<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>                                                                                  19IK000528


BBS         Gezondheid.Milieu en VeiligheidBrabant
                                                                                                                          TITEL
                                                                                                                            TITEL
                                                                                                                                TITEL




                        INGEKOMEN
                     GEMEENTE BERGEIJK
                                                                                              Gemeente Bergeijk

                           0 5 MAART 2013                                                     t.a.v. de heer B. van Dorsten
             No ........................................                                      Postbus 10.000                            4
                                                                                                                                          4



             Afd.......................................
                                                                                                                                              4




             Kopie aan ............................                                           5570
                                                                                                 GA BERGEIJK                                           TITEL
                                                                                                                                                         TITEL
                                                                                                                                                             TITEL




                                                                        TITEL
                                                                          TITEL
                                                                              TITEL




Kenmerk:                    UIT-19041034                                                      Datum:                   4 maart 2019
Behandeld door:             M. Scholtes/D. van Oudheusden                                     E-mail:                  m.scholtes@ggdgmv.nl
Onderwerp:                   Gezondheidskundige beoordeling                           vergunningaanvraag          pluimveehouderij
                                                                                          4
                                                                                          4



                             Vlieterdijk 34 Luyksgestel
                                                                                              4
                                                                                                                                                                     4
                                                                                                                                                                      4
                                    TITEL
                                      TITEL



                                                                                                                                                                          4
                                          TITEL




Geachte heer Van Dorsten,
                                                  4
                                                  4
                                                      4




Op 10 januari         2019 heeft de gemeente Bergeijk team Gezondheid, Milieu 8i Veiligheid GGD'en Brabant
(GMV) gevraagd             te adviseren                    over de gezondheidsaspecten                  die de gemeente         meeweegt in haar
considerans       met betrekking tot de wijziging van de vergunning                                     van   de pluimveehouderij gelegen aan
de Vlieterdijk 34 te Luyksgestel.


De uitkomsten van              het RIVM onderzoek                    Veehouderij en Gezondheid (VGO)1' 2 ' 3 en het endotoxinen-
onderzoek 4 benadrukken                           het belang    om gezondheid mee te wegen in de transitie                          van       de intensieve
veehouderij. De GGD waardeert het dan ook dat de gemeente Bergeijk de GGD gevraagd                                                                heeft om de
gezondheidsrisico's             samenhangend                    met het verzoek                tot   wijziging   van   de vergunning                 van         de
pluimveehouderij gelegen aan                              de Vlieterdijk 34 te Luyksgestel te benoemen.                 Door gebruik te maken
van het gegeven advies kan de gemeente gezondheid meewegen in haar besluitvorming rondom deze
aanvraag.


Bij de beoordeling          heeft de GGD gebruik gemaakt                           van:
»    Het door de ondernemer                               ingevulde toetsingsinstrument              gezondheid en veehouderij5, toelichting
     volksgezondheid, Van Dun advies 22 oktober 2018

1 Veehouderijen en gezondheid omwonenden         (VGO), Maassen K, et al, 2016
2 Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (aanvullende studies). Analyse van gezondheidseffecten, risicofactoren
en uitstoot van bio-aerosolen,    Hagenaars T, Hoeksma P, de Roda Husman AM, Swart A, Wouters, 2017
3 Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (update huisartsengegevens 2014-2016)
4 Emissies van endotoxinen     uit de veehouderij, Ogink, N, et al. 2016
5 Toetsingsinstrument gezondheid bij veehouderijen. Een risico-inventarisatie  en -evaluatie. Nijdam, et.al, 2013.


TeamGezondheid, Milieu aVeiligheid
Postbus 3024
5003 DA Tilburg
Telefoon: 0900 - 368 68 68
Telefax: (073) 613 83 52
milieu@ggdgmv.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>BBB      Gezondheid,Milieu en Veiligheid Brabant




»    Onderzoek geurbelasting, Van Dun Advies, d.d. 17 oktober 2018
»    Onderzoek luchtkwaliteit - Vlieterdijk 34 te Luyksgestel, Van Dun Advies, d.d. 22-10-2018
»    Landschappelijk inpassingsplan
«    BZV score
»    Toelichting bestemmingsplan          - Vlieterdijk 34 te Luyksgestel
»    Briefgedeeltelijke intrekking omgevingsvergunning             milieu - 29 juni 2018
In   de beoordeling        is de GGD ervan          uitgegaan   dat de gemeente           zelf de milieugegevens       zoals
aangeleverd      voor   de vergunningaanvraag          door het bedrijf op juistheid heeft gecontroleerd.             Bij de
beoordeling    is enkel rekening       gehouden met de uitbreiding aan            de Vlieterdijk 34 te Luyksgestel. Er is
geen rekening      gehouden met andere mogelijke gelijktijdige uitbreidingen binnen                   de directe omgeving
van het bedrijf.
Na een korte situatieomschrijving          wordt in deze adviesbrief voor geur, fijnstof/endotoxine              en zoönose
de gezondheidsrisico's geduid.


Situatiebeschrijvĩng
In het toetsingsinstrument          worden de volgende aspecten door de ondernemer              benoemd:
o    De aanvraag        betreft een uitbreiding van         een pluimveehouderij, waarbij           de vleeskuikens in de
     beoogde situatie gehouden gaan            worden volgens      het "goed nest principe". In de tabel hieronder
     wordt het aantal      dieren in de vergunde en beoogde situatie weergegeven.
                                                            Vergund                Beoogd             Verschil
          Vleeskuikens                                 101.950              106.468             + 4. 518
          Melk- en kalfkoeien        ouder 2 jaar      62                 62                    -
          Vrouwelijk jongvee tot 2 jaar               44                    44                  -
          Fokstieren en overige rundvee                60                   60                  -
          ouder dan 2 jaar
          Volwassen       paarden                      2                    2                   -

Tabel1; Overzichtvanwijzigingen met betrekking
                                             tot dieraantallen

o    Het bedrijf is voornemens        de volgende aanpassingen        te realiseren:
     »   Stal 1:in deze stal wordt melk- en vrouwelijk jongvee                  gehouden. Dit wijzigt niet in de beoogde
         situatie. Evenmin wijzigt het aantal         te houden dieren.
     »   Stal 5: in deze stal wordt eveneens           vrouwelijk jongvee        gehouden. Tevens worden hier paarden
         en fokstieren en overig rundvee ouder dan 2 jaar gehouden. Deze stal verandert in de beoogde
         situatie niet.




