<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Heesch | 6 juni 2023




    Jaarstukken 2022
    Gemeente Bernheze
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
Voorwoord                                                                4

Jaarrekening in één oogopslag                                            7


Global Goals                                                             8

Deel 1: Programmaverantwoording                                          9
Bestuur en ondersteuning                                                10
Veiligheid                                                              18
Verkeer, vervoer en waterstaat                                          24
Economie                                                                27
Onderwijs                                                               39
Sport, cultuur en recreatie                                             43
Sociaal domein                                                          53
Volksgezondheid en milieu                                               67
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing        78


Deel 2: Paragrafen                                                     92
A. Lokale heffingen                                                    93
B. Weerstandsvermogen                                                 102
C. Kapitaalgoederen                                                   114
D. Financiering                                                       123
E. Bedrijfsvoering                                                    132
F. Verbonden partijen                                                 139
G. Grondbeleid                                                        152
H. Rechtmatigheid                                                     162


Deel 3: Jaarrekening                                                  165
Balans per 31 december 2022                                           166
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling                      168
Toelichting op de balans                                              175
Algemeen financieel beleid                                            200


SiSa                                                                  233


Ensia verklaring (informatieveiligheid)                               235




                                                                   pagina 2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Privacy verklaring                                       236


Controleverklaring van de onafhankelijke accountant      237

Raadsbesluit                                             238




                                                      pagina 3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Voorwoord

Aan de raad van Bernheze,

Hierbij bieden wij u de Jaarrekening over 2022 aan. Hiermee leggen wij verantwoording af over de
uitvoering van het beoogde beleid dat is opgenomen in de begroting 2022, die op
04 november 2021 in uw raadsvergadering werd vastgesteld.

Vanuit de bedrijfsvoering (algemene dienst) hebben wij 2022 afgesloten met een positief resultaat
van € 6.170.492,53. Daarnaast is het resultaat vanuit de bouwgrondexploitaties € 1.244.390,14
(gedeelte vanuit de woningbouwexploitaties € 1.216.390,14 en de exploitaties ten behoeve van
bedrijventerreinen € 28.000). Samen zorgt dit in 2022 voor een positief resultaat van
€ 7.414.882,67.

Het afgelopen jaar is een bewogen jaar geweest. Naast de verkiezingen in het begin van het jaar
hebben we ook te maken gehad met verschillende crises die een impact hebben gehad op onze
inwoners en de mensen die we hebben mogen opvangen. De coronacrisis, de Oekraïne-crisis en
de daaropvolgende energiecrisis maakten dat we ons als organisatie wendbaar hebben getoond
en andere en extra activiteiten hebben uitgevoerd. In deze jaarstukken kijken we daarom niet
alleen terug op de geplande activiteiten, maar ook onze bijdragen om onder andere Oekraïners
een veilige plek te bieden en mensen te compenseren voor de hoge energielasten.

De eerste maanden van het jaar 2022 stonden in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen en
de vorming van een nieuw college. Tijdens de raadsvergadering op 2 juni werd afscheid genomen
van wethouder Van Dieperbeek en werd het nieuwe college geïnstalleerd. Het
bestuursprogramma, dat na een zorgvuldig en participatief proces tot stand kwam, werd op 10
november door de raad vastgesteld. “Samen Bouwen aan een Veerkrachtig Bernheze”. Een titel
en bestuursprogramma waarmee het college en de raad uitspraak doet over haar drie belangrijkste
(kern)ambities: Bouwen, Werken aan Veerkracht en het Samen doen.

In het kader van de verbetering van kwaliteit van onze dienstverlening zijn in datzelfde
bestuursprogramma richtinggevende uitspraken gedaan. Mede op basis van gesprekken met de
gemeenteraad en de organisatie heeft dit geleid tot een programmaplan voor de aanpak van het
programma dienstverlening., welke in het komende jaar zal worden aangeboden aan de
gemeenteraad en zal verder vorm worden gegeven aan het werken aan de kwaliteit van de
dienstverlening van de gemeente Bernheze.

In 2022 is de opvang crisis in toenemende mate geëscaleerd. De instroom van meer vluchtelingen
in Nederland en de komst van Oekraïense vluchtelingen heeft voor een grote opgave rondom
huisvesting en opvang gezorgd. Voor Oekraïense vluchtelingen realiseerden we twee
gemeentelijke opvanglocaties, in Nistelrode en Heeswijk Dinther. Daarnaast wonen er nog



                                                                                           pagina 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Oekraïners bij particulieren. Naast huisvesting, bieden we zorg en ondersteuning, zoals onderwijs,
leefgeld, en werk.

Het aantal te huisvesten statushouders is in 2022 verhoogd. Met inzet van partijen als
woningcorporaties, vluchtelingenwerk en ONS welzijn realiseren we de taakstelling en lopen we
zelfs voor. In oktober stelden we met de raad onze bestuurlijke uitgangspunten vast die we
hanteren bij het organiseren van asielopvang: we zijn gastvrij, we zijn betrouwbaar en betrekken
inwoners en we zetten in op duurzame, humane en uitvoerbare opvang.

Als gevolg van de oorlog in Oekraïne is ook een energiecrisis ontstaan. De effecten hiervan zijn
voelbaar voor vele huishoudens in Bernheze, samenwerkende partijen, verenigingsleven,
bedrijfsleven et cetera. In 2022 hebben we uitvoering gegeven aan Rijksregelingen, zoals de
energietoeslag en hebben we op andere wijzen inwoners ondersteund (waaronder bijstelling van
het sociaal minimum van 120 naar 130% en witgoedregeling).

2022 stond ook in het teken van de doorontwikkeling van Wegwijzer, aanpak eenzaamheid en
armoede en de inburgering van statushouders. Zo is de integratie van Jeugd binnen Toegang
Wegwijzer gerealiseerd, is de pilot met praktijkondersteuners huisarts GGZ Jeugd afgerond en is
binnen ONS Welzijn geïnvesteerd in de duurzame aanpak van eenzaamheid.

Ook is hard gewerkt aan opgaven als de transitie landbouw, woningbouw en programma
Omgevingswet. Mede als gevolg van de transitie die de landbouw doormaakt, zijn de integrale
gebiedsprocessen opgestart. Gebiedsprocessen die nieuw perspectief gaan bieden voor
ontwikkelingen in ons buitengebied. Parallel aan de totstandkoming van de drie scenario’s voor
een in 2023 vast te stellen omgevingsvisie, is het groenstructuurplan ontwikkeld. De druk op de
woningmarkt is groot. Met volle vaart zijn nieuwe instrumenten ontwikkeld om uitvoering te geven
aan onze woonvisie en het in 2022 tot stand gekomen bestuursakkoord.

De jaarrekening is een doorslag van de vastgestelde begroting. Dit verantwoordingsdocument is
gecontroleerd door BDO Audit & Assurance B.V., die in 2020 door uw raad is benoemd voor de
controle over de boekjaren 2020 tot en met 2023. In de overeenkomst met de accountant is een
mogelijkheid tot verlenging van vier maal één jaar benoemd bij wederzijds goedvinden.

De jaarstukken bestaan uit de volgende drie onderdelen:
- Deel 1: Programmaverantwoording
- Deel 2: Paragrafen
- Deel 3: Jaarrekening

In de programmaverantwoording onder deel I nemen we op wat we van het voorgenomen beleid
hebben gerealiseerd en wat we aan nieuwe onderdelen in 2022 hebben toegevoegd. Deze
verantwoording gaat in op de gemaakte keuzes en de mate waarin we deze hebben waargemaakt.
Hierbij beantwoorden we de twee vragen, zoals deze ook in de begroting zijn gesteld, maar dan op
basis van uitvoering:



                                                                                           pagina 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>-   Wat hebben we bereikt?
-   Hoe weten we dat?
-   Wat hebben we daarvoor gedaan?

Bij alle programma’s hebben we een analyse van de afwijkingen opgenomen. In deel II zijn de
verplichte paragrafen opgenomen. Hierin rapporteren we aan de hand van de uitgangspunten die
in de begroting over 2022 waren opgenomen.

Deel III omvat de balans met uitgebreide toelichting. Hiermee brengen we onze financiële positie
per einde 2022 in beeld, zodat hierover een verantwoord oordeel kan worden gegeven.


Het college van burgemeester en wethouders.




                                                                                           pagina 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Jaarrekening in één oogopslag




                                pagina 7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Global Goals

In 2015 hebben de lidstaten van de Verenigde Naties de agenda met Global Goals for Sustainable
Development aangenomen. Tot 2030 werken alle lidstaten aan deze gezamenlijke agenda. Ook
gemeenten hebben hier een rol in te vervullen, omdat veel van de doelen raakvlakken hebben met
opgaven van lokale overheden. De 17 Global Goals staan hieronder.




De gemeente Bernheze ziet de raakvlakken tussen Global Goals met onze opgaven ook en wil
graag een Global Goals gemeente zijn. Dat betekent dat we bij ons beleid rekening houden de
uitgangspunten van de Global Goals. In de komende jaren gaan we de global goals implementeren
in onze gemeente. Ze gaan dan onderdeel vormen van onze ambtelijke processen. Onze planning-
en controlcyclus is het eerste proces waarin we de Global Goals integreren.

In 2022 is een quickscan uitgevoerd om de plek van de Global Goals in Bernheze te onderzoeken.
De resultaten hiervan worden in het eerste kwartaal van 2023 met de raad gedeeld. Er is voor
gekozen om, in tegenstelling tot wat eerder besloten was, de Global Goals niet specifiek als
kapstok te gebruiken in het bestuursprogramma. Ook vanwege de quickscan die overlappend
uitgevoerd is. Voor de quickscan is gesproken met meerdere stakeholders, waaronder de
verschillende gemeenteraadsfracties. In de begroting nieuwe stijl hebben we voor 2023 nog steeds
de verwijzing naar de verschillende global goals opgenomen. Als vervolg op de quickscan kan er
voor gekozen worden bij toekomstige versies uitgebreider of juist minder uitgebreid te doen.




                                                                                         pagina 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Deel 1: Programmaverantwoording




                                  pagina 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Bestuur en ondersteuning

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Investering gemeentehuis in combinatie met De Pas, de Bibliotheek
en de Eijnderic

Wat hebben we bereikt

Al jaren hebben wij een beleid voor plaats- en tijdsonafhankelijk werken. Door de corona-crisis
heeft deze ontwikkeling een vlucht genomen. Het perspectief op goed werkgeverschap is
veranderd door het massaal thuiswerken in corona-tijd. Het faciliteren van de combinatie van thuis-
en op kantoor werken maakt daar inmiddels vast onderdeel van uit. Vanuit organisatieperspectief
zien we dat met deze combinatie winst te behalen valt. Zo konden we het gemeentehuis anders
inrichten en inzetten, om beter aan te sluiten bij zowel de behoefte van onze inwoners als onze
medewerkers. Het gemeentehuis is nog meer een plaats van persoonlijk aandacht en ontmoeting
geworden. Tegelijkertijd faciliteren we onze medewerkers om thuis vooral efficiënt en
geconcentreerd individueel te werken.

Hierbij zien we grote meerwaarde om dit in combinatie met De Pas en de Bibliotheek te doen. De
kans doet zich voor om De Misse 2, 4 en 6 in onderlinge samenhang te bezien. Het gemeentehuis
wordt met name tijdens kantooruren op werkdagen benut. In de avonden en de weekenden wordt
het gebouw minimaal gebruikt. Bij De Pas is het veelal andersom: gebruik in de
avonden/weekenden en tijdens kantooruren minder gebruik. Beide gebouwen moeten
onderhouden worden, vragen schoonmaak, kennen afschrijving, kosten energie en hebben zelfde
faciliteiten. Dat leidt tot onnodige kosten. Door de drie gebouwen in onderlinge samenhang te
bezien is een efficiënte verbeterslag en substantiële kostenreductie en/of inkomstenverhoging
mogelijk. Immers, door het benutten van de gedeeltelijke leegstand en multifunctioneel gebruik van
ruimten ontstaan besparingen, verhuur- en/of verkoopmogelijkheden. Met een herinrichting van de
gebouwen, reshuffeling van het gebruik, het vernieuwen van installaties en het multifunctioneel
benutten van de ruimten kan een vernieuwd integraal samengesteld pand ontstaan, dat beter
aansluit bij het beoogde gebruik en worden de structurele kosten gereduceerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In december 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met de startnotitie Huisvesting
gemeentehuis, gemeenschapshuis De Pas en Bibliotheek Heesch. Deze notitie beschrijft het te
starten project met een korte en een lange termijn aanpak. De korte termijn richt zich op het
uitbreiden van de verhuurbare vloeroppervlakte gemeentehuis en het introduceren van hybride
werken binnen de gemeentelijke organisatie. De lange termijn richt zich op de integratie van het
gebruik, het multifunctioneel benutten van de ruimten en renovatie .


                                                                                           pagina 10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Nadat de startnotitie door de gemeenteraad is vastgesteld, is gestart met de invoering van hybride
werken in de gemeentelijke organisatie en daarmee ook het vrijmaken van de tweede verdieping
boven De Pas voor verhuur. Zo heeft een interne verhuizing plaatsgevonden en is een huurder
haar activiteiten in het gemeentehuis gestart (sportschool Meer Sports). De gemeentelijke
organisatie is gestart met hybride werken, waarbij het aantal werkplekken is verkleind, die tevens
meer ingezet worden voor gedeeld gebruik. Op drie medewerkers zijn twee werkplekken
beschikbaar en zijn diverse zogenaamde aanlandplekken beschikbaar. Dit zijn plekken waar kort
kan worden gewerkt, bijvoorbeeld tussen vergaderingen door. Ook zijn er diverse belcellen
beschikbaar voor bellen of digitaal overleg. Aan het gebouw en de inrichting zijn diverse
aanpassingen gepleegd: onder andere het verplaatsen van wanden, techniek, inrichting.

Met de interne verhuizing is een lang gekoesterde ambitie in vervulling gegaan: het concentreren
van de publieke dienstverlening in de hal van het gemeentehuis. Ons Welzijn, Team Wegwijzer en
Vluchtelingenwerk zijn verhuisd van de 2e verdieping boven De Pas naar de publiekshal. In deze
setting wordt ervaring opgedaan in het hybride werken en zullen de wensen met betrekking tot de
toekomstige huisvesting en inrichting te zijner tijd beter kunnen worden geformuleerd. Dat geeft
voor de langere termijn een beter resultaat. Dit geldt ook voor de integratie van de dienstverlening.
Naast deze resultaten is de samenwerking met De Pas en de Bibliotheek vormgegeven. Ook zijn
diverse onderzoeken uitgevoerd (opties verduurzaming, status van de techniek en inspirerende
ontwerpmogelijkheden), waarmee er input is voor het verdere planvormingsproces.

Tegelijkertijd is voor de lange termijn aanpak een aantal voorbereidende activiteiten opgestart,
zoals het uitwerken van de aanpak, het maken van een gezamenlijk communicatie- en
participatieplan (samen met het bestuur van De Pas en de bibliotheek) en een bezoek aan het
gemeentehuis in Waalre ter oriëntatie op mogelijkheden.

Het project bevindt zich op dit moment in de beginfase van het opstellen van een functioneel
programma en de daarbij behorende financiële onderbouwing. Volgend hierop wordt het
programma uitgewerkt tot een ontwerp, waarna de fase van realisatie start.

De eerder aangestelde externe projectleider heeft aangegeven voor het vervolg van het project
niet meer beschikbaar te zijn. Dit heeft geleid tot vertraging in het proces. Het is de wens om het
projectmanagement voor het totale vervolgtraject bij één partij neer te leggen die ervaring heeft
met integratie van functies in een gebouw. Voorwaarde is dat deze partij ook voldoende
bemensing heeft, ervaring heeft in politiek-bestuurlijk complexe trajecten en voldoende kennis
heeft op het gebied van cultuurverandering. Om te komen tot een nieuwe projectleiding wordt een
onderhandse aanbestedingsprocedure gevolgd. De planning is dat in de eerste maanden van
2023 opdracht wordt verleend waarna het project wordt doorgestart.




                                                                                             pagina 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2. Wet open overheid

Global Goals:




Wat hebben we bereikt

De Wet Open Overheid (Woo) is de opvolger van Wet openbaarheid van bestuur (Wob). De wet is
bedoeld om onder andere de gemeentelijke organisatie meer transparant te maken en deze wet
moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar en toegankelijk word. De invoering van
de wet zal gefaseerd gebeuren.

We hebben binnen de gemeente Bernheze een contactpersoon Woo aangesteld. Deze contact-
persoon helpt op een laagdrempelige en klantvriendelijke manier bij de beschikbaarheid van
publieke informatie. Kortom, een “simpel” loket voor de informatie-zoekende externe. Op deze
manier is de “passieve openbaarmaking” goed geregeld. De actieve openbaarmaking wordt
gefaseerd ingevoerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Om inzichtelijk te maken wat de impact van de Woo op de informatievoorzieningen is, wordt er een
Woo-scan uitgevoerd. Uit deze scan volgen de stappen die we als Bernheze de komende jaren
moeten zetten om te voldoen aan de wet.

3. Verkiezingen

Global Goals:




Wat hebben we bereikt

De houten borden bij de verkiezingen zijn vervangen door digitale borden zijn vervangen met als
belangrijkste reden duurzaamheid. Andere redenen zijn: geen vervuiling van openbare ruimte,
veilig en weerbestendig, hoogwaardige uitstraling en volledige ontzorging van communicatie met
de politieke partijen.


                                                                                         pagina 12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan

Bij de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 en de Tweede Kamerverkiezingen is er gebruik
gemaakt van vijf verkiezingsborden van ImageBuilding, die digitaal werden voorbereid. Het gaat
om de zogenaamde “trotters”.

Omdat wij tevreden zijn over de diensten van ImageBuilding en het tevens financieel
aantrekkelijker is, wordt er een meerjarige samenwerking aangegaan voor de aankomende vier
verkiezingsmomenten, te weten:

1. Provinciale Staten en Waterschappen maart 2023
2. Europees Parlement mei 2024
3. Tweede kamer verkiezing 2025
4. Gemeenteraad verkiezingen 2026.

4. Overhead

De toelichting op de overhead is opgenomen in de paragraaf E Bedrijfsvoering.


Verbonden partijen

Heesch West

De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw
regionaal bedrijventerrein. Aanvullend is er ruimte voor een specifieke profilering met meerwaarde
voor de regio op het gebied van circulaire economie, energie en nieuwe concepten in de bouw.
Heesch West versterkt het vestigingsklimaat voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze
specifieke kwaliteiten.

Het nieuwe terrein biedt vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale
ruimtevragers én biedt uitbreidingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven uit onder andere onze
gemeente. Daarnaast zorgt Heesch West voor directe en indirecte werkgelegenheid voor de regio.

Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC)

Het Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC) voert voor Bernheze en de andere
deelnemende gemeenten en waterschappen wettelijk verplichte taken uit op het gebied van
archiefbeheer, ordening, controle en –ontsluiting. Binnen de mogelijkheden werkt het BHIC aan het
beleidsdoel “meer publiek, meer divers publiek”. Dit sluit aan bij onze doelstelling om cultuur, in dit
geval het papieren en digitale erfgoed van de gemeente, gemakkelijk toegankelijk te maken voor
belangstellenden.




                                                                                              pagina 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB)

De BSOB is een regionaal samenwerkingsverband dat zich richt op het gezamenlijk innen van
belastingen. Het doel is de kwaliteit, dienstverlening, efficiency en continuïteit van de waardering,
heffing en inning van lokale belastingen te verbeteren.


Beleidsindicatoren
De beleidsindicatoren die voor dit programma in de begroting zijn benoemd, zijn in de jaarrekening
verantwoord in paragraaf E Bedrijfsvoering.


Wat kostte het?
                                                          Lasten 2022                               Baten 2022
Nr.    Omschrijving taakveld                 Geraamd      Geraamd na     Werkelijk     Geraamd      Geraamd na     Werkelijk
                                                          wijzigingen                               wijzigingen
0.1    Bestuur                                1.883.363      2.119.079    1.714.014                                   238.599
0.2    Burgerzaken                             950.997        987.993       967.130      485.083        485.083       449.276
0.3    Beheer overige gebouwen en              197.860      35.911.254   36.042.973      490.859      36.346.468    36.607.129
       gronden
0.4    Overhead                               9.255.466      9.697.723    9.580.623       93.286        112.782       196.309
0.5    Treasury                                 20.065        143.225       149.987       36.038        113.117       240.626
0.61   OZB woningen                            463.471        552.867       534.668     4.949.003      4.703.141     4.682.805
0.62   OZB niet-woningen                                                                2.949.341      2.860.871     2.804.320

0.64   Belastingen overig                                                                 29.200         29.200        30.889

0.7    Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen                                             45.765.159     52.156.164    52.794.411
       GF
0.8    Overige baten en lasten                 121.983        463.792         -8.547
0.9    Vennootschapsbelasting (Vpb)                                         339.186
0.10   Dotaties reserves programma 0           177.650        311.778     2.546.227      645.538       1.320.128     3.097.730
       Totaal                                13.070.855     50.187.711   51.866.261    55.443.507     98.126.954   101.142.094



Financiële toelichting

Algemeen

Alle programma’s van 0 tot en met 9 bestaan uit diverse taakvelden, welke op hun beurt weer
bestaan uit verschillende kostenplaatsen. We voorzien de taakvelden van een financiële toelichting
als hier een bepaalde mate van afwijking is ontstaan tussen geraamd na wijziging 2022 en
werkelijk 2022. Indien het taakveld een afwijking heeft van meer dan € 50.000 geven wij een
financiële toelichting, waarbij ook wordt ingezoomd op de kostenplaatsen die deel uit maken van
het betreffende taakveld.




                                                                                                                    pagina 14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Een uitgebreid overzicht van de baten en lasten per taakveld is weergegeven op pagina 202 en
203.

           Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.        Omschrijving taakveld                                                                Lasten                Baten               Totaal
0.1        Bestuur                                                                                   -405.065            -238.599            -643.664
0.2        Burgerzaken                                                                                 -20.863              35.807              14.944
0.3        Beheer overige gebouwen en gronden                                                         131.719            -260.661            -128.942
0.4        Overhead                                                                                  -117.100              -83.527           -200.627
0.5        Treasury                                                                                      6.762           -127.509            -120.747
0.61       OZB woningen                                                                                -18.199              20.336               2.137
0.62       OZB niet-woningen                                                                                                56.551              56.551
0.64       Belastingen overig                                                                                               -1.689              -1.689
0.7        Alg. uitkeringen en ov. Uitkeringen GF                                                                        -638.247            -638.247
0.8        Overige baten en lasten                                                                   -472.339                                -472.339
0.9        Vennootschapsbelasting (Vpb)                                                               339.186                                 339.186
0.10       Dotaties reserves programma 0                                                            2.234.449          -1.777.602             456.847
Lasten: Een + saldo betekent dat er meer kosten zijn gemaakt dan geraamd. Een - saldo betekent dat de uitgaven in werkelijkheid lager zijn dan geraamd.
Baten: Een + saldo betekent dat er minder inkomsten zijn ontvangen dan geraamd. Een - saldo betekent meer ontvangen inkomsten dan geraamd.
Samen zorgt dit voor het saldo per taakveld, waarbij een + bedrag een nadelig saldo is voor het taakveld en een – bedrag een voordelig taakveld saldo.


Taakveld 0.1 Bestuur

Wethouders

De pensioenregeling voor de politieke ambtsdragers is geregeld in de Algemene Pensioenwet
Politieke Ambtsdragers (APPA). Gemeenten en provincies zijn op grond van artikel 44 van het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht een APPA-
voorziening op te nemen. Als gevolg van de bijstelling van de rekenrente naar boven
(2019: 0,29%; 2020: 0,082%; 2021: 0,528%; 2022: 2,472%) is er geen sprake van een dotatie
maar een onttrekking aan de voorziening. Dit leidt tot een voordeel in de exploitatie van € 483.336.
Daarnaast vallen de salariskosten € 58.256 lager uit dan geraamd.

Bestuursondersteuning raad

Op 27-1-2022 besloot uw raad tot een uitbreiding van de griffie met 1,7 fte. De invulling is echter
gefaseerd doorgevoerd.

Taakveld 0.2 Burgerzaken

Personeel taakveld Burgerzaken

Vanwege ziekten/vacatures is gebruikt gemaakt van de continuïteitsregeling om de bedrijfsvoering
op peil te houden. De salariskosten zijn hierdoor € 50.392 hoger dan geraamd.




                                                                                                                                           pagina 15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Taakveld 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden

Reststroken / paardenweien

Op dit budget zijn de verkopen van overhoeken in 2022 hoger geweest dan geraamd. Dit komt
voornamelijk door de verkoop van enkele bovengemiddeld grote overhoeken.

Taakveld 0.4 Overhead

Innovatie en flexibiliteit

In 2022 is in bestaande budgetten rekening gehouden met uitvoering van het programma en inzet
rondom o.a. digitalisering. In 2022 hebben we gefocust op de opzetten van een programma(plan)
dienstverlening. Er is, laagdrempelig, uitvoering gegeven aan een aantal initiatieven zoals de
campagne bereikbaarheid. De uitvoering op grotere schaal zal plaatsvinden in 2023 (en verder)
o.b.v. het programmaplan dat is opgesteld.

ICT in eigen beheer

Met name de beoogde formatieuitbreiding van A naar I is nog niet is ingevuld. Deze onderuitputting
wordt gebruikt als dekking van de Continuïteitsregeling. De externe inhuur gaat over de jaren 2022
en 2023 met dekking uit de reserve ICT en zal worden overgeheveld.

Wet Open overheid

Door het rijk zijn via de algemene uitkering middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van de
Wet Open Overheid (WOO). Deze middelen zijn in 2022 maar beperkt ingezet.

Taakveld 0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

Algemene uitkering gemeentefonds

In de decembercirculaire ontvingen we nog extra middelen voor o.a. energietoeslag 2023
(voorschot) ad € 463.360. Daarnaast ontvingen we nog middelen voor o.a. inkomstenderving
COVID-19 over 2020, meerkosten Oekraïne en compensatieregeling Voogdij 18+.

Taakveld 0.8 Overige baten en lasten

Algemene lasten en baten

De onderschrijding van de post algemene baten en lasten is het gevolg van het onbenutte deel van
de post onvoorzien en het budget projectsubsidies. Daarnaast hebben we op deze post het niet
benutte deel van de POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie
Kinderopvangtoeslag) opgenomen.


                                                                                          pagina 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Vennootschapsbelasting

Voor de vennootschapsbelasting betaalden we een voorlopige aanslag over 2022. We raamden
deze niet.

Taakveld 0.10 Dotaties reserves programma 0

Saldo gewone dienst

Het positieve saldo vanuit de algemene dienst ad € 6.170.492,53 is toegevoegd aan de reserve
nader te bestemmen. Deze maakt deel uit van het totale jaarrekeningresultaat (inclusief
grondbedrijf) ad € 7.414.882,67. De toevoegingen aan de reserve nog nader te bestemmen van
het resultaat van het grondbedrijf zijn verantwoording op programma 3 en 8.

Vrijval reserve weerstandsvermogen

O.b.v. de inventarisatie van de risico’s wordt de hoogte van de algemene weerstandsreserve
bepaald. De ratio van het weerstandsvermogen is moet liggen tussen de 1,0 en 1,4. Ultimo 2022
bleek de norm van 1,4 te worden overschreden. Als gevolg hiervan heeft een verlaging van de
algemene weerstandsreserve plaatsgevonden met € 2.147.199,-. Deze vrijval is gelijktijdig
toegevoegd aan de reserve nog nader te bestemmen.

Budgetten niet volledig besteed

De geraamde uitgaven op diverse budgetten zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de
hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserve(s) ook lager is dan geraamd.

Het incidentele budget voor 2022 voor de uitbreiding van de griffie is niet volledig besteed.
Daarnaast ontvingen we POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie
Kinderopvangtoeslagen) voor versterking van dienstverlening aan kwetsbaren die we in 2022 maar
beperkt hebben ingezet.




                                                                                         pagina 17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>Veiligheid

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Openbare orde en Veiligheid

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Het jaar 2022 heeft grotendeels in het teken gestaan van omvangrijke crisissen. Rondom Corona
zijn begin dit jaar veel aanvragen gedaan voor financiële tegemoetkoming van met name
horecaondernemer die coronatoegangsbewijzen moesten controleren. Verder zijn er na uitbreken
van de oorlog in Oekraïne meer dan 100 plekken gecreëerd waar ontheemden een tijdelijke,
veilige woonplek hebben gekregen. De plekken zijn nog steeds bewoond. Er is nieuw Integraal
Veiligheidsbeleid 2023-2026 vastgesteld. Met dit kader zijn prioriteiten gesteld waar gemeente en
veiligheidspartners de komen jaren mee aan de slag kunnen. In kader van crisisbeheersing is een
koersdocument vastgesteld waarop het Beleidsplan van de Veiligheidsregio volgend jaar
gebaseerd wordt.

Hoe weten we dat

We houden vast aan een 7,8 die onze inwoners in de burgerpeiling aan sociale veiligheid geven.
We monitoren incidentcijfers van veiligheidspartners.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Begin dit jaar is er nog veel werk verzet in de “afronding” van de covid19-pandemie. Meteen
daarna brak de oorlog in de Oekraïne uit. Veel ontheemden kwamen ook naar Nederland.
Ontheemden zijn voor acute huisvesting over ons land verdeeld. In korte tijd heeft de gemeente
meer dan 100 opvangplekken gereed gemaakt, waar tot op heden nog steeds ontheemden
gehuisvest zijn. De organisatie rondom de opvang is vanuit de crisisstructuur, binnen het subteam
Veiligheid, opgepakt. Door de aanpak van Covid-19 en opvang ontheemden zijn andere
werkzaamheden, welke opgenomen waren in de begroting en teamplan, blijven liggen. Ook
speelden er vrijwel het hele jaar capaciteitsproblemen binnen het subteam veiligheid. Door deze
ontwikkelingen hebben we minder tijd kunnen investeren in onder andere burgerparticipatie,


                                                                                          pagina 18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>aanpak van vuurwerkoverlast en de doorontwikkeling van het Maasland Interventie Team. Ook is
de ontwikkeling van het nieuwe beleid aanpak mensenhandel doorgeschoven naar het 2e kwartaal
2023. Nu de pandemie “ten einde” is zie je dat de traditionele vormen van criminaliteit weer
toenemen, maar ook cybercrime blijft hoog. Dit onderwerp heeft dan ook prioriteit gekregen in het
nieuwe Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 die door uw raad in december vastgesteld is.

2. Opstellen horecavisie

Global goals:




Wat hebben we daarvoor gedaan

Het opstellen van de horecavisie heeft in 2022 niet plaatsgevonden en wordt op korte termijn ook
niet voorzien. De visie op horeca nemen we mee in de Omgevingsvisie in het kader de
Omgevingswet. Dit is gedurende het jaar al gecommuniceerd via de tussentijdse rapportage.

3. Ondermijning

Global goals:




Wat hebben we bereikt

We hebben dit jaar, samen met onze veiligheidspartners, zowel binnen als buiten de organisatie,
gewerkt aan weerbaarheid. Daardoor hebben we stappen gezet in de aanpak van criminele
activiteiten.

Hoe weten we dat

Ondermijnende criminaliteit laat zich moeilijk meten. De meest recente informatie kunnen we halen
uit de, in het voorjaar van 2020, gehouden burgerpeiling veiligheid en leefbaarheid in het
buitengebied en incidentcijfers van interne en externe partners.




                                                                                         pagina 19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan

Dit jaar is op het gebied van ondermijning met name geïnvesteerd in de aanpak van ondermijning
in het buitengebied. Het actieplan ondermijning buitengebied 2021-2023 vormt de basis voor de
aanpak.

Daarnaast is samen met de Taskforce-Riec een zogenaamde gelegenheids/risicokaart van het
buitengebied in ontwikkeling. Deze kaart geeft extra inzicht in mogelijk kwetsbare gebieden in het
buitengebied met het oog op ondermijnende criminele activiteiten. Door deze gelegenheidskaart
kunnen we beter informatiegericht toezicht houden in het buitengebied.

Verder is samen met de ZLTO, politie en Openbaar Ministerie, het convenant Veilig Buitengebied
afgesloten. Met bijbehorende modelhuurovereenkomst kunnen boeren met meer zekerheden hun
stallen of schuren verhuren zonder vrees te hebben dat ze, mits te goeder trouw, de stallen en
schuren gesloten worden als er criminele activiteiten hebben plaatsgevonden.

Een belangrijk onderwerp dit jaar was het vergroten van de weerbaarheid van medewerkers en
onze inwoners. Een meldingsbereidheid-campagne van Meld Misdaad Anoniem heeft daar ook
aan bijgedragen. Tijdens de Herfstschool hebben veel collega’s deelgenomen aan verschillende
trainingen om inzicht krijgen in diverse onderwerpen rondom ondermijnende criminaliteit en
weerbaarheid. Ook is er een zelfscan uitgevoegd naar de informatiepositie van gemeente. Er is nu
een goede 0 meting van de data-infrastructuur, processen en software binnen Bernheze. Dit vraagt
om een vervolg aanpak.

4. Zorg/Veiligheid

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Ook in 2022 zijn weer een mensen “geholpen” met maatwerk aanpak. Hierdoor ervaart de
samenleving wat minder problemen en overlast op het snijvlak zorg- en veiligheid. Daarmee is
erger voorkomen en houden we de samenleving zo veilig mogelijk.




                                                                                           pagina 20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Hoe weten we dat

Kwalitatief/kwantitatief onderzoek: Jaarverslag Zorg- en Veiligheidshuis; evaluatie gesprekken met
ketenpartners; inzichten opgedaan bij interventies rondom complexe casuïstiek.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Binnen het thema zorg en veiligheid hebben we fors geïnvesteerd in kwaliteit en kwantiteit van de
MDO’s (multi disciplinaire overleggen). Daardoor wordt steeds vaker een gepaste oplossing
gevonden voor multi problematiek van burgers. De inzet van de lokale procesregisseur heeft
daartoe bijgedragen, evenals de kennis en procesregie van het Zorg- en Veiligheidshuis. Het
invoeren van het middel wat kan helpen bij (snelle) opschaling is het AVE-model. Samen met de
afdeling zorgzame gemeente zal dit in 2023 worden opgepakt en waar mogelijk ingevoerd.


Verbonden partijen

Veiligheidsregio Brabant-Noord

De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer Brabant-Noord, de Geneeskundige
Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en Bevolkingszorg. In de veiligheidsregio werken
zij met de 16 gemeenten en de GGD samen op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding,
crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen en bevolkingszorg. Ook
de Nationale Politie, de Meldkamer Oost-Brabant, het Waterschap Aa en Maas, het Waterschap
De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid werken samen binnen de veiligheidsregio.

Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost

Het Zorg- en Veiligheidshuis Brabant Noordoost is een netwerksamenwerking waarin veiligheid,
zorg en lokaal bestuur samenkomen voor de integrale aanpak van complexe problematiek. Het
doel van de samenwerking is het terugdringen van overlast en recidive, waarbij wordt ingezet op
gedragsverandering en verbetering van kwaliteit van het leven van de betrokkene(n).


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting
opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse
van 25.000 tot 50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij
nemen vijf vergelijkingsjaren op in de tabel, waarbij we uitgaan van de meest actuele informatie die
beschikbaar is.




                                                                                           pagina 21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                                           Jaar realisatie        Referentie               Realisatie
Verwijzingen halt (aantal per 1.000 inwoners, 12-17 jaar)                      2017                    12                     9
                                                                               2018                    11                     8
                                                                               2019                    12                     15
                                                                               2020                    10                     4
                                                                               2021                    7                      2
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)                                  2017                    1,0                    1,2
                                                                               2018                    1,0                    1,5
                                                                               2019                    1,1                    1,1
                                                                               2020                    1,0                    1,6
                                                                               2021                    1,0                    1,4
Gewelds- en seksuele misdrijven (aantal per 1.000 inwoners)                    2017                    3,6                    2,3
                                                                               2018                    3,4                    2,0
                                                                               2019                    3,5                    3,1
                                                                               2020                    3,3                    1,6
                                                                               2021                    3,1                    1,9
Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)                           2017                    2,3                    1,8
                                                                               2018                    2,0                    1,6
                                                                               2019                    1,9                    2,8
                                                                               2020                    1,4                    1,8
                                                                               2021                    1,1                    1,3
Vernielingen en misdrijven tegen de openbare orde                              2017                    4,6                    3,1
(aantal per 1.000 inwoners)                                                    2018                    4,2                    2,9
                                                                               2019                    4,6                    3,1
                                                                               2020                    4,9                    2,9
                                                                               2021                    4,8                    2,4



Wat kostte het?
                                                             Lasten 2022                                      Baten 2022
Nr.    Omschrijving taakveld                    Geraamd      Geraamd na       Werkelijk      Geraamd         Geraamd na       Werkelijk
                                                             wijzigingen                                     wijzigingen
1.1    Crisisbeheersing en brandweer             1.976.076      1.976.200       1.974.227
1.2    Openbare orde en veiligheid                724.816        715.065          654.599          3.252             32.892         40.120
0.10   Reserves programma 1
       Totaal                                    2.700.892      2.691.265       2.628.826          3.252             32.892         40.120



Financiële toelichting
         Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.      Omschrijving taakveld                                                          Lasten               Baten            Totaal
1.1      Crisisbeheersing en brandweer                                                        -1.973                                 -1.973
1.2      Openbare orde en veiligheid                                                         -60.466             -7.228             -67.694
0.10     Reserves programma 1




                                                                                                                               pagina 22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Taakveld 1.2 Openbare orde en veiligheid

Integraal veiligheidsbeleid

Het jaar 2022 heeft voor team veiligheid in Bernheze voor een groot gedeelte in het teken gestaan
van de aanpak van de vluchtelingencrisis. Er is hierdoor geen inzet geweest van het Maasland
Interventieteam. Het Maasland Interventie Team is een samenwerking met de gemeente Oss en
dit team wordt voor de bestuursrechtelijke aanpak van complexe handhavings- en
ondermijningszaken ingezet. Hiervoor hebben we in 2022 geen financiële bijdrage betaald aan de
gemeente Oss. Verder is er minder inzet geweest, en dus minder geld uitgegeven, voor het project
aanpak ondermijning in het buitengebied (vanwege de afwezigheid van de externe projectleider).




                                                                                         pagina 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Verkeer, vervoer en waterstaat

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Beheer, openbare ruimte, mobiliteit algemeen

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Door de uitvoering van onderhoud, reparaties, renovaties en vervangingen hebben we de
leefomgeving prettiger, veiliger, functioneler en toekomstbestendiger gemaakt.

Hoe weten we dat

In 2022 hebben we door middel van inspecties en metingen de openbare ruimte gemonitord. Op
basis van deze inspecties is de openbare ruimte beoordeeld en zijn er maatregelen bepaald,
geprogrammeerd of uitgevoerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In 2022 zijn we gestart met het opstellen van een Leidraad inrichting Openbare ruimte. In deze
leidraad worden handvatten gegeven hoe we de inrichting van de openbare ruimte willen
vormgeven. In 2023 gaan we verder met de leidraad en in 2024 willen we deze afronden.

Activiteiten voor onderhoud, repareren en renoveren

Renovatie: vervangen en verduurzaming openbare verlichting
We hebben in 2022 de laatste hand gelegd aan het vervangen van de conventionele armaturen
voor dimbare led armaturen. Hiermee is het gehele areaal vervangen en voldoen we aan de
klimaatdoelstelling waarbij we een energiebesparing realiseren van ± 57% ten opzichte van 2013.

Activiteiten voor reconstructie

Reconstructie: Traverse Heeswijk Dinther
De herinrichting van de Traverse bestaat uit 4 fasen en de Hertog Janstraat. Op dit moment zijn
fase 1 en 2 gereed. Dit betreft het deel tussen Raadhuisplaza en de komgrens Heeswijk.


                                                                                          pagina 24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Voor fase 3 heeft de aanbesteding plaatsgevonden en zouden we begin januari 2023 starten met
de herinrichting. Het betreft het deel van Raadhuisplaza tot de kruising met de Torenstraat. Tijdens
de inkoop van bestratingsmaterialen door de aannemer is gebleken dat de stenen pas rond de
bouwvak 2023 leverbaar zijn. Helaas zijn geschikte alternatieven niet voorhanden en is ervoor
gekozen om de uitvoering uit te stellen tot september 2023. Om zo min mogelijk tijd te verliezen
zijn we direct aan de slag gegaan met de contractvoorbereidingen van het laatste deel van de
Traverse, zodat we na realisatie van fase 3 snel verder kunnen met fase 4. Ook zijn we begonnen
met de voorbereiding van de Hertog Janstraat.

Stelpost infrastructurele werken
In de meerjarenbegroting hebben we (aan de hand van het afwegingskader en het
bestuursprogramma) de infrastructurele werken geprioriteerd en ingepland.

Nieuwe aanleg

Nieuwe aanleg: bereikbaarheid Weijen-West met centrum
Deze aanpassing van de openbare ruimte hebben we opgenomen in de herinrichting Weijen-Laar.

Ontsluitingsweg Retsel HD
Dit onderzoek is afgerond en de resultaten zijn gepresenteerd aan de Commissie Ruimtelijke
Zaken. De uitkomsten worden meegenomen bij het nieuw op te stellen mobiliteitsplan.


Wat kostte het?
                                                          Lasten 2022                                     Baten 2022
Nr.    Omschrijving taakveld               Geraamd        Geraamd na        Werkelijk      Geraamd       Geraamd na        Werkelijk
                                                          wijzigingen                                    wijzigingen
2.1    Verkeer en vervoer                     4.077.125       4.146.528      3.843.400        291.101            469.940      382.047
2.2    Parkeren                                                 24.083           4.425
2.5    Openbaar vervoer                           2.732             2.732        2.727
0.10   Reserves programma 2                                   1.562.200      1.562.200          30.359       1.723.717      1.667.281
       Totaal                                 4.079.857       5.735.543      5.412.752        321.460        2.193.657      2.049.328



Financiële toelichting
        Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.     Omschrijving taakveld                                                      Lasten                Baten             Totaal
2.1     Verkeer en vervoer                                                               -303.128            87.893          -215.235
2.2     Parkeren                                                                          -19.658                             -19.658
2.5     Openbaar vervoer                                                                       -5                                   -5
0.10    Reserves programma 2                                                                                 56.436            56.436




                                                                                                                            pagina 25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Taakveld 2.1 Verkeer en vervoer

Openbaar groen (wegen) en Wegen

Op de activiteiten Onderhoud Groen langs de wegen en Wegen zelf is niet het volledige budget
besteed.

Taakveld 0.10 Reserves programma 2

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en/of investeringskredieten zijn niet of niet volledig
uitgegeven, waardoor de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan
geraamd.

Het investeringskrediet “Haalbaarheid 4de poot rotonde Retsel is niet volledig besteed. Ook zijn de
geraamde kosten van begeleiding bij aanbesteding rooien bomen/calamiteiten en
boomveiligheidscontrole niet volledig gemaakt.




                                                                                             pagina 26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Economie

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Vitale en duurzame economie

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Het streven naar een vitale en duurzame economie en arbeidsmarkt heeft geresulteerd in flinke
stappen voorwaarts en in een aantal mooie successen. We zijn meer zichtbaar voor de
doelgroepen en denken dat de communicatie een impuls heeft gekregen.

Hoe weten we dat

Onze Indicatoren zijn:

 Indicator                                                            2018             2020             2022             2024
 Cijfer voor mkb-vriendelijkste gemeente                               6,1              6,3              6,5 *            6,7
 Percentage zonnepanelen op bedrijfsdaken                                               8%              20+%             26%**
                                                                                                        21%**
 Aantal PSO-gecertificeerde bedrijven                                   3                6                8                10
 (PSO: keurmerk/norm voor sociaal ondernemen)

Tekst in rood is streefgetal en in zwart daadwerkelijk gerealiseerd.
*Er heeft in 2022 geen nieuwe enquete “MKB-vriendelijkste gemeente” plaatsgevonden. De instantie die dit organiseert heeft de vorige
editie later uitgevoerd vanwege de coronacrisis en heeft nu bepaald dat de editie ’22 naar ’23 wordt verplaatst.
** indicator niet meer te raadplegen op website (percentage volgens laatste update).


Wat hebben we daarvoor gedaan

Economische Visie
In 2020 en 2021 is de economische visie “Van meer naar Beter” en het actieprogramma
economische visie vastgesteld. Vervolgens zijn we in 2022, in een economie met (nog steeds) een


                                                                                                                          pagina 27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>hoge dynamiek en een groot aantal uitdagingen, aan de slag gegaan met de uitvoering van dit
actieprogramma (op een 6-tal pijlers die hieronder worden toegelicht) en tevens regiehoudend
daarop. Dit heeft in de meeste gevallen geresulteerd in flinke stappen voorwaarts en in een aantal
mooie successen. Verder zijn we aan de slag om een gedetailleerde statusupdate te verzorgen
van het actieprogramma die via een NTI naar college en de raad wordt gecommuniceerd naar
verwachting in het eerste kwartaal van 2023.

Dienstverlening, verbinden en aanjagen
We hebben ons veelvuldig laten zien bij ondernemersorganisaties en hebben proactief meegedaan
aan de overleggen. Denk hierbij aan Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO), Centrum Management,
Samenwerkende Ondernemersverenigingen Bernheze (SOB) en veel regionale organisaties en
samenwerkingsverbanden. Maar ook schuiven nu met enige regelmaat collega-
beleidsmedewerkers, een strategisch adviseur of de Wethouder (of ander collegelid) aan. Met
name de bedrijfscontactfunctionaris is stevig in positie gebracht als 1e aanspreekpunt en als
“wegwijzer” voor de ondernemers. Daarnaast hebben we meerdere thema-avonden,
banenmarkten en collegebezoeken georganiseerd en hebben samen met ondernemers aan
initiatieven van RNOB/AFC deelgenomen of zijn deze aan het organiseren (onder andere
ondernemerstafels, AFC-ontbijtsessie en AFC-radentour).

Centra
We hebben nieuwe commerciële planaanvragen en initiatieven (via intaketafel en
omgevingsoverleg) getoetst aan het concentratiebeleid. Hierdoor blijven commerciële ruimtes
behouden op plaatsen waar deze gewenst zijn en wordt versnippering, verval en leegstand
tegengegaan. Daarnaast hebben we subsidie aangevraagd en toegewezen gekregen als impuls
om de centra te “vergroenen”. Daarnaast hebben we deelgenomen aan KVO-winkelcentra en
weten mede hierdoor de centra veilig en leefbaar te houden. Verder is het beleid om leegstand
tegen te gaan zeer succesvol geweest. We hebben ten tijde van het pré corona tijdperk, in
tegenstelling tot de verwachtingen, de leegstand flink weten te beperken en hebben de laagste
leegstand (2,5%) binnen Regio Noordoost Brabant (RNOB). (Bron: Locatus).
Verder is de Traverse in Heeswijk-Dinther verder gerevitaliseerd en hebben we actief
deelgenomen aan bijeenkomsten van Centrum Management, ov’s en KVO-Winkelcentrum. Ook
hebben we in RNOB verband samengewerkt aan een nieuwe detailhandelsvisie.

Bedrijventerreinen
Na het opstellen van het uitgifteprotocol hebben we alle bedrijfskavels op ‘t Retsel II verkocht. Ook
hebben we meegewerkt aan het realiseren van een CPO en bedrijfsverzamelgebouw. Voor
Cereslaan en ‘t Runneke zijn gesprekken met ondernemers en omgeving gevoerd. Er is gewerkt
aan diverse varianten van kavelindeling (met meer nieuwe bedrijfslocaties) en de concrete vraag
vanuit ondernemers naar bedrijfskavels op Cereslaan-West is vastgelegd. Daarnaast is er gewerkt
aan de (ontwerp)bestemmingplannen die naar verwachting beide (respectievelijk begin en medio)
2023 ter inzage worden gelegd. In 2022 hebben we het bestemmingsplan Heesch West afgerond
en door de raden van Bernheze en 's-Hertogenbosch vast laten stellen. Echter zijn bij de Raad van



                                                                                            pagina 28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>State 31 beroepen tegen het vaststellingsbesluit aangetekend. Uitspraak verwachten we medio
2024.We werken nu verder aan het uitgifteprotocol en om de vraag up-to-date te houden.
Daarnaast sluiten we aan bij de drie KVO-bedrijventerrein overleggen om de bedrijventerreinen
leefbaar en veilig te houden en bij de regionale overleggen “werkgroep bedrijventerreinen” en “1-
loket” om regionaal afspraken te maken en bedrijven te laten landen op de juiste locatie (zoals
bijvoorbeeld XXL-logistiek).

Buitengebied
We hebben ondernemers(verenigingen) actief gewezen op regionale initiatieven zoals die van
RNOB, Agrifood Capital en de Regiodeal (kansenkaart) en aangespoord hierop in te schrijven.
Daarnaast hebben we ook deelgenomen aan een AFC-ontbijtsessie met burgemeester, wethouder
Economische Zaken en ondernemers uit Bernheze en zijn we aan de slag gegaan om een AFC-
radentour te organiseren. Daarnaast zijn we betrokken geweest bij ingediende initiatieven van
ondernemers via de intake- en omgevingstafel waar nieuwe initiatieven worden besproken en
getoetst om zo passende bedrijvigheid in het buitengebied mogelijk te maken. De
bedrijfscontactfunctionaris biedt ondersteuning bij deze trajecten. Verder is er actief samengewerkt
aan en met “Brabantse Juweeltjes” en “Visit Brabant” om recreatie en toerisme in Bernheze nog
beter op de kaart te zetten.

Arbeidsmarkt
Het thema arbeidsmarkt wordt nader toegelicht onder 2. Vitale en duurzame arbeidsmarkt.

Duurzaamheid
We hebben succesvol een impuls weten te geven aan de verduurzaming van bedrijven. We
hebben een samenwerking opgezet met Cinergie en de SOB en hebben vouchers uitgegeven aan
bedrijven om energiescans uit te laten voeren. Er zijn 40 energiescans uitgevoerd, waarmee het
projectbudget vrijwel volledig benut is. De gemiddelde energiebesparing per deelnemer is 15%. Bij
het ontwikkelen van nieuwe bedrijventerreinen hebben we de nodige aandacht besteed in de
planvorming dat bedrijven gasloos, voorzien van zonnepanelen en eventueel met groene daken
worden ontwikkeld. Daarnaast is er een plankaart voor publieke laadpalen opgesteld, zodat alle
beoogde laadpalen t/m 2030 zichtbaar zijn. In 2022 zijn 15 nieuwe publieke laadpalen geplaatst.
Het aandeel zon op dak is in de tijd tot de afkondiging van de netwerkcongestie fors toegenomen.
Naast een impuls voor het verduurzamen van bedrijven zijn we ook druk in de weer geweest om
een impuls te geven aan het “vergroenen” van de centra. We hebben een subsidie aangevraagd
en toegezegd gekregen en hebben met de ondernemers 2 plenaire en meerdere sessies per kern
georganiseerd om plannen uit te werken. Dit wordt vervolgd in het komende jaar.




                                                                                            pagina 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>2. Vitale en duurzame arbeidsmarkt

Global goals:




Wat hebben we daarvoor gedaan

We hebben gewerkt aan een betere verbinding tussen beleidsveld arbeidsmarkt, PIMwerkt/WSP,
IBN, de ondernemers(verenigingen) en het ondernemersteam van Meierijstad. Samen hebben we
(thema)bijeenkomsten georganiseerd zoals: “meer verdienen met anders werken” voor zzp’ers in
een kwetsbare doelgroep en hebben we een banenmarkt georganiseerd. Vanwege het succes
geven we dit in januari 2023 een vervolg. Daarnaast hebben we een goed contact onderhouden
met Starterssucces Oss/Bernheze die starters en jonge ondernemingen ondersteunen/coachen. In
regionaal verband is ook het zzp-boost georganiseerd. Verder hebben we onze samenwerking met
PSO Nederland (Prestatieladder Socialer Ondernemen) voortgezet. Er zijn gesprekken gevoerd
met ondernemers in Bernheze om ze te ondersteunen (via vouchers) bij het behalen van het PSO-
certificaat.

3. Heesch West

Global Goals:




Wat hebben we bereikt

In 2022 hebben we een volgende stap in de ontwikkeling van Heesch West gezet. Qua planologie
is het bestemmingplan Heesch West vastgesteld en is het bestemmingsplan van het zonnepark
onherroepelijk geworden. Verder is gewerkt aan de doorontwikkeling van de organisatie.




                                                                                     pagina 30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Hoe weten we dat

In de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten zijn ten aanzien van planologie besluiten
genomen. In het dagelijks en algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regelingen zijn
besluiten genomen die de verdere professionalisering van de projectorganisatie bewerkstelligt.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In 2022 is het bestemmingsplan Heesch West vastgesteld. Door diverse belanghebbenden is
beroep ingesteld. We zijn nu in afwachting van de behandeling hiervan bij de Raad van State.
Naar verwachting is dat pas in 2024. Het bestemmingsplan van het zonnepark is in 2022
onherroepelijk geworden.

In 2022 zijn de voorbereiding getroffen voor het bestemmingsplan Vismeerstraat/Cereslaan-West.
Dit plan wordt begin 2023 in procedure gebracht.

We zijn gestart met het inrichten van de nieuwe projectorganisatie. In 2023 gaan we aan de slag
om een aantal praktische zaken af te stemmen, bijvoorbeeld het uniformeren van leges.

Netwerkcongestie is een groot punt van zorg. Hierover zijn we in gesprek met Enexis, zodat het
terrein straks ook aangesloten kan worden op het electriciteitsnetwerk.




4. De Maashorst

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Ook in 2022 is ingezet op het versterken van de kwaliteit van de natuur en de
recreatievoorzieningen in De Maashorst. Hierin wordt intensief samengewerkt door de
verschillende Maashorstpartners: de gemeenten Bernheze, Maashorst en Oss, Waterschap Aa en
Maas en Staatbosbeheer. Zo is bijvoorbeeld de natuurlijke begrazing door de combinatie van
Exmoor pony's, Wisenten en Taurossen verder vormgegeven, worden maatregelen uitgevoerd om
de verdroging van het gebied tegen te gaan, en wordt in overleg met terreineigenaren en met
(financiële) steun van de provincie gewerkt aan de inrichting van meer gronden tot natuur in met
name de kern van het gebied.




                                                                                         pagina 31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Daarnaast zijn diverse recreatieve voorzieningen ontwikkeld en verbeterd. Denk daarbij aan de
realisatie van honden losloopgebieden (onder andere bij het Bomenpark) en recreatieve routes.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Doorontwikkelen van De Maashorst
We blijven de Maashorst ontwikkelen tot een aantrekkelijk gebied, zowel vanuit natuur-
landschappelijk, recreatief als economisch oogpunt. Uitgangspunten daarbij zijn samenwerking,
een efficiënte organisatie en de één-loketgedachte.

Tot 2022 was er de stichting Maashorst in Uitvoering aan wie opdracht werd verleend om projecten
uit te voeren. Deze stichting is geliquideerd. Op basis van ingebrachte middelen hebben we circa
€ 170.000,- uit het restantbudget van de stichting terugontvangen. De eenmalige extra subsidie
aan natuurcentrum de Maashorst (zie hieronder) is ten laste van dit budget gebracht, waarmee
nog circa € 150.000,- resteert. Over de besteding hiervan volgt in 2023 nadere besluitvorming.

In 2022 is een dienstverleningsovereenkomst (DVO) gesloten met de gemeente Maashorst. De
kosten hiervan bedroegen circa € 123.000,-. Ten opzichte van 2021 betekende dat een
kostenbesparing van ruim € 52.000,-. De DVO biedt duidelijkheid over wat er aan projecten en
werkzaamheden wordt uitgevoerd in het gebied en wat de gemeente Maashorst (cluster
Maashorst) daarin voor de gemeente Bernheze oppakt. In 2023, voorafgaand aan de
besluitvorming over de nieuwe Maashorst gebiedsvisie (inclusief meerjarenprogramma), vindt de
evaluatie plaats van de DVO 2022.

In 2022 is gestart met het opstellen van de nieuwe gebiedsvisie voor De Maashorst (inclusief
uitgebreid participatie traject). Dat als opvolger van het MaashorstManifest. Ook is het Inrichting en
Beheer Plan (IBeP) geactualiseerd. Over beide stukken vindt in 2023 de besluitvorming plaats.

Natuureducatie vinden we belangrijk en willen we laagdrempelig voor onze inwoners beschikbaar
houden. Het natuurcentrum op Slabroek speelt daarin een belangrijke rol. De gemeente Oss is
gestopt als subsidiënt van natuurcentrum De Maashorst. Met oog op de daarmee ontstane nieuwe
situatie hebben we het natuurcentrum een eenmalige extra subsidie toegekend van circa
€ 18.000,- (en de gemeente Maashorst circa € 28.000,-). Het natuurcentrum zet stappen om haar
exploitatie structureel op orde te brengen. Zo hebben ze een concreet plan in voorbereiding om
een extra ruimte bij het centrum te realiseren, zodat ze meer activiteiten kunnen organiseren met
een positief effect op hun exploitatie. We ondersteunen het natuurcentrum waar mogelijk en
passend in deze ontwikkelingen.

De Maashorst duurzaam en integraal beheren
De natuur en het landschap worden gevormd door natuurlijke processen en minder door menselijk
beheer (procesnatuur). De inzet van de grote grazers speelt daarin een belangrijke rol. Daarnaast
waren het duurzaam beheren van alle recreatieve voorzieningen en de veiligheid van bezoekers
ook in 2022 belangrijke uitgangspunten voor het beheer.


                                                                                             pagina 32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>5. Toerisme & recreatie, diverse ontwikkelingen

Global Goals:




Wat hebben we bereikt

Op verschillende manieren hebben we ingezet op het in stand houden, verbeteren, mogelijk
maken en/of promoten van kwalitatief goed en aantrekkelijk recreatief aanbod in Bernheze. Hierin
zijn mooie resultaten geboekt.

Het komende jaar informeren we over de voortgang van de diverse projecten uit het
uitvoeringsprogramma van onze huidige recreatievisie. Het jaar daaropvolgend willen we de visie
evalueren en waar nodig actualiseren.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Uitvoeren projecten recreatievisie 2018-2022
In 2020 is in samenwerking met Bernhezer recreatieondernemers en andere
belangenbehartigende organisaties, het marketingconcept Brabantse Juweeltjes ontwikkeld. Dit
biedt een “paraplu” waaronder recreatieondernemers en organisaties zichzelf aan een breed
publiek kunnen presenteren. De coöperatie Brabantse Juweeltjes en VVV Noordoost-Brabant
hebben in 2022 de marketing en promotie van het recreatieve aanbod van Bernheze verzorgd. De
overeenkomst met de coöperatie loopt nog 1 jaar door in 2023. De verantwoording over 2022 vindt
begin 2023 plaats, waarna eventuele bijsturing kan plaatsvinden. Met de VVV was een
overeenkomst voor 1 jaar (2022) gesloten. Deze wordt ook begin 2023 geëvalueerd en op basis
daarvan wordt bezien of voor 2023 opnieuw een overeenkomst met hen wordt aangegaan.

Kasteel Heeswijk heeft ook in 2022 een financiële bijdrage gekregen waarmee zij hun
zogenaamde tradepartnership met Visit Brabant hebben kunnen verlengen. Het kasteel wordt
daarmee via Visit zowel nationaal als internationaal (met name België en Duitsland) op de kaart
gezet. Met het kasteel hebben we een overeenkomst gesloten dat zij zich in dit kader inzetten om
ook het bredere recreatieve aanbod van Bernheze te etaleren.

We hebben ingezet op de (door)ontwikkeling van De Maashorst inclusief het natuurcentrum (zie
verder bij “De Maashorst”).

Voor recreatiepark De Wildhorst is een traject doorlopen om te komen tot een marktpartij die de
herontwikkeling van het park op haalbaarheid gaat onderzoeken. Eind 2022 is deze partij


                                                                                          pagina 33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>gevonden en eind 2023 zullen zij de balans hiervan opmaken. Daar waar ze concrete
mogelijkheden zien, zullen zij dat in hun ontwikkelplan presenteren.

In het (recreatief populaire) gebied De Hooge Vorssel is een proces opgestart om te komen tot een
gebiedsvisie. Daarvoor werken in de vorm van een zogenaamd Living Lab verschillende
gebiedspartijen samen. Denk bijvoorbeeld aan IVN Bernheze, bewonerscollectief, the Duke en
terreineigenaren. Doel is te komen tot een ontwikkelkader voor het gebied, waarmee de kwaliteiten
(in ieder geval ook de recreatieve) ervan worden geborgd en waar mogelijk versterkt. De planning
is dat deze visie in de loop van het komende jaar wordt opgeleverd.

Onze recreatieve routenetwerken worden structureel gecontroleerd en onderhouden (onder andere
door IVN Bernheze) en via Visit Brabant voor een breed publiek goed ontsloten.

Faciliteren toekomstvisie Abdij van Berne
De abdij heeft haar toekomstvisie op een aantal punten aangepast. Dit met name vanwege de
effecten van de coronaperiode en de daarmee toegenomen financiële noodzaak om snel tot
nieuwe invullingen van (delen van) het abdijcomplex te komen. Als gemeente en provincie zijn we
daarover met elkaar in gesprek gebleven. Het proces van de abdij gaat nu van visievorming naar
uitvoering. Het eerste concrete verzoek om toestemming voor gewijzigd gebruik van de gebouwen
“Abdijhuis” en “Neerhuis” is inmiddels bij de gemeente ingediend.

Realiseren Unesco Geopark
De ontwikkeling van het gebied “Peelhorst en Maasvallei”, met als doel het verkrijgen de Unesco
Geopark status, is in 2022 doorgezet. De Unesco organisatie heeft eind 2022 aangegeven dat het
een kansrijk proces is, maar dat het nog niet ver genoeg gevorderd is om officieel Geopark te zijn.

Het komende jaar zal ingezet blijven worden op de verschillende lijnen binnen het proces, te
weten: “Beleven en verbinden” (versterken van de recreatieve beleving), “Benutten en herstellen”
(met name herstellen van het wijstverschijnsel), “Begrijpen en verspreiden” (kennis verzamelen en
uitdragen over met name de samenhang tussen de geologie/geomorfologie aan de ene kant en de
cultuurhistorie en ecologie aan de andere kant). Hiervoor is uitvoeringsorganisatie ingesteld
namens de deelnemende gemeenten, waterschappen en provincies.

In de loop van 2023 zal opnieuw de balans worden opgemaakt voor wat betreft de voortgang van
het traject, de benodigde vervolgstappen en de consequenties daarvan voor de partners. Op basis
daarvan zal ook Bernheze de afweging maken of, en zo ja hoe, hierin te participeren.

Project publiekskoepel sterrenwacht Halley
Sterrenwacht Halley in Heesch is een begrip in de regio en ver daarbuiten. De vereniging richt zich
op de beoefening en verbreiding van sterrenkundige wetenschap in populairwetenschappelijke zin.
De publieksactiviteiten worden jaarlijks bezocht door gemiddeld 5.000 belangstellenden,
waaronder veel leerlingen van het basis- en voortgezet onderwijs. Hiermee vervult Halley een
prominente rol op zowel educatief als recreatief vlak voor Bernheze en omgeving.



                                                                                           pagina 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Halley staat voor de uitdaging om de 30 jaar oude grote koepel (inclusief telescoop) te vervangen.
De financiering gebeurt uit eigen middelen (met name ureninzet) en via het werven van sponsoren
en mogelijke subsidieverstrekkers (met name voor materiaalkosten).

Het college heeft een eenmalige subsidie toegekend van € 35.000,- voor de realisatie van een
nieuwe publiekskoepel. Met de nodige zelfwerkzaamheid kan Halley dit project hiermee realiseren.

Het vervangen van de publiekskoepel heeft de hoogste prioriteit. Wanneer dit gerealiseerd is heeft
Halley nog een aantal andere ambities. Ze willen Fondsen en bedrijven gaan benaderen voor de
vervanging van de telescoop in de grote koepel door een groter exemplaar, die al in hun bezit is,
maar in eigen beheer nog moet worden gemoderniseerd en gerestaureerd. Ook de hardware en
de software van het digitale planetarium is aan vervanging toe.

Opstellen evenementenvisie
Evenementen dragen bij aan de recreatieve aantrekkelijkheid en leefbaarheid van Bernheze. Maar
niet alles kan en past overal. De huidige evenementennota is een handboek/leidraad voor
organisatoren, maar bevat geen beleidsmatige keuzes. We stellen daarom een richtinggevend
kader op, waarmee belangenafwegingen worden gemaakt tussen de recreatieve aantrekkelijkheid
en de eventuele belasting van/voor de omgeving. Deze visie zal samenhangen met de
omgevingsvisie. Net als de horecavisie heeft de evenementenvisie impact op de fysiek
leefomgeving, en als zodanig hebben ze verbinding met de omgevingsvisie. Middelen voor de
evenementenvisie (€ 35.000,-) zijn al opgenomen in de begroting 2021. Echter vanwege het
uitstellen van de Omgevingswet en de impact van de corona-crisis op de werkzaamheden van
betrokken medewerkers, is het opstellen van de visie in 2021 en 2022 niet haalbaar gebleken.
Inmiddels zijn we gestart met het opstellen van een nieuw evenementenbeleid. Bureau Ginder
ondersteunt onze gemeente hierbij. Naar verwachting wordt het evenementenbeleid in april 2023
vastgesteld door het college.


Verbonden partijen

Regionale samenwerking Noordoost-Brabant (RNOB)

Er zijn uitdagingen die te groot zijn om als gemeente of waterschap alleen aan te gaan.
Bijvoorbeeld omdat ze grenzen overschrijden, te ingewikkeld zijn of te duur zijn. Die opgaven
vragen om een gezamenlijke aanpak. Regio Noordoost Brabant is daarvoor het platform. De regio
heeft daarvoor “Richting 2030: samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant” vastgesteld.
Deze agenda is de agenda van de samenwerkende overheden, zestien gemeenten en twee
waterschappen. De agenda focust zich op mobiliteit en ruimte, leefomgeving (onder andere klimaat
en energie) en vestigingsklimaat. Wat we jaarlijks gaan doen leggen we vast in uitvoeringsplannen,
zodat de uitvoering en stappen naar resultaat zichtbaar zijn.

