<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>          Wonen in Nederland, werken in Duitsland

                                   Kinderbijslag

Uw partner werkt in Nederland

 Doordat u in Duitsland werkt, krijgt u uit Duitsland kinderbijslag. Doordat uw partner in
Nederland werkt, krijgt deze Nederlandse kinderbijslag. Omdat de Nederlandse
kinderbijslag lager is dan de Duitse, krijgt u een aanvulling uit Duitsland. Duitsland betaalt
een aanvulling op de Nederlandse kinderbijslag, totdat deze even hoog is als de Duitse
kinderbijslag.

Uw partner werkt niet

U krijgt uitsluitend kinderbijslag uit Duitsland. Ook als u studerende kinderen heeft, die in
Nederland studiefinanciering ontvangen, krijgt u kinderbijslag uit Duitsland als uw partner
niet werkt.

Uw partner werkt ook in Duitsland

Werken u en uw partner allebei in Duitsland, dan krijgt u alleen kinderbijslag uit Duitsland.

Voorwaarden Duitse kinderbijslag voor kinderen van 0 tot 18 jaar

In Duitsland krijgt u zonder aanvullende voorwaarden kinderbijslag voor uw kinderen die
jonger zijn dan 18 jaar. U krijgt kinderbijslag voor uw eigen kinderen, maar ook voor een
pleegkind, een stiefkind of een ander kind dat u opvoedt en verzorgt alsof het uw eigen
kind is. U krijgt de Duitse kinderbijslag per maand.

Voorwaarden Duitse kinderbijslag voor kinderen van 18 tot 25 jaar

In Duitsland kan de kinderbijslag in een aantal gevallen doorlopen tot uw kind 25 jaar is.

Voor uw kinderen van 18 tot 25 jaar krijgt u alleen kinderbijslag als uw kind:

      op school zit of beroepsonderwijs volgt, of
      is gestopt met een opleiding en binnen 4 maanden begint met een nieuwe
       opleiding, of
      geen beroepsopleiding kan beginnen of voortzetten omdat er geen stageplaats is, of
      een vrijwillig sociaal of ecologisch jaar doet, of
      uw kind werkloos is en beschikbaar is voor de arbeidsmarkt (dit geldt alleen voor
       kinderen in de leeftijd van 18 tot 21 jaar)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>      uw kind een eerste beroepsopleiding/studie heeft afgerond, maar niet meer dan 20
       uur per week werkzaam is. Dit geldt ook als de eerste opleiding vóór het 18e
       levensjaar is afgerond.

Voor gehandicapte kinderen die niet in hun eigen onderhoud kunnen voorzien, geldt geen
leeftijdsgrens. Ook na hun 25e blijven zij onder bepaalde voorwaarden kinderbijslag
krijgen.

Duitse kinderbijslag aanvragen

Familienkasse Aachen
Talbotstr. 25
52068 Aachen
Kindergeldkasse Telefonnummer: 0800 / 4 5555 30*
Kindergeldkasse Telefaxnummer: 0241/5682-109

Mo, Di 08:00 - 12:30, Do bis 17:30 Uhr)

Hoogte Duitse kinderbijslag

Voor de actuele kinderbijslagbedragen zie www.arbeitsagentur.de. U ontvangt ongeveer
€180 per maand per kind.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>          Wonen in Nederland, werken in Duitsland

                                       Ontslag


Ontslag werkt anders in Duitsland

In Duitsland werkt ontslag iets anders dan in Nederland. In Duitsland worden werknemer en
werkgever het vaak eens over het ontslag. Het arbeidscontract eindigt dan met een apart
document: het Aufhebungsvertrag. Controleer of uw werkgever zich aan de opzegtermijn
houdt.

