<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Toelichting gezondheidsaspecten




   Vlieterdijk 34 te Luyksgestel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                                                                        Van Dun Advies BV
                                                                        Dorpsstraat 54
                                                                        5113 TE Ulicoten
                                                                        T 013-519 9458

                                                                        Postel 8
                                                                        5711 ET Someren
                                                                        T 0493 745 015

                                                                        E info@vandunadvies.nl
                                                                        I www.vandunadvies.nl
                                                                        F 013-519 9727

                                                                        IBAN NL56 RABO 0152 3051 49
                                                                        BIC RABONL2U
                                                                        KvK 180 61 619
                                                                        BTW 809392720B01




Gemeente:                         Bergeijk

Plangebied:                       Vlieterdijk 34, 5575 AM Luyksgestel

Projectnummer:                    09231-013

Datum:                            16-07-2020

Opgesteld door:                   Van Dun Advies B.V.

Projectleider:                    P. Monster
Auteur:                           J.C.P.M. van de Pas




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1.     Inleiding ................................................................................................................................ 3
2.     Algemeen .............................................................................................................................. 4
     2.1      Handreiking veehouderij en volksgezondheid .................................................................... 4
     2.2      Onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden ........................................................ 4
     2.3      Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid ................................................. 5
3.     Stappenplan Handreiking veehouderij en volksgezondheid ........................................................ 6
4.     Ontvankelijkheid voor gezondheidstoets .................................................................................. 9
5.     Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid .......................................................39
6.     Conclusie ..............................................................................................................................41
Bijlagen .......................................................................................................................................42




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                                                                       2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Inleiding

Initiatiefnemers exploiteren aan de Vlieterdijk 34 te Luyksgestel een pluimveehouderij met daarnaast
als neventak een melkrundveehouderij. De gemeente Bergeijk heeft op 15-07-2010 een
omgevingsvergunning milieu verleend voor het houden van 125.950 vleeskuikens, 62 stuks melk- en
kalfkoeien, 44 stuks vrouwelijk jongvee, 2 volwassen paarden en 60 stuks overig rundvee.

Om deze pluimveeaantallen echter daadwerkelijk te kunnen houden diende een nieuwe pluimveestal
gebouwd te worden (nr. 6) en de bestaande pluimveestallen (nr. 2, 3 en 4) te worden verlengd. Enkel
voor deze nieuwe pluimveestal is een omgevingsvergunning bouw verleend. Deze is inmiddels
gerealiseerd. Voor de verlenging van de bestaande pluimveestallen is nooit een vergunning verleend,
omdat deze in strijd was met de regels van het bestemmingsplan en de Verordening ruimte Noord-
Brabant. Om dit ook milieukundig te formaliseren is verzocht om een gedeeltelijke intrekking van de
op 15-07-2010 verleende omgevingsvergunning milieu, waar positief op is besloten op 28-6-2018.
Sindsdien mogen er in totaal 101.950 vleeskuikens gehouden worden op het bedrijf.

Het bedrijf neemt al enige tijd deel aan het concept ‘Goed Nest Kip’. Dit concept gaat uit van een
maximale bezetting van 15 vleeskuikens per vierkante meter vloeroppervlak. Hierdoor worden er
momenteel minder dieren gehouden dan is toegestaan conform de vigerende vergunning, namelijk
14.500 vleeskuikens in stal 2, 3 en 4 en 24.800 vleeskuikens in stal 6. Initiatiefnemers hebben echter
de wens om ongeveer dezelfde dieraantallen te blijven houden als in de uitgangssituatie. Hierdoor is
de wens ontstaan om ten westen van de bestaande bebouwing een nieuwe stal voor huisvesting van
38.168 vleeskuikens te bouwen. Door de bouw van deze nieuwe stal kunnen in totaal 106.468
vleeskuikens, 62 melk- en kalfkoeien, 44 stuks vrouwelijk jongvee, 60 stuks overig rundvee en 2
volwassen paarden gehouden worden op het bedrijf.

Ten opzichte van de huidige vergunning worden de huisvestingssystemen van de bestaande
pluimveestallen gewijzigd. Stallen 2, 3 en 4 worden voorzien van een luchtmengsysteem voor droging
strooisellaag (BWL 2010.13.V6) in combinatie met een warmtewisselaar (BWL 2011.02.V3). Stal 6
wordt eveneens voorzien van een luchtmengsysteem voor droging strooisellaag (BWL 2010.13.V6) in
combinatie met het type warmtewisselaar BWL 2012.03.V3. Ook de beoogde nieuwe stal wordt
voorzien van een luchtmengsysteem voor droging strooisellaag (BWL 2010.13.V6) in combinatie met
het type warmtewisselaar BWL 2018.05. Hier is in de toelichting op het bestemmingsplan nader op
ingegaan. Door het wijzigen van het huisvestigingssysteem in de bestaande stallen en het emissie arm
uitvoeren van de beoogde nieuwe stal wordt de fijnstofemissie met de beoogde ontwikkeling
gereduceerd ten opzichte van de vergunde situatie.

Om de bouw van de nieuwe pluimveestal mogelijk te maken zal een bestemmingsplanprocedure
doorlopen moeten worden.        Als onderdeel van de bestemmingsplanprocedure dienen
gezondheidsaspecten afgewogen te worden. In dit rapport wordt verder onderbouwd op welke wijze
in de plannen en de bedrijfsvoering van de ondernemer rekening wordt gehouden met de
volksgezondheid. Dit rapport maakt dan ook onderdeel uit van de toelichting van het
bestemmingsplan.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                          3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Algemeen

Gezondheidsrisico’s zijn een optelsom van blootstelling, gevaar en impact. Bij blootstelling wordt er
gekeken hoeveel ziekteverwekker een persoon binnen moet krijgen om geïnfecteerd te raken of ziek
te worden. Gevaren zijn er in diverse vormen, zoals biologisch (bijv. ziekteverwekkende bacteriën),
chemisch (bijv. diergeneesmiddelen of bestrijdingsmiddelen) of fysisch (zoals elektriciteit of ter plaatse
gewond raken). Impact staat voor de grootte van het effect dat veroorzaakt wordt.

Voordat een vergunning wordt verleend, moet het beoogde initiatief van de veehouderij getoetst
worden aan diverse milieuaspecten, zoals ammoniakuitstoot, geur, fijnstof, aanwezigheid en gebruik
van gevaarlijke stoffen, aan- en afvoer van meststoffen, geluid, brandveiligheid, etc. Door diverse
wetten is voorgeschreven wat de maximale grenswaarden zijn waaraan een veehouderij moet
voldoen. Indien een veehouderij niet voldoet, zal een vergunning niet worden verleend. Bij naleving
van de milieuwetgeving, het volledig benutten van de technische mogelijkheden en het management
van de hygiënebarrière worden de volksgezondheidsrisico’s bij het initiatief tot een minimum beperkt.

2.1 Handreiking veehouderij en volksgezondheid
De Handreiking veehouderij en volksgezondheid d.d. 3 maart 2016 is opgesteld in opdracht van het
Bestuurlijk Platform Omgevingsrecht (BPO). Deze handreiking is tot stand gekomen met medewerking
van diverse bestuurlijke organisaties (Provincie, omgevingsdiensten en gemeentes) en de GGD.

In deze Handreiking is een stappenplan opgenomen. Op basis van dit stappenplan kan worden
vastgesteld of een aanvraag voor advisering aan de GGD moet worden voorgelegd. In het
stappenplan zijn de volgende 8 aspecten verwerkt:
        1. De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv);
        2. De Wet milieubeheer, titel 5.2 luchtkwaliteitseisen (fijnstof);
        3. De Verordening ruimte Noord-Brabant;
        4. Afstandsadvies GGD Nederland;
        5. De wijze waarop met overbelasting geur wordt omgegaan;
        6. De aanwezige diersoort(en) binnen een veehouderij;
        7. De aanwezigheid van mestbewerking en verwerking;
        8. Ongerustheid bij omwonenden.

De afwegingsaspecten uit dit stappenplan worden voor de beoogde ontwikkeling in hoofdstuk 3 nader
toegelicht.

Naast het stappenplan is in bijlage 1 van de handreiking een aanvullend toetsingsinstrument
opgenomen in de vorm van de ‘Ontvankelijkheid voor gezondheidstoets’. Aan de hand van dit
toetsingsinstrument kan de bedrijfsvoering uitgebreid worden toegelicht. Op het bedrijf worden
diverse voorzieningen aangebracht en maatregelen getroffen, die bijdragen aan verlaging van de
risico’s voor de volksgezondheid. Deze worden dan ook aan de hand van het toetsingskader
uiteengezet, zie hiervoor hoofdstuk 4.

2.2 Onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden
Op 7 juli 2016 is het onderzoek veehouderij en gezondheid omwonenden (VGO) gepubliceerd, dat in
opdracht van de Ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en Economische Zaken
(EZ), op advies van de Gezondheidsraad, was uitgevoerd. Uit dit onderzoek wordt duidelijk dat er
sprake is van positieve en negatieve gezondheidseffecten ten gevolge van het wonen in de nabijheid
van veehouderijen. Als positief wordt beschouwd dat mensen die rondom veehouderijen wonen
minder astma en allergieën hebben. In de resultaten van dit onderzoek zijn echter geen conclusies
getrokken over oorzakelijke kwantitatieve verbanden tussen het optreden van gezondheidsproblemen
en blootstelling aan specifieke componenten in diverse stoffen afkomstig van melkvee- en
pluimveehouderijen.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                              4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Endotoxine in de (fijn)stof emissie uit intensieve veehouderijen is wel een relevante component
gebleken voor luchtwegklachten. Dit resulteert in de volgende negatieve effecten:
    - Een verhoging van het risico op pneumonie (longontsteking), met name in de nabijheid van
       pluimveehouderijen;
    - Verhoogd voorkomen van luchtwegklachten en een verminderde longfunctie in relatie tot
       dichtheid van veehouderijbedrijven rond de woning, ongeacht het type bedrijf;
    - Een verlaagde longfunctie na dagen en weken van verhoogde ammoniakconcentraties. De
       effecten worden waarschijnlijk niet door ammoniak zelf veroorzaakt maar zijn mogelijk het
       gevolg van omzetting in secundair fijnstof.

Het VGO onderzoek maakt duidelijk dat gezondheidseffecten worden veroorzaakt door de combinatie
van emissies van fijnstof, aan stofdeeltjes gebonden endotoxine en ammoniak-secundair fijnstof uit de
veehouderijen. Endotoxine wordt gezien als een goede indicator voor blootstelling van omwonenden
aan stoffen uit stallen die een negatieve invloed hebben op de luchtwegen. Derhalve wordt een
maximale endotoxinewaarde van 30 EU/m3 geadviseerd. De emissie van stofdeeltjes met endotoxine
is in zes veel voorkomende stalsystemen met vleesvarkens, leghennen en vleeskuikens gemeten. Met
een verspreidingsmodel is berekend of de voorgestelde endotoxinewaarde van 30 EU/m 3 werd
overschreden. De onderzoekers concludeerden dat bij individuele pluimveestallen de geur en fijnstof
norm niet kunnen voorkomen dat de door de Gezondheidsraad geadviseerde endotoxinegrenswaarde,
onder lokale omstandigheden, wordt overschreden.

Op 16 juni 2017 is het vervolgonderzoek van dit VGO-onderzoek gepubliceerd. Dit rapport bevat een
nadere analyse van de gegevens met krachtige statistische technieken wat de conclusies uit het
hoofdonderzoek bevestigd en steviger onderbouwd. Er zijn sterke aanwijzingen dat (componenten
van) fijnstof mensen gevoeliger maken voor luchtweginfecties. Specifieke ziekteverwekkers afkomstig
van dieren kunnen daarbij niet uitgesloten worden. Uit luchtwegmetingen in de woonomgeving blijkt
dat de concentratie endotoxinen in de lucht toeneemt naarmate de afstand tot een veehouderij kleiner
wordt of de dichtheid toeneemt. Wat betreft fijnstof is de bijdrage van de veehouderij niet te
onderscheiden van de bijdrage van vele andere bronnen, zoals verkeer en (buitenlandse) industrie.

2.3 Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid
Door het Rijk, wederom op advies van de Gezondheidsraad, wordt momenteel een landelijk
toetsingskader ontwikkeld voor endotoxine. In afwachting hierop is door het ondersteuningsteam van
bestuurders van gemeenten in Brabant de notitie ‘Handelingsperspectieven veehouderij en
volksgezondheid: endotoxine toetsingskader 1.0’ opgesteld. Aan de hand van deze notitie kan het
risico van de verspreiding van endotoxinen van uitbreidende veehouderijen beoordeeld worden.
Gemeenten en provincie willen uit voorzorg voorkomen dat door lopende en nieuwe aanvragen de
endotoxine advieswaarde van de Gezondheidsraad wordt overschreden. Daar waar de advieswaarde
al wordt overschreden willen ze voorkomen dat de overschrijding toeneemt. Een standstil van de
emissie fijnstof-endotoxine is dus gewenst. Bij voorkeur wordt er een reductie van de emissie bereikt.

Om de relatie bronsterkte fijnstof en aan te houden afstand om te voldoen aan de adviesgrenswaarde
van de Gezondheidsraad van 30 EU/m3 te kunnen berekenen zijn voor vleeskuikens, legkippen en
vleesvarkens formules afgeleid uit het rapport van Erbrink (2016). Hier wordt nader op ingegaan in
hoofdstuk 5.

In deze notitie worden geen uitspraken gedaan over uitbreidingen bij melkveehouderijen. Uit eerdere
endotoxine onderzoeksrapporten blijkt namelijk dat de fijnstof emissie (PM 10) van rundvee laag is en
dat het endotoxine gehalte in dat stof ook laag is. Dit betekend dat de bijdrage van
rundveehouderijen aan de cumulatie beperkt is. Daarom wordt de rundveetak van het bedrijf in deze
toelichting verder niet meegenomen.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                          5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>3. Stappenplan Handreiking veehouderij en volksgezondheid

De volgende aspecten moeten op basis van het stappenplan, zoals opgenomen in de Handreiking
veehouderij en volksgezondheid d.d. 3 maart 2016, afgewogen worden:

1. Voldoet de ontwikkeling aan de Wgv en de gemeentelijke geurverordening?
   Uit het onderzoek naar de geurbelasting, bijlage 6 van de toelichting, volgt dat wordt voldaan
   aan de Wet geurhinder en veehouderij en gemeentelijke geurverordening. De berekende
   geurbelasting is het hoogst op de woning aan de Vlieterdijk 30, de geurbelasting bedraagt hier
   1,1 OUE/m³. De geurhinder op de dichtstbijzijnde woning in de kom, Dorpsstraat 63, bedraagt
   1,0 OUE/m³.