Onze ambitie is een slimme, veerkrachtige regio, op weg naar een circulaire economie. Een regio
waarin ruimte blijft om te pionieren. Waarin hard wordt gewerkt en het leven nog steeds goed is.


                                                                                          pagina 35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Een regio ook waarin stad en platteland in balans zijn, elkaar waarderen en elkaar ook nodig
hebben. Een regio met sterke steden met een menselijke maat en een leefbaar platteland dat aan
de basis staat van een duurzame, slimme en maatschappelijk houdbare voedselproductie.

Onze opgaven vragen om een gezamenlijk handelingsperspectief en een opgavegerichte
benadering, waarbij verschillende overheden op wisselende schaalniveaus samenwerken. Ook is
de samenwerking met ondernemers en kennisinstellingen hierbij van groot belang. Deze agenda
sluit aan op de strategische agenda’s voor de stichting AgriFood Capital en die van Regio
Noordoost-Brabant Werkt! (en vice versa). Dit zijn de agenda’s ter versterking van de economische
structuur en het innovatievermogen van de regio en de arbeidsmarktaanpak.


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting
opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse
van 25.000 tot 50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij
nemen vijf vergelijkingsjaren op in de tabel, waarbij we uitgaan van de meest actuele informatie die
beschikbaar is.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                                                 Jaar realisatie            Referentie                Realisatie
Functiemenging (%)                                                                    2017                     48,9                     46,8
                                                                                      2018                     49,3                     48,1
                                                                                      2019                     49,7                     47,9
                                                                                      2020                     49,6                     47,9
                                                                                      2021                     49,6                     48,4
Het aantal vestigingen van bedrijven                                                  2017                    137,0                     129,4
(aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)                         2018                    141,7                     139,7
                                                                                      2019                    146,8                     145,6
                                                                                      2020                    152,5                     152,4
                                                                                      2021                    158,5                     160,9
1) De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij
een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen.



Wat kostte het?
                                                                      Lasten 2022                                        Baten 2022
Nr.      Omschrijving taakveld                         Geraamd        Geraamd na        Werkelijk       Geraamd        Geraamd na        Werkelijk
                                                                      wijzigingen                                      wijzigingen
3.1      Economische ontwikkeling                            70.731         224.731         136.256            6.086        333.506            137.719
3.2      Fysieke bedrijfsinfrastructuur                    188.253        1.305.301          71.353         202.253        1.333.590            99.353
3.3      Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen              111.086          111.086         146.487           24.207          24.207            27.184
3.4      Economische promotie                              649.910          769.586         659.432         202.300         293.605            635.812
0.10     Reserves programma 3                                14.000          56.182          55.983           10.000        273.744            110.288
         Totaal                                          1.033.980        2.466.886       1.069.511         444.846        2.258.652       1.010.356




                                                                                                                                          pagina 36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Financiële toelichting
       Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.    Omschrijving taakveld                                       Lasten          Baten        Totaal
3.1    Economische ontwikkeling                                        -88.475        195.787      107.312
3.2    Fysieke bedrijfsinfrastructuur                               -1.233.948      1.234.237            289
3.3    Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                            35.401          -2.977        32.424
3.4    Economische promotie                                           -110.154       -342.207      -452.361
0.10   Reserves programma 3                                                 -199      163.456      163.257


Taakveld 3.1 Economische ontwikkeling

Personeel taakveld Economische ontwikkeling

Voor de transitie landbouw is door de gemeenteraad bij vaststelling van de begroting 2022 een
incidenteel bedrag beschikbaar gesteld van € 152.000 voor inzet van tijdelijke personeel. Dit
budget is niet volledig ingezet.

Taakveld 3.4 Economische promotie

Stichting Maashorst in uitvoering

De stichting Maashorst in Uitvoering heeft de afgelopen jaren de gebiedsontwikkeling van
natuurgebied De Maashorst gecoördineerd en projecten uitgevoerd. Hiervoor ontvingen zij jaarlijks
uitvoeringssbudget van m.n. de Maashorstgemeenten. Op 7 september 2022 is de stichting
Maashorst in Uitvoering beëindigd. Het liquidatiesaldo is uitbetaald aan de deelnemende
gemeenten.

Ark Natuurontwikkeling

In 2013 heeft Ark Natuurontwikkeling subsidie gekregen voor de verwerving en inrichting tot natuur
van landbouwgronden in De Maashorst. De provincie, gemeenten, Waterschap Aa en Maas en
Staatbosbeheer droegen daar financieel aan bij o.b.v. 'no cure no pay'. Ark heeft ongeveer 1/3 van
de resultaten behaald, wat in 2022 heeft geresulteerd in een terugbetaling.

Taakveld 0.10 Reserves programma 3

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en/of investeringskredieten zijn niet of niet volledig
uitgegeven, waardoor de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan
geraamd.

In 2018 is de Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 vastgesteld. Het uitvoeringsbudget
is gefaseerd beschikbaar gesteld over de periode 2017-2019. De besteding loopt echter over de
periode 2018-2022. Ultimo 2022 is het beschikbare budget nog niet volledig besteed.


                                                                                                 pagina 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Het begeleiden van initiatieven van stoppers willen we op tijdelijke basis doen. Om een zo
concreet mogelijk inzicht te hebben in de verschillende initiatieven en vraagstukken van agrariërs
denken we dat we beter kunnen inspelen op de transitie landbouw en de ontwikkeling van het
buitengebied. We hebben hiervoor t/m 2022 een incidenteel budget opgenomen, wat ultimo 2022
nog niet volledig is besteed.




                                                                                           pagina 38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>Onderwijs

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Onderwijs

Global goals




Wat hebben we bereikt

Kinderen zonder achterstand in het basisonderwijs

Peuters met een achterstand in de taalontwikkeling krijgen met Voor- en Vroegschoolse Educatie
(VVE) extra ondersteuning om beter voorbereid in te stromen op de basisschool. De peuters
worden voor VVE geïndiceerd door de GGD. In 2021 hebben we 90% van de geïndiceerde peuters
bereikt met VVE. Dit aantal is gestegen met 4% ten opzichte van 2020 We streven naar bereik van
alle peuters.

Alle anderstalige basisschoolleerlingen die nauwelijks Nederlands spreken volgen enkele uren per
week Nederlandse taalles op de eigen basisschool. Eind 2022 zijn dit 40 leerlingen. Er is een
toename van het aantal anderstalige leerlingen.

Kinderen met langdurig verzuim zijn in beeld en worden begeleid bij de terugkeer naar school.

Wat hebben we daarvoor gedaan

-   We hebben peuterspeelzaalwerk in alle kernen. Ook ouders die geen recht hebben op
    kinderopvangtoeslag kunnen gebruik maken van peuterspeelzaalwerk. We maken dit
    betaalbaar door het hanteren van een beperkte inkomensafhankelijke ouderbijdrage.
-   In 4 kernen hebben we aanbod van VVE. We zetten in op extra ondersteuning vanuit het
    consultatiebureau om ouders van geïndiceerde peuters te stimuleren gebruik te maken van
    VVE.
-   We hebben op iedere basisschool een “vliegende taalbrigade” om anderstalige
    basisschoolleerlingen die nauwelijks Nederlands spreken taalles te geven op de eigen school.
    Op deze wijze krijgen de kinderen dichtbij huis ondersteuning in het leren van de Nederlandse
    taal. Ervaring leert dat de huidige inzet via de vliegende taalbrigade werkt, maar nog niet



                                                                                          pagina 39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>    voldoende is om goed mee te kunnen doen op de basisschool. De taalles blijft beperkt tot
    maximaal 2 uur per week per kind. We kijken met de schoolbesturen of en op welke wijze we
    het aanbod van de taallessen kunnen uitbreiden.
-   Alle kinderen met langdurig schoolverzuim worden gezien door de GGD (bij geoorloofd
    ziekteverzuim) of het Regionaal Bureau Leerplicht (bij ongeoorloofd verzuim). Zij begeleiden
    kinderen en ouders bij de terugkeer naar school.

Goede onderwijshuisvesting in de kernen

Renovatie/nieuwbouw basisschool Op Weg Vorstenbosch
In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Bernheze zijn de plannen opgenomen voor renovatie
of nieuwbouw van basisschool Op Weg in Vorstenbosch. Tijdens de behandeling van het IHP in
mei 2021 is een motie aangenomen om te streven naar het behoud van de uitstraling en het
aanzicht van het huidige gebouw van BS Op Weg en dat de school bij voorkeur op de huidige
locatie blijft.

We zijn dit jaar gestart met het vooronderzoek om een goede keuze te kunnen maken. Hiervoor
hebben we samen met het schoolbestuur een onderzoeksvraag opgesteld. In het vooronderzoek
zijn ook twee overleggen met de Dorpsraad Vorstenbosch opgenomen. We hebben de opdracht
voor het vooronderzoek verstrekt en de werkzaamheden zijn gestart. Het rapport wordt half
februari 2023 opgeleverd. Ook is het krediet voor de voorbereidingskosten gevoteerd en nu
beschikbaar.

Aanpassing klimaatinstallatie Gymnasium Bernrode
In 2022 zijn we ook gestart met het project voor verbetering van de klimaatinstallatie in het gebouw
van Gymnasium Bernrode. Na een lange voorbereidingstijd zijn de problemen in beeld gebracht,
voor de oplossing zijn zowel de school (upgrade naar norm frisse scholen B) als de gemeente
verantwoordelijk (herstel constructiefout bij vernieuwbouw in 2008). We financieren het project
gedeeltelijk met een bijdrage uit de Subsidieregeling specifieke uitkering ventilatie in scholen
(SUVIS).

Verhuurbeleid Onderwijshuisvesting Primair Onderwijs 2023
In het IHP 2021 – 2025 staat de wens van de schoolbesturen en de gemeente voor het
ontwikkelen van een uniform verhuurbeleid voor verhuur en medegebruik van onderwijsruimten in
de schoolgebouwen. Dit jaar hebben we in overleg met de schoolbesturen dit verhuurbeleid
opgesteld en zij hebben in een OOGO ingestemd met dit nieuwe beleid. In 2023 werken we de
consequenties van dit beleid verder uit.

Het voornemen voor de renovatie basisschool De Toermalijn (nieuwe naar BS Eikenwijs) staat
gepland voor 2026.




                                                                                            pagina 40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen

Regionaal Bureau Leerplicht en Voortijdig Schoolverlaten Brabant
Noordoost (RBL BNO)

Het RBL BNO voert voor gemeente Bernheze en de regio de wettelijk verplichte taken rond
leerplicht en RMC uit. Het voorkomen en terugdringen van ongeoorloofd schoolverzuim, voortijdig
schoolverlaten en langdurig thuiszitten is haar kerntaak.


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we ook een referentiemeting opgenomen. We
gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse van 25.000 tot
50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij nemen vijf
vergelijkingsjaren op in de tabel, uitgaande van de meest actuele informatie die beschikbaar is.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                                                        Jaar realisatie             Referentie                 Realisatie
Absoluut verzuim                                                                             2017                        1,2                       1,2
(aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr)*1                                       2018                        1,4                  Niet bekend
                                                                                             2019                        1,8                  Niet bekend
                                                                                             2020                        2,1                       2,4
                                                                                             2021                        2,0                       1,1
Relatief verzuim                                                                             2017                        24                         6
(aantal leerplichtigen per 1.000 leerlingen 5-18 jr )*2                                      2018                        23                         12
                                                                                             2019                        22                         8
                                                                                             2020                        17                         7
                                                                                             2021                        18                         11
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie                                         2017                        1,5                        0,9
(vsv-ers) (% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)*3                                       2018                        1,6                        0,9
                                                                                             2019                        1,7                        1,1
                                                                                             2020                        1,4                        1,1
                                                                                             2021                        1,6                        1,0
1) Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school.
2) Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig is.
3) Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 – 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder startkwalificatie, het onderwijs verlaat.




Wat kostte het?
                                                                           Lasten 2022                                           Baten 2022
Nr.       Omschrijving taakveld                            Geraamd         Geraamd na          Werkelijk        Geraamd         Geraamd na          Werkelijk
                                                                           wijzigingen                                          wijzigingen
4.1       Openbaar basisonderwijs                                 2.092              1.764            2.669

4.2       Onderwijshuisvesting                               1.155.005         1.178.627         1.222.637            60.515            61.282            144.262




                                                                                                                                                     pagina 41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>                                                            Lasten 2022                                  Baten 2022
4.3    Onderwijsbeleid en leerlingzaken         1.514.469      1.718.698     1.404.761         314.774       381.385      396.276
0.10   Reserves programma 4                                        102.694    102.694                        235.000      166.879
       Totaal                                   2.671.566      3.001.783     2.732.761         375.289       677.667      707.417



Financiële toelichting
       Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.    Omschrijving taakveld                                                   Lasten               Baten              Totaal
4.1    Openbaar basisonderwijs                                                           905                                    905
4.2    Onderwijshuisvesting                                                         44.010               -82.980           -38.970
4.3    Onderwijsbeleid en leerlingzaken                                           -313.937               -14.891          -328.828
0.10   Reserves programma 4                                                                               68.121            68.121


Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Lokaal onderwijsbeleid

Voor lokaal onderwijsbeleid is naast een jaarlijkse specifieke uitkering een structureel budget
beschikbaar. Het budget is in 2022 niet volledig besteed.

Leerlingenvervoer

De begroting is tot gekomen o.b.v. historische kosten met een algemene indexering. O.b.v. de
facturen zijn de werkelijke kosten 2022 lager dan ingeschat. Als gevolg van de uitkomsten van de
aanbesteding is de verwachting dat de kosten in 2023 zullen stijgen.

Project laaggeletterdheid

Voor het project laaggeletterdheid was een incidenteel budget beschikbaar. Het budget is niet
volledig benut. Het project is afgerond in 2022.

Taakveld 0.10 Reserves programma 4

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de
hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd.

Eind 2021 hebben we een gedeelte van het restant van het beschikbare budget
onderwijsachterstandenbeleid overgeheveld. Dit budget is in 2022 niet volledig besteed.

Daarnaast is het beschikbare incidentele budget Uitvoerings- en aanvalsplan laaggeletterdheid niet
volledig besteed.




                                                                                                                        pagina 42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Sport, cultuur en recreatie

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Sport – Vervanging toplaag kunstgrasvelden

Global goals:




Wat hebben we bereikt

We beheren en onderhouden onze sportvelden. Dit doen we in goede samenwerking met de
sportclubs en betrokken aannemers en leveranciers. Hierdoor hebben vele inwoners ook het
voorbije jaar weer kunnen sporten en bewegen.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In 2022 hebben we de toplaag van het kunstgrasveld van HVCH gerenoveerd. We pasten geen
SBR-infill meer toe, maar het natuurproduct kurk. De bermen rondom het kunstgrasveld zijn
opgeschoond (vrijgemaakt van SBR). Om verspreiding van de kurk naar de bermen te voorkomen,
is het veld voorzien van kantplanken; daarmee houden we de infill zoveel mogelijk op het veld, wat
belangrijk is om aanvullen -wat kostbaar is- zoveel mogelijk te beperken. De renovatie is binnen
planning en budget en naar volle tevredenheid van HVCH uitgevoerd.

2. Sport – Aanpassen akoestiek binnensportaccommodaties

Global goals:




Wat hebben we bereikt

We ontvangen wekelijks gemiddeld 10.000 bezoekers in onze sportzalen. Ons team
accommodatiebeheer is 7 dagen per week in de weer om het gebruik van al deze bezoekers zo


                                                                                          pagina 43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>goed mogelijk te begeleiden. Daarom is het uitermate belangrijk dat we deze zalen goed beheren
en onderhouden. Dit zetten we onverminderd voort.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In de herfstvakantie zijn beide zalen voorzien van akoestische wandpanelen. In samenspraak met
de hoofdgebruikers van deze zalen hebben we gekozen voor een ontwerp dat niet alleen
esthetisch fraai oogt, maar ook uitnodigt tot ‘bewegend leren’: vormen, cijfers, letters waar met
balspelen op gemikt kan worden. Dit project is binnen planning en budget uitgevoerd. Ter controle
of de benodigde akoestische waarden ook daadwerkelijk gehaald worden, voeren we eind
december een nieuwe meting uit.

3. Sport – Robotgrasmaaiers Prinses Irene en WHV

Global goals:




Wat hebben we bereikt

We beheren en onderhouden onze sportvelden. Dit doen we in goede samenwerking met de
sportclubs en betrokken aannemers en leveranciers. Hierdoor hebben vele inwoners ook het
voorbije jaar weer kunnen sporten en bewegen.

Wat hebben we daarvoor gedaan

De oudste robotgrasmaaiers (Prinses Irene 2013 en WHV 2014) zullen te zijner tijd vervangen
moeten worden. Op dit moment schatten we in dat dit in 2025 aan de orde is. We begroten het
vervangen van de nu aanwezige machines. We denken dat er te zijner tijd nieuwe technieken zijn
(gps-gestuurd maaien) waardoor we met minder machines eenzelfde areaal kunnen maaien. Dat
kan mogelijk positieve effecten hebben op de kosten.

4. De Wildhorst

Global goals:




                                                                                          pagina 44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Wat hebben we bereikt

Voor de Wildhorst stond 2022 in het teken van de partnerselectie. Deze partner is inmiddels
gevonden. Samen gaan we onderzoeken of de transformatie van de Wildhorst haalbaar is en hoe
partijen moeten samenwerken om dat te realiseren.

Hoe weten we dat

Er is een intentieovereenkomst gesloten met een marktpartij die zich richt op het transformeren
van de Wildhorst naar een toekomstbestendig recreatiepark. Het doel van de intentieovereenkomst
is om op hoofdlijnen te onderzoeken of een rendabele herontwikkeling mogelijk is. Daarnaast
wordt gekeken hoe de verdere samenwerking vorm gegeven moet worden.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Via Tendernet is een procedure gestart om te komen tot een selectie van potentiële marktpartijen
die uitvoering willen geven aan (delen van) de Toekomstvisie. De procedure heeft een
samenwerkingspartner opgeleverd waarmee een intentieovereenkomst is gesloten.

In 2022 is er een uitspraak gekomen in de juridische procedure met Mooi Weer Recreatie. Het
Gerechtshof heeft bevestigd dat wij de erfpacht op een juiste manier hebben opgezegd. Daarmee
hebben wij weer de volledige zeggenschap over deze gronden. We hebben de zittende huurders
nu zelf een huurovereenkomst aangeboden. In december hebben we de erfpachtovereenkomst
met Tedeca (voorheen Jusoma) opgezegd. Dit vanwege het niet betalen van de erfpachtscanon.

5. Erfgoed en monumenten

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Realisatie van ambities en doelstellingen uit de Erfgoedvisie
De erfgoedvsisie “Ode aan het boerenleven” is vastgesteld voor een periode van tien jaar (2020-
2030). De acties die wij uitvoeren zijn benoemd in het uitvoeringprogramma van de erfgoedvisie,
waarmee wij onze ambities en doelstellingen willen bereiken.




                                                                                         pagina 45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Het in stand houden en versterken van het nog aanwezige materiële erfgoed, zowel boven- als
ondergronds
Als onderdeel van het uitvoeringsprogramma is in 2022 gewerkt aan het implementeren van de
cultuurhistorische waardenkaart in het Omgevingsplan. Ook in 2023 zal hieraan gewerkt worden.

Hergebruik en herbestemmen van het erfgoed – wat om proactief meedenken aan de voorkant en
mee bewegen gedurende het ontwikkelingsproces vraagt
Erfgoed is een belangrijke bouwsteen bij het behoud van de abdij. Even als in 2021 is in 2022
vanuit erfgoed meegewerkt om de integrale ontwikkeling van het complex te faciliteren. Ook bij de
herontwikkeling van de kerk van Heeswijk heeft erfgoed in 2022 geparticipeerd en draagt bij aan
het ontwikkelproces.

Aansluiting en inbedding te zoeken van erfgoed bij de actuele onderwerpen als energietransitie,
klimaatadaptatie, transitie landbouw - waarbij we ook ruimte willen laten voor innovatie en
experiment en een integrale benadering – door aansluiting en inbedding te zoeken van erfgoed bij
andere beleidsterreinen als vrijetijdseconomie, ruimtelijke ontwikkeling en het sociale domein
In 2021 is gestart met een haalbaarheidsonderzoek koppelkansen Transitie Landbouw en Erfgoed.
Dit is een project waarbij vanuit de thema’s transitie landbouw, klimaatadaptatie en ruimtelijke
ontwikkeling integraal gezocht wordt naar oplossingen voor de verschillende opgaven. Vanwege
de complexiteit van de opgaven is dit onderzoek in 2022 gecontinueerd, waarbij de verkenning
zich heeft toegespitst tot het gebied “Kameren” nabij kasteel Heeswijk. Dit heeft erin geresulteerd
dat het beoogde gebiedsproces voor dit deelgebied onderdeel is van de GGA-aanpak van AA-dal
Noord. In het eerste kwartaal van 2023 zal het onderzoek worden afgerond.

Het erfgoed in te zetten als verbindende en dragende kracht voor stedelijke- en landschappelijke
ontwikkeling
Ook in 2022 is in het kader van het project opstellen Omgevingsvisie erfgoed en de erfgoedvisie
nadrukkelijk als bouwsteen ingebracht.

In te zetten op de vergroting van de toegankelijkheid en de beleefbaarheid van erfgoed onder een
breed publiek. Door het Bernhezer karakter te versterken en uit te dragen
Nadat in 2021 de bronschat van Nistelrode in het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden is
gedigitaliseerd is in 2022 gewerkt aan het ontwikkelen van een belevingsconcept voor het
zichtbaar en beleefbaar maken van de bronsschat. Naast het betrekken van professionele bureaus
hebben lokale betrokkenen en deskundigen, zoals de vertegenwoordigers van de
heemkundekringen en Stichting Archeologie Maasland, hier hun bijdragen aan geleverd. Het
komende jaar zal verdere uitvoering gegeven worden aan het belevingsconcept.

Goed beheer, onderhoud en instandhouding van ons erfgoed en monumenten.

In 2022 is gewerkt aan de evaluatie en actualisatie van de nieuwe subsidieregeling voor
gemeentelijke monumenten.




                                                                                           pagina 46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan

Uitvoeren projecten erfgoedvisie
In 2022 is gewerkt aan de volgende projecten in het kader van het Uitvoeringsprogramma
erfgoedvisie:

Opstellen kerkenvisie Bernheze
In 2022 is samen met de kerkeigenaren gewerkt aan de kerkvisie. De afronding van dit project zal
plaatsvinden in het eerste kwartaal van 2023.

Haalbaarheidsonderzoek koppelkansen erfgoedvisie -transitielandbouw
In 2022 is aan dit project gewerkt en in derde kwartaal 2023 zal dit project worden afgerond. De
verkenning heeft onder andere geresulteerd dat het gebied Kameren onderdeel vormt van de GGA
Aa-dal Noord.

Subsidieverordening instanhouding monumenten
De afronding van het project “Nieuwe subsidieregeling instandhouding monumenten” was
afhankelijk van het verruimen van het subsidiebudget voor gemeentelijke monumenten. In de
begroting 2023 zijn deze middelen structureel verruimd. De definitieve vaststelling van de nieuwe
subsidieverordening staat gepland in het eerste kwartaal van 2023.

Beleefbaar en zichtbaar maken erfgoed
In 2022 is samen met de heemkundekringen en professionele bureaus een beleefbaarheids
concept voor de bronsschat ontwikkeld. Daarnaast is in 2022 (door veranderde omstandigheden
bij de ontwikkeling van de Abdij en The Duke) vooralsnog geen invulling gegeven aan het
beleefbaar maken van het erfgoed op beide locaties.

Bernhezer Canon
In 2022 hebben er gesprekken plaatsgevonden met de heemkundekringen in het kader van het
verkennen van het opstellen van een Bernhezer Canon. In 2023 zal dit worden gecontinueerd.

Incorporeren en verankeren erfgoed(visie) in de Omgevingsvisie
In 2022 is er gewerkt aan het incorporeren en verankeren van erfgoed (visie) in de
Omgevingsvisie.

Incorporeren van erfgoedwaarden in het Omgevingsplan
Tevens is in 2022 gewerkt aan het juridisch incorporeren van erfgoedwaarden (nieuwe
erfgoedkaart) in het omgevingsplan. Dit zal het komende jaar worden gecontinueerd.

Duurzaamheid voor gemeentelijke monumenten
Maatregelen met betrekking tot duurzaamheid (subsidie voor quick-scan energiebesparende
maatregelen) voor gemeentelijke monumenten zijn opgenomen in de nieuwe subsidieregeling voor
gemeentelijke monumenten.



                                                                                          pagina 47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>6. Natuur en landschap – Wandelen langs de Aa

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Het wandelpad langs de Aa is in 2022 niet verder ontwikkeld.

Wat hebben we daarvoor gedaan

We zijn afhankelijk van medewerking van grondeigenaren, doorgaans agrariërs of particulieren.
Wij hebben de ruimtelijke ontwikkelingen door derden, waarbij de Aa betrokken was, aangegrepen
voor een gesprek met grondeigenaren. Dat heeft echter geen mogelijkheden voor een wandelpad
opgeleverd. Meestal hebben zij zelf geen belang bij een wandelpad en zien hier vaak nadelen voor
hen zelf in. De verwachting bestaat dat een algehele EVZ-ontwikkeling, met daarin opgenomen
een wandelpad, meer ontwikkelingsmogelijkheden biedt. Dit doen we samen met het Waterschap.

7. Natuur en landschap – LOP-projecten

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Het plan voor de realisatie van de natte EVZ langs de Groote Wetering is klaar, zodat de realisatie
daarvan in het komende jaar kan plaatsvinden.

De subsidieregeling ErvenPlus 3.0 was in Bernheze een groot succes. Er zijn 40 erven voorzien
van landschappelijke beplantingen en nestkasten om de biodiversiteit te vergroten.

Ook de Stimuleringsregeling landschap is goed benut in onze gemeente. Er zijn 233 meter hagen,
2 poelen, 14 knotbomen, 30 bomen geplant en 810 m2 bosjes/houtsingels, 20


                                                                                           pagina 48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>hoogstamfruitbomen, 38.616 m2 bloemrijke randen langs akkers/weiden en 2.533m wandelpad
over boerenland gerealiseerd.

Alle cultuurhistorisch waardevolle landschapselementen zijn opgenomen op de erfgoedkaart.

De zuidelijke dorpsrand Heesch is niet opgepakt. Voorstel is om dit te koppelen aan
ontwikkelingen bij Heesch- West en eventuele uitbreidingen van de wijk De Erven.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Het Waterschap was kartrekker voor het project EVZ Groote Wetering. Wij hebben het Waterschap
geadviseerd bij de planontwikkeling door zitting te nemen in de projectgroep en wij hebben de
vergunning voor de realisatie verleend.

De subsidieregelingen Erven Plus en Stimuleringsregeling landschap worden door derden
(provincie en coördinatiepunt landschapsbeheer van Brabants Landschap) uitgevoerd. Wij zijn co-
financier en hebben ervoor gezorgd dat deze regelingen onder de aandacht werden gebracht bij
de juiste partijen. Vanwege het grote succes van de Stimuleringsregeling Landschap en de
uitputting van het budget, heeft het college eind 2022 besloten om middelen bij te storten. Als de
provincie akkoord gaat met deze bijstorting, wordt de gemeentelijke inzet verdubbeld door de
provincie. Ook heeft het college besloten om de subsidiemogelijkheden binnen EVZ-zones uit te
breiden, in de hoop dat meer agrariërs en particulieren zelf EVZ’s gaan realiseren.

In het kader van de inventarisatie cultuurhistorie zijn de historische landschapselementen op kaart
gezet.


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting
opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse
van 25.000 tot 50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij
nemen vijf vergelijkingsjaren op in de tabel, waarbij we uitgaan van de meest actuele informatie die
beschikbaar is.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                      Jaar realisatie   Referentie      Realisatie
Niet wekelijkse sporters (%) >19 jaar                     2012            47,9            36,1
                                                          2016            49,5            42,8
                                                          2020            50,8            41,4




                                                                                            pagina 49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Wat kostte het?
                                                              Lasten 2022                                    Baten 2022
Nr.    Omschrijving taakveld                     Geraamd      Geraamd na     Werkelijk      Geraamd          Geraamd na    Werkelijk
                                                              wijzigingen                                    wijzigingen
5.1    Sportbeleid en activering                   254.858         526.647      348.380               152        115.911      107.368
5.2    Sportaccommodaties                         2.124.796     2.450.976     2.084.248        721.260           740.708      739.903
5.3    Cult.presentatie,-productie en –partic.     437.539         542.901      467.406                           24.337       24.337
5.4    Musea                                        28.900          28.923       29.651              6.058         4.556        4.557
5.5    Cultureel erfgoed                           130.799         220.741      173.700             10.800        10.800       16.200
5.6    Media                                       780.496         780.544      774.694             12.493        12.493       12.507
5.7    Openbaar groen en (openlucht)              2.032.844     2.383.749     2.211.283             17.421        19.256      329.042
       recreatie
0.10   Reserves programma 5                        213.535         607.828      607.828        381.162         1.695.675    1.013.542
       Totaal                                     6.003.767     7.542.309     6.697.190       1.149.346        2.623.736    2.247.456



Financiële toelichting
       Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.    Omschrijving taakveld                                                      Lasten                 Baten             Totaal
5.1    Sportbeleid en activering                                                         -178.267               8.543        -169.724
5.2    Sportaccommodaties                                                                -366.728                 805        -365.923
5.3    Cult.presentatie,-productie en –partic.                                            -75.495                             -75.495
5.4    Musea                                                                                 728                    -1              727
5.5    Cultureel erfgoed                                                                  -47.041               -5.400        -52.441
5.6    Media                                                                               -5.850                 -14          -5.864
5.7    Openbaar groen en (openlucht) recreatie                                           -172.466            -309.786        -482.252
0.10   Reserves programma 5                                                                                   682.133         682.133


Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering

Overige sportaangelegenheden

We hebben als gemeente de intentieverklaring ondertekend voor de rijksregeling
“Combinatiefuncties”. Hiermee hebben we de inspanningsverplichting om minimaal 3,23 fte
combinatiefunctionarissen aan het werk te hebben in Bernheze. Daarvoor worden rijksmiddelen
beschikbaar gesteld op basis van cofinanciering. De raad heeft (in 2010) aangegeven voor
combinatiefuncties geen extra budget te reserveren in de begroting. De Bernhezer cofinanciering
moet daarom vanuit bestaande gemeentelijke budgetten of door externe partijen gebeuren. Dat
gebeurt inmiddels voor een belangrijk deel via de bijdragen vanuit het basisonderwijs aan de
combinatiefunctionarissen die ook gymlessen op scholen verzorgen. We hebben het (in de eerste
jaren ontvangen, maar niet besteedde) rijksbudget gereserveerd om de volgende jaren als
cofinanciering in te kunnen zetten. Er is geen terugbetalingsverplichting. Het in 2022 niet



                                                                                                                            pagina 50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>benutte/resterende budget van € 119.507 wordt voorgedragen voor overheveling voor de invulling
van combinatiefuncties in 2023 en verder.

Daarnaast heeft de specifieke uitkering Sport een nadeel op het mengtarief btw-compensatiefonds
tot gevolg van € 27.579. Dit nadeel krijgen we vergoed. Met deze vergoeding hebben we
begrotingstechnisch geen rekening gehouden en leidt hiermee tot een voordeel in de jaarrekening.

Taakveld 5.2 Sportaccommodaties

Sportpark De Hoef Loosbroek

Ultimo 2022 is de aanleg van tennispark Loosbroek nog niet gestart, waardoor de beschikbare
budgetten nog niet zijn ingezet. De aanleg wordt voorzien in het komende jaar.

Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Kunstprojecten

Op dit taakveld is een budget beschikbaar van € 32.000 voor het kunstwerk de Ballon. Dit budget
is in 2022 niet besteed. Daarnaast is het structurele budget voor advieskosten kunstprojecten maar
beperkt besteed.

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

Personeel taakveld openbaar groen en (openlucht) recreatie

Door de vacatures bij ondermeer het onderdeel afval is het nodig gebleken een beroep te doen op
externe inhuur.

Exploitatie recreatievoorzieningen

De canons van de Wildhorst zijn niet als inkomsten in de begroting opgenomen, maar zijn wel
gefactureerd. Bij de beoordeling van de openstaande debiteuren is een deel hiervan dubieus
verklaard. Hiervoor hebben we een dotatie gedaan aan de desbetreffende voorziening. Per saldo
hebben we een positief saldo van € 125.000 op dit onderdeel.

Taakveld 0.10 Mutaties reserves taakveld 5

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de
hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd.

De grootste onderdelen binnen dit programma, waarvoor de werkelijke kosten/dekking lager is dan
geraamd zijn: Combinatiefuncties (lagere uitgaven, restant € 44.000,-), Tennispark Loosbroek
inclusief afboeking boekwaarde korfbalvereniging Korloo (geen uitgaven, € 311.000,-), Vitaal


                                                                                           pagina 51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>buitengebied/transitie landbouw (geen uitgaven, restant € 92.000,-), kansrijke initiatieven
buitengebied (geen uitgaven, restant € 36.000), post onvoorzien buitengebied (geen uitgaven,
restant € 65.000,-), Stimuleringsregeling landschap 2021-2023 (€ 25.000,- uitgaven, restant
€ 25.000,-), projectbegeleiding Wildhorst (restant € 43.000,-), kunstproject de Ballon (restant
€ 32.000).




                                                                                            pagina 52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>Sociaal domein

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Integrale toegang

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Het cliënt-ervaringsonderzoek van 2021 geeft aan dat onze inwoners weten waar ze moeten zijn
voor hun hulpvraag (80%) en ook snel te zijn geholpen (79%). Het beeld van de ervaringen van
onze inwoners in 2021 is vergelijkbaar of iets minder positief ten opzichte van 2020. Gegeven de
coronacrisis, waarbij we meer op afstand hebben moeten werken, is dit acceptabel.

In Juni 2022 hebben we bereikt dat ook Jeugd is geïntegreerd in de Integrale Toegang Wegwijzer.
Een kwalitatieve analyse van de functie van gebiedsregisseur is juli 2022 afgerond.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Met de Integrale Toegang is de insteek dat inwoners ons gemakkelijk weten te vinden en dat we in
één keer een breed beeld hebben van wat de behoeften van onze inwoners zijn. De cijfers van het
cliëntervaringsonderzoek 2021 tonen aan dat we vindbaar zijn, maar dat de naamsbekendheid van
de Integrale Toegang nog beter kan. In 2022 hebben we ingezet op meer naamsbekendheid,
onder andere door de ontwikkeling van flyers en digitale communicatie.

Aanleiding voor deze flyers was de succesvolle integratie van de jeugdprofessionals in de Integrale
Toegang (juni 2022). Het samenwerkingsverband Wegwijzer vormt daarmee nu echt de integrale
toegang van de gemeente Bernheze. Het team WMO van de gemeente, het team Werk & Inkomen
van de gemeente Meierijstad en de jeugdprofessionals en sociale werkers van ONS welzijn
werken hierin samen.

Vanwege het samenwerkingsverband is in 2020 een gebiedsregisseur aangesteld. In eerste
instantie om de opstart van de Integrale Toegang aan te jagen en regisseren. In 2022 is de
Integrale Toegang gerealiseerd en was het nodig om vooruit te kijken naar de benodigde
ondersteuning voor de doorontwikkeling van de Integrale Toegang. De functie wordt structureel



                                                                                          pagina 53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>gecontinueerd onder een andere noemer “coördinator”. Het takenpakket is verhelderd passend bij
de doorontwikkeling van Wegwijzer. Eind 2022 is een nieuwe coördinator van het
samenwerkingsverband aangesteld.

2. Participatiewet

Global goals:




Wat hebben we bereikt

-   Het partnership met IBN is geëvalueerd en verbetervoorstellen zijn doorgevoerd.
-   De dienstverleningsovereenkomst met Meierijstad is voor onbepaalde tijd verlengt.
-   De energietoeslag 2022 voor inkomens tot 130 % van het minimum is uitgekeerd
-   De pakket van de collectieve zorgverzekering is uitgebreid met een extra pakket.
-   Evaluatie Impuls Laaggeletterdheid is mei 2022 afgerond
-   In de periode maart 2020-april 2022 hebben 31 inwoners deelgenomen aan een
    ondersteunende cursus voor laaggeletterdheid / lage basisvaardigheden.

Wat hebben we daarvoor gedaan

-   We hebben volop ingezet om mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt te
    ondersteunen. Dit hebben we gedaan door:
    •   Inzet PIM Werkt
    •   Meer mensen op trajecten gezet
    •   Banenmarkt georganiseerd voor statushouders waarbij er een aantal direct een baan
        hebben gevonden.
-   De wet inburgering is gestart, waarbij wij als gemeente een brede intake voeren en regie op de
    taal en participatietrajecten.
-   We hebben de samenwerking met IBN verder geïntensiveerd om zo meer mensen aan het
    werk te helpen.
-   In het kader van een vangnet in levensonderhoud is er gezorgd voor dat alle Oekraïners in
    onze gemeente leefgeld ontvangen.
    De Oekraïners die hulp wilden bij het vinden van werk zijn ondersteund.
-   De impuls Laaggeletterdheid is in 2022 afgerond. Met de impuls Laaggeletterdheid is vooral
    aangezet tot het terugdringen van laaggeletterdheid en verbeteren van de reken- en
    computervaardigheden. De focus ligt daarbij op het bereiken van deze moeilijk vindbare
    doelgroep via zogenaamde camouflage-activiteiten. Na deelname aan een camouflagecursus



                                                                                          pagina 54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>    kan iemand gewezen worden op passend, ondersteunend cursusaanbod. Met de impuls
    hebben we meer inwoners bereikt. Vanaf najaar 2022 borgen we de aanpak in het regulier
    aanbod, zoals ONS welzijn, ROC en bibliotheek.

3. Aanpakken met impact

Global goals:




Wat hebben we bereikt

-   Bij ONS welzijn is een aanjaagfunctionaris eenzaamheid gestart die als taak heeft een
    duurzame aanpak tegen eenzaamheid te ontwikkelen.
-   Een Bernhezer sociale kaart is ontwikkeld om inwoners op weg te helpen in het vinden van de
    juiste hulp bij geldzaken, zorg en werk.

Wat hebben we daarvoor gedaan

-   Volgens het uitvoeringsprogramma aanpak eenzaamheid zijn er per kern vrijwilligers getraind
    in het bespreekbaar maken van eenzaamheid. Dit om meer bewustwording op gang te
    brengen over eenzaamheid en de consequenties hiervan, en om meer mensen te bereiken.
-   In de week tegen de eenzaamheid in november zijn diverse activiteiten georganiseerd in de
    gemeenschapshuizen.
-   In iedere kern hebben we een netwerk van samenwerkende vrijwilligersorganisaties op het
    terrein van zorg en welzijn. Dit zijn onze dorpsinitiatieven. We zijn met deze dorpsinitiatieven in
    overleg over hun inzet en de wijze waarop wij en ONS welzijn de dorpsinitiatieven kunnen
    faciliteren. We zijn gestart met het gezamenlijk ontwikkelen van een beleidskader inzet van
    dorpsinitiatieven. Dit is in 2022 niet opgeleverd. We pakken dit in eerste kwartaal 2023 weer
    op.
-   In 2022 zagen we dat armoede onder onze inwoners toeneemt. Door stijgende kosten en
    hogere energierekeningen komen meer gezinnen in problemen. We zien ook de behoefte aan
    gratis kleding toenemen en hebben daarom de Kledingbank (’t Bernhezer Pakhuijs) een
    eenmalige bijdrage verstrekt. We geven hiermee de Kledingbank tijd om zelfstandig haar
    toekomstplannen uit te werken.
-   In de pilot Onafhankelijke Client Ondersteuning zijn een groot aantal vrijwilligers opgeleid. Dit is
    een brede opleiding van de drie wetten jeugd, WMO en participatie. Zij pakken een hulpvraag
    laagdrempelig op of verwijzen door naar de juiste hulp als er meer en of zwaardere
    ondersteuning nodig is. Een coördinator van ONS welzijn ondersteunde de vrijwilligers.



                                                                                               pagina 55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>-   Mantelzorgondersteuning vinden wij belangrijk, omdat mantelzorgers een grote rol hebben in
    de zorg van hun naasten. Met de mantelzorgmakers en ONS welzijn organiseerden we
    individuele en groepsgewijze ondersteuning. Aandacht is gegaan naar ondersteuning van
    jonge mantelzorgers, training, lotgenotencontact en verdere samenwerking tussen
    mantelzorgmakelaars en ONS welzijn. Via het mantelzorgcompliment hebben we ook dit jaar
    onze waardering uitgesproken voor mantelzorgers.

4. Langer thuis

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Uit de Monitor Sociaal Domein (VNG) blijkt dat er in het tweede halfjaar 2021 176 huishoudens per
1.000 inwoners met een voorziening in het sociaal domein waren (jeugdwet, participatiewet, Wmo),
waarvan 55 per 1000 met een maatwerkvoorziening Wmo. Eerste half jaar 2022 is het aantal
inwoners wat gebruik maakt van een maatwerkvoorziening Wmo gestegen naar 56 per 1000
inwoners. Ook de stapeling van aantal voorzieningen per inwoner neemt toe.

Bij ruim 400 inwoners van 55 jaar en ouder is de conditie in beeld gebracht en persoonlijk advies
gegeven om de conditie en gezondheid te verbeteren.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Beschermd Wonen, Maatschappelijke Opvang, Zorg & Veiligheid
- In 2022 hebben we ons verder gecommitteerd aan het Regionale Koersplan
- Najaar 2022 heeft het college ingestemd met een Impuls op het thema Beschermd Wonen,
  Maatschappelijke Opvang Zorg & Veiligheid voor onder andere lokale implementatie van
  regionale afspraken. Per december 2022 zijn een beleidsmedewerker en adviseur binnen de
  organisatie gestart met deze impuls.

Sociale Inclusie agenda
- December 2022 is een plan van aanpak sociale inclusie agenda opgeleverd. Dit proces heeft
   gelijk gelopen met het onderzoek naar het draagvlak ten opzichte van de Global Goals.
   Immers, de Global Goals kunnen ook worden verbonden aan de ambities rondom inclusie. Dit
   plan van aanpak wordt in 2023 verder uitgewerkt en gerealiseerd.




                                                                                           pagina 56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Gezondheid
- We organiseren jaarlijks via de GGD en de combinatiefunctionarissen fittestdagen in een of
   meerdere (roulerende) kernen. In 2022 zijn de fittestdagen in Heesch en Heeswijk-Dinther
   georganiseerd.

We hebben voldoende, kwalitatief goede en bereikbare voorzieningen per kern

Herijking gemeenschapshuizenbeleid
Wij willen dat onze inwoners langer zelfstandig kunnen (blijven) wonen, dit vraagt om voldoende,
kwalitatief goede en bereikbare voorzieningen per kern. Een belangrijke voorziening zijn de
gemeenschapshuizen, deze worden zo optimaal mogelijk gebruikt als ontmoetingsplek. In een
beleidsnotitie, die stamt uit 2000, is vastgelegd wat binnen de gemeente Bernheze de
beleidsuitgangspunten voor de gemeenschapshuizen zijn. In de eerste helft van 2022 hebben we
een onderzoek gedaan naar de wenselijkheid van herijking van deze beleidsnotitie. Een groot deel
van de uitgangspunten past nog prima bij de huidige en toekomstige visie en uitgangspunten van
de vijf gemeenschapshuizen. Op 4 thema’s is een herijking noodzakelijk. Onlangs is het project
gestart voor daadwerkelijke herijking. Uitvoering daarvan gebeurt in 2023.

Huisvesting KBO in het gemeenschapshuis
In 2021 is de financieringsstroom voor de huisvesting van de KBO’s in drie gemeenschapshuizen
aangepast. De KBO Heesch had problemen met de voorwaarden van de nieuwe
huurovereenkomst in CC de Pas, waardoor zij in 2022 tijdelijk andere huisvesting hebben gezocht.
Na intensief overleg en reparatie van de subsidieregeling keert de KBO in 2023 weer terug naar
CC De Pas.

5. Jeugd(hulp) en onderwijs

Global goals:




Wat hebben we bereikt

-   Het is helaas niet gelukt om het percentage jongeren met jeugdhulp onder 9,5% te krijgen. We
    zien zelfs een toename van het aantal jongeren dat gebruik maakt van jeugdhulp. In 2021 ging
    het om 10,3% en in 2022 tot 1 december om 10,5%. Het is niet te zeggen wat de invloed van
    de Coronacrisis is op deze cijfers. We zien wel dat de toename van jeugdigen met jeugdhulp
    een regionale en landelijke ontwikkeling is.




                                                                                        pagina 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>-   Het aantal jongeren dat zorg ontvangt buiten de regio via een Landelijk Transitie Arrangement
    (LTA) is fors terug gebracht. Tot 1 december 2022 ging het om 16 jeugdigen. In 2021 waren dit
    in totaal 21 jeugdigen.
-   We zien een toename van kinderen in pleegzorg en gezinshuizen. Dit past binnen de
    doelstelling om “zo thuis als mogelijk” op te groeien.
-   We hebben een lokaal ondersteuningsaanbod voor ouders met vragen en/of problemen bij het
    opvoeden en opgroeien van hun kinderen.
-   We hebben jeugd met depressieklachten vroegtijdig in beeld.
-   We hebben het drugsgebruik en de houding ten aanzien van drugs van jongeren en jong
    volwassenen van 16-27 jaar in de regio (Noord-en Zuidoost Brabant) in beeld.

Wat hebben we daarvoor gedaan

-   In 2022 zijn we gestart met werken in de driehoek als een jeugdige wordt doorverwezen naar
    een 2e-lijns zorgaanbieder. Gezamenlijk worden doelen bepaald. De zorgaanbieder en onze
    toegang stemmen af wat het volume (q) is dat wordt toegekend. In het begin van het jaar
    zorgde dit voor een extra tijdsinvestering van zowel de toegang als de zorgaanbieders, maar
    inmiddels is iedereen gewend aan de nieuwe manier van werken.
-   De Key group heeft in de regio Noordoost Brabant een kwalitatief- en kwantitatief onderzoek
    verblijfsvoorzieningen maatwerk, jeugdzorg+ en LTA zorgonderzoek uitgevoerd. In het project
    Transformatieopgave is, naar aanleiding van dit onderzoek, de opdracht neergelegd om samen
    met de aanbieders een visie op Jeugdhulp met Verblijf voor de regio NOB te ontwikkelen. We
    willen zoveel als mogelijk jongeren in onze eigen regio laten verblijven.
-   Er liep van 1 september 2020 t/m 31 augustus 2022 een pilot POH GGZ Jeugd bij de
    huisartsenpraktijken in Bernheze. Op 1 september 2022 is deze pilot omgezet in een driejarig
    contract met Haspel, die de detachering van de POH GGZ Jeugd verzorgt. In de eerste twee
    jaar hebben 435 kinderen, jeugdigen en/of hun ouders gebruik gemaakt van een POH GGZ
    Jeugd. De patiënttevredenheid bij de kinderen/jeugdigen is een 8,8 en bij ouders een 9,0.
-   In Brabant Noordoost zijn in de periode 2019 tot en met 2022 en onder de vlag van het
    landelijk programma “Geweld Hoort Nergens Thuis” in onze regio, lokaal en regionaal, grote
    stappen gezet op het gebied van voorkomen en duurzaam stoppen van geweld in
    afhankelijkheidsrelaties. Om te voorzien in structurele borging van de aanpak HGKM is dit jaar
    de visie geactualiseerd en is een nieuwe governance structuur voorgesteld.
-   Voor de zomervakantie is er gestart met structurele aanwezigheid van jongerenwerk op het
    Hooghuis locatie Heesch. Elke woensdag van 12.00 uur tot 16.00 uur zijn er jongerenwerkers
    aanwezig voor alle vragen waarmee kinderen niet naar ouders of school kunnen. Alles kan
    besproken worden. Hierdoor zijn er meer jongeren in de leeftijd van 14-18 jaar die na schooltijd
    bij Checkpoint komen. We zien hierdoor een terugloop van hangjongeren. De jongerenwerkers
    bouwen een relatie op en hebben zicht op de jongeren. Hier gaat een preventieve werking
    vanuit.
-   We ondersteunen ouders bij het opvoeden door in 3 kernen (Heesch, Heeswijk-Dinther en
    Nistelrode) wekelijks inloopspreekuren voor ouders van 0-12 jarigen aan te bieden. De


                                                                                            pagina 58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>    spreekuren worden per kern gemiddeld door 5 ouders per week bezocht en worden uitgevoerd
    door de GGD. Daarnaast zijn door de GGD kortdurende interventies ingezet om ouders te
    ondersteunen bij de opvoeding. Hiermee zijn in 2022 ongeveer 20 gezinnen geholpen.
-   We bieden op scholen voor voortgezet onderwijs de preventieve aanpak STORM aan. STORM
    is een effectief bewezen aanpak om leerlingen met een verhoogde kans op depressie
    vroegtijdig op te sporen en hulp te bieden. Het preventieprogramma STORM wordt nu
    structureel uitgevoerd op het voortgezet onderwijs en is in 2022 ook uitgebreid naar het
    voortgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs. Dit omdat juist deze leerlingen een
    verhoogde kans hebben op depressieklachten.
-   Op het basisonderwijs zijn weerbaarheidstrainingen uitgevoerd door Halt en de GGD in
    groepen 7 en 8.
-   Om de houding ten aanzien van het drugsgebruik te denormaliseren werken we regionaal
    samen in het project “Skip de trip”. Hieraan nemen gemeenten in Noord en Zuidoost Brabant,
    Novadic-Kentron, politie, OM en GGD deel. Doel van dit project is:
       •   Het drugsgebruik en de houding ten aanzien van dit gebruik bij jongeren en jong
           volwassenen in beeld te brengen.
       •   Communicatiestrategie te ontwikkelen voor het ombuigen van de houding van jongeren
           ten aanzien van het drugsgebruik (denormaliseren).
       •   Handvatten te ontwikkelen voor een drugsvrij evenementenbeleid samen met de
           evenementen branche.
-   In 2022 is een onderzoek naar het drugsgebruik en houding ten aanzien van drugs onder
    jongeren en jong volwassenen in Noord en Zuidoost Brabant uitgevoerd. Uit dit onderzoek blijkt
    onder andere dat het merendeel van de jongeren en jong volwassenen het gebruik van drugs
    normaal vinden en dat met name het cannabisgebruik hoog is. Op basis hiervan wordt een
    communicatiestrategie verder uitgewerkt in 2023.

6. Investering gebouw en afbouw subsidie Stichting de Pas

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Bij de besluitvorming rondom De Nieuwe Instelling (DNI) in 2020 is besloten een pas op de plaats
maken om Stichting de Pas ruimte te geven om de exploitatiekosten omlaag te brengen.




                                                                                          pagina 59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan

In het programma Bestuur en ondersteuning vindt u een toelichting dat we kansen zien om de
huisvesting van De Misse 2, 4 en 6 in onderlinge samenhang te bezien. De gereserveerde
investering in 2023 van € 2.500.000,- is onderdeel van de financiële dekking van het plan dat begin
2022 aan uw raad is voorgelegd. De eerste fase van dit plan betrof een herindeling van het
gemeenschapshuis en de komst van een tijdelijke huurder boven CC de Pas. Hier is in het
programma Bestuur en ondersteuning al dieper op ingegaan.

Wij zien met dit plan mogelijkheden om door een betere exploitatie de subsidie aan CC De Pas
vanaf 2022 geleidelijk af te bouwen. Dit is in 2022 geëffectueerd door een vermindering van het
subsidiebedrag van 2021 met 25%, te weten € 28.069,-.

7. Maatschappelijk vastgoed

Global goals:




Wat hebben we bereikt

In 2023 en 2024 verduurzamen we ons maatschappelijk vastgoed. De energiecrisis dwong ons als
gemeentelijke organisatie echter ook om al in 2022 enkele maatregelen te treffen. We verlaagden
de temperatuur in diverse gebouwen en sloten tijdens daluren enkele ruimten in het gemeentehuis.

Wat hebben we daarvoor gedaan

De helft van onze gebouwen beschikt nu al over energielabel A. Hieronder vallen ook onze
utiliteitsgebouwen. De overige helft van de gebouwen willen we niet pas in 2030, maar al in 2025
over energielabel A laten beschikken. De uitvoering van de werkzaamheden in het kader van
verduurzaming staat gepland in 2023 en 2024. In 2022 hebben we diverse klussen nader in kaart
gebracht en voorbereid, zodat de uitvoering zo snel mogelijk in 2023 opgestart kan worden.
Tevens actualiseerden we in 2022 ons MJOP (Meerjaren Onderhoudsplan) voor gemeentelijke
gebouwen. Uiteraard stemden we het MJOP en de verduurzamingsagenda op elkaar af.




                                                                                          pagina 60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Verbonden partijen

Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant

Het Werkvoorzieningschap is opdrachtgever voor IBN als uitvoeringsorganisatie van de Wet
sociale werkvoorziening (Wsw). Het Werkvoorzieningschap is namens 6 gemeenten enig
aandeelhouder en eigenaar van IBN.

Centrumregeling WMO Brabant Noordoost-Oost

Gemeente Oss is centrumgemeente voor de inkoop van Wmo-ondersteuning (voor de taken die
vanaf 2015 door de gemeente worden uitgevoerd). Oss koopt in namens de deelnemende
gemeenten. Tevens kopen we in de regio gezamenlijk de uitvoerende taken vanuit de Wvggz sinds
2020 in. Regionale inkoop leidt tot minder administratieve lasten voor de aanbieders, meer
eenheid in de regio en een sterkere positie in het gesprek met aanbieders.

Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant

In Noordoost Brabant kopen we gezamenlijk de jeugdhulp in. Daarvoor is een gemeenschappelijke
regeling met de centrumgemeente ('s-Hertogenbosch). Gezamenlijke inkoop leidt tot minder
administratieve lasten voor aanbieders, efficiëntere inkoop en een betere positie in de
onderhandeling met aanbieders. Een aantal taken (bijvoorbeeld gesloten jeugdzorg) moeten
gemeenten verplicht gezamenlijk inkopen.

Kleinschalig Collectief Vervoer Brabant Noordoost (KCV)

Zes gemeenten zijn opdrachtgever voor het WMO-personenvervoer. Samen vormen zij het KCV.
Met vervoer op maat dragen zij bij aan bereikbaarheid voor iedereen en daarmee aan de
participatie ook voor mensen met een beperking.


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting
opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse
van 25.000 tot 50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij
nemen vijf vergelijkingsjaren op in de tabel, waarbij we uitgaan van de meest actuele informatie die
beschikbaar is.




                                                                                           pagina 61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                                       Jaar realisatie   Referentie    Realisatie
Aantal banen (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar)       2017            668,9         555,3
                                                                           2018            683,0         577,3
                                                                           2019            697,5         590,6
                                                                           2020            697,8         589,9
                                                                           2021            704,0         605,2
Jongeren met een delict voor de rechter (% 12 t/m 21 jarigen)              2016             1%            1%
                                                                           2017             1%            0%
                                                                           2018             1%            0%
                                                                           2019             1%            1%
                                                                           2020             1%            0%
Kinderen in uitkeringsgezin dat van een bijstandsuitkering moet            2017             5%            3%
rondkomen (% kinderen tot 18 jaar)                                         2018             5%            3%
                                                                           2019             4%            3%
                                                                           2020             4%            3%
                                                                           2021             4%            3%
Netto arbeidsparticipatie*1                                                2017            68,4          70,7
(% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking)            2018            69,4          72,1
                                                                           2019            70,4          72,9
                                                                           2020            70,1          72,2
                                                                           2021            71,0          73,9
Werkloze jongeren (% 16 t/m 22 jarigen)                                    2017             2%            1%
                                                                           2018             2%            1%
                                                                           2019             1%            1%
                                                                           2020             2%            1%
                                                                           2021             1%            2%
Personen met een bijstandsuitkering                                        2017            28,1          16,3
(aantal per 1.000 inwoners 18 jaar en ouder)                               2018            26,8          16,1
                                                                           2019            25,4          15,4
                                                                           2020            32,6          34,2
                                                                           2021            27,8          17,0
Lopende re-integratievoorzieningen                                         2016            23,1          12,1
(aantal per 1.000 inwoners van 15 – 64 jaar)                               2017            25,4          13,3
                                                                           2018          Geen data       13,7
                                                                           2019            20,0          11,6
                                                                           2020            19,8          13,6
Jongeren met jeugdhulp (% van alle jongeren tot 18 jaar)                   2018            11,3          11,4
                                                                           2019            12,0          11,6
                                                                           2020            11,7          11,8
                                                                           2021            13,4          12,8
                                                                           2022            10,8          10,2
Jongeren met jeugdbescherming                                              2018             1,1           0,9
(% van alle jongeren tot 18 jaar)                                          2019             1,2           1,0
                                                                           2020             1,2           1,0
                                                                           2021             1,3           0,8
                                                                           2022             1,1           0,7
Jongeren met jeugdreclassering                                             2018             0,3
(% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)                                   2019             0,3
                                                                                                       Geen data
                                                                           2020             0,3
                                                                                                      beschikbaar
                                                                           2021          Geen data
                                                                           2022          Geen data




                                                                                                           pagina 62
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Beleidsindicator                                                                     Jaar realisatie              Referentie                Realisatie
Cliënten met een maatwerkarrangement WMO                                                   2018                      59                        52
(aantal per 1.000 inwoners)                                                                2019                      63                        55
                                                                                           2020                      67                        59
                                                                                           2021                      69                        59
                                                                                           2022                      63                        56
1) Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking.
2) Het percentage leerlingen (4 – 12 jaar) in het primair onderwijs dat kans heeft op een leerachterstand.



Wat kostte het?
                                                                          Lasten 2022                                          Baten 2022
Nr.      Omschrijving taakveld                             Geraamd        Geraamd na         Werkelijk       Geraamd        Geraamd na         Werkelijk
                                                                          wijzigingen                                       wijzigingen
6.1      Samenkracht en burgerparticipatie                   2.862.004        3.320.166        4.839.148          351.227         529.647        3.265.743
6.2      Wijkteams                                           4.470.384        5.762.206        3.367.927                                             45.488
6.3      Inkomensregelingen                                  6.791.722        8.989.255        8.591.500      4.605.391          4.544.676       4.408.765
6.4      Begeleide participatie                              4.212.713        4.398.040        4.394.049                           98.923            98.923
6.5      Arbeidsparticipatie                                   422.266          624.906           488.768           1.000          14.390            16.610
6.6      Maatwerkvoorziening (WMO)                             870.248          956.248           979.512
6.71     Maatwerkdienstverlening 18+                         4.760.974        4.916.427        4.886.017           53.784          53.784            59.730
6.72     Maatwerkdienstverlening 18-                         5.184.019        5.406.295        5.052.497                                               9.460
6.81     Geëscaleerde zorg 18+                                  82.232           82.232            49.026                         319.138           319.138
6.82     Geëscaleerde zorg 18-                                 750.000        1.087.288        1.073.831
0.10     Reserves programma 6                                                   582.631        3.188.930           88.150        1.665.946       1.026.838
         Totaal                                            30.406.562       36.125.694       36.911.205       5.099.552          7.226.504       9.250.695



Financiële toelichting
         Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.      Omschrijving taakveld                                                                    Lasten               Baten                  Totaal
6.1      Samenkracht en burgerparticipatie                                                           1.518.982            -2.736.096            -1.217.114
6.2      Wijkteams                                                                                  -2.394.279                 -45.488          -2.439.767
6.3      Inkomensregelingen                                                                            -397.755             135.911                 -261.844
6.4      Begeleide participatie                                                                          -3.991                                       -3.991
6.5      Arbeidsparticipatie                                                                           -136.138                 -2.220              -138.358
6.6      Maatwerkvoorziening (WMO)                                                                       23.264                     0                23.264
6.71     Maatwerkdienstverlening 18+                                                                    -30.410                 -5.946               -36.356
6.72     Maatwerkdienstverlening 18-                                                                   -353.798                 -9.460              -363.258
6.81     Geëscaleerde zorg 18+                                                                          -33.206                                      -33.206
6.82     Geëscaleerde zorg 18-                                                                          -13.457                                      -13.457
0.10     Reserves programma 6                                                                        2.606.299              639.108              3.245.407




                                                                                                                                                pagina 63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

Vluchtelingenwerk Bernheze

In 2022 ontvingen we via de algemene uitkering een budget € 2.370 per inburgeringsplichtig.
Hiervan hebben we, volgens afspraak, € 1.000 doorbetaald aan vluchtelingenwerk. Het restant ad
€ 43.840 valt hiermee vrij ten gunste van de algemene middelen.

Vluchtelingen Oekraïne

Voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen we een normbedrag per beschikbaar
bed in een opvanglocatie. Daarnaast ontvangen we een volledige vergoeding voor de verbouwing
van de locatie in Nistelrode om deze geschikt te maken voor de opvang. De ontvangen
rijksvergoeding is hoger dan de werkelijke locatiekosten. In dit overschot is echter geen rekening
gehouden met inzet van de ambtelijke organisatie.

Taakveld 6.2 Wijkteams

Stelpost transities 2015

Uw raad besloot t/m 2022 de gelden in de algemene uitkering voor het sociaal domein te
bestemmen voor het sociaal domein. Voor de rijksgelden waar tegenover nog geen directe
verplichtingen staan parkeren we op een stelpost. Deze stelpost hebben we toegevoegd aan de
reserve Transities. Dit overschot heeft een incidenteel karakter a.g.v. de incidentele middelen die
we hebben ontvangen voor de jeugdzorg a.g.v. de uitspraak van Commissie van Wijzen.

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen

Participatiewet

In de 1ste Tussentijdse rapportage 2022 hebben we het budget bijgesteld o.b.v. extrapolatie. De
kosten voor de participatiewet vallen echter lager uit dan ingeschat.

Minimabeleid

De uitvoeringskosten van de energietoeslag vallen lager uit de ingeschat. Daarnaast ontvangen we
een hoger bedrag aan rente en aflossing dan we hadden ingeschat.

Taakveld 6.5 arbeidsparticipatie

Project PIM Werkt!

De kosten voor het project PIM Werkt! over het jaar 2022 zijn nog niet doorberekend door
gemeente Meierijstad. Hierdoor vallen de kosten lager uit dan geraamd.


                                                                                            pagina 64
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 18-

Jeugdzorg (PGB)

De raming voor de kosten PGB jeugdzorg zijn gebaseerd op historische kosten. Daarnaast hebben
we bij de 1ste Tussentijdse rapportage o.b.v. extrapolatie van de toekenninen 2022 de raming
bijgesteld. Bij de jaarrekening is gebleken dat de toekenningen niet volledig zijn benut.

Taakveld 0.10 Mutaties reserves taakveld 6

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven zijn niet of niet volledig uitgegeven, waardoor de
hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan geraamd.

De grootste onderdelen binnen dit programma, waarvoor de werkelijke dekking lager is dan
geraamd zijn:

-   Ontwikkelbudget integrale toegang Sociaal domein (uitgaven € 4.191,-, restant € 29.000,-).
-   Koplopersproject onafhankelijke cliëntondersteuning (uitgaven €34.000,-, restant € 70.000,-).
-   Incidentele subsidie Stg de Eijnderic i.v.m. doorstart (uitgaven 0, restant € 30.000,-).
-   Maatwerkbudget Maatschappelijke ondersteuningsfonds (uitgaven € 4.447,-, restant
    € 42.749,- ).
-   Inhuur tijdelijke personeel sociaal domein (uitgaven € 88.803; restant € 119.998,-)
-   Transformatie jeugdzorg (uitgaven € 65.000,-, restant € 127.000,-),
-   Mobiliteitscentrum PIM Werkt! (uitgaven € 0,-, resterende dekking € 40.000,-).
-   Energietoeslag (uitgaven € 437.000, restant € 109.000,-)

Tot slot hebben we op basis van het raadsbesluit dat we de middelen die we ontvangen voor het
sociaal domein reserveren voor het sociaal domein aan de reserve Transities toegevoegd. Deze
toevoeging is niet geraamd op het taakveld 010. Er heeft ultimo 2022 een toevoeging van totaal
€ 2.606.298,- aan de reserve Transities plaatsgevonden.




                                                                                           pagina 65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Ontwikkeling reserve transities (sociaal domein)
In de jaarrekening 2021 rapporteerden wij uw raad dat ultimo 2021 de stand van de reserve
Transities (sociaal domein) € 11.592.301,-. was. Ultimo 2022 is de stand van deze reserve
€ 13.988.494,-. Dit saldo is enerzijds ontstaan door een toevoeging van € 3.188.930 en anderzijds
door een onttrekking van € 792.737,-.

Toelichting toevoegingen

De toevoegingen zijn het gevolg van:

Toevoeging ten gunste van de reserve Transities                                                Bedrag
Restant TONK-gelden                                                                        €              167.000
Overschot rijksmiddelen sociaal domein                                                     €            2.606.299
Werkvoorzieningschap Noordoost Brabant, restitutie overschot regionale egalisatiereserve   €               98.923
Wsw
Restitutie van centrumgemeente Oss als gevolg van opgebouwde reserve middelen              €              316.708
beschermd wonen o.b.v. afspraken bij vaststelling regionale ontwikkelagend. Met deze
middelen worden de lokale gemeenten in staat gesteld de basis voor inwoners met een
psychische kwetsbaarheid op orde te brengen
Totaal                                                                                     €            3.188.930


Toelichting onttrekkingen

De reserve is ingezet voor:

Uitgaven ten laste van reserve Transities                                                      Bedrag
Project uitvoering- en aanvalsplan laaggeletterdheid                                       €               55.500
Tijdelijke personele uitbreiding team Wmo/jeugdzorg                                        €               88.803
Ontwikkelbudget Integrale toegang                                                          €                4.191
Stimuleringsbudget burgerinitiatieven                                                      €               13.698
Maatwerk Aanpak Bernheze – kosten voorzitter                                               €                1.195
Energievouchers minima                                                                     €                5.982
Mobiliteitscentrum Pim Werkt!!                                                             €               75.545
Vervanging duofietsen                                                                      €               19.000
Energietoeslag voor inwoners met een laag inkomen – verhoging naar 130% van het sociaal    €              436.906
mininum
Vluchtelingwerk, subsidie coördinatie                                                      €               17.750
Extra capaciteit voor opstellen nieuw lokaal zezondheidsbeleid                             €                9.188
Transformatie jeugdzorg                                                                    €               64.979
Totaal                                                                                     €              792.737




                                                                                                        pagina 66
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Volksgezondheid en milieu

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Naar een hartvriendelijk Bernheze

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Op basis van de norm van Hartstichting moet er in de bebouwde kom een AED beschikbaar zijn
binnen 500 meter. Hiermee kan binnen 6 minuten hulp verleend worden aan een slachtoffer van
een hartstilstand. In Bernheze voldoen we aan deze norm.