Werkloosheidsuitkering

Als uw Duitse werkgever u ontslaat, zijn er twee mogelijkheden:

   1. U bent grensarbeider en volledig werkloos
      Een grensganger is iemand die minimaal een keer per week van zijn
      werkzaamheden terug naar huis gaat. U heeft mogelijk recht op een Nederlandse
      werkloosheidsuitkering . U moet deze uitkering aanvragen bij het UWV
      WERKbedrijf. Het UWV WERKbedrijf beoordeelt of u voldoet aan de voorwaarden


    2. U bent geen grensarbeider en/of gedeeltelijk werkloos
       U heeft mogelijk recht op een Duitse werkloosheidsuitkering (Arbeitslosengeld I). U
       moet deze uitkering aanvragen bij de Agentur für Arbeit in Duitsland. Deze instantie
       beoordeelt of u voldoet aan de voorwaarden.

Waar moet ik zijn?

Besucheradresse
                          Kontaktmöglichkeiten                        Öffnungszeiten
Roermonder Str. 51
                          Tel: 0800 4 5555 00 (Arbeitnehmer)*         Mo. u. Di. 8.00 -
52072 Aachen
                          Tel: 0800 4 5555 20 *Dieser Anruf ist für   15.30 Uhr
Postanschrift
                          Sie kostenfrei                              Mi. 8.00 - 12.30 Uhr
Agentur für Arbeit
                          Fax: 0241 / 8971589                         Do. 8.00 - 17.30 Uhr
Aachen-Düren
                                                                      Fr. 8.00 - 12.30 Uhr
52028 Aachen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>          Wonen in Nederland, werken in Duitsland

                           Ziektekostenverzekering


U werkt uitsluitend in Duitsland

Als u in Nederland woont en uitsluitend in Duitsland werkt, dan verzekert u zich bij een
Duitse Krankenkasse (zorgverzekeraar) tegen ziektekosten. Hierbij heeft u zelf de keuze
bij welke Krankenkasse u zich aansluit. Uw werkgever meldt u daarvoor aan. Van de Duitse
Krankenkasse krijgt u een registratiebewijs (Sozialversicherungsausweis).

Als uw partner en kinderen onder de 18 jaar geen eigen inkomen hebben, kunt u hen
meeverzekeren voor de Duitse ziektekostenverzekering. Meld hen hiervoor aan bij CZ
Zorgverzekeringen in Nederland. Als u in Duitsland werkt, doet u dit met het formulier
E106/S1.

Zorg krijgen in Nederland

Omdat u in Nederland woont én verplicht bent verzekerd in Duitsland, hebt u wel recht op
zorg volgens de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) in Nederland.

Medische zorg krijgt u meestal in het land waar u woont. In uw situatie is dat dus
Nederland. Om de zorg waarvan u gebruik maakt vergoed te krijgen, vraagt u een
formulier E106(S1) aan bij uw Duitse Krankenkasse en stuurt het ingevulde formulier naar:

CZ Zorgverzekeringen

Wilhelminastraat 39
6131 KM Sittard
tel. +31 (0)46 459 59 86

Daarmee schrijft u zich ook in bij CZ Zorgverzekeringen. U krijgt dan een vergoeding uit
Nederland. Voor bijvoorbeeld de tandarts, fysiotherapie of de griepprik kunt u in
Nederland een aanvullende verzekering afsluiten. U kunt daarvoor zelf een
zorgverzekeraar kiezen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Uw partner of kinderen kunnen gebruikmaken van de medische zorg in Nederland. Uw
Duitse Krankenkasse vergoedt de kosten voor de zorg. Uw partner hoeft in Nederland geen
premie te betalen.

U kunt nog een aanvullende verzekering afsluiten voor uw partner. Een aanvullende
verzekering vergoedt bijvoorbeeld tandartszorg en fysiotherapie.

Nederlandse zorgverzekeraar naar keuze. U betaalt dan premie in Nederland.

U werkt in Duitsland én Nederland

Als u in Nederland woont en in beide landen werkt, bent u in Nederland verzekerd tegen
ziektekosten en de AWBZ als u een substantieel gedeelte (25% of meer) van uw
werkzaamheden in Nederland verricht. U kunt zich dan aanmelden bij een Nederlandse
zorgverzekeraar naar keuze. U betaalt dan premie in Nederland.

Uw partner of kinderen kunnen gebruikmaken van de medische zorg in Nederland. Uw
Duitse Krankenkasse vergoedt de kosten voor de zorg. Uw partner hoeft in Nederland geen
premie te betalen.