                                                                                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>aas           Gezondheid.Milieu en VeiligheidBrabant




        «     Stal 2,3,4:     in deze stallen      worden momenteel               per stal 22.500 vleeskuikens gehouden. In de
              beoogde situatie zijn dit er 14.500 stuks per stal. Daarnaast                              worden de stallen      voorzien     van
              een luchtmengsysteem voor droging van                         strooisellaag         (BWL 2010.13. V6) in combinatie            met
              een warmtewisselaar             (BWL 2011.02. V3).
        «     Stal 6: in deze stal worden op dit moment 35.950vleeskuikens gehouden. De stal is voorzien
              van    mixluchtventilatie (BWL 2005.10.V4). In de beoogde situatie wordt de stal voorzien                                      van
              een luchtmengsysteem voor droging van                         strooisellaag         (BWL 2010.13. V6) in combinatie            met
              een warmtewisselaar             (BWL 2012.03. V3). Er zullen 24.800 vleeskuikens worden gehuisvest.
        «     Stal 8: nieuw te bouwen stal voor de huisvesting van                                38.168 vleeskuikens. In de beoogde
              situatie wordt de stal voorzien          van een luchtmengsysteem voor droging van strooisellaag                             (BWL
              2010.13. V6) in combinatie           met een warmtewisselaar                  (BWL 2018.05).
        »     Bij alle pluimvestallen is sprake van verticale uitstroom.
        »     Aangegeven       wordt dat het - in het kader van het zo optimaal                         mogelijk houden van de ventilatie
              - niet wenselijk is dat deuren open                 staan.      Door de aanwezige                tussenruimtes is er een sluis
              gerealiseerd zodat er voldoende onderdruk in de stal aanwezig                              is.
o       De dichtstbijzijnde woning             betreft een bedrijfswoning.            In de beoogde situatie ligt deze op circa 60
        meter van de stallen          (Vlieterdijk 38). Op dit bedrijf wordt pluimvee gehouden,
o       De dichtstbijzijnde dorpskern is gelegen op 925 meter van het bedrijf (kom Luyksgestel).
o       Binnen      de bestaande      en beoogde situatie zijn 6 burgerwoningen                       binnen     een straal van 1000 meter
        rondom       het bedrijf gelegen.          De dichtstbijzijnde burgerwoning                     is gelegen      op circa 887 meter
        (Vlieterdijk 30).
o       De ondernemer          is aanspreekpunt        is voor klachten.           Door de ondernemer              is een omgevingsdialoog
        gehouden. Aangegeven             wordt dat de ondernemer                 regelmatig         de omwonenden         spreekt en hen op
        de hoogte      houdt van voorgenomen                activiteiten.      Mestrijden/ mixen ten behoeve van                de drijfmest
        afkomstig van het rundvee vindt enkele malen per jaar plaats.


Gezondheidskundige
                 beoordeling
Door de GGD wordt in haar                     beoordeling      gebruik gemaakt              van    gezondheidskundige advieswaarden.
Deze waarden              zijn veelal     strenger     dan     de wettelijke waarden                  waarin      bij de vaststelling      naast
gezondheid ook andere belangen                   zijn meegewogen.


Emissies:
    »   In een straal       van    1000 meter rondom             pluimveehouderijen hebben mensen                       een grotere kans op
        een longontsteking.           Dit verband is tussen 2009 en 2013                     elk jaar    gevonden.      In 2016 is dit in het
        hoofdrapport        Veehouderij en Gezondheid van                    Omwonenden             (VGO) ook al geconcludeerd, maar
        een      nadere     analyse     van     de gegevens         met krachtige            statistische        technieken   bevestigt deze
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>BBS       Gezondheid,Milieu en Veiligheid Brabant




      conclusies en onderbouwt ze steviger 6 . Het gaat gemiddeld om ongeveer                                      7,20Zo extra patiënten         in
      het VGO-onderzoeksgebied.                     Er zijn     sterke aanwijzingen               dat fijnstof     en   componenten          ervan
      mensen      gevoeliger         maken        voor     luchtweginfecties. Specifieke ziekteverwekkers afkomstig                            van
      dieren kunnen           echter niet worden uitgesloten 7. Echter in het VGO-3 rapport                                - nadere     analyse
      huisartsgegevens            2014-2016 werd geen verhoogd risico meer gevonden.                                Niet duidelijkis of hier
      daadwerkelijk sprake is van een trendbreuk. De GGD heeft geadviseerd de ontwikkelingen                                                 op dit
      gebied te volgen.
 *   Vanuit gezondheid, omgevingsbewust                             handelen      en zorgvuldige veehouderij bezien                  moet naar
      mening    van     de GGD gestreefd te worden naar                         een reductie van emissie van zowel geur, fijnstof
      als ammoniak.           Immers, blootstelling           aan    fijnstof kan ook onder de wettelijke norm van 40 pg/m3
      leiden tot gezondheidsproblemen                      als luchtwegklachten                en verminderde longfunctie.           Naast     het
     fijnstof dat direct afkomstig                is uit de stallen,          vindt vorming       van secundair fijnstof plaats         doordat
      het vrijkomende ammoniak                    uit de stallen           reageert    met andere stoffen         in de lucht. Uit het VGO
     onderzoek        blijkt dat de longfunctie             lager is bij mensen           wanneer      de concentratie      ammoniak          in de
      lucht hoog is.
      »     Uit de gegevens               zoals     hieronder         in     de tabel     weergegeven        blijkt dat de fijnstof-            en
           ammoniakemissie                afneemt        ten opzichte van de vergunde situatie, hetgeen                     positief is vanuit
           gezondheid           bezien.     De emissie van                 geur neemt          daarentegen       toe ten   opzichte     van     de
           vergunde situatie, hetgeen tot een grotere geurbelasting zou kunnen leiden. In de paragraaf
           geur wordt hier nader op ingegaan.
                                                                       Vergund                    Beoogd                Verschil
           Geur(OU)                                                          33.643,5              35.134,44            + 1.490,94
          Ammoniak            (kg/jaar)                                         4501,8               3577,128-             -924,672
           Fijn stof PM10 (g/jaar)                                          2.262.088              1.574.038               -688.050
                                                   Tabel2; Overzichtvantotaal-emissies