Wat hebben we daarvoor gedaan

We hebben AED’s geplaatst binnen de bebouwde kom waar nog niet voldoende dekking was. De
locaties waar nog niet voldoende dekking is, zijn wij nagaan op de website Harslag.nu.

2. Gezondheidsbeleid

Global goals:




Wat hebben we bereikt

We willen de gezondheid van onze inwoners bevorderen. Het nieuwe gezondheidsbeleid wordt
niet in 2022, maar in het najaar van 2023 vastgesteld.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In 2022 hebben we op het nieuwe beleid voorgesorteerd door analyse van de gezondheid van
onze inwoners en mogelijke thema’s voor het nieuwe beleid te benoemen.

                                                                                      pagina 67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Vanuit de Omgevingswet wordt een gezonde fysieke leefomgeving belangrijk. De mogelijkheden
hiervan zijn verkend en hebben een eerste beslag gekregen in het vastgestelde
Inspiratiedocument omgevingsvisie Bernheze. We zien hierbij kansen in verbinding van de functies
van natuur, sport, spel, ontspanning en ontmoeting in de openbare ruimte. Dit werken we in 2023
verder uit.

In afwachting van het nieuwe beleid is het preventieaanbod versterkt om kwetsbare inwoners beter
te bedienen;

-   Uitbreiding van preventie voor jonge gezinnen met opvoedvragen. (zie verder onder jeugdhulp)
-   Structureel aanbod en uitbreiding van depressiepreventie STORM op het voortgezet speciaal
    onderwijs en praktijkonderwijs (zie verder onder jeugdhulp).
-   Uitbreiding van het preventieaanbod voor jonge kinderen met (dreigend) overgewicht. De GGD
    voert dit aanbod uit samen met de combinatiefunctionarissen. Zij geven ouders advies en
    zetten extra beweegaanbod in voor kinderen op de school. Waar nodig begeleidt de GGD
    kinderen en ouders naar verdere hulp.

Verdere herijking van het preventieaanbod bezien we op basis van het nieuwe gezondheidsbeleid.

3. Klimaatmitigatie, inclusief energietransitie

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Gemeente Bernheze heeft stappen gezet richting een duurzame, gezonde en betaalbare
leefomgeving. In 2022 is met name de betaalbaarheid van energie en de energietransitie zeer
belangrijk geworden door de fors gestegen energieprijzen. Er is meer aandacht voor
betaalbaarheid en het ondersteunen van lage inkomens bij bewustwording en energiebesparende
maatregelen. We werken toe naar een energieneutrale gemeente in 2050.

Hoe weten we dat

-   In 2022 zijn 50 duurzaamheidsleningen verstrekt in Bernheze. De duurzaamheidslening werd
    voornamelijk gebruikt voor zonnepanelen.
-   Er zijn verschillende projecten uit de energieagenda voortgezet en/of uitgevoerd. Met deze
    projecten werken we toe naar het jaar 2025 waarin in Bernheze:
       •   15 % van de energie wordt opgewekt uit duurzame bronnen (2020: 9,5 %);


                                                                                        pagina 68
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>       • de CO2-uitstoot ten opzichte van 1990 is verminderd met 20 % (2020: 18,25 %).
*Meest recente cijfers zijn van 2020

Wat hebben we daarvoor gedaan

Er zijn verschillende projecten uit de energieagenda voortgezet en/of uitgevoerd, waaronder de
verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed, verduurzamingsadviezen vanuit energieloket
Brabant Woont Slim, deelname aan de Duurzame Huizen Route, het verstrekken van
duurzaamheidsleningen, een energiebesparingsflyer voor huurders gemaakt vanuit het
Duurzaamheidsakkoord, het vaststellen van een plankaart voor openbare laadpalen en de
plaatsing van 15 openbare laadpalen.

Daarnaast hebben we gewerkt aan onze regionale verplichtingen uit de regionale energiestrategie
(RES) om 0,02 TWh aan duurzame energieopwekking binnen de eigen gemeente te realiseren. De
gemeenteraad heeft eind 2022 drie positieve principebesluiten goedgekeurd voor grootschalige
zonneparken. Met een van de drie initiatiefnemers is de gemeente nog in gesprek over mogelijke
verplaatsing binnen het gebied. Ook hebben we in 2022 de beleidsregels voor kleinschalige
zonneparken vastgesteld.

In 2022 is als vervolg op de Transitievisie Warmte (TVW) een eerste verkenning gedaan in twee
startbuurten. Willen deze buurten aan de slag om de buurt aardgasvrij(-ready) te maken? Deze
gesprekken waren positief, waaraan in 2023 een vervolg gegeven zal worden.

Bovenal stond in 2022 het thema energiearmoede centraal. De energieprijzen zijn in 2022 fors
gestegen, waardoor veel inwoners te maken hebben met een hoge energierekening. Vanuit het rijk
zijn middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van energiearmoede. In de zomer is de aanpak
vastgesteld bestaande uit 1. klusbus, 2. energiecoaches en 3. een witgoedregeling. Het tweede
halfjaar van 2022 is gebruikt ter voorbereiding van de uitvoering. Vanaf december is de klusbus
actief en in 2023 worden ook de energiecoaches ingezet.

4. Circulariteit, inclusief afval

Global goals:




                                                                                         pagina 69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Wat hebben we bereikt

Ook in 2022 stond de vacature “beleidsadviseur duurzaamheid en afval” nog open. 2022 is benut
om alsnog de overeenkomst met de gemeente Den Bosch voor het “uitsluitend recht” aan te gaan.
Gelet op de totstandkoming van een nieuw bestuursakkoord is ook dat eerst afgewacht.

Wat hebben we daarvoor gedaan

De vacature “beleidsadviseur duurzaamheid en afval” is inmiddels vervuld en begin 2023 worden
de bestuurlijke wensen met betrekking tot (nieuw) afvalbeleid geïnventariseerd.


5. Klimaatadaptie

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Een duurzame, gezonde en betaalbare leefomgeving
Gemeente Bernheze heeft in 2022 veel bereikt op het gebied van klimaatadaptatie. Onderstaand
een opsomming van de verschillende activiteiten.

−   Er is een afkoppelvisie/plan gemaakt voor de kernen Nistelrode en Vorstenbosch. Een
    afkoppelplan geeft inzicht in de meest geschikte locaties voor infiltratie van schoon regenwater
    en waterberging in en rondom de kern. Met deze plannen krijgen we inzicht in strategisch
    belangrijk locaties voor de gemeente. Hier kunnen we in gebiedsvisies en omgevingsvisie op
    focussen.
−   Bij reconstructies van onder andere de Traverse in Heeswijk-Dinther en de Kerkstraat in
    Vorstenbosch is gezorgd voor een gescheiden rioolstelstel. Hierdoor komt schoon regenwater
    niet meer in het riool terecht.
−   Dit jaar is er samen met ondernemers en inwoners uit Heesch, Nistelrode en Heeswijk-Dinther
    nagedacht over een klimaatadaptievere inrichting van de centra. Door middel van drie
    informatieavonden zijn ondernemers geïnformeerd en geactiveerd om zelf aan de slag te
    gaan. Lokale ondernemers werken de schetsen voor groenere centra verder uit. In het


                                                                                           pagina 70
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>    komende jaar wordt een breder participatietraject opgezet, waarbij ook de gemeenteraad en
    inwoners op de schetsen kunnen reageren en ideeën kunnen inbrengen. Nadat deze fase is
    doorlopen is het plan om eind 2023 tot de uitvoering over te gaan.
−   Voor het vergroenen van de omgeving van het gemeentehuis is een programma van eisen
    opgesteld. Dit programma is langs betrokken collega’s in de organisatie gestuurd. Op basis
    van het programma van eisen is een ontwerper bezig met het uitwerken van de eerste
    schetsen.
−   Per kern zijn maatregelen bedacht en uitgewerkt om de grootste knelpunten op het gebied van
    wateroverlast aan te pakken. Deze maatregelen worden in het komende jaar door een
    aannemer uitgevoerd.
−   Samen met een externe partij zijn plannen gemaakt om het vastgoed van de gemeente af te
    koppelen. In het komende jaar worden de werkzaamheden uitgevoerd.
−   2022 was het eerste jaar waarin de hemelwaterverordening in werking is getreden. Dit
    betekent dat we ook bij alle nieuwe kleinere initiatieven (minder dan 500 m2 nieuw verhard
    oppervlak) in onze gemeente een minimale berging van 20mm per m2 verharding geadviseerd
    hebben. Initiatiefnemers worden hierdoor verplicht gesteld een bijdrage te leveren aan het
    opvangen van water.
−   In 2022 is samen met het waterschap verder onderzoek naar de decentrale
    waterzuiveringsinstallatie die bij HVCH in Heesch staat. Met de opgedane kennis wordt de
    installatie verder ontwikkeld. De resultaten zijn op verschillende landelijke en regionale
    evenementen gepresenteerd, zoals bijvoorbeeld STOWA.
−   Daarnaast zorgden we ervoor dat klimaatadaptatie een plek kreeg in verschillende andere
    beleidskaders. Klimaatadaptatie is een belangrijke component in de omgevingsvisie, het
    groenstructuurplan, het afwegingskader voor reconstructies, het woonbeleid en de
    verschillende gebiedsvisies. In de aankomende jaren wordt ingezet op het verder verankeren
    van de klimaatdoelen in het beleid van de gemeente.
−   Bernheze heeft dit jaar in verschillende samenwerkingsverbanden plaatsgenomen en via
    werkgroepen een bijdrage geleverd. Er wordt samengewerkt binnen de watersamenwerking
    As50+, waarin een gezamenlijke subsidieregeling is opgezet en gezamenlijk wordt ingekocht.
    Op regionaal niveau neemt Bernheze zitting in de groep klimaatadaptatie van RNOB.
    Daarnaast vertegenwoordig Bernheze de watersamenwerking As50+ bij het platform
    klimaatadaptatie Zuid-Nederland.

Hoe weten we dat

Jaarlijks wordt vanuit het World Economic Forum een rapportage opgeleverd (Global Risks Report
2021), waarin de impact van risico's en de mate van optreden worden weergegeven. De laatste
jaren wordt de rapportage gekenmerkt door een beeld waarbij de effecten van klimaatverandering
tov andere risico's steeds hoger scoren. Kortweg neemt de kans van optreden van de
klimaatrisico's toe, waarbij ook de impact om de leefomgeving groot is. Daarmee wordt
aangetoond dat wereldwijd, maar ook heel lokaal in Bernheze, de noodzaak tot aanpassing aan



                                                                                          pagina 71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>het veranderend klimaat hoog op de agenda moet staan. Onderstaand overzicht geeft dit beeld
weer.




Verder zijn er in Nederland dit jaar op verschillende niveaus alarmerende rapporten over het
klimaat gepubliceerd. De onafhankelijke Droogte Commissie Brabant heeft een rapport uitgebracht
met de toepasselijke titel “zonder water geen later”. In het rapport wordt de alarmerende staat van
de droogte in Brabant beschreven (bron: Eindrapport adviescommissie Droogte: Zonder water,
geen later - Provincie Noord-Brabant). In november 2022 heeft het ministerie van Infrastructuur en
Waterstaat de brief “rol Water en Bodem bij ruimtelijke ordening” gepubliceerd. In het rapport wordt
gesteld dat voor alle ontwikkeling in Nederland Water en Bodem sturend moeten zijn (Bron:
Kamerbrief over rol Water en Bodem bij ruimtelijke ordening | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl).
Verder heeft de vereniging voor drinkwaterbedrijven in Nederland een signaal afgegeven. Wevin,
waar ook Brabant Water in deelneemt, geeft aan dat er zonder actie van de overheid de
drinkwatervoorziening in Noord-Oost Brabant voor 2030 niet meer zeker is (bron: Drinkwatersector
slaat alarm: zonder actie meer knelpunten levering drinkwater - Nieuwsberichten Vewin).


                                                                                           pagina 72
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Deze zomer hebben we in Bernheze ook weer veel last gehad van de droogte. Het neerslagtekort
was dit jaar tijdens bepaalde periodes hoger dan het zeer droge jaar 2018. De onderstaande
grafiek en kaart geven dit weer. Kortom, de uitgebrachte rapporten en gegevens tonen aan dat het
klimaat sterk veranderd en dit verstrekkende gevolgen heeft voor allerlei sectoren. Er zal een grote
omslag in de manier van omgaan met water moeten komen. Het is daarom voor Bernheze de
aankomende jaren belangrijk stevig te blijven inzetten op het thema klimaatadaptatie.




Wat hebben we daarvoor gedaan

In het bovenstaande verhaal is toegelicht wat we in Bernheze in 2022 hebben bereikt en daarvoor
hebben gedaan. Onderstaand wordt per thema een verdere toelichting gegeven.

Risicodialogen over klimaat (gesprekken met belanghebbenden)(in uitvoering)
In 2021 ondertekende Bernheze en woningbouwcorporaties Joost, Mooiland en Brabant Wonen
het duurzaamheidsakkoord. Dit jaar hebben we gezamenlijk gewerkt aan de doelstellingen uit het
akkoord. We organiseerde communicatie acties richting bewoners. Daarnaast is door Bernheze
voor het bezit van corporaties in kaart gebracht welke risico’s er zijn op het gebied van
wateroverlast en hittestress. In het komende jaar willen we op basis hiervan gaan samenwerken in
het nemen van maatregelen op de meest urgente locaties.

Klimaatbewustzijn & gezondheid
In 2022 is de subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen met een aantal aanpassingen
voortgezet. Dit jaar hebben 41 huishoudens gebruik gemaakt van de regeling waarmee zij groene
daken, regentonnen, wadi’s hebben gerealiseerd. Hiermee is er voor 37.522 m2 aan verhard
oppervlak afgekoppeld. Dit jaar hebben we meegedaan aan het NK tegelwippen. Een wedstrijd om
inwoners te stimuleren tegels eruit te halen en groen aan te brengen. In het kader van deze actie
konden inwoners tegels gratis inleveren bij de milieustraat. Ook kregen zij gratis planten bij
tuincentrum Meijs en konden ze bij Sherpa een gratis machine krijgen voor werkzaamheden. In
totaal zijn er 2979 tegels verwijderd. In december is er via de watersamenwerking As50+ een actie




                                                                                            pagina 73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>georganiseerd met tuincentra en bouwmarkten in de regio. Inwoners konden 10 dagen lang gratis
tegels inleveren voor een zak bloembollen.

Het goede voorbeeld geven
Dit jaar is er samen met ondernemers en inwoners uit Heesch, Nistelrode en Heeswijk-Dinther
nagedacht over een klimaatadaptievere inrichting van de centra. Door middel van drie
informatieavonden zijn ondernemers geïnformeerd en geactiveerd om zelf aan de slag te gaan.
Lokale ondernemers werken de schetsen voor groenere centra verder uit. In het komende jaar
wordt een breder participatietraject opgezet, waarbij ook de gemeenteraad en inwoners op de
schetsen kunnen reageren en ideeën kunnen inbrengen. Nadat deze fase is doorlopen is het plan
om eind 2023 tot de uitvoering over te gaan.

Voor het vergroenen van de omgeving van het gemeentehuis is een programma van eisen
opgesteld. Op basis van het programma van eisen is een ontwerper bezig met het uitwerken van
de eerste schetsen.

Per kern zijn maatregelen bedacht en uitgewerkt om de grootste knelpunten op het gebied van
wateroverlast aan te pakken. Samen met een externe partij zijn plannen gemaakt om het vastgoed
van de gemeente af te koppelen. In het komende jaar worden de werkzaamheden uitgevoerd.

Aanpassingen in de openbare ruimte
Per kern zijn maatregelen bedacht en uitgewerkt om de grootste knelpunten op het gebied van
wateroverlast aan te pakken. De maatregelen zijn gebaseerd op onze klimaatatlaskaarten. Deze
maatregelen worden in het komende jaar door een aannemer uitgevoerd en zorgen ervoor dat de
meest kwetsbare locaties worden aangepakt.

6. Beheer, openbare ruimte

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Door de uitvoering van onderhoud, reparaties, renovaties en vervangingen hebben we de
leefomgeving prettiger, veiliger, functioneler en toekomstbestendiger gemaakt.




                                                                                        pagina 74
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>Wat hebben we daarvoor gedaan

In 2022 hebben we door middel van inspecties en metingen de openbare ruimte gemonitord. Op
basis van deze inspecties is de openbare ruimte beoordeeld en zijn maatregelen bepaald,
geprogrammeerd of uitgevoerd.

Reconstructie: uitvoering rioleringsplan
Begin 2022 is het “Operationeel Programma Riolering 2022” vastgesteld. Hierin zijn alle projecten
en plannen omschreven die we in 2022 gingen uitvoeren. Bijna alle taken zijn uitgevoerd of in
uitvoering. Begin 2023 wordt in het nieuwe OP 2023 gereflecteerd op de uitvoering in 2022. Naast
de reguliere operationele rioleringstaken, zoals kosten voor het in stand houden van de riolering,
zijn de grotere rioleringsprojecten noemenswaardig; We hebben een groot deel van de riolering in
de Kerkstraat in Vorstenbosch vervangen voor een gescheiden rioolstelsel. Schoon regenwater is
vanaf nu lokaal in Vorstenbosch afgekoppeld. Ook bij de reconstructie van de Traverse in
Heeswijk-Dinther is een gescheiden rioolstelstel aangelegd, waardoor schoon regenwater is
afgekoppeld. Met de maatregelen neemt de kans op wateroverlast af en doordat water in het
gebied infiltreert gaan we droogte tegen. Daarnaast vindt er een grote renovatie plaats in het
drukrioolstelsel en is de uitvoering gestart. Dit wordt nader beschreven in het programma Verkeer,
Vervoer en Waterstaat.


Verbonden partijen

Gezondheidsdienst Hart voor Brabant (GGD)

De GGD voert voor gemeenten een aantal wettelijke taken uit en draagt daarnaast bij aan
preventie en onderzoek. Deze gemeenschappelijke regeling draagt met name bij aan preventie op
het gebied van gezondheid voor iedereen en op het gebied van jeugd.

Regionale Ambulancevoorziening Brabant Midden, West en Noord
(RAV)

De RAV is een gemeenschappelijke regeling van 45 gemeenten. De RAV verzorgt het
ambulancevervoer, houdt de meldkamer ambulancezorg in stand en levert een bijdrage aan de
Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR). Gemeenten betalen sinds
2012 geen bijdrage meer voor de RAV. Er wordt onderzoek gedaan naar welke organisatievorm in
de toekomst past bij de RAV en wat daarin de wettelijke mogelijkheden zijn. Tot die tijd blijft de
gemeenschappelijke regeling bij de gemeenten.

Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN)

De ODBN voert als verlengd lokaal bestuur wettelijke taken uit op het gebied van milieuadvisering
bij vergunningverlening en voert voor Bernheze integraal de WABO-toezichtstaken uit. Daarnaast



                                                                                          pagina 75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>houdt de ODBN zich bezig met gezamenlijke taken op het gebied van milieucriminaliteit en
ketenaanpak rondom asbest en bodemkwaliteit. ODBN voert voor ons een opdracht uit gericht op
handhaving van de energiebesparingsverplichting voor de bedrijven die vallen in de categorie
midden gebruikers. Dit gebeurt op grond van bepalingen in de wet Milieubeheer.


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting
opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse
van 25.000 tot 50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij
nemen vijf vergelijkingsjaren op in de tabel, waarbij we uitgaan van de meest actuele informatie die
beschikbaar is.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                                         Jaar realisatie           Referentie            Realisatie
Omvang huishoudelijk afval (restafval) (kg/inwoner)                            2017                   153                   106
                                                                               2018                   146                    89
                                                                               2019                   135                    68
                                                                               2020                   137               Niet bekend
                                                                               2021                   130               Niet bekend
Hernieuwbare elektriciteit (%)                                                 2016                  19,0                    3,4
                                                                               2017                Geen data                 4,4
                                                                               2018                Geen data                 7,2
                                                                               2019                  24,7                    10,7
                                                                               2020                Geen data                 19,7




Wat kostte het?
                                              Lasten 2022                                      Baten 2022
Nr.     Omschrijving taakveld                   Geraamd         Geraamd na     Werkelijk        Geraamd       Geraamd na     Werkelijk
                                                                wijzigingen                                   wijzigingen
7.1     Volksgezondheid                           1.252.567        1.273.607     1.256.725          17.965         17.965            18.214
7.2     Riolering                                 2.120.256        2.105.972     2.090.784        2.570.001      2.561.829     2.587.442
7.3     Afval                                     2.806.159        3.047.402     2.951.796        3.357.997      3.383.160     3.313.524
7.4     Milieubeheer                              1.532.272        3.019.823     1.942.563           6.510        454.488           111.552
7.5     Begraafplaatsen en crematoria                 100.256       121.206           83.896       105.788        105.788            63.113
0.10    Reserves programma 7                           18.279                      128.219          21.073        589.993           307.675
        Totaal                                    7.829.789        9.568.010     8.453.983        6.079.334      7.113.223     6.401.520




                                                                                                                              pagina 76
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Financiële toelichting
       Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.    Omschrijving taakveld                                       Lasten        Baten          Totaal
7.1    Volksgezondheid                                                 -16.882           -249       -17.131
7.2    Riolering                                                       -15.188      -25.613         -40.801
7.3    Afval                                                           -95.606       69.636         -25.970
7.4    Milieubeheer                                                 -1.077.260      342.936        -734.324
7.5    Begraafplaatsen en crematoria                                   -37.310       42.675              5.365
0.10   Reserves programma 7                                           128.219       282.318        410.537


Taakveld 7.2 Riolering

Personeel taakveld Riolering

Voor een deel zijn de onderhoudswerkzaamheden aan het riool door de buitendienst verminderd.
Dit wordt veroorzaakt door het ontstaan van vacatures.

Taakveld 7.4 Milieubeheer

Milieutaak

De verwachtingen op basis van de werkplanning 2022 zijn niet gerealiseerd. Moeite om vacatures
in te vullen speelt ook binnen de ODBN. Daarnaast zijn meer uren toegerekend aan met name de
grondexploitatie, wat ook extra dekking oplevert.

Taakveld 0.10 Mutaties reserves taakveld 7

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en investeringskredieten zijn niet of niet volledig
uitgegeven, waardoor de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan
geraamd.

De grootste onderdelen binnen dit programma, waarvoor de werkelijke dekking lager is dan
geraamd zijn: Klimaatmiddelen (uitgaven € 57.862,-, restant € 114.000,-), Aan de slag met energie
(uitgaven € 8.749,-; restant € 38.454), duurzame energieagenda (uitgaven € 38.121,-, resterende
dekking € 15.879,-).

Daarnaast hebben we een bedrag van € 128.000 toegevoegd aan de reserve riolering, waarmee
we begrotingstechnisch geen rekening hebben gehouden.

Tot slot zorgt het werkelijke saldo van de onderdelen afval voor een onttrekking van € 157.701,-,
welke € 60.404,- lager is dan het geraamd.




                                                                                                 pagina 77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
stedelijke vernieuwing

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Woonvisie 2022-2027

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Wij hebben een nieuwe woonvisie gemaakt. Daarin is aandacht voor het woningbouwprogramma,
dat zowel kwantitatief als kwalitatief een aantrekkelijk perspectief biedt voor het invullen van de
woonbehoefte van de gemeente. Binnen het woningbouwprogramma gaat het om inclusiviteit. Dat
betekent verlangen naar een passende woning voor iedereen. Één van de belangrijkste pijlers
hierbij is betaalbaarheid. Immers heb je weinig aan een passende woning, wanneer je hem niet
kunt betalen. Daarom hebben we een ambitieus doel gesteld van 75% betaalbare woningen,
waarvan 25% sociale huur. Wij hebben daarbij in ieder geval extra aandacht voor de volgende
doelgroepen: senioren (vanaf de 55 jaar), starters, statushouders, woonwagen- bewoners,
arbeidsmigranten en (sociale) huurders. In de woonvisie is aandacht voor wat stakeholders kunnen
bijdragen aan het oplossen van de vraagstukken. Tevens is er aandacht voor de verduurzaming
van de woningvoorraad (aansluitend op het Duurzaamheidsakkoord) en voor de relatie van wonen
met het sociale domein (wonen en zorg).

Onze woonvisie blijkt te werken. Uit cijfers blijkt dat de gemiddelde prijs per vierkante meter voor
nieuwbouwwoningen ongeveer een kwart lager ligt dan de gemiddelde prijs per vierkante meter
voor een bestaande woning. Dit is een indicatie van het gegeven dat we erin slagen als gemeente
onze nieuwbouwwoningen betaalbaar te houden. Tegelijkertijd hebben we inmiddels in onze
plancapaciteit voldoende woningen om aan de behoefte tot 2026 te voldoen. Daarom is het nu
zaak dat we onze zachte plannen zoveel mogelijk verharden en dat we versnellen, zodat de
woningen er ook zo snel mogelijk komen. We hebben onze taakstelling voor huisvesting
statushouders behaald, ons woonwagenbeleid komt binnenkort op de rol en ook voor andere
doelgroepen zijn we op casusniveau druk in de weer. Zo zijn we in de planvorming bezig met een
project waarbij vooral op starters wordt gemikt.



                                                                                            pagina 78
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Hoe weten we dat

Kwantitatief volgen wij het uitvoeringsprogramma van onze Woonvisie 2022-2027 (inclusief
herijkingen). Kwalitatief geeft het regionaal woonbehoefteonderzoek 2019 daaraan in eerste
instantie richting.

In het komende jaar wordt er een nieuw regionaal woonbehoefteonderzoek uitgevoerd. Voor het
eerst voeren we daarvoor een onderzoek op kernniveau uit. Hieruit kunnen we zien of de
woningbehoefte van een inwoner van Loosbroek bijvoorbeeld verschilt van dat van een inwoner uit
Nistelrode. Mocht blijken dat de behoefte op lokaal niveau dusdanig is veranderd dat woonvisie
noodzakelijk is, dan kunnen we ervoor kiezen hier uitvoer aan te geven. Het kan dan gaan om
bijvoorbeeld de kwantitatieve vraag voor woning, of een verandering aan woonvorm/soort.

Wat hebben we daarvoor gedaan

De gemeente houdt op diverse wijzen een vinger aan de pols op het gebied van wonen.

Zo heeft de gemeente in december 2021 de nieuwe Woonvisie ‘Perspectief op goed wonen in
onze kernen’ vastgesteld. Hiertoe hebben we getracht de woningbouwprogrammering verder aan
te scherpen door middel van het vastleggen van prijscategorieën en hebben we afgesproken tot
2030 1800 woningen te willen bouwen, met name voor starters en senioren. Hierdoor is het
algemene regel geworden dat ieder nieuwbouwproject van méér dan vier woningen in Bernheze
voor minimaal driekwart bestaat uit betaalbare woningen.

Daarnaast hebben we een samenwerkingstafel Woningbouw opgericht, waarin we de
samenwerking tussen ketenpartners op het gebied van wonen hebben versterkt. Bovendien
hebben we op 9 maart 2023 de woondeal getekend. Hierin hebben we opgenomen ook regionaal
onze samenwerking te willen verbeteren, ons in te gaan zetten voor 30% sociale huurwoningen in
nieuwbouwprojecten en te gaan versnellen. Deze beleidsstukken hebben zich al snel vertaald in
het beleid. Zo is op het moment van schrijven (maart 2023) alle ruimte voor woningbouwprojecten
tot 2026 (1.160 woningen) in de planning reeds ingevuld.




                                                                                         pagina 79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>2. Transitie landbouw

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Vanuit het programma transitie landbouw stonden we ook in 2022 zo optimaal mogelijk in contact
met onze agrarische ondernemers. Via keukentafelgesprekken hebben we vooral de ondernemers
begeleid die wilden aftasten wat het stopzetten van de (agrarische) onderneming voor hen inhoudt.
Vanwege het ontbreken aan financiële middelen is vooral gekeken naar mogelijkheden van
herbestemmen van de locatie (bijvoorbeeld alternatieve (vaak niet-agrarische) bedrijfsactiviteiten)
en de inzet van woonfuncties (Ruimte voor Ruimte constructies) als tegenprestatie voor sanering
van de bedrijfsgebouwen/bedrijfsvoering. Veel herbestemmingstrajecten zijn in voorgaande jaren
ingezet en werden in 2022 vervolgd. Doorgaans zijn ondernemers daarbij gewezen op de
mogelijkheid op deskundig advies vanuit de regeling VABimpuls. Inmiddels hebben in Bernheze 40
eigenaren van bedrijfsgebouwen ondersteuning vanuit VABimpuls gekregen.

In 2022 zijn in het buitengebied 4 gebiedsprocessen opgestart die bijdragen aan de transitie van
de landbouw en een kwalitatief hoogwaardig buitengebied waar het goed wonen, werken en
recreëren is. Via onze deelname aan de RegioDeal zijn hiervoor gebiedsregisseurs en een
gebiedsmakelaar ingezet. Met aanvulling van deze functies kunnen we nog breder in het
buitengebied aanwezig zijn, maar is er ook meer armkracht om relaties te leggen tussen
marktontwikkelingen en overheidsdoelstellingen. Ook kunnen en zullen we kritischer meedenken
en richting geven in de zoektocht naar oplossingen voor de agrarische ondernemers die zich op
hun toekomst willen/moeten voorbereiden.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Begeleiden agrariërs
In 2022 is er volop ingezet op het begeleiden van agrariërs bij het stoppen verbreden of omvormen
van hun bedrijf. Dit jaar heeft de gemeente veel verzoeken binnengekregen van agrariërs die
nadenken over een andere bedrijfsvoering (stoppen, nevenfuncties, gewijzigde
productiemethoden, andersoortige bedrijfsmatige activiteiten, etc.) Agrariërs willen iets anders


                                                                                          pagina 80
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>vanwege sociaal-maatschappelijke redenen (bedrijfsopvolging, gewijzigde voedselconsumptie,
etc.). Deze verzoeken hebben we opgepakt en de agrariërs zijn begeleid in de vervolgstappen die
zij kunnen zetten. Andere overheden en instanties bieden agrariërs ook mogelijkheden om na te
denken over een transitie. Er is daarom nauw samengewerkt met onder andere ZLTO,
Waterschap, regiogemeenten, provincie Noord-Brabant en VABimpuls. Samen met Provincie en
ODBN (ondersteuningsteam) is de “studio transitie landbouw Bernheze” voortgezet. Hierin zijn
vroegtijdig ideeën van agrariërs besproken. Ook is de daaruit voortvloeiende (of benodigde)
strategische en gebiedsgerichte aanpak afgestemd. Naast de aandacht voor de intensieve
veehouderij heeft er ook steeds meer transitie plaatsgevonden (en begeleid moeten worden) naar
meer natuurinclusieve-; verbrede-; en/of met andere economische activiteiten gecombineerde
vormen van landbouw.

Begeleiden planologische wijzigingen
We hebben dit jaar veel planologische verzoeken (principeverzoeken/vergunningaanvragen/
bestemmingsplannen) vanuit de agrarische sector ontvangen en begeleid. Voorafgaand en naar
aanleiding van een verzoek worden gesprekken gevoerd met de initiatiefnemers. We begeleiden
ze en helpen ze bij het volgen van de juiste procedures. Het afhandelen van planologische
wijzigingsverzoeken en aanpassingen van milieuvergunningen heeft veel afstemming en inzet
gekost dit jaar.

Gebiedsgerichte aanpak
In 2022 is gewerkt aan het kansenbeleid buitengebied. Dit beleid zal in het komende voorjaar aan
het college worden voorgelegd. Dit beleid maakt voor ondernemers in het buitengebied duidelijk
welke mogelijkheden er zijn voor het omvormen van hun bedrijf. Dit geeft agrariërs meer
duidelijkheid over de mogelijke toekomstrichtingen.

Daarnaast zijn we in 2022 gestart met 4 gebiedsprocessen. We nemen hiervoor deel aan de
regionale (RegioDeal) projecten stallenaanpak, puzzelen met ruimte, GGA en de erfgoeddeal. In
2022 zijn er hiervoor 3 mensen ingehuurd. In 2023 wordt er een vierde persoon voor het gebied
Heeswijk-Dinther ingehuurd. De gebieden waar gebiedsprocessen lopen zijn:

-   Loosbroeksweg en ’t Kantje
-   Aa-dal
    •   Omgeving kasteel Heeswijk (Kameren)
    • Heeswijk Dinther (o.a. omgeving landgoed Zwanenburg)
-   Nobisweg-Hommelsedijk

Kwaliteitsverbetering buitengebied
Dit jaar zijn er in Bernheze ruimte voor ruimte titels gerealiseerd. Hiermee heeft de gemeente een
bijdrage ontvangen vanuit de stimuleringsregeling. Ook dit jaar zijn er stallen gesloopt en hebben
we agrariërs geholpen met stoppen of overschakelen naar andere bedrijfsvoering.




                                                                                           pagina 81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Stallenaanpak
In oktober 2022 zijn een gebiedsregisseur en gebiedsmakelaar ingehuurd in het kader van het
project stallenaanpak. De gebiedsmakelaar is de agrarische sector in kaart aan het brengen op
een interactieve digitale kaart. De makelaar zal de ontbrekende informatie ophalen door in gesprek
te gaan met agrarische ondernemers. Deze kaart gaat hij gebruiken om te schakelen tussen vraag
van en aanbod naar agrarische locaties en gronden. Daarmee proberen we te zorgen dat agrariërs
die door willen op de juiste plek zitten of terecht komen.

De gebiedsregisseur brengt de kwaliteiten van het buitengebied in kaart door middel van een
rekentool. Daarnaast gaat de gebiedsregisseur aan de slag op plekken waar veel veranderingen
plaatsvinden, zoals de Loosbroekseweg. Door de veranderingen integraal te bekijken kunnen
kansen voor een gebied worden gepakt en de leefbaarheid worden verbeterd.

Onderdeel van de stallenaanpak is het tegengaan van (potentieel) ondermijnende activiteiten in
het buitengebied. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met onder andere het RIEC. Bernheze
neemt deel aan de pilot ondermijning buitengebied. Samenwerking met de ODBN vindt op meerde
onderdelen plaats. (onder andere Toezicht en handhaving met betrekking tot milieu- en
bouwregelgeving). Daarnaast is er een model huurovereenkomst opgesteld waar agrariërs gebruik
van kunnen maken bij het verhuren van stallen. In de huurovereenkomst staan voorwaarden die
ondermijning tegen gaan.

Elke 6 weken wordt met andere deelnemende gemeentes afgestemd over het project
stallenaanpak. Er wordt een handboek gevormd met de do’s en don’t voor gebiedsprocessen.
Daarnaast wordt er gewerkt aan een mogelijk sloopfonds.

GGA
In het Aa-dal rondom kasteel Heeswijk is in samenwerking met erfgoed een gebiedsregisseur in
gesprek met partijen. De regisseur spreekt hierbij ook met agrariërs. In deze gesprekken wordt
gekeken welke kwaliteiten en kansen er zijn in het gebied. Agrariërs zijn belangrijke partners in het
bereiken van de doelen in het gebied.

In het gebied rond Aa in Heeswijk-Dinther wordt gewerkt aan een gebiedsgerichte aanpak in
samenwerking met het Waterschap Aa en Maas. Er zijn vanuit verschillende agrarische bedrijven
aanvragen bij de gemeente binnen gekomen. Door inzet van een gebiedsregisseur zorgen we dat
de veranderingen bijdragen aan een gezonder leefbaarder en veiliger buitengebied.

Samenwerking
Bernheze heeft in 2022 deelgenomen aan de (regionale) bestuurlijke en ambtelijke “koplopers
groep”. Hierin worden gezamenlijk strategieën en aanpak van de transitie van de landbouw
bepaald en afgestemd. In 2022 is hier onder andere de koersnotitie transitie landbouw opgesteld.
In dit document staat de toekomstvisie op de landbouw voor de regio Noord Oost Brabant. De
regionale portefeuillehouderoverleggen worden ambtelijk gezamenlijk voorbereid. Daarnaast



                                                                                             pagina 82
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>neemt wethouder Daandels plaats in de klankbordgroep mest, een belangrijk onderwerp voor
Bernheze.

Naast deze regionale samenwerking is in 2022 maximaal samen opgetrokken met de partners uit
het “partneroverleg” (onder andere ZLTO, IVN, dorpsraden). Daarnaast is er aansluiting gezocht bij
de gebiedsdialoog met onze inwoners, bedrijven en organisaties met betrekking tot totstandkoming
omgevingsvisie-/plan. Uiteraard zijn provincie en ODBN belangrijke samenwerkingspartners. Bij
onder andere de gebiedsgerichte aanpak van het Aa-dal, wordt nauw samen opgetrokken met het
Waterschap.

Verder vertaalt het programmateam de verschillende rapporten en regelingen vanuit Europa, rijk,
provincie en regio naar Bernheze. De relevante informatie brengen we onder de aandacht bij onze
agrarische ondernemers en gebruiken we voor de transitie van onze landbouw. Daarnaast is er
een website gemaakt waarop subsidieregelingen voor agrarische bedrijven worden getoond.

Interne afstemming
De transitie van de landbouw raakt ook andere beleidsvelden. Het programmateam heeft daarom
dit jaar veelvuldig intern afstemming gezocht. In bijvoorbeeld de gebiedsgerichte aanpakken de
beleidsvelden duurzaamheid, klimaat, natuur, economie, milieu, wonen en recreatie meegenomen.
Deze beleidsvelden bieden kansen voor agrariërs in het buitengebied. Daarnaast levert het
programmateam input voor de omgevingsvisie op het gebied van de transitie van de landbouw. Er
is actief samenwerking gezocht met de afdelingen RO, VTHV en handhaving. Met deze
samenwerking zorgen we ervoor dat signalen vanuit agrariërs zo snel mogelijk bij het
programmateam terecht komen. Vaak is een signaal aanleiding voor een keukentafelgesprek.
Daarnaast wordt er 3-wekelijks een stuurgroepoverleg gehouden met wethouders Wijdeven en
Daandels. Hierin worden de actuele ontwikkelingen besproken.

3. Omgevingswet

Global goals:




                                                                                         pagina 83
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Wat hebben we bereikt

In oktober 2022 is besloten de invoering van de Omgevingswet opnieuw uit te stellen. Wij gaan
vooralsnog uit van - de door de minister gecommuniceerde - nieuwe inwerkingtredingsdatum van 1
januari 2024, maar deze datum staat nog niet vast. De reden van dit uitstel ligt bij knelpunten in het
Digitale Stelsel Omgevingswet. Dit ligt buiten de invloedsfeer van de gemeenten. Daardoor hebben
gemeenten onvoldoende kunnen oefenen.

De afgelopen periode zijn er nieuwe processen ingericht voor het werken met de Omgevingswet.
Ondanks de vertraging invoering Omgevingswet gaan we met deze nieuwe processen werken.
Met deze nieuwe processen verbeteren we namelijk onze dienstverlening. Het uitstel van de
Omgevingswet heeft geen invloed op omgevingsvisie en omgevingsplan. We houden vast aan het
vaststellen van de omgevingsvisie eind 2023 en een omgevingsplan uiterlijk 31 december 2029.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Wettelijke instrumenten

Omgevingsvisie
In 2021 zijn we begonnen met het proces van co-creatie naar een omgevingsvisie. Met als doel om
naast een visie ook een omgevingsconvenant te sluiten, waarbij we alle partners vragen hun
handtekening te zetten onder een gedeelde omgevingsvisie.

We hebben eerst onze maatschappelijke partners, ketenpartners, ondernemers en inwoners
gevraagd hun dromen, ideeën en suggesties voor de toekomst van Bernheze in 2040 te delen. Dit
hebben we gedaan in fysieke bijeenkomsten, enquêtes en digitaal via het platform samen-
bernheze.nl. Begin 2022 hebben we het inspiratiedocument samengesteld op basis van deze
input. Vervolgens zijn wederom in co-creatie gaan werken aan drie toekomstscenario’s voor
Bernheze. Deze gebruiken we om de Omgevingseffectrapportage op te stellen. Daarvoor hebben
we ook een beoordelingskader vastgesteld in de Notitie Reikwijdte en Detailniveau. De resultaten
van dit traject hebben we eind 2022 gebundeld in een tussen rapportage “drie toekomstscenario’s
voor Bernheze in 2040”. Mede op basis van de OER gaan we de beste onderdelen van de
scenario’s volgens de “cherry picking” methode in co-creatie samenvoegen tot de concept
omgevingsvisie in 2023. Deze omgevingsvisie beschrijft hoe we de komende decennia in
Bernheze willen leven en bevat ambities die we willen halen en kwaliteiten die we willen be-
houden. Bij het opstellen van de omgevingsvisie gaan we de lopende en nieuwe beleidsvisies
integreren tot één samenhangende visie voor de fysieke leefomgeving. Denk hierbij bijvoorbeeld
aan de economisch visie, de woonvisie, groenvisie en onderdelen van de gezondheidsvisie. In het
komende jaar werken we toe naar de definitieve omgevingsvisie en het omgevingsconvenant.

Omgevingsplan
In 2022 hebben we het casco opgezet voor ons omgevingsplan en vanaf de zomer hebben we
geoefend met het omzetten van bouwregels uit onze bestemmingsplannen naar het


                                                                                             pagina 84
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>omgevingsplan. Bij het oefenen is de inhoud van de bruidsschat aan de orde gekomen, het
opzetten van toepasbare regels en de (on)mogelijkheid om regels uit de verschillende
bestemmingsplannen en verordeningen te harmoniseren tot algemene regels. De ervaringen die
we opgedaan hebben met het oefenen hebben we gebundeld een eerste concept van een
“handboek omgevingsplan Bernheze”.

Afstemmen omgevingsvisie met omgevingsplan
Uitloop bij zowel het opstellen van de omgevingsvisie als met het oefenen met het omgevingsplan
heeft ervoor gezorgd dat de afstemming tussen de twee sporen nog in een pril stadium is. Wel
hebben de beide projectteams afgestemd waar nieuw beleid mogelijk invloed gaat hebben op de
regels uit de bestemmingsplannen, bijvoorbeeld bij de definitie van nieuwe gebiedstypen in de
omgevingsvisie, of de activiteiten die we in de toekomst willen faciliteren of juist uitfaseren.
Omgekeerd is al bij verschillende beleidsvelden meegedacht vanuit de omgevingsplan systematiek
over het formuleren van nieuw beleid.

Mensen toegerust op hun taak
Werken aan de cultuuromslag vindt in algemene zin plaats door het werken vanuit de beginselen
van de Omgevingswet toe te passen in de dagelijkse praktijk. Dat gebeurt inmiddels op
verschillende plaatsen in de gemeente. Het proces intake- en omgevingstafel is een voorbeeld,
waarin - vanuit meerdere vakgebieden integraal - wordt samengewerkt volgens de uitgangspunten
van de Omgevingswet. De medewerkers zijn in 2022 opgeleid voor het werken met de
Omgevingswet. Het uitstel van de invoering Omgevingswet heeft tot gevolg dat er in het komende
jaar opnieuw aandacht zal zijn voor het opleiden van medewerkers.

Dienstverlening
Met het inrichten van de intake- en omgevingstafel werken we vanuit de uitgangspunten van de
omgevingswet, waarvan participatie deel uitmaakt. Er zijn procedures waarmee initiatieven op één
punt in de gemeente worden verzameld om vervolgens via het proces intake- en omgevingstafel
samen met de initiatiefnemer worden behandeld.
De interne en externe communicatie wordt planmatig uitgevoerd. In 2022 zijn twee magazines
Omgevingswet uitgegeven (interne communicatie). De externe communicatie richt zich met name
op het project omgevingsvisie. Hier is een website voor ingericht.

Monitoring heeft nog geen specifieke aandacht gekregen. Alvorens monitoring in te richten gaan
we eerst de omgevingsvisie afronden en ervaring opdoen met het werken met het omgevingsplan.
We gaan hier in het komende jaar verder mee aan de slag.




                                                                                        pagina 85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>4. VTH (vergunningverlening, Toezicht en handhaving)

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Door uitvoering te geven aan het bestuurlijk vastgesteld Uitvoeringsprogramma VTH 2022 hebben
we (mede) bereikt, dat de gemeente Bernheze wordt ervaren als een leefbare en veilige
leefomgeving.

Hoe weten we dat

Binnen gemeente Bernheze bepalen we de prioriteiten voor de VTH-taken op basis van het
bestuurlijk vastgesteld programma. Dit in combinatie met een risicoanalyse en inachtneming van
VTH-kwaliteitscriteria, zoals geformuleerd in het VTH beleidsplan 2019-2022 met de hierin
opgenomen indicatoren. We gebruiken signalen, waaronder het bestuurlijk programma, de ODBN-
Kadernota, (landelijke) ontwikkelingen, jaarverslagen VTH, beleid veiligheid (beleidskader integrale
veiligheid 2019-2022) en interne beleidsontwikkelingen om voortgang te bewaken en (tussentijds)
te evalueren of doelen bereikt worden.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Om tot een leefbare en veilige leefomgeving te komen, hebben we de volgende activiteiten
uitgevoerd:
- Uitvoering gegeven aan het bestuurlijk vastgesteld Uitvoeringsprogramma VTH 2022.
- Op basis van het beleid arbeidsmigranten (vastgesteld december 2020) zijn de volgende
    werkzaamheden verricht:
    •   controleren op illegale en menswaardige huisvesting arbeidsmigranten;
    •   controleleren op het bijhouden van een nachtregister en - daar waar van toepassing -
        inschrijving in de BRP;
    •   voeren van gesprekken met huisvesters om overtredingen op te lossen en in de toekomst
        te voorkomen;
    •   waar nodig aanpassen van VTH-werkprocessen;
    •   zorgen voor samenhang met relevante beleidsontwikkeling, waaronder mensenhandel en
        toerisme en recreatie.




                                                                                           pagina 86
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>-   De feitelijke transformatie van de Wildhorst wordt gefaseerd uitgevoerd. In de uitvoeringsfase
    hebben we ingezet op het regelmatig uitvoeren van (toezicht)controles (link met thema
    Toerisme & Recreatie) ter ondersteuning van het transformatieproces.
-   We hebben actief deelgenomen en input geleverd aan relevante overleggen van de opgave
    openbare orde en veiligheid, zoals het Maasland Interventie Team (MIT).
-   De Omgevingsdienst Brabant Noord heeft - in samenwerking met een aantal deelnemers –
    waaronder de gemeente Bernheze – een start gemaakt met de voorbereiding van een nieuw
    kader voor de gehele VTH-keten. Momenteel kent de ODBN twee kaders, te weten: het ROK
    VV en het ROK TH. Het doel is om te komen tot een verdere integratie van de gehele VTH
    keten. Voorts is in dit kader ingezet op het meer informatie-gestuurd werken, zodat capaciteit
    daar ingezet wordt waar het risico/het effect het grootst is. Dit traject loopt nog door in 2023.

5. VTH, Wet kwaliteitsborging (Wkb)

Global goals:




Wat hebben we bereikt

De inwerkingtreding van de Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
is wederom uitgesteld. Vooralsnog wordt 1 juli 2023 aangehouden als nieuwe inwerkingtredings-
datum.

In 2022 hebben we inmiddels de nodige voorbereidingen getroffen om als organisatie (team
VTHV) klaar te zijn voor de komst van de Ow en Wkb. Het uitstel (van inwerkingtreding) biedt ons
nu de mogelijkheid om langer te oefenen/ons nog beter voor te bereiden op de komst van deze
nieuwe wetten.

Met betrekking tot de implementatie van de Omgevingswet zijn de werkprocessen “Vergunning-
verlening” en “Verkennen initiatief” herijkt/herschreven. Tevens zijn nieuwe
samenwerkingsafspraken met ketenpartners (waaronder de provincie Noord Brabant, de
Omgevingsdienst Brabant Noord, de Veiligheidsregio Brabant Noord) vastgesteld. Naast een
Verordening Uitvoering & Handhaving 2023 (vastgesteld in november 2022) is in december 2022
nog de Verordening Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK) 2023 door de raad vastgesteld. Ook is
een nieuw legesmodel Ow voorbereid, dat gebruikt kan worden om de Legesverordening
Omgevingswetproof te maken.




                                                                                              pagina 87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>In het kader van participatie is voorts een handreiking/leidraad “Participatie voor initiatiefnemers/
vergunningaanvragers” opgesteld. Deze wordt aan initiatiefnemers/vergunningaanvragers
meegegeven, wanneer zij zich bij de gemeente melden met een ruimtelijk initiatief.

In 2022 is ook een nieuw VTH applicatie (Rx.Mission) geïmplementeerd, dat Omgevingswetproof
is en ons verder ondersteund bij de uitvoering van onze VTH taken. Daarnaast hebben alle
betrokken medewerkers een opleidingstraject Ow gevolgd.

Voor wat betreft de implementatie van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is een
aantal nieuwe (werk)processen beschreven, waaronder de “melding bouwactiviteit” en de
“gereedmelding”. Ook hebben betrokken medewerkers een module/training Wkb gevolgd.

De Wkb biedt ruimte om zelf invulling te geven aan de Wkb. In dat kader is in 2022 een begin
gemaakt met de voorbereiding van een aantal beleidskeuzes, welke zullen worden “opgenomen” in
het nog op te stellen/te actualiseren VTH beleidsplan 2023-2026.

Hoe weten we dat

Nu de Ow en Wkb nog niet in werking zijn getreden, hebben we nog niet kunnen monitoren en
evalueren of de gestelde doelen (onder andere toename ervaren kwaliteit van het bouw- en
woningtoezicht en toename van de kwaliteit van de leefomgeving) zijn gehaald/bereikt.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Nu de Ow en Wkb nog niet in werking zijn getreden, hebben we geen werkzaamheden verricht
onder het regime van deze nieuwe wetten.

Wel hebben we al diverse voorbereidingen getroffen, zodat we als organisatie klaar zijn om
uitvoering te geven aan de Ow en Wkb, zoals beschreven onder “wat hebben we bereikt”.
Tevens hebben we - vooruitlopend op de komst van de Ow – reeds geoefend met het proces
“Verkennen Initiatief” (oftewel het proces Intake- en Omgevingstafel).

Ook zijn we medio 2022 al live gegaan met Rx.Mission. Concreet betekent dit dat alle aanvragen/
meldingen met betrekking tot de Wabo, APV en bijzondere wetten worden geregistreerd in dit
nieuwe VTH systeem. Ook toezicht- en handhavingstrajecten worden in Rx.Mission geregistreerd
en doorlopen. 2023 gaan we gebruiken om dit systeem verder door te ontwikkelen en in te richten
(en Ow- en Wkb-proof te maken).


Beleidsindicatoren
In de volgende tabel geven we de verplichte indicatoren vanuit waarstaatjegemeente.nl weer. Om
de cijfers van Bernheze te kunnen plaatsen hebben we daarnaast een referentiemeting
opgenomen. We gebruiken hiervoor de gemiddelde waarde van gemeenten in de grootteklasse



                                                                                               pagina 88
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>van 25.000 tot 50.000 inwoners. De waarde van Bernheze is weergegeven onder realisatie. Wij
nemen vijf vergelijkingsjaren op in de tabel, waarbij we uitgaan van de meest actuele informatie die
beschikbaar is.

Bron: Waarstaatjegemeente.nl
Beleidsindicator                                                                    Jaar realisatie            Referentie                Realisatie
Gemiddelde WOZ waarde (duizend euro)                                                     2018                      230                Geen data
                                                                                         2019                      250                  292
                                                                                         2020                      271                  321
                                                                                         2021                      285                  333
                                                                                         2022                      313                  374
Nieuw gebouwde woningen (aantal per 1.000 woningen)                                      2017                      7,3                     21,8
                                                                                         2018                      7,5                     16,4
                                                                                         2019                      8,6                     24,0
                                                                                         2020                      8,7                     8,0
                                                                                         2021                      8,0                     12,3
Demografische druk (%)*1                                                                 2017                      59,1                    57,2
                                                                                         2018                      59,7                    57,5
                                                                                         2019                      60,0                    57,4
                                                                                         2020                      60,5                    57,6
                                                                                         2021                      61,0                    58,6
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (in €)                                    2018                    666                        648
                                                                                         2019                    682                        677
                                                                                         2020                    720                        720
                                                                                         2021                  Geen data                    751
                                                                                         2022                  Geen data                    825
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (in €)                                   2018                    740                        693
                                                                                         2019                    756                        724
                                                                                         2020                    797                        772
                                                                                         2021                  Geen data                    802
                                                                                         2022                  Geen data                    878
1) De som van het aantal personen van 0 tot 15 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de personen van 15 tot 65 jaar.



Wat kostte het?
                                                                         Lasten 2022                                        Baten 2022
Nr.      Omschrijving taakveld                            Geraamd        Geraamd na        Werkelijk        Geraamd         Geraamd na      Werkelijk
                                                                         wijzigingen                                        wijzigingen
8.1      Ruimtelijke ordening                               1.381.777       2.795.641        2.375.624          265.875         265.875           253.928
8.2      Grondexploitatie                                 14.967.924       14.732.944        5.869.428      17.508.420       17.190.370       7.154.329
         (niet-bedrijventereinen)
8.3      Wonen en bouwen                                    1.651.362       1.800.062        1.614.747        1.612.263       1.611.211       1.748.060
0.10     Reserves programma 8                               2.540.496       2.519.426        1.538.051          152.000       1.684.923       1.335.529
         Totaal                                           20.541.559       21.848.073       11.397.850      19.538.558       20.752.379      10.491.846




                                                                                                                                             pagina 89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Financiële toelichting
       Financiële afwijking raming na wijziging t.o.v. werkelijk
Nr.    Omschrijving taakveld                                       Lasten        Baten         Totaal
8.1    Ruimtelijke ordening                                           -420.017       11.947       -408.070
8.2    Grondexploitatie (niet-bedrijventereinen)                    -8.863.516    10.036.041     1.172.525
8.3    Wonen en bouwen                                                -185.315      -136.849      -322.164
0.10   Reserves programma 8                                           -981.375      349.394       -631.981


Taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening

Personeel taakveld Ruimtelijke ordening

Voor de taskforce ruimtelijke ordening stelde de raad krediet beschikbaar dat voor een gedeelte
nog niet besteed is.

Ruimtelijke ordening

Op de post ruimtelijke ordening worden kosten geboekt voor het aanpassen van
bestemmingsplannen. Deze worden met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervangen
door het omgevingsplan. In afwachting van de inwerkingtreding van de Omgevingswet zijn we zeer
terughoudend om bestemmingsplannen nog aan te passen. Dit heeft in 2022 geleidt tot een
aanzienlijke onderschrijding van deze post. Daarnaast hebben we in 2022 minder advieskosten
met betrekking planschade die we niet konden verhalen gehad.

Taakveld 8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerreinen)

De activiteiten van de bouwgrondexploitatie worden toegelicht in paragraaf G van deze
jaarrekening. Het resultaat is hier eveneens weergegeven. Realisatie van de bouwgrondexpoitaties
zijn vertraagd, afgezet tegen de oorspronkelijk planning. Dit heeft geresulteerd in minder kosten
voor bouwrijp maken en minder verkoopopbrengsten. Begroot resultaat € 2,8 miljoen. Werkelijk
resultaat € 1,2 miljoen.

Taakveld 8.3 Wonen en bouwen

Personeel taakveld wonen en bouwen

Bij het beleidsteam woon- en leefgemeente zijn gedurende het afgelopen jaar een aantal
vacatures geweest. Hierdoor is onderuitputting van de salariskosten ontstaan.

Bouw-, woning,- en welstandtoezicht

De budgetoverschrijding aan ingeleend personeel staat in relatie tot de extra leges opbrengsten
voor omgevingsvergunningen. In 2022 hebben wij meer aanvragen ontvangen die getoetst


                                                                                                pagina 90
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>moesten worden aan een hogere toetsingsniveau t.o.v. voorgaande jaren. Wij hebben daardoor
meer aanvragen ter beoordeling uit moeten zetten voor de activiteit bouwen (bouwbesluit 2012:
constructieve- en bouwtechnische toets), conform de toetsingsmatrix behorende bij het VTH-beleid
2019-2022 Bernheze.

Daarnaast maakten we in 2022 nog gebruik van een flexibele schil / extern bureau op het gebied
van casemanagement (afhandeling aanvraag van ontvangst t/m besluitvorming). Dit vanwege het
op orde stellen van de formatie en overige organisatorische taken zoals de implementatie van een
nieuw zaaksysteem, herinrichting vergunningverlening, legesverordening, omgevingsplan, proces
verkennen of initiatieven. Dit alles om klaar te zijn voor de invoering van de omgevingswet.

Volkshuisvesting

Bij het vaststellen van de woonvisie heeft de raad een krediet vastgesteld ten behoeve van het
onderzoeken en ontwikkelen van instrumenten ten behoeve van de woonvisie. Deze activiteiten
zijn nog niet gestart. Dit geldt ook voor het uitwerken van het programma woonvisie. Een het ander
heeft te maken met de onderbezetting van personeel.

Taakveld 0.10 Mutaties reserves taakveld 8

De geraamde uitgaven op diverse initiatieven en investeringskredieten zijn niet of niet volledig
uitgegeven, waardoor de hiervoor beschikbaar gestelde dekking uit de reserves ook lager is dan
geraamd.

De grootste onderdelen binnen dit programma, waarvoor de werkelijke dekking lager is dan
geraamd zijn: Project omgevingsvisie/omgevingsplan ( uitgaven € 714.925; restant € 294.559),
Woonvisie (uitgaven € 3.874; restant € 46.126), Taskforce Ruimtelijke ordening (uitgaven
€ 356.521; restant € 74.859), ecologische verbindingszones (geen uitgaven; restant € 125.000)

Door het naleven van de door het BBV opgelegde POC-methode (Percentage of Completion) in
het grondbedrijf en de afsluitingen van complexen is voor € 1,2 miljoen aan winsten genomen van
de bouwgronden in exploitatie woningbouw.




                                                                                          pagina 91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Deel 2: Paragrafen




                     pagina 92
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>A. Lokale heffingen

Inleiding
In artikel 10 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten is bepaald dat
de paragraaf betreffende de lokale heffingen ten minste bevat:

-   de geraamde inkomsten;
-   het beleid ten aanzien van de lokale heffingen;
-   een aanduiding van de lokale lastendruk;
-   een beschrijving van het kwijtscheldingsbeleid;
-   een overzicht op hoofdlijnen van de diverse heffingen, waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe bij
    de berekening van tarieven en heffingen, die hoogstens kostendekkend mogen zijn, wordt
    bewerkstelligd dat de geraamde baten de ter zake geraamde lasten niet overschrijden, wat de
    beleidsuitgangspunten zijn die ten grondslag liggen aan deze berekeningen en hoe deze
    uitgangspunten bij de tariefstelling worden gehanteerd.



Geraamde/werkelijke inkomsten
De opbrengsten van de (belangrijkste) belastingen en heffingen worden in onderstaande tabel
weergegeven:

Belastingen en heffingen                   Geraamde inkomsten    Werkelijke inkomsten        Mutatie
Onroerende zaakbelasting (OZB)                      7..527.615              7.453.324         -0,99%
Afvalstoffenheffing (restfractie, GFT en             2.906.166              2.846.011         -2,07%
milieustraat)
Rioolheffing                                         2.496.932              2.460.719         -1,45%
Toeristenbelasting                                    167.238                165.445          -1,07%
Reclamebelasting                                       29.200                  30.889          5,78%



Overzicht en beleidsuitgangspunten ten aanzien van de lokale
heffingen
Het algemeen te voeren financieel beleid doen wij op basis van evenwichtige keuzes. Wij letten
hierbij op de taken en de daarvoor beschikbare middelen. Uiteraard met het doel om het
gemeentelijk huishoudboekje kloppend te houden. Ten gevolge hiervan kijken wij bij het belasting-
en tarievenbeleid naar de kosten van het in stand houden van de algemene voorzieningen en de
OZB-prijs die daar redelijkerwijs voor betaald zou moeten worden. Dit kan betekenen dat wij ons
bij onze keuzes laten leiden door de wens om voorzieningen te houden/te realiseren en daarvoor
de prijs doorberekenen.




                                                                                            pagina 93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Voor het uitvoeren van taken op het gebied van afval, riool en diverse andere diensten gaan wij uit
van het doorberekenen van de kostprijs. Wij doen dit vanuit de gedachte dat deze voldoen aan het
profijtbeginsel.

Onroerende zaakbelasting
De tariefsaanpassing voor 2022 bedroeg 1,3%. Dit is de bijgestelde prijsindex gelijk aan de
recente meicirculaire 2021. Voor 2022 gelden de WOZ-waarden met waardepeildatum
1 januari 2021. Deze waarden zijn tot stand gekomen op basis van de geactualiseerde taxaties
van het geïnventariseerde onroerend goed inclusief areaaluitbreiding (nieuwbouw, verbouw en
sloop).

De landelijke marktontwikkeling over de periode van 1 januari 2020 tot 1 januari 2021 een
waardestijging voor woningen van 15,4% en waardestijging voor niet-woningen van 2,2%. Deze
waardestijging heeft geen invloed op de lokale lastendruk van de burgers en bedrijven.

Afvalstoffenheffing
Het afvalbeleid stelde de raad op 15 december 2016 vast. De rode draad hiervan is dat het
restafval zoveel mogelijk wordt gescheiden van andere afvalstromen. Door maatregelen die
betrekking hebben op de wijze van inzameling van het GFT, PMD, luiers, textiel en de effecten van
tariefprikkels willen we onze doelstellingen halen.

Voor 2022 profiteren we van een gunstigere doorberekening van de PMD-kosten en -opbrengsten
dan waar we aanvankelijk van uitgingen. Sinds jaar en dag hanteren we daarvoor een tarief naar
gewicht en ledigingsfrequentie. In verband met de nieuwe aanbesteding voor de inzameling ziet
het er naar uit dat het wegen niet meer mogelijk is of slechts tegen erg hoge kosten. We gaan om
deze reden uit van een vastrecht met een variabel ledigingstarief dat uitgaat van een gemiddelde
aantal kg’s per lediging. We denken dat dit gedifferentieerd afvaltarief nog voldoende prikkels biedt
als middel om mede onze afvaldoelstellingen te bereiken.

De gemiddelde kosten dalen in 2022 ten opzichte van de verwachtingen met circa € 10,- per
aansluiting en komt daarmee op € 235,90. (Dit is inclusief de € 6,- per aansluiting vermindering).

Rioolheffing
Op basis van het Gemeentelijk Rioolplan 2020-2023 passen wij de tarieven aan met de
trendmatige prijsindex van 1,3%. Als gevolg van de verschillen in waardeontwikkeling van
woningen en niet-woningen, vindt hier wel een verschuiving plaats in de lastendruk van niet-
woningen (lager) naar woningen (hoger).


Ontwikkeling lokale lastendruk
Onder woonlasten verstaan wij: OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing.




                                                                                             pagina 94
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>De berekening voor 2022 is gebaseerd op een gemiddelde waarde van een woning van
€ 383.794,- en een gemiddelde waarde van een niet-woning van € 346.169,-. (waardepeildatum
2021).

Overzicht ontwikkeling                       2022                  2022              Afwijking tov
gemiddelde lokale lastendruk               Begroting             rekening            begroting (%)
Woningen        Eigenaar                               561,49               561,49               0,00%
Woningen        Gebruiker                              245,20               235,90              -3,79%
Woningen        Eigenaar en gebruiker                  806,69               797,39              -1,15%
Niet-woningen   Eigenaar                           1.199,13             1.199,13                 0,00%
Niet-woningen   Gebruiker                              814,54               814,54               0,00%
Niet-woningen   Eigenaar en gebruiker              2.013,67             2.013,67                 0,00%


De afvalkosten vallen voor 2022 voordelig uit. Het aantal ledigingen zijn voor GFT met 3%
gestegen terwijl restafval met 10% is gedaald. Zowel voor begroting als rekening is de eenmalige
teruggave van € 6,- opgenomen. Dit heeft tot gevolg dat voor de gebruikers van woningen een
lagere lastendruk ontstaat. Voor de eigenaar/gebruiker levert als resultaat op dat het tarief bijna
gelijk is aan dat van vorig jaar. Voor de niet-woningen heeft het afvaltarief geen invloed.


Kwijtscheldingsbeleid
Op basis van artikel 26 van de invorderingswet geven wij uitvoering aan de kwijtschelding van
belastingen. De gemeente Bernheze hanteert een zo ruim mogelijk kwijtscheldingsbeleid. Op
27 juni 2019 besloot uw raad in het kader van de harmonisatie van het kwijtscheldingsbeleid
BSOB, dat:

•   voor de kosten van bestaan een percentage van 100% van de bijstandsnorm te hanteren voor
    personen jonger dan de AOW-gerechtigde leeftijd;
•   de norm voor de kosten van bestaan voor AOW-gerechtigden te baseren op de toepasselijke
    netto AOW-bedragen in de plaats van op de toepasselijke bijstandsnorm;
•   bij het bepalen van het netto-besteedbare inkomen voor kwijtschelding rekening wordt
    gehouden met de kosten van kinderopvang;
•   de kwijtschelding voor natuurlijke personen die een bedrijf of een zelfstandig beroep uitoefenen
    (kleine ondernemers) in stand wordt gehouden.



Voor kwijtschelding komt de volgende heffingen in aanmerking:

•   onroerende zaakbelasting eigenaar woning en niet-woning en gebruik niet-woning;
•   Afvalstoffenheffing tot het vastgesteld maximum van € 152,- o.b.v. Verordening op de heffing
    en invordering van afvalstoffenheffing Bernheze 2022
• rioolheffing
In 2022 is voor een bedrag van € 64.112 aan kwijtschelding verleent en volledig toe te schrijven
aan afvalstoffenheffing.