2. Voldoet de ontwikkeling aan de Wet milieubeheer, titel 5.2 luchtkwaliteitseisen (fijnstof)?
   Voor fijnstof (PM10) geldt een norm van 40 µg/m³ (jaargemiddelde concentratie) en maximaal 35
   overschrijdingsdagen met een belasting van 50 µg/m³. De berekende fijnstofconcentratie is in de
   beoogde situatie het hoogst op de woning aan de Vlieterdijk 38 en bedraagt 21,99 µg/m³
   (exclusief zeezoutcorrectie). Het aantal overschrijdingsdagen bedraagt hier 9,1 (tevens exclusief
   zeezoutcorrectie).
   Sinds 2015 moet ook voldaan worden aan de grenswaarde voor de jaargemiddelde PM 2,5-
   concentratie van 25 µg/m³. Uit de ISL3a-berekening voor fijnstof PM2,5 blijkt dat de hoogste
   concentratie 16,87 µg/m³ bedraagt.

     Het luchtkwaliteitsonderzoek naar de beoogde situatie is in bijlage 7 van de toelichting
     opgenomen.

3. Voldoet de ontwikkeling aan de vereisten uit de Verordening ruimte Noord-Brabant (Vr) op het
     gebied van geur en fijnstof?
     In de Vr zijn normen opgenomen voor de kans op cumulatieve geurhinder (maximaal 12% voor
     de bebouwde kom en 20% voor het buitengebied), tenzij er -indien blijkt dat de
     achtergrondbelasting hoger is dan voornoemde percentages- maatregelen worden getroffen door
     de veehouderij die tot een daling leiden van de achtergrondbelasting, welke ten minste de eigen
     bijdrage aan de overschrijding van de achtergrondbelasting compenseert, en een maximale
     fijnstofconcentratie (31,2 µg/m³). Indien niet aan deze normen wordt voldaan, is een advies van
     de GGD nodig. Uit het luchtkwaliteitsonderzoek, bijlage 7 van de toelichting, en het onderzoek
     naar de geurbelasting, bijlage 6 van de toelichting, blijkt dat kan worden voldaan aan
     bovenstaande vereisten uit de Verordening ruimte Noord-Brabant op het gebied van geur en
     fijnstof.

4. Aanvullend op de wettelijke luchtkwaliteitseisen wordt bij een significante toename van de
     bijdrage van het bedrijf aan de PM10-concentratie (>1,2 µg/m³) een GGD-advies noodzakelijk
     geacht.
     Om de toename van de bijdrage van het bedrijf aan de PM10-concentratie te bepalen is de
     fijnstofemmissie voor de uitgangssituatie bepaald op basis van de invoergegevens zoals
     opgenomen in Bijlage 1 van deze toelichting.

     In Tabel 1 zijn de fijnstofconcentratie PM10 in de bestaande en beoogde situatie overzichtelijk
     weergegeven. Hieruit blijkt dat er op alle woningen sprake is van een afname in de bijdrage van
     het bedrijf aan de fijnstofconcentratie ter plaatse. Deze afname is maximaal op de woning aan de
     Vlieterdijk 38, min 0,33 µg/m3.

     Er is dus nergens sprake van een toename van de bijdrage van het bedrijf aan de PM 10-
     concentratiedan groter dan 1,2 µg/m3. Er is dus geen sprake van een significante toename van
     de bijdrage van het bedrijf aan de PM10-concentratie.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                         6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Tabel 1: Overzichtstabel fijnstofimmissie uitganssituatie vs. beoogde situatie
                                                         Bestaande situatie                           Beoogde situatie                       Verschil
Adres                        X            Y              Totaal         bron            GCN                Totaal        bron     GCN         Totaal
Vlieterdijk 30 – W               150573         366119           19,06           0,11         18,94         19,02        0,07    18,94         -0,04
Vlieterdijk 30 – T               150559         366103           19,06           0,11         18,94         19,02        0,07    18,94         -0,04
Hondsbosserdijk 1 - W            150166         365368           20,21           0,06         20,15         20,19        0,04    20,15         -0,03
Hondsbosserdijk 1 - T            150180         365374           20,21           0,06         20,15         20,19        0,04    20,15         -0,03
Hondsbosserdijk 5 - W            150564         364941           19,14           0,11         19,03         19,11        0,07    19,03         -0,03
Hondsbosserdijk 5 - T            150616         364958           19,15           0,12         19,03         19,11        0,08    19,03         -0,04
Hondsbosserdijk 9 - W            151420         364481           18,91           0,08         18,83         18,89        0,05    18,83         -0,02
Hondsbosserdijk 9 - T            151423         364515           18,91           0,08         18,83         18,89        0,05    18,83         -0,02
Elsendijk 1 – W                  151753         364793           18,94           0,11         18,83         18,91        0,07    18,83         -0,03
Elsendijk 1 – T                  151705         364811           18,95           0,12         18,83         18,91        0,08    18,83         -0,04
Vlieterdijk 38 – W               151395         365383           22,32           2,01          20,3         21,99        1,68     20,3         -0,33
Vlieterdijk 38 – T               151386         365384           22,54           2,24          20,3           22,2       1,89     20,3         -0,34
Vlieterdijk 42 – W               151579         365297           20,73           0,43          20,3         20,61        0,31     20,3         -0,12
Vlieterdijk 42 – T               151551         365302           20,79           0,49          20,3         20,66        0,35     20,3         -0,13
Vlieterdijk 33 – W               151720         365319             20,6          0,29          20,3         20,51        0,21     20,3         -0,09
Vlieterdijk 33 – T               151689         365313           20,62           0,32          20,3         20,53        0,22     20,3         -0,09
Schatersdijk 34 – W              151744         366028           19,49           0,22         19,26         19,41        0,15    19,26         -0,08
Schatersdijk 34 – T              151716         366028           19,49           0,23         19,26         19,42        0,15    19,26         -0,07
Schatersdijk 24 – W              151416         366449           19,38           0,12         19,26         19,34        0,08    19,26         -0,04
Schatersdijk 24 – T              151400         366425           19,39           0,13         19,26         19,35        0,08    19,26         -0,04

    5. Voldoet de ontwikkeling aan de minimale afstand van 250 meter tussen een veehouderij en de bebouwde kom of specifieke gevoelige bestemming
        (scholen, kinderdagverblijven, etc.)?
        De bebouwde kom van Luyksgestel ligt op 925 meter afstand. Binnen een afstand van 250 meter liggen geen specifiek gevoelige bestemmingen.

    6. Worden binnen de veehouderij geiten gehouden, of een combinatie van varkens en pluimvee, of is de afstand tussen een varkens- en pluimveebedrijf
        in de omgeving minder dan 100 meter?
        Er worden op het bedrijf pluimvee en rundvee gehouden. De afstand tot de dichtstbijzijnde varkenshouderij in de omgeving is 615 meter. Het betreft
        het bedrijf gelegen aan de Schatersdijk 34.

    7. Wordt er op het bedrijf mest bewerkt?
       Er vindt op het bedrijf geen mestbewerking plaats.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>   8. Is bij omwonenden sprake van veel ongerustheid over de volksgezondheid?
      Indien er veel ongerustheid bestaat over de volksgezondheid moet een GGD-advies gevraagd worden. Het is aan het bevoegd gezag om te beoordelen
      of sprake is van een dusdanige ongerustheid dat advisering vanuit de GGD noodzakelijk is.

       Uit het verleden is geen verontrusting vanuit de omgeving gemeld bij de initiatiefnemer. Uit de omgevingsdialoog is gebleken dat buurtbewoners
       positief tegenover het initiatief staan. Zij vinden het mooi om te zien dat er een jonge bedrijfsopvolger klaar staat om het familiebedrijf voort te zetten.
       Zij begrijpen dat het bedrijf dan ook richting de toekomst ingericht moet worden.

Het doorlopen van het stappenplan met bovenstaande antwoorden leidt tot de conclusie dat advisering vanuit de GGD niet noodzakelijk is.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>4. Ontvankelijkheid voor gezondheidstoets




Informatie ten behoeve van het “Toetsingsinstrument”
Dit document beschrijft de informatie die de GGD nodig heeft om een advies te kunnen opstellen over de gezondheidsaspecten die het bevoegd gezag moet
meewegen in haar considerans van vergunningaanvragen voor veehouderij. Deze informatie is gebaseerd op het ‘Aanvullend toetsingsinstrument’20 dat de
GGD heeft ontwikkeld samen met de gemeenten Oirschot, Reusel-De Mierden en Gemert-Bakel en dat op basis van ervaringen met de gemeente Landerd
verder is doorontwikkeld. Hiermee kunnen gezondheidsaspecten worden afgewogen bij besluitvorming over individuele veehouderijbedrijven. Het
eindresultaat is een maatschappelijk gedragen en wetenschappelijk onderbouwd toetsingsinstrument bestaande uit een checklist met verschillende
gezondheidskundige criteria waarop bedrijfsuitbreidingen van veehouderijen beoordeeld kunnen worden.

Voor het doel van dit document zijn de gezondheidskundige criteria opgesplitst in ‘toetsingscriteria’ en ‘maatregelen’.
De tabellen ‘toetsingscriteria’ beschrijven de gegevens waarvoor gezondheidskundige advieswaarden worden gehanteerd. In de kolom toelichting staat een
korte uitleg over de relevantie voor volksgezondheid. Voor een uitgebreide onderbouwing kunt u het aanvullend toetsingsinstrument raadplegen. De tabellen
‘maatregelen’ bevatten de maatregelen die in het toetsingskader vermeld staan. Om advies uit te kunnen brengen heeft de GGD graag inzichtelijk wat een
ondernemer voor maatregelen met betrekking tot gezondheid toepast op het bedrijf. Dit kan de ondernemer laten zien door middel van een beschrijving van
deze maatregelen, en een korte toelichting waarom dergelijke maatregelen wel of niet toegepast zijn. De tabellen ‘maatregelen’ kunnen hier richting aan
geven.


20 Aanvullend toetsingsinstrument. Een risico-inventarisatie en –evaluatie voor gezondheid bij veehouderij. Nijdam, et.al, 2013.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>    I.       Algemeen


     Toetsingscriteria algemeen                 Toelichting                                                       Invullen door ondernemer
*    Is er een aanvraag voor de Brabantse       Indien een aanvraag is gedaan, deze dan bijvoegen.               Ja, zie bijlage 5 bij de toelichting op het bestemmingsplan.
     Zorgvuldigheidsscore Veehouderij (BZV)
     gedaan, en waarom wel/niet?




1    Welke diersoort(en) worden bedrijfsmatig   Als er meerdere diersoorten op één bedrijf zijn kan dit een      In de huidige situatie wordt er melkvee en pluimvee op het
     gehouden?                                  risico vormen voor de verspreiding van zoönosen. Dit voor        bedrijf gehouden, in de beoogde situatie wordt het bedrijf
       Vergunde (huidige) situatie              zowel de vergunde als aangevraagde situatie.                     uitgebreid met een stal voor het houden van extra pluimvee.
                                                Uitgangspunt is dat er op bedrijfsmatig niveau geen varkens
         Aangevraagde (toekomstige) situatie
                                                en pluimvee op één bedrijf samen gehouden mogen worden
                                                in verband met het risico op transmissie en vermenging van
                                                influenzavirus. Ook het bedrijfsmatig samenhouden van
                                                verwante soorten als rundvee en kleine herkauwers
                                                (schapen/geiten) en kleine herkauwers onderling wordt
                                                afgeraden (o.a. vanwege Q-koorts), tenzij er sprake is van
                                                een gescheiden bedrijfsvoering. Voor de combinatie rundvee
                                                en varkens gelden er op dit moment geen zwaarwegende
                                                argumenten in kader van infectierisico’s mits er sprake is van
                                                een gescheiden bedrijfsvoering.



2    Wat is de omvang van het bedrijf (in       Het is in het kader van dier- en volksgezondheid belangrijk      De gemeente Bergeijk heeft op 15-07-2010 een
     dieraantallen en emissies)?                om te weten hoeveel dieren er op een bedrijf (beroepsmatig)      omgevingsvergunning milieu verleend teneinde de bestaande
       Vergunde (huidige) situatie                                                                               stallen 2, 3 en 4 te verlengen en een nieuwe vleeskuikenstal (nr.
                                                gehouden worden, en of er sprake is van een toe- of afname in
                                                                                                                 6) te realiseren, zodat in totaal 125.950 vleeskuikens gehouden
         Aangevraagde (toekomstige) situatie    dierenaantallen ten opzichte van de vergunde situatie. Om        kunnen worden. Enkel voor de bouw van stal 6 is een
                                                inzicht te krijgen in de emissies vraagt de GGD om de            omgevingsvergunning bouw verleend. Deze is inmiddels
                                                diertabel voor zowel de vergunde als aangevraagde situatie       gerealiseerd. Voor de verlenging van de bestaande
                                                                                                                 pluimveestallen is nooit een vergunning verleend, omdat deze in
                                                                                                                 strijd was met de regels van het bestemmingsplan en de destijds
                                                                                                                 vigerende Verordening ruimte Noord-Brabant. Om dit ook
                                                                                                                 milieukundig te formaliseren is verzocht om een gedeeltelijke
                                                                                                                 intrekking van de op 15-07-2010 verleende
                                                                                                                 omgevingsvergunning milieu, waar positief op is besloten op 28-
                                                                                                                 6-2018. Sindsdien mogen er in totaal 101.950 vleeskuikens
                                                                                                                 gehouden worden op het bedrijf.
                                                                                                                 In de beoogde bedrijfsopzet worden alle vleeskuikens gehouden
                                                                                                                 volgens het ‘Goed Nest Kip’ concept. Hierdoor worden er in de
                                                                                                                 bestaande stallen minder dieren gehouden, 14.500 vleeskuikens
                                                                                                                 in stal 2, 3 en 4 en 24.800 vleeskuikens in stal 6. Daarbij wordt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>                                                aan te leveren,. In deze tabel moet worden opgenomen de          Ten bate van de rundveetak mogen 62 melk- en kalfkoeien, 44
                                                totale emissie fijnstof, ammoniak, geur in vergunde en           stuks vrouwelijk jongvee en 60 overig stuks rundvee gehouden
                                                                                                                 worden in de bestaande stallen. Tevens worden er 2 paarden
                                                bestaande situatie.
                                                                                                                 voor hobbymatig gebruik gehouden. Hier vinden geen
                                                                                                                 wijzigingen aan plaats.
3   Wat is de afstand van het bedrijf tot de    Tot gevoelige bestemmingen worden gerekend woningen (niet        In de beoogde bedrijfsopzet bedraagt de afstand van de stallen
    meest nabijgelegen gevoelige                zijnde bedrijfswoningen), scholen, zorginstellingen, etc. Het    tot de dichtstbijzijnde woning ca 60 meter. Dit is een
                                                                                                                 bedrijfswoning behorend bij een veehouderij gelegen in het
    bestemming, gerekend vanaf het              RIVM (Maassen, 2012) concludeert dat door toenemende
                                                                                                                 buitengebied, Vlieterdijk 38. De dichtstbijzijnde bebouwde kom is
    emissiepunt tot de woning?                  afstand verdunning van agentia in het milieu                     gelegen op 925 meter van het bedrijf (kom van Luyksgestel).
      Vergunde (huidige) situatie               plaats vindt waardoor blootstelling lager wordt. Het hanteren
                                                van een bepaalde afstand tussen veehouderijbedrijf en
      Aangevraagde (toekomstige) situatie
                                                woningen heeft daardoor een gunstig effect op de blootstelling
                                                van omwonenden aan geur, fijnstof,
                                                endotoxinen en zoönotische agentia.