Afstanden
o    Uit onderzoek       blijkt dat verkleining             van de afstand            tussen emissiepunt en woning           leidt tot hogere
     blootstelling      aan      bepaalde         stofdeeltjes,       endotoxinen         en     micro-organismen;         hetgeen     tot     een
     toename      van gezondheidsrisico's leidt.
     De afstand       van het dichtstbijzijnde dierenverblijf tot het geurgevoelige object aan                              de Vlieterdijk 38
     bedraagt     60 meter (stal 8, vleeskuikens). De afstand                            tussen het emissiepunt van            stal 8 en het

6 Hagenaars   T; Hoeksma P; de Roda Husman AM; Swart A; Wouters I (2017). Veehouderij en Gezondheid
Omwonenden (aanvullende studies) : Analyse van gezondheidseffecten, risicofactoren en uitstoot van bio-
aerosolen.  DOI 10.21945/RIVM-2017-0062
7 Smit, L. A., Boender, G. J., de Steenhuijsen Piters, W. A., Hagenaars, T. J., Huijskens, E. G., Rossen, J. W., ... 8i
Bogaert, D. (2017). Increased risk of pneumonia in residents living near poultry farms: does the upper respiratory
tract microbiota play a role?. Pneumonia,   9(1), 3.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>BBB        Gezondheid,Milieu en Veiligheid Brabant




     dichtstbijzijnde geurgevoelige object behorend tot een andere veehouderij bedraagt circa 83 meter
     (Vlieterdijk 38).
    Voor      rundvee en       paarden     zijn geen    geuremissiefactoren        opgenomen.       De afstand       tussen de
    dierverblijven voor rundvee en paarden              (stal 1 en 5)en het dichtstbijzijnde geurgevoelige object is
     minimaal       199 meter (Vlieterdijk 38). Door de GGD wordt een afstand                    aangehouden        voor stallen
    waarin      dieren worden gehouden zonder geuremissiefactor                van     100 meter (VNG). Hieraan               wordt
    voldaan.
o   Voor       pluimvee is het mogelijk           om    een   berekening      te     maken     binnen      welke    afstand     de
    gezondheidskundige advieswaarde               voor endotoxine      wordt overschreden.        Deze afstand       wordt door
    de GGD als kritisch beoordeeld. In de paragraaf             endotoxine     wordt hier nader op ingegaan.


Geur:
o   Geur kan         leiden tot (ernstige)      hinder en daarmee        samenhangend           klachten    als misselijkheid,
    hoofdpijn, prikkeling van slijmvliezen, irritatie van ogen en neus en slaapproblemen.                          Door de GGD
    wordt voor geur gezondheidskundige advieswaarden                   gehanteerd,     gebaseerd op het onderzoek              van
    Geelen et al. 8


Toetsingswaarden:
o   Het standpunt van de GGD is dat het onderzoek van Geelen et al. op dit moment het best
    beschikbare beeld van de relatie tussen achtergrondgeurbelasting                   van veehouderij en mate van
    (ernstige) geurhinder geeft, omdat dit onderzoek het meest recent is uitgevoerd en er een grotere
    populatie gebruikt is. Vanuit gezondheid wordt als maximum percentage                       geurgehinderden 120Zo
    voor een woonkern         en 20 oZo voor het buitengebied gehanteerd.          Rekening     houdend met de
    resultaten uit het onderzoek van Geelen et al. betekent dit dat op basis van de algemene
    blootstellingsrespons       relatie voor het buitengebied als maximum een achtergrondgeurbelasting                        van
    10 OU/m3 en voor een woonwijk              5OU/m3 wordt gehanteerd.        Deze waarden        wijken af van de
    waarden       uit de provinciale   verordening,    die gerelateerd zijn aan      het PRA onderzoek.        In de
    provinciale     verordening    wordt uitgegaan      van een achtergrondbelasting          in de woonkern       van 10
    OU/m3 en in het buitengebied van 20 OU/m3 .
    In het rapport "onderzoek geurbelasting, Vlieterdijk 34 te Luyksgesteľ' wordt door Van Dun advies
    kort toegelicht waarom         getoetst wordt aan     de waarden     uit de provinciale     verordening.       De GGD
    merkt op dat - zoals in het duidingsonderzoek van het RIVM is te lezen
    (https://www.rivm.nl/documenten/oplegnotitie-resultaten-duidingsonderzoek-en-bouwstenen-voor-
    beleid), er kanttekeningen           te zetten bij zowel het PRA onderzoek als het GGD/ IRAS onderzoek.                    De