                                                                                              pagina 95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Kostendekkendheid tarieven
In het Besluit begroting en verantwoording is bepaald dat alleen kosten worden opgenomen die
betrekking hebben op het primaire proces. Dit betekent dat het niet zondermeer mogelijk om vanuit
de taakvelden volledig inzicht te krijgen in alle kosten die maximaal kostendekkend mogen zijn.
Kosten van overhead worden centraal geraamd, maar dienen wel in verband gebracht te worden
met de integrale kostprijs. Om deze reden is het van belang dat op een andere wijze uit de
begroting blijkt hoe de tarieven worden berekend en welke (beleids)keuzes bij die berekening zijn
gemaakt. Deze paragraaf verschaft deze informatie.

De gemeente Bernheze kent een aantal belastingen en heffingen die kunnen worden
onderscheiden in algemene dekkingsmiddelen (ozb) en heffingen waarvan de besteding is
gebonden (afvalstoffenheffing, rioolheffing, leges, etc.).

De huidige legesverordening is verdeeld in drie titels, namelijk:

1. Titel 1: Algemene dienstverlening;
2. Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning;
3. Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn.
Kruissubsidiëring binnen deze titels is mogelijk, maar niet meer tussen titels.

Op basis van onderzoek hebben wij geconstateerd dat (zie hiervoor ook de raad van
16 december 2010) dat een 100% kostendekkend niveau voor Titel 1 en 3 niet haalbaar is. Voor
Titel 1 worden wij geconfronteerd met de door het Rijk gemaximeerde tarieven, terwijl bij Titel 3 het
kostendekkend maken zou leiden tot onacceptabele tariefstijgingen. Daar waar mogelijk streven
wij om de tarieven naar een kostendekkend niveau te brengen.

Voor Titel 2 geldt een 100% kostendekkendheid als uitgangspunt evenals voor de zogenaamde
retributies van afval en riool.

In verband met de invoering van de omgevingswet is wederom uitgesteld, nu naar 1 januari 2024.

Rioolheffing

Goede riolering is nodig voor de bescherming van de volksgezondheid, het milieu en het
tegengaan van wateroverlast. Als gemeente hebben we de taak om voor die riolering te zorgen:
we hebben de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, voor afvloeiend hemelwater en voor
grondwatermaatregelen.

Met het nieuwe, meer adaptieve, GRP willen wij verder gaan door:




                                                                                            pagina 96
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>•   nog nadrukkelijker te kijken naar ontwikkelingen die in de stedelijke omgeving plaatsvinden rond
    water, grondstoffen, energie en ruimtelijke ontwikkelingen;
•   de zorgplicht nog breder in te bedden in de interne en externe processen, waardoor betere
    afstemming plaatsvindt op andere processen in de (openbare) ruimte.
•   Het projectmatig klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte.
•   De beleidsambities die hierbij horen zijn:
•   adaptief en risicogestuurd beheer;
•   klimaatadaptatie;
•   samenwerking in As50+-verband;
•   inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen.



Om alle kosten te kunnen dekken, heffen we rioolheffing. We heffen van eigenaren op basis van
de WOZ-waarde Hierbij wordt onderscheid gemaakt in:

onroerende zaken die in hoofdzaak tot woning dienen, en
onroerende zaken die niet in hoofdzaak tot woning dienen.
Het grootste deel van de lasten is bedoeld voor het opvangen van de vervanging en relining van
de riolering. Gezien het feit dat er nogal wat onzekerheden zijn over het exacte tijdstip van de
vervangingspiek (na 2040) en de ontwikkeling van nieuwe (goedkopere) renovatietechnieken is het
niet verstandig om per direct een theoretisch op lange termijn kostendekkend tarief te hanteren.

De huidige heffing ligt onder het op lange termijn kostendekkende tarief. Er zijn vele scenario’s
mogelijk om naar een kostendekkend niveau te groeien. In wezen is het een vraagstuk van
verdeling in de tijd: hoe langzamer we naar een kostendekkend niveau groeien, hoe hoger we
uiteindelijk uitkomen.

Het zwaartepunt van de uitgaven komt na 2040. Daarom passen wij het tarief de komende jaren
niet (behoudens inflatiecorrectie) aan. Vanaf 2030, rekening houdend met de verwachtte
vervangingspiek, gaan we de tarieven verhogen. De reden hiervoor is gelegen in het feit dat de
noodzaak tot stijging ontbreekt. Een tariefstijging hoeft namelijk pas na drie planperiodes (2030) te
worden doorgevoerd om vanaf die periode te gaan sparen voor de (theoretische) vervangingspiek
die na 2040 zal gaan optreden. De komende jaren zal duidelijk worden of die piek ook
daadwerkelijk gaat optreden. In de tussenliggende periode zal de strategie vervangen versus
relinen verder worden geoptimaliseerd.

Deze benadering is tevens in overeenstemming met de aanbeveling van de Commissie BBV om
ten behoeve van het tarief een horizon van 10 jaar te hanteren.

Kosten taakveld Riolering, excl. onderhoud incl. (omslag)rente1                              2.090.784

Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                                       -126.724
Netto kosten taakveld Riolering                                                              1.964.060




                                                                                             pagina 97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre> Toe te rekenen kosten:

 Overhead                                                                                                                           169.822
 BTW2                                                                                                                               185.276
 Dotatie reserves                                                                                                                   128.219
 Totale kosten                                                                                                                    2.447.377


 Overige opbrengsten beschikking reserves
 Opbrengst heffingen                                                                                                              2.460.719
 Totaal opbrengsten                                                                                                               2.460.719


 Dekkingspercentage                                                                                                                100,55%
1)   Geen omslagrente a.g.v. ontbreken van boekwaarde activa.
2)   De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft de kostprijsverhogende compensabele BTW over de gemaakte kosten. Voor deze compensabele btw is
     een korting toegepast op de algemene uitkering.




Afvalstoffenheffing

De focus ten aanzien van afval ligt tegenwoordig op het maximaal hergebruiken van producten en
grondstoffen: de circulaire economie. Afval zien als grondstof is goedkoper, duurzamer en
milieuvriendelijker. De richting die we op moeten is het denken en handelen van inwoners (nog)
verder om te schakelen van afval naar grondstof, zodat het hergebruik stijgt en de hoeveelheid
restafval daalt.

De volgende ambities zijn in het beleidsplan opgenomen:

De milieuambitie: Bernheze moet er naar streven om in 2030 afvalloos te zijn (dat wil zeggen dat
er geen huishoudelijk afval meer vrijkomt dat als restafval verwerkt moet worden).
De kostenambitie kan omschreven worden als “een goede kwaliteit tegen een redelijke prijs”. Bij
voorkeur gaan de kosten voor afvalbeheer niet omhoog, maar een stijging is bespreekbaar als
daar wat tegenover staat.
De serviceambitie: gemak voor de burger. Inwoners moeten hun afval zo veel mogelijk kwijt
kunnen op het moment dat zij dat willen en zij zich dus ook weinig zorgen hoeven te maken over
opslagruimte in huis (niet méér opslagmiddelen dan noodzakelijk).
Aandacht voor werkgelegenheid (als vierde element aan de afvaldriehoek): preventie, hergebruik
en recycling van afval kan lokale (sociale) werkgelegenheid opleveren. Denk hierbij aan nieuwe
werkgelegenheid door sortering en vermarkting van afvalstromen, kringloopwinkels en repair-
cafés. Dit aandachtspunt hanteren we als secundaire ambitie.
De fysieke inzamelstructuur is opgebouwd uit een haalsysteem (huis-aan-huis), een decentraal
brengsysteem en een centraal brengsysteem (milieustraat en twee groendepots).

De financiële inzamelstructuur is opgebouwd uit:

•    een belasting per perceel (vastrecht),
•    een belasting voor het ledigen van een kliko fijn huishoudelijk restafval (fHRA),
•    een belasting voor het aangeboden gewicht aan fijn huishoudelijk restafval,


                                                                                                                                  pagina 98
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>•    een belasting voor het aanleveren van bepaalde afvalstromen op de milieustraat (poorttarief).

Daarnaast zijn kosten verbonden aan het gebruik maken van de haalservice voor grof tuinafval
binnen de bebouwde kom. Dit geheel van de afvalstoffenheffing is maximaal 100%
kostendekkend.

 Kosten taakveld Afval, excl. onderhoud incl.(omslag)rente                                                                        2.950.501
 Inkomsten taakveld (afval), excl. heffingen                                                                                       -457.022
 Netto kosten taakveld afval                                                                                                      2.493.480


 Toe te rekenen kosten:
 Overhead                                                                                                                            51.611
 BTW1                                                                                                                               478.918
 Totale kosten                                                                                                                    3.024.009


 Overige opbrengsten beschikking reserves:                                                                                          163.683
 Opbrengst heffingen                                                                                                              2.846.011
 Totaal opbrengsten                                                                                                               3.009.694


 Dekkingspercentage                                                                                                                  99,52%
1)   De BTW zoals opgenomen in de tabel betreft de kostprijsverhogende compensabele BTW over de gemaakte kosten. Voor deze compensabele is een
     korting toegepast op de algemene uitkering.


Grafrechten

Grafrechten zijn retributies die de gemeente kan heffen op grond van artikel 229, eerste lid, onder
a en b, van de Gemeentewet. Zij worden geheven voor het gebruik van de gemeentelijke
begraafplaats of het gemeentelijke crematorium en voor het genot van in verband daarmee door
de gemeente verleende diensten.

De activiteiten binnen het taakveld Begraafplaatsen en crematoria gebaseerd op de Wet op de
lijkbezorging hebben vooral een administratief karakter en zijn de volgende:

•    toewijzen van nieuwe graven/urnen;
•    begraven en cremeren;
•    reserveren van een bestaand of nieuw graf;
•    verlengen en beëindigen van grafrechten;
•    opgraven en/of herbegraven of cremeren;
• contacten met rechthebbenden, grafdelvers en uitvaartdiensten.
Daarnaast worden kosten gemaakt voor de instandhouding van onze gemeentelijke begraafplaats.
Kosten die wij maken voor de instandhouding particuliere begraafplaats en oorlogsgraven laten wij
buiten beschouwing.

Bovenstaande activiteiten zijn volledig toe te rekenen aan de kostendekkendheid grafrechten, met
als uitgangspunt maximaal 100% kostendekkende tarieven.

 Kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria, incl. (omslag)rente1                                                                 76.667
 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                                                                                   0



                                                                                                                                  pagina 99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre> Netto kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria                                                                                          76.667


 Toe te rekenen kosten:
 Overhead                                                                                                                                     12.529
 Totale kosten                                                                                                                                89.197


 Overige opbrengsten                                                                                                                                0
 Opbrengst heffingen                                                                                                                          43.303
 Beschikking over voorziening                                                                                                                 19.809
 Totaal opbrengsten                                                                                                                           63.113


 Dekkingspercentage                                                                                                                          70,76%
1)   Betreffen kosten taakveld Begraafplaatsen en crematoria exclusief de kosten begraafplaats Parkstraat (geen gemeentelijke begraafplaats) en overige
     lasten lijkbezorging (geen betrekking op gemeentelijke begraafplaats). Daarnaast wordt nog onderzocht of het onderhoudsbudget voldoende is om het
     gewenste onderhoudsniveau te bereiken (discussie raad omtrent onderhoudsniveau begraafplaats). Aanpassing budget onderhoudsniveau hebben
     effect op de hoogte van de tarieven.




Wij zien een forse daling van het aantal begravingen en verlengingen grafrechten. Deze trend is
sinds vorig jaar ingezet. Deze ontwikkeling zien wij ook terugkomen in de lagere opbrengst van de
leges.

Leges

De huidige legesverordening is verdeeld in drie titels, namelijk:
- Titel 1: Algemene dienstverlening;
- Titel 2: Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning;
- Titel 3: Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn.
Kruissubsidiëring binnen een titel is mogelijk, maar niet meer tussen titels.

Titel 1: Leges Algemene dienstverlening
Titel 1 bevat leges die voornamelijk betrekking hebben op de producten burgerzaken en producten
bestuursstukken.

Een aantal van deze leges zijn door het Rijk gemaximeerd met als gevolg dat het kostendekkend
maken van deze leges Titel 1 forse effecten heeft op de andere producten. Vooralsnog maken we
niet de keuze om binnen Titel 1 (algemene dienstverlening) kruissubsidiëring toe te passen.
Daarmee accepteren wij een niet 100% dekking.

 Kosten taakveld (Burgerzaken)1                                                                                                             699.596
 Netto kosten taakveld Burgerzaken                                                                                                          699.596


 Toe te rekenen kosten:
 Overhead (taakveld BZ en RO)                                                                                                               367.449
 Kosten taakveld (Ruimtelijke Ordening)                                                                                                        2.656
 Totale kosten                                                                                                                            1.069.701


 Overige opbrengsten:
 Inkomsten taakveld excl. Heffingen                                                                                                              280
 Opbrengst heffingen                                                                                                                        437.413




                                                                                                                                         pagina 100
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre> Totaal opbrengsten                                                                     437.693


 Dekkingspercentage                                                                       40,9%
1)   Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.



Titel 2: Leges Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/
omgevingsvergunning
Legeskosten worden in rekening gebracht voor een omgevingsvergunning met de
werkzaamheden:

•    bouwen en slopen;
•    afwijken van het bestemmingsplan zonder de activiteit bouwen;
•    inrit/uitrit maken, veranderen of gebruik ervan veranderen;
•    aanleggen van een weg;
•    kappen door niet particuliere eigenaren;
•    brandveilig gebruik.



Voor Titel 2 geldt maximaal 100% kostendekkende tarieven.

 Kosten taakveld Wonen en bouwen1                                                      1.012.823
 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                                      0
 Netto kosten taakveld Wonen en bouwen                                                 1.012.823


 Toe te rekenen kosten:
 Overhead                                                                               371.371
 Kosten taakveld Burgerzaken                                                             31.480
 Kosten taakveld Overhead Burgerzaken                                                    16.866
 Kosten taakveld Crisisbeheersing en brandweer                                           57.529
 Kosten taakveld Cultureel erfgoed                                                        3.452
 Kosten taakveld Ruimtelijke ordening                                                     9.485
 Totale kosten                                                                         1.503.006


 Overige opbrengsten                                                                          0
 Opbrengst leges                                                                       1.653.107
 Totaal opbrengsten                                                                    1.653.107


 Dekkingspercentage                                                                      110,0%
1)   Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.



Het hogere volume aan vergunningen heeft geleid tot een per saldo hoger opbrengst aan leges
(hogere opbrengst in relatie tot hogere kosten inhuur)

Titel 3: Leges Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn
Bevat alle leges die betrekking hebben op producten horeca, evenementen,
brandbeveiligingsverordening en overige vergunningen in het kader van de APV (veelal producten
met een maatschappelijk karakter).



                                                                                      pagina 101
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>Uw raad heeft zich uitgesproken (onderzoek kostendekkendheid 2006 en 2011) om diensten in het
maatschappelijk belang laag te houden waardoor de bereikbaarheid van burgers in de
samenleving gegarandeerd blijft.

 Kosten taakveld Economische promotie1                                                  55.210
 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                                     0
 Netto kosten taakveld Economische promotie                                             55.210


 Toe te rekenen kosten:
 Overhead                                                                               59.252
 Kosten taakveld Crisisbeheersing en brandweer                                          28.764
 Kosten taakveld openbare orde en veiligheid                                            43.694
 Kosten taakveld ruimtelijke ordening                                                      379
 Totale kosten                                                                         187.299


 Overige opbrengsten                                                                         0
 Opbrengst leges                                                                        18.752
 Totaal opbrengsten                                                                     18.752


 Dekkingspercentage                                                                      10,0%
1)   Omslagrente niet van toepassing; geen boekwaarde aanwezig.




Leges marktgelden

Marktgelden worden geheven voor innemen van een marktplaats op één van de wekelijkse
warenmarkten, of zijnde een standwerkersplaats. Losse standplaatsen en ventvergunningen vallen
hier niet onder. Voor marktgelden geldt als uitgangspunt maximaal 100% kostendekkende
tarieven.

 Kosten taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen1                                  23.158
 Inkomsten taakveld(en), excl. heffingen                                                 -3.401
 Netto kosten taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen                             19.757


 Toe te rekenen kosten:
 Overhead                                                                               14.457
 kosten taakveld Economische promotie                                                    6.893
 Totale kosten                                                                          41.107


 Opbrengst leges                                                                        23.783
 Totaal opbrengsten                                                                     23.783


 Dekkingspercentage                                                                      57,9%
1)   Omslagrente niet van toepassing: geen boekwaarde aanwezig.




                                                                                     pagina 102
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>B. Weerstandsvermogen

Weerstandsvermogen is het vermogen van de gemeente om haar taken voort te zetten ondanks
financiële tegenvallers. Dit betekent dat de gemeente middelen beschikbaar moet hebben of in de
loop der tijd beschikbaar kan maken om eventuele risico’s als die zich voordoen op te vangen.
Voordat dit weerstandsvermogen bepaald kan worden zal zij eerst de weerstandscapaciteit en de
risico’s moeten inventariseren. Het weerstands-vermogen wordt weergegeven in een ratio dat
weergeeft in hoeverre de gemeente in staat is de risico’s op te vangen.


Weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit wordt bepaald door de vrij beschikbare middelen die we in kunnen zetten
voor eventuele dekking bij het voordoen van risico’s. Wij maken daarbij onderscheid tussen een
incidentele en een structurele component. Bij het beoordelen van de begroting hanteert de
toezichthouder (provincie) voor de algemene reserves het bedrag zoals geraamd per 1 januari van
het begrotingsjaar.

Incidentele weerstandscapaciteit bestaat uit:
    - Algemene reserves
       Naast de reserve nog nader te bestemmen hebben wij ook een algemene
       weerstandsreserve. Het is de algemene weerstandsreserve die wij volledig inzetten ten
       behoeve van de weerstandscapaciteit. De reserve nog nader te bestemmen zien wij als
       volledig vrij beschikbaar om in te zetten voor andere doeleinden waar de raad over wil
       beslissen.
    - Post onvoorzien (incidenteel)
       De post onvoorzien kan incidenteel worden ingezet als weerstandscapaciteit. Gedurende
       het uitvoeringsjaar kan dit budget worden ingezet voor concrete bestedingsvoorstellen.
    - Stille reserves
       Niet aanwezig.
    - Incidentele begrotingsruimte
       De incidentele begrotingsruimte is € 0,-.


Reserves

Overzicht per balansdatum:

Reserves                                                                 Omvang
                                                         Stand per 1-1                Incidentele
                                                                                  weerstandscapaciteit
Algemene reserve (reserve nog nader te bestemmen)                  23.927.919                            0




                                                                                               pagina 103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>Reserves                                                                     Omvang
Algemene weerstandsreserve                                              7.385.866                      7.385.866
Post onvoorzien (incidenteel)                                             94.472
Stille reserves
Incidentele begrotingsruimte
Totaal                                                                                                 7.385.866


Post onvoorzien

De post onvoorzien zorgt bij de jaarrekening niet voor weerstandscapaciteit, maar is onderdeel van
het rekeningresultaat.

Structurele weerstandscapaciteit

De structurele weerstandscapaciteit bestaat uit:

Onbenutte belastingcapaciteit

-   Het Rijk heeft met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) afgesproken dat vanaf
    2020 een benchmark woonlasten wordt ingevoerd om jaarlijks de ontwikkeling van de lokale
    lasten inzichtelijker te maken.
-   De provincie geeft daarnaast aan dat de onbenutte belastingcapaciteit als volgt bepaald moet
    worden: “De nog onbenutte OZB gelijk aan de belastingheffing die nog kan plaatsvinden tot het
    niveau dat een gemeente moet heffen om voor toelating artikel 12 aanvraag in aanmerking te
    komen (onder curatelestelling rijk)”. Deze richtlijn volgen we.

                      Artikel 12 norm   Gewogen gemiddelde OZB tarief           Ruimte t.o.v. artikel 12
                                                 Bernheze
2022                     0,1800 %                  0,1300 %                           2.844.545


Post onvoorzien structureel

Niet aanwezig.

Structurele begrotingsruimte

De structurele begrotingsruimte 2022 is niet aanwezig

                                                Stand per 1-1                       Structurele
                                               (obv begroting)                  Weerstandscapaciteit
Onbenutte belastingcapaciteit                                                                          2.844.545
Post onvoorzien (structureel)
Structurele begrotingsruimte
Totaal                                                                                                 2.844.545




                                                                                                     pagina 104
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Risico's

Kwantificering risico’s

Voor de kwantificering van de afzonderlijke risico’s maken wij gebruik van:
- de maximale omvang van het risico;
- de kans dat een risico zich voordoet (risicofactor);
- de termijn waarbinnen dit risico verwacht kan worden (tijdsfactor).

In samenspraak met de verantwoordelijke medewerkers bekijken wij wat de risico’s zijn en maken
wij een inschatting op basis van tijd en geld. Ieder op basis van zijn/haar expertise.

Berekeningswijze

Omvang risico (gewogen) = maximale omvang (ongewogen) x risicofactor x tijdsfactor

Soort                                         Toelichting                      Percentage
Risicofactor 1                                  Hoog                              80%
Risicofactor 2                                Gemiddeld                           50%
Risicofactor 3                                   Laag                             20%


Tijdfactor 1                                 binnen 1 jaar                        100%
Tijdfactor 2                                 binnen 2 jaar                        50%
Tijdfactor 3                                 binnen 5 jaar                        20%
Tijdfactor 4                               langer dan 5 jaar                      10%


Op basis van deze berekeningswijze zijn de risico’s doorgerekend. In de volgende tabellen zijn de
risico’s weergegeven, gesplitst in incidentele en structurele risico’s.

Overzicht incidentele risico’s

Risicobeschrijving                           Risicovolume                     Gewogen risico
Nieuwe omgevingswet                                             500.000                           200.000
Renovatie Bruijstenhof                                          500.000                            50.000
Startersleningen                                                 53.100                             1.062
Bouwgrondexploitatie                                           1.923.901                        1.923.901
Vlagheide                                                       500.000                           400.000
Heesch West                                                    1.034.000                        1.034.000
COVID                                                                 0                                0
Wachtgelden wethouders                                          500.000                            20.000
Totaal incidentele risico’s                                    5.011.001                        3.628.963




                                                                                               pagina 105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Overzicht structurele risico’s

Risicobeschrijving                          Risicovolume                            Gewogen risico
Nieuwe omgevingswet                                         200.000                                      80.000
Leerlingenvervoer                                            57.000                                      28.500
Participatiebudget –    inkomensdeel                        214.000                                     171.200
Minimabeleid                                                102.000                                      81.600
Participatiewet – Wsw                                       316.000                                      31.600
WMO (HH / hulpmiddelen / Wmo 2015)                          583.000                                     466.400
Jeugdzorg                                                   594.000                                     475.200
Regionale ambulancevoorziening (RAV)                         15.000                                        600
Begeleid werken                                              96.600                                       9.660
Algemene uitkering                                         5.000.000                                    800.000
ICT in eigen beheer                                               0                                          0
Covid-19                                                          0                                          0
Inflatie en schaarste                                             0                                          0
Totaal structurele risico’s                                7.177.600                                  2.144.760


Onder het kopje “Geïnventariseerde risico’s” ziet u de verdere onderbouwing van de benoemde
risico’s.


Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen geeft de mogelijkheden weer van de gemeente om risico’s op te kunnen
vangen. Dit vermogen om risico’s op te vangen wordt weergegeven door een ratio. Deze ratio is
een verhoudingsgetal tussen de weerstandscapaciteit en de geïnventariseerde risico's.

Het weerstandsvermogen bestaat uit de relatie tussen de beschikbare weerstandscapaciteit en de
benodigde weerstandscapaciteit (berekende risico-omvang) en wordt uitgedrukt in een
verhoudingsgetal/ratio.

Om het weerstandsvermogen te kunnen beoordelen wordt gebruik gemaakt van de onderstaande
waarderingstabel, gebaseerd op de uitgangspunten van het Nederlands Adviesbureau
Risicomanagement (NAR):

                                Ratio                                     Betekenis
                                 >2                                       Uitstekend
                              1,4 tot 2,0                               Ruim voldoende
                              1,0 tot 1,4                                 Voldoende
                              0,8 tot 1,0                                   Matig
                              0,6 tot 0,8                                Onvoldoende
                                < 0,6                                  Ruim onvoldoende


Wij streven naar een Voldoende (ratio minimaal 1,0 (100%); maximaal 1,4 (140%)).



                                                                                                     pagina 106
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>                      Risico      Weerstandscapaciteit   Ratio    Aanpassing capaciteit   Aanpassing Ratio


Incidenteel          3.628.963         7.385.866         204%          5.238.667               144%
Structureel          2.144.760         2.844.545         133%          2.844.545               133%
Totaal               5.773.723        10.230.411         177%          8.083.212               140%


De bandbreedte van het weerstandsvermogen is op basis van deze risico-omvang tussen de
€ 5.773.723,- (1,0 x risico-omvang) en € 8.083.212,- (1,4 x risico-omvang).

Wij constateren dat op basis van de inventarisatie risico’s en de weerstandscapaciteit, het
weerstandsvermogen ‘ruim voldoende’ is (met 177%).

Om op het maximum van 1,4 of 140% uit te komen zal de weerstandsreserve verlaagd moeten
worden met € 2.147.199 (€ 7.385.866 -/- € 5.238.667) ten gunste van de reserve nog nader te
bestemmen.


Geïnventariseerde risico’s

Programma Bestuur en ondersteuning

Exploitatie bedrijventerrein Heesch West (incidenteel € 1.034.000 risico reeds
gewogen)

De overdracht van de gronden en verliesvoorziening heeft in het voorjaar van 2022
plaatsgevonden. Hiermee beschikt de gemeenschappelijke Regeling over een buffer om de
geprognotiseerde verliezen op te kunnen vangen. Voor de overige ondernemersrisico’s noemt de
gemeenschappelijke regeling een aantal gevoeligheden zoals verlaging van prijs, vertraging
uitgifte en kostenstijging. Het risicoaandeel hiervan afgeleid voor onze gemeente kan worden
gesteld op € 1,034 miljoen.

Wachtgeld wethouders (incidenteel € 500.000,- (risico 3 en tijd 3)

Na beëindiging van het wethouderschap ontvangt een wethouder een ontslaguitkering, tenzij de
pensioengerechtigde leeftijd is bereikt. Dat is geregeld in de Algemene Pensioenwet Politieke
Ambtsdragers (Appa). De maximale wachtgeldverplichting van de huidige wethouders bedraagt
€ 500.000,-.

Begeleid werken (structureel € 96.600,- betreft begrote structurele subsidie) (risico 2
en tijd 3)

In Bernheze hebben we 11 fte in dienst op basis van Begeleid Werken vanuit de Wet sociale
werkvoorziening (Wsw). De medewerkers hebben hierdoor het voordeel dat zij een salaris
ontvangen conform de van toepassing zijnde arbeidsvoorwaarden. Als financiële tegemoetkoming




                                                                                                pagina 107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>ontvangt de gemeente een loonkostensubsidie (€ 96.600,-) ter gedeeltelijke vergoeding. Vanwege
de afbouw van de rijkssubsidie klassieke Wsw staan deze inkomsten onder druk.

ICT in eigen beheer (geen risico)

Na het besluit om te stoppen met de ICT samenwerking BLOU zijn we, onder de noemer Bernheze
van A naar I, gestart met een alternatief traject. Dit traject bestaat uit een drietal sporen in de vorm
van het extern onderbrengen van de techniek, het versterken van de informatie organisatie en het
projectmatig acteren op nieuwe ontwikkelingen.

Met betrekking tot het eerste spoor, het extern onderbrengen van de techniek verwachten we, op
basis van de ervaringen van de afgelopen periode, dat de toekende financiële middelen afdoende
zijn. Voor het tweede spoor, kwalitatieve en kwantitatieve invulling van de informatieorganisatie is
het formatief budget gefaseerd over de periode 2018-2024 beschikbaar gesteld. Bij de invulling is
in eerste instantie gekeken naar de beheersorganisatie en zou de veranderorganisatie in het
tweede tranche mee genomen worden. Mogelijk dat, vanuit het traject terug naar de kern, de
behoefte ontstaat om deze gefaseerde invulling versneld te realiseren. Hierbij denken we met
name aan invulling van de aandachtsgebieden data en proces gestuurd werken. Voor het derde
spoor, projectmatig acteren op nieuwe ontwikkelingen volgen we de landelijke trends. Vooralsnog
voorzien wij hier geen directe risico’s.

Algemene uitkering (structureel € 5.000.000,-) (risico 1 en tijd 3)

Het algemeen principe van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is dat de gemeente gelijk
“de trap op en af gaat” met het rijk. Kenmerkend voor de “trap op, trap af”-systematiek is de
voortdurende bijstelling van het accres door de koppeling aan de – veranderende - stand van het
Totale netto uitgavenkader. Extra uitgaven, bezuinigingen, mee- en tegenvallers op de
rijksbegroting hebben in deze systematiek directe invloed op de omvang van het gemeentefonds.
De gemeente heeft daarmee geen invloed op de hoogte van de algemene uitkering en daarmee
blijven de inkomsten uit het gemeentefonds voortduren een risico.

Per 1-1-2023 heeft er een herverdeling van het gemeentefonds plaatsgevonden. Gemeente
Bernheze behoorde tot de voordeelgemeenten (€ 19,50 per inwoner of terwijl een positieve
bijstelling van de inkomsten van € 604.000,-. Of het totaal van het herverdeeleffect overeind blijft is
onzeker. Er vindt namelijk nog een evaluatie plaats voor het traject 2026 en verder.

Het kabinet heeft voor 2023, wederom incidenteel, extra middelen beschikbaar gesteld voor de
jeugdzorg. Voor Bernheze € 1,9 miljoen. Hierbij gaat het kabinet er vanuit dat gemeenten ook
inzetten op besparingsmaatregelen op de jeugdzorguitgaven in 2023 (die ook onderdeel is van de
reeks van de Commissie van Wijzen). In de decembercirculaire 2022 is helaas geen informatie
voer de middelen voor jeugdzorg vanaf 2024. Dit leidt bij gemeenten tot onzekerheid. Dit ondanks
dat deze middelen wel in het regeerakkoord waren opgenomen.




                                                                                              pagina 108
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>In het coalitieakkoord van december 2021 kondigde het kabinet een nieuwe
financieringsystematiek met ingang van 2026 aan, waarbij de mogelijkheid voor een groter eigen
belastinggebied voor gemeenten wordt betrokken. Omdat deze nieuwe financieringssystematiek
nog uitgewerkt moet worden, heeft het kabinet er voor gekozen vanaf 2026 het gemeentefonds
niet volgens de afgesproken normeringssystematiek (samen de trap op en af) te berekenen. In de
septembercirculaire 2022 hebben we een incidenteel bedrag ontvangen van € 1,28 miljoen ter
demping van het financieel ravijn. Echter voor 2027 en verder hebben we als gemeenten nog
steeds geen duidelijkheid. Dit betekent dat de extra middelen over de periode 2022-2025 als
incidenteel gezien moeten worden. De hogere inkomsten in de periode 2023-2025 hebben door
het financieel ravijn in 2026 immers geen structureel effect. Tevens worden gemeenten ermee
geconfronteerd dat in het jaar 2026 de opschalingskorting weer in werking treedt. Deze
opschalingskorting is voor de kabinetsperiode 2022 - 2025 bevroren. Vanaf 2026 wordt het restant
van de opschalingskorting van macro € 675 miljoen alsnog geëffectueerd.

De gemeente Bernheze volgt met de ramingen volledig de circulaires die het Ministerie van
Binnenlandse Zaken uitbrengt. Indien de inkomsten uit de algemene uitkering lager uitvallen dan
geraamd, kan dit tot (structurele) begrotingstekorten leiden. Wij monitoren de ontwikkeling binnen
het Gemeentefonds voortdurend om snel te kunnen bijsturen.

Covid-19 (geen risico)

Van de coronacrisis kunnen we zeggen dat deze nagenoeg achter ons ligt. We denken dat er geen
directe risico’s bestaan die te herleiden zijn hieraan.

Inflatie en schaarste (geen risico voor de jaarrekening)

De ontwikkelingen in Oekraïne leidden tot kostenstijgingen van leveringen diensten, maar vooral
voor energie- en brandstofkosten. Dit heeft invloed op de uitvoering van reguliere onderdelen en
projecten. Bij de verslaglegging worden de belangrijkste afwijkingen ten gevolge van deze
stijgingen toegelicht.

Programma onderwijs

Leerlingenvervoer (structureel € 57.000,-, = 10% v.d. raming) (risico 2 en tijd 1)

Het leerlingenvervoer betreft een open-einde-regeling. Dit houdt in dat leerlingen die voldoen aan
de verordening leerlingenvervoer gemeente Bernheze in aanmerking komen voor een vergoeding
van de kosten voor vervoer naar en van school. Vooraf is niet te overzien wie in welke mate
hiervan gebruik gaat maken. Zodoende is het niet mogelijk om vooraf te bepalen hoe hoog de
kosten voor leerlingenvervoer over een bepaalde periode zullen zijn. Als gevolg van de oorlog in
Oekraïne stijgen de brandstofprijzen die effect kunnen hebben op de vervoerskosten.




                                                                                          pagina 109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Programma Sociaal domein

Participatiewet - inkomensdeel (structureel € 214.000,-; = 5% van het BUIG-budget
2022) (risico 1 en tijd 1)

Bij de uitvoering van de Participatiewet doen zich twee risico’s voor. Het betreft de ontwikkeling
van de cliëntenaantallen en de hoogte van de rijksbijdrage. Allereerst de aantallen cliënten met
een bijstandsuitkering: afwijkingen werken direct door in de uitgaven. Het aantal cliënten laat zich
niet eenvoudig bepalen. Daarmee zijn de bijstandsuitkeringen een open-einde-regeling.

Ten tweede is de specifieke uitkering ter (gedeeltelijke) dekking van de bijstandskosten een
onzekere factor.

Indien gemeenten een tekort hebben op het rijksbudget kan, onder voorwaarden, een beroep
gedaan worden op de vangnetregeling. Gemeenten kunnen op dit vangnet een beroep doen als
het tekort op de gebundelde uitkering oploopt tot boven de 7,5%, waarbij tekorten tot 12,5% voor
de helft worden vergoed en daarboven volledig.

Minimabeleid (structureel € 102.000,-; = 10% van kosten minimabeleid 2022) (risico 1
en tijd 1)

Zowel de omvang van de doelgroepen van het minimabeleid als het gebruik van de regeling is
geschat op basis van het gebruik en ontwikkeling van de kosten van de afgelopen jaren. Deze
prognose is moeilijk op realiteitswaarde in te schatten. Minimaregelingen zijn open einde-
regelingen. Dit betekent dat wanneer iemand recht heeft op een regeling, er een uitkering uit
hoofde van die regeling moet plaatsvinden. Door verkeerde inschattingen van de omvang van de
doelgroep en het gebruik van die regeling door de doelgroep, kan er sprake zijn van over- of
onderuitputting van de budgetten.

Participatiewet – onderdeel klassieke Wsw (structureel € 316.000,-; = 7,5% van
rijksbudget 2022) (risico 3 en tijd 2)

De Wet op de Sociale Werkvoorziening is in 2015 opgegaan in de Participatiewet. Hierdoor komen
er geen nieuwe instroom WSW-ers meer en daalt het aantal WSW-ers als gevolg van overlijden,
pensionering en overige uitstroom geleidelijk. Hiermee samenhangend daalt ook de rijksbijdrage.
Het risico bestaat dat deze daling van de rijksbijdrage sneller verloopt dan de afname van het
aantal WSW-ers.

Huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, woon- en vervoersvoorzieningen
en rolstoelen (structureel € 583.000,-; = 10% van de uitgaven 2022) (risico 1 en tijd 1)

De risico’s worden veroorzaakt doordat de huishoudelijke hulp, woon- en vervoersvoorzieningen
en rolstoelen te kenmerken zijn als open-eind-regelingen. De laatste jaren zien we een


                                                                                            pagina 110
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>toenemende vraag op de Wmo, onder andere als gevolg van de invoering van het
abonnementstarief eigen bijdrage die een aanzuigende werking heeft waardoor de vraag naar
huishoudelijke hulp en hulpmiddelen toeneemt, de vergrijzing, aanbestedingen en de intensivering
van de ondersteuningsvragen.

Jeugdzorg (structureel € 594.000,-; = 10% van de begrote uitgaven) (risico 1 en
tijd 1)

Per 1 januari 2022 vond een wijziging in de financiering plaats van de lichte zorg
(lumpsumfinanciering wordt vervangen door p x q-financiering en hanteren van reële kostprijzen),
wat lokaal tot over- of onderuitputting van de budgetten kan leiden. Daarnaast wordt de
verdeelsleutel voor de regionale kosten herzien a.g.v. de evaluatie van de centrumregeling. Ook
de jeugdzorg kunnen we kenmerken als een open-eind-regeling.

De continuering en inzet van specialistische jeugdhulp voor onze jeugdigen blijft uiteraard
gegarandeerd.

Met de inzet van een praktijkondersteuner huisartsen willen we doorstroming naar de
specialistische jeugdzorg verminderen. Verder heeft de toegang sinds 1 januari 2022 een grotere
rol in de toewijzing van het volume van de zorg.

Programma Volksgezondheid en milieu

Regionale Ambulancevoorziening (RAV) (structureel € 15.000,-) (risico 3 en tijd 3)

In de begroting is de structurele bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling RAV op nul gesteld.
De kans dat er weer sprake wordt van een gemeentelijke bijdrage lijkt klein. Van de kosten van het
Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) zou feitelijk 5% voor rekening van de deelnemende gemeenten
komen. Aangezien door de RAV is voorgesteld de bijdrage op nul te stellen lijkt de RAV van
mening dat zij deze lasten zelf kan dragen. Echter, externe ontwikkelingen als bezuinigingen door
het Rijk maar bijvoorbeeld ook kostensaneringen bij de zorgverzekeraars kunnen leiden tot een
(hogere) gemeentelijke bijdrage.

Vlagheide (incidenteel € 500.000,-) (risico 1 en tijd 1)

Het stadsgewest bouwt de voormalige vuilstort Vlagheide af en wil deze overdragen aan de
provincie. Dit is uitgesteld met een beoogde overdracht voor 1 januari 2025. Tot die tijd brengt het
stadsgewest bij de deelnemers jaarlijks vanaf 2021 een bijdrage in rekening voor exploitatiekosten
om het tekort niet verder op te laten lopen De extreem lage rente is aanleiding om een ander
moment van overdracht te kiezen. Dit neemt het uiteindelijke risico bij de daadwerkelijk overdracht
niet weg.

Onze gemeente kan als contractgemeente worden aangesproken voor haar aandeel van 2,56%
voor aanvullende middelen.

                                                                                              pagina 111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke
vernieuwing

Nieuwe omgevingswet (incidenteel € 500.000,- / structureel € 200.000,-) (risico 1 en
tijd 2)

De huidige wet- en regelgeving wordt vervangen door de Omgevingswet. De invoering van de
nieuwe omgevingswet gaat in per 1 januari 2024. Behalve een benadering van deze wet vanuit
instrumentele en ruimtelijke-juridische focus is het ook belangrijk om inzicht te hebben in de
gevolgen van de implementatie en organisatorische capaciteit. Het zal gevolgen hebben voor de
personele bezetting, ICT-voorzieningen en legesopbrengsten. De omvang hiervan is onzeker.

Renovatie woonwagencentrum Bruijstenhof (incidenteel € 500.000,-) (risico 2 en
tijd 3)

De renovatie van woonwagencentrum Bruijstenhof heeft een risico in zich van vervuilde grond.

Startersleningen (incidenteel € 53.100,- = 10% van boekwaarde) (risico 3 en tijd 4)

Vanaf 1 januari 2014 geldt voor geldgevers van startersleningen een eigen risico van 10%. Dit
betekent dat als er een verliesdeclaratie van een starter bij NHG wordt ingediend, de gemeente
10% hiervan voor eigen rekening moet nemen. Onze gemeente stopte met ingang van 1 mei 2015
met de startersleningen, maar startte in 2020 hier weer mee.

Bouwgrondexploitatie (incidenteel € 1.923.901 (reeds gewogen), zie paragraaf G)

De hoogte van de risico’s van de bouwgrondexploitaties bepalen wij aan de hand van een
risicoscan. Aan de hand van een risicoscenario gaan wij er van uit dat de toekomstige opbrengsten
met 25% zullen dalen, de uitgaven met 25% zullen stijgen en de verkopen daarnaast met twee jaar
vertragen. Op basis hiervan vindt een weging plaats naar kans en tijdsfactor.


Risicomatrix
                                                                    RISICO - hoog


                GEMIDDELD (hoog 3)                                     HOOG (4)
                   Heesch West                                  Wachtgeld wethouders
                                                                  Algemene uitkering
                                                                     Minimabeleid
                                                            Participatiewet – inkomensdeel
                                                          WMO (HH, hulpmiddelen en WMO 2015)
                                                                       Jeugdzorg
                                                                       Vlagheide
                                                                 Bouwgrondexploitatie




                                                                                               pagina 112
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>     LAAG (1)         GEMIDDELD (laag 2)
ICT in eigen beheer      Begeleid werken
        RAV           Participatiewet - Wsw
  Startersleningen      Leerlingenvervoer
                      Nieuwe omgevingswet
                      Renovatie Bruistenhof


  RISICO – laag




                                              pagina 113
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>C. Kapitaalgoederen

Kapitaalgoederen vormen een groot onderdeel van de gemeentelijke voorzieningen voor onze
inwoners. Onder kapitaalgoederen verstaan wij openbare ruimte, riolering en gemeentelijke
gebouwen. Het aanschaffen en onderhouden van kapitaalgoederen legt een groot beslag op de
gemeentelijke financiën. In de financiële verordening is vastgelegd dat het college de raad
tenminste eens in de vijf jaar voor de kapitaalgoederen wegen, bruggen, kunstwerken, openbare
verlichting, riolering en gemeentelijk gebouwen een onderhoudsplan aanbiedt. Een
onderhoudsplan geeft het kader weer voor het beoogde onderhoudsniveau, de planning van het
onderhoud en de kosten van het onderhoud. De raad stelt het plan vast. Het beleid van de
gemeente Bernheze voor het onderhoud van kapitaalgoederen staat in de onderstaande
beleidsnota’s.

Kapitaalgoed             Beleidsnota                                                           Jaartal van    Geplande
                                                                                               vaststelling   herziening
Openbare ruimte          Wegbeheer                                                                2018          2023
                         Bruggen                                                                  2022          2026
Groen                    Groenstructuurplan                                                       2021          2026
                         Bossen (plan niet verplicht o.b.v. BBV; geen voorziening getroffen)      2013          2023
                         Bomenbeleidsplan                                                         2017          2022
Openbare verlichting     Beleidsplan openbare verlichting                                         2021          2025
Riolering                Gemeentelijk Rioleringsplan 2020-2023                                    2020          2023
Buitensportvelden        Onderhoudsplan buitensportvelden                                         2018          2023
                         Technische voorzieningen sportparken                                     2018          2023
Gemeentelijke gebouwen   Meerjarenonderhoudsprogramma gemeentelijke gebouwen inclusief            2018          2023
                         molens
Kunst                    Onderhoudsplan kunstwerken in de openbare ruimte                         2019          2024


De onderhoudslasten voortvloeiende uit bovenstaande beleidsnota’s worden in de begroting
verwerkt via jaarlijkse dotaties aan de betreffende onderhoudsvoorzieningen. De dotaties aan de
onderhoudsvoorzieningen zijn in overeenstemming met de door de raad vastgestelde
kwaliteitsniveaus.


Kaders en beleid

Belang van goed beheer en onderhoud van kapitaalgoederen

De gemeente Bernheze heeft in de openbare ruimte op haar grondgebied veel infrastructurele
kapitaalgoederen in de vorm van wegen, gebouwen, constructies, openbare verlichting,
verkeersregelinstallaties, speelvoorzieningen, riolering, water en groen.




                                                                                                              pagina 114
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>Het beheer hiervan is van groot belang voor de publieke functie van de gemeente op gebieden als
milieu, onderwijs, verkeer, leefbaarheid, recreatie en vervoer. Deze elementen zijn van directe
invloed op de burgertevredenheid vanwege de invloed op het woon-, leef- en werkklimaat van
bewoners en bezoekers. Daarnaast is het belang van goed beheer en onderhoud van
kapitaalgoederen groot, omdat dit een aanzienlijk financieel beslag op onze begroting legt.

Strategische onderhoudsvisie

De onderhoudsvisie vormt de leidraad van de onderhoudsaanpak voor de lange termijn. De
kapitaalgoederen in de gemeente moeten schoon, heel en veilig zijn. Als we achterstallig
onderhoud of een terugloop in kwaliteit constateren, dan nemen wij maatregelen om deze
achterstand zoveel mogelijk in te halen.

Bij het onderhoud staat de beleving van de inwoners en gebruikers van de gemeente centraal. De
ontvangen signalen uit de gemeente zijn belangrijk. We streven naar duurzaam onderhoud,
waarbij we zoveel mogelijk kiezen voor een integrale aanpak. We maken daarbij wel de afweging
tussen enerzijds de wensen en behoeften van inwoners en anderzijds de eisen van doelmatig,
bestendig en duurzaam onderhoud. Daar waar mogelijk kiezen we voor het ontlasten van het
milieu en streven we naar levensduur verlengend beheer. Het bezit van kapitaalgoederen is geen
ambitie op zich, maar staat altijd ten dienst van het doel dat we met het kapitaalgoed willen
bereiken.


Toelichting per kapitaalgoed

Wegen

Bij het opstellen van het beleidsplan wegbeheer gaan wij uit van adaptief beheer waarbij een meer
doeltreffende vorm van wegbeheer kan worden uitgevoerd. Het planmatig groot onderhoud voeren
wij uit als afgeleide van de weginspectie, gesprekken met gebruikers (in het kader van Adaptief
wegbeheer), wegreconstructies, ruimtelijke ontwikkelingen, ons verkeers- en mobiliteitsplan en op
basis van constateringen door onze opzichters. Hiermee voorzien we een onderhoudsniveau
waarmee de wegen veilig begaanbaar zijn en sluit het aan op ons huidige beheerplan wegen.
Afgelopen jaar hebben we alle werkzaamheden aan onze wegen uitgevoerd zoals opgenomen in
het “Beheer en onderhoudsplan wegen 2021”. De vertaling van de reconstructie projecten
(knelpunten vanuit het beheerplan wegen) vind plaats via de kadernota. Als gevolg van o.a. de
realisatie van diverse bouwplannen is het areaal wegen het afgelopen jaar met 27.190 m2
toegenomen.

Voor 2023 staat de actualisatie van het “Verkeers- en mobiliteitsplan” gepland. Wij willen de
evaluatie “Adaptief wegbeheer” hieraan koppelen om beheer en visie in de toekomst (nog) beter
op elkaar af te stemmen.




                                                                                        pagina 115
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Kerncijfers (in m2)                                                                         Kwaliteit
                                                        Metingsmethode          Doelstelling gemeente              Begroot
                                                                                                               onderhoudsniveau
Voetpaden elementenverhard                 278.539          Inspectie:              0% achterstallig        0% achterstallig onderhoud
Voetpaden half-onverhard                     7.128   Jaarlijks 50% van het            onderhoud
                                                      totaal van de kernen                                      Verkeersveiligheid
Voetpaden met asfalt verhard                11.138
                                                   100% van het totaal buiten     Doorgaande wegen,               gegarandeerd
Fietspaden elementenverhard                 27.688        de kommen              loop- en fietsroutes en
Fietspaden half-onverhard                   23.098                                   winkelcentra 3
                                                                                     sterrenniveau
Fietspaden met asfalt verhard              129.498
Fietspaden met beton verhard                  8.809
                                                                                Pleinen 2 sterrenniveau
Hoofdrijbaan elementenverhard              895.195
Hoofdrijbaan half-onverhard                209.394                                 Overige wegen 1
                                                                                     sterniveau
Fietspaden met asfalt verhard            1.014.596
Fietspaden met beton verhard                  9.597
                            Totaal    2.614.680 m2
              Vervangingswaarde      € 209.000.000                                                         Beoordeling: Voldoende



Civiele kunstwerken

Bernheze heeft verschillende civiele kunstwerken in beheer en onderhoud. Het beleidsplan
bruggen geeft voor iedere brug aan welk draagvermogen deze brug moet hebben en welke
onderhoudsmaatregelen nodig zijn. De onderhoudsconditie van de bruggen dient tenminste de
kwalificatie “redelijk” (=voldoende) te hebben.

Hiernaast hebben we sinds 2022 ook een geluidscherm, oever beschoeiing en een fietstunnel
(vanaf medio 2022) als civiel kunstwerk in beheer. Voor deze nieuwe kunstwerken is nog geen
expliciete keuze gemaakt voor de beheerkwaliteit. Om voor dit moment een voorlopige kwaliteit te
benoemen worden de doelstelling en begroot onderhoud op zelfde niveau geplaats als de overige
civiele kunstwerken.

In 2022 hebben we de volgende werkzaamheden aan onze bruggen uitgevoerd:

-   Cyclisch (constructief) onderhoud aan diverse bruggen volgens het beheerprogramma.
-   De houten voetgangersbruggen aan het Langven in Heesch en de Poelstraat in Nistelrode zijn
    volgens planning volledig gerenoveerd.
Kerncijfers                                                                     Kwaliteit
                                            Metingsmethode                  Doelstelling gemeente          Begroot onderhoudsniveau
Aantal bruggen                  44 Inspecties volgens zes puntenschaal            Voldoende                           3,00
                                              (lager is beter)                     (score 3)                  (sober en doelmatig)
Aantal geluidsschermen           2 Functionele en technische inspectie             Niveau B                     Niveau B
                                                                         (gemiddeld onderhoudsniveau) (gemiddeld onderhoudsniveau)




                                                                                                                           pagina 116
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Kerncijfers                                                          Kwaliteit
Aantal beschroeiing   1 Functionele en technische inspectie             Niveau B                     Niveau B
                                                              (gemiddeld onderhoudsniveau) (gemiddeld onderhoudsniveau)
Aantal fietstunnels   1 Functionele en technische inspectie             Niveau B                     Niveau B
                                                              (gemiddeld onderhoudsniveau) (gemiddeld onderhoudsniveau)
                                                                                                Beoordeling: Voldoende


Groen

We hanteren kwaliteitsniveau B. In 2022 is het groenstructuurplan inclusief het onderhoudsplan
groen, het onderhoudsplan landschapselementen en het onderhoudsplan bomen opgesteld. Deze
plannen worden in samenhang met de Omgevingsvisie opgesteld en daarom, net als de
Omgevingsvisie, in 2023 vastgesteld. Vanaf 2019 zijn er een aantal kwaliteitsslagen gemaakt,
onder andere door het renoveren van groenvakken en verbeteringen door te voeren in de
onderhoudsmethoden. De kwaliteit van het groen neemt daarmee toe maar met deze middelen is
het nog niet mogelijk om alles op niveau B te krijgen. Qua inrichting verkeert daarom een groot
aantal vakken nog op niveau C. Qua onderhoud worden onze groenvakken al wel op B-niveau
onderhouden.

Kerncijfers (in m2)                                                              Kwaliteit
                                              Metingsmethode           Doelstelling gemeente            Begroot
                                                                                                    onderhoudsniveau
Bodembedekkers                   23.985    Inspecties volgens             Ambitie is alles te               B
Bosplantsoen                    137.003 kwaliteitscatalogus CROW         beheren op niveau B
                                          (schaal van A+ tot D)                (basis)
Botanische rozen                  8.141
Heesters                         63.852
Houtwal                         307.869
Perkrozen                         1.094
Vaste planten                     2.661
Hagen                            35.371
Grassen                         711.874
                                                                                                 Beoordeling: Voldoende


Bossen

Ons bosbeheer is uitbesteed aan Coöperatie Bosgroep Zuid Nederland. Zij hebben de taak om de
gemeentelijke bossen in principe kostenneutraal te beheren. Dat betekent dat zij hun kosten
dekken met de opbrengsten uit houtverkoop en subsidies.

Een uitzondering hierop vormt natuurgebied De Maashorst. Het college heeft ingestemd met het
Inrichtings- en beheerplan de Maashorst. Hierin wordt de wens geuit om over te gaan op
procesnatuur. Houtoogst heeft hierin vanaf 2024 geen plaats meer. Vanaf dat moment zijn ook
minder beheeringrepen nodig.




                                                                                                                pagina 117
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Kerncijfers (in hectare)                                              Kwaliteit
                                         Metingsmethode             Doelstelling      Begroot onderhoudsniveau
                                                                     gemeente
Bos                             242 Schouw en werkplannen door     Kostenneutraal               n.v.t.
                                            Bosgroep                 bosbeheer
                                                                                               n.v.t.


Bomen

In 2017 is het bomenbeleidsplan vastgesteld. In dit plan staat: door middel van planmatig beheer
en onderhoud houden wij onze bomen gezond en veilig en zorgen wij dat de kans op overlast
zoveel mogelijk wordt beperkt. Dit gaat over alle bomen, dus zowel in de kernen als in het
buitengebied.

In 2020, 2021 en 2022 is een inhaalslag op het onderhoud gemaakt en is een aantal bomen
gerenoveerd. De kwaliteit van bomenbestand neemt daarmee toe. Door de droogte van de
afgelopen jaren is er veel uitval van bomen. Met de huidige middelen is het wel mogelijk de
kwaliteit van onze bestaande bomen te garanderen. De kwantiteit niet.

Kerncijfers                                                           Kwaliteit
                                         Metingsmethode             Doelstelling      Begroot onderhoudsniveau
                                                                     gemeente
Aantal Laan- en Parkbomen    42.577        VTA-controle          Boombeeld aanvaard               -
Knot-en vormbomen             3.794
                                                                                       Beoordeling: Voldoende


Openbare verlichting

Het onderhoud van de openbare verlichting waarborgen wij binnen de reguliere budgetten.

In het beleidsplan openbare verlichting wordt vooral grote aandacht besteed aan duurzaamheid en
dat wij met onze openbare verlichting willen voldoen aan de NSVV-aanbeveling “voldoende”. Met
deze kwalificatie zijn de risico’s op morele en financiële aansprakelijkheidsstelling door openbare
verlichting zeer beperkt en wordt er recht gedaan aan de behoefte aan de sociale veiligheid.

In 2022 hebben we de laatste 500 lichtmasten van een led armatuur voorzien. Hiermee is 96% het
gehele areaal voorzien van een led armatuur. In het energieakkoord is de doelstelling om in 2020
40% van het areaal te voorzien van energiezuinige armaturen.

In het landelijk klimaatakkoord is vastgesteld dat in 2030 minimaal 50% energiebesparing bereikt
moet zijn ten opzichte van 2013. Inmiddels hebben we een energiebesparing voor het
Klimaatakkoord van 47% gerealiseerd. Inclusief de vervangingen die gepland waren voor 2022 is
een besparing van 57% gerealiseerd.

In 2022 lag het storingspercentage op 1,3%.




                                                                                                         pagina 118
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Kerncijfers                                                                 Kwaliteit
                                               Metingsmethode        Doelstelling gemeente           Begroot
                                                                                                 onderhoudsniveau
Aantal masten                      7.218      Storingspercentage              < 7%                     6,90%
Aantal armaturen                   7.441
                                                                                               Beoordeling: Voldoende


Riolering

De gemeente geeft met Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) invulling aan de zorgplicht voor een
doelmatige inzameling, transport en behandeling van afvalwater, en de omgang met hemel- en
grondwater.

De vervangingsinvesteringen zijn opgenomen in het kostendekkingsplan van het GRP en de
voorziening. Op basis van periodieke inspecties wordt de rioleringsvervanging en de daarmee
samenhangende vervangingsinvestering geprogrammeerd. In het GRP zijn risicoriolen en niet-
risicoriolen gedefinieerd waarbij het risico op falen voor risicoriolen zoveel mogelijk wordt beperkt.
Gemalen en andere installaties worden geïnspecteerd conform de NEN/BRL.

We hebben in 2022 vooral regulier onderhoud uitgevoerd, details hierover zijn te vinden in het
Operationeel Plan 2023. In 2022 zijn er een aantal nieuwe straten en wijken aangelegd waardoor
ons areaal is uitgebreid. Daarnaast zijn er drukrioleringsunits bijgeplaatst op plekken waar
bijvoorbeeld Ruimte voor Ruimte woningen zijn gebouwd.

Kerncijfers                                                               Kwaliteit
                                            Metingsmethode         Doelstelling gemeente     Begroot onderhoudsniveau
Risicoriool                    46 km       Geïnspecteerd in de          10% per jaar                    90%
                                            afgelopen 10 jaar
Niet-risicoriool             154 km        Geïnspecteerd in de           5% per jaar                    20%
                                            afgelopen 20 jaar
Trottoir- en straatkolken   11.876 st           Reiniging                   n.v.t.                   2x per jaar
Pompgemalen                    758 st      Individuele keuring     100% gekeurd en correct   90% gekeurd en 50% correct
drukriolering                                                            bevonden                    bevonden
Drukriolering                158 km
Randvoorzieningen                  7                               100% gekeurd en correct    100% gekeurd en correct
Gemalen                           24                                     bevonden                   bevonden

Overstorten                       15
Interne Stuw                       1
                                                                                                Beoordeling: Goed




                                                                                                              pagina 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>Onderhoudsplan buitensportvelden

Het meerjarig onderhoudsplan omvat de natuurgrasvelden in onze gemeente. Naast het reguliere
onderhoud (maaien, inzaaien, egaliseren, beluchten, bemesten) is het noodzakelijk dat een
natuurgrasveld met enige regelmaat wordt gerenoveerd. Afhankelijk van de situatie ter plekke
wordt bekeken welke renovatiewerkzaamheden noodzakelijk zijn.

In het onderhoudsplan hanteren wij als richtlijn dat een veld om de 15 tot 20 jaar moet worden
gerenoveerd. De uitvoering van het meerjarenonderhoudsplan vindt plaats aan de hand van
objectieve gegevens die aantonen welke velden aan renovatie toe zijn. De mate van gebruik en de
grondsituatie ter plaatse zijn daarbij belangrijke factoren.

In 2023 actualiseren we ons meerjarenonderhoudsplan voor de natuurgras sportvelden. Hierbij
dienen we rekening te houden met een structurele meerlast. Dit heeft te maken met de keuze uit
2018 om de dotatie tijdelijk te stoppen en de bestaande voorziening af te romen.

Kerncijfers                                                                          Kwaliteit
                                                      Metingsmethode          Doelstelling gemeente         Begroot
                                                                                                        onderhoudsniveau
Natuurgras sportvelden                       29        Gecombineerde                   7,0                     7,0
                                                  kwaliteitsbeoordeling met
                                                    rapportcijfer (hoger is
                                                            beter)
                                                                                                      Beoordeling: Voldoende


Technische voorzieningen sportparken

De gemeente Bernheze is eigenaar/verhuurder van diverse sportparken, welke zijn voorzien van
technische installaties (automatische beregeningsinstallaties, veldverlichting). Voor de vervanging
van deze technische installaties stellen wij periodiek een meerjarenonderhoudsplan op.

Het meerjarenonderhoudsplan technische installaties sportparken actualiseren we in 2023. Daarbij
bekijken we ook de optie om alle installaties die nog niet voorzien zijn van Led-verlichting versneld
te verledden. Dit o.a. om de energiekosten voor de sportclubs zoveel mogelijk binnen de perken te
houden.

Kerncijfers                                                                        Kwaliteit
                                                   Metingsmethode             Doelstelling Gemeente         Begroot
                                                                                                        onderhoudsniveau
Automatische beregeningsinstallaties    6              Inspectie                       7,0                     7,0
Verlichtingsinstallaties               24         (33% van het totaal,
                                                  minimaal driejaarlijks)
Armaturen verlichtingsinstallaties     201
                                                                                                      Beoordeling: Voldoende




                                                                                                                  pagina 120
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>Gemeentelijke gebouwen

Om het plan en de daarbij behorende financiële consequenties up-to-date te houden, actualiseren
wij het plan iedere twee jaar op zowel inhoud (werkzaamheden) als financiën. Het huidige
onderhoudsplan is er op gericht om de staat van onderhoud “redelijk/goed” te kunnen noemen,
waarbij aan technische normeringen (bijv. NEN 3140 en Wet Milieubeheer) moet worden voldaan.
Ook de molens maken onderdeel uit van dit plan.

In 2022 voerden we onderhoud uit aan onze gebouwen. Daarbij hanteren we de uitgangspunten
zoals de raad die vaststelde. De technische begeleiding van de uitvoering is in handen van
Raderadvies. In 2022 stelde de gemeenteraad een nieuw meerjarenonderhoudsplan vast.

Kerncijfers                                                        Kwaliteit
                                       Metingsmethode      Doelstelling Gemeente         Begroot
                                                                                     onderhoudsniveau
Publieksgebouwen en monumenten   12       NEN 2767               Niveau 2                 Niveau 2
                                                                  (goed)                   (goed)
Verenigingseigen gebouwen        29       NEN 2767               Niveau 2/3              Niveau 2/3
                                                               (goed-redelijk)         (goed-redelijk)
                                                                                     Beoordeling: Goed


Kunst

De wijze waarop wij kunst in de openbare ruimte realiseren is opgenomen in de beleidsnota
"Prikkelende Cultuur en Kunst in Bernheze". Deze nota vormt het beleidskader voor het brede
terrein cultuur en kunst in Bernheze. Aangezien wij vinden dat de kunstwerken het gezicht van de
gemeente bepalen, is het belangrijk de werken blijvend te onderhouden.

In 2022 voerden we onderhoud uit aan de kunstwerken. Daarbij hanteren we de uitgangspunten
zoals de raad die vaststelde in september 2019. Tevens werkten we achterstallig onderhoud weg
en verscherpten we het proces rondom de realisatie (en de daarmee gepaard gaande financiële
consequenties voor onderhoud) van kunstwerken aan. Daarmee komen we meer in control op het
gebied van kostenbeheersing. Het meerjarenonderhoudsplan kunstwerken actualiseren we in
2023.

Kerncijfers                                                        Kwaliteit
                                       Metingsmethode      Doelstelling Gemeente         Begroot
                                                                                     onderhoudsniveau
Aantal kunstwerken               59        Inspectie       Sober maar doelmatig     Sober maar doelmatig
                                         (vijfjaarlijks)
                                                                                   Beoordeling: Voldoende




                                                                                                 pagina 121
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>Financieel
Kapitaalgoed                               Dotatie aan voorziening/ onderhoudsbuget    Gerealiseerde onderhoudsuitgaven
                                                      (exclusief reserves)
Openbare ruimte – civiele kunstwerken                                         42.382                                71.550
Riolering                                                                   753.976                                416.938
Molens                                                                         7.603                                    7.820
Buitensportvelden                                                                                                   29.718
Technische voorzieningen sportparken                                          31.012                                53.068
Kunst (incl vrz achterstallig onderhoud)                                       7.273                                    5.639
Gebouwen                                                                    416.293                                540.408
Totaal                                                                    1.258.539                               1.125.140


Voorziening

Exploitatie

Kapitaalgoed                                     Begrote onderhoudsuitgaven             Werkelijke onderhoudsuitgaven
Openbare ruimte – wegen                                                     865.123                                829.570
Groen – bossen - bomen                                                    1.429.142                               1.314.515
Openbare verlichting                                                        126.793                                 94.923
Totaal                                                                    2.421.058                               2.239.008




                                                                                                                pagina 122
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>D. Financiering

Inleiding
De paragraaf financiering heeft betrekking op de treasuryfunctie. Deze ondersteunt de
programma’s en omvat alle activiteiten die zich richten op het sturen, beheersen, verantwoorden
en het toezicht houden op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële
posities en de hieraan verbonden risico’s.


Ontwikkelingen en rentevisie
De kern van het monetaire beleid is prijsstabiliteit. Prijzen die niet te snel stijgen of dalen zorgen
ervoor dat de koopkracht zoveel mogelijk behouden blijft. De ECB hanteert de rente als instrument
om dit beïnvloeden.

De ECB heeft in 2021 al besloten tot een uitgebreid pakket van monetairbeleidsmaatregelen als
reactie op de coronacrises. Dat samen met de gevolgen van de Oekraïne-oorlog in 2022, heeft dit
afgelopen jaar voor een behoorlijk oplopende inflatie gezorgd. Daarom heeft de ECB in 2022 tot 3
keer toe de rente verhoogd. Dit is de aanleiding voor een ommekeer naar een hoger renteniveau.


Kasgeldlimiet
De kasgeldlimiet stelt grenzen aan de mate waarin de financieringsbehoefte wordt gedekt met
kortlopende leningen (< 1 jaar). De kasgeldlimiet is uitgedrukt in een percentage (8,5%) van de
omvang van de begroting (circa € 91.500.000,-). De kasgeldlimiet bedraagt € 7,8 miljoen. In 2022
overschreden we alleen in het eerste kwartaal deze kasgeldlimiet.


Renterisiconorm
Om het risico van renteaanpassing en herfinanciering bij langlopende leningen (> 1 jaar) te
beperken is de renterisiconorm ingesteld. Dit houdt in, dat de jaarlijks verplichte aflossingen en de
renteherzieningen niet meer mogen bedragen dan 20% van het rekeningtotaal (circa
€ 91.500.000,-).

In 2022 heeft voor 1 lening een renteherziening plaatsgevonden. De overige leningen zijn tot het
    einde van de looptijd rentevast. De aflossing voor 2022 bedraagt € 25,9 miljoen. Als gevolg
    daarvan is gegeven marge van € 18,3 miljoen (begroting) en 26,6 miljoen (rekening)
    overschreden. Dit geeft echter een vertekend beeld omdat daarin is meegenomen de aflossing
    op de lening van € 25 miljoen voor rekening en risico van de gemeenschappelijke regeling
    Heesch West. Gezien de looptijd van één jaar en een week en het overeengekomen
    rentepercentage van –0,45%, hebben wij voor deze lening geen renterisico gelopen.

                                                                                             pagina 123
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>Financieringsbehoefte 2022-2025
Op basis van de halfjaarlijkse liquiditeitsprognoses heeft de treasurycommissie uitvoering gegeven
aan de financieringsvraag.

In het afgelopen jaar zijn geen nieuwe geldleningen afgesloten. Op het einde van het jaar was de
restantschuld € 18,9 miljoen.