4   Hoeveel gevoelige bestemmingen              In de directe omgeving van intensieve veehouderijen is           Binnen een straal van 1000 meter rondom het bedrijf zijn in
    (scholen, zorgboerderijen,                  sprake van gezondheidskundig relevante hogere blootstelling      zowel de bestaande als de beoogde situatie 6 burgerwoningen
                                                                                                                 gelegen, te weten:
    kinderdagverblijven en burgerwoningen)      aan fijnstof, geur, endotoxinen en mogelijk zoönosen.
                                                                                                                 - Hutten 2 (907 m);
    liggen in een straal van 250 meter vanaf    Modelberekeningen laten zien dat de verhoogde                    - Dorpstraat 63 (953 m);
    het bedrijf?                                blootstelling aan geur en fijnstof vanaf een afstand van 250     - Dorpstraat 61 (956 m);
    Geef dit aan voor zowel de huidige als de   meter vanaf een intensieve veehouderij in de meeste              - Vlieterdijk 30 (887 m);
    aangevraagde situatie,                      gevallen is gereduceerd tot achtergrondniveau.                   - Vlieterdijk 23 (940 m);
                                                                                                                 - Hondsbosserdijk (996 m).
    Wanneer het initiatief een                  Uit het VGO-vervolgonderzoek blijkt dat er sprake is van een
                                                                                                             Er bevinden zich geen overige gevoelige bestemmingen binnen
    pluimveehouderij betreft, is de vraag       verhoogde kans op longontsteking binnen 1000 meter van een 1000 meter van het plangebied.
    hoeveel gevoelige bestemmingen in een       pluimveebedrijf en 2000 meter van een geitenhouderij.
    straal van 1000 meter liggen.
    Wanneer het initiatief een geitenhouderij
    betreft, is de vraag hoeveel gevoelige
    bestemmingen in een straal van 2000
    meter liggen?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>4b   Is het bedrijf gelegen in een gebied waarin   Uit het onderzoek Veehouderij Gezondheid Omwonenden          Nee
     woningen liggen met meer dan 15               (VGO onderzoek) komt daarnaast naar voren dat een verlaging
     veehouderijen in een straal van 1             van de longfunctie wordt gevonden bij mensen die veel
     kilometer?                                    veehouderijen in hun leefomgeving hebben (15 of meer
                                                   bedrijven binnen een straal van 1 kilometer afstand van een
                                                   woning). Dit hangt vooral samen met het aantal veehouderijen
                                                   rond de woning en hangt niet duidelijk samen met specifieke
                                                   veehouderijtypen.

                                                   De GGD vraagt om aan te geven hoeveel woningen het
                                                   betreft die aan het criterium 15 of meer veehouderijen
                                                   binnen een straal van 1 kilometer voldoen.



4c   Wat is de afstand van het bedrijf tot het                                                                     Het meest nabij gelegen veehouderijbedrijf is gelegen aan de
     meest nabij gelegen veehouderijbedrijf?                                                                       Vlieterdijk 38 op een afstand van circa 60 meter. Dit betreft
     -   welk diertype wordt hier gehouden?                                                                        tevens een pluimveebedrijf.




4d   Hoe is het bedrijf gelegen ten aanzien van    De GGD vraagt om een kaart van de omgeving (circa 1000          Een kaart van de omgeving is opgenomen in het geurrapport en
     gevoelige bestemmingen (kaart van de          meter) , omdat zo de ligging van het bedrijf ten opzichte van   luchtkwaliteitsonderzoek.
     omgeving) en nabijgelegen                     gevoelige bestemmingen en andere veehouderijen
     veehouderijen?                                inzichtelijk wordt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     II.       Geur

     Gezondheidseffecten
Geur kan verschillende gezondheidseffecten oproepen bij de mens: (ernstige) hinder, verstoring van gedrag en activiteiten en stress gerelateerde somatische
gezondheidsklachten (bijvoorbeeld hoofdpijn). Het meest voorkomende en beschreven (gezondheids)effect van geur is (ernstige) hinder. De beoordeling van
geur is subjectief en individueel bepaald. Hoe hinderlijk mensen een geur vinden hangt onder meer af van de aangenaamheid, de duur, frequentie en
intensiteit van de geur. Ook de gewenning, het tijdstip en de vermijdbaarheid van de blootstelling spelen hierbij een belangrijke rol. Uiteraard beïnvloeden ook
persoonsgebonden eigenschappen de ervaren hinder. Of de hinder ook tot andere gezondheidsklachten leidt, is persoonsgebonden en afhankelijk van de
persoonlijke ‘stressverwerking’ ofwel ‘coping’.

     Toetsingscriteria
Het uitgangspunt van de GGD is dat het recht op het verspreiden van geur samen dient te gaan met de verantwoordelijkheid om te werken volgens het
ALARA-principe: ‘as low as reasonably achievable’. Daarnaast hanteert de GGD bij de beoordeling van geur gezondheidskundige advieswaarden. De maximaal
toegestane geurbelasting is (uitgedrukt als effectmaat) maximaal 12% hinder in bebouwde kom (overeenkomend met redelijke goede milieukwaliteit conform
bijlage 6/7 Wgv) en maximaal 20 % hinder in het buitengebied (boven 20% is sprake van een (tamelijk) slechte milieukwaliteit conform bijlage t/7 Wgv). Uit
de tabel in bijlage 6/7 van de Wet geurhinder en veehouderij kan afgeleid worden welke geurbelasting dan nog acceptabel is afhankelijk van het gebiedstype
(concentratie of niet concentratiegebied) en afhankelijk of het gaat om voorgrond- of achtergrondbelasting. In afwachting van de lopende evaluatie Wet
Geurhinder en veehouderij hanteert de GGD als gezondheidkundige advieswaarden de waarden uit het recent onderzoek van Geelen et al.21.

       Toetsingscriteria geur*                                    Toelichting                                                      Invullen door ondernemer
1      Overzichtstabel van geur (voorgrond en                     Met een overzichtstabel kan de GGD direct zien wat              Van de huidige vergunde situatie en beoogde bedrijfsopzet zijn
       achtergrond) voor omliggende gevoelige                     de huidige geurbelasting is en wat de geurbelasting zal         geurberekeningen gemaakt. De invoergegevens en
                                                                  zijn in de aangevraagde situatie. Met de tabel wordt            rekenresultaten zijn in bijlage 5 bij de toelichting van het
       bestemmingen (binnen 2 km)
                                                                  inzichtelijk welke gevoelige bestemmingen betrokken             bestemmingsplan terug te vinden.
         Voor de vergunde (huidige) situatie




21 Geurhinder van veehouderij nader onderzocht: meer hinder dan Handreiking Wgv doet vermoeden?), Geelen L. et al, 2015
* Indien een BZV aanvraag is gedaan is dit gedeeltelijk ingevuld in de maatlat Geurimpact. De GGD vraagt om uitgebreidere informatie zoals de achtergrondbelasting en de geurbelasting in de
huidige situatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>       Voor de aangevraagde (toekomstige) situatie         zijn, en hoe de geurbelasting (voor zowel voor- als
                                                           achtergrond) verandert voor iedere gevoelige
                                                           bestemming. Er wordt hierbij een onderscheid
                                                           gemaakt tussen de belasting in de woonkern en het
                                                           buitengebied. De waarden worden getoetst aan de
                                                           gezondheidskundige advieswaarden zoals door de
                                                           GGD gehanteerd.
                                                           Ook ondernemers die dieren houden waarvoor geen
                                                           wettelijke geuremissiefactor is opgesteld wordt
                                                           gevraagd de achtergrondbelasting weer te geven.



2    Geef zowel voor de vergunde als aangevraagde          Door inzicht te geven in de mate van bijdrage aan de      Zie antwoorden onder 3a+b
     situatie aan wat de bijdrage van het bedrijf is met   achtergrondgeurbelasting op de hoogst belaste
     betrekking tot de achtergrondgeurbelasting op         gevoelige bestemming, wordt duidelijk wat de invloed
     de hoogst belaste gevoelige bestemming.               van het bedrijf is op de geurbelasting in de omgeving.


     In de overzichtstabel voor geur moeten in ieder geval de volgende gegevens aanwezig zijn:
3a   Wat is de voorgrondbelasting geur (in OU/m3) op       De voorgrondbelasting is de geurbelasting die de          In de huidige situatie bedraagt de voorgrondbelasting maximaal
     de hoogst belaste gevoelige bestemmingen in           veehouderij veroorzaakt bij de omliggende gevoelige       1,1 Oue/m3. Deze belasting wordt berekend op een woning in het
     het buitengebied en woonkern?                                                                                   buitengebied, Vlieterdijk 30. In de beoogde bedrijfsopzet blijft de
                                                           bestemmingen. Het is voor de GGD belangrijk om de
       Voor de vergunde (huidige) situatie                                                                           voorgrondbelasting op deze woning 1,1 OUe/m3.
                                                           voorgrondbelasting mee te nemen, omdat deze hinder        De voorgrondbelasting op de dichtstbijzijnde woning in de kom,
       Voor de aangevraagde (toekomstige) situatie         kan veroorzaken bij omwonenden. De mate van               Dorpsstraat 63, bedraagt in de huidige situatie 1,0 OUe/m3. In de
                                                           hinder kan ingeschat worden op basis van de berekende     beoogde situatie blijft dit eveneens 1,0 OUe/m3. Voor het
                                                           geurbelasting. Om het verschil in de voorgrond            volledige onderzoek naar de voorgrondbelasting zie bijlage 6 van
                                                           geurbelasting in de huidige versus de aangevraagde        de toelichting van het bestemmingsplan.
                                                           situatie inzichtelijk te krijgen, dient deze voor beide
                                                           situaties aangeleverd te worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>3b   Wat is de achtergrondbelasting geur (in OUE/m3)   Met de achtergrondbelasting wordt de cumulatieve         In bijlage 6 van de toelichting van het bestemmingsplan is een
     op de hoogst belaste gevoelige bestemmingen in    geurbelasting bedoeld. Alle veehouderijen uit de         onderzoek naar de achtergrondbelasting toegevoegd. Hieruit
     het buitengebied en woonkern?                                                                              blijkt dat op alle objecten voldaan kan worden aan de normen
                                                       omgeving dragen hier aan bij. Ook de
       Vergunde (huidige) situatie                                                                              gesteld in de Wet geurhinder en veehouderij en de Verordening
                                                       achtergrondbelasting kan hinder veroorzaken. De          ruimte.
       Aangevraagde (toekomstige) situatie             mate van hinder kan ingeschat worden op basis van de     Op een woning gelegen in de bebouwde kom wordt de hoogste
                                                       berekende geurbelasting. De relatie tussen de            achtergrondbelasting berekend aan de Dorpstraat 63 (4,0
                                                       geurbelasting is verschillend voor de voorgrond- en      OUE/m3). Dit staat gelijk aan een percentage geurgehinderden
                                                       achtergrondbelasting. Ook voor de achtergrondbelasting   van 6%.
                                                       is het nodig om voor zowel de vergunde als de            Op een woning gelegen in het buitengebied wordt de hoogste
                                                                                                                achtergrondbelasting berekend aan de Schaterdijk 24 (13,0
                                                       aangevraagde situatie de
                                                                                                                OUE/m3). Dit staat gelijk aan een percentage geurgehinderden
                                                       geurbelasting aan te leveren.                            van 15%.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>    Maatregelen
Er zijn verschillende maatregelen mogelijk om de geuremissie te beperken. Door de vragen uit de tabel te beantwoorden kan de ondernemer aangeven en
onderbouwen welke maatregelen worden genomen binnen het bedrijf. Indien er extra maatregelen worden genomen die niet in de lijst vermeld staan,
kunnen deze natuurlijk worden toegevoegd.

     Maatregelen geur*                                      Aanvullende informatie                                    Invullen door ondernemer
1    Wat is de verandering in de geurbelasting (in OU/m3)   Uitgangspunt van de GGD is dat het recht op het         Uit de berekeningen blijkt wat de effecten van de ontwikkeling
     die plaatsvindt ten gevolge van de ontwikkeling?       verspreiden van geur samen dient te gaan met de         zijn op de geurbelasting naar de omgeving. Door het toepassen
                                                                                                                    van een lengteventilatie in combinatie met warmtewisselaars
                                                            verantwoordelijkheid om te werken volgens het
                                                                                                                    wordt de geurbelasting naar de omgeving beperkt.
     Indien er toename in geurbelasting plaatsvindt,        ALARA-principe: ‘as low as reasonably achievable’.
     wordt dan vermeld:                                     Indien de geurbelasting redelijkerwijs niet verder
       Hoeveel extra blootgestelden/ extra overbelaste      verlaagd kan worden, vraagt de GGD om een
       woningen er zijn?                                    beschrijving van de maatregelen die de ondernemer
                                                            neemt om de geurbelasting van zijn bedrijf zo laag
       Of deze blootgestelden in de woonkern of het
                                                            mogelijk te houden.
       buitengebied wonen?
       Of er (compensatie)maatregelen worden                Indien er sprake is van traditionele huisvesting, kan
       genomen?                                             het ook met behulp van maatregelen mogelijk zijn de
                                                            geuremissie te reduceren.