8 Geurhinder van veehouderij nader onderzocht:         meer hinder dan Handreiking     Wgv doet vermoeden?, Geelen L. et
al, 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    BBS      Gezondheid,Milieu en VeiligheidBrabant




       conclusie uit het duidingsonderzoek luidt: "Het PRA en het GGD/IRAS onderzoek verschillen in
       diverse opzichten van elkaar.          Er zijn een aantal    factoren    geïdentificeerd die tussen beide studies
       verschillen en die van invloed kunnen zijn op de ligging van een geurhindercurve. De mate waarin
       deze factoren    van invloed zijn op de ligging van de blootstelling-respons               relatie is niet in
       kwantitatieve    zin aan     te geven." Zoals hierboven aangegeven,            hanteert de GGD blootstellings-
       responsrelatie    uit het onderzoek van Geelen et al.
o      Voor de voorgrondgeurbelasting             wordt door de GGD aangesloten           bij de waarden    uit bijlage 6-7 van
       de handreiking    Wgv voor een niet-concentratie            gebied omdat deze, in tegenstelling         tot de wettelijke
       normen,    op wetenschappelijke          inzichten in de blootstelling-responsrelatie       zijn gebaseerd. In de Wet
       geurhinder en veehouderij (Wgv) wordt een onderscheid gemaakt                       tussen concentratiegebieden        en
       niet-concentratiegebieden.          De GGD vindt dat het onderscheid tussen concentratiegebied                  en niet-
       concentratiegebied         zou moeten vervallen,      omdat deze niet gezondheidskundig is onderbouwd.
       De hierboven      genoemde         waarden      wijken   af van    de in de geurverordening          van    de gemeente
       vastgestelde     waarden.        De gemeente         Bergeijk heeft op        30   maart    2017 de geurverordening
       vastgesteld. In het buitengebied van de gemeente Bergeijk geldt nu een maximale                             geurnorm van
       10 OU/m3 . Binnen      de bebouwde kom geldt een maximale                 geurnorm van 3 OU/m3 .

    Opmerking:
    Wanneer
          eenjuridischetoets wordtuitgevoerd,
                                           zal getoetstwordenaande waarden
                                                                         zoalsopgenomen
    in de geurverordening.
                        Vanuit gezondheid
                                        verdient het de voorkeur te toetsen aan de
    gezondheidskundige
                   advieswaarden.
                               Bij overschrijding
                                                van dezeadvieswaarden
                                                                    kan de gemeente
                                                                                  het
    gesprekmet de ondernemer
                          aangaan
                                om te bekijkenof aanvullende
                                                           maatregelen
                                                                     op vrijwillige basis
    genomen
          kunnen
               wordenom te strevennaareenverbetering
                                                   vanhetwoonenleefklimaat.


    In onderstaande     tabel staat de berekende geurbelasting op de hoogst belaste locatie.
                                                      Woonkern                                        Buitengebied
                                   Voorgrond                Achtergrond               Voorgrond              Achtergrond
     max. gezondheids
                  ­                2                        5                         5                      10
     kundige
           advieswaarde
     huidige situatie               1,0 (Dorpstraat   63)   4,0 (Dorpstraat    63)   1,1 (Vlieterdijk 30)   13,0   (Schatersdijk 24)
                                                                                                             4,1 (Vlieterdijk 30)
     beoogde situatie               1,0 (Dorpstraat   63)   4,0 (Dorpstraat    63)   1,1 (Vlieterdijk 30)   13,0   (Schatersdijk 24)
                                                                                                             4,1 (Vlieterdijk 30)




                                                                                                                                       6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>BBS}      Gezondheid.Milieu en Veiligheid 8ratant




»   Voorqrondqeurbelastinq
    In    bovenstaande          tabel   staat      de berekende voorgrondgeurbelasting.                      Er is gerekend              met de
    wettelijke emissiefactor            voor vleeskuikens. Uit de berekeningen                    blijkt dat de gezondheidskundige
    advieswaarde         voor      de voorgrondgeurbelasting               niet wordt overschreden             en/of     verslechtert ten
    opzichte van de huidige situatie.
    Hierbij wordt opgemerkt dat er naast                     vleeskuikens ook melk-/ vrouwelijk jongvee,                        fokstieren      en
    overige rundvee ouder dan 2 jaar op het bedrijf zelf wordt gehouden. Voor deze dieren geldt dat
    er geen       wettelijke emissiefactor               is vastgesteld, waardoor              deze dieren ook         niet meegenomen
    worden in de berekening                van de geurbelasting.          De feítelijke geurbelasting           kan daardoor             mogelijk
    hoger liggen dan berekend. Dit geldt voor zowel de huidige als beoogde situatie. Het aantal                                            dieren
    dat gehouden wordt zonder wettelijke emissiefactor veranderd niet in de aanvraag.


    Opmerking:        per 1-10-2016 is de Regeling                       geurhinder en          veehouderij (Rgv) gewijzigd. De
    emissiefactor     voor vleeskuikens is gewijzigd naar                    0,33     OU/s/dier, waarmee            de ondernemer           heeft
    gerekend. Deze emissiefactor is het gemiddelde voor de gehele groeiperiode van 6 à 7 weken.
    Dit gemiddelde houdt naar                   mening      van    de GGD waarschijnlijk            onvoldoende        rekening          met het
    emissiepatroon           van     vleeskuikens,           waarin      met    name       de laatste         twee      weken        van       het
    productieproces de geurbelasting hoger ligt.


»   Achterqrondqeurbelastinq
    De achtergrondgeurbelasting                   in de woonkern         verandert door de voorgenomen                  wijziging niet en
    blijft onder de gezondheidskundige advieswaarde van 5OU/m3 .
    De achtergrondgeurbelasting                    in    het buitengebied overschrijdt op de hoogst                       belaste          locatie
    (Schatersdijk        24)       zowel     in         de vergunde       als       beoogde      situatie    de gezondheidskundige
    advieswaarde.        Hierbij wordt opgemerkt                   dat de achtergrondgeurbelasting                  op deze locatie           niet
    wijzigt ten gevolge van de voorgenomen                         ontwikkeling.      Uit de gegevens uit het geurrapport blijkt
    dat     het    bedrijf aan             de Vlieterdijk          34    geen        substantiële        bijdrage      levert      aan       deze
    achtergrondgeurbelasting;               de achtergrondgeurbelasting                op deze locatie        wordt veroorzaakt              door
    een ander bedrijf/ andere bedrijven
    Op     alle    overige         doorgerekende           woningen        blijft     de achtergrondgeurbelasting                  onder        de
    gezondheidskundige advieswaarde.
    Doordat er ook dieren zonder wettelijke emissiefactor op het bedrijf worden gehouden (en ook in
    de directe omgeving:             Vlieterdijk 29, 33           en 44 (bron Web BVB Noord Brabant)                   kan de werkelijke
    achtergrondgeurbelasting                hoger        liggen    dan    berekend       is,     omdat      dieren     zonder       wettelijke
    emissiefactor niet in berekeningen                   worden meegenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>        Gezondheid,Milieu en VeiligheidBrabant