Rentelasten en toerekening
Over het eigen vermogen berekenen we geen rente. De kosten van het aantrekken van vreemd
vermogen bedraagt netto € 380.508,36 en wordt via de boekwaarde van de activa
(€ 91.227.387,28) toegerekend aan de taakvelden. De omslagrente is 0,4390%.

Schema rentetoerekening 2022

Schema rentetoerekening 2022
Externe rentelasten over korte en lange financiering                                        475.282,18
Externe rentelasten                                                                          -94.773,82
Saldo rentelasten- en baten                                                                               380.508,36
Rente die aan de grondexploitatie wordt toegerekend o.b.v. een rentepercentage van 1,46%    -121.737,36
Rente die aan Heesch West wordt toegerekend o.b.v. een rentepercentage van 0,464635%         46.038,68
Rente van projectfinancieringen die aan betreffende taakvelden zijn toegerekend (leningen    -77.049,48
woningstichting Kleine Meierij (diverse rentepercentages).
Subtotaal                                                                                                 -152.748,16
Totaal werkelijk aan taakvelden toe te rekenen rente                                                      227.760,20
De aan taakvelden toegerekende rente (rente-omslag) o.b.v. 0,4390%                                        227.575,44
Renteresultaat op taakveld treasury                                                                           184,76



Financiële kengetallen
Het besluit Begroting en verantwoording schrijft een verplichte set van zes financiële kengetallen
voor. Naast de kengetallen dient een beoordeling van de onderlinge verhouding van de
kengetallen in relatie tot de financiële positie te worden opgenomen.Daarnaast dient ook het
EMU-saldo in de jaarstukken te worden opgenomen.

De gegevens van de jaren 2021 en 2022 zijn gebaseerd op de werkelijke cijfers zoals in de
jaarrekeningen zijn opgenomen. De gegevens van 2023 en verder zijn gebaseerd op de gegevens
uit de (meerjaren)begroting 2023. Daarnaast zijn inschattingen gedaan.




                                                                                                          pagina 124
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Netto schuldquote en netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte
leningen

Netto schuldquote                                                 2021                2022               2023           2024          2025           2026
(bedragen x € 1 miljoen, standen per 31 december)
Vaste schulden                                                         44,8              19,0               16,6           15,5          14,3            13,2
Netto vlottende schuld                                                   3,9                 5,3                4,0            4,0           4,0            4,0
Overlopende passiva                                                      5,0             10,3                   5,0            5,0           5,0            5,0
Financiële activa excl. verstrekte leningen en                            0                   0                  0              0             0              0
kapitaalverstrekking
Uitzettingen < 1 jaar                                                 -24,8             -36,0              -12,6          -13,2         -11,0            -6,1
Liquide middelen                                                       -0,5              -0,2               -0,4           -0,4          -0,4            -0,4
Overlopende activa                                                     -4,1              -5,8               -5,0           -5,0          -5,0            -5,0
Saldo                                                                  24,3              -7,4                   7,6            5,9           6,9         10,7
Totale baten excl. mutaties reserves                                   88,2             124,6               88,2           90,2          93,3            91,1
Saldo structurele baten en lasten                                     27,6%            -5,9%               8,6%           6,5%          7,4%           11,7%


De netto schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte
van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op
de exploitatie. In algemeenheid geldt: hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto schuldquote. De
netto schuldquote houdt geen rekening met de door de gemeente verstrekte leningen en
kapitaalverstrekkingen.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen                    2021               2022              2023       2024          2025           2026
(bedragen x € 1 miljoen, standen per 31 december)
Vaste schulden                                                             44,8               19,0               16,6          15,5      14,3            13,2
Netto vlottende schuld                                                         3,9                 5,3            4,0           4,0          4,0            4,0
Overlopende passiva                                                            5,0            10,3                5,0           5,0          5,0            5,0
Financiële activa incl. verstrekte leningen en kapitaalverstrekking            -2,8            -3,0              -4,0          -3,9          -3,7        -3,6
Uitzettingen < 1 jaar                                                     -24,8               -36,0             -12,6      -13,2         -11,0           -6,1
Liquide middelen                                                               -0,5            -0,2              -0,4          -0,4          -0,4        -0,4
Overlopende activa                                                             -4,1            -5,8              -5,0          -5,0          -5,0        -5,0
Saldo                                                                      21,5               -10,4               3,6           2,0          3,2            7,1
Totale baten excl. mutaties reserves                                       88,2              124,6               88,2          90,2      93,3            91,1
Saldo structurele baten en lasten                                        24,4%               -8,3%              4,0%       2,2%          3,5%           7,9%


De netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen houdt wel rekening met door de
gemeente verstrekte leningen en kapitaalverstrekkingen. Dit zorgt voor een lager kengetal dan de
reguliere netto schuldquote. Gemeente Bernheze heeft namelijk enkele leningen verstrekt aan
deelnemingen, verbonden partijen en woningcorporaties.

De BNG gaat uit van een maximale netto schuldquote van 130%. De netto schuldquote van
gemeente Bernheze kan als niet-risicovol worden beschouwd en zit onder het gemiddelde van
Nederlandse gemeenten (2020) 20.000 tot 50.000 inwoners (bron: findo).



                                                                                                                                                   pagina 125
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>In 2022 is de boekwaarde van Heesch West overgenomen door de Gemeenschappelijke Regeling
en daarmee de financiering die Gemeente Bernheze hiervoor had afgesloten, vervallen. Ten
opzichte van vorig jaar is de schuldquote daardoor fors afgenomen. Een eerste doorrekening geeft
aan dat in dit scenario de netto schuldquote meerjarig afneemt tot tussen de 6% en 12%. En de
netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen tot tussen de 2% en 8%.

Solvabiliteitsratio

Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de provincie of gemeente in staat is aan haar financiële
verplichtingen te voldoen. Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de
gemeente. Het eigen vermogen wordt hierbij als percentage van het balanstotaal genomen. Onder
het eigen vermogen valt bij gemeente Bernheze de algemene reserves en de
bestemmingsreserves.

Solvabiliteitsratio                                  2021      2022      2023      2024      2025        2026
(bedragen x € 1 miljoen - standen per 31 december)
Eigen vermogen                                          47,8      55,0      45,8      44,8      44,0         42,1
Balanstotaal                                           120,2     102,9      85,3      83,8      81,5         79,1
Solvabiliteitsratio                                   39,8%     53,4%     53,7%     53,5%     54,0%        53,2%




                                                                                                       pagina 126
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>De solvabiliteitsratio per ultimo 2022 bedraagt 53,4%. Door de overname van de boekwaarde
Heesch West en het vervallen van de daaraan gekoppelde geldlening wordt het balanstotaal
hoger. Hierdoor stijgt de solvabiliteitsratio.

De meerjarige solvabiliteitsratio is stabiel rond 53%. De norm van de VNG is dat deze tenminste
20% moet bedragen. De solvabilteitsratio van Gemeente Bernheze is in 2022 gestegen ten
opzichte van het het gemiddelde van Nederlandse gemeenten van 20.000 tot 50.000 inwoners.
Door de overdracht van Heesch West aan de Gemeenschappelijke regeling zal meerjarig onze
solvabiliteitsratio hoger zijn dan dit gemiddelde (waarbij geldt: hoger is beter).

Kengetal grondexploitaties

Het kengetal grondexploitaties geeft de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie (BIE’s) op
balansdatum weer ten opzichte van de totale baten exclusief mutaties reserves. Een hoge waarde
van de grondexploitaties ten opzichte van de totale baten zorgt voor een hoog risicoprofiel. De
boekwaarde van de grondexploitaties moet namelijk nog worden terugverdiend via grondverkopen.

Grondexploitaties (BIE's)                            2021         2022         2023         2024         2025        2026
(bedragen x € 1 miljoen - standen per 31 december)
Bouwgronden in exploitatie (boekwaarden)                    7,8          5,3          5,7          0,7      -0,8            0,0
Totale baten (exclusief mutaties reserves)              88,2        124,6         88,2         90,2         93,3         91,1
Kengetal grondexploitaties                             8,8%         4,3%         6,5%         0,8%         -0,9%        0,0%


De VNG beschouwt een grondexploitatie van 10% of meer als kwetsbaar. Zij geven een maximale
waarde aan van 35%. Gemeente Bernheze heeft een actieve grondexploitatie. De komende jaren
zullen de verkopen de investeringen overstijgen. De boekwaarde gaat een dalende trend vertonen.
Hierdoor wordt het kengetal toekomstig ook lager.



                                                                                                                   pagina 127
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>De toekomstige boekwaarde van de grondexploitaties zijn wel gebaseerd op de huidig lopende
projecten. Wanneer in de loop der jaren nieuwe projecten worden gestart heeft dit uiteraard invloed
op de boekwaarde en daarmee het kengetal.

Structurele exploitatieruimte

De structurele baten en lasten geven een inzicht in de beoordeling van de financiële positie van de
gemeente. Dit kengetal geeft aan hoe groot de structurele exploitatieruimte is, doordat wordt
gekeken naar de structurele baten en structurele lasten en deze worden vergeleken met de totale
baten. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele
lasten (waaronder de rente en aflossing van een lening) te dekken. Wanneer dit cijfer negatief is,
betekent het dat het structurele deel van de begroting onvoldoende ruimte biedt om de lasten te
blijven dragen.

Saldo structurele baten en lasten                             2021         2022         2023         2024         2025           2026
(bedragen x € 1 miljoen)
Totale structurele lasten excl. mutaties reserves - inc.lst      83,2        117,1         71,6         76,5         79,4            79,9
Totale structurele baten excl. mutaties reserves - inc.btn       84,9        122,5         74,4         76,3         79,5            78,1
Totale structurele stortingen in reserves                            0,3          0,3          0,3          0,3          0,3            0,3
Totale structurele onttrekkingen uit reserves                        0,5          0,7          0,7          0,3          0,3            0,3
Saldo                                                                1,9          5,8          3,2      -0,2             0,1         -1,8
Totale baten excl. onttrekkingen reserves                        88,2        124,6         88,2         90,2         93,3            91,1
Saldo structurele baten en lasten                               2,2%         4,7%         3,6%         -0,2%        0,1%           -2,0%


De provincie hanteert marginaal andere uitgangspunten voor het bepalen van de structurele
begrotingsruimte bij het bepalen van de toezichtsvorm.




                                                                                                                               pagina 128
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>De structurele exploitatieruimte is tot en met het jaar 2022 positief geweest. Voor de begroting
2023 geldt dat deze ook nog ruim positief is. Voor de jaren 2024 en 2025 is deze voor gemeente
Bernheze nog om en nabij nul procent.

Belastingcapaciteit

Voor dit kengetal worden de woonlasten van een gemiddeld huishouden binnen gemeente
Bernheze vergeleken met het landelijk gemiddelde. Als dit percentage laag ligt, betekent het dat de
gemeente meer inkomsten uit belastingen zou kunnen verwerven. Of dit wel of niet gebeurd is een
beleidskeuze. Een lagere waarde zorgt voor meer wendbaarheid bij de begroting.

Belastingcapaciteit meerpersoonshuishouden                                2021          2022         2023         2024       2025          2026
(bedragen in euro's)
A. OZB eigenaar woning                                                         374           364          374        387        398           410
B. Rioolheffing                                                                176           173          180        186        192           197
C. Afvalstoffenheffing                                                         249           227          232        239        246           253
D. Eventuele heffingskorting                                                      0             0           20           0          0             0
E. Totale woonlasten (A+B+C-D)                                                 799           764          766        812        836           860
F. Landelijk gemiddelde woonlasten                                             811           893          893        893        893           893
Woonlasten t.o.v. landelijk gemiddelde (x 100%)                             98,5%         85,6%        85,8%       90,9%      93,6%         96,3%
*) Gemiddelde woonlasten via Coelo (landelijk tarievenoverzicht 2022. Voor alle jaren als uitgangspunt genomen)


Voor 2023 is rekening gehouden met de gegevens uit de (meerjaren)begroting 2023,
geactualiseerd op basis van de belastingvoorstellen 2023. In het belastingvoorstel 2023 zijn
hogere tarieven vastgesteld voor OZB en Riool dan het vorige jaar. Hierdoor stijgt in 2023 het
kengetal licht. Omdat de gemiddelde landelijke woonlasten niet zijn geïndexeerd stijgt het kengetal
daarna verder. Kortom, daarbij wordt de waarde van 2022 volgens Coelo meerjaarlijks
aangehouden. De woonlasten van gemeente Bernheze zijn daarentegen wel meerjaarlijks
doorgerekend.


                                                                                                                                        pagina 129
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Totaaloverzicht financiële kengetallen

Financiële kengetallen                                         2021     2022     2023     2024     2025      2026
Netto schuldquote                                               27,6%    -5,9%     8,5%     6,5%     7,4%     11,7%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen    24,4%    -8,3%     4,0%     2,2%     3,5%      7,9%
Solvabiliteitsratio                                             39,8%    53,4%    53,7%    53,5%    54,0%     53,2%
Grondexploitatie                                                 8,8%     4,7%     3,6%    -0,2%     0,1%     -2,0%
Structurele exploitatieruimte                                    2,2%     4,3%     6,5%     0,8%    -0,9%      0,0%
Belastingcapaciteit                                             98,5%    85,6%    85,8%    90,9%    93,6%     96,3%




EMU-saldo
Het EMU-saldo is het saldo van inkomsten en uitgaven met derden (dus geen afschrijvingen,
waardemutaties, etc) van de gemeente op transactiebasis in een bepaalde periode. Het EMU-
saldo kan worden gezien als een extra financieel kengetal, naast de eerder beschreven
kengetallen. Het EMU-saldo geeft namelijk in één oogopslag aan of de gemeente via reële
transacties geld uitgeeft, of dat er netto geld binnenkomt. Het EMU-saldo is daarmee een indicatie
voor de ontwikkeling van de liquiditeits- en financiële positie (eigen vermogen en schulden) van de
gemeente.




                                                                                                          pagina 130
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>Het BBV schrijft dat het EMU-saldo in de jaarstukken dient te worden opgenomen als onderdeel
van de financiële positie van de gemeente. Voor 2023 zijn de geprognosticeerde cijfers uit de
meerjarenraming gebruikt.

Berekening EMU-saldo o.b.v. balansposten (bedragen x € 1.000)                     2021          2022          2023
EMU-saldo                                                                         6.502.381    32.009.381    -10.528.799
EMU-saldo referentiewaarde                                                        -2.774.000    -3.279.000    -3.569.000
Verschil EMU-saldo en referentiewaarde                                            9.276.381    35.288.381     -6.959.799
Mutaties       Activa     Financiële vaste   Kapitaalverstrekkingen en leningen     309.010       230.274     1.009.617
(1 januari tot            activa             Uitzettingen                                 0
31 december)
                          Vlottende activa   Uitzettingen                         3.983.980    11.286.770    -19.792.363
                                             Liquide middelen                       372.065      -299.817       121.076
                                             Overlopende activa                   -3.193.337    1.635.135      -821.498
               Passiva    Vaste passiva      Vaste schuld                         -1.615.236   -25.816.901    -2.410.134
                          Vlottende passiva Vlottende schuld                        140.512     1.381.608     -1.263.075
                                             Overlopende passiva                  -3.555.939    5.278.275     -5.281.160
Eventuele boekwinst bij verkoop effecten en (im)materiële vaste activa                    0             0             0


Iedere gemeente heeft een individuele referentiewaarde. De door het rijk vastgestelde individuele
referentiewaarde voor Gemeente Bernheze voor 2022 bedraagt € 3.279.000,- en voor 2023 (en
verder) € 3.569.000,-. (bron: septembercirculaires)

De invloed van de overdracht van Heesch West in 2022 op het EMU-saldo is zichtbaar.
De belangrijkste onderdelen die zorgen voor het EMU- saldo in 2022 van € 32.009.381,- zijn:
- De vlottende activa, waarbij met name de toename van de post Uitzettingen in rijksschatkist
   per 31-12 fors hoger is dan het jaar ervoor.
- De vaste schuld is door aflossingen met € 25,8 miljoen afgenomen.
- De overlopende passiva, bestaande uit nog te betalen posten en vooruitontvangen posten zijn
   per 31-12 fors hoger dan het jaar ervoor.

In de berekening van het saldo voor 2023 is uitgegaan van de meerjaren raming 2023.
De belangrijkste onderdelen die zorgen voor het hierboven gepresenteerd EMU-saldo in 2023 van
-/- € 10.528.799,- zijn:
- De in 2022 beschikbaar gekomen middelen zijn bij de vlottende activa uitgezet in Rijksschatkist
     en zullen worden gebruikt.
- De afname van het saldo overlopende passiva.




                                                                                                             pagina 131
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>E. Bedrijfsvoering

Wat hebben we bereikt in het begrotingsjaar?

1. Aantrekkelijke werkgever, waar talent wil werken

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Competenties onderhouden

In 2022 is het programma Dienstverlening inhoudelijk vormgegeven. Onderdeel van het
programma Dienstverlening is de lijn Leren en Ontwikkelen. Wij hebben de te bereiken
doelstellingen en resultaten vertaald naar gewenste competenties in een competentiematrix. Deze
matrix vormt de basis voor het opleidingsplan voor 2023 en verder.

Wij vinden het als organisatie belangrijk om tijd en aandacht te besteden aan persoonlijke groei, de
ontwikkeling van competenties. In 2022 hebben wij de “Kom tot bloei week” georganiseerd. Een
week lang elke dag inspirerende workshops voor iedere medewerker van de gemeente Bernheze
om te blijven groeien.

Talentontwikkeling/Strategische personeelsplanning (SPP)

In 2022 hebben we het plan van aanpak Strategische Personeelsplanning vormgegeven. In het
plan zijn alle acties benoemd en in de tijd gepland om het instrument SPP goed op te zetten.
Onderdeel van SPP is dat jaarlijks structureel inzichtelijk antwoord moet worden gegeven op de
vragen: welke personeel is nu aanwezig, welk personeel heb ik nu nodig, hoe ziet dit er voor de
komende 4 jaar uit. De antwoorden bieden een kwalitatief en kwantitatief inzicht. In 2022 hebben
we inzichtelijk gemaakt hoe dit er voor de gemeente Bernheze uitziet in kwantitatieve zin. In 2022
hebben we een start gemaakt met de kwalitatieve vlootschouw. Dit hebben we vormgegeven in
begeleide workshops rondom kwaliteit.




                                                                                          pagina 132
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>Functiewaarderingsystematiek

Binnen de doorontwikkeling van de organisatie en specifiek HRM heeft de directie een heldere
prioritering aangegeven. Het onderzoek Functiewaarderingsystematiek is niet als prioriteit
benoemd. Om deze reden is geen uitvoering gegeven aan het onderzoek.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Personeelsinformatiesysteem

Team HRM is in 2022 een Europese aanbestedingsprocedure gestart en heeft deze succesvol
afgerond met een gunning aan Visma Raet met Youforce. Na gunning is op basis van een
projectplan gestart met de implementatie van het nieuwe HRM-systeem en de migratie. Dit heeft
geresulteerd in een go-live op 31 december 2022.

Het nieuwe systeem Youforce is gebruikersvriendelijk ingericht en heeft de processen van HRM
gedigitaliseerd, rapportages verbeterd en een efficiëntieslag opgeleverd. Medewerkers kunnen al
hun “Personele zaken” vanaf 31 december via een app op hun mobiele telefoon afhandelen.

Arbeidsmarktstrategie

De arbeidsmarkt is aan ingrijpende veranderingen onderhevig. Digitalisering en automatisering
maken dat het werk verandert, dat er nieuwe vaardigheden nodig zijn en dat medewerkers andere
eisen hebben. Medewerkers zijn steeds meer op zoek naar flexibiliteit, een ander evenwicht tussen
werk en privé en ontwikkelen. Dit betekent dat je organisatie continue moet meebewegen in de
verandering om de juiste personen binnen te kunnen halen en behouden. Zeker in deze zeer
krappe arbeidsmarkt is het belangrijk dat je hier een goed plan voor hebt; een
arbeidsmarktstrategie. In 2022 hebben we plan van aanpak voor de arbeidsmarktstrategie van
Bernheze vormgegeven. Hierin staan alle activiteiten in de tijd gepland om tot een goede
marktbenadering te komen. In 2022 hebben we een vacature planning opgesteld om sturing te
kunnen geven aan gerichte werving van nieuwe collega’s. Ook zijn we met de communicatie start,
namelijk met filmpjes over onze mooie gemeente en organisatie. Hierbij komen collega’s aan het
woord over waarom ze zo graag bij Bernheze werken.

2. Global Goals

Global goals:




                                                                                        pagina 133
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>Wat hebben we bereikt

In 2022 is de tijdelijke projectleider Global Goals aangetrokken, welke een quickscan heeft
uitgevoerd op de inzet van de Global Goals. Onderzocht is in hoeverre deze doelen, op deze wijze,
blijvend geïmplementeerd worden in Bernheze. De Global Goals komen in de begroting expliciet
aan bod, maar het hoort bij de quickscan om te onderzoeken of we dit in de toekomst ook zo
blijven doen.

Wat hebben we daarvoor gedaan

In het kader van de genoemde quickscan zijn alle fracties uit de gemeenteraad in de gelegenheid
gesteld om aan te geven hoe zij denken over het gebruik van het vehikel van de Global Goals.
Daarnaast is gesproken met de actieve bewonersgroep en verschillende belangengroepen en
adviesorganen. In 2023 worden de laatste stappen gezet, waarbij de gemeenteraad betrokken zal
worden.

3. Inwonersparticipatie

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Het jaar 2022 is gebruikt om het geactualiseerde participatiebeleid verder vorm te geven én vast te
stellen. Daarin kwamen expliciet zaken als communicatie aan de orde. Het bestuursprogramma is
opgesteld met bijzondere aandacht voor het onderwerp participatie. In 2022 is tegelijkertijd het
proces gestart om na te denken over een verdere doorontwikkeling, met name waar het
inspraaktrajecten betreft. Blijvend aandachtspunt is dat onze bestuurders en medewerkers
voldoende toegerust zijn om op een juiste manier het proces van inwonersparticipatie te faciliteren.
Onze visies op dienstverlening, communicatie en participatie zijn daarbij leidend.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Het geactualiseerde participatiebeleid is vastgesteld en gecommuniceerd.




                                                                                           pagina 134
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>4. ICT algemeen

Global goals:




Wat hebben we bereikt

Om een informatiesysteem te bereiken dat ondersteunend is aan en past bij ons ambitieniveau op
het vlak van dienstverlening, hebben we in 2022 samen met de organisatie bepaald waar
aanpassingen nodig zijn en deze waar mogelijk doorgevoerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Organisatie op orde

In 2018 zijn we gestart met het traject Bernheze van Automatisering naar Informatisering. Onder
deze noemer geven we aan hoe de gemeente Bernheze zelfstandig invulling geeft aan de
uitdagingen die op ons afkomen op het gebied van informatievoorziening. Hiervoor hebben we een
drietal sporen gedefinieerd. In de vorm van migratie richting de Cloud, een versterking van de
informatieorganisatie en het tijdig anticiperen op ontwikkelingen.

Onder de noemer migratie richting de Cloud zijn in het afgelopen jaar een aantal applicaties
technisch in beheer gebracht bij onze Cloud-partners. Gedacht kan hierbij worden aan ons
financieel systeem, de omgeving voor het voeren van de basisadministratie adressen en
gebouwen, ons distributiemechanisme voor persoonsgegevens en een aantal kleinere applicaties.
Zoals het er nu naar uit ziet ronden we dit traject, conform planning af in 2023.

Vanuit de ambitie versterken van de informatieorganisatie is het afgelopen jaar invulling gegeven
aan de vacatures procesmanagement en data analyse, en is gekeken naar de positionering van
portfolio management. Hiermee is de centrale IV organisatie op sterkte en is vervolgens, samen
met de lijnorganisatie, gekeken naar de wijze waarop we invulling geven aan de decentrale
informatieorganisatie. Hierbij sluiten we aan het lopend traject invulling bedrijfsvoering. De eerste
resultaten verwachten we in 2023 te kunnen presenteren.

In het kader van het derde spoor, anticiperen op ontwikkelingen is deelgenomen aan de projecten
vervanging HRM instrumentarium, op orde brengen processen ruimtelijk domein / voorbereiding
omgevingswet en de invulling van de nieuwe mobiel werkplek.




                                                                                             pagina 135
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>5. Vervangen discussiesysteem raadzaal en overige audiovisuele

Wat hebben we bereikt

Het discussiesysteem in de raadzaal geeft al enkele jaren storingen. Deze zijn het gevolg van het
einde van de levensduur van de apparatuur. Kleine storingen kunnen op dit moment nog verholpen
worden, maar er is al een probleem om aan de juiste onderdelen te komen. De leverancier heeft
aangegeven dat onderdelen niet meer voorradig zijn en ook niet meer gemaakt worden.

Door onder andere corona zijn er weinig vergaderingen fysiek in de raadzaal gehouden en hebben
we besloten om de vervanging door te voeren in 2023 in plaats van in 2022.

Wat hebben we daarvoor gedaan

De voorbereidingen voor de vervanging van het huidige discussiesysteem en overige audiovisuele
middelen (AV) zijn inmiddels opgepakt.

6. Organisatieontwikkeling algemeen

Global Goals:




Wat hebben we bereikt

In maart 2022 hebben we het organisatieontwikkeling programma Terug naar de Kern afgerond. In
de jaren 2020 en 2021 was dit programma reeds gestart. In 2022 is de structurele dekking van de
nieuwe sturingslaag gerealiseerd. Daarnaast is via het programma een nieuwe domein- en
teamindeling gerealiseerd. En hebben we gewerkt aan doorontwikkeling van de teams en onze
medewerkers zelf via allerlei sessies en doorontwikkeling van HR beleid. We hebben in 2022 het
programma Terug naar de Kern als zodanig afgerond en zijn tegelijkertijd begonnen met het
opstarten van een vervolg programma Dienstverlening. In dit programma gaan we verder waar
Terug naar de Kern is gebleven. We werken aan de kwaliteit van onze dienstverlening en dat dit
een blijvend onderdeel is van ons werk.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Het begin van 2022 stond in het teken van een goede borging en afronding van het programma
Terug naar de Kern. In maart 2022 is dit programma afgerond. Hiervoor is er een NTI naar de raad
verstuurd en is er een magazine gemaakt voor medewerkers waarin we terug kijken naar het



                                                                                        pagina 136
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>programma en de behaalde resultaten. De rest van het jaar 2022 zijn we vooral bezig geweest een
programma kwaliteit dienstverlening op te starten. We hebben hiervoor aantal verkenningen
gedaan, onder andere via een sessie met de gemeenteraad en college en interne sessies en
landelijke ontwikkelingen. In het eerste kwartaal van 2023 wordt deze startnotitie besproken in de
gemeenteraad. Ondertussen zijn we al begonnen met praktische zaken zoals het vergroten van
onze bereikbaarheid. Het programma dienstverlening zal de komende jaren doorlopen.

7. Digitale werkplekken

Wat hebben we bereikt

Een informatiesysteem dat ondersteunend is aan en past bij ons ambitieniveau op het vlak van
dienstverlening. Samen met de organisatie hebben we welke aanpassingen nodig zijn en deze
waar mogelijk doorgevoerd.

Wat hebben we daarvoor gedaan

Om goed invulling te kunnen geven aan onze ambities op het vlak van veilig & plaats- en
tijdonafhankelijk werken is een passende werkplek nodig. In het afgelopen jaar is hier invulling aan
gegeven middels introductie van de nieuwe werkplek. Dit in de vorm van de introductie van
optimaal beveiligde laptops en een nieuwe digitale werkplek in de Microsoft cloud. De uitrol van
deze laptops bevind is inmiddels afgerond. Ook is een start gemaakt met de omzetting van de
bestaande digitale werkplek naar een volledig cloud georiënteerde werkplek. Deze omzetting
willen we in het komende jaar afronden.


Beleidsindicatoren
Beleidsindicator                                         Jaar realisatie      Referentie      Realisatie
Formatie (fte per 1000 inwoners)                             2015          Niet beschikbaar      5,0
                                                             2019          Niet beschikbaar      5,1
                                                             2020          Niet beschikbaar      5,1
                                                             2021          Niet beschikbaar      5,2
                                                             2022          Niet beschikbaar      5,4
Bezetting (fte per 1000 inwoners                             2015          Niet beschikbaar      5,0
                                                             2019          Niet beschikbaar      4,4
                                                             2020          Niet beschikbaar      4,8
                                                             2021          Niet beschikbaar      4,8
                                                             2022          Niet geschikbaar      4,7
Apparaatskosten (kosten per inwoner)                         2015          Niet beschikbaar      435
                                                             2019          Niet beschikbaar      493
                                                             2020          Niet beschikbaar      531
                                                             2021          Niet beschikbaar      557
                                                             2022          Niet beschikbaar      598




                                                                                                pagina 137
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Beleidsindicator                                                         Jaar realisatie      Referentie      Realisatie
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur       2015          Niet beschikbaar     4,7%
externen)                                                                    2019          Niet beschikbaar    23,2%
                                                                             2020          Niet beschikbaar    21,3%
                                                                             2021          Niet beschikbaar    23,4%
                                                                             2022          Niet beschikbaar    25,8%
Overhead (% van de lasten)                                                   2015          Niet beschikbaar    33,6%
                                                                             2019          Niet beschikbaar    10,1%
                                                                             2020          Niet beschikbaar    10,0%
                                                                             2021          Niet beschikbaar    10,4%
                                                                             2022          Niet beschikbaar     8,3%



Wat kostte het?
De lasten en baten zijn opgenomen onder programma Bestuur en ondersteuning.


Financiële toelichting
De financiële toelichting is opgenomen onder programma Bestuur en ondersteuning.




                                                                                                                pagina 138
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>F. Verbonden partijen

In deze paragraaf wordt inzicht verschaft in, en informatie verstrekt over alle partijen waar
Bernheze bestuurlijke en financiële banden mee onderhoudt. Instellingen waarmee alleen een
subsidierelatie is aangegaan vallen buiten de definitie van verbonden partijen.

Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente
Bernheze een bestuurlijk én een financieel belang heeft.

Het financiële belang betreft een aan de verbonden partij ter beschikking gesteld bedrag dat niet
verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat onderscheidenlijk het bedrag waarvoor
aansprakelijkheid bestaat indien de verboden partij haar verplichtingen niet nakomt

Van bestuurlijk belang is sprake als Bernheze zeggenschap heeft, hetzij uit hoofde van
vertegenwoordiging in het bestuur, hetzij uit hoofde van stemrecht.

Als gemeente blijven we wel verantwoordelijk voor de taken die we door verbonden partijen laten
uitvoeren. Daarom is het van belang dat de raad in het proces van begroting en verantwoording de
nodige informatie ontvangt om de bijdrage van verbonden partijen aan de realisatie van de
programma’s en daarmee gepaard gaande risico’s te kunnen beoordelen.

In Noordoost-Brabant is gekozen om gezamenlijk regie te voeren op de gemeenschappelijke
regelingen (GR’en). De gemeente Oss is de coördinerende gemeente voor het afstemmingsproces
tussen gemeenten en gemeenschappelijke regelingen in Brabant Noordoost. Adoptieteams en
Vijftallenoverleg zijn enkele instrumenten die de regio inzet om effectief verlengd lokaal te sturen.
Er is afgesproken voor alle GR’en eenzelfde beleids- en begrotings- en rekeningcyclus te
hanteren. De ambtelijke adoptieteams beoordelen de kadernota, begroting en de jaarrekening op
alle beleids- en financiële aspecten en brengen advies uit aan de regiogemeenten. Dit advies is
input voor het lokale advies aan de gemeenteraad.

De paragraaf ‘Verbonden partijen’ is om een tweetal redenen van belang:
- de verbonden partijen voeren beleid uit dat tot de verantwoordelijkheid van de gemeente
   behoort;
- welke risico’s loopt de gemeente en wat zijn de budgettaire gevolgen.

De paragraaf betreffende de verbonden partijen dient volgens artikel 15 lid 1 van het BBV ten
minste te bevatten:
a. de visie op en de beleidsvoornemens omtrent verbonden partijen;
b. de lijst van verbonden partijen, die wordt onderverdeeld in:
   - gemeenschappelijke regelingen;
   - vennootschappen en coöperaties;
   - stichtingen en verenigingen, en,


                                                                                           pagina 139
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>   - overige verbonden partijen;
c. de lijst van verbonden partijen.

Voor het geval dat formeel juridisch geen sprake is van een verbonden partij door het ontbreken
van een financieel belang maar wel sprake is van structurele bekostiging en een bestuurlijk belang
wordt aanbevolen om een extra categorie “organisaties met een bestuurlijk belang en een
maatschappelijk of algemeen belang” op te nemen.

Per verbonden partijen moet tenminste de volgende informatie worden opgenomen in deze
paragraaf:
a. de wijze waarop de provincie onderscheidenlijk de gemeente een belang heeft in de verbonden
   partij en het openbaar belang dat ermee gediend wordt;
b. het belang dat de provincie onderscheidenlijk de gemeente in de verbonden partij heeft aan het
   begin en de verwachte omvang aan het einde van het begrotingsjaar;
c. de verwachte omvang van het eigen vermogen en het vreemd vermogen van de verbonden
   partij aan het begin en aan het einde van het begrotingsjaar;
d. de verwachte omvang van het financiële resultaat van de verbonden partij in het
   begrotingsjaar;
e. de eventuele risico’s, als bedoeld in artikel 11, eerste lid, onderdeel b, van de verbonden partij
   voor de financiële positie van de provincie onderscheidenlijk de gemeente.

Het per verbonden partij opgenomen eigen vermogen bestaat uit de reserves en het eventuele nog
niet verdeelde resultaat. Het vreemd vermogen betreft de passiva minus eigen vermogen.

In het voorjaar van 2023 bieden de meeste gemeenschappelijke regelingen hun kadernota’s, de
jaarrekening 2022 en hun begroting 2024 aan. Voor zover deze nu beschikbaar zijn, hebben wij de
gegevens verwerkt in deze jaarrekening.

In de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing nemen we de eventuele risico’s op
waarvoor de verbonden partijen mogelijk een beroep doen op de deelnemende gemeenten.


A. Gemeenschappelijke regelingen
1. Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) Brabant-Noordoost Regiotaxi Noordoost-Brabant
Wijze waarop de gemeente een belang     De gemeentelijke portefeuillehouder is lid van het Dagelijks Bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend      De samenwerkende partners streven een kwalitatief hoogwaardig stelsel van kleinschalig
wordt                                   collectief vervoer na. Zij willen daarmee voorzien in de behoefte aan openbaar vervoer, de
                                        instandhouding en de verbetering van de bereikbaarheid van de kleine kernen en het
                                        aanbod van adequate en efficiënte vervoersvoorzieningen voor diverse doelgroepen.
Het belang van Bernheze aan het begin   De bijdrage van beheerkosten van gemeente Bernheze in 2022 was € 31.124,-. De totale
en de verwachte omvang aan het einde    bijdragen van gemeenten daarin bedragen € 361.172,- Het aandeel van gemeente
van het begrotingsjaar                  Bernheze bedraagt 8,6%.




                                                                                                                        pagina 140
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>1. Kleinschalig Collectief Vervoer (KCV) Brabant-Noordoost Regiotaxi Noordoost-Brabant
De verwachte omvang van het eigen                                            01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €       859.579       €       843.959
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €       325.976       €       367.992
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Her gerealiseerde resultaat over 2022 bedraagt € 13.146,-. Voorgesteld wordt om dit toe te
resultaat van de verbonden partij in het voegen aan de algemene reserve.
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



2. GGD Hart voor Brabant
Wijze waarop de gemeente een belang       De gemeentelijke portefeuillehouder is lid van het Dagelijks Bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        De GGD heeft tot doel een bijdrage te leveren aan de openbare gezondheidszorg.
wordt
Het belang van Bernheze aan het begin     De bijdrage vanuit Gemeente Bernheze in 2022 bedraagt € 1.264.274,- op een totaal van
en de verwachte omvang aan het einde      € 48.327.861,- Dit is een aandeel van 2,6%.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022            31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €      7.749.000     €       7.376.000
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €     23.834.000     €      20.068.000
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële
                                         Het positieve resultaat over 2022 bedraagt € 49.000,-. Dit zal worden toegevoegd aan de
resultaat van de verbonden partij in het
                                         algemene reserves.
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen   Het grootste benoemde risico zit in de zeer hoge inflatie op materiële kosten en op de nog
zijn getroffen en die van materiële       lopende cao-onderhandelingen die kunnen leiden tot een aanzienlijke hogere loonkosten
betekenis kunnen zijn in relatie tot de   waardoor de indexering tijdelijk niet dekkend is.
financiële positie



3. Openbaar Lichaam Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant
Wijze waarop de gemeente een belang       Via de portefeuillehouder is Bernheze vertegenwoordigd in het bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        Verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet sociale werkvoorzieningen in deze regio.
wordt                                     Het O.L. verzorgt de administratie en gebruikt voor plaatsing van kandidaten haar eigen
                                          uitvoeringsorganisatie, de IBN-holding B.V.
Het belang van Bernheze aan het begin     De aangesloten gemeenten leveren een bijdrage in de bestuurskosten van het
en de verwachte omvang aan het einde      Werkvoorzieningsschap. In 2022 bedroeg de bijdrage van Gemeente Bernheze € 8.190,- op
van het begrotingsjaar                    een totaal van € 84.000,- . Dit komt neer op een aandeel van 9,8%.
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022            31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €     26.986.600     €      27.004.900
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €      1.848.300     €       2.837.200
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële In 2022 is een negatief bedrijfsresultaat gerealiseerd van € 192.000,- vóór bestemming. Na
resultaat van de verbonden partij in het toevoegingen en onttrekkingen aan diverse reserves resulteert dit in een exploitatieresultaat
begrotingsjaar                           van nihil.




                                                                                                                          pagina 141
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>3. Openbaar Lichaam Werkvoorzieningschap Noordoost-Brabant
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie


4. Omgevingsdienst Brabant Noord (OBDN)
Wijze waarop de gemeente een belang       Via de portefeuillehouder is Bernheze vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        Het openbaar lichaam is ingesteld om ten behoeve van de deelnemers taken uit te voeren
wordt                                     op het gebied van de fysieke leefomgeving en om als verlengstuk van het lokaal en
                                          provinciaal bestuur een bijdrage te leveren aan een leefbare en veilige werk- en
                                          leefomgeving van de regio Brabant Noord.
Het belang van Bernheze aan het begin     Het aandeel van Bernheze in 2022 is 4,7%. (€ 1.307.148,- op een totaalbedrag van
en de verwachte omvang aan het einde      € 27.660.552,-).
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                            01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €      10.127.000     €      9.040.000
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €      11.380.000     €     10.921.000
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Het positieve resultaat 2022 bedraagt na onttrekking uit reserves € 987.739,-. Deze maakt
resultaat van de verbonden partij in het onderdeel uit van de balanspost eigen vermogen.
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



5. Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC)
Wijze waarop de gemeente een belang       Via de portefeuillehouder is Bernheze vertegenwoordigd in het bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        Het behouden, bewerken en benutten van de archiefbescheiden opgenomen in de
wordt                                     rijksarchiefbewaarplaats in de provincie Noord-Brabant en de archiefbewaarplaatsen van de
                                          deelnemende gemeenten en waterschappen. Daarnaast in volgorde van prioriteit:
                                          verbetering van de digitale dienstverlening, het archief als informatiecentrum en verbetering
                                          van de lokale dienstverlening.
Het belang van Bernheze aan het begin     De bijdrage van gemeente Bernheze in 2022 was € 107.145,-. Op een totaal aan bijdragen
en de verwachte omvang aan het einde      van gemeenten en waterschappen is dit 5,6%. Op het totaal aan bijdragen (inclusief rijk en
van het begrotingsjaar                    provincie is deze bijdrage 1,9%.
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022            31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €      1.444.272     €       1.576.213
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €      4.356.507     €       4.633.088
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Over 2022 bedroeg het positieve resultaat € 38.439 ,-. Voorgesteld wordt om dit bedrag te
resultaat van de verbonden partij in het storten in de bestemmingsreserve E-depot-infrastructuur.
begrotingsjaar




                                                                                                                           pagina 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>5. Brabants Historisch Informatiecentrum (BHIC)
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie


6. Veiligheidsregio Brabant-Noord
Wijze waarop de gemeente een belang       Via de portefeuillehouder is Bernheze vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        De Veiligheidsregio Brabant-Noord omvat Brandweer en Veiligheidsbureau Brabant-Noord,
wordt                                     de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio Brabant-Noord en het
                                          Gemeenschappelijk Meldcentrum Brabant-Noord. In de Veiligheidsregio werken
                                          16 gemeenten, de GGD en de Nationale Politie met hen samen op het gebied van
                                          brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening bij
                                          ongevallen en rampen, en meldkamers. Voorts werken ook het Waterschap Aa en Maas,
                                          het Waterschap De Dommel en het Regionaal Militair Commando-Zuid in de veiligheidsregio
                                          samen.
Het belang van Bernheze aan het begin     De bijdrage van Bernheze wordt berekend tegen vaste bedragen per inwoner voor enkele
en de verwachte omvang aan het einde      onderdelen en een procentueel deel voor de kazernes.
van het begrotingsjaar
                                          De bijdrage van Gemeente Bernheze in 2022 bedraagt € 1.917.627,-.
                                          Op basis van 31.455 inwoners in Bernheze (peildatum 1 januari 2021) op het totaal van
                                          deelnemende gemeenten met 659.524 inwoners is het aandeel van de gemeente Bernheze
                                          in 2022 4,8%.
De verwachte omvang van het eigen                                            01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €      13.864.000     €     15.924.000
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €      33.127.000     €     44.540.000
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Op basis van de concept-jaarstukken bedroeg het resultaat:
resultaat van de verbonden partij in het BBN:           € 752.000
begrotingsjaar                           Ghor:          € 513.000
                                         MKOB:          €    16.000
                                         Totaal:        € 1.281.000
                                         Deze wordt toegevoegd aan het eigen vermogen.
Eventuele risico’s:                       Op 24 februari 2022 vielen Russische strijdkrachten Oekraïne binnen. Er zijn momenteel
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen   geen aanwijzingen voor specifieke dreigingen ten aanzien van Nederland. Het effect op
zijn getroffen en die van materiële       onze regio is niet goed in te schatten voor de toekomst. In ieder geval is in 2022 wel al een
betekenis kunnen zijn in relatie tot de   grote groep vluchtelingen binnengekoment. Ook onze veiligheidsregio vangt vluchtelingen
financiële positie                        op. Daarnaast monitoren we de situatie op een aantal specifieke veiligheidsthema's.



7. Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord
Wijze waarop de gemeente een belang       Via de portefeuillehouder is Bernheze vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        Het verlenen of doen verlenen van ambulancezorg die tijdig ter plaatse is.
wordt
Het belang van Bernheze aan het begin     De RAV wordt volledig gefinancierd door de Zorgverzekeraars en het Rijk en er wordt geen
en de verwachte omvang aan het einde      gemeentelijke bijdrage gevraagd.
van het begrotingsjaar




                                                                                                                            pagina 143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>7. Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Brabant Midden-West-Noord
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €     14.180.000     €     14.293.000
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €     32.686.000     €     29.564.000
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Op basis van de jaarstukken 2022 bedraagt het resultaat € 221.000,-.
resultaat van de verbonden partij in het Er wordt voorgesteld dit toe te voegen aan de reserves (RAK).
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



8. Regionaal Bureau leerplicht en RMC (regionale meld- en coördinatiefunctie)
Wijze waarop de gemeente een belang       De gemeente Bernheze is via de portefeuillehouder vertegenwoordigd in het Algemeen
heeft                                     Bestuur.
Openbaar belang dat er mee gediend        Het algemeen resultaat dat beoogd wordt, is een goede uitvoering van de leerplicht en
wordt                                     kwalificatieplicht, voortijdig schoolverlaten voorkomen en jongeren in een kwetsbare positie
                                          monitoren.
                                          De ambities voor de periode 2021 tot en met 2024 zijn de volgende:
                                          -    Geen enkel leerplichtig kind zit langer dan drie maanden thuis zonder passend aanbod
                                               van onderwijs en/of zorg. Het RBL BNO geeft altijd prioriteit aan het zo snel als
                                               mogelijk stoppen van het schoolverzuim. Uitgangspunt hierbij is dat iedere dag dat een
                                               kind thuis zit er één te veel is.
                                          -    Geen enkele jongere in een kwetsbare positie tussen 16 en 23 jaar valt tussen de wal
                                               en het schip. Alle jongeren die geen startkwalificatie hebben zijn in beeld en hebben
                                               een duurzame werkplek, passende dagbesteding of volgen een traject naar werk of
                                               zorg.
                                               RBL BNO bereikt alle voortijdig schoolverlaters en verleidt ze om onderwijs te volgen.
                                               Ook als sprake is van een krappe arbeidsmarkt waarin werkgevers arbeidskrachten
                                               zoeken.
Het belang van Bernheze aan het begin     De bijdrage van Gemeente Bernheze in 2022 bedraagt € 78.504,- op een totaal van
en de verwachte omvang aan het einde      gemeentelijke bijdragen van € 931.111,-. Het aandeel bedraagt daardoor 8,4%.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                               n.v.t.               n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                         n.v.t.               n.v.t.
het einde van het begrotingsjaar

                                          De RBL had op 31-12-2021 een reserve beschikbaar van         € 325.238
                                              en heeft op 31-12-2022 een reserve beschikbaar van       € 592.093
De verwachte omvang van het financiële Het resultaat over 2022 bedraagt positief € 30.559,-. In 2022 is de restitutie over 2021
resultaat van de verbonden partij in het uitgekeerd waardoor het netto resultaat uitkomt op negatief € 1.398,- Dit wordt onttrokken
begrotingsjaar                           uit de reserve.
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie




                                                                                                                          pagina 144
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>9. Heesch West
Wijze waarop de gemeente een belang       De burgemeester en de portefeuillehouder vastgoed maken deel uit van het Algemeen
heeft                                     Bestuur.
Openbaar belang dat er mee gediend        Het samenwerkingsverband heeft tot doel het bevorderen van de economische ontwikkeling
wordt                                     en werkgelegenheid in de regio “Noordoost Brabant” door middel van het duurzaam
                                          ontwikkelen, realiseren, exploiteren en beheren van een kwalitatief hoogwaardig en uit
                                          financieel-economisch oogpunt aanvaardbaar regionaal bedrijventerrein, hierna te noemen
                                          “bedrijventerrein”, op basis van de door de grondgebiedsgemeenten vastgestelde, nog vast
                                          te stellen en geldende bestemmingsplannen, wijzigingen daarvan in wijzigingsplannen en
                                          uitwerkingen daarvan in uitwerkingsplannen.
Het belang van Bernheze aan het begin     Voor Bernheze is het aandeel bepaald op 12%.
en de verwachte omvang aan het einde
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                     €       -216.772      €      -216.772
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen               €      3.045.648      €     40.334.306
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Door het actief worden van de grondexploitatie wordt het verschil tussen de lasten en baten
resultaat van de verbonden partij in het gemuteerd naar onderhanden werken (voorraden). In beginsel zijn alle uitgaven en
begrotingsjaar                           inkomsten daarom gelijk aan elkaar en is geen sprake van een saldo. De GR Heesch West
                                         heeft in 2022 dan ook een exploitatieresultaat van € 0,-.
Eventuele risico’s:                       Nu het bestemmingsplan (kleiner dan het oorspronkelijk uit te geven plangebied) is
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen   vastgesteld, is de Gemeenschappelijke Regeling (GR) Heesch West financieel en qua
zijn getroffen en die van materiële       organisatie verder geactiveerd. In april 2022 zijn de boekwaarden, met name historische
betekenis kunnen zijn in relatie tot de   kosten verwerving en plan- en beheerkosten, van de deelnemende gemeenten ingebracht
financiële positie                        bij de GR. Dit geldt ook voor de door de gemeenten gevormde verliesvoorzieningen voor de
                                          risico’s vanuit de bouwgrondexploitatie alsmede de financiering.
                                          Eind februari 2022 is de invasie/oorlog vanuit Rusland begonnen met Oekraïne. Dit heeft
                                          diverse gevolgen zowel maatschappelijk als economisch. Als de energie- en grondprijzen
                                          lang hoog blijven zal dit invloed hebben op de wereldhandel. De effecten daarvan kunnen
                                          we voor het ontwikkelen van ons regionaal bedrijventerrein niet overzien.


10. Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2015
Wijze waarop de gemeente een belang       De colleges van B&W geven de centrumgemeente Oss mandaat en volmacht om binnen het
heeft                                     in deze regeling vastgestelde kader de genoemde taken en opdracht uit te voeren.
                                          De portefeuillehouden Wmo maakt deel uit van het reguliere overleg.
Openbaar belang dat er mee gediend        De regeling is aangegaan met als doel het behartigen van de belangen van de gemeenten
wordt                                     op het gebied van de doelmatige inkoop van ondersteuning in het kader van de Wmo
                                          volgens het systeem van bestuurlijk aanbesteden.
Het belang van Bernheze aan het begin     De kosten voor de inkooporganisatie zijn gebaseerd op een begroting, die jaarlijks met het
en de verwachte omvang aan het einde      inkoopplan wordt vastgesteld. De doorberekening naar de deelnemende gemeenten vindt
van het begrotingsjaar                    plaats naar rato van het ontvangen rijksbudget Wmo
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                               n.v.t.               n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                         n.v.t.               n.v.t.
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële De kosten zijn verantwoord binnen het programma Sociaal Domein en taakveld Uitvoering
resultaat van de verbonden partij in het begeleiding centrumgemeente en bedragen voor 2022 € 107.548,-
begrotingsjaar




                                                                                                                          pagina 145
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>10. Centrumregeling Wmo Brabant Noordoost-oost 2015
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie


11. Centrumregeling Jeugdhulp Noordoost-Brabant 2015
Wijze waarop de gemeente een belang       De colleges geven de centrumgemeente Den Bosch mandaat en volmacht om binnen het in
heeft                                     deze regeling vastgestelde kader de genoemde taken en opdracht uit te voeren, uiteraard
                                          begrensd door wetgeving, jurisprudentie en vooraf vastgestelde financiële kaders
Openbaar belang dat er mee gediend        De regeling is aangegaan met als doel het behartigen van de belangen van de gemeenten
wordt                                     op het gebied van de doelmatige inkoop van de individuele voorzieningen en de flexibele
                                          jeugdhulp, volgens het systeem van bestuurlijk aanbesteden.
Het belang van Bernheze aan het begin     De kosten voor de inkooporganisatie zijn gebaseerd op een begroting, die jaarlijks met het
en de verwachte omvang aan het einde      inkoopplan wordt vastgesteld. De doorberekening naar de deelnemende gemeenten vindt
van het begrotingsjaar                    plaats naar rato van het aantal jeugdigen 0 t/m 17-jarigen.
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                               n.v.t.               n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                         n.v.t.               n.v.t.
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële n.v.t.
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



12. Belastingsamenwerking Oost Brabant (BSOB)
Wijze waarop de gemeente een belang       Via de portefeuillehouder is Bernheze vertegenwoordigd in het algemeen bestuur.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        De gemeente deelt mee in de gemeenschappelijke regeling waar een samenwerking is
wordt                                     ontstaan tussen het waterschap en 9 deelnemende gemeenten. De BSOB draagt zorg voor
                                          de oplegging en inning van gemeentelijke belastingen (de belastingtaken).
Het belang van Bernheze aan het begin
                                          De bijdrage voor Gemeente Bernheze bedraagt (ex btw) in 2022 € 563.719 ,-.
en de verwachte omvang aan het einde
                                          Op een totaal van € 8.861.860 ,- bedraagt het aandeel van Gemeente Bernheze 6,4%.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                          01-01-2022            31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                     €      1.243.000     €       948.000
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen               €      15.316.000    €      15.748.000
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële De BSOB heeft in 2022 een positief financieel resultaat behaald van € 188.203,- vóór
resultaat van de verbonden partij in het resultaatbestemming.
begrotingsjaar




                                                                                                                          pagina 146
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>12. Belastingsamenwerking Oost Brabant (BSOB)
Eventuele risico’s:                       Geconstateerd is dat in 2022 de hoeveelheid WOZ-bezwaren weer is toegenomen. Dit wordt
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen   voornamelijk veroorzaakt door de impact van de NCNP-bureaus. Het effect hiervan, op de
zijn getroffen en die van materiële       lasten van BSOB, is tweeledig. Enerzijds is er fors meer personele inzet benodigd om deze
betekenis kunnen zijn in relatie tot de   bezwaren af te handelen (welke veelal door inhuurmedewerkers wordt uitgevoerd) en
financiële positie                        anderzijds stijgen de proceskosten. BSOB heeft de kosten zo laag mogelijk gehouden door
                                          o.a. met automatisering efficiënter te zijn, maar de verwachting is dat deze kosten in de
                                          komende jaren niet afwijken van de eerdere (stijgende) kostenopgaven.



B. Vennootschappen en coöperaties
Voor privaatrechtelijke organisaties gelden de bepalingen van het Burgerlijk Wetboek. Dit betekent
dat binnen vijf maanden de stukken moeten zijn gepubliceerd. Indien de benodigde gegevens tijdig
beschikbaar zijn hebben we die opgenomen.

1. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten
Wijze waarop de gemeente een belang       Als aandeelhouder maakt de gemeentelijke portefeuillehouder deel uit van de jaarlijkse
heeft                                     aandeelhoudersvergadering.
Openbaar belang dat er mee gediend        Bankinstelling van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijke belang.
wordt
Het belang van Bernheze aan het begin     Op een totaal van 55.690.720 aandelen bezit de gemeente Bernheze 21.060 aandelen.
en de verwachte omvang aan het einde      Dit is een bescheiden aandeel van 0,037816%.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                     €    5.062 miljoen   €    4.615 miljoen
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen               €   143.995 miljoen €    107.459 miljoen
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Over 2022 heeft BNG-bank een nettowinst na belastingen behaald van € 300 miljoen.
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



2. NV Brabant Water
Wijze waarop de gemeente een belang       Als aandeelhouder maakt de gemeentelijke portefeuillehouder deel uit van de jaarlijkse
heeft                                     aandeelhoudersvergadering.
Openbaar belang dat er mee gediend        Watervoorziening
wordt
Het belang van Bernheze aan het begin     De gemeente Bernheze participeert voor € 2.451,61 in het aandelenkapitaal van
en de verwachte omvang aan het einde      € 278.000,-. Dit is een belang van 0,9%.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                        01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                  € 684.676 miljoen € Nog niet bekend
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen            € 534.399 miljoen € Nog niet bekend
het einde van het begrotingsjaar
                                         De gegevens per 31-12-2022 zijn nog niet gepubliceerd.




                                                                                                                          pagina 147
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>2. NV Brabant Water
De verwachte omvang van het financiële De gegevens per 31 december 2022 zijn nog niet gepubliceerd.
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



C. Stichtingen en verenigingen
1. Vereniging van Eigenaars van appartementengebouw “De Pas” De Misse 4
Wijze waarop de gemeente een belang       De portefeuillehouder gemeentelijk vastgoed, de bedrijfsleider accommodaties en een
heeft                                     beleidsmedewerker van financiën van de Gemeente Bernheze maken het bestuur van de
                                          VVE, dat drie bestuursleden kent.
Openbaar belang dat er mee gediend        Beheer en onderhoud van het exterieur van het gebouw “De Pas”, waarvan gemeente
wordt                                     Bernheze sinds 31 augustus 2020 enige eigenaar is.
Het belang van Bernheze aan het begin     Alle exploitatiekosten van de VVE plus de kosten van groot onderhoud worden verrekend via
en de verwachte omvang aan het einde      55% gemeente en 45% de Pas. Verrekening is onderdeel van de verhuurovereenkomst van
van het begrotingsjaar                    Stichting de Pas en loopt via de Gemeente Bernheze.
De verwachte omvang van het eigen                                          01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                              n.v.t.               n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen              €       304.408       €      239.799
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële De jaarlijkse exploitatie sluit zonder saldo. De kosten worden verdeeld op basis van
resultaat van de verbonden partij in het statutaire afspraken.
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       N.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



2. Zorg- en veiligheidshuis Brabant Noordoost (voorheen: Stichting Regionaal Veiligheidshuis Maas en Leijgraaf)
Wijze waarop de gemeente een belang       De burgemeester van de gemeente Oss vertegenwoordigt de gemeente Bernheze.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        Deze stichting is opgericht om een betere afstemming tussen partners op het terrein van
wordt                                     veiligheid te bereiken (politie, gemeenten, openbaar ministerie en diverse
                                          welzijnsinstellingen). De meerwaarde van de samenwerking van organisaties op een fysieke
                                          locatie ligt in de sluitende aanpak van criminaliteit en overlast en de aanpak van de
                                          achterliggende problemen bij de betrokkenen. Door het bundelen van activiteiten ontstaat
                                          een compleet zicht op de situatie van daders, overlastgevers en slachtoffers, zodat het
                                          mogelijk wordt om gezamenlijk en geïntegreerd te handelen.
Het belang van Bernheze aan het begin     De gemeentelijke bijdrage voor Bernheze bedroeg in 2022 € 28.450,-. Op een totaal van
en de verwachte omvang aan het einde      gemeentelijke bijdragen van € 556.600,- is dat een aandeel van 5,1%.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                          01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                              n.v.t.               n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                        n.v.t.               n.v.t.
het einde van het begrotingsjaar




                                                                                                                        pagina 148
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>2. Zorg- en veiligheidshuis Brabant Noordoost (voorheen: Stichting Regionaal Veiligheidshuis Maas en Leijgraaf)
De verwachte omvang van het financiële De jaarrekening 2022 sluit af met een positief saldo van € 188.030,-.
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



3. Stichting Maashorst in Uitvoering
Wijze waarop de gemeente een belang       De gemeentelijke portefeuillehouder is vertegenwoordigd in het bestuurlijke regieteam.
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        De stichting heeft ten doel in opdracht van het Bestuurlijk Regieteam (BRT) uitvoering te
wordt                                     geven aan de vastgestelde jaarplannen voor De Maashorst en de daarin opgenomen
                                          projecten en activiteiten.
Het belang van Bernheze aan het begin     In 2022 is de Stichting geliquideerd. De deelnemende gemeenten Bernheze, Landerd, Oss
en de verwachte omvang aan het einde      en Uden hebben bijdragen van de Maashorst terug ontvangen.
van het begrotingsjaar
                                          In 2022 heeft Bernheze een bedrag van € 169.343 ontvangen.
De verwachte omvang van het eigen                                            01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €         n.v.t.      €        n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €         n.v.t.      €        n.v.t.
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële n.v.t
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



4. Regio Noordoost-Brabant
Wijze waarop de gemeente een belang       Bij het onderdeel ‘overheden’ worden alle samenwerkende gemeenten vertegenwoordigd
heeft                                     door hun portefeuillehouder.
Openbaar belang dat er mee gediend        Het samenwerkingsverband erkent de diversiteit in de regio, maar gaat uit van
wordt                                     gelijkwaardigheid, waarbij elkaar gunnen en afspraken maken belangrijke pijlers zijn. Dit is
                                          een belangrijke basis voor de samenwerking, naast de nieuwe inhoudelijke
                                          Samenwerkingsagenda. In de Samenwerkingsagenda “richting 2030” is vastgelegd wat de
                                          samenwerking van plan is op te pakken. Steeds meer wordt ingezet op samenwerking met
                                          provincie, omliggende regio’s en het rijk met een aangescherpte en daadkrachtigere
                                          organisatie.
Het belang van Bernheze aan het begin     Doordat de jaarrekening 2022 nog niet is ontvangen kan het aandeel van Gemeente
en de verwachte omvang aan het einde      Bernheze nog niet worden benoemd.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                            01-01-2022           31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                      €       297.646       €   Nog niet bekend
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                €      3.208.011      €   Nog niet bekend
het einde van het begrotingsjaar




                                                                                                                           pagina 149
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>4. Regio Noordoost-Brabant
De verwachte omvang van het financiële De jaarrekening 2022 van Regio Noordoost-Brabant is op het moment van opstellen van
resultaat van de verbonden partij in het deze jaarrekening nog niet vastgesteld en ontvangen. In 2021 bedroeg het resultaat positief
begrotingsjaar                           € 123.971
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



5. Vereniging van Eigenaars Plein 1969 I&II
Wijze waarop de gemeente een belang       De portefeuillehouder maatschappelijk vastgoed maakt deel uit van het bestuur van de VVE,
heeft                                     dat twee bestuursleden kent.
Openbaar belang dat er mee gediend        Beheer en onderhoud van het exterieur van het gebouw “Plein 169 I&II” voor de
wordt                                     gezamenlijke eigenaren (Woonstichting JOOST en gemeente Bernheze).
Het belang van Bernheze aan het begin     Statutair is vastgelegd dat verrekening van kosten plaatsvindt voor 18% voor de gemeente
en de verwachte omvang aan het einde      Bernheze en voor 82% voor Woonstichting JOOST.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen                                          01-01-2022               31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                     €          50.274 €               67.716
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen               €            2.765 €                   1.180
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële Het resultaat over 2022 bedraagt € 1.623,-.
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



D. Overige verbonden partijen
1. Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC)
Wijze waarop de gemeente een belang       De gemeente Bernheze wordt vertegenwoordigd door een burgemeester uit onze regio
heeft
Openbaar belang dat er mee gediend        Het versterken van de bestuurlijke aanpak van de georganiseerde criminaliteit en
wordt                                     vervolgens de ontwikkeling van een geïntegreerde aanpak van de georganiseerde
                                          criminaliteit te faciliteren en te stimuleren.
Het belang van Bernheze aan het begin     Gemeente Bernheze heeft in 2022 als volgt bijgedragen:
en de verwachte omvang aan het einde      -  RIEC bijdrage: € 10.144 ,-
van het begrotingsjaar                    -  TF bijdrage: € 6.000,-
                                          -  Convenant Hecht Bondgenootschap: € 5.968 ,-

                                          Doordat de jaarrekening 2022 nog niet is ontvangen kan het aandeel van Gemeente
                                          Bernheze nog niet worden benoemd.
De verwachte omvang van het eigen                                           01-01-2022          31-12-2022
vermogen en het vreemd vermogen van Eigen vermogen                              n.v.t.               n.v.t.
de verbonden partij aan het begin en aan
                                         Vreemd vermogen                        n.v.t.               n.v.t.
het einde van het begrotingsjaar




                                                                                                                          pagina 150
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>1. Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC)
De verwachte omvang van het financiële Ten tijde van het opstellen van deze jaarstukken was de jaarrekening 2022 van het RIEC
resultaat van de verbonden partij in het nog niet ontvangen.
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie



2. Regionale samenwerking As50
Wijze waarop de gemeente een belang       De burgemeester vertegenwoordigt Bernheze in een bestuurlijke regiegroep. Hierin hebben
heeft                                     de burgemeesters van Oss, Uden, Meierijstad en Landerd zitting.
Openbaar belang dat er mee gediend        De As50 vormt een subregio binnen de regio Noordoost-Brabant (Agrifood Capital). De
wordt                                     gemeenten werken samen om de belangen van de subregio in de grotere regio onder de
                                          aandacht te brengen.
Het belang van Bernheze aan het begin     De gemeenten betalen geen bijdrage.
en de verwachte omvang aan het einde      Zie de toelichting bij C. Stichtingen en verenigingen, onderdeel 4, Regio Noordoost-Brabant.
van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het eigen        n.v.t.
vermogen en het vreemd vermogen van
de verbonden partij aan het begin en aan
het einde van het begrotingsjaar
De verwachte omvang van het financiële De gemeenten betalen geen bijdrage.
resultaat van de verbonden partij in het
begrotingsjaar
Eventuele risico’s:                       n.v.t.
Alle risico’s waarvoor geen maatregelen
zijn getroffen en die van materiële
betekenis kunnen zijn in relatie tot de
financiële positie




                                                                                                                          pagina 151
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>G. Grondbeleid

Algemeen

Inleiding

De gemeente Bernheze wil regie voeren op haar ruimtelijk beleid. Het uitgangspunt is dat, bij
gelijke geschiktheid, voorkeur wordt gegeven aan projecten waarin de grond in eigendom van de
Gemeente Bernheze is. Voor de locaties waar de gemeente de grond al in eigendom heeft zal het
op basis van het vorige beleid ingezette actieve grondbeleid worden voortgezet. Actief grondbeleid
is echter geen vanzelfsprekendheid meer. De gemeente Bernheze zal kiezen voor maatwerk,
waarbij per ontwikkelingsopgave zal worden gekeken welke strategie (of combinatie van
strategieën) het meest effectief is.

Daar waar initiatieven uitblijven en/of voor locaties waar de gemeente zelf actief sturing wil geven
aan (de kwaliteit) van ruimtelijke ontwikkelingen, zal onderzocht worden of (aanvullend) actief
grondbeleid een optie is.

De nota grondbeleid van de Gemeente Bernheze is in 2019 geactualiseerd en werd op
12 december 2019 door de raad vastgesteld.

Financieel beleid bouwgrondexploitaties

Voor de plannen die de gemeente Bernheze maakt, geldt het principe dat elk plan zichzelf moet
financieren. Dit betekent dat de opbrengsten die uit het plan voortvloeien minimaal gelijk dienen te
zijn aan de kosten van ontwikkeling en realisatie van het plan.

De exploitatieopzet vormt het financiële kader waarbinnen de exploitatie zal worden uitgevoerd. De
vastgestelde exploitatieopzet kent een bindend karakter voor het college van burgemeester en
wethouders met betrekking tot het doen van uitgaven. De exploitatieopzetten zijn bij het opstellen
van deze jaarrekening geactualiseerd.

Positieve resultaten

Wanneer de inkomsten uit een plan hoger zijn dan de kosten van realisatie ontstaat er een
financieel positief resultaat. Hoewel het verdienen van geld op grondexploitaties geen doel op zich
is, heeft de gemeente Bernheze geen bezwaren tegen het bereiken van financieel positieve
resultaten. De middelen die hierdoor ter beschikking komen, zal de gemeente Bernheze
aanwenden voor de realisatie van maatschappelijke doeleinden.