2    Is er sprake van emissiearme huisvesting en                                                                    Stallen 2, 3 en 4 worden voorzien van een luchtmengsysteem
     stalinrichting?                                                                                                voor droging strooisellaag (BWL 2010.13.V6) in combinatie met
       Zo ja, welk type?                                                                                            een warmtewisselaar (BWL 2011.02.V3). Stal 6 wordt eveneens
                                                                                                                    voorzien van een luchtmengsysteem voor droging strooisellaag
       Zo nee, waarom niet?                                                                                         (BWL 2010.13.V6) in combinatie met het type warmtewisselaar
                                                                                                                    BWL 2012.03.V3. Ook de beoogde nieuwe stal wordt voorzien
                                                                                                                    van een luchtmengsysteem voor droging strooisellaag (BWL
                                                                                                                    2010.13.V6) in combinatie met het type warmtewisselaar BWL
                                                                                                                    2018.05. Hier is in de toelichting op het bestemmingsplan nader
                                                                                                                    op ingegaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>    Maatregelen specifiek voor gesloten stalsystemen                                                               Invullen door ondernemer
3   Zijn de emissiepunten geplaatst aan die zijde van                                                             De emissiepunten zijn zo ver mogelijk van de dichtstbijzijnde
    het gebouw waarmee omwonenden het minst                                                                       woningen geplaatst.
    belast worden?

4   Wat is de hoogte van de emissiepunten?                 Het is mogelijk dat de emissie uit de schoorsteen      In de beoogde situatie zijn nokventilatie en warmtewisselaars
    Wat betekent een extra verhoging van dit               door gebouwinvloed onvoldoende opstijgt, en            aanwezig. Voor warmtewisselaars geldt een standaard
    emissiepunt voor de omwonenden?                                                                               schoorsteenhoogte, deze kan niet gewijzigd worden.
                                                           daardoor in de directe omgeving van het bedrijf
                                                           veel geuroverlast veroorzaakt, ondanks eerdere         Om de verspreiding zo gunstig mogelijk te maken is in de
                                                           geurberekeningen. Hierdoor kan de situatie             uitvoering van de nieuwste stallen (6 + 8) reeds rekening
                                                           ontstaan dat de ondernemer aan alle                    gehouden met de uitvoering van het ventilatiesysteem.
                                                           vergunningen voldoet, maar er desondanks toch          Doordat er sprake is van een hoge uitlaatopening (6,8 en 7,4
                                                           geuroverlast ontstaat.                                 meter) wordt de geurbelasting naar de omgeving beperkt.
                                                           In het algemeen geldt dat gebouwinvloed geen rol
                                                                                                                  Verdere verhoging van de uitlaatopening is ruimtelijk niet
                                                           speelt als de schoorsteen 2,5 keer zo hoog is (vanaf
                                                                                                                  gewenst.
                                                           maaiveld) als de hoogste obstakels of gebouwen in
                                                           de omgeving.
                                                           De GGD adviseert daarom in knelpuntsituaties om
                                                           de gebouwinvloed mee te nemen in de
                                                           berekeningen en vooral om ook de mogelijkheden
                                                           te onderzoeken van het (verder) verhogen van de
                                                           schoorsteenhoogte.



5   In hoeverre zijn lokale geografische aspecten          Deze uitgebreidere modellering biedt meer inzicht in Voor de berekening van de geurverspreiding is gebruik gemaakt
    (gebouwinvloed) meegenomen voor het bepalen van        de lokale verspreiding van geur en biedt inzicht in  van het programma V-stacks. In dit rekenprogramma wordt
                                                                                                                rekening gehouden met de gebouwinvloeden, meteorologie en
    de geuroverlast? (zoals de relatie met gebouwhoogte    mogelijke knelpunten.
                                                                                                                terreinruwheid.
    en ligging van het bedrijf t.o.v. de bebouwing in      Zie vorige punt.
    relatie tot de heersende windrichting in beeld in de
    geurmodellering)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>6    Loopt de ventilatie-uitstroom verticaal in plaats van   Een verticale uitstroom zorgt ervoor dat geur en       Bij alle pluimveestallen is sprake van verticale uitstroom.
     horizontaal?                                            fijnstof zich meer verspreidt in de omgeving t.o.v.
                                                             horizontale uitstroom.

7    Is de opslag brijvoeder en bewerking                    Vraag advies over de effectiviteit luchtwassers. In    Er wordt op het bedrijf geen brijvoer gebruikt.
     brijvoeder/brijvoerkeuken aangesloten op een            de praktijk blijkt tevens dat in brijvoercomponenten
     aparte luchtwasser?                                     een ander soort bacterie voorkomt die een
       Zo ja, welk type luchtwasser?
                                                             negatieve invloed kan hebben op de werking van
       Zo nee, waarom niet?                                  de bacteriën in een biologische luchtwasser. Gevolg
                                                             is dat de geur vanuit de dierverblijven niet meer of
                                                             minder wordt
                                                             gereduceerd.

8    Wordt er gebruik gemaakt van technieken die             Er zijn inmiddels veel technieken beschikbaar die      Voor de reductie van geur zijn in de pluimveehouderij geen
     maximale emissiereductie brengen, en waarom             verder reduceren dan de BBT die vallen onder het       geschikte technieken beschikbaar. In onderhavige situatie
                                                                                                                    worden wel technieken toegepast die de emissies van ammoniak
     wel/niet?                                               Besluit emissiearme huisvesting. Maakt het bedrijf
                                                                                                                    en fijnstof reduceren.
                                                             gebruik van dergelijke technieken?

9    Worden BBT ook ingezet voor de bestaande (niet-                                                                Alle stallen zijn emissiearm. Er wordt niet intern gesaldeerd.
     emissiearme) gebouwen (in plaats van intern
     salderen), en waarom wel/niet?
10   Is een sluis aangebracht en onderdruk gecreëerd bij     Door het aanbrengen van een sluis en het creëren       Om de ventilatie van de stallen zo optimaal mogelijk te houden is
     het openen van de deuren, en waarom wel/niet?           van onderdruk wordt verspreiding naar de               het niet wenselijk om deuren open te laten staan. Via de
                                                                                                                    aanwezige tussenruimtes is er een sluis gerealiseerd zodat te
                                                             omgeving zoveel mogelijk voorkomen.
                                                                                                                    allen tijde voldoende onderdruk in de stal aanwezig is voor een
                                                                                                                    goede ventilatie.
11   Wordt de inzet en het gebruik van de luchtwassers       De luchtwasser dient 100% van de tijd te voldoen. Er worden geen luchtwassers geplaatst.
     inzichtelijk gemaakt, met behulp van                    Elektronische monitoring van nieuwe luchtwassers is
     computergestuurde monitoringsystemen, en                wettelijk verplicht per 1-1-2013. Voor bestaande
     waarom wel/niet?                                        luchtwassers per 1-1-2016.
     Inzichtelijk maken van de inzet en gebruik van
     luchtwassers, met behulp van computergestuurde
     monitoringsystemen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>         Maatregelen specifiek voor diersoorten waar geen emissiefactoren zijn vastgesteld                                             Invullen door ondernemer
12       Wat is de afstand tot de dichtsbijgelegen gevoelige            De GGD hanteert vanuit gezondheidskundig                      Voor rundvee en paarden zijn bij ministeriële regeling geen
         bestemming en de bebouwde kom wanneer dieren                   oogpunt een minimale afstand voor melkvee van                 geuremissiefactoren opgenomen. Conform artikel 4.1 van de Wet
                                                                        100 meter en voor nertsen 200 meter22. (VNG)                  gelden voor deze bedrijven vaste afstanden tussen het
         zonder (wettelijke) emissiefactor worden gehouden?
                                                                                                                                      dierverblijf en geurgevoelige objecten. De afstand dient minimaal
         Wordt er voldaan aan de afstanden uit de Maatlat               Afstanden houden geen rekening met cumulatie
                                                                                                                                      100 m tot objecten binnen de kom en 50 m naar objecten buiten
         Duurzame veehouderij, en waarom wel/niet?                      van meerdere bedrijven.
                                                                                                                                      de kom te bedragen. De afstand tussen de dierenverblijven voor
                                                                        Bij grote veehouderijen (bv 150 of meer
                                                                                                                                      het rundvee en de paarden en het dichtstbijzijnde geurgevoelige
                                                                        melkkoeien) wordt gemeenten geadviseerd een                   object, Vlieterdijk 38 is minimaal 199 m.
                                                                        grotere vaste afstand aan te houden en een
                                                                        dergelijke staffeling in haar beleid op te nemen.


         Communicatie omgeving                                                                                                         Invullen door ondernemer
13       Is er een omgevingsdialoog gehouden?                           Indien dit het geval is de beschrijving bijvoegen.            Ja, het verslag hiervan is als bijlage 8 aan de toelichting op het
                                                                                                                                      bestemmingsplan toegevoegd.
14       Hoe worden activiteiten (zoals mest rijden/mixen)                                                                            Bij het houden van vleeskuikens is sprake van “pieken” van geur.
                                                                                                                                      De laatste weken van de mestronde is de geuruitstoot relatief
         aangekondigd bij de bewoners in de lokale
                                                                                                                                      hoog. Bij het laden van de kuikens en het afvoeren van de mest
         omgeving?                                                                                                                    is de geuruitstoot ook even hoger, maar dat is kortstondig.
                                                                                                                                      Mestrijden/mixen ten behoeve van de drijfmest afkomstig van
                                                                                                                                      het rundvee vindt slechts enkele malen per jaar plaats.
                                                                                                                                      Omliggende gronden zijn in eigendom van de ondernemer.
                                                                                                                                      Indien nodig worden hier afspraken over gemaakt met
                                                                                                                                      omwonenden.

15       Hoe worden afspraken gemaakt over activiteiten,                                                                              Initiatiefnemer spreekt omwonenden regelmatig. Regelmatig
         zoals tijdstippen van uitrijden mest en rekening                                                                             brengt hij hen op de hoogte van voorgenomen activiteiten.
         houden met weersomstandigheden?
16       Wat voor een klachtenprotocol heeft het bedrijf?                                                                             Bij klachten vanuit omwonende is de ondernemer altijd bereid om
          Is de ondernemer het aanspreekpunt voor                                                                                     in gesprek te gaan en de klacht op te lossen (indien mogelijk).
          (geur)klachten, en waarom wel/niet?
17       Wordt er bij aanhoudende klachten samen met de                 Door het uitvoeren van een klachtenanalyse wordt              Voor de beoogde bedrijfsopzet zal een vergunning worden
         gemeente een klachtenanalyse uitgevoerd (met                   duidelijk wat mensen als hinderlijk ervaren (beleving         verleend door de gemeente Bergeijk. In deze vergunning zijn
                                                                                                                                      voorschriften opgenomen om te garanderen dat wordt voldaan
         bijbehorend onderzoek, bijvoorbeeld                            van omwonenden) en zijn gerichtere maatregelen
                                                                                                                                      aan de geurnormen. Indien er klachten zijn kan worden bekeken
         geurrendementsmetingen, elektronische monitoring               mogelijk.                                                     hoe de klacht kan worden voorkomen.
         en eventuele optimalisatie die daarin
         mogelijk is)?


22 Https://vng.nl/onderwerpenindex/milieu-en-mobiliteit/externe-veiligheid/bedrijven-en-milieuzonering, richtafstandenlijst tabel 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>    III.      Fijn stof- endotoxine


     Gezondheidseffecten
Veehouderijen leveren een belangrijke bijdrage aan verhoging van fijnstofbelasting zowel regionaal als lokaal. Uit het VGO onderzoek blijkt dat een
verminderde longfunctie samen lijkt te hangen met concentraties fijnstof en ammoniak. Met name de samenhang met ammoniak impliceert een relatie tussen
veehouderij en longfunctie (bij alle deelnemers, onafhankelijk van eventuele luchtwegaandoeningen, wordt een verminderde longfunctie gevonden bij een
verhoogde concentratie ammoniak in de lucht). Waarschijnlijk wordt dit veroorzaakt door omzetting in secundair fijnstof. In de nabijheid van
veehouderijbedrijven zijn verhoogde concentraties endotoxinen gemeten die tot effecten op de luchtwegen kunnen leiden23, 24 en 25. Of dergelijke blootstelling
ook leidt tot specifieke effecten op de gezondheid van omwonenden is nog beperkt onderzocht. De studies wijzen met name op het meer voorkomen van zelf
gerapporteerde klachten van luchtwegen, verminderd welbevinden, acute klachten van ogen, neus en bovenste luchtwegen gerelateerd aan aanwezigheid van
veehouderijbedrijven of hogere blootstelling aan fijnstof of endotoxinen.

     Toetsingscriteria
De norm voor PM10 ligt op 40 µg/m3 en maximaal 35 overschrijdingsdagen met een belasting van 50 µg/m3 . Vanuit de GGD wordt als toetsingswaarde 31,2
µg/m3 gehanteerd (advieswaarde waarin 35 dagen overschrijding met 50 µg/m3 is verrekend met 40 µg/m3). Daarnaast wordt er getoetst aan de strengere
advieswaarden die door de WHO (Wereldgezondheidsorganisatie) zijn opgesteld (PM2,5: gemiddeld 10 µg/m3 ; PM10: gemiddeld 20 µg/m3 ). Vanaf 2015
moet ook voldaan worden aan de grenswaarde voor de jaargemiddelde PM2,5 -concentratie van 25 μg/m3. Voor 2020 is de streefwaarde 20 μg/m3 .
Zoals de Gezondheidsraad ook concludeert, is de norm voor PM10 en PM2,5 niet een goede parameter om de blootstelling van veehouderijbedrijven te toetsen.
Bovendien treedt ook onder de PM10-norm gezondheidseffecten op. Daarom hanteert de GGD in dezen het voorzorgbeginsel en acht elke toename van de
bijdrage van het bedrijf aan PM10 concentratie ten opzichte van de huidige situatie niet wenselijk. Voor endotoxinen is een advieswaarde door de
gezondheidsraad voorgesteld. Deze bedraagt 30 EU/m3. Met behulp van de door het Ondersteuningsteam opgestelde handreiking is het voor varkens- en
pluimveehouderijen op basis van de fijnstofemissie mogelijk de richtafstand te bepalen waarbinnen de advieswaarde voor endotoxine volgens deze toets
wordt overschreden.