U kunt nog een aanvullende verzekering afsluiten voor uw partner. Een aanvullende
verzekering vergoedt bijvoorbeeld tandartszorg en fysiotherapie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>          Wonen in Nederland, werken in Duitsland

                  Ziekte en arbeidsongeschiktheid


U wordt ziek

Als u in Duitsland werkt, betaalt u in Duitsland belasting en premies. U bent dan in
Duitsland verzekerd tegen ziekte en arbeidsongeschiktheid.

Als u in Duitsland werkt en u wordt ziek of u krijgt u een ongeval op uw werk, dan betaalt
uw Duitse werkgever uw volledige loon de eerste 6 weken door.

Bent u na 6 weken nog ziek, dan krijgt u een ziekengelduitkering van uw Duitse
Krankenkasse (zorgverzekeraar). Deze uitkering is ongeveer 70% van het nettoloon dat u
verdiende voordat u ziek werd.

Bent u langer dan anderhalf jaar ziek, dan kunt u een Duitse
arbeidsongeschiktheidsuitkering (Erwerbsminderungsrente) krijgen.

Ziekmelden

Als u ziek wordt, neem dan de volgende stappen:

   1. Meld u ziek bij uw werkgever op uw eerste ziektedag. Geef hierbij uw
      verzekeringsnummer door.
   2. Meld u ziek bij het UWV-kantoor in de regio waar u woont. Geef daarbij de
      volgende gegevens door:
          o uw eerste ziektedag
          o de oorzaak van uw ziekte
          o uw verzekeringsnummer
          o de naam van uw Duitse Krankenkasse.
   3. Ga naar de afspraak met de verzekeringsarts van het UWV. Van tevoren krijgt u een
      bevestiging van de afspraak. Geef deze aan uw werkgever door.

Het UWV geeft uw ziekmelding door aan uw Duitse Krankenkasse.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Hoe lang krijgt u ziekengeld

U krijgt maximaal anderhalf jaar (78 weken) ziekengeld binnen een periode van 3 jaar. Dit
geldt alleen als u door één en dezelfde oorzaak ziek bent. De eerste 6 weken die uw
werkgever betaalt, tellen mee voor deze 78 weken.

Arbeidsongeschikt in Duitsland

Als u langer dan anderhalf jaar ziek bent, kunt u een Duitse
arbeidsongeschiktheidsuitkering (Erwerbsminderungsrente) krijgen. Deze krijgt u als u:

      in totaal 5 jaar in Duitsland verzekerd bent geweest en arbeidsongeschikt bent.
      in de laatste 60 maanden voordat u arbeidsongeschikt werd minstens 36 maanden
       hebt gewerkt en daardoor verzekerd bent geweest. U mag ook de perioden
       meetellen waarin u in Nederland (of een ander EU-land) verzekerd was tegen
       arbeidsongeschiktheid
      door een ongeval of beroepsziekte arbeidsongeschikt bent geworden. In dat geval is
       er geen 5 jaar wachttijd.

Volledige of gedeeltelijke uitkering

Duitsland heeft 2 arbeidsongeschiktheidsuitkeringen:

      Een volledige uitkering (Volle Erwerbsminderungsrente) voor mensen die minder
       dan 3 uur per dag kunnen werken.
      Een gedeeltelijke uitkering (Teilweise Erwerbsminderungsrente) voor mensen die 3
       tot 6 uur per dag kunnen werken.

Naast deze uitkeringen mag u beperkt bijverdienen.

Wordt u arbeidsongeschikt voor uw 63e, dan krijgt u een lagere uitkering:

      Als u tussen uw 60e en 63e arbeidsongeschikt raakt, krijgt u 0,3% minder uitkering
       voor de maanden vóór uw 63e.
      Raakt u arbeidsongeschikt voor uw 60e, dan krijgt u 10,8% minder uitkering voor de
       maanden vóór uw 63e.