Met betrekking tot het realiseren van winst heeft het Besluit begroting en verantwoording (BBV) de
"percentage of completion" regel (POC) verplicht gesteld. Dit is een methode om de jaarwinst bij


                                                                                            pagina 152
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>de grondexploitatie te bepalen. De winst moet jaarlijks worden genomen naar rato van de winst
van de gerealiseerde kosten en opbrengsten. Dus indien 50% van de kosten is gerealiseerd en
50% van de grond is verkocht, dan is de winstrealisatie 50% x 50% = 25%. Wanneer de resultaten
van een grondexploitatie worden bijgesteld of het voortgangspercentage muteert heeft dit ook
gevolgen voor de eerder genomen winst volgens de POC regel.

Negatieve resultaten

Indien blijkt dat niet aan het vereiste kan worden voldaan, om een exploitatie minimaal financieel
sluitend te kunnen realiseren, zal directe nadere besluitvorming over de wijze van realisatie en de
daarmee verband houdende dekking van eventuele exploitatiekosten noodzakelijk zijn. Bij het
ontstaan van tekorten in een bouwgrondexploitatie zal de gemeente Bernheze direct het verlies
nemen.

Actualisatie

De bestaande exploitatieopzetten worden twee maal per jaar geactualiseerd en vastgesteld door
het college. In de exploitatieopzetten per project wordt uitgegaan van de meest actuele
woningbouwplanning en grondprijzen. Nieuwe exploitaties vaststellen is een bevoegdheid van de
raad en is gemandateerd aan het college.

Reserves

Algemeen

De omvang van de geïnventariseerde risico’s bouwgrondexploitatie wordt aan de hand van een
risicoscan van het grondbedrijf bepaald. Bij de risicoscan zijn de grondexploitaties doorgerekend
aan de hand van een risicoscenario waarbij de verkoopprijzen met 25% dalen en de uitgiften met
twee jaar worden vertraagd. Op basis hiervan vindt per bouwgrondcomplex een weging
(beoordeling en weging op de kans dat het risico zich voordoet) plaats zoals deze ook wordt
toegepast in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.

Op basis van de uitgevoerde risicoscan bedraagt de minimale hoogte van de geïnventariseerde
risico’s bouwgrondexploitatie € 1,9 miljoen. Bij de vorige jaarrekening was het geïnventariseerde
risico € 1,3 miljoen.

Algemene weerstandsreserve

De grondslag van de algemene weerstandsreserve wordt verantwoord in de paragraaf
weerstandsvermogen en risicobeheersing. Onderdeel van deze grondslag zijn de
geïnventariseerde risico’s bouwgrondexploitatie.




                                                                                           pagina 153
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>Reserve landschappelijke kwaliteitsverbetering

Per verkochte meter woningbouwgrond op complexen buiten de dorpskernen een bedrag gestort
in de bestemmingsreserve landschappelijke kwaliteitsverbetering. Dit is een voorwaarde die door
de provincie verplicht is gesteld. In 2022 heeft er vanuit de bouwgrondexploitatie een storting
plaatsgevonden van € 69.000,-. De reserve wordt ingezet voor doeleinden ten behoeve van de
landschappelijke kwaliteit in het buitengebied.

Exploitaties

Op 16 december 2021 heeft de raad de nieuwe woonvisie vastgesteld, met daarin een taakstelling
van 1.160 woningen tot en met 2026. De kwantitatieve opgave op langere termijn – tot en met
2030 – bedraagt 1.800 woningen.

-   Voor de opbrengstenindexatie is in de exploitatieopzetten rekening gehouden met 1% voor
    zover er geen andere contractuele afspraken zijn gemaakt.
-   De kostenindexering die in de exploitatieopzetten wordt gehanteerd is 3%. Daarnaast is
    gerekend met een eenmalige inhaalindexering van 5%.
-   De nacalculatorische rente bedraagt 1,46% en is verwerkt in de exploitatieopzetten.
-   De bovenstaande wijzigingen in de exploitatieopzetten hebben er per saldo toe geleid dat bij
    veel complexen het verwachte positieve eindresultaat is verminderd. Bij de toelichting per
    complex wordt hier verder op ingegaan.

Voorraad gronden

Het BBV hanteert een indeling van bouwgrondexploitaties in drie categorieën:
1. De complexen met exploitatieopzet worden door de gemeente ontwikkeld en zijn onderbouwd
   met een exploitatieopzet.
2. De exploitaties die voor rekening en risico van derden worden ontwikkeld. De kosten die de
   gemeente maakt voor deze particuliere complexen, voornamelijk plankosten, worden verhaald
   op de ontwikkelaars.
3. Daarnaast zijn er gronden die de gemeente bezit waarvoor (nog) geen exploitatieopzet is.
   Deze gronden vallen onder het materieel vast activa van de gemeente.


A. Complexen met exploitatieopzet
Hieronder staan twee overzichten van de onderhanden bouwgronden in exploitatie. Het eerste
overzicht bevat de kavels die zijn uitgegeven in 2021 en de nog uit te geven kavels per complex.




                                                                                         pagina 154
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>Het tweede overzicht omvat het resterend eindresultaat per complex. Dit is zonder de al genomen
winsten volgens de POC-methode tot en met 2022. Deze overzichten bevatten zowel de
complexen voor woningbouw als voor bedrijventerreinen.




                                                                                       pagina 155
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Retsel II

Dit betreft het gedeelte ten oosten van de Retselseweg. In 2022 zijn de resterende 9 kavels
verkocht. In 2022 hebben we € 28.000 aan POC winst genomen. We verwachten het plan in 2025
af te sluiten.

Bergakkers

In 2022 is de laatste nog resterende kavel uitgegeven voor levering. Op basis van de voortgang
van de kosten en opbrengsten hebben we in 2022 € 68.000 winst genomen. De meeste woningen
zullen in 2022 bewoond gaan worden, daarom wordt in 2023 gestart met het woonrijp maken van
de woonwijk en de aanleg van het groen. We verwachten het complex in 2025 af te sluiten.

Zwarte Molen

In 2022 is met de ontwikkelaar een addendum op de oorspronkelijke overeenkomst gesloten om
meer betaalbare en middeldure huurwoningen toe te voegen. Het wijzigingsplan voor fase 4 is in
2022 door het college vastgesteld. Wij verwachten de resterende kavels uit te geven tussen 2023
en 2025. Als gevolg van inhaalindexaties van de kosten heeft er in 2022 een eliminatie van eerder


                                                                                        pagina 156
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre>genomen winstneming plaatsgevonden van € 125.000. We verwachten het plan in 2027 af te
sluiten.

De Erven

In 2022 zijn er 92 kavels verkocht in de fasen 1 en 2 van dit plan. In 2023 verwachten we de
laatste kavels in fase 1 en 2 te leveren. Door een toename van de marktconforme prijs van
bouwgrond is het resultaat van dit plan ondanks de stijgende kosten over heel 2022 toegenomen.
Op basis van de voortgang van de kosten en opbrengsten hebben we in 2022 € 1.018.000 winst
genomen. We verwachten het plan in 2027 af te sluiten.

Rodenburg

In 2022 zijn we gestart met het woonrijp maken welke we in 2023 afronden. Een aantal kavels aan
de Hommelsedijk kunnen pas worden uitgegeven wanneer de sanering van een naastgelegen
boerderij is gerealiseerd. Op basis van de voortgang van de kosten en opbrengsten heeft er in
2022 een eliminatie van eerder genomen winstneming plaatsgevonden van € 15.000. We
verwachten het plan in 2027 af te sluiten.

Heeswijkse Akkers

In 2022 is het bestemmingsplan vastgesteld door uw raad. Op dit moment lopen er twee
bezwaarprocedures bij de raad van state tegen het bestemmingsplan. Ondanks dat wordt gestart
met de voorbereidende werkzaamheden voor het bouwrijp maken van het 1ste gedeelte in 2023.
We hebben met twee extra particuliere grondeigenaar een overeenkomst gesloten. We
verwachten het plan in 2027 af te sluiten.

Schaapsdijk

In de zomer van 2022 is er overeenstemming bereikt met de beroepsmakers en is het beroep
ingetrokken. Alle kavels zijn in 2022 in de verkoop gegaan en de overdracht van de eerste kavel
heeft ook in 2022 plaatsgevonden. We verwachten het plan in 2026 af te ronden.

Hanenbergsestraat

In 2022 is alle benodigde grond officieel verworven en de planvorming opgestart. In 2023 zullen de
eerste plannen worden voorgelegd aan de omwonende. We verwachten het plan in 2030 af te
ronden.




                                                                                         pagina 157
</pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre>Oude Torenweg

In 2022 heeft uw raad de negatieve grondexploitatie voor de Oude Torenweg vastgesteld. Het
betreft een project voor de realisatie van 5 sociale huurwoningen. Naast het initiële verlies van €
62.000 is een extra verlies genomen van € 24.000. Dit is voor ongeveer de helft toe te rekenen aan
de inhaalindexatie op de kosten en voor de andere helft aan de extra personele capaciteit die
nodig is voor het communicatietraject met de omwonenden. We verwachten het plan in 2026 af te
ronden.

Complex gerealiseerde projecten

De gemeente Bernheze hanteert vanaf 2022 een apart complex voor gerealiseerde projecten. Dit
is een administratieve vereenvoudiging voor projecten die in de laatste fase zitten. Hierbij kan
gedacht worden aan projecten die in afronding zitten van het woonrijp maken / nazorg daarop of
projecten waarvoor alleen nog de wettelijke termijn voor planschadevergoedingen loopt. In 2022
zijn de resterende kosten voor de projecten De Hoef II, Molenhoeven-Hanenberg, Eggerlaan,
Hildebrandstraat, Monseigneur van den Hurklaan en Balledonk hierin ingebracht. Het verwacht
resultaat van dit nieuwe complex bedraagt € 0,-. Dit complex zal geen vast afrondingsmoment
krijgen, doordat het opnieuw gevuld wordt met projecten in de afrondende fase.

Resultaat over 2022 (bouwgronden in exploitatie)

Resultaten bouwgrondexploitatie 2022 (bouwgronden in exploitatie)
Afsluiten complex De Hoef                                                         €          71.000
Afsluiten complex Molenhoeven-Hanenberg                                           €          36.000
Afsluiten complex Eggerlaan                                                       €           9.000
Afsluiten complex Hildebrandstraat                                                €          37.000
Afsluiten complex Mgr. Hurklaan                                                   €          25.000
Afsluiten complex Balledonk                                                       €         145.000
Subtotaal reguliere afsluiting                                                    €         323.000


Winstneming volgens POC methode bij complex Bergakkers                            €          68.000
Winstneming volgens POC methode bij complex de Erven                              €        1.018.000
Winstneming volgens POC methode bij complex Schaapsdijk                           €          33.000
Winstneming volgens POC methode bij complex Retsel II                                        28.000
Eliminatie van eerdere winstneming volgens POC methode bij complex Zwarte Molen   €         -125.000
Eliminatie van eerdere winstneming volgens POC methode bij complex Rodenburg      €          -15.000
Subtotaal POC-methode                                                             €        1.007.000


Verliesneming bij initiële grex complex Oude Torenweg                             €          -86.000
Subtotaal verliesneming initiële grex                                                        -86.000


Totaal                                                                            €        1.244.000




                                                                                         pagina 158
</pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 159 ======================================================================

<pre>Van het in 2022 behaalde resultaat op bouwgronden in exploitatie kan de volgende splitsing
worden gemaakt:
- Resultaat uit bouwgronden in exploitatie voor de woningbouw       € 1.216.000,-
- Resultaat uit bouwgronden in exploitatie voor bedrijventerreinen €        28.000,-


B. Particuliere complexen
Behalve de complexen in eigen beheer, kent de gemeente Bernheze ook complexen die in
exploitatie zijn bij particulieren. De kosten die de gemeente Bernheze maakt voor deze complexen
bestaan voornamelijk uit plankosten en kosten voor aanleg van het openbaar gebied. Deze kosten
zijn verhaalbaar op de particuliere exploitanten. Het risico bestaat dat de (vooraf) overeengekomen
vergoeding niet toereikend is voor de uiteindelijk gemaakte kosten of dat de ontwikkeling
uiteindelijk niet tot stand komt.

De voortgang van deze projecten wordt bepaald door de initiatiefnemer. De gemeente heeft geen
actieve rol in deze projecten.

De particuliere complexen betreffen veelal het toevoegen van 1 of 2 woningen (veelal met een
ruimte-voor-ruimte titel).

Daarnaast zijn er een aantal omvangrijkere plannen. Hierbij is te denken aan het plan Kamersche
Hoef, ten noorden van de Veldstraat en het plan aan de Nobisweg - Hommelsedijk. Beide plannen
bevinden zich in Heeswijk-Dinther.

Hieronder is een overzicht toegevoegd van omvangrijkere particuliere complexen (meer dan 15
kavels) in ontwikkeling. De bijbehorende uit te geven kavels (netto gemaakt indien bestaande
woningen worden gesloopt) staan in de laatste kolom. Wanneer de plannen nog in de uitwerkende
fase zitten, is het woord circa toegevoegd aan de omschrijving.

         Complex                                          Kern               Nog uit te geven kavels
1        Kamersche Hoef                              Heeswijk-Dinther              Circa 140
2        Hoofdstraat 81 (Verpostal)                  Heeswijk-Dinther                  20
3        Dorp 116-118 (voormalige Shell)                 Heesch                        27
4        Den Berg                                        Heesch                     Circa 40
5        Nobisweg / Hommelsedijk                     Heeswijk-Dinther              Circa 120
         Totalen                                                                   Circa 347


Resultaat over 2022 (particuliere complexen)

Samengevat worden in 2022 de volgende resultaten geboekt binnen de particuliere complexen:

In 2022 zijn negen particuliere complexen beëindigd en afgesloten met een gezamenlijk
eindresultaat van € 13.000,-. In 2022 is er daarnaast volgens het voorzichtigheidsprincipe voor €
13.000,- verlies genomen in lopende particuliere projecten.


                                                                                               pagina 159
</pre>

====================================================================== Einde pagina 159 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 160 ======================================================================

<pre> Resultaten bouwgrondexploitatie 2022 (particuliere complexen)
 Winstneming afsluiten RVR Peelstraat                                     €                 2.000
 Winstneming afsluiten Weverstraat 16                                     €                 7.000
 Winstneming afsluiten Nistelrodeseweg - Wijstraat RvR                    €                 5.000
 Winstneming afsluiten Achterstraat nabij 44                              €                 6.000
 Winstneming afsluiten Klein Kantje nabij 13                              €                 7.000
 Verliesneming afsluiten Nieuwe Erven 25                                  €                -6.000
 Afsluiten Schrikkelvenstraat nabij 9                                     €                     -
 Verliesneming bij afsluiten Heibloem 11                                  €                -3.000
 Verliesneming bij afsluiten Loo 37                                       €                -5.000
 Subtotaal afsluiting                                                     €                13.000


 Verliesneming Mgr. van den Hurklaan - Amelseind                          €                -9.000
 Verliesneming Achterstraat 3                                             €                -4.000
 Subtotaal verliesneming                                                  €               -13.000


 Totaal                                                                   €                     -




C. Materiële vaste activa

Heesch West

De gemeenschappelijke regeling Heesch West heeft als doel het ontwikkelen van een nieuw
bedrijventerrein, geschikt voor met name (zeer) grootschalige logistiek. Aanvullend is er ruimte
voor een specifieke profilering met meerwaarde voor de regio op het gebied van circulaire
economie, energie en nieuwe concepten in de bouw. Heesch West versterkt het vestigingsklimaat
voor Noordoost-Brabant door in te spelen op deze specifieke kwaliteiten. Het nieuwe terrein biedt
vestigingsmogelijkheden voor nieuwe regionale en (inter)nationale ruimtevragers én biedt
uitbreidingsmogelijkheden voor het bedrijfsleven uit onder andere de participerende gemeenten
(Bernheze, ’s-Hertogenbosch en Oss). Daarnaast zorgt Heesch West voor directe en indirecte
werkgelegenheid voor de regio, waarvan een belangrijk deel in de deelnemende gemeenten woont
of gaat wonen. De totale investering in Heesch West is € 70.0 miljoen. Het aandeel van onze
gemeente hierin is 12%.

De grondexploitatie van de GR Heesch West is geactualiseerd en gaat nog steeds uit van een
verliespositie van € 43,7 miljoen. Het aandeel in de verliespositie van de gemeente Bernheze is
aan de gemeenschappelijke regeling beschikbaar gesteld. Dit is tegelijkertijd gedaan bij de
overdracht van de gronden in april 2022. Onze gemeente blijft als deelnemer aan deze verbonden
partij wel de risico’s dragen.




                                                                                        pagina 160
</pre>

====================================================================== Einde pagina 160 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 161 ======================================================================

<pre>Strategische gronden

In 2022 hebben geen mutaties plaatsgevonden in de strategische voorraad gronden.

Overzicht boekwaarde per kern                                            31-12-2021       31-12-2022
Heesch                                                                     929.000           929.000
Nistelrode                                                                 588.000           588.000
Heeswijk-Dinther                                                           837.000           837.000
Vorstenbosch                                                               231.000           231.000
Totaal                                                                    2.585.000        2.585.000



Totaal resultaten 2022 bouwgrondexploitaties
Resultaten bouwgrondexploitatie 2022
Winst vanuit de bouwgronden in exploitatie (t.b.v. woningbouw)                        €    1.216.000
Winst vanuit de bouwgronden in exploitatie (t.b.v. bedrijventerreinen)                €       28.000
Winst vanuit de particuliere complexen                                                €            -
Totalen                                                                               €    1.244.000




                                                                                          pagina 161
</pre>

====================================================================== Einde pagina 161 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 162 ======================================================================

<pre>H. Rechtmatigheid

Controleprotocol 2022
Uw raad stelde op 12 december 2019 het controleprotocol voor de jaarrekening vast. Het
controleprotocol geeft nadere aanwijzingen aan de onafhankelijke accountant over de reikwijdte
van de controle en de te hanteren goedkeurings- en rapporteringstoleranties. Als bijlage bij het
controleprotocol is het normenkader opgenomen met een overzicht van de (interne en externe)
wet- en regelgeving waaruit financiële beheershandelingen voortvloeien. Door middel van een
notitie ter informatie op 15 december 2022 informeerden wij uw raad over de actualisering van het
normen-en toetsingskader rechtmatigheid 2022.


Interne controle 2022
Het jaarplan interne controle, dat we op 11 januari 2022 vaststelden, is conform uitgevoerd. Er zijn
in totaal 20 processen gecontroleerd. De controleonderzoeken zijn systematisch vastgelegd met
behulp van een standaard format. De medewerker die de interne controle coördineert ontvangt alle
rapportages. Hiermee wordt zicht gehouden op de voortgang van de planning en worden
afspraken gemaakt over eventuele vervolgstappen. De aanbevelingen en actiepunten die vanuit de
interne controle onderdelen worden benoemd zijn verzameld in een centrale lijst. Hierop is ook de
voortgang van de aanbeveling of actiepunt zichtbaar. Deze lijst wordt twee maal per jaar verstrekt
aan het Directieteam en aan de teamcoaches (nieuwe organisatiestructuur).

Daarnaast wordt periodiek een (fraude)risicoanalyse opgesteld. Het schrijven van een
(fraude)risicoanalyse biedt niet de garantie dat er ook daadwerkelijk geen fraude plaats zal vinden
binnen Gemeente Bernheze, maar geeft inzicht in risico’s in de diverse onderdelen in de
organisatie en de beheersing ervan. Met deze analyse wordt beoogd om mogelijke frauderisico’s
voor gemeente Bernheze in kaart te brengen en hiervoor bewustwording te creëren. Niet alleen
zijn risico’s met betrekking tot fraude in kaart gebracht, maar ook algemene risico’s van
onjuistheden.


Misbruik en oneigenlijk gebruik
Het voorkomen en opsporen van en handhavend optreden tegen misbruik en oneigenlijk gebruik
van wet- en regelgeving is vormgegeven in de verschillende gemeentelijke regelingen: de
gemeente heeft hiervoor geen apart beleidskader vastgesteld. Door het toepassen van
beheersingsmaatregelen in de processen (functiescheiding tussen uitvoering en autorisatie,
toezicht en coördinatie, mandatering, diverse rollen in bedrijfskritische applicaties) en het uitvoeren
van interne controles, waren ook in 2022 de randvoorwaarden voor het uitsluiten van risico’s
inzake misbruik en oneigenlijk gebruik ingevuld.



                                                                                             pagina 162
</pre>

====================================================================== Einde pagina 162 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 163 ======================================================================

<pre>Begrotingsonrechtmatigheden
Het begrotingscriterium waarborgden we voldoende door de planning- en controlcyclus. In 2022
hadden we één moment (15 december 2022) waarin we door middel van een Tussentijdse
rapportage de raad rapporteerden. Met deze rapportages voorkomen we zoveel als mogelijk
begrotingsonrechtmatigheden. Toch kan het voorkomen dat bij het opmaken van de jaarrekening
afwijkingen worden geconstateerd. Uw raad kan deze uitgaven alsnog autoriseren door het
vaststellen van de rekening, waarin deze uitgaven zijn opgenomen en voldoende zijn toegelicht.

Voor de bepaling van begrotingsoverschrijdingen op programmaniveau wordt uitsluitend gekeken
naar de lasten en dus niet naar de baten.


Begrotingsoverschrijdingen
In onderstaand overzicht zijn de begrotingsafwijkingen op programmaniveau opgenomen waarvoor
gezien de aard autorisatie door uw raad noodzakelijk is, maar waarvoor deze autorisatie op het
moment van het opstellen van de jaarrekening niet heeft plaatsgevonden.

     Programma                           Begroting na wijziging    Werkelijke lasten       Saldo lasten (Nog te
                                               in euro’s              in euro’s          autoriseren door de raad
                                                                                                 in euro’s)

1.   Bestuur en ondersteuning                         50.187.711            51.866.264                  1.678.553

2.   Sociaal domein                                   36.125.694            36.911.204                   785.510


De overschrijding op het programma Bestuur en ondersteuning wordt in hoofdzaak veroorzaakt
door:
- Gedeeltelijke vrijval algemene weerstandsreserve
  De inventarisatie van de risico’s en de weerstandscapaciteit heeft geleidt tot een vrijval van de
  algemene weerstandsreserve. De vrijval is toegevoegd aan de reserve nog nader te
  bestemmen. Hiermee was begrotingstechnisch nog geen rekening gehouden.
- Voorziening pensioenen wethouders
  De pensioenregeling voor de politieke ambtsdragers is geregeld in de Algemene Pensioenwet
  Politieke Ambtsdragers (APPA). Gemeenten en provincies zijn op grond van artikel 44 van het
  Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht een APPA-
  voorziening op te nemen. Als gevolg van de bijstelling van de rekenrente naar boven
  (2019: 0,29%; 2020: 0,082%; 2021: 0,528%; 2022: 2,472%) is er geen sprake van een dotatie
  maar een onttrekking aan de voorziening.
- Algemene baten en lasten
  Vanuit de algemene uitkering hebben we op deze post de ontvangen POK-middelen
  (Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag) gereserveerd. Deze middelen
  zijn in 2022 niet volledig benut.
- Wet open overheid (WOO)



                                                                                                      pagina 163
</pre>

====================================================================== Einde pagina 163 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 164 ======================================================================

<pre>  Door het rijk zijn via de algemene uitkering middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van
  de WOO. Deze middelen zijn in 2022 maar beperkt ingezet.

De overschrijding op het programma Sociaal domein wordt in hoofdzaak veroorzaakt door:
- Vluchtelingen Oekraïne
  Voor de opvang van de vluchtelingen Oekraïne hebben we kosten gemaakt voor o.a. de
  verbouw van het pand in Nistelrode, leefgeld, toezicht en exploitatiekosten. Hiervoor hebben we
  raming opgenomen in de begroting. Hier staat echter een vergoeding tegenover van uit het rijk.
- Wet werk en bijstand (Wwb)
  in de 1ste Tussentijdse rapportage 2022 hebben we het budget bijgesteld o.b.v. extrapolatie. De
  kosten vallen echter lager uit dan ingeschat.
- Wet inburgering 2022
  De nieuwe inburgeringswet is in werking getreden op 1-1-2022. Voor de uitvoering hiervan
  ontvangen we een specifieke uitkering. Deze middelen zijn echter niet volledig benut.




                                                                                        pagina 164
</pre>

====================================================================== Einde pagina 164 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 165 ======================================================================

<pre>Deel 3: Jaarrekening




                       pagina 165
</pre>

====================================================================== Einde pagina 165 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 166 ======================================================================

<pre>Balans per 31 december 2022
Activa                                              Ultimo 2022                       Ultimo 2021


Vaste activa


Immateriële vaste activa                                           329.641,99                         61.980,16


Materiële vaste activa                                          52.231.678,90                     80.112.019,63
* Investeringen met economisch nut
Gronden en terreinen                            5.518.306,24                     35.644.640,90
Gronden in erfpacht                              378.973,33                        378.973,33
Woonruimten                                         3.140,52                          6.281,04
Bedrijfsgebouw en                              29.629.506,66                     28.887.740,24
Grond, w eg en w aterbouw kundige w erken        414.133,82                               0,00
Vervoersmiddelen                                 211.997,60                        248.859,84
Machines, apparaten en installaties              420.841,19                        507.215,83
Overige materiële vaste activa                  2.182.077,41                      2.367.556,44
Investeringen met economisch nut met heffing     618.941,72                        654.737,96
* Investeringen met maatschappelijk nut
Grond, w eg en w aterbouw kindige w erken      12.834.894,61                     11.391.250,25
Overige materiële vaste activa                    18.865,80                         24.763,80


Financiële vaste activa                                           3.007.494,16                      2.777.219,88
Kapitaalverstrekking aan deelnemingen             55.101,60                         55.101,60
Kapitaalverstrekking aan verbonden partijen             0,00                              0,00
Leningen aan w oningcorperaties                 1.381.540,26                      1.446.551,72
Leningen aan overige verbonden partijen                 0,00                              0,00
Overige langlopende leningen                    1.436.915,61                      1.130.077,03
Overige uitzettingen > 1 jaar                    133.936,69                        145.489,53
Bijdrage aan activa in eigendom van derden              0,00                              0,00


Totaal vaste activa                                             55.568.815,05                     82.951.219,67


Vlottende activa


Voorraden                                                         5.325.736,00                      7.821.572,43
Onderhanden w erk                               5.314.856,93                      7.806.452,48
Gereed product en handelsgoederen                 10.879,07                         15.119,95


Uitzettingen met een looptijd van < 1 jaar                      36.044.708,26                     24.757.937,99
Vorderingen op openbare lichamen                6.375.857,92                      6.542.720,31
Uitzettingen in rijks schatkist                26.856.725,80                     15.077.472,16
Rek-crt met niet financiële instellingen        1.792.095,70                      2.098.161,44
Overige vorderingen                             1.020.028,84                      1.039.584,08


Liquide middelen                                                   178.924,23                        478.740,88
Saldi kas/bank                                   178.924,23                        478.740,88


Overlopende activa                                                5.821.497,55                      4.186.363,11
Te ontvangen voorschotten overheid NL/EU        3.152.791,43                      2.242.123,61
Nog te ontvangen/vooruitbetaald                 1.489.012,15                      1.119.821,51
Overige nog te ontvangen bedragen               1.179.693,97                       824.417,99


Totaal vlottende activa                                         47.370.866,04                     37.244.614,41


Totaal-generaal                                                102.939.681,09                    120.195.834,08



                                                                                                    pagina 166
</pre>

====================================================================== Einde pagina 166 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 167 ======================================================================

<pre>Passiva                                                       Ultimo 2022                       Ultimo 2021


Vaste passiva


Eigen vermogen                                                            55.028.438,61                     47.853.575,88
Algemene reserve (niet besteedbaar)                       5.238.667,00                      7.385.866,00
Algemene reserve (besteedbaar)                           22.631.458,64                     20.126.166,55
Egalisatiereserves                                       16.111.422,47                     13.535.029,13
Bestemmingsreserves ter dekking kapitaallasten            3.165.954,40                       858.928,40
Overige bestemmingsreserves                               1.710.443,57                      2.145.833,18
Totaal saldo baten en lasten                              6.170.492,53                      3.801.752,62




Voorzieningen                                                             13.347.312,49                     18.621.309,49
Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen/risico's     3.567.840,23                      9.142.182,54
Egalisatievoorzieningen                                   3.866.584,88                      4.070.224,69
Van derden verkregen middelen met specifieke besteding    5.912.887,38                      5.408.902,26




Vaste schulden, looptijd > 1 jaar                                         19.019.695,34                     44.836.596,18
Onderhandse leningen aan binnenlandse banken             18.881.539,89                     44.779.884,68
Waarborgsommen                                             138.155,45                         56.711,50




Totaal vaste passiva                                                      87.395.446,44                    111.311.481,55


Vlottende passiva


Netto vlottende schulden, < 1 jaar                                          5.263.075,29                      3.881.467,36
Kasgeldleningen                                                   0,00                              0,00
Banksaldi                                                         0,00                              0,00
Overige schulden                                          5.263.075,29                      3.881.467,36




Overlopende passiva                                                       10.281.159,36                       5.002.885,17
Nog te betalen                                            6.250.896,74                      3.103.294,07
Europese/Ned voorschotbedragen                            3.433.333,94                      1.537.413,67
Vooruitontvangen                                            14.908,92                           7.474,57
Overige vooruitontvangen bedragen                          582.019,76                        354.702,86




Totaal vlottende passiva                                                  15.544.234,65                      8.884.352,53


Totaal-generaal                                                          102.939.681,09                    120.195.834,08
Gewaarborgde geldleningen/garantiestellingen                             133.428.793,00                    137.611.032,24




                                                                                                              pagina 167
</pre>

====================================================================== Einde pagina 167 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 168 ======================================================================

<pre>Grondslagen voor waardering en
resultaatbepaling

Inleiding
Met ingang van 2004 is het BBV (Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten)
van kracht geworden waarbij de jaarrekening moet worden opgemaakt met inachtneming van de
voorschriften die het daarvoor geeft.

Vanaf de inwerkingtreding van het BBV is door de commissie BBV een aantal notities gepubliceerd
die moeten worden toegepast. Met aanpassingen en uitspraken van de commissie BBV wordt
rekening gehouden.

In februari 2020 heeft de commissie BBV de geactualiseerde notitie "Besluit Begroting en
Verantwoording op hoofdlijnen verklaard, externe verslaggeving voor decentrale overheden”
vastgesteld. De oude notitie "Raamwerk baten en lasten" uit 2016 is per dezelfde datum vervallen,
die notitie was de opvolger van de originele notitie "Uitgangspunten gemodificeerd stelsel van
baten en lasten provincies en gemeenten" uit 2004.

In deze geactualiseerde notitie blijft de kapstok van de notitie van 2016 gehandhaafd, maar zijn
tussentijds gestelde vragen verwerkt en is een hoofdstuk toegevoegd voor de raad.

De belangrijkste punten in de in 2016 geactualiseerde notitie zijn:
1. Uniforme indeling in taakvelden
2. Uniforme set van beleidsindicatoren
3. Uniforme set van financiële kengetallen
4. Verbeterde informatie over verbonden partijen
5. Inzicht in overhead en kosten
6. Rentetoerekening op basis van vernieuwde notitie
7. Activeren van investeringen met maatschappelijk nut
8. Harmonisatie tussen vennootschapsbelasting en grondexploitaties


Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening
De waardering van de activa en de passiva en de bepaling van het resultaat daaruit vindt plaats op
basis van historische kosten. Activa en passiva worden opgenomen tegen nominale waarden. Bij
afwijkingen hierop wordt dit toegelicht.




                                                                                          pagina 168
</pre>

====================================================================== Einde pagina 168 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 169 ======================================================================

<pre>Grondexploitatie

Bij de geactiveerde bedragen wordt uitgegaan van de boekwaarde per 1 januari, vermeerderd met
de feitelijke mutaties over het jaar.

Het BBV schrijft dat tussentijds winstnemen niet meer vrijblijvend is. De POC-methode
(Percentage of Completion) dient te worden toegepast. Hierbij wordt de voortgang per project
afgezet tegen de winstverwachting. Hierdoor dient er jaarlijks al winst te worden genomen in plaats
van pas aan het einde van grondexploitaties.

Wanneer geconstateerd wordt dat een complex verlieslatend is, worden direct toereikende
maatregelen genomen. (voorzichtigheidsbeginsel). Dit kan vooraf bij de kostprijsopzet
plaatsvinden, maar ook wanneer bij tussentijdse exploitatieopzetten een verwacht verlies wordt
geconstateerd.

Gronden als materiële vaste activa

Activering geschiedt tegen historische verkrijgingsprijs met bijkomende kosten. Op grond wordt
niet afgeschreven. Grond wordt wel afgewaardeerd als de boekwaarde boven de marktwaarde
komt, dus als er sprake is van een duurzaam lagere marktwaarde. Dit zijn gronden met een vaste
bestemming en die niet in een transformatieproces zitten.

Voorraden (als vlottende activa)

Dit betreft de voorraad onderhanden werk van de bouwgronden in exploitatie. Van alle complexen,
die zijn opgenomen onder het onderhanden werk, zijn exploitatieopzetten opgesteld. Het
onderhanden werk wordt gewaardeerd tegen de vervaardigingskosten inclusief de bijgeschreven
rente, verminderd met de opbrengsten wegens gerealiseerde verkopen. Bij verwachte verliezen
bevat de boekwaarde de bijdrage uit de algemene reserve om de exploitatie sluitend te maken. De
tussentijdse winstnemingen worden daarentegen uit de boekwaarde gehaald en zullen via het
jaarrekeningsaldo ter bestemming worden aangeboden ten gunste van de algemene reserve.

Algemeen

De lasten en de baten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en
winsten worden slechts dan genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen
en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht
genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Dividendopbrengsten/uitkeringen van deelnemingen worden als baten verantwoord op het moment
waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld door besluit van het desbetreffende bevoegd gezag.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze ook betrekking
hebben.


                                                                                          pagina 169
</pre>

====================================================================== Einde pagina 169 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 170 ======================================================================

<pre>Balans

Vaste activa

Op 10 december 2020 is door de gemeenteraad een nieuwe financiële verordening vastgesteld op
basis van artikel 212 van de Gemeentewet. Deze nieuwe verordening is per 1 januari 2020 in
werking getreden. Hier zijn de regels opgenomen voor waardering en afschrijving van activa.

Artikel 8. Waardering en afschrijving vaste activa:
1. Materiële vaste activa zijn te onderscheiden in: investeringen met een economisch nut en
    investeringen met een maatschappelijk nut.
2. Investeringen in vaste activa worden onder aftrek van bijdragen van derden geactiveerd.
3. Immateriële en materiële vaste activa worden afgeschreven volgens de methodiek en de
    termijnen zoals in onderstaande tabellen wordt vermeld. In principe wordt lineair afgeschreven
    op basis van economische levensduur tenzij middels gemotiveerd collegebesluit hiervan wordt
    afgeweken.
4. Kosten voor het afsluiten van geldleningen worden direct ten laste van de exploitatie gebracht.
5. Een saldo voor agio of disagio wordt direct ten laste van de exploitatie gebracht.
6. Immateriële en materiële vaste activa met een verkrijgingsprijs van minder dan of gelijk aan
    € 25.000,- worden niet geactiveerd, uitgezonderd gronden en terreinen. Deze laatst
    genoemden worden altijd geactiveerd.
7. De afschrijving start op 1 januari van het jaar dat volgt op het jaar waarin het actief in gebruik
    genomen wordt dan wel verworven wordt.

Immateriële vaste activa                                                      Max afschrijvingstermijn (in jaren)
Bijdrage aan activa in eigendom van derden (art. 61 en 64 BBV)                Max gelijk aan de afschr. termijn van de activa in
                                                                              eigendom
Kosten voor onderzoek en ontwikkeling (voorwaarden activatie art. 60 en 64    5
BBV).
Kosten voor het afsluiten van geldleningen en het saldo van agio en disagio   0 jaren (kosten worden direct t.l.v. exploitatie gebracht)



Materiële vaste activa met economisch nut                                     Max afschrijvingstermijn (in jaren)
Gronden en terreinen
Grond/ondergrond                                                              Geen afschrijving
Woonruimten en bedrijfsgebouwen exclusief grond
Nieuwbouw en uitbreiding (permanent)(steen)                                   40
Renovatie en verbouwing                                                       25
Nieuwbouw en uitbreiding (semi-permanent c.q. ander materiaal                 20
Woonwagens                                                                    25
Begraafplaats
Begraafplaatsen                                                               40
Machines, apparaten en installaties
CV installaties                                                               15




                                                                                                                           pagina 170
</pre>

====================================================================== Einde pagina 170 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 171 ======================================================================

<pre>Materiële vaste activa met economisch nut                  Max afschrijvingstermijn (in jaren)
Beveiligingssystemen                                       15
Overige technische installaties                            15
Overige materiële vaste activa
1e inrichting onderwijsgebouwen                            20
Schoolmeubilair en-inventaris                              10
Kantoormeubilair- en inventaris                            10
Sport
Sporttoestellen- en materialen                             10
Sportterrein, hekwerken en groen van sportvelden           25
Sportterrein, gras en drainage van sportvelden             20
Kunstgrassportvelden toplaag                               11
Kunstgrassportvelden fundering                             33
Afvalverwijdering
Huiscontainers                                             20
Riolering
Rioolleidingen en levensduur verlengende renovaties        80
Elektromechanische installaties                            20
Vervoermiddelen
Zware vervoersmiddelen (overig)                            10
Lichte vervoersmiddelen (overig)                           8
Groot materieel openbare werken                            15
Gladheidsbestrijdingsmiddelen                              15
Automatisering
Computerapplicaties c.q. software                          3
Automatisering (hardware)                                  4



Materiële vaste activa met maatschappelijk nut             Max afschrijvingstermijn (in jaren)
Wegen, straten, pleinen en verkeersmaatregelen
Eerste aanleg wegen                                        30
Wegen (herbestraten, reconstructie, verkeersmaatregelen)   30
Openbare verlichting: masten                               50
Openbare verlichting: armaturen                            25
Verkeersinstallaties: masten en toebehoren                 50
Verkeersinstallaties: Armaturen en regelapparatuur         25
Borden en bewegwijzering                                   10
Tunnels en viaducten                                       40
Parkeren
Parkeervoorzieningen                                       20
Bruggen
Bruggen                                                    50
Openbaar groen en recreatie
Groenvoorzieningen: bomen                                  40
Groenvoorzieningen: groen en plantsoenen                   20




                                                                                                 pagina 171
</pre>

====================================================================== Einde pagina 171 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 172 ======================================================================

<pre>Materiële vaste activa met maatschappelijk nut             Max afschrijvingstermijn (in jaren)
Groenvoorzieningen: banken                                 15
Speeltoestellen                                            15


De genoemde termijnen zijn maximale afschrijvingstermijnen. Hiervan kan indien de situatie
hierom vraagt naar beneden worden afgeweken.

Immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs of vervaardigingsprijs (en
overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend), verminderd
net de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. De kosten
van onderzoek en ontwikkeling worden in vijf jaar afgeschreven. De afschrijving van deze
geactiveerde kosten start in het jaar dat het materiële vaste actief in gebruik is genomen. Bijdragen
aan activa in eigendom van derden worden niet geactiveerd, tenzij de raad anders besluit.

Materiële vaste activa

Investeringen met economisch nut, investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van
de kosten een heffing kan worden geheven en investeringen in de openbare ruimte met
maatschappelijk nut worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs en overige kosten die
rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

In erfpacht uitgegeven gronden zijn gewaardeerd tegen de waarde die bij de eerste uitgifte als
basis is genomen voor de erfpachtcanon.

Financiële vaste activa

Kapitaalverstrekkingen aan gemeenschappelijke regelingen en leningen uitstaande gelden zijn
gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs en overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging
kunnen worden toegerekend.

Deelname in het aandelenkapitaal van NV’s, de post kapitaalverstrekking aan deelnemingen, is
gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs van die aandelen. Indien de waarde van deze aandelen
onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de verkrijgingsprijs zal afwaardering plaatsvinden.

Vlottende activa

Voorraden

De voorraad onderhanden werk, betreffende de bouwgronden in exploitatie, wordt opgenomen
tegen de boekwaarde.

De voorraden waardepapieren worden opgenomen tegen vervaardigingsprijs en overige kosten die
rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

                                                                                                 pagina 172
</pre>

====================================================================== Einde pagina 172 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 173 ======================================================================

<pre>Vorderingen en overlopende activa

De vorderingen worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs en overige kosten die rechtstreeks
aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

Liquide middelen en overlopende posten

De liquide middelen en overlopende posten worden gewaardeerd tegen vervaardigingsprijs en
overige kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend.

Vaste passiva

Voorzieningen

Voorzieningen worden gewaardeerd op het nominale bedrag van de betrokken verplichting.

Uitzonderingen daarop zijn de voorzieningen die gewaardeerd zijn op contante waarde, namelijk
“pensioen wethouders” en “onderhoud rioleringen”. De voorzieningen voor groot onderhoud voor
gebouwen zijn gebaseerd op meerjarige beheerplannen van het uit te voeren groot onderhoud aan
een deel van de kapitaalgoederen. In betreffende paragraaf wordt hierop een nadere toelichting
gegeven.

Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de
balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is
en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is in te schatten.

Vaste schulden

De vaste schulden, met een rentetypische looptijd van langer dan één jaar, worden gewaardeerd
tegen de nominale waarde verminderd met de betaalde aflossingen.

Vlottende passiva

De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Borg- en garantstellingen

Buiten de telling van het totaalbedrag van de balans is opgenomen het totaalbedrag van de
geborgde schuldrestanten en garantstellingen per ultimo.

Daarnaast wordt in de toelichting ook nog aangegeven of er nog langlopende verplichtingen zijn,
waaronder lease.




                                                                                         pagina 173
</pre>

====================================================================== Einde pagina 173 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 174 ======================================================================

<pre>Balanstoelichting
De mutaties op activa en passiva worden in de balanstoelichting in de volgende categorieën
uitgesplitst:

Investeringen

Een vermeerdering op de activa, er worden kosten gemaakt, waardoor de boekwaarde stijgt.

Desinvesteringen

Een vermindering op het activum, waardoor de boekwaarde daalt. Wanneer een grond wordt
ingebracht in het grondbedrijf vindt er een opbrengst plaats op het krediet, wat wordt verantwoord
onder desinvesteringen. Ook wanneer een grond wordt verkocht aan een derde wordt het activum
tot nihil afgeboekt en verantwoord als desinvestering.

Afschrijvingen

Onder de afschrijvingen worden de reguliere afschrijvingen (op basis van afschrijvingsduur)
verantwoord, alsmede de afschrijvingen in één keer waarbij er een dekking uit een reserve of een
voorzien aanwezig is.

Bijdragen van derden

Wanneer een activa/investering een subsidie of een bijdrage ontvangt die direct verband houdt
met deze investering.

Afwaarderingen

Bij een afwaardering krijgt het activa een lagere boekwaarde. Dit kan zijn wanneer het activum
wordt afgewaardeerd naar marktwaarde, wanneer het activum versneld wordt afgeschreven in
verband met een vervangingsinvestering en wanneer een activum tot nihil wordt afgeschreven met
een dekking vanuit de algemene dienst, bijvoorbeeld uit opbrengsten als leges.

Aflossingen

Dit betreft de afschrijving/vermindering op leningen aan geldverstrekkers.




                                                                                          pagina 174
</pre>

====================================================================== Einde pagina 174 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 175 ======================================================================

<pre>Toelichting op de balans

De bedragen die zijn benoemd in de tabellen in de toelichting op de balans dienen met
€ 1.000,- vermenigvuldigd te worden.

Bij een eerste vergelijkende blik tussen de 2 verschillende jaren van de balans vallen de
consequenties van het overnemen van Heesch West door de Gemeenschappelijke regeling in
2022, het meest in het oog. Bij diverse posten wordt dat benoemd.


Activa

Vaste activa

Immateriële vaste activa

De immateriële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen:

IVA                           Boek-waarde   Investe-       Desinves-       Afschrij-       Bijdragen van   Afwaarde-       Boek-waarde
                               31-12-2021    ringen         teringen       vingen              derden        ringen         31-12-2022
Kosten sluiten                          0              0               0               0              0                0             0
geldleningen/disagio
Kosten onderzoek en                     0              0               0               0              0                0             0
ontwikkeling
Kosten onderzoek en                    62              0               0               0              0                0           330
ontwikkeling (gedeelte
voorbereidingskosten BIE’s)
Bijdragen aan activa in                 0              0               0               0              0                0             0
eigendom van derden
Totaal                                 62              0               0               0              0                0           330


Het BBV benoemt dat er pas sprake is van een Bouwgrond in Exploitatie (BIE), wanneer de eerste
exploitatieopzet is opgesteld en vastgesteld. Wel kan ook vooraf besloten worden tot de uitgave
van voorbereidingskosten voor deze complexen. Artikel 34 onderdeel b van het BBV schrijft daarbij
voor dat de boekwaarde van deze complexen dan moeten worden verantwoord onder Immateriële
vaste activa als kosten voor onderzoek en ontwikkeling. Hierbij zijn drie voorwaarden van belang:
- de kosten moeten passen binnen de kostensoortenlijst Wet Ruimtelijke Ordening en Besluit
   Ruimtelijke ordening;
- de kosten mogen maximaal voor vijf jaar geactiveerd blijven staan onder de immateriële vaste
   activa, alvorens deze hebben geleid tot een actieve BIE;
- Er dient bestuurlijke instemming te zijn.

Aan al deze voorwaarden wordt voldaan. Het college heeft gedurende 2022 goedkeuring gegeven
voor het maken van voorbereidingskosten op een negental complexen. De boekwaarde per
31 december 2022 hiervan bedraagt € 329.642,- en wordt onder deze balanspost verantwoord.


                                                                                                                            pagina 175
</pre>

====================================================================== Einde pagina 175 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 176 ======================================================================

<pre>Projecten met in 2022 werkelijke bestedingen van meer dan € 50.000,- zijn in onderstaande tabel
opgenomen.

Actief-         Investering Omschrijving                                       Beschikbaar                Werkelijk besteed        Cumulatief besteed
nummer          nummer                                                         gesteld krediet            2022                     t/m 2022
Kosten voor onderzoek en ontwikkeling
9704012         9704012        DU Rijk - Klimaatmiddelen 135/22                                   172                        58                       58
9801006-11 9801006-11 OW - Omgevingsvisie                                                         909                       690                      813


De lasten van de twee kredieten die in bovenstaande tabel zijn opgenomen worden allen in het
geheel gedekt uit de reserve nog nader te bestemmen.

Materiële vaste activa

De balanspost materiële vaste activa bestaat uit drie onderdelen:

MVA onderdelen                                                                                                 Boekwaarde              Boekwaarde
                                                                                                               31-12-2022              31-12-2021
Gronden in erfpacht                                                                                                         379                      379
Overige investeringen met economisch nut                                                                                  38.999                68.317
Investeringen in openbare ruimte met maatschappelijk nut                                                                  12.854                11.416
Totaal                                                                                                                    52.232                80.112



MVA Economisch nut                   Boek-waarde        Investe-        Desinves-        Afschrij-        Bijdragen van    Afwaarde-     Boek-waarde
                                      31-12-2021         ringen          teringen        vingen               derden         ringen       31-12-2022
Gronden en terreinen                        36.024              494          30.079               542                                               5.897
Woonruimten                                       6                                                  3                                                 3
Bedrijfsgebouwen                            28.888            2.054               17            1.295                                           29.630
Grond, weg en                                     0             425               11                                                                 414
waterbouwkundige werken
Vervoermiddelen                                 249                                                  37                                              212
Machines, apparaten en                          507                                                  86                                              421
installaties
Overige materiële vaste activa               2.368              150                 6             330                                               2.182
Investeringen met economisch                    655             262              262                 36                                              619
nut met heffing
Afronding                                         -1               1
Totaal                                      68.696            3.386          30.375             2.329                                           39.378
*) De in erfpacht uitgegeven gronden zijn in het bovenstaande overzicht onderdeel van de post gronden en terreinen. Van de in erfpacht uitgegeven
gronden kan het volgende overzicht worden gegeven:


In erfpacht uitgegeven gronden                                                                                                       Boekwaarde
                                                                                                                                     31-12-2022
210011        Golfsport Nistelrode                                                                                                         304.787,84
210060        Sportpark Balledonk                                                                                                            16.526,77
210078        Grond camping Heeswijk-Dinther                                                                                                 22.593,49
210079        Grond camping Heeswijk-Dinther                                                                                                 35.065,73




                                                                                                                                          pagina 176
</pre>

====================================================================== Einde pagina 176 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 177 ======================================================================

<pre>In erfpacht uitgegeven gronden                                                                                            Boekwaarde
                                                                                                                          31-12-2022
Totaal                                                                                                                           378.973,33


Van de boekwaarden van de investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut kan het
volgende overzicht worden gegeven:

MVA Maatschappelijk nut          Boek-waarde    Investe-       Desinvesterin     Afschrij-        Bijdragen van   Afwaarde-   Boek-waarde
                                  31-12-2021     ringen            gen           vingen               derden        ringen     31-12-2022
Gronden en terreinen                       0
Bedrijfsgebouwen                           0
Grond-, weg en                        11.391         2.298              571              283                                         12.835
waterbouwkundige werken
Machines, apparaten en                     0
installaties
Overige materiële vaste activa            25                                                 6                                           19
Totaal                                11.416         2.298              571              289                                         12.854


In het onderstaande overzicht zijn de belangrijkste investeringen vermeld die zijn gedaan in 2022
onder de materiële vaste activa met maatschappelijk nut. Hierin zijn bedragen opgenomen vanaf
een investeringsbedrag van € 50.000,-.

Actiefnumm Investe-ring Omschrijving                                   Beschikbaar gesteld          Werkelijk besteed    Cumulatief besteed
er         nummer                                                            krediet                     2022               t/m 2022
Grond,- weg en waterbouw
9201006       9201006        Traverse Heeswijk-Dinther                                   3.062                     537                 1.573
9201013       9201013        Aanleg Fietstunnel Weijen-Nistelrode                        1.775                     916                 1.763
9201020       9201020        Verduurzaming OV 2020 armaturen                                 544                   105                  544
9201021       9201021        Herinrichting Kerkstraat Vorstenbosch                           598                   499                  520
9201026       9201026        Herstellen/vervangen Brugleuningen                              159                    70                   94




Financiële vaste activa

Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2022 wordt in onderstaand overzicht
weergegeven:

FVA                              Boek-waarde    Investe-        Desinves-      Afschrij-ving/ Bijdragen van       Afwaarde-   Boek-waarde
                                  31-12-2021     ringen          teringen        aflossing        derden            ringen     31-12-2022
Kapitaalverstrekking aan                  55                                                                                             55
deelnemingen
Leningen aan                           1.447                             65                                                            1.381
woningbouwcoöperaties
Overige langlopende leningen           1.130             369             11                  51                                        1.437




                                                                                                                                pagina 177
</pre>

====================================================================== Einde pagina 177 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 178 ======================================================================

<pre>FVA                             Boek-waarde       Investe-     Desinves-    Afschrij-ving/ Bijdragen van         Afwaarde-     Boek-waarde
                                 31-12-2021        ringen       teringen      aflossing        derden              ringen       31-12-2022
Overige uitzettingen looptijd             145                          11                                                                 134
> 1 jaar
Totaal                                2.777              369           87                  51                                        3.007


Kapitaalverstrekking aan deelnemingen
De portefeuille bestaat alleen uit aandelen BNGbank en aandelen BrabantWater.

Leningen aan woningbouwcoöperaties
Dit betreffen de reguliere aflossingen van de door verstrekte geldleningen aan de woningbouw.

Overige langlopende leningen
Dit zijn de langlopende geldleningen u/g (uitgezette gelden) zoals deze op de staat van
investeringen staan onder de balanspost 47. Er is hierbij aansluiting met de gegevens zoals die in
de rekening-courant met de SVN (Stichting Volkshuisvestingfonds Nederland) voorkomen. De SVN
rekening-couranten hebben in 2022 een investering van € 369.012,- en een desinvestering van
€ 62.947,-. Deze hebben betrekking op de toename en afname van de rekening-couranten met
SVN.

Overige uitzettingen > 1 jaar
Deze post bestaat uit een SVN lening voor verduurzaming sportaccommodaties.

Vlottende activa

Voorraden

De balanspost voorraden bestaat uit twee onderdelen:

Voorraden onderdelen                                                                                 Boekwaarde              Boekwaarde
                                                                                                     31-12-2022              31-12-2021
Onderhanden werk                                                                                                 5.314               7.807
Gereed product en handelsgoederen                                                                                     11                   15
Totaal                                                                                                           5.325               7.822


De post onderhanden werk betreft de bouwgronden in exploitatie. Dit zijn de grondexploitaties die
wij in eigen beheer uitvoeren. Van deze grondexploitaties wordt in de onderstaande tabel het
verloop van 2022 weergegeven. Hierin staan zowel de complexen voor woningbouw als
bedrijventerreinen. Voor verdere informatie over de bouwgrondexploitatie wordt verwezen naar
paragraaf G van deze jaarrekening.

Grondexploitaties                Boek-        Investe-   Inkom-     Winst       Directe         Boek-        Nog te     Nog te  Verwacht
woningbouw +                     waarde        ringen      sten    neming       verlies-        waarde       maken    verwachte   eind-
bedrijventerreinen               31-12-                                         neming          31-12-       kosten   opbrengst resultaat
                                  2021                                                           2022
15 De Hoef II                        -130           59                     71                            -                                  -




                                                                                                                                pagina 178
</pre>

====================================================================== Einde pagina 178 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 179 ======================================================================

<pre>Grondexploitaties                 Boek-        Investe-   Inkom-        Winst        Directe         Boek-           Nog te      Nog te  Verwacht
woningbouw +                      waarde        ringen      sten       neming        verlies-        waarde          maken     verwachte   eind-
bedrijventerreinen                31-12-                                             neming          31-12-          kosten    opbrengst resultaat
                                   2021                                                               2022
18 Bergakkers                       -1.297          155          -73           68                         -1.147         750          -46           -443
26 Zwarte Molen                      1.356          462                                   125             1.693        2.463      -5.433        -1.277
35 De Erven                          5.321        1.914     -6.593        1.018                           1.660        7.656     -11.707        -2.391
36 Molenhoeven/       Hanenberg       -163          127                        36
39 Rodenburg                           -15          113                                     15               83          254         -535           -198
53 Heeswijkse Akkers                 1.697          205                                                   1.902        3.296      -5.642            -444
54 Eggerlaan                          -116          107                         9                                -                                     -
94 Hildebrandstraat                   -314          277                        37                                -                                     -
100 Mgr vd Hurklaan                    -93           68                        25                                -                                     -
102 Schaapsdijk                        931          224         -192           33                           996          742      -2.461            -723
103 CPO Balledonk                     -434          289                        145                               -                                     -
104 Hanenbergsestraat                   12          873                                                     885        1.672      -2.557               -
112 Oude Torenweg                                    14                                     86              -72          177         -105              -
300 Retsel II                        1.051           33     -1.299             28                          -187          184                          -3
999 Afgesloten complexen                   -       -499                                                    -499          499                           -
Totaal                               7.806        4.421     -8.157        1.470           226             5.314       17.693     -28.486        -5.479


Op basis van de gerealiseerde verhouding van de voortgang kosten/opbrengsten, is gekomen tot
bepaling van de tussentijdse winstneming volgens de POC-methode. Bij afsluiting van complexen
wordt het resultaat (positief of negatief) genomen. Daarnaast worden eventuele tussentijdse
verliezen direct genomen. De winst voor 2022 komt op € 1,2 miljoen uit.

Overzicht bouwgronden in exploitatie (woningbouw en bedrijventerreinen
Boekwaarde complexen met exploitatieopzet op eindwaarde                                          €                                           5.314.000
Nog te maken kosten                                                                              €                                          17.693.000
Nog te verwachten opbrengst                                                                      €                                          28.486.000
Verwacht eindresultaat (positief)                                                                €                                           5.479.000


Particuliere complexen

Particuliere complexen               Boekwaarde                 Van overlopende                 Van overlopende                 Boekwaarde per
                                     31-12-2021                      activa                         passiva                        1-1-2021
Particuliere complexen                     0                           825                                -355                         470



Particuliere complexen            Boekwaarde        Investeringen        Inkomsten               Winst                  Directe        Saldo per 31-
                                   1-1-2022                                                     uitname              verliesneming       12-2022
Particuliere complexen               470                  743                  615                   27                   27                  598



Particuliere complexen                  Saldo                   Naar overlopende                Naar overlopende                Boekwaarde per
                                     31-12-2022                      activa                         passiva                       31-12-2022
Particuliere complexen                     598                         1.180                              -582                          0




                                                                                                                                            pagina 179
</pre>

====================================================================== Einde pagina 179 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 180 ======================================================================

<pre>-    De particuliere complexen (met overeenkomst) waarvoor al een bijdrage is ontvangen, maar de
     kosten nog niet of gedeeltelijk zijn gemaakt, vallen onder overlopende passiva
     (vooruitontvangen post) en worden daar specifiek toegelicht.
-    De particuliere complexen waarvoor al kosten zijn gemaakt, maar de bijdrage nog niet is
     ontvangen, vallen onder de overlopende activa (nog te ontvangen post) en worden daar
     specifiek toegelicht. Wanneer er in dit geval nog geen overeenkomst of exploitatieplan is
     opgesteld, mogen deze onder voorwaarden worden opgenomen onder de overlopende activa.

Onder gereed product en handelsgoederen behoren de voorraden waardepapieren vanuit
burgerzaken. Dit zijn de eigen verklaringen, gehandicaptenparkeerkaarten en trouwboekjes.

Uitzettingen korter dan één jaar

Uitzettingen korter dan één jaar               Boekwaarde      Voorziening        Gecorrigeerd saldo Gecorrigeerd saldo
                                               31-12-2022      oninbaarheid          31-12-2022         31-12-2021
Vorderingen op openbare lichamen                       6.376                  0                 6.376              6.543
Rek-courant met niet financiële instellingen           1.792                  0                 1.792              2.098
Overige vorderingen                                    3.180             2.160                  1.020              1.040
Uitzettingen in rijks schatkist                       26.857                  0                26.857             15.077
Totaal                                                                                                            24.758


De vorderingen op openbare lichamen bestaan uit vorderingen op ministeries (onder andere btw-
compensatiefonds), rijk, provincie, gemeenten en overige samenwerkingsverbanden.

Vorderingen op openbare lichamen                                                        2022               2021
BTW/BCF vorderingen                                                                            4.798               4.810
Gemeenten                                                                                          2                534
Provincie                                                                                          0                 50
Waterschap                                                                                        10                  4
Belastingdienst                                                                                   67                100
Gemeenschappelijke regelingen                                                                    742                731
Ministerie                                                                                       757                315
Afronding                                                                                                             -1
Totaal                                                                                         6.376               6.543


Van de overige vorderingen kan het volgende overzicht worden gegeven:

Overige vorderingen                                                                             2022               2021
Diverse debiteuren                                                                               715                309
Debiteuren soza                                                                                  297                295
Belastingdebiteuren                                                                                0                424
Overige kleine posten                                                                              8                 12
Totaal                                                                                         1.020               1.040




                                                                                                            pagina 180
</pre>

====================================================================== Einde pagina 180 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 181 ======================================================================

<pre>Vorderingen van debiteuren die oninbaar zijn, worden direct ten laste van de exploitatie gebracht.
Voor dubieuze debiteuren worden voorzieningen getroffen. Deze voorziening is voor de dekking
van oninbaarheid van openstaande debiteuren. Het betreft een inschatting van het risico dat de
betaling door de debiteur niet meer plaatsvindt.

Voor debiteuren sociale zaken is een voorziening (9803) getroffen ter hoogte van € 313.795,33,-.
Voor overige debiteuren is een voorziening (9806) getroffen van € 1.846.488,40,-.

Uitzettingen in rijks schatkist

Gemeenten zijn verplicht om hun overtollige liquide middelen aan te houden in de schatkist bij het
rijk. De hoogte van het drempelbedrag hangt af van de omvang van de begroting; maatgevend
voor de omvang van de begroting is het begrotingstotaal zoals dat ook gebruikt wordt voor
bijvoorbeeld het berekenen van de kasgeldlimiet. De drempel is gelijk aan 2,0% van het
begrotingstotaal indien het begrotingstotaal lager is dan € 500 miljoen.

Voor de berekening van de benutting van het drempelbedrag is onderstaande berekening van
kracht. Uit de regel “ruimte onder het drempelbedrag” vloeit voor dat Bernheze het drempelbedrag
in 2022 niet heeft overschreden.

Berekening benutting drempelbedrag schatkistbankieren (x € 1.000,-)
1              Drempelbedrag                                                                                                        1.832


                                                                                              1e kw       2e kw       3e kw       4e kw
2              Kwartaalcijfer op dagbasis buiten ’s rijks schatkist aangehouden middelen         499         393         473         509
(3a) = (1) > (2) Ruimte onder het drempelbedrag                                                 1.333       1.346       1.435       1.470
(3b) = (2) > (1) Overschrijding van het drempelbedrag                                                 -           -           -           -


(1)            Berekening drempelbedrag
(4a)           Begrotingstotaal verslagjaar                                                    91.590      91.590      91.590      91.590
(4b)           Het deel van het begrotingstotaal dat kleiner of gelijk is aan € 500 miljoen    91.590      91.590      91.590      91.590
(4c)           Het deel van het begrotingstotaal dat de € 500 miljoen te boven gaat                   -           -           -           -
(1)            (4b)*0,02 + (4c)*0,002 met een minimum van €1.000.000 als het                    1.832       1.832       1.832       1.832
               begrotingstotaal kleiner of gelijk is aan 500 mln


(2)            Berekening kwartaalcijfer op dagbasis buiten ’s rijks schatkist aangehouden     1e kw       2e kw       3e kw        4e kw
               middelen
(5a)           Som van de per dag buiten ’s rijks schatkist aangehouden middelen               44.911      44.205      36.480      33.248
(5b)           Dagen in het kwartaal                                                              90          91          92          92
(5a) / (5b)    Kwartaalcijfer op dagbasis buiten ’s rijks schatkist aangehouden middelen         499         486         397         361


Het saldo van de uitzettingen in rijks schatkist per 31 december 2022 voor Gemeente Bernheze
per bedraagt € 26.856.726,-.




                                                                                                                              pagina 181
</pre>

====================================================================== Einde pagina 181 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 182 ======================================================================

<pre>Liquide middelen

Het saldo van de liquide middelen kan als volgt worden gespecificeerd:

Liquide middelen                                                                                            2022                           2021
Diverse kassen                                                                                                               8                             2
Diverse rekeningen BNG Bank                                                                                               165                             401
Rabobank                                                                                                                     6                            76
Totaal                                                                                                                    179                             479


Het saldo van de gezamenlijke BNG-bank-rekeningen bedraagt € 164.671,-. Met de BNG-bank is
een kredietarrangement overeengekomen van € 500.000,-. Voor de Rabobank geldt een
kredietlimiet van € 50.000,-.

Overlopende activa

De overlopende activa kan als volgt worden weergegeven:

Overlopende activa                                                                                          2022                           2021
Vooruitbetaalde bedragen                                                                                                  443                             631
Nog te ontvangen bedragen                                                                                              1.046                              488
Overige nog te ontvangen bedragen (verhaalbare kosten vanuit particuliere                                              1.179                              824
complexen) *
Te ontvangen voorschotten overheid NL/Europees                                                                         3.153                          2.242
Afronding                                                                                                                                                  1
Totaal                                                                                                                 5.821                          4.186
* Dit zijn de particuliere grondexploitaties, waarvoor wij al kosten hebben gemaakt, maar de bijdrage nog niet of gedeeltelijk is ontvangen. Kortom, de
bijdrage is “nog te ontvangen”/de gemaakte kosten zijn verhaalbaar.