23 Heederik DJJ, IJzermans CJ. (Redactie) Mogelijke effecten van intensieve-veehouderij op de gezondheid van omwonenden: onderzoek naar potentiële blootstelling en gezondheidsproblemen.
IRAS Universiteit Utrecht, NIVEL, RIVM, 7 juni 2011.
24 Emissies van endotoxinen uit de veehouderij, Ogink, N, et al. 2016
25 Veehouderijen en gezondheid omwonenden (VGO), Maassen K, et al, 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>        Toetsingscriteria fijnstof                             Toelichting                                               Invullen door ondernemer

1       Overzichtstabel van fijnstof (PM10 en PM 2,5) op       Deze tabel geeft inzicht in de fijnstofbelasting in de   In de aanvraag omgevingsvergunning zijn berekeningen gemaakt
        omliggende gevoelige bestemmingen (binnen 2            vergunde versus de aangevraagde situatie. En ook         om de verspreiding van fijnstof (PM10 en PM2,5) in de beoogde
                                                                                                                        situatie inzichtelijk te maken. De rekengegevens hiervan zijn als
        km) voor de huidige situatie                           welke gevoelige bestemmingen betrokken zijn, en
                                                                                                                        in bijlage 7 bij de toelichting van het bestemmingsplan
          Vergunde (huidige) situatie                          hoe de fijnstof belasting (voor zowel voor- als          toegevoegd. Ten behoeve van dit toetsingsinstrument is tevens
                                                               achtergrond) verandert voor iedere gevoelige             de verspreiding van fijnstof PM10 in de bestaande situatie
          Aangevraagde (toekomstige) situatie
                                                               bestemming.                                              inzichtelijk gemaakt. De rekengegevens hiervan zijn terug te
                                                                                                                        vinden in de bijlagen bij deze toelichting.

In de overzichtstabel van fijnstof moeten in ieder geval de volgende gegevens aanwezig zijn:

1a      Wat is de totale fijnstof (PM10 en PM 2,5)             De totale fijnstof (PM10) concentratie bestaat uit de    De hoogste concentratie aan fijnstof in de vergunde en beoogde
                               3                               bijdrage van het bedrijf aan de fijnstof concentratie    situatie wordt berekend op de woning aan de Vlieterdijk 38. De
        concentratie (in µg/m ) op de hoogste belaste                                                                   berekende belasting bedraagt in de huidige situatie 22,32 µg/m3
        gevoelige bestemmingen?                                plus achtergrondconcentratie fijnstof. Door de totale
                                                                                                                        en in de beoogde situatie 21,99 µg/m3.
          Voor de vergunde (huidige) situatie                  fijnstof (PM10) concentratie aan te leveren voor
                                                               vergunde en aangevraagde situatie worden de
          Voor de aangevraagde (toekomstige) situatie          veranderingen in het gebied inzichtelijker.
                                                               Vanuit de GGD wordt als toetsingswaarde 31,2
                                                                     3
                                                               µg/m gehanteerd (advieswaarde waarin 35 dagen
                                                                                           3
                                                               overschrijding met 50 µg/m is verrekend met 40
                                                                     3
                                                               µg/m )




1b      Wat is de bijdrage van het bedrijf aan de fijnstof     Een toename van de fijnstof concentratie kan leiden      De hoogste bronbijdrage van de veehouderij wordt eveneens
                                     3                         tot een toename van effecten op de luchtwegen. De        berekend op de woning aan de Vlieterdijk 38 en bedraagt 2,01
        (PM10) concentratie (in µg/m )?                                                                                 µg/m3 in de huidige situatie en 1,68 µg/m3 in de beoogde
          Voor de vergunde (huidige) situatie                  bijdrage van het bedrijf aan de fijnstof (PM10)
                                                                                                                        situatie.
                                                               concentratie moet dus worden aangeleverd voor
          Voor de aangevraagde (toekomstige) situatie
                                                               zowel de vergunde situatie als de
                                                               aanvraag.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>2      Voor varkenshouderijen en pluimveehouderijen:         Voor endotoxinen is een advieswaarde door de         In de huidige situatie liggen er twee bedrijfswoningen binnen de
       Hoeveel woningen liggen in de huidige en beoogde      gezondheidsraad opgesteld. Deze bedraagt 30          richtafstand voor endotoxinen en in de beoogde situatie nog één
                                                                  3                                               bedrijfswoning. Dit wordt nader uiteen gezet in hoofdstuk 5 van
       situatie binnen de richtafstand voor endotoxine,      EU/m . Met behulp van de handelingsnotitie
                                                                                                                  deze toelichting.
       berekend op basis van de fijnstofemissie (huidig en   toetsingskader endotoxine 1.0 van het
       beoogd).                                              Ondersteuningsteam is voor varkens en pluimvee
                                                             de richtafstand te bepalen waarbinnen de
                                                             advieswaarde endotoxine wordt overschreden.
                                                             Binnen deze afstand hebben omwonenden een
                                                             verhoogd risico op gezondheidseffecten ten
                                                             gevolge van de blootstelling aan endotoxinen.



Maatregelen
Voor elk agrarisch bedrijf geldt dat het belangrijk is om, mét de uitstoot van fijnstof, ook de daaraan gekoppelde biologische agentia te beperken. Met het
recht om de voorgestelde activiteiten uit te voeren komt ook de verantwoordelijkheid om te werken volgens het ALARA-principe: ‘as low as reasonably
achievable’. De ondernemer dient te onderbouwen welke maatregelen genomen worden om de uitstoot te beheersen volgens het ALARA-principe. Door de
vragen uit de tabel te beantwoorden kan de ondernemer aangeven en onderbouwen welke maatregelen worden genomen binnen het bedrijf. Indien er extra
maatregelen worden genomen die niet in de lijst vermeld staan, kunnen deze natuurlijk worden toegevoegd.

       Maatregelen fijnstof                                  Aanvullende informatie                                Invullen door ondernemer

1      Wordt het aantal dieren in traditionele               Minder dieren in traditionele, niet-emissiearme      Stallen 2, 3 en 4 worden voorzien van een luchtmengsysteem
       huisvestingsystemen verminderd (bijv. door oude       huisvesting leidt tot minder blootstelling van       voor droging strooisellaag (BWL 2010.13.V6) in combinatie met
                                                                                                                  een warmtewisselaar (BWL 2011.02.V3). Stal 6 wordt eveneens
       stal niet meer te gebruiken voor veehouderij na       omwonenden aan fijnstof/ micro-organismen.
                                                                                                                  voorzien van een luchtmengsysteem voor droging strooisellaag
       gereedkomen nieuwe stal of oude stal aan te                                                                (BWL 2010.13.V6) in combinatie met het type warmtewisselaar
       passen aan nieuwe eisen), en waarom wel/niet?                                                              BWL 2012.03.V3. Ook de beoogde nieuwe stal wordt voorzien
                                                                                                                  van een luchtmengsysteem voor droging strooisellaag (BWL
                                                                                                                  2010.13.V6) in combinatie met het type warmtewisselaar BWL
                                                                                                                  2018.05. Hier is in de toelichting op het bestemmingsplan nader
                                                                                                                  op ingegaan.
2      Welke maatregelen worden genomen om de                Maatregelen die op fijnstof- en geurreductie zijn    Om de emissie van fijnstof te reduceren worden er op alle stallen
       uitstoot van fijnstof / micro-organismen te           gericht, zullen ook de kans op uitstoot van micro-   emissiereducerende technieken toegepast in de vorm van
                                                                                                                  warmtewisselaars, BWL 2012.03.V3 met een
       reduceren?                                            organismen verkleinen. Een ondernemer kan zelf
                                                                                                                  emissiereductiefactor van 13%, BWL2011.02.V4 met een
       Enkele voorbeelden zijn:                              de Maatlat duurzame veehouderij - eisen              emissiereductiefactor van 31% en BWL 2018.05 met een
                                                                                                                  emissiereductiefactor van 50%.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>      Aangepast strooisel bij pluimvee.                   hanteren. Hiervoor is een subsidiemaatregel
      Aanpassing lichtschema’s.                           beschikbaar.

      Oliefilm drukleidingen                              Per diercategorie kunnen maatregelen variëren.
      Droogfilterwand                                     Voorbeeld: Winkel et al. (2012) keken naar vijf
                                                          technieken om de concentratie fijnstof in stallen te
      Ionisatiefilter
                                                          verlagen. Drie technieken bereikten een duidelijke
      Warmtewisselaar                                     vermindering in de concentratie:
                                                          • IC-ionIC: een systeem dat stofdeeltjes een
                                                          elektrische lading geeft (36% reductie);
                                                          • lienippel: een systeem dat olie aanbrengt op de
                                                          huid van de varkens; de stofdeeltjes worden aan
                                                          de olie gebonden (28%);
                                                          • flimmerfilter: een filtersysteem (23-49%).




3   Worden technieken (luchtwassers) met maximale         Het rendement in emissiereductie wat met een           Bij pluimveehouderijen is het technisch nog niet mogelijk om
    emissiereductie ingezet, in combinatie met de inzet   luchtwasser behaald kan worden hangt af van het        luchtwassers goed te laten werken. Op het bedrijf worden
                                                                                                                 alternatieve maatregelen genomen om de emissie vanuit de
    van emissiearme systemen, en waarom wel/niet?         type. Met combiluchtwassers worden de hoogste
                                                                                                                 stallen te beperken. Deze maatregelen zijn beschreven onder
                                                          rendementen behaald (circa 80%) terwijl met            punt 2.
                                                          waterwassers of chemische luchtwassers de
                                                          rendementen veel lager zijn (circa 30-35%).
                                                          De reductie van luchtwassers staat ter discussie. In
                                                          praktijkmetingen zijn grote bandbreedtes
                                                          gemeten.


4   Wordt er gebruik gemaakt van technieken (BBT’s)       Er is geen gezondheidskundige drempelwaarde            Zie punt 2.
    die maximale emissiereductie brengen, en waarom                                         3
                                                          voor fijnstof. De norm van 40 µg/m (gecorrigeerd
    wel/niet?                                             voor het aantal toegestane overschrijdingsdagen
      Inzet luchtwasser                                              3
                                                          31,2 µg/m ) beschermt onvoldoende tegen
                                                          gezondheidseffecten.
                                                          Daarom adviseert de GGD om te sturen op
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>      Inzet technieken in de stal (zie boven).          maximale emissiereductie, ook al voldoet het
                                                        bedrijf zonder BBT ook aan de norm.

5   Wordt de inzet en het gebruik van de luchtwassers   De luchtwasser dient 100% van de tijd te voldoen. Er worden geen luchtwassers geplaatst.
    inzichtelijk gemaakt, met behulp van                Elektronische monitoring van nieuwe luchtwassers is
    computergestuurde monitoringsystemen, en            wettelijk verplicht per 1-1-2013. Voor bestaande
    waarom wel/niet?                                    luchtwassers per 1-1-2016.

6   Wordt de ventilatie-uitlaat verhoogd, en waarom     Door verhoging en verticale uitstroom van de lucht   Er is sprake van verticale uitstroming waardoor er een betere
    wel/niet?                                           treedt er een grotere verdunning op van de           verspreiding van fijnstof plaatsvind. Dit komt de concentratie in
    Stroomt de ventilatie-uitlaat verticaal uit, en                                                          de directe omgeving van het bedrijf ten goede.
                                                        concentraties op leefniveau. Als de uitstroomopening
    waarom wel/niet?                                    van 5 meter naar 10 meter wordt verhoogd wordt de
                                                        fijnstofconcentratie op
                                                        50 meter afstand ca. 7x, op 100 meter ca. 3x en op
                                                        250 meter ca. 1,5x zo laag.
                                                        Kanttekening is wel dat stoffen hiermee, hoewel in
                                                        lagere concentraties, verder verspreid worden in
                                                        de leefomgeving.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>    IV.       Zoönosen

    Gezondheidseffecten
Zoönosen zijn infectieziekten die van dieren op mensen kunnen overgaan. Per diersoort kunnen verschillende ziekten voorkomen die zich via de lucht
verspreiden naar mensen, via direct contact tussen dier en mens of via voedsel. Voor omwonenden zijn vooral de via de lucht overdraagbare aandoeningen
van belang. De belangrijkste zijn Q-koorts en influenza (vogelgriep, varkensgriep). De aanwezige veehouderijen zorgen voor een (mogelijke) verhoogde
blootstelling aan via de lucht overdraagbare zoönosenverwekkers en antibioticaresistente bacteriën die leiden tot een verhoogd risico op infectieziekten of
onbehandelbare infecties. Het is nog niet goed inzichtelijk vanaf welke concentraties of binnen welke afstand tot aan veehouderijen het risico verhoogd is.
Alleen bij een uitbraak met Q-koorts is er, op basis van wetenschappelijk onderzoek, een verhoogd risico op besmetting en ziekte bij omwonenden, in relatie
tot afstand van woonhuis en melkgeitenhouderijen tot een afstand van 5 kilometer26.
Verder zijn er aanwijzingen dat bij enkele zoönosenverwekkers zoals Coxiella burnetti (veroorzaker Q-koorts), Campylobacter (veroorzaker darminfecties) en
veegerelateerde MRSA, de bedrijfsgrootte een risicofactor is voor de werknemers binnen het bedrijf zelf om besmet te raken. Of deze bedrijfsgrootte ook
een risico is voor besmetting bij omwonenden is onbekend, behalve bij Q-koorts.

          Maatregelen
Mogelijk kan ook bedrijfsmanagement effect hebben op verspreiding naar de omgeving, bijvoorbeeld wanneer veehouders de stallen
schoonspuiten naar buiten, stallen openen bij aanvoer/afvoer dieren, of stallen en ventilatiesystemen niet goed onderhouden. Om de infectierisico’s voor
mensen in direct contact te verminderen kunnen op twee niveaus maatregelen genomen worden: de aanwezigheid van zoönoseverwekkers bij de dieren
verminderen en transmissie van dier naar mens tegengaan. Met behulp van diverse maatregelen kan de verspreiding en uitstoot van deze
zoönosenverwekkers en bacteriën voorkomen dan wel beheerst worden. Om een inschatting te kunnen maken van de risico’s, is het nodig dat de afdeling
Infectieziektenbestrijding van de GGD weet welke maatregelen er op dit gebied door de ondernemer genomen worden. Het is hierbij belangrijk dat de
maatregelen zo precies mogelijk beschreven worden.