Fiinstof:
o   Blootstelling        aan    fijnstof (PM2,5-PM10) kan leiden tot luchtwegklachten, acute klachten van ogen,
    neus en        bovenste        luchtwegen, verminderde longfunctie.                  De wettelijke norm         voor     PM10 ligt
    momenteel        op 31,2       pg/m3 (maximaal           40 pg/m3 , met maximaal            35 overschrijdingsdagen       met een
    belasting      van     50 pg/m3 per jaar).          Ook onder deze norm worden gezondheidseffecten                      gevonden.
    Vandaar       dat de WHO deze norm heeft aangescherpt                      en de volgende strengere normen             hanteert:
                 PM2,5:
                 Jaarlijksgemiddelde:                           10 pg/m3
                 Maximale24-uursbeiasting:                      25 pg/m3
                 PMio:
                 Jaarlijksgemiddelde:                          20 pg/m3
                 Maximale24-uursbeiasting:                      50pg/m3


    Een toename           van    de fijnstofbelasting        voorkomen       is een belangrijke      preventieve maatregel         voor
    vermindering van gezondheidsrisico's.                    Daarom       is de GGD van mening dat minimaal           een toename
    van de fijnstofbelasting          vanuit gezondheidskundig oogpunt moet worden voorkomen.
    De ondernemer               heeft onderbouwd welke maatregelen                      genomen      worden    om   de uitstoot te
    beheersen. Op alle stallen waar pluimvee wordt gehouden worden emissie reducerende technieken
    toegepast       in de vorm van warmtewisselaars.                    De efficiency van de toegepaste       warmtewisselaars           is
    niet in alle stallen         gelijk. De BWL 2018.05 heeft de hoogste emissiereductiefactor (5007o), de BWL
    2012.03.V3       de laagste       (13 07o).


    Uit de gegevens             blijkt dat de hoogste         concentratie      fijn stof (PM10) 22,32        pg/m3 in de huidige
    situatie (Vlieterdijk 38) en in de beoogde                      situatie 21,99 pg/m3 bedraagt.            Dit betekent dat de
    fijnstofbelasting           op de hoogst      belaste     locatie     in de beoogde     situatie afneemt,       hetgeen      vanuit
    gezondheidskundig              oogpunt        positief    is.     Desondanks        wordt     de WHO       advieswaarde            nog
    overschreden.
    Ook op drie andere              doorgerekende         woningen        wordt de WHO-norm           van   20 pg/m3 voor         PM10
    (jaarlijks    gemiddelde belasting)            overschreden.          Vanuit gezondheidskundig oogpunt           dient er geen
    rekening      gehouden te worden met een eventuele zeezoutcorrectie.
    De hoogste bronbijdrage             van het bedrijf wordt berekend op de woning                   aan   de Vlieterdijk 38. Deze
    neemt in de beoogde situatie af van 2,01 naar                        1,68 pg/m3 .


    De hoogste concentratie             fijn stof (PM 2,5) bedraagt in de beoogde situatie 16,8 pg/m3 (Vlieterdijk
    38). Op alle doorgerekende               locaties ligt de berekende waarde boven de WHO-norm van                         10 pg/m3
    voor PM2.5 (jaarlijks gemiddelde belasting).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>BBB         Gezondheid,Milieu en Veiligheid Brabant




Endotoxine:
    o    De GGD is van mening dat endotoxinen                    een betere parameter             is dan fijnstof. Endotoxinen                kunnen
        via inademing        acute luchtwegklachten              en chronische effecten op de luchtwegen (niet allergische
        astma en COPD) veroorzaken.
    o   Op basis van de handreiking                endotoxine 9, opgesteld door het Ondersteuningsteam,                            is aan    de hand
        van de fijn stof emissie de afstand               berekend waarbinnen           naar     verwachting            de gezondheidskundige
        advieswaarde         van     endotoxine      (30 EU/m3 ) wordt overschreden.                     Deze ligt in de huidige situatie
        (fijnstofuitstoot:         2.242.900      g/jaar op basis van emissie door vleeskuikens) op circa 289 meter van
        het bedrijf. In de beoogde situatie (fijnstofuitstoot:                      1.554.850
                                                                                            g/jaar                op basis van        emissie door
        vleeskuikens) bedraagt de berekende afstand:                      circa 241 meter.
        In de huidige situatie liggen er twee bedrijfswoningen                        binnen     de richtafstand            van endotoxinen,         in
        de beoogde situatie is dat er nog maar één.
        Wanneer          mensen       in    een    gebied wonen          waar     sprake       is van          een     overschrijding        van     de
        gezondheidskundige                 advieswaarde       voor     endotoxine,         betekent            dit dat      zij    een      verhoogd
        gezondheidsrisico lopen ten gevolge van de blootstelling                        aan     endotoxine.            Hierbij wordt opgemerkt
        dat wanneer         het een bedrijfswoning             betreft, de blootstelling           aan         endotoxine     vanuit hun eigen
        stallen   waarschijnlijk           een aanzienlijke    hogere belasting         aan     endotoxine            met zich meebrengt ten
        opzichte van de blootstelling              afkomstig van Vlieterdijk 34.
    «   Wanneer      er meerdere veehouderijen zoals in het huidige gebied in eikaars                                     nabijheid liggen is er
        sprake     van     cumulatie, waardoor            er door een           opeenstapeling           van     endotoxine-uitstoot          de 30
        (EUj/m3 kan         worden overschreden.              Factoren     welke de grootste               mate van         invloed      hebben op
        endotoxine-concentraties               in de lucht zijn afstand     tot een veehouderij en het aantal                      dieren.
        Naast     de diersoorten           die een hoge stofemissiefactor             hebben, dragen                 diersoorten    met een lage
        stofemissiefactor          ook bij aan     de opeenstapeling       van de endotoxine             concentraties        in de lucht.