De in de balans opgenomen nog van Europese en Nederlandse overheidslichamen te ontvangen
voorschotten op specifieke uitkeringen kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Te ontvangen voorschotten overheid NL/EU                                   Saldo              Toevoegingen           Vrijgevallen              Saldo
                                                                         31-12-2021                                   bedragen              31-12-2022
Europese Unie
EU, Interreg subsidie m.b.t. I-qua                                                      63                                          63
Rijk
SVB PGB begeleiding en jeugdzorg                                                        33                                          33
CAK eigen bijdragen                                                                      8                    10                     8                     10
Algemene uitkering gemeentefonds                                                      132                      6                  132                       6
Restitutie TOZO 2021                                                                                           6                                            6
Spuk opvang Oekraine                                                                                        508                                           508
Gemeenten:
Meierijstad afrekening programmakosten 2021                                           214                     76                  214                      76
Den Bosch, Doorberekening kosten LTA                                                    10                                          10
Den Bosch, afrekening uitvoeringskosten Jeugzorg                                        20                  263                     20                    263
Brandweer Noord-brabant                                                                                       18                                           18



                                                                                                                                               pagina 182
</pre>

====================================================================== Einde pagina 182 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 183 ======================================================================

<pre>Te ontvangen voorschotten overheid NL/EU                          Saldo           Toevoegingen         Vrijgevallen               Saldo
                                                                31-12-2021                              bedragen               31-12-2022
Diversen                                                                      1                                       1
Gemeenschappelijke regelingen
Afrekening Diftar                                                        1.201              1357                 1201                    1.357
BSOB, diverse belastingen (incl. toeristenbelasting)                      534                294                  534                     294
Afrekening kazerne                                                           15                                       15
ODBN, Afrekening 2021 Basis en verzoektaken                                  10              257                      10                  257
Werkvoorzieningschap                                                                          99                                            99
Diversen
Cc de Pas                                                                                     15                                            15
Provincie bijdrage RvR                                                                       241                                          241
Diversen                                                                      1                  3                    1                     3
Totaal                                                                   2.242              3.153               2.242                    3.153



Passiva

Vaste passiva

Eigen vermogen

Van de balanspost eigen vermogen kan het volgende overzicht worden gegeven:

                                                                                                       2022                      2021
Algemene reserves
Algemene weerstandsreserve                                                                                     5.239                     7.386
Algemene reserve vrij besteedbaar                                                                             22.631                    20.126
Bestemmingsreserves
Bestemmingsreserves met egalisatiefunctie                                                                     16.111                    13.535
Bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten                                                             3.166                      859
Overige bestemmingsreserves                                                                                    1.710                     2.146
Afronding                                                                                                             1                     0
Subtotaal                                                                                                     48.858                    44.052
Gerealiseerd resultaat algemene dienst                                                                         6.170                     3.802
Totaal                                                                                                        55.028                    47.854


Van de mutaties in de reserves over 2022 wordt het volgende overzicht gegeven:

                                          Saldo         Toevoeging via Onttrekking via    Bestemming       Vermindering           Saldo
                                         01-01-22         resultaat-     resultaat-        resultaat        ter dekking          31-12-22
                                                         bestemming     bestemming           2021           afschrijving
Algemene reserves
9001 algemene weerstandsreserve                 7.386                0            2.147                0                   0             5.239
9003 Nog nader te bestemmen                    23.928            9.901            3.720          1.307                     0            28.802
Subtotaal                                      31.314            9.901            5.867          1.307                     0            34.041




                                                                                                                                 pagina 183
</pre>

====================================================================== Einde pagina 183 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 184 ======================================================================

<pre>                                       Saldo          Toevoeging via Onttrekking via   Bestemming       Vermindering     Saldo
                                      01-01-22          resultaat-     resultaat-       resultaat        ter dekking    31-12-22
                                                       bestemming     bestemming          2021           afschrijving
Bestemmingsreserves met egalisatiefunctie
9481 Reserve transities                   11.592               3.189            572            221                  0       13.988
9504 Reserve opleidingskosten                473                  87               0                0               0          560
9512 Reserve afvalstoffenheffing            1.226                  0            158                 0               0        1.068
9513 Reserve riool                               0               128               0                0               0          128
9514 Reserve personele                           44              123               0                0               0          167
aangelegenheden
9517 Reserve egalisatiekosten kunst          200                   0               0                0               0          200
Subtotaal                                 13.535               3.527            730            221                  0       16.111
Bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten
9462 Reserve                                 208                   0               0                0              22          186
uitbreiding/vernieuwing
sporthal de hoef
9485 Res. Ondergrondse                           69                0               0                0              10              59
afvalberging
9487 Reserve Bouw gemeentewerf               315                   0               0                0              32          283
9489 Reserve accommodatie Pr                     26                0               0                0               4              22
Irene
9498 Reserve aanpassing                          37                0               0                0               9              28
huisvesting
9503 Reserve kapitaallasten aan-                 66                0               0                0               9              57
passingen en VRI Cereslaan
9507 Reserve kapitaallasten de                   75                0               0                0               5              70
Kanz
9510 Reserve hypot. geldlening                   64                0               0                0               6              58
de Stuik
9520 Reserve afschrijving KV Altior              0               114               0                0               0          114
9521 Reserve afschrijving KV                     0                99               0                0               0              99
prinses Irene
9522 Reserve afschrijving                        0               100               0                0               0          100
aanpassing werkruimten
9523 Reserve afschrijving akoestiek              0                37               0                0               0              37
‘t Vijfeiken
9524 Reserve afschrijving                        0               358               0                0               0          358
vervanging toplaag kunstgrasveld
HVCH
9525 Reserve afschrijving Traverse               0             1.500               0                0               0        1.500
3e fase
9526 Reserve huisvesting de Misse                0                34               0                0               0              34
9527 Reserve afschrijving                        0                62               0                0               0              62
verduurzaming OV 2022
9528 Reserve afschrijving                                        100               0                0               0          100
Aansluiting ivm afrondingen                      -1                0               0                0               0              -1
Subtotaal                                    859               2.404               0                0              97        3.166
Overige bestemmingsreserves




                                                                                                                        pagina 184
</pre>

====================================================================== Einde pagina 184 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 185 ======================================================================

<pre>                                         Saldo          Toevoeging via Onttrekking via   Bestemming       Vermindering     Saldo
                                        01-01-22          resultaat-     resultaat-       resultaat        ter dekking    31-12-22
                                                         bestemming     bestemming          2021           afschrijving
9471 Volkshuisvesting                              20                0               0                0               0               20
9477 Uitv progr reconstr agrar sector          332                   0               0            25                  0              307
9493 Reserve parkeerbeleid                         8                 0               0                0               0                8
9500 Reserve maatschappelijk                   130                   0               4                0               0              126
ondersteuningsfonds
9506 Reserve landschapskwaliteits-             419                  68               0                0               0              487
verbetering
9518 Reserve ICT in eigen beheer               438                   0             75                 0               0              363
9519 Reserve exploitatie 2020-2023             800                   0            400                 0               0              400
Aansluiting ivm afrondingen                        -1                0               0                0               0                -1
Subtotaal                                    2.146                  68            479             25                  0             1.710
Aansluiting op afrondingen                         0                 0               0                0               0                1
Totaal                                      47.854              15.900          7.076          1.553                 97         55.028
Aansluiting op resultaat                     -3.802                                                                             -6.170
                                            44.052                                                                              48.858


Algemene reserves

Algemene weerstandsreserve (9001)
Deze reserve heeft als functie het bieden van weerstandsvermogen voor het opvangen van risico’s
van de gemeente. De omvang wordt bepaald aan de hand van jaarlijkse risicoanalyses. Een
wijziging van de omvang vindt plaats, door onttrekking uit of storting naar, de algemene reserve vrij
besteedbaar (reserve nog nader te bestemmen). De omvang van de algemene weerstandsreserve
is per ultimo 2022 € 5.238.667,-. Als gevolg van de berekening van de weerstandsreserve (zie
paragraaf B) heeft in 2022 een onttrekking plaatsgevonden, waarbij € 2.147.199,- is overgeheveld
naar de algemene reserve vrij besteedbaar.

         Saldo per 1-1-2022              Toevoegingen                         Onttrekkingen                  Saldo per 31-12-2022
             7.385.866                         0                               2.147.199                          5.238.667


Algemene reserve vrij besteedbaar (9003)
Dit betreft de reserve nog nader te bestemmen. Deze reserve wordt gevormd uit de
jaarrekeningresultaten. Het inzetten van de reserve is vrij en vooral gericht op het dekken van
incidentele uitgaven.

         Saldo per 1-1-2022              Toevoegingen                         Onttrekkingen                  Saldo per 31-12-2022
           23.927.919,17                  9.901.125,97                        5.027.093,97                      28.801.951,17


In de nota reserves en voorzieningen is als richtlijn voor de hoogte van deze reserve 10% van het
balanstotaal bepaald. Het balanstotaal per 31 december 2022 bedraagt € 102.939.681,-, waardoor
de streefwaarde van deze reserve maximaal € 10.293.968,- is. De omvang van de reserve nog
nader te bestemmen is per ultimo 2022 € 28.801.951,-. Dit is inclusief het rekeningsaldo 2022.



                                                                                                                           pagina 185
</pre>

====================================================================== Einde pagina 185 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 186 ======================================================================

<pre>Hierbij is nog geen rekening gehouden met budgetoverhevelingen of al eerder toegekende
oormerken van de raad.

De in 2022 plaatsgevonden mutaties van meer dan € 25.000,- op de reserve nog nader te
bestemmen zijn in de onderstaande tabel opgenomen:

                                                                        Toevoegingen    Onttrekkingen
Voordelig saldo jaarrekening 2022 (resultaat op algemene dienst)            6.170.493
Voordelig saldo jaarrekening 2022 (resultaat op bouwgrondexploitatie)       1.244.390
Onderuitputting afschrijvingen investeringsplan 2021                          55.218
Overschot DVO Maashorst                                                       27.983
Vorming reserve Traverse HD                                                                 1.500.000
Inhuur personeel                                                                              362.880
Vorming reserve kunstgrasvelden HVCH                                                          357.500
Taskforce Ruimtelijke Ordening                                                                356.521
Restant TONK gelden                                                                           167.000
Omgevingsvisie                                                                                159.891
Ontwikkeling competenties                                                                     150.000
Projectleider Wildhorst                                                                       120.000
Vorming reserve KV Altior                                                                     114.099
Vorming reserve Werkruimten                                                                   100.000
Vorming reserve nieuwbouw Op Weg                                                              100.000
Vorming reserve KV Prinses Irene                                                               99.436
Combinatie functies                                                                            89.469
Startnotitie aanpak huisvesting                                                                71.921
Ontwikkeling DSO                                                                               71.782
Externe inhuur buitengebied                                                                    63.788
Ontwikkeling omgevingsplan                                                                     62.465
Vorming reserve Verduurzaming OV                                                               62.200
Doeluitkering Klimaatmiddelen                                                                  57.862
E-HRM system                                                                                   48.105
Haalbaarheid 4e poot Retsel                                                                    39.615
Duurzame energieagenda                                                                         38.121
Vorming reserve akoestiek Vijfeiken                                                            36.793
Visie communicatie                                                                             35.489
Publiekskoepel Halley                                                                          35.000
Part. selectie Wildhorst                                                                       35.000
Kopl.groep clientondersteuning                                                                 34.089
Uitvoering programma Erfgoedvisie                                                              33.776
Global goals                                                                                   32.763
Incidentele dotatie GO bruggen                                                                 31.750
Uitbreiding griffie                                                                            27.109
Culturele activiteiten basisscholen                                                            25.000
Uitvoer plan eenzaamheid                                                                       25.000
Leren omgeving                                                                                 25.000



                                                                                          pagina 186
</pre>

====================================================================== Einde pagina 186 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 187 ======================================================================

<pre>Bestemmingsreserves
Bestemmingsreserves zijn eigen vermogensbestanddelen die voor een specifiek doel zijn
aangewezen en waar de raad de mogelijkheid heeft de bestemming hiervan te wijzigen.

De bestemmingsreserves bestaan uit:
1. Bestemmingsreserves met een egalisatiefunctie voor zowel tarieven als kosten;
2. Bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten;
3. Overige bestemmingsreserves.

Bestemmingsreserves met egalisatiefunctie
Er is sprake van een egalisatiereserve als een bestemmingsreserve is ingericht voor het
egaliseren van schommelingen in tarieven en kosten. De volgende bestemmingsreserves met
egalisatiefunctie zijn per 31 december 2022 aanwezig bij Gemeente Bernheze:

9481 Reserve transities
Deze reserve is in het verleden gevormd ter dekking van de incidentele invoeringskosten Wet
Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). In de raadsvergadering van 3 juli 2014 is besloten deze
reserve te verbreden tot de reserve transities en deze reserve in te zetten ter egalisatie van de
kosten voortvloeiende uit de transitie AWBZ, Jeugdzorg en Participatiewet. Op 28 mei 2015
besloot uw raad het college te mandateren uitgaven te doen ten laste van deze reserve en de
beschikking over de reserve te rapporteren via de bestuursrapportage en de jaarrekening. De
uitgaven ten laste van deze reserve moeten het gevolg zijn van de drie decentralisaties AWBZ,
Jeugdzorg en Participatiewet (onder andere uitvoeringskosten zoals zorg in natura en PGB,
personele kosten.

9504 Reserve opleidingskosten
Deze reserve dient ter egalisatie van opleidingskosten van het ambtelijke apparaat. De voeding
vindt plaats uit de restantbudgetten opleidingskosten bij de jaarafsluiting.

9512 Reserve afvalstoffenheffing
Het doel van deze reserve is om het afvaltarief en incidentele uitgaven te egaliseren. Een voordelig
jaarsaldo vanuit de afvalexploitatie wordt toegevoegd aan de reserve. Wanneer de reserve meer
dan € 150.000,- groot is, kan een teruggave plaatsvinden aan de burgers. Naast deze buffer moet
echter nog wel rekening worden gehouden met lopende verplichtingen.

9513 Reserve riool
Deze reserve saldeert de lasten en baten binnen de rioolexploitatie. Een voordelig jaarsaldo vanuit
de rioolexploitatie wordt toegevoegd aan de reserve en bij een nadelig saldo wordt dit uit de
reserve onttrokken ten gunste van de exploitatie.

9514 Reserve personele aangelegenheden
Deze reserve dient voor het dekken van kosten inzake personele aangelegenheden.




                                                                                          pagina 187
</pre>

====================================================================== Einde pagina 187 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 188 ======================================================================

<pre>9517 Reserve egalisatiekosten kunst
Het doel van deze reserve is om als gemeente actief te zijn en het als taak te zien om beeldende
kunst in de openbare ruimte te stimuleren, te realiseren en te onderhouden.

Bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten
Er is sprake van een bestemmingsreserve ter dekking van kapitaallasten wanneer deze reserve is
gevormd om de kapitaallasten die op onderdelen in de exploitatie drukken geheel of gedeeltelijk te
dekken. De volgende bestemmingsreserves ter dekking van kapitaallasten zijn per
31 december 2022 aanwezig bij Gemeente Bernheze:

9462 Reserve uitbreiding/vernieuwing sporthal de Hoef
Deze reserve dient ter dekking van de kapitaallasten realisatie sporthal Overbeek te Nistelrode.

9485 Reserve ondergrondse afvalberging
Het doel van deze reserve is om de afschrijvingslasten die voortvloeien uit de investeringen van
ondergrondse afvalpunten in de kernen te dekken.

9487 Reserve bouw gemeentewerf
De verkoop van grond als gevolg van de bouw brandweerkazerne /gemeentewerf mag op basis
van het Besluit Begroten en Verantwoorden niet in mindering worden gebracht op de investering,
derhalve is deze gestort in een reserve welke gedurende de afschrijvingstermijn vrijvalt ter
gedeeltelijke dekking van de kapitaallasten.

9489 Reserve accommodatie Prinses Irene
Het doel van deze reserve is dekking van de kapitaallasten verbonden aan de renteloze lening aan
RKSV Prinses Irene. Aan het eind van de looptijd van deze lening is de reserve nihil.

9498 Reserve aanpassing huisvesting
Deze reserve dient per dekking van de kapitaallasten van aanpassingen en voorzieningen in de
centrale huisvesting.

9503 Reserve kapitaallasten aanpassing VRI Cereslaan
Deze reserve dient per dekking van de kapitaallasten van de investering VRI Cereslaan.

9507 Reserve kapitaallasten de Kanz
Einde 2013 bedroeg het saldo van de reserve onderwijshuisvesting € 147.702,-. Bij de nieuwbouw
van brede school de Kanz in Nistelrode is in 2014 besloten om deze reserve gedeeltelijk in te
zetten als dekking van de kapitaallasten.

9510 Reserve hypothecaire geldlening de Stuik
Deze reserve dekt de jaarlijkse subsidie die wordt verstrekt aan het gemeenschapshuis de Stuik.
Deze subsidie wordt verstrekt ter vergoeding van de jaarlijkse aflossing van een door de Stuik
aangegane hypothecaire geldlening voor de realisatie van het project “Samen onder één dak).




                                                                                          pagina 188
</pre>

====================================================================== Einde pagina 188 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 189 ======================================================================

<pre>9520 Reserve afschrijving KV Altior
Ter dekking van de afschrijvingslasten van de vervanging van de toplaag van het kunstgras van
KV Altior is via de primitieve begroting 2022 een reserve gevormd.

9521 Reserve afschrijving KV Prinses Irene
Ter dekking van de afschrijvingslasten van de vervanging van de toplaag van het kunstgras van
KV Prinses Irene is via de primitieve begroting 2022 een reserve gevormd.

9522 Reserve afschrijving aanpassen werkruimten
Deze reserve dient ter dekking van de kapitaallasten van de investering van de aanpassing van de
werkruimten in het gemeentehuis.

9523 Reserve afschrijving akoestiek ‘t Vijfeiken
Deze reserve dient ter dekking van de kapitaallasten van de investering verbeteren akoestiek
sporthal Vijfeiken.

9524 Reserve afschrijving toplaag kunstgrasveld HVCH
Deze reserve dient ter dekking van de kapitaallasten van de vervanging van de toplaag van het
kunstgrasveld van VV HVCH.

9525 Reserve afschrijving Traverse HD 3e fase
Om de uitvoering van fase 3 en de voorbereiding van fase 4 te bekostigen is in 2022 een krediet
beschikbaar gesteld. Met de begroting 2022 is besloten ter grootte van dit bedrag een
bestemmingsreserve te vormen, ter dekking van de kapitaallasten van deze investering.

9527 Reserve afschrijving verduurzaming OV 2022
Deze reserve dient ter dekking van de kapitaallasten op de vervanging en verduurzaming van de
openbare verlichting (masten en armaturen).

9528 Reserve afschrijving nieuwbouw/renovatie Op Weg
In het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Bernheze 2021 – 2025 (IHP) zijn de gewenste
ontwikkelingen voor het gebouw van basisschool Op Weg in Vorstenbosch beschreven. De
ontwikkelingen uit het IHP zijn vertaald in het investeringsplan. Voor 2022 zijn voor € 100.000,- aan
voorbereidingskosten beschikbaar gesteld, waarbij een reserve is gevormd ter dekking van de
kapitaallasten van deze kosten.

Overige bestemmingsreserves
De volgende overige bestemmingsreserves zijn per 31 december 2022 aanwezig bij Gemeente
Bernheze:

9471 Reserve volkshuisvesting
Deze reserve dient ter financiering van volkshuisvestingsdoelen. Deze reserve is in 2020
gesaneerd. Er is een bedrag in de reserve gehouden voor een nog laatst lopende verplichting.


                                                                                           pagina 189
</pre>

====================================================================== Einde pagina 189 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 190 ======================================================================

<pre>9477 Reserve uitvoering reconstructie agrarische sector
Deze reserve dekt de uitgaven van de uitvoering van de reconstructie agrarische sector. Deze
reserve loopt tot het programma is afgerond en daarmee de reserve is uitgeput.

9493 Reserve parkeerbeleid
Deze reserve dient ter dekking van de kosten voor de aanleg van parkeervoorzieningen in
Bernheze.

9500 Reserve maatschappelijk ondersteuningsfonds
De reserve maatschappelijk ondersteuningsfonds heeft als doel een afgebakende doelgroep, de
zogenaamde schrijnende gevallen, individuele noodhulp, een overbruggingsregeling en het
versterken en verdiepen van de bestaande aanpak te bieden. Een burger van Bernheze die
behoort tot de doelgroep kan een beroep doen op dit fonds als de hulp niet geboden kan worden
via bestaande regelingen, onder andere minimabeleid.

9506 Reserve landschapskwaliteitverbetering
Deze reserve is ingesteld om op basis van provinciale richtlijnen uitvoering te geven aan de
landschapskwaliteitsverbetering.

9518 Reserve ICT in eigen beheer
In 2018 is de beoogde samenwerking op ICT binnen BLOU beëindigd. Voor de incidentele kosten
die het zelfstandig uitvoeren van onze ICT met zich meebrengen is in 2018 een reserve gevormd.

9519 Reserve exploitatie 2020-2023
In de primitieve begroting 2020 is een reserve toegevoegd van € 1,6 miljoen. Deze is bedoeld ter
dekking van de exploitatie 2020 tot en met 2023. Dit betekent dat vier jaar lang jaarlijks € 400.000,-
vrijvalt ten gunste van de exploitatie.

9526 Reserve huisvesting de Misse
De verhuuropbrengsten van de tweede verdieping boven de Pas zijn toegevoegd aan deze nieuwe
reserve. Dit is besloten met vaststelling van de tussentijdse rapportage in 2022. De reserve dient
ter dekking van toekomstige afschrijvingslasten en/of incidentele kosten als gevolg van het
gebouw.

Voorzieningen

Voor de voorzieningen bestaat een verplichte indeling:
1. Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s;
2. Voorzieningen voor het egaliseren van kosten (op basis van plannen);
3. Voorzieningen voor van derden verkregen middelen met specifieke besteding;
4. Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing
   wordt geheven.

Voor mutaties in de voorzieningen wordt het volgende overzicht gegeven:

                                                                                            pagina 190
</pre>

====================================================================== Einde pagina 190 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 191 ======================================================================

<pre>Voorzieningen                                         Saldo         Toevoeging       Vrijval         Aanwending          Saldo
                                                    1-1-2022                                                          31-12-2022
Verplichtingen, verliezen en risico’s
9765          Pensioen wethouders                         3.757                  0             238            77            3.442
9813          Samenwerkingsverband Heesch West            5.242                  0        5.242                   0                0
9816          Personele verplichtingen                     143                   0             17                 0           126
Subtotaal                                                 9.142                  0        5.497               77            3.568
Egalisatievoorzieningen
9711          Onderhoud velden sportparken                 101                   0              0             29               72
9723          Groot onderhoud bruggen                          58            42                 0             72               29
9731          Molen Nistelrode                                 93                0              0                 7            86
9732          Molen Vorstenbosch                               64                8              0                 0            72
9735          Kunstwerken                                      75                7              0                 6            77
9736          Achterstallig onderhoud kunstwerken              70                0              0                 0            70
9775          Technische voorziening sportparken           153               31                 0             53              130
9784          Onderhoud gemeentelijke                     3.456             416                 0            540            3.331
              accommodaties
Subtotaal                                                 4.070             504                 0            707            3.867
Van derden verkregen middelen met specifieke besteding
9611          Onderhoud riolering                         4.394             754                 0            417            4.731
9810          Bonus begeleid werken                            11                0              0                 0            11
9817          Degeneratie straatwerk glasvezel                 22                0              3             19                   0
9819          Begraafplaats ‘t Loo                         632                   0              0             19              613
9820          RVR verbetering kwaliteit                    350              241                 0             32              559
Subtotaal                                                 5.409             995                 3            487            5.914
Bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven
-             -                                                 -                -               -                -                -
Subtotaal                                                18.621           1.499           5.500            1.271           13.349


              Aansluiting i.v.m. afronding                     0                 1              2                 1            -2
Totaal                                                   18.621           1.500           5.502            1.272           13.347


Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico’s

9765 Voorziening pensioen wethouders
Deze voorziening is gevormd ter dekking van de pensioenverplichtingen van de (gewezen)
wethouders. De in 2001 gewijzigde Algemene Pensioenwet Politieke Ambtsdragers (APPA) maakt
het mogelijk dat gewezen wethouders hun pensioen afkopen. Dit kan betekenen dat gemeenten
voor onverwacht grote uitgaven komen te staan. Deze voorziening moet gelijk zijn aan de
achterliggende betalingsverplichting van pensioenen wethouders. Het niveau van de voorziening
wordt jaarlijks aangepast aan de actuariële waarde van de opgebouwde pensioenen.




                                                                                                                       pagina 191
</pre>

====================================================================== Einde pagina 191 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 192 ======================================================================

<pre>9803 Voorziening dubieuze debiteuren sociale zaken
Het doel van deze voorziening is om de definitief oninbare bedragen van openstaande debiteuren
sociale zaken te dekken. Dit betreffen uitsluitend de debiteuren sociale zaken die open stonden
per 1 januari 2008 (overgangsdatum uitbesteding sociale zaken naar ISD optimisd).

9806 Voorziening dubieuze debiteuren
Deze voorziening dekt de definitief oninbare bedragen. De omvang wordt bepaald vanuit een
inschatting van het risico dat een betaling door de debiteur niet meer plaats zal gaan vinden.

9813 Voorziening samenwerkingsverband Heesch West
De voorziening Heesch West is vrijgevallen bij de overname van de boekwaarde door de
Gemeenschappelijke Regeling Heesch West, waarbij ook deze voorziening onderdeel uitmaakte.

9816 Voorziening personele verplichtingen
Deze voorziening is bedoeld voor onderliggende contracten en verplichtingen voor personele
aangelegenheden.

Voorzieningen voor het egaliseren van kosten (op basis van plannen)

9711 Voorziening onderhoud velden sportparken
Het doel van deze voorziening is om de kosten voor het groot onderhoud van velden van de
sportparken te egaliseren. Dit is gebaseerd op basis van het onderhoudsplan buitensportvelden.

9723 Voorziening onderhoud bruggen
Het doel van deze voorziening is om de kosten voor het onderhoud van bruggen te egaliseren. Dit
is gebaseerd op basis van het beleidsplan bruggen.

9731 Voorziening molen Nistelrode
Deze voorziening voorziet in de dekking van de kosten voor het onderhoud aan de molen
Nistelrode. Dit is gebaseerd op basis van een meerjarig onderhoudsplan.

9732 Voorziening Molen Vorstenbosch
Deze voorziening voorziet in de dekking van de kosten voor het onderhoud aan de molen
Vorstenbosch. Dit is gebaseerd op basis van een meerjarig onderhoudsplan.

9735 Voorziening kunstwerken
Het doel van deze voorziening is om de kosten van het meerjarig onderhoud aan kunstwerken te
egaliseren en te dekken. Dit is gebaseerd op basis van een meerjarig onderhoudsplan.

9736 Achterstallig onderhoud kunstwerken
Op basis van de Notitie Materiële Vaste Activa van de commissie BBV dient voor achterstallig
onderhoud waarbij sprake is van kapitaalvernietiging en/of onveilige situaties op basis van
artikel 44 lid 1a BBV een voorziening te worden gevormd.




                                                                                          pagina 192
</pre>

====================================================================== Einde pagina 192 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 193 ======================================================================

<pre>9775 Voorziening technische voorziening sportparken
Het doel van deze voorziening is om de kosten van planmatig onderhoud aan de technische
voorzieningen van sportparken te egaliseren en te dekken. Dit is gebaseerd op basis van een
meerjarig onderhoudsplan.

9784 Voorziening onderhoud gemeentelijke accommodaties
Het doel van deze voorziening is om de kosten van planmatig onderhoud aan de gemeentelijke
accommodaties te egaliseren en te dekken. Dit is gebaseerd op basis van een meerjarig
onderhoudsplan.

Voorzieningen voor van derden verkregen middelen met een specifieke besteding

9611 Voorziening onderhoud riolering
De kapitaaluitgaven van het onderhoud van de riolering alsmede de toekomstige
vervangingsinvesteringen zijn onderdeel van het tarief. Voor dat deel van de verkregen middelen
geldt een specifieke besteding en wordt een voorziening gevormd.

9810 Voorziening bonus begeleid werken
Met deze voorziening worden de opleidingskosten gedekt van de werkplekken voor IBN-
gedetacheerden (begeleid werken).

9817 Voorziening degeneratie straatwerk glasvezel
Deze voorziening voorziet in de dekking van de kosten van herstelwerkzaamheden van verharding
in de openbare ruimte die zijn ontstaan door de aanlegging van het glasvezelnetwerk. Hiervoor is
een eenmalige bijdrage ontvangen gebaseerd op basis van normen. De werkzaamheden zijn
afgerond. Eind 2022 is het resterende saldo van deze voorziening vrijgevallen.

9819 Voorziening begraafplaats ’t Loo
Deze voorziening voorziet in de dekking van de toekomstige kosten van deze begraafplaats. De
omvang van deze voorziening wordt jaarlijks getoetst door middel van een exploitatieopzet voor de
komende 20 jaar.

9820 RVR verbetering kwaliteit buitengebied
Met de provincie hebben wij een overeenkomst gesloten en middelen ontvangen in verband met
de realisatie van ruimte-voorruimte-woningen in het buitengebied. Hier mogen wij kosten mee
dekken voor de verdere ontwikkeling van het buitengebied. We hebben de verplichting dit binnen
twee jaar te realiseren.

Voorzieningen voor bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen, waarvoor een
heffing kan worden geheven
Momenteel zijn er geen voorzieningen aanwezig die vallen onder deze indeling.




                                                                                        pagina 193
</pre>

====================================================================== Einde pagina 193 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 194 ======================================================================

<pre>Vaste schulden, looptijd > 1 jaar

De vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar zijn onderverdeeld in de volgende
onderdelen:
- obligatieleningen
- onderhandse leningen
- door derden belegde gelden
- waarborgsommen

Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven:

Vaste schulden, looptijd > 1 jaar    Saldo 1-1-2022        Vermeerderingen        Aflossingen          Saldo 31-12-2022
Obligatieleningen                                     0                      0                     0                      0
Onderhandse leningen                            44.780                       0              25.898                 18.882
Door derden belegde gelden                            0                      0                     0                      0
Waarborgsommen                                        57                     92                 11                    138
Totaal                                          44.837                       92             25.909                 19.020


Voor een overzicht van de onderhandse leningen wordt verwezen naar het overzicht geldleningen,
zoals opgenomen in het bijlagenboek. Dit betreft onder andere een viertal geldleningen van de
Nederlandse Waterschapsbank die integraal zijn doorverstrekt aan de woningbouwvereniging De
Kleine Meierij. De rentelast van deze leningen in 2022 bedragen € 77.079,-.

De rentelast van de eigen leningen bedraagt in 2022 € 398.203,-. Er is in 2022 geen nieuwe lening
afgesloten met een looptijd > 1 jaar.

De waarborgsommen bestaan uit waarborgsommen, waarborgsommen met betrekking tot
planschade, inschrijvingen voor bouwkavels en drempelbedragen voor de aanvragen op
planschade.

Vlottende passiva

Onder de vlottende passiva zijn de volgende posten opgenomen:

Vlottende passiva                                                                 2022                     2021
Netto vlottende schulden, < 1 jaar                                                         5.263                    3.881
Overlopende passiva                                                                       10.281                    5.003
Totaal                                                                                    15.544                    8.884


Netto vlottende schulden, < 1 jaar

De netto vlottende schulden, korter dan één jaar zijn onderverdeeld in de volgende onderdelen:
- kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen
- kasgeldleningen
- banksaldi


                                                                                                              pagina 194
</pre>

====================================================================== Einde pagina 194 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 195 ======================================================================

<pre>-    overige schulden (onder andere crediteuren)

Kasgeldleningen aangegaan bij openbare lichamen
In 2022 waren er geen door de gemeente afgesloten kasgeldleningen, aangegaan bij openbare
lichamen, aanwezig.

Kasgeldleningen
In 2022 heeft Gemeente Bernheze een kasgeldlening afgesloten voor de voorfinanciering van
Heesch West. Deze werd afgelost toen de Gemeenschappelijke regeling Heesch West de
boekwaarde van onze investering overnam. Ultimo 2022 waren er geen door de gemeente
afgesloten kasgeldleningen aanwezig.

Banksaldi
Per ultimo hadden alle bankrekeningen een tegoed in rekening-courant.

Overige schulden
Van de overige schulden kan het volgende overzicht worden gegeven:

Overige schulden                                                                                           2022                          2021
Crediteuren                                                                                                            4.138                         3.247
Crediteuren sociale zaken                                                                                                134                           170
Betalingen via WVG                                                                                                       990                           446
Diverse kleine posten                                                                                                      2                            19
Afronding                                                                                                                  0                             -1
Totaal                                                                                                                 5.264                         3.881


Overlopende passiva

De samenstelling van de post overlopende activa is als volgt:

Overlopende passiva                                                                                        2022                           2021
Vooruitontvangen                                                                                                          15                                 7
Europese/Nederlandse voorschotbedragen                                                                                  3.433                        1.537
Overige vooruitontvangen bedragen (vanuit particuliere complexen *)                                                      582                           355
Nog te betalen                                                                                                          6.251                        3.103
Afronding                                                                                                                                                    1
Totaal                                                                                                                 10.281                        5.003
* Het BBV schrijft voor dat de vooruitontvangen bijdragen vanuit de particuliere grondexploitaties afzonderlijk benoemt in de tabel van de overlopende
passiva op de balans. Dit zijn de particuliere grondexploitaties, waarvoor wij al een bijdrage hebben ontvangen, maar de kosten nog geheel of gedeeltelijk
gemaakt moeten worden. Kortom, de bijdrage is “vooruitontvangen”.


De in de balans opgenomen van Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
voorschotten op specifieke uitkeringen kunnen als volgt worden gespecificeerd:

Europese/NL voorschotbedragen                       Saldo 1-1-2022              Toevoegingen               Onttrekkingen            Saldo 31-12-2022
RES subsidie                                               378                         0                          36                        342




                                                                                                                                             pagina 195
</pre>

====================================================================== Einde pagina 195 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 196 ======================================================================

<pre>Europese/NL voorschotbedragen              Saldo 1-1-2022         Toevoegingen          Onttrekkingen         Saldo 31-12-2022
Provincie, subsidie snelfietsroute F50          430                     0                   430                      0
Ministerie, RRE subsidie                        93                      0                    93                      0
Ministerie, Subsidie geluidsanering             92                      0                    8                      84
Ministerie, SPUK ventilatie Bernrode            327                     0                    0                      327
Ministerie, SPUK VUO 2021                       84                      0                    84                      0
Ministerie, SPUK CTB 2021                       28                      0                    28                      0
Ministerie, SPUK toeslagenaffaire 2021           7                      0                    7                       0
Ministerie, EAW subsidie                        21                      0                    0                      21
Ministerie, lokaal sportakkoord                 78                      0                    42                     36
Ministerie, SPUK CTB 2022                        0                    109                    0                      109
Ministerie, SPUK aanpak                          0                    467                    0                      467
energiearmoede
Ministerie, SPUK onderwijsvertragingen           0                     86                    0                      86
Ministerie, subsidie verkeersmaatregelen         0                    225                    0                      225
Ministerie, SPUK onderwijsroute                  0                     27                    0                      27
Ministerie, SPUK RHA                             0                    168                    0                      168
Waterschap, afrekening perceel                   0                      9                    0                       9
Ministerie, subsidie woningbouwimpl              0                   1.145                   0                     1.145
Ministerie, subsidie varkenshouderijen           0                    193                    0                      193
Ministerie, SPUK Wet inburgering                 0                    131                    0                      131
Provincie, Stimulering woninfbouw NB             0                     64                    0                      64
Afronding                                        -1                     0                    0                       -1
Totaal                                         1.537                 2.624                  728                    3.433


Waarborgen en garanties
Door de gemeente kunnen garanties worden gegeven met betrekking tot betaling van rente en
aflossing van bepaalde geldleningen, aangegaan door woningbouwstichtingen, gesubsidieerde
instellingen, gezondheidsinstellingen, verenigingen en stichtingen voor de financiering van hun
investeringen.

Er worden nog slechts garanties gegeven afgegeven aan instellingen waarvoor het WFZ
(waarborgfonds zorginstellingen) of het WSW (waarborgfonds sociale woningbouw) van
toepassing is. Onder de verenigingen is slechts nog één lening opgenomen.

Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen en natuurlijke personen en
rechtspersonen kan als volgt naar de aard van de geldlening worden weergegeven:

Waarborgen en garanties                    Oorspronkelijk          Percentage           Restant begin          Restant einde
                                              bedrag               borgstelling          dienstjaar             dienstjaar
Woningbouwverenigingen 100%                       56.501.302                  100%            45.722.961              43.025.542
Woningbouwverenigingen 50%                       100.617.262                      50%         90.486.464              89.303.028
Subtotaal woningbouwverenigingen                 157.118.564                        -        136.209.425            132.328.570
Verenigingen 100%                                      113.445                100%                  12.067                       0
Natuurlijke personen (particulieren)*                 5.041.273               100%                1.389.540               1.100.223




                                                                                                                     pagina 196
</pre>

====================================================================== Einde pagina 196 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 197 ======================================================================

<pre>Waarborgen en garanties                     Oorspronkelijk            Percentage         Restant begin          Restant einde
                                               bedrag                 borgstelling        dienstjaar             dienstjaar
Totaal                                            162.273.282                        -          137.611.032          133.428.793


In 2022 zijn geen bedragen betaald in het kader van de verleende borgstellingen of waarborgen. In
het bijlagendeel is een compleet overzicht opgenomen gespecificeerd per lening. Een splitsing in
gewaarborgde lenigen en garantstellingen kan niet worden gegeven. Er zijn in 2022 geen signalen
ontvangen die wijzen op eventuele aanspraken in de toekomst.

Langlopende financiële verplichtingen
De gemeente Bernheze is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende
verplichtingen, die niet uit de balans blijken. De belangrijkste verplichtingen zijn de volgende:

Niet uit de balans blijkende verplichtingen (x € 1.000)      2023             2024        2025           2026          Totaal
Leasecontracten automatisering                                  159             57         20             11            247


Overige verplichtingen en rechten
Vanuit de “notitie faciliterend grondbeleid” zijn de rechten en plichten die voortvloeien vanuit de
facilitaire grondexploitaties verwerkt in deze jaarrekening. Op basis van de huidige stand van
zaken zijn de volgende cijfers te benoemen:
- Onder de overlopende passiva hebben we voor € 582.019,76 aan “overig vooruitontvangen”
    opgenomen. Dit betreffen het grootste deel van de particuliere complexen waarvoor we al wel
    een vergoeding (exploitatiebijdrage) hebben ontvangen, maar de kosten nog geheel of
    gedeeltelijk moeten maken.
- Onder de overige vorderingen hebben we voor € 1.179.693,97 aan “overig nog te ontvangen”
    opgenomen. Dit betreft complexen waarbij een overeenkomst aanwezig is, de vergoeding nog
    niet is ontvangen en er al wel kosten zijn betaald.

Eigen bijdragen van het Centraal administratiekantoor (CAK)
Een aanvrager van een voorziening, hulp in de huishouding, ondersteuning of een financiële
tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een bijdrage verschuldigd.
De wetgever heeft bepaald dat de berekening, oplegging en incasso van deze eigen bijdrage wordt
uitgevoerd door het CAK. De informatie van het CAK (om privacy redenen beperkt) is ontoereikend
om als gemeente de juistheid op persoonsniveau en volledigheid van de eigen bijdragen als
geheel te kunnen vaststellen.

Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK heeft de
wetgever in feite bepaald dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de
eigen bijdragen op grond van de WMO geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is. Dit betekent
dat gemeenten geen zekerheden over de omvang en hoogte van de eigen bijdrage kunnen
verkrijgen.




                                                                                                                     pagina 197
</pre>

====================================================================== Einde pagina 197 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 198 ======================================================================

<pre>Wet WNT
De Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector is
ingaande 2013 in werking getreden als opvolger van de Wet WOPT (openbaarmaking uit publieke
middelen gefinancierde topinkomens). Inkomens die hoger zijn dan de voor 2022 gestelde norm ad
€ 216.000,- moeten openbaar worden gemaakt en worden opgenomen in de financiële
jaarverslaglegging. Bij de gemeente Bernheze wordt deze norm, inclusief de dotaties aan de
voorzieningen, niet overschreden.

Met dienstbetrekking:
Bedragen x € 1                                                 P.M.M.H. Hurkmans    L.C.A. Kilian-
                                                                                     Theunisse
Gegevens 2022
Functiegegevens                                                Gemeentesecretaris     Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2021                        01-01 / 31-12     01-01 / 31-12
Deeltijdfactor in fte                                                 1,00              1,00
Dienstbetrekking                                                       ja                 ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                       114.538            82.836
Beloningen betaalbaar op termijn                                     20.999            14.155
Subtotaal                                                           135.537            96.991


Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                       216.000           216.000
-/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag          n.v.t.            n.v.t.
Totale bezoldiging                                                  135.537            96.991


Reden waarom de overschrijding al dan niet in toegestaan              n.v.t.            n.v.t.
Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling           n.v.t.            n.v.t.


Gegevens 2021
Functiegegevens                                                Gemeentesecretaris      Griffier
Aanvang en einde functievervulling in 2020                         1-1 / 31-12       1-1 / 31-12
Omvang dienstverband (als deeltijdfactor in fte)                      1,00              1,00
Dienstbetrekking                                                       ja                 ja
Bezoldiging
Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen                       107.363            77.067
Beloningen betaalbaar op termijn                                     20.347            13.818
Subtotaal                                                           127.710            90.885


Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum                       209.000           209.000


Bezoldiging                                                         127.710            90.885




                                                                                          pagina 198
</pre>

====================================================================== Einde pagina 198 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 199 ======================================================================

<pre>Overige rapportageverplichtingen op grond van de WNT
Naast de hierboven vermelde topfunctionarissen zijn er geen overige functionarissen met een
dienstbetrekking die in 2022 een bezoldiging boven het individueel toepasselijk drempelbedrag
hebben ontvangen.


Analyse van de afwijkingen
Voor een analyse van de afwijkingen tussen de begroting ná wijziging en het overzicht van baten
en lasten wordt verwezen naar de programmaverantwoording. Deze analyse maakt deel uit van de
jaarstukken.




                                                                                        pagina 199
</pre>

====================================================================== Einde pagina 199 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 200 ======================================================================

<pre>Algemeen financieel beleid

Inleiding
De grondslag van deze verantwoording ligt opgesloten in het BBV, Besluit begroten en
verantwoorden. Daarnaast is de verordening op de uitgangspunten voor het financiële beleid en
het financieel beheer leidend voor het opstellen van de begroting en ook de uitvoering daarvan.

Algemene uitgangspunten

Het financiële beleid is gericht op een bedrijfseconomisch verantwoorde grondslag. Mede
bepalend hierbij zijn de wettelijke bepalingen en de richtlijnen van de provincie Noord-Brabant in
verband met haar toezichtstaak.

De algemene uitgangspunten bij het formulering van het financieel beleid zijn geweest:
- structurele uitgaven met structurele middelen dekken;
- tarieven kostendekkend;
- de begroting en meerjarenbegroting zijn structureel in evenwicht.


Overzicht baten en lasten 2022

Per programma

De volgende tabel toont de baten en lasten over 2022 verdeeld naar de verschillende
programma’s.

Omschrijving                                             Lasten                                   Baten
Programma:                               Prim. begr    Na wijziging   Werkelijk    Prim. begr    Na wijz.     Werkelijk
Bestuur en ondersteuning                   3.079.796     39.314.023   38.865.557     1.043.039   36.975.727   37.551.971
Veiligheid                                 2.700.892      2.691.265    2.628.826         3.252       32.892       40.120
Verkeer, vervoer en waterstaat             4.079.857      4.173.343    3.850.552       291.101      469.940      382.047
Economie                                   1.019.980      2.410.704    1.013.528       434.846    1.984.908      900.068
Onderwijs                                  2.671.566      2.899.089    2.630.067       375.289      442.667      540.538
Sport, cultuur en recreatie                5.790.232      6.934.481    6.089.362       768.184      928.061    1.233.914
Sociaal domein                            30.406.562     35.543.063   33.722.275     5.011.402    5.560.558    8.223.857
Volksgezondheid en milieu                  7.811.510      9.568.010    8.325.764     6.058.261    6.523.230    6.093.845
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening    18.001.063     19.328.647    9.859.799    19.386.558   19.067.456    9.156.317
en stedelijke vernieuwing
Algemene dekkingsmiddelen                    463.471        552.867      534.668    53.661.644   59.718.317   60.296.084
Overhead                                   9.255.466      9.697.723    9.580.623        93.286      112.782      196.309
Heffing vennootschapsbelasting                                           339.186
Bedrag onvoorzien                             94.472        311.320




                                                                                                              pagina 200
</pre>

====================================================================== Einde pagina 200 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 201 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                 Lasten                                     Baten
Gerealiseerd totaal saldo van baten         85.374.867      133.424.535   117.440.207    87.126.862   131.816.538   124.615.070
en lasten
Lasten                                      85.374.867      133.424.535   117.440.207
Baten                                       87.126.862      131.816.538   124.615.070
Saldo                                        1.751.995       -1.607.997     7.174.863



Omschrijving                                                 Lasten                                     Baten
Programma:                                 Prim. begr      Na wijziging   Werkelijk     Prim. begr     Na wijz.     Werkelijk
Toevoegingen en onttrekkingen reserves:
Bestuur en ondersteuning                         177.650        311.778     2.546.227       645.538     1.320.128     3.097.730
Veiligheid
Verkeer, vervoer en waterstaat                                1.562.200     1.562.200        30.359     1.723.717     1.667.281
Economie                                          14.000         56.182       55.983         10.000       273.744      110.288
Onderwijs                                                       102.694      102.694                      235.000      166.879
Sport, cultuur en recreatie                      213.535        607.828      607.828        381.162     1.695.675     1.013.542
Sociaal domein                                                  582.631     3.188.930        88.150     1.665.946     1.026.838
Volksgezondheid en milieu                         18.279                     128.219         21.073       589.993      307.675
Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening       2.540.496        2.519.426     1.538.051       152.000     1.684.923     1.335.529
en stedelijke vernieuwing
Subtotaal                                    2.963.960        5.742.739     9.730.132     1.328.282     9.189.126     8.725.762
Gerealiseerd resultaat                      88.338.827      139.167.274   127.170.339    88.455.144   141.005.664   133.340.832
Lasten                                      88.338.827      139.167.274   127.170.339
Baten                                       88.455.144      141.005.664   133.340.832
Gerealiseerd resultaat                           116.317      1.838.390     6.170.493
(overschot (+) / tekort (-))
Saldo van incidentele baten en lasten                                      -1.728.117
Structureel resultaat                            116.317      1.838.390     4.442.376
(overschot (+) / tekort (-))




De gemeente moet volgens de Gemeentewet een overzicht van ‘structureel en reëel evenwicht’
opnemen in de jaarrekening. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn hier nadere
regels over vastgelegd. De raad en de financieel toezichthouder zijn daardoor in staat om vast te
stellen of er sprake is van een structureel en reëel evenwicht. Van structureel evenwicht is sprake
als de structurele (meerjarige) lasten worden gedekt door structurele baten.

Verwijzing naar toelichting

Nummer                                            Programma                                         Toelichting in deel 1
                                                                                                 programmaverantwoording
                                                                                                        (op pagina)
0               Bestuur en ondersteuning                                                                    10
1               Veiligheid                                                                                  18
2               Verkeer, vervoer en waterstaat                                                              24




                                                                                                                    pagina 201
</pre>

====================================================================== Einde pagina 201 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 202 ======================================================================

<pre>Nummer                                                Programma                                                     Toelichting in deel 1
                                                                                                                 programmaverantwoording
                                                                                                                        (op pagina)
3                 Economie                                                                                                       27
4                 Onderwijs                                                                                                      39
5                 Sport, cultuur en recreatie                                                                                    43
6                 Sociaal domein                                                                                                 53
7                 Volksgezondheid en milieu                                                                                      67
8                 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing                                               78




Per taakveld

In artikel 24 lid 3d van het Besluiten begroting en verantwoording is opgenomen dat de jaarstukken
een bijlage moet bevatten met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.

Taakveld                                     Lasten 2022                               Baten 2022                Verschil begroting na wijziging met
                                                                                                                                 realisatie
                                Prim.begr    Na wijziging   Werkelijk     Prim.begr Na wijziging    Werkelijk      Lasten          Baten         Saldo
0.1 Bestuur                      1.883.363      2.119.079    1.714.014                                 238.599      -405.065       -238.599      -643.664
0.2 Burgerzaken                    950.997       987.993       967.130      485.083      485.083       449.276       -20.863           35.807     14.944
0.3 Beheer overige gebouwen        197.860    35.911.254    36.042.973      490.859    36.346.468   36.607.129      131.719        -260.661      -128.942
en gronden
0.4 Overhead                     9.255.466      9.697.723    9.580.623       93.286      112.782       196.309      -117.100          -83.527    -200.627
0.5 Treasury                        20.065       143.225       149.987       36.038      113.117       240.626        6.762        -127.509      -120.747
0.61 OZB woningen                  463.471       552.867       534.668 4.949.003        4.703.141    4.682.805       -18.199           20.336       2.137
0.62 OZB niet-woningen                                                     2.949.341    2.860.871    2.804.320                         56.551     56.551
0.64 Belastingen overig                                                      29.200       29.200        30.889                         -1.689      -1.689
0.7 Algemene uitkeringen en                                               45.765.159   52.156.164   52.794.411                     -638.247      -638.247
ov.uitkeringen gf
0.8 Overige baten en lasten        121.983       463.792         -8.547                                             -472.339                     -472.339
0.9 Vennootschapsbelasting                                     339.186                                              339.186                      339.186
(Vpb)
0.10 Reserves programma 0          177.650       311.778     2.546.227      645.538     1.320.128    3.097.730     2.234.449     -1.777.602      456.847
1.1 Crisisbeheersing en          1.976.076      1.976.200    1.974.227                                                -1.973                       -1.973
brandweer
1.2 Openbare orde en               724.816       715.065       654.599         3.252      32.892        40.120       -60.466           -7.228     -67.694
veiligheid
0.10 Reserves programma 1
2.1 Verkeer en vervoer           4.077.125      4.146.528    3.843.400      291.101      469.940       382.047      -303.128           87.893    -215.235
2.2 Parkeren                                      24.083          4.425                                              -19.658                      -19.658
2.5 Openbaar vervoer                 2.732         2.732          2.727                                                     -5                           -5
0.10 Reserves programma 2                       1.562.200    1.562.200       30.359     1.723.717    1.667.281                         56.436     56.436
3.1 Economische ontwikkeling        70.731       224.731       136.256         6.086     333.506       137.719       -88.475          195.787    107.312
3.2 Fysieke                        188.253      1.305.301       71.353      202.253     1.333.590       99.353    -1.233.948      1.234.237          289
bedrijfsinfrastructuur
3.3 Bedrijvenloket en              111.086       111.086       146.487       24.207       24.207        27.184       35.401            -2.977     32.424
bedrijfsregelingen
3.4 Economische promotie           649.910       769.586       659.432      202.300      293.605       635.812      -110.154       -342.207      -452.361
0.10 Reserves programma 3           14.000        56.182        55.983       10.000      273.744       110.288         -199           163.456    163.257




                                                                                                                                              pagina 202
</pre>

====================================================================== Einde pagina 202 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 203 ======================================================================

<pre>Taakveld                                     Lasten 2022                              Baten 2022                Verschil begroting na wijziging met
                                                                                                                             realisatie
                                Prim.begr    Na wijziging   Werkelijk     Prim.begr Na wijziging   Werkelijk     Lasten       Baten          Saldo
4.1 Openbaar basisonderwijs          2.092         1.764          2.669                                                905                        905
4.2 Onderwijshuisvesting         1.155.005     1.178.627      1.222.637      60.515       61.282      144.262       44.010      -82.980       -38.970
4.3 Onderwijsbeleid en           1.514.469     1.718.698      1.404.761     314.774     381.385       396.276     -313.937      -14.891      -328.828
leerlingzaken
0.10 Reserves programma 4                        102.694       102.694                  235.000       166.879                   68.121         68.121
5.1 Sportbeleid en activering     254.858        526.647       348.380          152     115.911       107.368     -178.267        8.543      -169.724

5.2 Sportaccommodaties           2.124.796     2.450.976      2.084.248     721.260     740.708       739.903     -366.728         805       -365.923

5.3 Cultuurpresentatie,-          437.539        542.901       467.406                    24.337       24.337      -75.495                    -75.495
productie en -participatie
5.4 Musea                           28.900        28.923        29.651        6.058        4.556        4.557          728             -1         727

5.5 Cultureel erfgoed             130.799        220.741       173.700       10.800       10.800       16.200      -47.041       -5.400       -52.441

5.6 Media                         780.496        780.544       774.694       12.493       12.493       12.507       -5.850            -14       -5.864

5.7 Openbaar groen en            2.032.844     2.383.749      2.211.283      17.421       19.256      329.042     -172.466     -309.786      -482.252
(openlucht) recreatie
0.10 Reserves programma 5         213.535        607.828       607.828      381.162    1.695.675    1.013.542                  682.133        682.133
6.1 Samenkracht en               2.862.004     3.320.166      4.839.148     351.227     529.647     3.265.743    1.518.982   -2.736.096     -1.217.114
burgerparticipatie
6.2 Wijkteams                    4.470.384     5.762.206      3.367.927                                45.488   -2.394.279      -45.488     -2.439.767

6.3 Inkomensregelingen           6.791.722     8.989.255      8.591.500 4.605.391      4.544.676    4.408.765     -397.755     135.911       -261.844

6.4 Begeleide participatie       4.212.713     4.398.040      4.394.049                   98.923       98.923       -3.991                      -3.991

6.5 Arbeidsparticipatie           422.266        624.906       488.768        1.000       14.390       16.610     -136.138       -2.220      -138.358

6.6 Maatwerkvoorziening           870.248        956.248       979.512                                              23.264                     23.264
(WMO)
6.71 Maatwerkdienstverlening     4.760.974     4.916.427      4.886.017      53.784       53.784       59.730      -30.410       -5.946       -36.356
18+
6.72 Maatwerkdienstverlening     5.184.019     5.406.295      5.052.497                                 9.460     -353.798       -9.460      -363.258
18-
6.81 Geëscaleerde zorg 18+          82.232        82.232        49.026                  319.138       319.138      -33.206                    -33.206

6.82 Geëscaleerde zorg 18-        750.000      1.087.288      1.073.831                                            -13.457                    -13.457

0.10 Reserves programma 6                        582.631      3.188.930      88.150    1.665.946    1.026.838    2.606.299     639.108      3.245.407
7.1 Volksgezondheid              1.252.567     1.273.607      1.256.725      17.965       17.965       18.214      -16.882         -249       -17.131

7.2 Riolering                    2.120.256     2.105.972      2.090.784 2.570.001      2.561.829    2.587.442      -15.188      -25.613       -40.801

7.3 Afval                        2.806.159     3.047.402      2.951.796 3.357.997      3.383.160    3.313.524      -95.606      69.636        -25.970

7.4 Milieubeheer                 1.532.272     3.019.823      1.942.563       6.510     454.488       111.552   -1.077.260     342.936       -734.324

7.5 Begraafplaatsen en            100.256        121.206        83.896      105.788     105.788        63.113      -37.310      42.675          5.365
crematoria
0.10 Reserves programma 7           18.279                     128.219       21.073     589.993       307.675      128.219     282.318        410.537
8.1 Ruimtelijke ordening         1.381.777     2.795.641      2.375.624     265.875     265.875       253.928     -420.017      11.947       -408.070

8.2 Grondexploitatie (niet-     14.967.924    14.732.944      5.869.428 17.508.420    17.190.370    7.154.329   -8.863.516 10.036.041       1.172.525
bedrijventerreinen)
8.3 Wonen en bouwen              1.651.362     1.800.062      1.614.747 1.612.263      1.611.211    1.748.060     -185.315     -136.849      -322.164

0.10 Reserves programma 8        2.540.496     2.519.426      1.538.051     152.000    1.684.923    1.335.529     -981.375     349.394       -631.981
Totalen                         88.338.827 139.167.274      127.170.339 88.455.144 141.005.664 133.340.832 -11.996.935        7.664.832     -4.332.103
Lasten                          88.338.827 139.167.274      127.170.339
Baten                           88.455.144 141.005.664      133.340.832
Saldo                             116.317      1.838.390      6.170.493




                                                                                                                                        pagina 203
</pre>

====================================================================== Einde pagina 203 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 204 ======================================================================

<pre>Onderbouwing jaarrekening resultaat 2022

Resultaat uit reguliere exploitatie (positief)                                                :      € 6.170.492,53
+ Resultaat uit saldo winst- en verliesnemingen bouwgrondexploitaties                         :      € 1.244.390,14
(woningbouw & bedrijventerreinen) (positief)

Totaal                                                                                        :      € 7.414.882,67




Analyse rekeningsaldo
Deze analyse betreft afwijkingen in de jaarrekening van € 100.000,- of meer.

Verklaring van het resultaat over 2022                                                            Incidenteel   Structureel
       In eerder stadium gerapporteerd aan raad
       Saldo primitieve begroting 2022 inclusief wijzigingen 2021 na opmaak begroting 2022          -116.317
         de
1.     2 Tussentijdse rapportage 2021                                                                                -2.750
2.     1ste Tussentijdse rapportage 2022                                                          -1.908.212       188.889
                                                                                                  -2.024.529       186.139
       Overige afwijkingen in jaarrekening (nog niet gerapporteerd aan de raad)
3.     Beschikking i.p.v. dotatie a.g.v. rekenrente pensioenregeling politieke ambtsdragers         -538.548
4.     Minder uitgaven invoering Wet open Overheid (WOO)                                            -105.349
5.     Renteopbrengsten schatkistbankieren                                                          -120.747
6.     Extra middelen vanuit de Algemene uitkering (decembercirculaire)                             -638.247
7.     Onderschrijding post algemene baten en lasten                                                -341.329
8.     Betaling vennootschapsbelasting 2022                                                          339.186
9.     Onderschrijding post openbaar groen                                                          -236.189
10.    Transitie Landbouw vergoeding warme sanering                                                  193.446
11.    Liquidatie Stg. Maashorst in uitvoering / Stg Ark, restantbudget subsidie                    -399.964
12.    Onderschrijding lokaal onderwijsbeleid                                                       -142.644
13.    Overige sportaangelegenheden (combinatiefuncties)                                            -105.967
14.    Exploitatie recreatieve voorzieningen erfpachtopbrengsten                                    -123.974
15.    Vluchtelingen Oekraïne                                                                       -931.506
16.    Sociale zaken                                                                                -291.514
17.    Milieutaak                                                                                   -308.200




                                                                                                                pagina 204
</pre>

====================================================================== Einde pagina 204 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 205 ======================================================================

<pre>Verklaring van het resultaat over 2022                                          Incidenteel   Structureel
18.      Lokaal klimaatbeleid                                                     -257.021
19.      Legesopbrengsten omgevingsvergunningen                                   -152.482
20.      Loonkosten personeel                                                      977.513
         Diverse kleinere mutaties (< € 100.000)                                  -962.428      -186.139
         Saldo (incidenteel / structureel)                                      -6.170.493             0


         Voordelig saldo jaarrekening algemene dienst                           -6.170.493
         Voordeling saldo resultaat bouwgrondexploitatie                        -1.244.390
         Voordelig jaarrekeningresultaat 2022                                   -7.414.883
( - = voordeel / + = nadeel)


Eerder gerapporteerd aan de raad

1. Tweede tussentijdse rapportage 2021

Uit de tweede tussentijdse rapportage van 2021 zorgden twee kleine mutaties voor een structureel
voordeel van € 2.750,-.

2. Eerste tussentijdse rapportage 2022

Het voordelige resultaat van € 1.719.323,- (€ 1.908.212,- incidenteel en € - 188.889,- structureel)
bij de eerste bestuursrapportage 2022 ontstaat voornamelijk door:

Algemene uitkering                                                                             -2.538.735
Lagere afschrijvingslasten                                                                      -366.205
Opbrengsten subsidie warme sanering                                                             -325.000
Lagere belastingopbrengsten a.g.v. aanpassingen woz-waarden                                      180.190
Wachtgelduitkering wethouders                                                                    157.000
Lagere opbrengst grondverkopen                                                                   199.828
Hogere structurele onderhoudskosten (areaaluitbreiding)                                          104.625
Bijstelling kosten uitvoering sociale zaken                                                      481.463
Diverse kleinere mutaties                                                                        387.511
Totaal afwijkingen (- = voordeel / + = nadeel)                                                 -1.719.323


Nog niet gerapporteerd aan de raad

3. Omzetten dotatie naar beschikking voorziening APPA
De pensioenregeling voor de politieke ambtsdragers is geregeld in de Algemene Pensioenwet
Politieke Ambtsdragers (APPA). Gemeenten en provincies zijn op grond van artikel 44 van het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht een APPA-
voorziening op te nemen. Als gevolg van de bijstelling van de rekenrente naar boven
(2019: 0,29%; 2020: 0,082%; 2021: 0,528%; 2022: 2,472%) is er geen sprake van een dotatie
maar een onttrekking aan de voorziening. Dit leidt tot een voordeel in de exploitatie van € 483.336.
Daarnaast vallen de salariskosten € 58.256 lager uit dan geraamd


                                                                                              pagina 205
</pre>

====================================================================== Einde pagina 205 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 206 ======================================================================

<pre>4. Minder uitgaven invoering WOO
Door het rijk zijn via de algemene uitkering middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van de
Wet Open Overheid (WOO). Deze middelen zijn in 2022 maar beperkt ingezet


5. Renteopbrengsten schatkistbankieren
Vanwege de oplopende rentestanden ontvangen wij vanaf 14 september 2022 weer
renteopbrengsten op onze liquide middelen (jaargemiddelde 0,336%). Gezien de omvang van
middelen die vanuit wetgeving moeten stallen in schatkistbankieren (gemiddeld € 23,6 miljoen)
ontvingen wij in 2022 een aanzienlijk bedrag aan rente.

6. Extra middelen decembercirculaire Algemene uitkering
In de decembercirculaire ontvingen we nog extra middelen voor o.a. energietoeslag 2023
(voorschot) ad € 463.360,-. Daarnaast ontvingen we nog middelen voor o.a. inkomstenderving
COVID-19 over 2020, meerkosten Oekraïne, compensatieregeling Voogdij 18+.


7. Onderschrijding post algemene lasten en baten
De onderschrijding van de post algemene baten en lasten is het gevolg van het onbenutte deel van
de post onvoorzien en het budget projectsubsidies. Daarnaast hebben we op deze post het niet
benutte deel van de POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie
Kinderopvangtoeslag) opgenomen

8. Betaling Vennootschapsbelasting 2022
Voor de vennootschapsbelasting betaalden we een voorlopige aanslag over 2022. We raamden
deze niet.

9. Onderschrijding post openbaar groen
De kosten voor groen (inclusief wegen) zijn lager verantwoord door onderuitputting van het budget
(oa grasmaaien) Daarnaast ontstaat een voordeel door een nog niet besteed gedeelte van
overgehevelde budget (oa landschap) en ontvingen we een vergoeding voor degeneratiekosten.


10. Transitie landbouw vergoeding warme sanering
In de oorspronkelijke “Specifieke Subsidieregeling sanering varkenshouderijen” is als bijdrage in
de kosten van de begeleiding van de varkensboeren een normbedrag van € 25.000 per stoppende
boer (13 stuks in Bernheze) toegezegd. We ontvingen daarvoor van het rijk dus € 325.000.
Echter, de SiSa-verantwoording is van toepassing verklaard. Omdat we volgens die systematiek €
131.500,- (alleen externe kosten) hebben uitgegeven, zullen we het verschil ad € 193.000,- in
principe terug moeten betalen. Bij de definitieve vaststelling zal het uitvoeringsorgaan RVO de
tekstuele toelichting m.b.t. deze situatie, meenemen in haar besluitvorming. Vooralsnog is in deze
jaarrekening rekening gehouden met het terugbetalen.




                                                                                         pagina 206
</pre>

====================================================================== Einde pagina 206 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 207 ======================================================================

<pre>11. Liquidatie Stg. Maashorst in uitvoering / Stg Ark, restantbudget subsidie
De stichting Maashorst in Uitvoering heeft de afgelopen jaren de gebiedsontwikkeling van
natuurgebied De Maashorst gecoördineerd en projecten uitgevoerd. Hiervoor ontvingen zij jaarlijks
uitvoeringsbudget van m.n. de Maashorstgemeenten. Op 7 september 2022 is de stichting
Maashorst in Uitvoering beëindigd. Het liquidatiesaldo is uitbetaald aan de deelnemende
gemeenten.

In 2013 heeft Ark Natuurontwikkeling subsidie gekregen voor de verwerving en inrichting tot natuur
van landbouwgronden in De Maashorst. De provincie, gemeenten, Waterschap Aa en Maas en
Staatbosbeheer droegen daar financieel aan bij o.b.v. 'no cure no pay'. Ark heeft ongeveer 1/3 van
de resultaten behaald, wat in 2022 heeft geresulteerd in een terugbetaling.

12. Onderschrijding lokaal onderwijsbeleid
Voor lokaal onderwijsbeleid is naast een jaarlijkse specifieke uitkering een structureel budget
beschikbaar. Het budget is in 2022 niet volledig besteed.

13. Overige sportaangelegenheden - Combinatiefuncties
We hebben als gemeente de intentieverklaring ondertekend voor de rijksregeling
“Combinatiefuncties”. Hiermee hebben we de inspanningsverplichting om minimaal 3,23 fte
combinatiefunctionarissen aan het werk te hebben in Bernheze. Daarvoor worden rijksmiddelen
beschikbaar gesteld op basis van cofinanciering. De raad heeft (in 2010) aangegeven voor
combinatiefuncties geen extra budget te reserveren in de begroting. De Bernhezer cofinanciering
moet daarom vanuit bestaande gemeentelijke budgetten of door externe partijen gebeuren. Dat
gebeurt inmiddels voor een belangrijk deel via de bijdragen vanuit het basisonderwijs aan de
combinatiefunctionarissen die ook gymlessen op scholen verzorgen. We hebben het (in de eerste
jaren ontvangen, maar niet besteedde) rijksbudget gereserveerd om de volgende jaren als
cofinanciering in te kunnen zetten. Er is geen terugbetalingsverplichting. Het in 2022 niet
benutte/resterende budget van € 111.000,- wordt voorgedragen voor overheveling voor de invulling
van combinatiefuncties in 2023 en verder. Daarnaast heeft de specifieke uitkering Sport een
nadeel op het mengtarief btw-compensatiefonds tot gevolg van € 27.579,-. Dit nadeel krijgen we
vergoed. Met deze vergoeding hebben we begrotingstechnisch geen rekening gehouden en leidt
hiermee tot een voordeel in de jaarrekening.

14. Exploitatie recreatieve voorzieningen erfpachtcanon de Wildhorst
De canons van de Wildhorst zijn niet als inkomsten in de begroting opgenomen, maar zijn wel
gefactureerd. Bij de beoordeling van de openstaande debiteuren is een deel hiervan dubieus
verklaard. Hiervoor hebben we een dotatie gedaan aan de desbetreffende voorziening. Per saldo
hebben we een positief saldo van € 125.000 op dit onderdeel.




                                                                                            pagina 207
</pre>

====================================================================== Einde pagina 207 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 208 ======================================================================

<pre>15. Vluchtelingen Oekraïne
Voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen we een normbedrag per beschikbaar
bed in een opvanglocatie. Daarnaast ontvangen we een volledige vergoeding voor de verbouwing
van de locatie in Nistelrode om deze geschikt te maken voor de opvang. De ontvangen
rijksvergoeding is hoger dan de werkelijke locatiekosten. In dit overschot is echter geen rekening
gehouden met inzet van de ambtelijke organisatie.

16. Sociale zaken
De uitvoeringskosten van de energietoeslag (minimabeleid) vallen lager uit de ingeschat.
Daarnaast ontvangen we een hoger bedrag aan rente en aflossing dan we hadden ingeschat.

In de 1ste Tussentijdse rapportage 2022 hebben we de budget bijgesteld (Wet werk en bijstand)
o.b.v. extrapolatie. De kosten voor de participatiewet vallen lager uit dan ingeschat.

De kosten voor het project PIM Werkt! over het jaar 2022 zijn nog niet doorberekend door
gemeente Meierijstad. Hierdoor vallen de kosten lager uit dan geraamd.

De raming voor de kosten PGB jeugdzorg zijn gebaseerd op historische kosten. Daarnaast hebben
we bij de 1ste Tussentijdse rapportage o.b.v. extrapolatie van de toekenningen 2022 de raming
bijgesteld. Bij de jaarrekening is gebleken dat de toekenningen niet volledig zijn benut.