26 Maassen CBM, van Duijkeren E, van Duynhoven YTHP, Dusseldorp A, Geenen P, de Koeijer AA, Koopmans MPG, Loos F, Jacobs-Reitsma WF, de Jonge R, van de
Giessen AW. Infectierisico's van de veehouderij voor omwonenden. RIVM Rapport 609400004, 2012.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>         Maatregelen zoönosen27, 28                                    Aanvullende informatie                                        Invullen door ondernemer
         Huisvesting
1        Wordt er een huisvestingsysteem gebruikt dat                  Beschrijving van huisvesting systeem. Bij sommige           Op het bedrijf is sprake van een traditioneel huisvestingsysteem
         gericht is op beheersing van introductie en                   huisvesting systemen in de kans op insleep en               voor het houden van melkvee en paarden. Deze dieren worden
                                                                                                                                   tevens beweid.
         verspreiding van micro-organismen, en waarom                  verspreiding veel minder dan bij andere stallen;
                                                                                                                                   De vleeskuikens worden gehouden in stallen met een
         wel/niet?                                                     bijvoorbeeld dichte en open stallen/ emissiearme            luchtmengsysteem voor droging van de strooisellaag in
                                                                       stalsystemen.                                               combinatie met een warmtewisselaar. De vleeskuikenstallen
                                                                                                                                   worden dicht uitgevoerd en er is geen sprake van een uitloop
                                                                                                                                   voor de vleeskuikens waardoor de ziekteinsleep wordt beperkt.
2        Is de professionele expertise van een dierenarts              De dierenarts heeft kennis van preventie van                Een dierenarts komt regelmatig op het bedrijf. Bij het ontwerp
         betrokken bij het stalontwerp (ontwikkeling van stal          dierziekten.                                                van de stal is overleg gevoerd met verschillende specialisten op
         en huisvestingssysteem), en waarom wel/niet?                                                                              verschillende takken zoals klimaat, stalontwerp, voer- en
                                                                                                                                   watergebruik en ook diergezondheid.

3        Wordt er gebruik gemaakt van compartimentering                Bij compartimentering voorkom je dat micro-                 Bij de vleeskuikens is er sprake van All-in-all-out. Hierdoor zijn er
                                                                                                                                   niet meerdere leeftijdscategorieën op het bedrijf aanwezig.
         (scheiding leeftijdsgroepen en afdelingen), en                organismen verspreiden van de ene
         waarom wel/niet?                                              (leeftijds)groep dieren naar de andere groep.
4        Hoe zijn de punten voor mestafzuiging gesitueerd?             De punten voor mestafzuiging niet onder                     De afvoerpunten van de rundveemest zijn gesitueerd aan de
                                                                       luchtinlaatplaatsen situeren om zo de overdracht            buitenzijde van de melkveestal. Rundvee in stal 5 wordt op stro
                                                                       van ziektekiemen van extern te beperken.                    gehouden.
                                                                                                                                   De mest van het pluimvee wordt afgevoerd op het moment dat
                                                                                                                                   er geen pluimvee op het bedrijf aanwezig is. Hierdoor is
                                                                                                                                   overdracht van ziektekiemen tot een minimum beperkt.
5        Welke veterinaire adviezen zijn opgenomen?                    Opnemen van veterinaire adviezen voor de                    Regelmatig wordt met de dierenarts de gezondheidssituatie op
                                                                                                                                   het bedrijf geëvalueerd. Indien nodig worden de adviezen van de
                                                                       verbetering van interne en externe biosecurity.
                                                                                                                                   dierenarts opgevolgd om de dieren gezond te houden.
6        Waarom is er sprake van gesloten of open                      Het advies is om een (zo veel mogelijk) gesloten            Op het bedrijf worden vleeskuikens aangevoerd, die op het
                                                                                                                                   bedrijf blijven tot het moment dat ze worden afgevoerd om
         bedrijfsvoering?                                              bedrijfsvoering te hanteren om insleep van micro-
                                                                                                                                   geslacht te worden. Doordat er tussentijds geen dieren worden
                                                                       organismen te verminderen.                                  aangevoerd, wordt de insleep van micro-organismen beperkt.




27 Maatregelen richten zich op preventie en beheersing van risico’s bij normale bedrijfsvoering. Uitbraken van dierziekten worde n via aparte protocollen/regelgeving afgehandeld.
28 Indien een BZV aanvraag is bijgevoegd laten de keuzemaatregelen in de maatlat Gezondheid zien welke maatregelen de ondernemer neemt om de risico’s op zoönosen te
verkleinen. De GGD vraagt daarnaast om uitgebreidere informatie over o.a. diergezondheid en routing vrachtverkeer.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>     Routing
7    Loopt de routing van vrachtverkeer met levende                                                              Over het algemeen is het vrachtverkeer dat van en naar het
     dieren en mesttransport buiten bebouwde komt?                                                               bedrijf beweegt afkomstig uit Nederland. Gezien de ligging van
                                                                                                                 het bedrijf zal het verkeer dan ook voornamelijk uit noordelijke
                                                                                                                 richting komen. Routing waarbij de kommen van Luyksgestel,
                                                                                                                 Weebosch en Bergeijk worden ontweken zijn, gelet op de
                                                                                                                 infrastructuur, dan ook (bijna) niet mogelijk.

8    Is het mogelijk om bij een uitbraak van zoönose                                                             Bij een uitbraak van zoönosen zal dier- en mesttransport zo
     wegen af te sluiten zodat diertransport en                                                                  geleid worden dat de bebouwde kommen in de omgeving
     mesttransport buiten de bebouwde kom omgeleid                                                               ontweken worden.
     wordt?



9    Door welke vegetatie en bebouwing wordt het           De vegetatiedichtheid en bodemomstandigheden zijn In de beoogde situatie zal het bedrijf worden omgeven door een
     bedrijf omringd?                                      factoren die invloed hebben op de verspreiding van bossingel in het kader van landschappelijke inpassing van de
                                                                                                              projectlocatie.
                                                           micro-organismen. Micro-organismen zullen zich in
                                                           een bosrijke of vochtige omgeving minder makkelijk
                                                           verspreiden dan in een droge of open omgeving.
                                                           Daarom vraagt de GGD een beschrijving
                                                           van deze lokale gebiedsomstandigheden.

     Kwalitatieve beschrijving
10   Welk type zoönosen komt voor bij de diersoort op      Het is belangrijk om te weten welke zoönosen op       De zoönosen die voor kunnen komen bij pluimvee zijn varianten
     het bedrijf en welke extra maatregelen zijn gericht   het bedrijf kunnen voorkomen, voor de veehouder       van het vogelgriepvirus en het papegaaienvirus.
     op de bestrijding van deze zoönosen?                  zelf, maar ook voor andere mensen die in de           Er is in Nederland nog nooit vogelgriep geconstateerd bij
                                                           stallen komen. Bij inzicht in de relevante zoönosen   vleeskuikenhouderijen. Om besmetting van Salmonella te
                                                                                                                 voorkomen wordt in de stallen bedrijfskleding gedragen en
                                                           krijgt men ook inzicht op welke wijze de zoönosen
                                                                                                                 worden laarzen bij iedere stal ontsmet. Doordat de dieren in de
                                                           voorkomen kunnen worden en welke maatregelen
                                                                                                                 stal uitkomen wordt het besmettingsgevaar op broederijen en
                                                           men dus kan nemen.
                                                                                                                 tijdens transport ook verminderd. Daarnaast vindt er op het
                                                                                                                 bedrijf ongediertebestrijding plaats om insleep van ziekten zo
                                                                                                                 veel mogelijk te beperken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>     Opleidingseisen eigenaar/personeel
11   Wat voor een opleidingsplan voor personeel           Om de kennis over zoönosen en                     De ondernemer houdt zijn kennis op peil door regelmatig
     (inclusief eigenaar) is op het bedrijf aanwezig?     preventiemaatregelen actueel te houden is het van bijeenkomsten bij te wonen en overleg te voeren met specialisten
                                                                                                            zoals vertegenwoordigers en dierenarts.
     Zijn hierin de volgende punten opgenomen:            belang dat de veehouder en eventuele medewerkers
        zoönosen                                          zich regelmatig laten bijscholen.
       hygiënemaatregelen
                                                          Voor Campylobacter, ESBL-producerende bacteriën
       het houden van dieren                              en HEV geldt dat deze aanwezig zijn in feces van
                                                          besmette dieren. Feces kan op de huid van besmette
       herkenning dierziektes
                                                          dieren terechtkomen; via direct contact met deze
       te nemen maatregelen                               oppervlakten kan besmetting optreden
                                                          bij mensen. Goede persoonlijke hygiëne kan deze
                                                          transmissieroute voorkomen (onder andere handen
     In welke mate is er in het opleidingsplan aandacht   wassen, geen hand-mondcontact, handschoenen).
     voor periodieke bijscholing?                         Mondkapjes kunnen toegevoegde bescherming
                                                          geven. In een studie onder Nederlandse
                                                          varkenshouders blijkt echter dat gebruik en
                                                          hergebruik van mondkapjes juist een risicofactor zijn
                                                          voor dragerschap van EBSL- producerende E. coli
                                                          (Zomer et al., 2014). Zorg
                                                          voor goede protocollen indien gebruik gemaakt
                                                          wordt van persoonlijke beschermingsmiddelen.



     Hygiëne                                              Met extra aandacht voor hygiëne wordt insleep,
                                                          verspreiding en uitstoot van zoönosen beheerd. De
                                                          andere aspecten van hygiëne zijn ook voor de
                                                          werknemers belangrijk.

12   In welke mate is er een scheiding tussen het         De inrichting van een bedrijf is van belang voor        De scheiding tussen het schone en niet-schone bedrijfsgedeelte
     schone en niet-schone bedrijfsgedeelte?              uitstoot naar de buitenomgeving en kan ook de           is gelegen op de rand van de stallen. Voordat iemand de stallen
                                                                                                                  bezoekt moet bedrijfskleding worden gedragen en worden bij
                                                          gezondheid van de dieren in belangrijke mate −
                                                                                                                  iedere stal de laarzen ontsmet.
                                                          positief of negatief beïnvloeden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>13   Is er een spoelplaats aanwezig voor de dieren, en                                                          Er is geen spoelplaats voor dieren aanwezig. De dieren worden
                                                                                                                inpandig geladen, zodat er geen vervuiling op het buitengebied
     waarom wel/niet?
                                                                                                                plaatsvind.
14   Is er een aparte opvang beschikbaar voor zieke      Door zieke dieren in een aparte ruimte te plaatsen     Er is op het bedrijf geen afzonderingsruimte aanwezig. Zieke
                                                                                                                dieren worden individueel behandeld, indien nodig worden die
     dieren, en waarom wel/niet?                         voorkomt men verdere verspreiding van de ziekte.
                                                                                                                dieren in een hoek van de stal afgezonderd van de rest van de
                                                                                                                stal.
15   Hoe wordt verzekerd dat in het bedrijfsgedeelte     Bacteriën/ virussen kunnen worden verspreidt           Er is een strikte scheiding tussen de veehouderij en de
     geen andere (landbouw)huisdieren kunnen             door huisdieren.                                       huisdieren. De ondernemer draagt er zelf zorg voor dat andere
     komen?                                                                                                     dieren niet in de stal terecht kunnen komen.

16   Welke maatregelen zijn getroffen om                 Het waterleidingsysteem blijkt te vaak ziektekiemen    Het waterleidingsysteem op het bedrijf wordt continu in de gaten
     watervervuiling te voorkomen?                       en resistente bacteriën te verspreiden. Dit heeft      gehouden. Er worden regelmatig monsters onderzocht om de
                                                                                                                kwaliteit van het drinkwater in de gaten te houden. Het
                                                         invloed op antibioticaresistentie en de ontwikkeling
                                                                                                                drinkwatersysteem wordt na elke cyclus volledig gereinigd en
                                                         van zoönosen. In de praktijk worden veel               ontsmet.
                                                         (chemische) middelen ingezet om de
                                                         microbiologische kwaliteit te verbeteren, maar dit
                                                         heeft negatieve gevolgen
                                                         voor de kwaliteit van het drinkwater.

17   Welke bezoekers komen er in de stal?                Komen er bijvoorbeeld ook schoolklassen, worden        De stallen worden uitsluitend betreden door bezoekers die
                                                         er open dagen gehouden, is er sprake van een           noodzakelijk zijn voor de bedrijfsvoering. Hierbij moet gedacht
                                                                                                                worden aan de eigenaar, medewerkers, dierenarts, afnemers,
                                                         zichtstal etc.
                                                                                                                etc.
18   Welke beschermingsmaatregelen worden                Ter preventie van overdracht van ziekteverwekkers      Op het bedrijf is een hygiënesluis aanwezig zodat bezoekers zich
                                                                                                                kunnen wassen en bedrijfskleding kunnen aantrekken. De stallen
     toegepast als bezoekers de stal ingaan?             naar dieren en vice versa.
                                                                                                                zijn alleen toegankelijk na toestemming van de eigenaar.
19   Welke eisen zijn opgenomen voor de opslag van       I.v.m. veiligheid is het van belang dat de middelen    Het voer wordt opgeslagen in de daarvoor bestemde voersilo’s.
     voermiddelen,    ongediertebestrijdingsmiddelen,    in een afgesloten ruimte staan.                        Bestrijdings- en reinigingsmiddelen worden in een afgesloten kast
     gewasbeschermingsmiddelen en mest?                  Is de mest afgedekt of wordt het meteen                bewaard. De pluimveemest wordt vanuit de stallen direct
                                                         afgevoerd?                                             afgevoerd van het bedrijf. Rundveemest wordt opgeslagen in de
                                                                                                                drijfmestkelder en vaste mestopslag. Deze wordt afgevoerd
                                                                                                                conform het Activiteitenbesluit.
20   Wordt er een actief ongediertebestrijdingsbeleid    Ongedierte kan zorgen voor insleep en                  Voor bestrijding van ongedierte wordt een erkend bedrijf
     gevoerd, en waarom wel/niet?                        verspreiding van ziekteverwekkers.                     ingeschakeld.
                                                         Het handhaven van strikte hygiëne op het bedrijf is
                                                         van belang om insleep van zoönoseverwekkers
                                                         tegen te gaan. Hierbij is ook plaagdierenbestrijding
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                                                           van belang en mogelijk ook vliegenbestrijding. Dit
                                                           laatste wordt vooral genoemd in verband met
                                                           Campylobacter.

