Fout
       achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T
G4     Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie
       kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van         Onzekerheid
       achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T




DASHBOARD                         JAARREKENING                        FINANCIËLE POSITIE                    BEVINDINGEN                     BIJLAGEN
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>         42




bdo.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>