Zoönosen
Door het ontbreken            van kwantitatieve         normen       is voor zoönose een kwalitatieve                   beoordeling      gemaakt,
o       Binnen    het bedrijf worden meerdere diersoorten                  bedrijfsmatig gehouden. Melkvee en paarden
        worden gehouden in traditioneel               huisvestingssysteem en worden tevens beweid. De
        vleeskuikenstallen          worden dicht uitgevoerd. Er is bij de vleeskuikens sprake van een all-in-all                               out
        principe. Hierdoor zijn er niet meerdere leeftijdscategorieën                         op het bedrijf aanwezig.


9 Notitie Handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid: Endotoxine                         toetsingskader          1.0
Ondersteuningsteam Veehouderij en Volksgezondheid 25 november 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>BBS      Gezondheid.Milieu en Veiligheid Brabant




o   De afvoerputten        van rundveemest zijn gesitueerd aan                      de buitenzijde van de melkveestal. De mest
    van het pluimvee wordt afgevoerd op het moment dat er geen pluimvee op het bedrijf aanwezig                                       is.
o   Een dierenarts komt regelmatig op het bedrijf (iedere 4 weken, 2x per ronde).
o   Er wordt aangegeven          dat de ondernemer              zijn kennis op peil houdt "door bijeenkomsten             bij te
    wonen     en overleg te voeren met specialisten zoals vertegenwoordigers                         en dierenarts". Er is geen
    antwoord     gegeven op de vraag           naar     een opleidingsplan,           waaruit niet duidelijkblijkt of er aandacht
    is voor scholing op het gebied van zoönosen                    en hygiënemaatregelen.           De GGD is van mening dat
    een gestructureerd opleidingsplan                 waarin    aandacht     voor zoönosen      en hygiëne geborgd is,
    noodzakelijk     is in een moderne bedrijfsvoering.
o   De ondernemer        beschrijft de hygiënemaatregelen                   ter voorkoming      van insleep, verspreiding en
    uitstoot van zoönose op het bedrijf, zoals een hygiënesluis, ongediertebestrijding.                            Het nemen van
    de voorgestelde hygiëne maatregelen                   beoordeelt de GGD als positief. Opgemerkt wordt dat er
    geen hygiënesluis aanwezig             is in alle stallen.      Hierdoor is er geen strikte scheiding tussen het
    schoon     bedrijfsgedeelte en de rest van het bedrijf. Bij de bouw van een nieuwe stal en
    verbouwing van stallen raadt de GGD aan                      de mogelijkheden voor een hygiënesluis per stal te
    overwegen.
o   De scheiding tussen het schone en niet-schone                     bedrijfsgedeelte is gelegen op de rand van de
    stallen. Voordat iemand de stallen                bezoekt moet bedrijfskleding worden gedragen en worden de
    laarzen    bij de ingang     van de stallen ontsmet.
o   Op het bedrijf is geen afzonderingsruimte                   aanwezig.      Zieke dieren worden individueel behandeld,
    indien nodig worden die dieren in een hoek van de stal afgezonderd van de rest van de stal. Het
    is het advies van de GGD na te gaan                  of een quarantaineplek           meegenomen     kan worden bij de
    nieuwbouw en/of verbouw van stallen.
o   Er is geen uitloop van vleeskuikens. Dit beoordeelt de GGD gunstig omdat voorkomt                                  dat het
    pluimvee in aanraking         komt met trekvogels en zo bijdraagt aan                    het verkleinen van de kans op
    besmetting van pluimvee met aviaire                  influenza.
o   De GGD is positief over deelname aan                  IKB kip en Goed nest kip vanwege             de aandacht      voor
    hygiëne en antibioticareductie.           Wel is het van belang             om op dit moment en ook in de toekomst na
    te gaan    of het bedrijf nog voldoet aan             de eisen van IKB kip. Het aangeleverde             IKB Kip certificaat
    heeft een vervaldatum van april 2018.
o   De ondernemer       doet mee met "Goed nest kip". Een onderdeel van dit concept is aandacht                                voor
    antibioticareductie.       Daarnaast      geeft de ondernemer             aan    dat het gebruik van antibiotica      minimaal
    is. De GGD onderstreept het belang van antibioticareductie                          en de blijvende aandacht       hiervoor.
o   De grootte van bedrijven kan van invloed zijn op het voorkomen                            van ziekten. Bij een groter
    bedrijf is er meer transport           van en naar         het bedrijf, komen er meer (beroepsmatige)              bezoekers
    en aanvoer     van veevoer, waardoor              de kans op insleep vergroot wordt. Daarnaast               kan een ziekte
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>BBSS    Gezondheid.Milieu en Veiligheid Brabant