     Diergezondheid
21   Wordt het bedrijf begeleid door een vaste geborgde    Begeleiding van een vaste geborgde dierenarts           De ondernemer werkt samen met een vaste dierenarts.
     dierenarts (vermeld hierbij de naam van de            geeft aan hoe vaak de gezondheid van de dieren
     dierenarts)?                                          op het bedrijf gecontroleerd wordt. Meer
                                                           informatie over geborgde dierenartsen:
                                                          http://www.geborgdedierenarts.nl/

22   Hoe vaak vindt er bedrijfsbegeleiding door de         Minimaal 1x maand bedrijfsbegeleiding door              Iedere 4 weken vindt er bedrijfsbegeleiding door de dierenarts
     dierenarts plaats?                                    dierenarts.                                             plaats (2x per ronde).


23   Is er een bedrijfsgezondheid- en behandelplan op      In het bedrijfsgezondheid- en bedrijfsbehandelplan      In samenwerking met de dierenarts wordt een
     het bedrijf aanwezig, en wat houden deze in?          staan de preventieve maatregelen die het bedrijf        bedrijfsgezondheid- en behandelplan geschreven. Hierin wordt
                                                                                                                   opgenomen welke medicijnen er op het gebruikt kunnen worden
                                                           neemt t.a.v. dierziekten en welke medicijnen
                                                                                                                   bij ziekte van een dier.
                                                           worden voorgeschreven.

24   Welke maatregelen worden genomen om de                Zie IKB-eisen en IKB-rapportage.                        Het bedrijf neemt deel aan IKB, zie de toelichting op de BZV in
     verspreiding van zoönosen bij de aan- en afvoer                                                               bijlage 5 van de toelichting op het bestemmingsplan.
     van dieren te voorkomen?
       Is er een IKB-geregistreerde aan- en afvoer van     Een verwijzing naar een certificaat maakt niet altijd
       dieren, en waarom wel/niet?                         duidelijk welke maatregelen er daadwerkelijk, op het
                                                           bedrijf, genomen worden. Beschrijf daarom expliciet
                                                           de maatregelen die worden genomen en
                                                           of de situatie in de aanvraag verandert.



25   Hoeveel volwassen dieren worden er gehouden           Als dieren dicht op elkaar zitten kan de                De dieren worden gehouden conform het concept ‘Goed Nest
          2                                                                                                        Kip’, dit betekent dat er maximaal 15 vleeskuikens per m2
     per m leefoppervlakte in de stal?                     infectiedruk hoger zijn.
                                                                                                                   vloeroppervlak gehouden worden.

26   Hoe gaat men om met antibioticagebruik bij de         Om antibioticaresistentie te voorkomen is het           Minimaal, conform bedrijfsgezondheid- en behandelplan aldus
     dieren?                                               belangrijk om zo min mogelijk antibiotica te            opgesteld in samenspraak met de dierenarts.
                                                           gebruiken. De SDa (Stichting Diergeneesmiddelen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                                                             autoriteit) heeft streefwaarden per sector
                                                             vastgesteld. Eventueel kan de dierdagdosering
                                                             worden vermeld.

27   Wordt er deelgenomen aan GD keurmerk                    Voor meer informatie over eisen en certificering:    Op het bedrijf is geen direct contact tussen bezoekers en de
     zoönosen, en waarom wel/niet?                                                                                dieren. De bezoekers die in de stal komen (zoals dierenarts)
                                                             http://www.gddiergezondheid.nl/keurmerkzoonos
                                                                                                                  hebben voldoende kennis om voorzorgsmaatregelen te nemen
                                                             en                                                   om besmetting van dier op mens te voorkomen. Daarnaast
                                                                                                                  worden op het bedrijf diverse maatregelen getroffen, zoals
                                                                                                                  bedrijfskleding, om overdracht van zoönosen te voorkomen.
     Maatregelen specifiek voor gesloten
28   stalsystemen
     Is toegang tot het schone bedrijfsdeel alleen mogelijk Bij een hygiënesluis is het duidelijk dat men zich    Er is geen hygiënesluis aanwezig in alle stallen. Hierdoor is er
     via een hygiënesluis, en waarom wel/niet?              moet omkleden, handen wassen en eventueel             geen strikte scheiding tussen het schoon bedrijfsgedeelte en de
                                                            douchen voordat de bezoeker de stal betreedt.         rest van het bedrijf. Om dit te ondervangen is er bij iedere stal
                                                                                                                  een voorziening aanwezig om de laarzen te ontsmetten.

29   Welke eisen zijn er gesteld aan de hygiënesluis en      Bijvoorbeeld een nieuwe overall/schoenen als je in   In de hygiënesluis zijn een wastafel en bedrijfskleding aanwezig.
     omkleedruimte?                                          ander compartiment/stal komt om niet de micro-       Bezoekers die in de stal moeten zijn mogen enkel de stal
                                                                                                                  betreden nadat zij zichzelf hebben gereinigd en bedrijfskleding is
                                                             organismen mee te nemen van de ene plaats naar
                                                                                                                  aangetrokken.
                                                             de andere, handen wassen, douchen.

30   Is er op het bedrijf een vaste werkverdeling            I.v.m. verspreiding van micro-organismen via de      De scheiding tussen het pluimvee en het rundvee is fysiek
     (bijvoorbeeld per dag één werknemer per                 werknemer/veehouder tussen de verschillende          aanwezig doordat de dieren niet in dezelfde stal worden
     compartiment), en waarom wel/niet?                      compartimenten of diergroepen.                       gehouden. Bovendien zijn/worden de vleeskuikenstallen dicht
                                                                                                                  uitgevoerd en is er geen sprake van een uitloop voor de
                                                                                                                  vleeskuikens waarmee de uitwisseling van virussen tussen de
                                                                                                                  twee diersoorten zoveel mogelijk voorkomen wordt.

     Maatregelen specifiek voor gemengde
31   bedrijven
     Hoe wordt op het bedrijf voorkomen dat micro-           Met name de combinaties varkens en pluimvee,         De scheiding tussen het pluimvee en het rundvee is fysiek
     organismen zich tussen de twee diersoorten              verwante soorten als rundvee en kleine               aanwezig doordat de dieren niet in dezelfde stal worden
                                                                                                                  gehouden. Bovendien zijn/worden de vleeskuikenstallen dicht
     kunnen uitwisselen?                                     herkauwers (schapen/geiten), en kleine
                                                                                                                  uitgevoerd en is er geen sprake van een uitloop voor de
                                                             herkauwers onderling, brengen risico’s m.b.t.        vleeskuikens waarmee de uitwisseling van virussen tussen de
                                                             zoönosen met zich mee.                               twee diersoorten zoveel mogelijk voorkomen wordt.
                                                             Hoewel de kans klein is, bestaat er voor aviaire
                                                             influenza een kans op het ontstaan van een nieuw
                                                             influenzavirus door vermenging van varkens- en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                                                            aviaire-influenzavirussen wanneer grote aantallen
                                                            pluimvee en varkens op één bedrijf gehuisvest
                                                            worden. De kans bestaat dat een aviaire-
                                                            influenzavirus overdraagbaar wordt van mens op
                                                            mens, wat een gevaar is voor de volksgezondheid
                                                            (Maassen et al., 2012). Het is daarom verstandig
                                                            deze dieren niet op hetzelfde bedrijf te houden.

     Maatregelen specifiek voor pluimveehouderijen
32   Hoe wordt het pluimvee gehuisvest?                     Het gaat om een maatregel ter voorkoming op         De stallen zijn/worden uitgevoerd zodat de vleeskuikens niet in
      Binnenhuisvesting                                     bewezen verhoogd risico op besmetting pluimvee      contact kunnen komen met vogels. De dieren worden binnen
                                                                                                                gehouden.
       Buitenhuisvesting met overkapping                    via externe bronnen (trekvogels). Afhankelijk van
                                                            de beoogde locatie en aantal omwonenden vindt
       Buitenhuisvesting met extra monitoring
                                                            hier afweging plaats tussen dierenwelzijn en
       Buitenhuisvesting                                    gezondheid.


33   Wordt de pluimveehouder (en medewerkers)
     jaarlijks gevaccineerd tegen influenza (griepspuit)?
     Maatregelen specifiek voor varkenshouderijen
34   Wordt de varkenshouder (en medewerkers)                                                                    n.v.t.
     jaarlijks gevaccineerd tegen influenza (griepspuit)?
     Maatregelen specifiek voor geitenhouderijen
35   Welke extra maatregelen neemt de geitenhouderij        Zie voor meer informatie:                           n.v.t.
     n.a.v. de opgestelde maatregelen na de Q-koorts        https://www.nvwa.nl/documenten/communicatie/al
     epidemie?                                              le- thema-s/folder/2016m/folder-q-koorts
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>    V.      Transport

    Gezondheidseffecten
Transportbewegingen van en naar het bedrijf kunnen een negatief effect hebben op de omgeving door middel van geluid, geur, het risico op ongevallen en
de uitstoot van fijnstof. Het is hierbij belangrijk op welke tijden transport plaatsvindt (’s avonds of overdag), en de routing van vrachtverkeer (binnen of
buiten bebouwde kom).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                                                                                   Transport (uit
                                                                                toetsingsinstrument)


Maatregelen                                                                         Opnemen in eisen         Aanvullende informatie en toelichting door ondernemer
                                                                                    vergunning-
                                                                                    aanvraag: Toetsing
                                                                                    of weging
Maatregelen gericht op de activiteit:
Inventariseer of er knelpunten zijn voor de verkeersveiligheid bij het              Toetsing                De locatie wordt ontsloten door de Vlieterdijk, welke voornamelijk in
voorgenomen initiatief. Neem maatregelen door:                                      bijvoorbeeld            gebruik is door bestemmingsverkeer. Deze weg heeft voldoende
Scheiding langzaam- en vrachtverkeer                                                aan                     capaciteit voor de afwikkeling van de beperkte toename in
Type wegverharding sluit aan bij vrachtverkeer                                      verkeers- en            verkeersbewegingen. Op het perceel wordt voldoende erfverharding
Ligging voet- en fietspaden en oversteekplaatsen                                    vervoersplan            aangelegd om parkeer- en manoeuvreerruimte te creëren. Derhalve
Goede verlichting wegen                                                             gemeente.               zullen er geen belemmeringen ontstaan voor de afwikkeling van
Maximale toegestane snelheid                                                                                personen- en goederenvervoer.
Parkeerplaatsen op terrein zelf of aparte plaatsen aanwijzen waar opleggers
met dieren tijdelijk kunnen staan.


Maatregelen gericht op uitstoot:

Inpandige laad- en/of afleverplaats (laad-, aflever- plaats zijn aan minimaal                      Weging   Het laden en lossen van de vleeskuikens gebeurd inpandig.
drie zijden en van bovenaf gesloten)

Maatregelen gericht op blootstelling:

Tijdstip transportbewegingen:                                                       Toetsing                De meeste transportbewegingen voor het bedrijf vinden in de
Regel de tijdstippen voor het laden en lossen bij aan- en afvoer van:                                       dagperiode plaats. Incidenteel komt het voor dat het vullen van de
  Diervoeders                                                                                               voersilo’s in de avond plaatsvind, dit is afhankelijk van de drukte bij
                                                                                                            de voerleverancier.
  Mest                                                                                                      Het laden van vleeskuikens vindt ’s nachts plaats. Bij daglicht zijn de
  Dieren                                                                                                    dieren actiever en moeilijker te vangen. Door ’s nachts te laden
                                                                                                            blijven de dieren rustig en ontstaat geen stress bij de dieren.
  Kadaver                                                                                                   Alle andere activiteiten vinden in de dagperiode plaats.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre> Tankwagen (melk)
 Eieren
 Aanvoer grondstoffen



Niet vóór 7 uur in de ochtend en na 19 uur in de avond.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>    VI.       Landschappelijke inpassing

    Gezondheidseffecten
Landschappelijke inpassing heeft een directe relatie met gezondheid. Bomen en struiken hebben een positief effect op gezondheid door de invloed op geluid.
Een groen uitzicht vermindert de hinder die lawaai kan opleveren hoewel het feitelijk geluidniveau niet word verlaagd door beplanting28. Daarnaast is de
hoeveelheid groen in de woonomgeving van mensen positief geassocieerd met de ervaren gezondheid van bewoners, zowel in stedelijke en plattelandse
woonomgeving. De positieve bijdrage van groen wordt veroorzaakt door het optreden van verkoeling en vermindering van hitte-stress (stedelijk).

Ook kan de aanwezigheid van lokaal groen, de concentraties luchtverontreinigende stoffen in de lucht kunnen verlagen, doordat de verontreinigingen op de
vegetatie worden gedeponeerd of geabsorbeerd. Wees echter bedacht op bijkomende negatieve effecten, welke kunnen worden veroorzaakt door pollen
en schimmelsporen afkomstig van bomen. Deze stoffen kunnen de gezondheid van allergische en/of astmatische personen negatief beïnvloeden.




28 Informatieblad Groen en Geluid GGD werkgroep groen en gezondheid, 2012
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Landschappelijke inpassing (uit toetsingsinstrument)



Maatregelen                                           Opnemen in    Aanvullende informatie:          Invullen door ondernemer.
                                                      eisen van
                                                      vergunning    Alle maatregelen kunnen
                                                      - aanvraag;   worden opgenomen in
                                                      toetsing of   bestemmingsplan en/of
                                                      weging        milieuwetgeving. Welke
                                                                    criteria aan de maatregelen
                                                                    worden gegeven, staat
                                                                    beschreven in de Maatlat
                                                                    Duurzame Veehouderij.