17. Milieutaak
De verwachtingen op basis van de werkplanning 2022 zijn niet gerealiseerd. Moeite om vacatures
in te vullen speelt ook binnen de ODBN. Daarnaast zijn meer uren toegerekend aan met name de
grondexploitatie, wat ook extra dekking oplevert.

18. Lokaal klimaatbeleid
We ontvingen voor de uitvoeringskosten in het kader van het klimaatakkoord een rijksuitkering. Bij
de meicirculaire 2022 informeerden we reeds daarover.

19. Legesopbrengsten omgevingsvergunningen
De budgetoverschrijding aan ingeleend personeel staat in relatie tot de extra leges opbrengsten
voor omgevingsvergunningen. In 2022 hebben wij meer aanvragen ontvangen die getoetst
moesten worden aan een hogere toetsingsniveau t.o.v. voorgaande jaren. Wij hebben daardoor
meer aanvragen ter beoordeling uit moeten zetten voor de activiteit bouwen (bouwbesluit 2012:
constructieve- en bouwtechnische toets), conform de toetsingsmatrix behorende bij het VTH-beleid
2019-2022 Bernheze. Daarnaast maakte we in 2022 nog gebruik van een flexibele schil / extern
bureau op het gebied van casemanagement (afhandeling aanvraag van ontvangst t/m
besluitvorming). Dit vanwege het op orde stellen van de formatie en overige organisatorische taken
zoals de implementatie van een nieuw zaaksysteem, herinrichting vergunningverlening,
legesverordening, omgevingsplan, proces verkennen of initiatieven. Dit alles om klaar te zijn voor
de invoering van de omgevingswet.




                                                                                           pagina 208
</pre>

====================================================================== Einde pagina 208 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 209 ======================================================================

<pre>20. Loonkosten personeel
In 2022 hadden wij te maken met een groot verloop in personeel. Daarnaast bleek invulling van de
ontstane vacatures moeizaam te verlopen. In 2022 hebben wij uw raad door middel van een Notitie
ter informatie geïnformeerd over de werking van deze continuïteitsregeling. Deze regeling is
ingevoerd om de continuïteit van de dienstverlening bij ziekten en vacatures te borgen. De regeling
leidt echter wel tot meerkosten (hogere kosten van externe inhuur ten opzichte van eigen
personeel en bij ziekte blijven de salariskosten van eigen personeel doorlopen). In de
1e tussentijdsrapportage 2022 informeerden wij u reeds over de gerealiseerde overschrijding tot en
met september 2022 van € 350.000,-. Ultimo 2022 leidt dit tot een overschrijding van € 568.000,-.

Daarnaast werden minder uren besteed aan riool, afval en grondexploitatie dan begroot, waardoor
bijdrage van de kosten uit deze onderdelen voor circa € 409.000,- lager is.

Resultaat bouwgrondexploitatie
Op basis van de POC-systematiek nemen we tussentijds winst van de lopende
bouwgrondprojecten. Dit is naar rato van de gerealiseerde bouwplannen en de verkochte kavels.




Algemene dekkingsmiddelen

Overzicht algemene dekkingsmiddelen (in €)

Onderstaande tabel geeft een overzicht van de verkregen algemene dekkingsmiddelen. Het betreft
met name de opbrengsten uit de heffing van OZB en de uitkeringen, die ontvangen zijn vanuit het
gemeentefonds. Deze middelen kennen in tegenstelling tot heffingen als rioolrecht of de
afvalstoffenheffing geen vooraf bepaald bestedingsdoel.

Algemene dekkingsmiddelen (in €)                                   Raming na wijzigingen    Realisatie
1.    Lokale heffingen:
      - ozb                                                                    7.527.615    7.453.324
      - toeristenbelasting                                                      167.238       165.445
2.    Algemene uitkering incl. afrekening voorgaande dienstjaren              52.156.164   52.794.411
3.    Dividend BNG                                                                34.538       48.016
      Totaal                                                                  59.885.555   60.461.196


1. Lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is

De lokale heffingen worden toegelicht in de paragraaf “lokale heffingen”. Daar wordt ingegaan op
de gerealiseerde opbrengst, de beleidsuitgangspunten, belastingvoorstellen en het
kwijtscheldingsbeleid.




                                                                                           pagina 209
</pre>

====================================================================== Einde pagina 209 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 210 ======================================================================

<pre>2. Algemene uitkering uit het gemeentefonds

Dit betreft de inkomsten die via de algemene uitkering uit het gemeentefonds vanuit het Rijk
worden ontvangen. De inkomsten zijn gebaseerd op de decembercirculaire 2022. We stelden de
raming gedurende het jaar bij op basis van de diverse circulaires die we ontvangen gedurende het
verslagjaar. Het positieve verschil is voornamelijk het gevolg van de uitkomsten van de
decembercirculaire 2022. Deze circulaire kwam te laat om de uitkomsten nog te verwerken in de
eerste tussentijdse rapportage 2022. De decembercirculaire heeft nog een forse positieve
bijstelling tot gevolg gehad. De voornaamste bijstellingen betreffen een voorschot op de
energietoeslag 2023 (€ 463.400), vergoeding voor de inkomstenderving corona over 2020
(€ 41.000) en vergoeding meerkosten Oekraïne (€ 44.064).

3. Dividenden

Het gerealiseerde dividend betreft het dividend 2021. Op basis van de voorschriften mag dividend
pas verantwoord worden in het jaar waarin ook het bestuursbesluit tot dividenduitkering is
genomen.

Overhead

Om meer inzicht te geven in de totale kosten van de overhead schrijft het Besluit begroting en
verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in artikel 8 lid 1c voor om een apart overzicht op
te nemen van de overhead. Onder overhead wordt verstaan: alle kosten die samenhangen met de
sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Te denken valt aan kosten
met betrekking tot personeel & Organisatie (P&O), financiën, huisvesting en
bestuursondersteuning. Deze kosten mogen niet meer worden toegerekend aan de directe
taakvelden/programma’s. De overhead wordt centraal begroot en verantwoord op het overzicht
overhead via taakveld 0.4 Overhead in het programma Bestuur en ondersteuning. Onderstaand
wordt inzicht gegeven in het totaal van de overhead alsmede de verrekening binnen de begroting.

De kosten van de overhead kunnen als volgt worden gespecificeerd:

                                                    Raming na wijziging    Realisatie         Saldo
Personele kosten                                            6.404.389,00       6.387.426,52       16.962,48
Algemene administratiekosten                                  282.181,00         292.728,76      -10.547,76
Informatievoorziening en automatisering                     1.944.651,00       1.773.571,13      171.079,87
Huisvesting                                                   753.238,00         780.548,23      -27.310,23
Overige                                                       709.912,00         482.023,69      227.888,31
Subtotaal                                                  10.094.371,00       9.716.298,33      378.072,67
Toerekening overheadskosten aan grondexploitaties            -509.430,00        -331.980,91     -177.449,09
Totale kosten overhead                                      9.584.941,00       9.384.317,42      200.623,58




                                                                                                pagina 210
</pre>

====================================================================== Einde pagina 210 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 211 ======================================================================

<pre>Personele kosten

Dit betreft de loonkosten van personeel voor zover deze niet actief zijn in het primaire proces en
daarmee kunnen worden gedefinieerd als overhead. Onder overhead wordt de formatie
verantwoord die wordt ingezet voor onder andere financiën, communicatie, juridische zaken, P&O,
ICT en bestuursondersteuning. Overeenkomstig de voorschriften van het Besluit begroting en
verantwoording zijn hierbij ook de volledige loonkosten van directie en management opgenomen.
Daarnaast worden onder de personele overheadkosten de kosten verantwoord voor het
personeelsbeheer. Hierbij valt te denken aan opleidingskosten, reis- en verblijfskosten, werving en
selectie, loopbaan- en mobiliteitsadviezen, arbobeleid en het voeren van de salarisadministratie.

Algemene administratiekosten

Onder Algemene administratiekosten zijn de kosten opgenomen voor kantoormaterialen,
telefoonkosten, portokosten en abonnementen.

Informatievoorziening en automatisering

Onder I&A zijn de kosten opgenomen voor onder andere aanschaf, onderhoud en licenties van
hard- en software en systeem- en netwerkbeheer. Daarnaast zijn hieronder de kosten
voortvloeiende uit het tweede spoor, versterking van de I-functies, opgenomen.

Huisvesting

Onder huisvesting zijn de kosten opgenomen voor ruimten voor de uitvoering van de algemene
taken van de eigen organisatie. De kosten bevatten onder andere energiekosten, (groot)
onderhoud van het gebouw en technische installaties, kantoormeubilair, verzekering, schoonmaak
en kapitaallasten (rente en afschrijving).

Overige

Onder overige zijn onder andere de externe kosten opgenomen gerelateerd aan juridische zaken
waaronder juridische advieskosten, bezwarencommissie, de kosten voor communicatie en
representatie, kwaliteitszorg en klachtenregeling en archief.

Toerekening overheadkosten aan grondexploitaties

Volgens het Besluit begroting en verantwoording mag uitsluitend een doorberekening van de
overheadkosten plaatsvinden aan de grondexploitaties door dit als negatieve last in de overhead
mee te nemen. Het saldo dat gepresenteerd wordt onder de overhead is daarom een netto bedrag.
De toerekening heeft plaatsgevonden op basis van het aantal uren dat geraamd is ten laste van de
grondexploitaties.




                                                                                          pagina 211
</pre>

====================================================================== Einde pagina 211 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 212 ======================================================================

<pre>Dekking van de overhead

In de jaarrekening is alleen overhead toegerekend aan de grondexploitaties. De overhead is verder
vanuit de algemene dekkingsmiddelen gedekt. Uitzondering hierop zijn de activiteiten waarvoor we
kostendekkende tarieven doorberekenen zoals afval, riolering en begraafplaatsen. Aangezien in de
programma’s alleen de kosten worden opgenomen van het primaire proces is het niet mogelijk om
de tarieven die berekend worden hieruit te halen. De overhead wordt aan deze activiteiten
extracomptabel toegerekend. In de paragraaf lokale heffingen lichten we daarom toe welk aandeel
van de overhead wordt toegerekend aan deze activiteiten.

Toelichting begroot na wijziging versus realisatie 2022

De voornaamste verschillen zijn:

Personeel

De overschrijding is voornamelijk het gevolg van hogere salariskosten van de overheadfuncties als
gevolg van invulling van (tijdelijke) vacactures door extern personeel. Het budget opleidingskosten
laten een onderschrijding zien. Daarnaast is de overschrijding het gevolg van een lagere
toerekening van overheadkosten aan de grondexploitatie. Tevens houden we rekening met een
eindheffing a.g.v. de werkkostenregeling waarmee begrotingstechnisch nog geen rekening was
gehouden.

Algemene administratiekosten

De overschrijding is voornamelijk het gevolg van de overschrijding op de telefoonkosten en
portokosten. Daartegenover staan lagere kopieerkosten.

Informatievoorziening en automatisering

De afwijking op de posten informatie en automatisering en ICT en eigen beheer is voornamelijk het
volg van hogere kosten gebruiksrechten software. Daarnaast is begrotingstechnisch geen rekening
gehouden met de vergoeding levering diensten Boekel van € 13.000,- waarvan de verwachting
was dat deze dienstverlening in 2021 zou worden beëindigd. De post apparatuur laat ook een
onderschrijding zien. Ook de beoogde formatieuitbreiding van A naar I is nog niet ingevuld.

Huisvesting

In de begroting is een structueel budget beschikbaar voor aanschaf kantoorinventaris. Dit budget is
gebaseerd op historische kosten. Ultimo 2022 laat dit budget een onderschrijding zien. De
energiekosten laten daarentegen een overschrijding zien, vnl. als gevolg de gestegen
energieprijzen.




                                                                                          pagina 212
</pre>

====================================================================== Einde pagina 212 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 213 ======================================================================

<pre>Overige

Voor de implementatie van de Wet open overheid is een budget via de algemene uitkering
beschikbaar gesteld. Dit budget hebben we maar beperkt ingezet. Daarnaast was in de begroting
rekening gehouden met een incidenteel budget participatievisie. Dit budget is niet besteed. Ook de
kosten voor als gevolg van afhandeling van bezwaarschriften zijn lager dan geraamd.


Vennootschapsbelasting (Vpb)
De Wet op de vennootschapsbelasting (Vpb) betekent dat overheden belast kunnen worden voor
economische activiteiten die ook door private ondernemingen (kunnen) worden uitgevoerd. Het
doel is om een gelijk speelveld te creëren tussen partijen (overheden en private ondernemingen).
Hierdoor vallen activiteiten waarvoor gemeenten als ondernemer optreden onder de Vpb.

De belaste activiteiten voor onze gemeente betreffen de bouwgrondexploitaties en gedeeltelijk de
verkoopopbrengsten van het afval. Deze belasting wordt na afloop van het kalenderjaar bepaald
aan de hand van de gerealiseerde fiscale winst en dan geheel verantwoord binnen de algemene
dienst. Het BBV geeft hiervoor aanwijzingen.

In de tussentijdse rapportage informeerden wij uw raad over aanslagen 2021 en de voorlopige
berekening voor 2022.


Onvoorzien
In de begroting is in de exploitatie een jaarlijkse post Onvoorzien opgenomen. Dit betreft een
structurele post van € 94.472,-. Dit is een wettelijk verplichte uitgavenpost op basis van artikel 8,
lid 6 van het Besluit begroting en verantwoording. De post onvoorzien kan ingezet worden voor alle
programma’s. Het college kan zonder voorafgaande toestemming van de raad beschikken over de
post onvoorzien zoals die is opgenomen in de programmabegroting van het lopende jaar onder de
volgende voorwaarden:
a. de beschikking over de post onvoorzien mag uitsluitend betrekking hebben op uitgaven die
     onvoorzienbaar, onuitstelbaar of onvermijdbaar (de zogenaamde 3 O’s) zijn;
b. mutaties van eenmalige of structurele lasten of baten, niet zijnde mutaties voortvloeiende uit
     investeringskredieten, tot en met € 25.000,-;
c. mutaties van geautoriseerde investeringskredieten tot 10% van het investeringsbedrag of tot
     een bedrag van € 100.000,-;
d. voordelen welke niet zijn geraamd worden toegevoegd aan de post onvoorzien;
e. het college doet zonder voorafgaande toestemming van de raad ten laste van de post
     onvoorzien geen uitgaven waarvan bekend is of verondersteld mag worden dat daaromtrent
     belangrijke politieke gevoeligheid bestaat.




                                                                                           pagina 213
</pre>

====================================================================== Einde pagina 213 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 214 ======================================================================

<pre>f.    indien aanwending van de post onvoorzien structurele financiële consequenties tot gevolg
      heeft worden deze consequenties in de eerst volgende perspectiefnota en/of begroting
      opgenomen als een onomkeerbaar besluit.

Het college heeft in de bestuursrapportages hierover deels verantwoording afgelegd aan de raad.
In het begrotingsjaar 2022 zijn de volgende mutaties ten laste en/of ten gunste van de post
onvoorzien gedaan.

Mutaties post onvoorziene uitgaven 2022

Algemene onvoorziene uitgaven

Versie       Raad/college                                       Omschrijving                                   Bedrag (in €)
000        R 04-11-2021     Startsaldo conform primitieve begroting 2022                                           94.472,00


101        C 02-11-2021     Inzet BMC tbv DVO Meierijstad                                                           -9.085,00
106        C 07-12-2021     GGD, lokaal accent en plustaken 2022                                                     2.407,00
109        C 21-12-2021     Veilige fietsverbinding                                                                -12.500,00
112        C 18-01-2022     Aanpassing subsidie Radar                                                               10.213,00
103        C 23-11-2021     Projectleider beleid internationale werknemers - 5/6-deel                              -16.333,00
117        C 25-02-2022     Taakstellende bijdrage kunstwerk rotonde Cereslaan                                     -17.500,00
122        C 22-03-2022     Bijdrage in kosten onafhankelijk onderzoek normtijden Sociale zaken                     -3.750,00
130        C 19 04-2022     Kosten overname inventaris kantine sporthal de Zaert + lagere huuropbrengst 2022       -16.855,00
129        C 19-04-2022     Overdracht aan de GR Heesch-West                                                      316.954,00
139        C 21-06-2022     Aanvullend krediet herinichting Kerkstraat Vorstenbosch agv aanbesteding                  -960,00
140        C 21-06-2022     Uitvoering parkeerdrukonderzoek Nistelrode                                             -16.500,00
144        C 06-09-2022     Aanpassen electrameters woonwagenlocatie Loosven te Nistelrode                         -25.000,00
151        C 18-10-2022     Vervolg herijking gemeenschapshuizenbeleid                                             -13.281,00
146        C 04-10-2022     Onderzoek outsourcen buitendienst                                                      -12.500,00
149        C 01-11-2022     Kledingbank 't Bernhezer Pakhuijs - bijdrage huur Tramstraat                            -3.462,00
016        R 15-12-2022     Ophoging post onvoorzien (1ste turap 2022)                                              55.000,00


                            Totaalstand per 31 december 2022                                                      331.320,00


Kapitaallasten investeringen uit vorige dienstjaren

Versie       Raad/college                                       Omschrijving                                   Bedrag (in €)
000        R 04-11-2021     Saldo primitieve begroting 2022                                                        55.218,00


150        C 12-10-2021     Herinrichting Kerkstraat – Vorstenbosch                                                -13.333,33
144        C 10-08-2021     Vervangen brugleuningen                                                                -12.153,33


                            Totaalstand per 31 december 2022                                                       29.731,34




                                                                                                                 pagina 214
</pre>

====================================================================== Einde pagina 214 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 215 ======================================================================

<pre>Onvoorziene uitgaven projectsubsidies

Versie       Raad/college                                      Omschrijving               Bedrag (in €)
000        R 04-11-2021     Saldo primitieve begroting 2022                                   22.623,00


16         R 15-12-2022     TC Telro, leges omgevingsvergunning padelbanen                     -5.336,00
16         R 15-12-2022     Bernhezer Kunstkring, Het Verhaal 2022                             -3.074,00
16         R 15-12-2022     Stg Aangenaam Heesch, evenement 100 kunstenaars                    -4.037,00
16         R 15-12-2022     Stg Samen Heesch, subsidie de Kookkamer                            -1.414,00
16         R 15-12-2022     Dierenverblijf Heelwijk, bijdrage beheerskosten                      -700,00
16         R 15-12-2022     MET, project Maatschappelijke ErvaringsTijd                        -2.500,00
16         R 15-12-2022     t Bernhezer Pakhuijs, subsidie kledingbank                         -3.700,00
16         R 15-12-2022     Buurtvereniging 't Lieske, onthulling kunstwerk De Hand              -400,00


                            Totaalstand per 31 december 2022                                    1.462,00



Overzicht incidentele baten en lasten 2022
Op grond van artikel 28 lid c van het Besluit begroting en verantwoording dient in de jaarrekening
een samenvattend overzicht van de incidentele baten en lasten te worden opgenomen. In het
boekjaar 2022 zijn de navolgende van belang zijnde incidentele baten en lasten verantwoord.

Grondslagen en uitgangspunten opstellen overzicht incidentele baten
en lasten

De gemeente moet volgens de Gemeentewet een overzicht van ‘structureel en reëel evenwicht’
opnemen in de jaarrekening. In het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn hier nadere
regels over vastgelegd. De raad en de financieel toezichthouder zijn daardoor in staat om vast te
stellen of er sprake is van een structureel en reëel evenwicht. Van structureel evenwicht is sprake
als de structurele (meerjarige) lasten worden gedekt door structurele baten.

Het grensbedrag voor incidentele baten en lasten die in dit overzicht worden opgenomen is
€ 50.000,-.

-     De analyse vanuit de begroting en begrotingswijzigingen is de basis geweest voor het
      opstellen van dit overzicht waarbij we de Notitie Incidentele baten en lasten als uitgangspunt
      hebben genomen.
-     Vanuit de programma-analyse hebben we het overzicht verder aangevuld.
-     Incidentele uitgaven die worden gedekt uit een reserve maken geen onderdeel uit van dit
      overzicht omdat deze geen effect hebben op het saldo.
-     In het overzicht zijn werkelijke lasten en werkelijke baten opgenomen die een puur incidenteel
      karakter hebben.




                                                                                            pagina 215
</pre>

====================================================================== Einde pagina 215 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 216 ======================================================================

<pre>Onderstaande tabel geeft een overzicht van de neutrale incidentele baten en lasten in de
jaarrekening 2022. De uitgaven / inkomsten hebben derhalve geen invloed op het
jaarrekeningsaldo omdat deze gedekt / ten gunste worden gebracht van een reserve.

Omschrijving                                                                           Lasten            Baten
Programma Bestuur en ondersteuning
Toevoeging vrijval algemene weerstandsreserve aan reserve nog nader te                    2.147.199
bestemmen (9003)
Vrijval algemene weerstandsreserve (9001)                                                                 2.147.199
Uitbreiding formatie griffie                                                                    27.109
Uitbreiding formatie griffie t.l.v. reserve nog nader te bestemmen (9003)                                    27.109
Huuropbrengst tijdelijke verhuur de Misse 4                                                                  34.128
Vorming bestemmingsreserve vanuit opbrengst tijdelijke verhuur De Misse 4 (9526)                34.128
Vorming bestemmingsreserve aanpassen werkruimten (9522)                                     100.000
Vorming bestemmingsreserve aanpassen werkruimten t.l.v. reserve nog nader te                                100.000
bestemmen
Overschot op opleidingsbudget                                                                                87.250
Toevoeging overschot opleidingsbudget aan egalisatiereserve opleidingskosten                    87.250
(9.504)
Kosten project global goals                                                                     32.763
Bestuursprogramma koppelen aan global goals t.l.v. reserve nog nader te                                      32.763
bestemmen
Experimenten nieuwe (digitale) vormen van inwonersparticipatie en participatief                  2.219
werken borgen
Experimenten nieuwe (digitale) vormen van inwonersparticipatie en participatief                                  2.219
werken borgen t.l.v. reserve nog nader te bestemmen
Invoeringskosten E-Hrm systeem                                                                  48.105
Invoeringskosten E-Hrm systeem t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                         48.105
Competentieontwikkeling                                                                     150.000
Competentieontwikkeling t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                               150.000
Capaciteit systeembeheer                                                                        74.454
Capaciteit systeembeheer t.l.v. reserve ICT in eigen beheer                                                  74.454
Visie communicatie                                                                              35.489
Visie communicatie t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                                     35.489
Startnotitie aanpak huisvesting                                                                 71.921
Startnotitie aanpak huisvesting t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                        71.921
Programma Verkeer, vervoer en waterstaat
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Traverse Heeswijk-Dinther (9.525)          1.500.000
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Traverse Heeswijk-Dinther t.l.v.                           1.500.000
reserve nog nader te bestemmen
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Verduurzaming openbare                           62.200
verlichting (9.527)
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Verduurzaming openbare                                        62.200
verlichting t.l.v. reserve nog nader te bestemmen
Haalbaarheidsstudie 4de poot Retsel te Heeswijk-Dinther                                         39.615
Haalbaarheidsstudie 4de poot Retsel t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                    39.615
Begeleidingskosten aanbesteding rooien bomen/calamiteiten en                                     3.357
boombeveiligheidscontrole
Begeleidingskosten aanbesteding rooien bomen/calamiteiten en                                                     3.357
boombeveiligheidscontrole t.l.v. reserve nog nader te bestemmen t.l.v. reserve nog
nader te bestemmen
Dotatie aan voorziening groot onderhoud civiele kunstwerken                                     31.750
Dotatie aan voorziening groot onderhoud civiele kunstwerken t.l.v. reserve nog nader                         31.750
te bestemmen
Programma Economie
Winstneming o.b.v. POC-methode                                                                               28.000
Winstneming o.b.v. POC-methode t.g.v. reserve nog nader te bestemmen                            28.000



                                                                                                             pagina 216
</pre>

====================================================================== Einde pagina 216 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 217 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                                            Lasten            Baten
Overschot op beschikbaar budget a.g.v. afsluiting DVO Maashorst                                               27.983
Toevoeging overschot a.g.v. DVO Maashorst aan reserve nog nader te stemmen                       27.983
Visie recreatie en toerisme                                                                       1.500
Visie recreatie en toerisme t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                                 1.500
Projectsubsidie publiekskoepel sterrenwacht Halley                                               35.000
Projectsubsidie publiekskoepel sterrenwacht Halley t.l.v. reserve nog nader te                                35.000
bestemmen
Externe inhuur transitie buitengebied                                                            63.788
Externe inhuur buitengebied t.l.v. van reserve nog nader te bestemmen                                         63.788
Unesco Geopark De Peelhorst                                                                      10.000
Unesco Geopark De Peelhorst t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                             10.000
Programma Onderwijs
Overschot jaarrekening 2021 GR Regionaal Leerplichtbureau                                                         2.694
Overschot jaarrekening 2021 GR Regionaal Leerplichtbureau t.g.v. reserve nog                      2.694
nader te bestemmen
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nieuwbouw/renovatie basisschool               100.000
Op Weg (9.528)
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten Nieuwbouw/renovatie basisschool                               100.000
Op Weg t.l.v. reserve nog nader te bestemmen
Nagekomen kosten 2021 onderwijsachterstandenbeleid                                               11.352
Nagekomen kosten 2021 onderwijsachterstandenbeleid t.l.v. reserve nog nader te                                11.352
bestemmen
Aanvalsplan laaggeletterdheid                                                                    55.500
Aanvalsplan laaggeletterdheid t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                           55.500
Kosten opschonen kadaster scholen                                                                   27
Kosten opschonen kadaster scholen t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                             27
Programma Sport, cultuur en recreatie
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten toplaag KV Prinses Irene (9.521)                  99.436
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten KV Prinses Irene t.l.v. reserve nog                            99.436
nader te bestemmen
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten toplaag KV Altior (9.520)                     114.099
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten KV Altior t.l.v. reserve nog nader te                         114.099
bestemmen
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten akoestiek sporthal ’t Vijfeiken                   36.793
(9.523)
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten akoestiek sporthal ’t Vijfeiken t.l.v.                         36.793
reserve nog nader te bestemmen
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten kunstgrasveld VV HVCH (9.524)                 357.500
Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten kunstgrasveld VV HVCH t.l.v.                                  357.500
reserve nog nader te bestemmen
Uitvoeringsprogramma Erfgoedvisie                                                                45.249
Uitvoeringsprogramma Erfgoedvisie t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                       45.249
Projectbegeleiding de Wildhorst                                                              120.000
Projectbegeleiding de Wildhorst t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                        120.000
Partnerselectie de Wildhorst                                                                     35.000
Partnerselectie de Wildhorst t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                            35.000
Kosten akoestiek sportzaal Lindershof                                                            12.987
Kosten akoestiek sportzaal Lindershof t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                   12.987
Kosten combinatiefuncties                                                                        89.469
Kosten combinatiefuncties t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                               89.469
Culturele activiteiten basisscholen                                                              25.000
Culturele activiteiten basisscholen t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                     25.000
Kerkenvisie                                                                                      16.590
Kerkenvisie t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                                             16.590
Stimuleringsregeling landschap 2021-2023                                                         25.000




                                                                                                              pagina 217
</pre>

====================================================================== Einde pagina 217 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 218 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                                            Lasten            Baten
Stimuleringsregeling landschap 2021-2023 t.l.v. reserve uitvoering reconstructie                              25.000
agrarische sector
Opstellen groenstructuurplan/lanenplan                                                           10.145
Opstellen groenstructuurplan/lanenplan t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                  10.145
Programma Sociaal domein
Toevoeging restant Tonk-gelden aan reserve Transities                                        167.000
Restant Tonk-gelden t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                                    167.000
Overschot middelen sociaal domein                                                                          2.606.299
Toevoeging overschot middelen sociaal domein aan reserve Transities                        2.606.299
Overschot reserve Werkvoorzieningschap                                                                        98.923
Overschot reserve Werkvoorzieningschap t.g.v. reserve Transities                                 98.923
Overschot beschermd wonen                                                                                    316.708
Overschot beschermd wonen t.g.v. reserve Transities                                          316.708
Vluchtelingenwerk, subsidie coördinator                                                          17.750
Vluchtelingenwerk, subsidie coördinatie t.l.v. reserve Transities                                             17.750
Inhuur Wmo-consulenten                                                                           88.803
Inhuur Wmo-consulenten t.l.v. reserve Transities                                                              88.803
Realisatie integrale toegang sociaal domein                                                       4.191
Realisatie integrale toegang sociaal domein t.l.v. reserve Transities                                             4.191
Verduurzaming maatschappelijke vastgoed                                                          15.828
Verduurzaming maatschappelijke vastgoed t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                 15.828
Regeling stimulering burgerinitiatieven                                                          13.698
Regeling stimulering burgerinitiatieven t.l.v. reserve transities                                             13.698
Koplopersgroep onafhankelijke cliëntondersteuning                                                34.089
Koplopersgroep onafhankelijke cliëntondersteuning t.l.v. reserve nog nader te                                 34.089
bestemmen
Tijdelijke inzet coördinator eenzaamheid                                                         20.000
Tijdelijke inzet coördinator eenzaamheid t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                20.000
Uitvoeringsplan aanpak eenzaamheid                                                               25.000
Uitvoeringsplan aanpak eenzaamheid t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                      25.000
Extra tijdelijke capaciteit Basisteam jeugd en gezin a.g.v. corona                               24.215
Extra tijdelijke capaciteit Basisteam jeugd en gezin a.g.v. corona t.l.v. reserve nog                         24.215
nader te bestemmen
Kosten voorzitter Maatwerk aanpak Bernheze                                                        1.195
Kosten voorzitter Maatwerk aanpak t.l.v. reserve Transities                                                       1.195
Transformatie Jeugdzorg                                                                          64.979
Transformatie Jeugdzorg t.l.v. reserve Transities                                                             64.979
Mobiliteitscentrum Pim Werkt!!                                                                   75.545
Mobiliteitscentrum Pim Werkt!! t.l.v. reserve transities                                                      75.545
Vervanging DUO-fietsen                                                                           19.000
Vervanging DUO-fietsen t.l.v. reserve Transities                                                              19.000
Subsidie Stg. Rechtswinkel Bernheze                                                               3.239
Subsidie Stg. Rechtswinkel Bernheze t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                         3.239
Eenmalige energietoeslag                                                                     436.906
Eenmalige energietoeslag t.l.v. reserve Transities                                                           436.906
Programma Volksgezondheid en milieu
Duurzame energie-agenda – project energie-advisering bedrijven                                    9.000
Duurzame energie-agenda – project energie-advisering bedrijven t.l.v. reserve nog                                 9.000
nader te bestemmen
Gezondheidsbeleid                                                                                 9.188
Gezondheidsbeleid t.l.v. reserve Transities                                                                       9.188
DU Klimaatmiddelen                                                                               57.862
DU Klimaatmiddelen t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                                      57.862
Energievouchers minima                                                                            5.982




                                                                                                              pagina 218
</pre>

====================================================================== Einde pagina 218 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 219 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                                   Lasten            Baten
Energievouchers minima t.l.v. reserve Transities                                                         5.982
Aan de slag met energie                                                                  8.749
Aan de slag met energie t.l.v. reserve nog nader bestemmen                                               8.749
Duurzame energieagenda                                                                  38.121
Duurzame energieagenda t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                         38.121
Programma Volkshuisvesting, leefomgeving en stedelijke vernieuwing
Storting 1%                                                                                          68.512
Storting 1% t.b.v. reserve landschappelijke kwaliteitsverbetering (9.506)               68.512
Winstneming a.g.v. afsluiten complexen                                                              350.539
Winstneming a.g.v. afsluiten complexen t.g.v. reserve nog nader te bestemmen        350.539
Winstneming o.b.v. POC-methode                                                                     1.119.000
Winstneming o.b.v. POC-methode t.g.v. reserve nog nader te bestemmen              1.119.000
Verliesneming a.g.v. afsluiten complex                                              113.149
Verliesneming a.g.v. afsluiten complex t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                        113.149
Verliesneming a.g.v. POC-methode                                                    140.000
Verliesneming a.g.v. POC-methode t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                              140.000
Proefproject Wet kwaliteitsborging                                                       7.059
Proefproject Wet kwaliteitsborging t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                 7.059
Taskforce Ruimtelijke ordening                                                      356.521
Taskforce Ruimtelijke ordening t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                356.521
Implementatie omgevingswet                                                          714.925
Implementatie omgevingswet t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                    714.925
Woonvisie                                                                                3.874
Woonvisie t.l.v. reserve nog nader te bestemmen                                                          3.874
Totaal                                                                           12.806.520       12.806.520
Saldo                                                                                       0


Indien de incidentele kosten een termijn bevatten van langer dan drie jaar maar waarvan de
eindigheid onvoorwaardelijk vastligt dan ligt daar altijd een besluit van de raad aan ten grondslag.

Toelichting op tabel incidentele baten en lasten

De commissie BBV heeft per 30 augustus 2018 een vernieuwde notitie 'incidentele baten en
lasten' vastgesteld. Volgens deze notitie betreffen Incidentele baten en lasten de posten die het
begrotingssaldo incidenteel beïnvloeden. Het gaat om eenmalige zaken en om (meerjarige)
projecten of subsidie als deze eveneens het karakter van tijdelijkheid c.q. eindig doel hebben.
Stellige uitspraak in deze notitie is dat voor de in het overzicht van incidentele baten en lasten
opgenomen posten een nadere toelichting is vereist. Deze toelichting is hieronder opgenomen.

Vrijval algemene weerstandsreserve

O.b.v. de inventarisatie van de risico’s wordt de hoogte van de algemene weerstandsreserve
bepaald. De ratio van het weerstandsvermogen is moet liggen tussen de 1,0 en 1,4. Ultimo 2022
bleek de norm van 1,4 te worden overschreden. Als gevolg hiervan heeft een verlaging van de
algemene weerstandsreserve plaatsgevonden. Deze is gelijktijdig toegevoegd aan de reserve nog
nader te bestemmen.

Uitbreiding formatie griffie


                                                                                                      pagina 219
</pre>

====================================================================== Einde pagina 219 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 220 ======================================================================

<pre>Op 27 januari 2022 besloot de gemeenteraad tot uitbreiding van de formatie van de griffie.
Hiermee was in de begroting 2022 nog geen rekening gehouden. De kosten als gevolg van deze
uitbreiding worden in 2022 ten laste gebracht van de reserve nog nader te bestemmen.

Huuropbrengst tijdelijke verhuur gemeentekantoor De Misse 4

De bovenste verdieping van de Misse 4 is tijdelijk verhuurd aan een externe partij. De
huuropbrengsten storten we in een reserve ter dekking van o.a. de toekomstige
(gedeeltelijke) afschrijvingslasten van de nog te realiseren verbouw.

Vorming bestemmingsreserve aanpassen werkruimten

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investering aanpassen werkruimten
hebben we eenmalig een bestemmingsreserve gevormd ter grootte van € 100.000,- ten laste van
de reserve nog nader te bestemmen.

Overschot opleidingsbudget

In de begroting is een structureel opleidingsbudget beschikbaar. Door de raad is in het
verleden besloten een overschot of tekort respectievelijk toe te voegen / te onttrekken aan
de egalisatiereserve opleidingskosten.

Bestuursprogramma koppelen aan global goals

Bij het opstellen van het bestuursprogramma verschaffen we inzicht in de accenten die de nieuwe
coalitie beleidsmatig en richtinggevend wil zetten voor de nieuwe bestuursperiode. In 2022 was
een incidenteel budget beschikbaar om de global goals, die we al hanteren in de kadernota en
begroting, in verband te brengen met de opgenomen onderwerpen en maatschappelijke effecten
die we willen bereiken in deze bestuursperiode.

Experimenten nieuwe (digitale) vormen van inwonersparticipatie en participatief
werken borgen

Om te komen tot een verdergaande vorm van participeren in onze reguliere werkzaamheden en
projecten hebben we in 2022 eenmalig geïnvesteerd.

Invoeringskosten e-Hrm-systeem

Vanwege vacatures bij team Hrm is een externe projectleider aangetrokken voor de begeleiding
van de invoering van het nieuwe e-Hrm systeem. Bij toekomstige vervangingen zullen de
gemaakte kosten voor een projectleider niet meer van toepassing zijn.




                                                                                       pagina 220
</pre>

====================================================================== Einde pagina 220 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 221 ======================================================================

<pre>Visie dienstverlening – ontwikkelingen competenties incl. omgevingswet

We sluiten aan bij de behoeften van de samenleving en we bewegen mee met deze samenleving.
We maken contact en inwoners voelen zich serieus genomen. We zorgen ervoor dat onze
bestuurders en medewerkers voldoende toegerust zijn om dit te kunnen doen. Onze visies op
dienstverlening, communicatie en participatie zijn daarbij leidend. Deze ambities vroegen om een
kwaliteitsimpuls voor onze organisatie en daar willen we dan ook in investeren. Het vraagt veel van
de organisatie: o.a. het eenmalig updaten van competenties. Deze kosten worden gedekt uit de
reserve nog nader te bestemmen.

Capaciteit systeembeheer

In 2022 heeft tijdelijk externe inhuur plaatsgevonden voor verdwijnende (technische) taken binnen
ICT. Deze dekken we uit de reserve ICT in eigen beheer.

Visie communicatie

Vernieuwing van het communicatiebeleid is nodig om inwoners op een passende manier te
informeren en het gesprek met de omgeving te kunnen voeren. In de communicatievisie 2021-
2023 staat beschreven hoe we dit kunnen doen. In 2022 werd gewerkt aan de voorgenomen acties
uit de communicatievisie. Vanwege vacatures heeft tijdelijke externe inhuur plaatsgevonden.

Startnotitie aanpak huisvesting

Voor de verbouwing van het gemeentekantoor, bibliotheek en de sociaal cultureel centrum de Pas
hebben we een verkennend onderzoek uitgevoerd door een externe projectleider. De kosten
hiervan hebben we ten laste gebracht van de reserve nog nader te bestemmen.

Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten – Traverse Heeswijk-Dinther

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investering Traverse Heeswijk-Dinther
vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 1.500.000,- ten laste van de
reserve nog nader te bestemmen.

Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten – Vervanging en verduurzaming
openbare verlichting

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investering Vervanging en verduurzaming
openbare verlichting vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 62.200,- ten
laste van de reserve nog nader te bestemmen.

Haalbaarheidsstudie 4de poot Retsel te Heeswijk-Dinther




                                                                                          pagina 221
</pre>

====================================================================== Einde pagina 221 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 222 ======================================================================

<pre>Het onderzoek is gericht op het mogelijk uitbreiden van de rotonde bij Retsel met een 4de poot ter
ontsluiting. Dit onderzoek heeft nog niet geleid tot een concreet voorstel.

Begeleidingskosten aanbesteding rooien/calamiteiten boombeveiligheidscontrole

Voor het houden van aanbestedingen op een professionele manier hebben we externe
expertise aangetrokken. Deze hebben we ten laste gebracht van de reserve nog nader te
bestemmen.

Dotatie voorziening groot onderhoud civiele kunstwerken

Bij de actualisatie van het groot onderhoudsplan civiele kunstwerken is gebleken dat een
eenmalige extra toevoeging aan de voorziening noodzakelijk was om de voorziening op niveau te
brengen. Deze extra dotatie hebben we ten laste gebracht van de reserve nog nader te
bestemmen.

Winstneming o.b.v. POC-methode

Dit betreft de tussentijdse winstneming voor bedrijventerreinen. Winsten en verliezen zijn eenmalig
van aard.

Overschot beschikbaar budget a.g.v. afsluiting DVO Maashorst

In 2022 is een dienstverleningsovereenkomst afgesloten inzake De Maashorst. Dit leidt tot een
voordeel op de begroting. Het voordeel hebben we toegevoegd aan de reserve nog nader te
bestemmen.

Visie recreatie en toerisme

In 2018 is de Visie recreatie en toerisme Bernheze 2018-2022 vastgesteld. Het uitvoeringsbudget
is gefaseerd beschikbaar gesteld over de periode 2017-2019. De besteding loopt echter over de
periode 2018-2022.

Projectsubsidie publiekskoepel sterrenwacht Halley

In 2022 hadden we een eenmalige projectsubsidie van € 35.000,- gereserveerd voor co-
financiering van de vervanging van publiekskoepel sterrenwacht Halley. Het gebouw is eigendom
van de Stichting Sterrenwacht Halley. De incidentele projectsubsidie dekken we uit de reserve nog
nader te bestemmen.

Externe inhuur transitie buitengebied

Het begeleiden van initiatieven van stoppers willen we op tijdelijke basis doen. Om een zo
concreet mogelijk inzicht te hebben in de verschillende initiatieven en vraagstukken van agrariërs



                                                                                          pagina 222
</pre>

====================================================================== Einde pagina 222 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 223 ======================================================================

<pre>denken we dat we beter kunnen inspelen op de transitie landbouw en de ontwikkeling van het
buitengebied. We hebben hiervoor t/m 2022 een incidenteel budget opgenomen.

Unesco Geopark De Peelhorst

Dit betreft een incidenteel project om de Peelrandbreuk op de kaart te zetten. Het project is
afgerond op 31 december 2022. De incidentele dekken we uit de reserve nog nader te
bestemmen.

Overschot jaarrekening 2021 GR Regionaal leerplichtbureau

De jaarrekening 2021 van het Regionaal leerplichtbureau liet een overschot zien. Dit is
terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Het overschot is toegevoegd aan de reserve nog
nader te bestemmen.

Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten nieuwbouw/renovatie
basisschool Op Weg

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investering nieuwbouw/renovatie
basisschool Op Weg vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 100.000,-
ten laste van de reserve nog nader te bestemmen.

Nagekomen kosten 2021 onderwijsachterstandenbeleid

In het boekjaar 2022 zijn nog nagekomen kosten uit 2021 betaald. Deze kosten zijn gedekt uit het
overhevelingsbudget ten laste van de reserve nog nader te bestemmen.

Aanvalsplan Laaggeletterdheid

Het uitvoeringsplan Laaggeletterdheid kent een looptijd van twee jaar (2021-2022).

Kosten opschonen kadaster scholen

Bij raadsbesluit op 20 mei 2021 inzake het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Bernheze 2021-
2025 is een budget beschikbaar gesteld voor het project ‘Opschonen gegevens kadaster in
verband met perceelgrenzen en (juridisch) eigendom schoolgebouwen’. Dit project wordt in 2022
uitgevoerd.

Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten – Vervanging toplaag kunstgras
KV Prinses Irene

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investering vervanging toplaag kunstgras
KV Prinses Irene vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 99.436,- ten
laste van de reserve nog nader te bestemmen.



                                                                                           pagina 223
</pre>

====================================================================== Einde pagina 223 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 224 ======================================================================

<pre>Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten – Vervanging toplaag kunstgras
KV Altior

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investeringen vervanging toplaag
kunstgras KV Altior vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 114.099,- ten
laste van de reserve nog nader te bestemmen.

Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten – Verbetering akoestiek sporthal
‘t Vijfeiken

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investering Verbetering akoestiek sporthal
‘t Vijfeiken vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 36.793,- ten laste van
de reserve nog nader te bestemmen.

Vorming bestemmingsreserve afschrijvingslasten – Vervanging toplagen kunstgras
VV HVCH

Ter dekking van de afschrijvingslasten van de geplande investeringen vervanging toplaag
kunstgras VV HVCH vormen we eenmalig een bestemmingsreserve ter grootte van € 357.500,- ten
laste van de reserve nog nader te bestemmen.

Uitvoeringsprogramma Erfgoedvisie

De vastgestelde erfgoedvisie 2020 is de basis voor uitvoering van een aantal incidentele projecten.
In het uitvoeringsprogramma worden de geformuleerde beleidsspeerpunten nader uitgewerkt. Het
programma eindigt in 2025.

Projectbegeleiding De Wildhorst

Dit betreft incidentele inhuur voor projectbegeleiding met een looptijd tot maximaal 2022. De
kosten worden gedekt uit de reserve nog nader te bestemmen. De periode daarna zal de
financiering van de kosten worden opgenomen in een ontwikkelmodel met bijbehorende exploitatie
van kosten en baten.

Partnerselectie de Wildhorst

De mogelijke verdere ontwikkeling van de Wildhorst is mede afhankelijk van potentieel
geïnteresseerden. De selectie is gericht op een partij die dit verder wil gaan oppakken.

Verbeteren akoestiek sportzaal Lindershof – Heesch

We investeren in de verbetering van de akoestiek van de sportzaal zodat deze weer voldoet aan
de huidige normen en richtlijnen. Het betreft een investering met meerjarig nut waar normaliter op
wordt afgeschreven. Volgens de Financiële verordening worden investeringen met een volume


                                                                                           pagina 224
</pre>

====================================================================== Einde pagina 224 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 225 ======================================================================

<pre>lager dan € 25.000,- in 1 jaar afgeschreven. Dit betreft dus een eenmalige afschrijvingslast. Op
basis van het uitgangspunt ‘brutering van investeringen’ brengen we deze afschrijvingslast ten
laste van de reserve nog nader te bestemmen

Combinatiefuncties

We nemen als gemeente deel aan de rijksregeling ‘Combinatiefuncties’. Het overschot ultimo 2021
op de bijdrage die we via de algemene uitkering hebben ontvangen hebben we gereserveerd en
overgeheveld naar 2022 ter besteding in 2022.

Culturele activiteiten basisscholen

Dit betreft een eenmalige subsidie voor het project Verbinding culturele activiteiten basisscholen.

Kerkenvisie

We hebben in 2020 een eenmalig budget ontvangen via het gemeentefonds voor het project. Het
saldo ultimo 2021 hebben we overgeheveld naar 2022. Dit betekent in 2022 een dekking uit de
reserve.

Stimuleringsregeling landschap 2021-2023

De Stimuleringsregeling Landschap is een regeling die vier jaar loopt en waarover
betalingsafspraken zijn gemaakt met de provincie.

Opstellen groenstructuurplan/lanenplan

Het Groenstructuurplan wordt in 2022 opgesteld en in 2023 vastgesteld

Tonk-gelden

In 2021 hebben we het overschot van de ontvangen Tonk-gelden toegevoegd aan de reserve nog
nader te bestemmen. In de jaarrekening 2022 wordt het overschot alsnog toegevoegd aan de
reserve Transities ten laste van de reserve nog nader te bestemmen.

Overschot middelen sociaal domein

De raad heeft besloten tot en met het boekjaar 2022 het overschot van de ontvangen middelen
sociaal domein toe te voegen aan de reserve Transities.

Overschot egalisatiereserve Werkvoorzieningschap

De ontvangen klassieke middelen Wsw worden volgens regionale afspraak volledig doorbetaald
aan het Werkvoorzieningschap. Het Werkvoorzieningschap voegt het jaarlijks overschot toe aan
een egalisatiereserve. Deze reserve wordt door het Werkvoorzieningschap beheerd. Wanneer



                                                                                            pagina 225
</pre>

====================================================================== Einde pagina 225 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 226 ======================================================================

<pre>deze reserve het afgesproken plafond overschrijdt wordt het overschot teruggestort naar de
deelnemende gemeenten o.b.v. een afgesproken verdeelsleutel.

Overschot Beschermd wonen

Via de centrumgemeente Oss hebben de regiogemeenten een terugbetaling ontvangen vanuit de
gevormde reserve Beschermd wonen. Deze reserve is door de gemeente Oss opgebouwd uit
overschotten uit het verleden op de ontvangen middelen beschermd wonen. Deze voegen we toe
aan de reserve Transities.

Vluchtelingenwerk, subsidie coördinator

Stg Vluchtelingenwerk heeft in 2022 een eenmalige extra subsidie ontvangen voor de tijdelijke
uitbreiding van uren gedurende 1 jaar.

Inhuur Wmo-consulenten

Voor het oplossen van achterstanden van de afhandeling van Wmo-aanvragen hebben we
tijdelijke extra Wmo-consulenten gedurende 2022 ingezet.

Realisatie integrale toegang sociaal domein

Voor de ontwikkeling van de integrale toegang is een incidenteel ontwikkelbudget ter beschikking
gesteld. Dit ontwikkeling is eind 2022 afgerond.

Verduurzaming maatschappelijk vastgoed

Voor de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed is een incidenteel budget beschikbaar
voor onderzoek.

Regeling stimulering burgerinitiatieven

Voor de stimulering burgerinitiatieven is door het college een tijdelijke regeling vastgesteld. Deze
regeling is beëindigd ultimo 2021. In 2022 zijn hieruit nog een tweetal betalingen gedaan met
instemming van de raad door overheveling van het budget.

Koplopersgroep onafhankelijke cliëntondersteuning

Het koploperproject Onafhankelijke cliëntondersteuning heeft een looptijd van vier jaar. Twee jaar
ontwikkeling en voorbereiding (2020 en 2021) en twee jaar uitvoering in een pilot (2022 en 2023.




                                                                                            pagina 226
</pre>

====================================================================== Einde pagina 226 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 227 ======================================================================

<pre>Tijdelijke inzet coördinator eenzaamheid

Ten laste van de incidentele coronamiddelen besloten we op 18 mei 2021 tot het project aanpak
eenzaamheid voor de periode oktober 2021 t/m oktober 2023. Hier hebben we invulling aan
gegeven door aanstelling van een tijdelijke coördinatiefunctie bij ONS welzijn voor deze periode.

Uitvoeringsplan aanpak eenzaamheid

O.b.v. het vastgestelde uitvoeringsplan Aanpak eenzaamheid hebben we samen met onze
professionele en vrijwilligersorganisaties concrete voorstellen geformuleerd om eenzaamheid terug
te dringen in Bernheze. Deze uitvoeringskosten worden bestemd voor deskundigheidsbevordering,
communicatie en eventueel aanvullende aanbod van activiteiten. Dit betreft een incidenteel project.

Extra tijdelijke capaciteit Basisteam jeugd en gezin a.g.v. corona

Om de werkdruk van de jeugdprofessionals te verlagen hebben we voor de periode september
2021 tot en met maart 2022 een tijdelijke functionaris voor jeugdteam aangesteld bij Ons Welzijn.

Voorzitter Maatwerk aanpak Bernheze

We hebben een eenmalig budget beschikbaar voor de uitvoering van de regeling Maatwerk
aanpak Bernheze.

Transformatie jeugdzorg

Om de volgende fase van de transformatieopgaven van de jeugdzorg mogelijk te maken is een
incidenteel budget beschikbaar gesteld aan de centrumgemeente. Na afronding van het project
wordt het eventuele overschot op deze incidentele middelen terugbetaald aan de deelnemende
gemeenten.

Mobiliteitscentrum Pim Werkt!!

In mei 2021 hebben we besloten partner te worden van het mobiliteitscentrum PIM Werkt!! voor
een pilot van twee jaar. Door deelname aan het mobiliteitscentrum hebben we slagkracht om in te
spelen op de gevolgen van de coronacrisis op de economie. Met dit mobiliteitscentrum kunnen we
zelfstandige ondernemers beter ondersteuning bij heroriëntatie op de arbeidsmarkt.

Vervanging Duo-fietsen

Voor de vervanging van de duo-fietsen hebben we een incidentele subsidie beschikbaar gesteld
voor aanschaf van duo-fietsen.

Subsidie Stg. Rechtswinkel Bernheze

Aan Stg Rechtswinkel Bernheze is een subsidie voor een periode van 2 jaar toegekend.


                                                                                          pagina 227
</pre>

====================================================================== Einde pagina 227 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 228 ======================================================================

<pre>Eenmalige energietoeslag

Eind 2021 besloot het kabinet een eenmalige energietoeslag voor huishoudens met een laag
inkomen mogelijk te maken waarbij de inkomensnorm van 120% wordt gehanteerd. Gemeente
Bernheze besloot de inkomensnorm te verhogen naar 130%. De extra kosten die dit met zich
meebrengt dekken we uit de reserve Transities.

Duurzame energie-agenda – project advisering bij bedrijven

Dit budget is beschikbaar gesteld om ondernemers te stimuleren/ondersteunen meer energie te
besparen. Dit betreft een project met een onvoorwaardelijk einde.

Gezondheidsbeleid

We hebben voor een periode 2 jaar (2022 en 2023) extra capaciteit ingehuurd voor het opstellen
van een nieuw lokaal gezondheidsbeleid en het koppelen van dit beleid met de omgevingsvisie en
omgevingsplan. De kosten van de tijdelijke inhuur brengen we ten laste van de reserve Transities.

DU klimaatmiddelen

Het budget klimaatmiddelen betreft incidenteel beschikbaar gestelde rijksmiddelen voor het
opstellen en de uitvoering van de Transitievisie Warmte (TVW). In 2021 is onze TVW vastgesteld
en de komende jaren gaan we in vervolg op de TVW aan de slag met Wijkuitvoeringsplannen. In
2022 beginnen we in twee startwijken

Energievouchers minima

Voor de aanpak van energie-armoede is een eenmalig beschikbaar gesteld voor de uitreiking van
energievouchers. Het project is inmiddels afgesloten.

Aan de slag met energie

Dit incidentele budget is beschikbaar gesteld om huishoudens met (mogelijke) energiearmoede te
stimuleren/ondersteunen meer energie te besparen.

Duurzame energieagenda

In de duurzame energieagenda 2021-2025 zijn incidentele activiteiten opgenomen waarmee we
invulling geven aan onze doelstellingen en ambitie op het gebied van duurzaamheid. Afronding
van dit programma voorzien we in 2025.

Storting in reserve kwaliteitsverbetering buitengebied.

O.b.v. provinciale afspraken moeten we gelden reserveren voor kwaliteitsverbetering buitengebied.
Dit geldt voor plannen die buiten de kernen worden gerealiseerd.


                                                                                        pagina 228
</pre>

====================================================================== Einde pagina 228 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 229 ======================================================================

<pre>Winstneming a.g.v. afsluiten complexen

Dit betreft de winstneming voor bouwgrondexploitaties. Winsten en verliezen zijn eenmalig van
aard.

Winstneming o.b.v. POC-methode

Dit betreft de tussentijdse winstneming voor bouwgrondexploitaties. Winsten en verliezen zijn
eenmalig van aard.

Verliesneming a.g.v. afsluiten complexen

Dit betreft de verliesneming voor bouwgrondexploitaties. Winsten en verliezen zijn eenmalig van
aard.

Proefproject Wet kwaliteitsborging (Wkb)

In het kader van de Wet Kwaliteitsborging zijn er in Bernheze diverse proefprojecten gestart. Het
incidenteel budget is beschikbaar gesteld vanwege de bouw van een appartementencomplex in
Heeswijk-Dinther. Hiervoor heeft de gemeente een kwaliteitsborger ingehuurd voor toezicht. Het
appartementencomplex is in de loop van 2022 opgeleverd.

Taskforce ruimtelijke ordening

Door de raad is een incidenteel budget beschikbaar gesteld om een Impuls te geven aan
ruimtelijke plannen

Implementatie omgevingswet

Om klaar te zijn voor invoering van de omgevingswet per 1 januari 2023 investeren we in de
wettelijke instrumenten (omgevingsvisie, -plan en -programma’s). Het doel is om deze dan
vastgesteld en in werking te hebben.

Woonvisie

Door de gemeenteraad is een incidenteel budget beschikbaar gesteld voor het onderzoeken en
ontwikkelen van instrumenten ten behoeve van de woonvisie.

In de volgende tabel geven we een overzicht van de incidentele baten en lasten die we corrigeren
om meer inzicht te geven in het reguliere rekeningresultaat uit normale bedrijfsvoering.

Omschrijving                                                         Lasten           Baten
Vrijval voorziening pensioenen wethouders                                                483.336
Vennootschapsbelasting                                                    339.186
Lagere kosten lokaal onderwijsbeleid                                                     142.643
Afrekening 2021 ODBN                                                                      64.300



                                                                                          pagina 229
</pre>

====================================================================== Einde pagina 229 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 230 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                          Lasten           Baten
Stg Maashorst in uitvoering, uitbetaling liquidatiesaldo                                  169.349
Stg Ark, restitutie restantbudget realisatie Maashorst                                    199.750
Lagere kosten leerlingenvervoer                                                            76.419
Opvang vluchtelingen Oekraïne                                                             931.506
Totaal                                                                      339.186      2.067.303
Saldo                                                                    1.728.117



Toelichting:

Vrijval voorziening pensioenen wethouders

De pensioenregeling voor de politieke ambtsdragers is geregeld in de Algemene Pensioenwet
Politieke Ambtsdragers (APPA). Gemeenten en provincies zijn op grond van artikel 44 van het
Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) verplicht een APPA-
voorziening op te nemen. Als gevolg van de bijstelling van de rekenrente naar boven (2021:
0,528%; 2022: 2,472%) is er geen sprake van een dotatie maar een onttrekking aan de
voorziening. Dit leidt tot een incidenteel voordeel in de exploitatie.

Vennootschapsbelasting

De afgedragen vennootschapsbelasting zijn het gevolg van de winsten grondexploitatie. We
merken deze kan ook aan als incidentele last.

Lagere kosten lokaal onderwijsbeleid

Voor lokaal onderwijsbeleid is naast een jaarlijkse specifieke uitkering een structureel budget
beschikbaar. Het budget is in 2022 niet volledig besteed.

Afrekening 2021 ODBN

De jaarrekening 2021 van de ODBN heeft een terugbetaling tot gevolg. Dit betreft een incidenteel
voordeel.

Stg. Maashorst in uitvoering, uitbetaling liquidatiesaldo

De Stichting Maashorst in Uitvoering heeft de afgelopen jaren de gebiedsontwikkeling van
natuurgebied De Maashorst gecoördineerd en projecten uitgevoerd. Hiervoor ontvingen zij jaarlijks
een uitvoeringsbudget van m.n. de Maashorstgemeenten. Op 7 september 2022 is de Stichting
Maashorst in Uitvoering beëindigd. In het Bestuurlijk Regieteam De Maashorst (BRT) van 4 juli
2022 is de Liquidatierekening van de stichting behandeld en de verdeling van het batig saldo
vastgesteld. De gemeente Bernheze heeft op basis daarvan € 169.349,- terugbetaald gekregen.




                                                                                            pagina 230
</pre>

====================================================================== Einde pagina 230 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 231 ======================================================================

<pre>Stg. Ark, restitutie restantbudget realisatie Maashorst

In 2013 heeft Ark Natuurontwikkeling subsidie gekregen voor de verwerving en inrichting tot natuur
van landbouwgronden in De Maashorst. De provincie, gemeenten, Waterschap Aa en Maas en
Staatbosbeheer droegen daar financieel aan bij. Bernheze heeft een subsidie van € 325.000,-
beschikbaar gesteld op basis van ‘no cure no pay’. Dat betekent dat wanneer de beoogde
resultaten niet worden behaald, Ark het restantbudget terugbetaalt aan de financiers. Ark heeft
ongeveer 1/3 van de resultaten behaald wat resulteert in een terugbetaling van € 199.759,-.

Lagere kosten leerlingenvervoer

De begroting is tot gekomen o.b.v. historische kosten met een algemene indexering. O.b.v. de
facturen zijn de werkelijke kosten 2022 lager dan ingeschat. Als gevolg van de aanbesteding zijn
de tarieven verhoogd. We kenmerken deze onderschrijding dan ook als incidenteel.

Opvang vluchtelingen Oekraïne

Voor de opvang van de vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen we een normbedrag per beschikbaar
bed in een opvanglocatie. Daarnaast ontvangen we een volledige vergoeding voor de verbouwing
van de locatie in Nistelrode om deze geschikt te maken voor de opvang. De ontvangen
rijksvergoeding is hoger dan de werkelijke locatiekosten.


Overzicht mutaties in reserves met een structureel karakter
2022 (art. 19 lid d)
Naast bovenstaande mutaties in reserves met een incidenteel karakter zijn er o.a. ook
bestemmingsreserves waarvan jaarlijks een bepaald bedrag ten gunste van de exploitatie komt ter
(gedeeltelijke) dekking van de (afschrijvings-)lasten van investeringen met een economisch nut. In
alle gevallen gaat het over een tijdvak van meer dan drie jaar. De looptijd van de reserves zijn
gelijk aan de afschrijvingstermijn van de investering. De aanwending van deze reserves zijn
afgedekt met een raadsbesluit. In het raadsbesluit is aangeven welke lasten gedekt worden, hoe
het jaarbedrag is berekend en het aantal jaren van de inzet van de middelen. Bij het inzetten van
deze reserves kan dus worden gesproken van structurele dekkingsmiddelen.

Wij constateren dat voor deze reserves de onttrekkingen eindig zijn. De consequenties hiervan
zullen wij in de desbetreffende jaarschijf betrekken bij het integraal sluitend maken van het
meerjarenperspectief. Dit betekent dat een afweging wordt gemaakt tussen inkomstenverhoging
en uitgavenverlaging.




                                                                                         pagina 231
</pre>

====================================================================== Einde pagina 231 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 232 ======================================================================

<pre> In het volgende overzicht zijn de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan reserves
 weergegeven.

Omschrijving                                                                                        Lasten              Baten
Mutaties in reserves ter dekking van kapitaallasten van investeringen met een economisch nut
Reserve aanpassing huisvesting – dekking afschrijvingslasten                                                                8.471
Reserve uitbreiding/vernieuwing sporthal de Hoef – gedeeltelijke dekking afschrijvingslasten                               22.523
Reserve accommodatie Prinses Irene – Dekking vergoeding aflossing                                                           3.750
Reserve kapitaallasten de Kanz – (gedeeltelijke) dekking afschrijvingslasten brede school De Kanz                           5.174
Reserve ondergrondse afvalberging – dekking afschrijvingslasten                                                             9.806
Saldo exploitatieresultaat riolering t.g.v… reserve egalisatie riool                                     128.219
Saldo lasten en baten afval t.l.v. egalisatiereserve afvalstoffenheffing                                                  157.701
Reserve bouw gemeentewerf – gedeeltelijke dekking afschrijvingslasten (IVP 2022)                                           32.190
Mutaties in reserves ter dekking van kapitaallasten van investeringen met een maatschappelijk nut
Reserve kapitaallasten aanpassingen en VRI Cereslaan                                                                        9.436
Mutatie in reserves – overige dotaties en onttrekkingen met een structureel karakter
Reserve exploitatie 2020-2023                                                                                             400.000
Lasten ten laste van reserve maatschappelijk ondersteuningsfonds (verantwoord op taakveld 6.3)                4.447         4.447
(uitgaven hebben een eindig karakter tot moment dat reserve is uitgeput – inschatting bij
gelijkblijvende uitgaven 2024)
Aflossing geldlening de Stuik (verantwoord op taakveld 6.1)                                                   5.780
Reserve Hypothecaire geldlening de Stuik                                                                                    5.780
Toevoeging onderuitputting afschrijving investeringsplannen                                                  55.218
Reserve personele aangelegenheden (jaarlijkse toevoeging)                                                122.432
Totaal                                                                                                   316.096          659.278




                                                                                                                      pagina 232
</pre>

====================================================================== Einde pagina 232 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 233 ======================================================================

<pre>SiSa

De term SiSa staat voor “single information, single audit”.

Het uitgangspunt is dat de gemeentelijke jaarrekening de basis vormt waarbij per specifieke
uitkering geen afzonderlijke verantwoording en accountantscontrole meer plaats hoeft te vinden.

Voor de gemeente Bernheze zijn over 2022 de navolgende specifieke uitkeringen van toepassing:

De opsomming van de specifieke uitkeringen voor de gemeente Bernheze wordt na ontvangst
toegevoegd




De SiSa-bijlage betreft een excelmodel waarin de cellen zijn beveiligd en die dus niet aanpasbaar
zijn.




                                                                                         pagina 233
</pre>

====================================================================== Einde pagina 233 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 234 ======================================================================

<pre>Sisa bijlages worden na ontvangst en vaststelling hier toegevoegd.




                                                                     pagina 234
</pre>

====================================================================== Einde pagina 234 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 235 ======================================================================

<pre>Ensia verklaring (informatieveiligheid)

Voor het jaar 2022 moet, conform ENSIA, de informatiebeveiliging met betrekking tot DigiD en
Suwinet zijn aangetoond per 31 december 2022. In het bijzonder moeten wij opzet en bestaan van
de beheersingsmaatregelen aantonen. Deze moeten voldoen aan de geselecteerde normen
inzake DigiD (Norm ICT-beveiliging assessments DigiD versie 3.0) en Suwinet (Suwinet
Verantwoordingsrichtlijn Informatiebeveiliging GeVS 2020 versie 1.0). De normen staan op het
openbare deel van de websites van het ministerie van BZK en het BKWI. Bij afwijking van de norm
moeten wij de benodigde maatregelen vertalen naar een verbeterplan.

Op 22 februari 2023 heeft het college de collegeverklaring ENSIA vastgesteld. Daarin verklaren wij
dat de gemeente Bernheze op 31 december 2022 voldoet aan de geselecteerde normen voor
DigiD en Suwinet.

Een onafhankelijk IT auditor heeft bevestigd (assurance gegeven op) dat onze verklaring juist is.




                                                                                          pagina 235
</pre>

====================================================================== Einde pagina 235 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 236 ======================================================================

<pre>Privacy verklaring

In het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verantwoorden wij ons
elk jaar over de wijze waarop wij uitvoering geven aan de omgang met persoonsgegevens.
Voor deze verantwoording maken we gebruik van het opgestelde FG-jaarverslag, dat door onze
onafhankelijke Functionaris Gegevensbescherming (FG) is opgeleverd.


Beoordeling/Aanbeveling:
In het FG-jaarverslag 2022 constateert de Functionaris Gegevensbescherming (FG) dat de
gemeente Bernheze handelt conform de AVG en dat op alle aandachtspunten uit de 2021-
rapportage tastbare resultaten zijn geboekt.

In 2023 dienen sommige van de opgestelde stukken nog te worden vastgesteld en kan een
procesplan voor beheersmaatregelen worden opgepakt.




                                                                                     pagina 236
</pre>

====================================================================== Einde pagina 236 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 237 ======================================================================

<pre>Controleverklaring van de onafhankelijke
accountant

De controleverklaring van BDO Audit & Assurance B.V. wordt na ontvangst hier toegevoegd.




                                                                                     pagina 237
</pre>

====================================================================== Einde pagina 237 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 238 ======================================================================

<pre>Raadsbesluit


Het getekende raadsbesluit wordt na afloop van de raadsvergadering van 6 juli 2023 toegevoegd
aan deze jaarstukken.




                                                                                      pagina 238
</pre>

====================================================================== Einde pagina 238 =================================================================

<br><br>