    zich sneller verspreiden onder een grote veestapel. Om het risico te verkleinen                            is het extra
    belangrijk om hygiënemaatregelen                goed toe te passen en een regelmatige begeleiding van een
    dierenarts om de gezondheidsstatus van de dieren te monitoren,
o   Op het bedrijf worden zowel runderen als pluimvee (en paarden)                          gehouden. Sommige
    salmonellatypen,      zoals Salmonella          Typhimuriumen Salmonella            Enteritidis komen bij zowel
    pluimvee als runderen voor. Om verspreiding tussen verschillende diersoorten te voorkomen                                    is
    het erg belangrijk om verspreiding tussen de diersoorten te voorkomen.                              De GD (bron
    https://www.qddierqezondheid.nl/dieraezondheid/dierziekten/salmonellose-rund)
    geeft hierover aan:        "Als er op uw melkveebedrijf andere diersoorten                   zijn, zorg er dan voor dat uw
    runderen niet direct of indirect met de mest van deze dieren in contact                            komen. Huisvest de
    verschillende diersoorten          apart, en gebruik bij uw runderen aparte               werktuigen, gereedschappen,
    bedrijfskleding en laarzen.         Breng met uw dierenarts risico's door kruisende loop- en werklijnen op
    het erf in beeld. Gebruik paarden-              en pluimveemest niet als boxbedekking."
o   De GGD merkt op dat de dichtstbij gelegen gevoelige bestemmingen                             worden geconfronteerd           met
    een toename       van het aantal      gehouden dieren (4500in totaal              t.o.v. vergunde situatie). Wanneer
    er een zoönose optreedt die via de lucht wordt verspreid, is bij een verhoging                           van het aantal
    dieren de pathogenenuitstoot           naar     de omgeving      mogelijk hoger. Hierbij spelen echter meerdere
    (risico beïnvloedende) factoren          een rol zoals ziektebeheersing,           windrichting, aard van het
    pathogeen,    vatbaarheid       van de omwonenden             etcetera, waardoor        vooraf     niet te stellen of uit te
    sluiten is dat er een verhoging         van het risico is ten opzichte van de huidige situatie,
o   De GGD adviseert de veehouder/medewerkers om zich jaarlijks te laten vaccineren                                tegen griep
    (om te voorkomen        dat menselijke en dierlijke griepvirussen gaan                  mengen en dat er een nieuw
    type van het griepvirus gaat circuleren). Deze griepvaccinatie                    is verkrijgbaar       bij de huisarts Voor
    meer informatie:      www.Stigas.nl



Transporten landschappelijke
                           inpassing:
Naast   maatregelen       op bovenstaande            aspecten      zijn door   het bedrijf maatregelen                te nemen        om
gezondheidsrisico te beheersen die niet vallen onder vergunningseisen                         van een individueel bedrijf maar
wel in gemeentelijk beleid ingebed kunnen worden, zoals transport                       en landschappelijke         inpassing.
Uit het toetsingsinstrument        blijkt dat:
o   Of mensen     geurbelasting         als hinderlijk ervaren,        wordt onder meer beïnvloed door de mate van
    acceptatie    van    een     bron/activiteit.      Factoren     zoals   routing    en     aantal     transportbewegingen           en
    landschappelijke      inpassing     spelen daarbij een rol. Daarom           is GMV van mening             dat het nemen          van
    dergelijke maatregelen         belangrijk     is om de acceptatie       door omwonenden             te bevorderen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>BBS        Gezondheid,Milieu en Veiligheid 8raban?




      »      Het is (bijna)      niet     mogelijk     de routing      van     het vrachtverkeer     met levende dieren en
             mesttransport      zodanig     te laten    plaatsvinden     dat de kommen van         Luyksgestel, Weebosch en
             Bergeijk worden ontweken,           aldus de ondernemer.            Vanuit beheersing van gezondheidskundige
             risico's wordt geadviseerd transport           door de bebouwde kom zoveel mogelijk te voorkomen.
      »      De meeste transportbewegingen              voor de aan-         en afvoer van mest, materialen     en voer vinden
             in de dagperiode plaats.         De afvoer van dieren vindt in de nachtperiode               plaats.     Transport     in
             nachtelijke    uren kan leiden tot een verstoring               van de nachtrust en dient naar     mening       van de
             GGD daarom       zoveel mogelijk te worden vermeden. Mocht dit niet vermeden kunnen worden,
             dan raden wij aan          de laadplaats      zodanig     te situeren dat de mogelijke geluidshinder voor
             omwonenden       zoveel mogelijk beperkt wordt.
      »      In de beoogde situatie zal het bedrijf worden omgeven                     door een bossingel     in het kader van
             landschappelijke     inpassing     van de locatie.
Conclusies
De GGD concludeert dat wanneer               de gevraagde vergunning            verleend wordt dat:
o   In de beoogde situatie is sprake van een afname                    van de fijnstofemissie (circa 30 0zb) en de
    ammoniakemissie          (-20 07o) ten opzichte van de vergunde situatie. De emissie van geur neemt
    daarentegen       in de beoogde situatie toe met circa 40zb. Vanuit gezondheid is dit laatste een niet
    gewenste ontwikkeling          omdat dit zou kunnen leiden tot een beperkte toename                  van de
    geurbelasting bij omwonenden.
o   Binnen     een straal van 1 kilometer van het bedrijf liggen verschillende woningen.                    Uit eerdere VGO
    onderzoeken       bleek er een verhoogd risico op longontsteking                 voor mensen die wonen          binnen   deze
    afstand    van pluimveehouderijen. Hoewel in het laatste VGO onderzoek dit verband niet meer werd
    aangetoond,       geldt het advies vanuit gezondheid om in te blijven zetten op een verlaging                       van de
    fijnstofconcentratie.       Immers fijnstof kan ook tot andere gezondheidseffecten                 leiden dan
    longontsteking.        De GGD waardeert het dat de fijnstofemissie vanuit het bedrijf aan                  de Vlieterdijk
    34 verlaagd wordt. Wel wordt opgemerkt dat niet alle stallen worden voorzien                         van een even
    efficiënt systeem om de fijnstofbelasting              te reduceren. Geadviseerd wordt in een gesprek na te
    gaan     of een verdere optimalisatie         hierin mogelijk is. De fijnstofbelasting         op leefniveau overschrijdt
    op een aantal      locaties weliswaar niet de wettelijke norm, maar wel de gezondheidskundige
    advieswaarde       (WHO-norm 20 pg/m3 voor PM10 (jaarlijks gemiddelde belasting)),
o   De voorgrondgeurbelasting             op de doorgerekende          woningen     overschrijdt zowel in de huidige als
    beoogde situatie niet de gezondheidskundige advieswaarden                         en verslechtert ook niet in de
    beoogde situatie ten opzichte van de huidige situatie. Dit is positief,
o   In het buitengebied wordt op één van de doorgerekende                         locaties zowel in de huidige als beoogde
    situatie de vanuit gezondheid gehanteerde                advieswaarde voor de achtergrondgeurbelasting
    overschreden (Schatersdijk 24). De situatie verslechtert in de beoogde situatie niet ten opzichte
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>BBB         Gezondheid.Milieu en Veiligheid Brabant