Maatregelen gericht op uitstoot en verspreiding:
Patronen           Openheid:                          Weging                                        Het bouwvlak heeft een omvang van 1,5 hectare. De afstand tot het
                            afstand tussen                                                          dichtstbijzijnde andere bouwvlak is 15 meter, Vlieterdijk 29. Het
                            bouwblokken                                                             bouwvlak is gelegen aan de openbare weg. De stallen worden op ca.
                                                                                                    15 meter van de weg gerealiseerd.
                            afstand bouwblok tot de
                            weg
                   Perceelsranden:                    Weging                                        Voor het bedrijf is een inpassingsplan gemaakt om het gehele bedrijf
                            Inzet van singels                                                       landschappelijk in te passen. Dit plan is terug te vinden in bijlage 3 van
                                                                                                    de toelichting van het bestemmingsplan.
                   Inzet van water, bijv. poelen,     Weging                                        Het hemelwater wordt opgevangen in nabij gelegen sloten. Het water
                   wadi’s en sloten                                                                 kan infiltreren in de bodem.
Kavelstructuur     Erfverharding:                     Weging                                        Er wordt niet meer erfverharding aangelegd dan strikt noodzakelijk is.
                            Percentage verharding                                                   Door voldoende manouvreerruimte aan te leggen wordt voorkomen
                            Soorten erfverharding                                                   dat vrachtwagens achteruit het bedrijf moeten betreden.
Erfbeplanting                                         Weging        Bij erfbeplanting dient bij     In het inpassingplan is een lijst met planten opgenomen. Dit zijn allen
                                                                    keuze voor soorten ook een      streekeigen planten en bomen en passend in de omgeving. Door deze
                                                                    afweging gemaakt worden in      planten op te nemen in de erfbeplanting wordt geen afbreuk gedaan
                                                                    effectiviteit voor gezondheid   aan de ecologische waarden van de omgeving.
                                                                    en ecologie.
Bebouwing          Woning losgekoppeld van            Weging                                        De woning is los van de overige bebouwing gerealiseerd.
algemeen           bedrijfsbebouwing
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>  Bedrijfsbebouwing          Afstand tot de weg:              Weging   De stallen staan op een afstand van minimaal 15 meter van de weg,
                                      Stallen                          de Vlieterdijk. Voor de indeling van het bedrijf is gekozen om de
                                      Mestopslag                       stallen evenwijdig aan elkaar en haaks op de openbare weg te
                                      Voeropslag                       realiseren.
                             Bebouwing haaks op de as                  De bouwhoogte wordt beperkt tot de minimale benodigde hoogte om
                             van de weg                                de impact op de omgeving te beperken. De bouwhoogte van de nieuw
                             Bouwhoogte                                te bouwen stal bedraagt 7,4 meter. Voor opslag van mengvoer zijn
                             Kleurgebruik                              tussen de stallen enkele voersilo’s gerealiseerd.



  Woonbebouwing              Woonbebouwing qua positie                 De woning blijft in de huidige en de beoogde situatie hetzelfde. De
                             ruim voor de                              woning is qua positie ruim van de bedrijfsbebouwing en heeft een
                             bedrijfsbebouwing;                        landelijk karakter.
                             Woonbebouwing heeft
                             landelijk karakteristiek.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                                       38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>5. Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid

Zoals reeds uiteengezet zijn uit het rapport van Erbrink (2016) formules afgeleid om de relatie tussen
bronsterkte fijnstof en aan te houden afstand om te voldoen aan de adviesgrenswaarde van de
Gezondheidsraad van 30 EU/m3 te kunnen berekenen. Voor vleeskuikens geldt de volgende
vergelijking:

        Y = p1 * X^p2
        p1 = 6,46065585
        p2 = 0,49242746
        X = PM10 emissie (kg/jaar)
        Y = afstand (m)

De totale PM10 emissie van de pluimveetak van het bedrijf is 1.554.850 gr/j (24.800 vleeskuikens *
19,14 gr/dier/j + 43.500 vleeskuikens * 15,18 gr/dier/j + 38.168 vleeskuikens * 11,0 gr/dier/j). Dit
maakt de relatie bronsterkte fijnstof en aan te houden afstand om te voldoen aan de
adviesgrenswaarde van de Gezondheidsraad 279 meter. Binnen een straal van 241 meter om het
bedrijf is één woning gelegen, Vlieterdijk 38. Deze woning behoort toe aan een veehouderij. De
dichtstbijzijnde woonbestemmingen zijn gelegen op een afstand circa 920 meter ten opzichte van het
bedrijf, te weten Vlieterdijk 30 en Achterste Aa 1.

Ten opzichte van de uitgangssituatie is er sprake van een afname in de emissie van fijnstof afkomstig
van de pluimveehouderij van in totaal 688.050 g/j. Hier was de relatie bronsterkte fijnstof en aan te
houden afstand om te voldoen aan de adviesgrenswaarde van de Gezondheidsraad nog 289 meter.
Hierbinnen was ook de woning aan de Vlieterdijk 42 gelegen. Om dit verschil inzichtelijk te maken zijn
op Afbeelding 1 de endotoxine contouren van de huidige en de beoogde situatie weergegeven. De
endotoxinecontour in de huidige situatie is om het vigerende bouwvlak gelegd en de endotoxine
contour in de beoogde situatie is om het beoogde bouwvlak gelegd. In een worst-case berekening
dient namelijk uit te worden gegaan van de rand van het bouwvlak.




Afbeelding 1: Endotoxinegrens uitgangssituatie vs. beoogde situatie

Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                          39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>De gemeenten en de provincie willen voorkomen dat daar waar de advieswaarde al wordt
overschreden de overschrijding verder toeneemt. Bij voorkeur wordt er een reductie van de emissie
bereikt. In de beoogde situatie is sprake van een afname in de emissie van fijnstof-endotoxinen
afkomstig van de veehouderij.

Daarnaast blijkt uit Afbeelding 1 dat in de bestaande situatie de woningen aan de Vlieterdijk 38 en 42
binnen de endotoxinecontour zijn gelegen. In de beoogde situatie ligt de woning aan de Vlieterdijk 42
niet langer binnen deze contour. Met de beoogde ontwikkeling komt er dus een woning minder binnen
de afstandscontour te liggen.

Hiermee heeft de beoogde ontwikkeling dus een positief effect op de emissie van fijnstof-endotoxinen
afkomstig van het bedrijf en wordt voldaan aan de minimale vereisten zoals gesteld in de notitie
‘Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid: endotoxine toetsingskader 1.0’.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                          40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>6. Conclusie

Initiatiefnemers zijn voornemens de veehouderij op de Vlieterdijk 34 te Luyksgestel uit te breiden. Om
de beoogde ontwikkeling mogelijk te maken dient een bestemmingsplanprocedure doorlopen te
worden. Als onderdeel van de bestemmingsplanprocedure dienen gezondheidsaspecten afgewogen te
worden. Er zijn namelijk verschillende onderzoeken uitgevoerd die effecten van veehouderijen op de
volksgezondheid aanwijzen.

Gemeenten en provincie willen uit voorzorg voorkomen dat door lopende en nieuwe aanvragen de
endotoxine advieswaarde van de Gezondheidsraad wordt overschreden. Daar waar de advieswaarde
al wordt overschreden willen ze voorkomen dat de overschrijding toeneemt. Een standstil van de
emissie fijnstof-endotoxine is dus gewenst. Bij voorkeur wordt er een reductie van de emissie bereikt.
In de beoogde situatie is sprake van een afname in de emissie van fijnstof-endotoxinen afkomstig van
de veehouderij. Hiermee wordt voldaan aan de minimale vereisten zoals gesteld in de notitie
‘Handelingsperspectieven veehouderij en volksgezondheid: endotoxine toetsingskader 1.0’.

Op basis van de Handreiking veehouderij en volksgezondheid d.d. 3 maart 2016 kan worden
vastgesteld of een aanvraag voor advisering aan de GGD moet worden voorgelegd. Het stappenplan
uit deze handreiking is doorlopen. Dit heeft geleidt tot de conclusie dat advisering vanuit de GGD niet
noodzakelijk is. Daarnaast is het aanvullend toetsingsinstrument in de vorm van de ‘Ontvankelijkheid
voor gezondheidstoets’ uit bijlage 1 van de Handreiking ingevuld. Hierin zijn diverse voorzieningen en
maatregelen van het bedrijf, die bijdragen aan verlaging van de risico’s voor de volksgezondheid,
uiteengezet.




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                           41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Bijlagen

Bijlage 1: Invoergegevens uitgangssituatie

Bron 1:                            Stal 1
Emissiepunt:                       Natuurlijke ventilatie
Coördinaten:                       (X: 151209, Y: 365455)
Ep-hoogte:                         1,5 m                  (Standaard bij natuurlijke ventilatie)
Gem. geb. hoogte:                  3,75 m                 (Zie tekening, (2,3 + 5,2)/2)
Diameter:                          0,5 m                  (Standaard voor natuurlijke ventilatie)
Uittreedsnelheid:                  0,4 m/s                (Standaard voor natuurlijke ventilatie)
E-aanvraag:                        8.684 gr/j             (62 melk – en kalfkoeien x 118 gr/dier/j
                                                          + 36 stuks jongvee x 38 gr/dier/j)

X-coord. zwaartepunt van gebouw:                             151209
Y-coord. zwaartepunt van gebouw:                             365455
Lengte van gebouw:                                           33,5 m
Breedte van gebouw:                                          16,6 m
Gem. hoogte van gebouw:                                      3,8 m
Oriëntatie van gebouw:                                       58,7°

Bron 2:                            Stal 2
Emissiepunt:                       Nokventilatie in dakvlak
Coördinaten:                       (X: 151224, Y: 365431)
Ep-hoogte:                         5,4 m                    (Zie tekening)
Gem. geb. hoogte:                  3,75 m                   (Zie tekening, (2,2 + 5,3)/2)
Diameter:                          0,5 m                    (Gem. diameter verspreid liggende
                                                            ventilatoren)
Uittreedsnelheid:                  4,0 m/s                  (Standaard bij verspreid liggende ventilatoren)
E-aanvraag:                        484.000 gr/j             (22.000 vleeskuikens x 22 gr/dier/j)

X-coord. zwaartepunt van gebouw:                             151224
Y-coord. zwaartepunt van gebouw:                             365431
Lengte van gebouw:                                           59,4 m
Breedte van gebouw:                                          16,6 m
Gem. hoogte van gebouw:                                      3,8 m
Oriëntatie van gebouw:                                       58,7°

Bron 3:                            Stal 3
Emissiepunt:                       Nokventilatie in dakvlak
Coördinaten:                       (X: 151243, Y: 365419)
Ep-hoogte:                         5,4 m                    (Zie tekening)
Gem. geb. hoogte:                  3,75 m                   (Zie tekening, (2,2 + 5,3)/2)
Diameter:                          0,5 m                    (Gem. diameter verspreid liggende
                                                            ventilatoren)
Uittreedsnelheid:                  4,0 m/s                  (Standaard bij verspreid liggende ventilatoren)
E-aanvraag:                        484.000 gr/j             (22.000 vleeskuikens x 22 gr/dier/j)

X-coord. zwaartepunt van gebouw:                             151243
Y-coord. zwaartepunt van gebouw:                             365419
Lengte van gebouw:                                           59,4 m
Breedte van gebouw:                                          16,6 m
Gem. hoogte van gebouw:                                      3,8 m
Oriëntatie van gebouw:                                       58,7°



Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                               42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Bron 4:                            Stal 4
Emissiepunt:                       Nokventilatie in dakvlak
Coördinaten:                       (X: 151262, Y: 365408)
Ep-hoogte:                         5,4 m                    (Zie tekening)
Gem. geb. hoogte:                  3,75 m                   (Zie tekening, (2,2 + 5,3)/2)
Diameter:                          0,5 m                    (Gem. diameter verspreid liggende
                                                            ventilatoren)
Uittreedsnelheid:                  4,0 m/s                  (Standaard bij verspreid liggende ventilatoren)
E-aanvraag:                        484.000 gr/j             (22.000 vleeskuikens x 22 gr/dier/j)

X-coord. zwaartepunt van gebouw:                             151262
Y-coord. zwaartepunt van gebouw:                             365408
Lengte van gebouw:                                           59,4 m
Breedte van gebouw:                                          16,6 m
Gem. hoogte van gebouw:                                      3,8 m
Oriëntatie van gebouw:                                       58,7°

Bron 5:                            Stal 5
Emissiepunt:                       Natuurlijke ventilatie via open zijwand
Coördinaten:                       (X: 151192, Y: 365423)
Ep-hoogte:                         1,5 m                     (Standaard bij natuurlijke ventilatie)
Gem. geb. hoogte:                  5,65 m                    (Zie tekening, (4,5 + 6,8)/2)
Diameter:                          0,5 m                     (Standaard voor natuurlijke ventilatie)
Uittreedsnelheid:                  0,4 m/s                   (Standaard voor natuurlijke ventilatie)
E-aanvraag:                        10.504 gr/j               (8 stuks jongvee x 38 gr/dier/j
                                                             + 60 overig rundvee x 170 gr/dier/j)

X-coord. zwaartepunt van gebouw:                             151192
Y-coord. zwaartepunt van gebouw:                             365423
Lengte van gebouw:                                           20,1 m
Breedte van gebouw:                                          18,0 m
Gem. hoogte van gebouw:                                      5,7 m
Oriëntatie van gebouw:                                       148,7°4.74

Bron 6:                            Stal 6
Emissiepunt:                       Lengte en nokventilatie
Coördinaten:                       (X: 151285, Y: 365399)
Ep-hoogte:                         5,34 m                  ((8 x 6,8m + 5 x 3m)/13)
Gem. geb. hoogte:                  4,74 m                  (Zie tekening, (2,75 + 6,735)/2)
Diameter:                          0,92 m                  (Opp. ventilator Ø550 mm = 0,238 m2
                                                            Opp. ventilator Ø1400 mm = 1,539 m2
                                                            Opp. ventilator Ø900 mm = 0,636 m2
                                                           8 x 0,238 + 4 x 1,539 + 0,636 = 8,696 m2
                                                           √((8,696/13)/π) = 0,46, 0,46 x 2 = 0,92m
Uittreedsnelheid:                  4,0 m/s                 (Standaard voor mechanische ventilatie)
E-aanvraag:                        790.900 gr/j            (35.950 vleeskuikens x 22 gr/dier/j)

X-coord. zwaartepunt van gebouw:                             151291
Y-coord. zwaartepunt van gebouw:                             365411
Lengte van gebouw:                                           80,6 m
Breedte van gebouw:                                          20,4 m
Gem. hoogte van gebouw:                                      4,7 m
Oriëntatie van gebouw:                                       58,7°




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel                                               43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Bijlage 2: Uitdraaibestand Fijnstofberekening ISL3a – Uitgangssituatie




Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel          44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel   45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Toelichting gezondheidsaspecten – Vlieterdijk 34 te Luyksgestel   46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>