    van nu en uit het geurrapport blijkt dat het bedrijf aan               de Vlieterdijk 34 niet in substantiële mate
    aan     de achtergrondgeurbelasting        op deze locatie bijdraagt. Bij een achtergrondgeurbelasting                     boven
    de 10 OU/m3 ligt op basis van de algemene                 blootstellingsrespons       relatie het percentage
    geurgehinderden boven de 20 o7o.
    »       Opgemerkt wordt dat bij de berekeningen             gebruik is gemaakt        van de wettelijke emissiefactor
            voor vleeskuikens, die naar      mening van de GGD de geurbelasting in de laatste                  2 weken van de
            productiefase onderschat.       Bovendien geldt dat naast        het rundvee op het bedrijf aan             de
            Vlieterdijk 34, in de directe omgeving          rundveehouderijen liggen. Voor melkkoeien              zijn geen
            wettelijke emissiefactoren      vastgesteld, waardoor       deze niet worden meegenomen               wanneer       een
            achtergrondgeurbelasting       wordt berekend. De werkelijke voor- en achtergrondgeurbelasting
            kan hierdoor hoger liggen. Wanneer         er klachten zijn over geurhinder door dit bedrijf, zou een
            berekening     gemaakt   kunnen worden met een hogere geuremissiefactor voor de laatste twee
            weken van de productiecyclus (0,8 OU/s/dier). Deze waarde is berekend door de
            Omgevingsdienst Zuid Oost Brabant          in samenwerking           met de WUR. Berekend kan worden wat
            bij een dergelijke geurbelasting het te verwachten             percentage     geurgehinderden is en of op
            meerdere woningen        dan de gezondheidskundige advieswaarde wordt overschreden.
    De werkelijke hinder die in de praktijk wordt ervaren,               wordt bepaald door meerdere factoren                  (zoals
    intensiteit,    gewenning      en vertrouwdheid met de bron). Ook communicatie                   beïnvloedt hoe hinder
    ervaren     wordt. De GGD adviseert daarom              de gemeente:
    *       gezamenlijk     met de ondernemer te communiceren              met de inwoners      over de huidige en
            toekomstige     (geur-)situatie en over genomen         maatregelen.        Door de ondernemer        is een
            omgevingsdialoog       gehouden en is aangegeven          dat al regelmatig met de buurtcontact
            gehouden wordt. Dit waardeert de GGD.
    *       te onderzoeken      of de bewoners de geurbelasting als hinderlijk ervaren                 en indien dit het geval
            is, via een gebiedsgerichte aanpak       de cumulatieve geurbelasting te reduceren.
        *    te controleren     op de werkelijke emissie en -belasting           van dit bedrijf op de omgeving            en een
             goede borging      in te passen in de vergunning        of in gemeentelijk beleid zodat, indien nodig, tot
             controle    en handhaving     kan worden overgegaan.
o   In de beoogde situatie ligt nog maar één bedrijfswoning                  binnen     de endotoxine      cirkel. In de huidige
    situatie zijn dit er 2. Bewoners wonend           binnen     deze berekende endotoxineafstand              lopen een
    verhoogd risico op gezondheidsklachten             ten gevolge van de blootstelling          aan     endotoxinen.        Hierbij
    wordt opgemerkt dat bij een bedrijfswoning                de blootstelling    aan   endotoxine      vanuit de eigen stal
    waarschijnlijk        hoger ligt dan de blootstelling      ten gevolge van het bedrijf aan          de Vlieterdijk 34.
o   Wel liggen er in de directe nabijheid meerdere veehouderijen, die een bijdrage kunnen leveren aan
    de cumulatie van endotoxine.




                                                                                                                                        13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                   TITEL
                     TITEL
                         TITEL


         Gezondheid,Milieu en Veiligheid Brabant




    De gemeente wordt geadviseerd door de omgevingsdienst                        een indicatieve kaart van de cumulatie
    van endotoxinen              op te stellen om zo enig inzicht te krijgen in de mogelijkheid dat er sprake is van
    een risico door cumulatie in dit gebied.
o   Ten aanzien      van het risico op verminderen van zoönose(overdracht)                  worden diersoorten
    gescheiden van elkaar gehouden en neemt de ondernemer                        verschillende hygiënemaatregelen.        Ook
    zijn er vaste afspraken            met een dierenarts, heeft de ondernemer           aandacht   voor het belang van
    antibioticareductie           en doet de ondernemer      mee met IKB kip en "Goed nest kip". De GGD adviseert
    de ondernemer            om voor enkele punten (zoals aparte opvangplek              zieke dieren, opleidingsplan,
    hygiënesluizen, griepvaccinatie)            na te gaan    of er nog verbetering mogelijk is. Daarnaast         adviseert
    de GGD de gemeente om nu en in de toekomst na te gaan                        of de ondernemer     een geldig IKB kip
    certificaat   heeft.


Deze gezondheidskundige beoordeling                 is door de GGD opgesteld en kan            door de gemeente      gebruikt
worden in haar besluit betreffende de vergunningverlening.


Als u nog vragen       heeft over dit advies, kunt u contact          opnemen     met team GMV, telefoonnummer            0900
3 68 68 68.


Met vriendelijke groet,




                                                                                      ' O
M. Scholtes                                                  D. van Oudheusden
Adviseur milieu en gezondheid                                Arts Maatschappij    en Gezondheid,
                                                             Infectieziektebestrijding




                                   4
                                   4
                                       4                                                                      4
                                                                                                               4
                                                                                                                    4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>