Arbeidsongeschiktheidsuitkering uit Duitsland en Nederland

Bent u in Duitsland én Nederland verzekerd geweest tegen arbeidsongeschiktheid? Dan
kunt u uit beide landen een arbeidsongeschiktheidsuitkering krijgen. Zowel de Duitse als
de Nederlandse uitkering vraagt u aan bij het UWV. Er zijn 2 situaties:

U was op het moment dat u ziek werd in Nederland verzekerd
Als u in Nederland was verzekerd op het moment dat u ziek werd, krijgt u alleen een
Nederlandse arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA-uitkering). Krijgt u ook een Duitse
arbeidsongeschiktheidsrente, dan trekt het UWV deze van uw WIA-uitkering af.

U was op het moment dat u ziek werd in Duitsland verzekerd
Als u in Duitsland was verzekerd op het moment dat u ziek werd, krijgt u een Duitse
arbeidsongeschiktheidsuitkering (Erwerbsminderungsrente). Daarnaast krijgt u een
Nederlandse arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA-uitkering). De hoogte van uw WIA-
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>uitkering hangt af van hoelang u in Nederland en Duitsland (of in een ander EU-land)
verzekerd bent geweest. Uw Duitse uitkering gaat niet van uw Nederlandse uitkering af.

Uitkering bij zwangerschap en bevalling

Als u in Duitsland werkt en zwanger bent, krijgt u 6 weken voor de verwachte
bevallingsdatum en 8 weken na de geboorte (12 weken bij vroeggeboorten en meerlingen)
100% van uw netto loon doorbetaald.

De zorgverzekeraar (Krankenkasse) betaalt maximaal € 13 per dag en uw werkgever
betaalt de rest.

Hoe krijgt u de uitkering?

      Als u verplicht verzekerd bent voor ziektekosten, vraagt u de uitkering aan bij uw
       Krankenkasse.
      Bent u particulier verzekerd of heeft u een 450-Euro-Job, dan vraagt u de uitkering
       aan bij het Bundesversicherungsamt Mutterschaftsstelle in Bonn, Telefon: (0228)
       619-0 (Mo-Do 9.00 - 15.00 Uhr; Fr 9.00 - 14.00 Uhr), E-Mail: poststelle(at)bva.de

Elterngeld voor kinderen die na 1 januari 2007 zijn geboren

Is uw kind geboren na 1 januari 2007? Dan kunt u Elterngeld ontvangen als:

      u uw kind zelf verzorgt en opvoedt en
      u niet meer dan 30 uur in de week werkt en
      uw kind bij u in huis woont en
      u in Duitsland woont of werkt.

Vanaf de dag van de geboorte van het kind, kunnen de ouders 14 maanden lang 67% van
het laatst verdiende netto loon van de thuisblijvende ouder ontvangen. Iedere ouder kan
maximaal 12 maanden Elterngeld ontvangen met een minimum van € 300 en een maximum
van € 1.800. Samen krijgt u maximaal 14 maanden Elterngeld. Bij de aanvraag moet u al
aangeven welke ouder wanneer Elterngeld wil ontvangen. U moet voor minimaal 2
maanden Elterngeld aanvragen.

U kunt het Elterngeld schriftelijk aanvragen bij het Elterngeldstelle in uw regio. De
adressen van de Elterngeldstelle en meer informatie over Elterngeld staan op de website
van het Bundesministerium für Familie, Senioren, Frauen und Jugend.

Zollernstraße 10
52070 Aachen
Elterngeld@staedteregion-aachen.de
0241/5198-5717, -5719
http://www.städteregion-aachen.de
mo, di 08.00 - 16.00 Uhr, mi 8.00 - 18.00 Uhr, do, fr 08.00 - 12.00 Uhr

Elternzeit (ouderschapsverlof)

U kunt Elternzeit (ouderschapsverlof) krijgen als u in loondienst werkt. Ook als u parttime
of op contractbasis werkt of een zogenaamde 450 Euro-Job heeft. Dit geldt voor zowel de
vader als de moeder.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>U krijgt Elternzeit als:

      uw kind bij u in huis woont en
      u uw kind overwegend zelf verzorgt en opvoedt en
      u tijdens de Elternzeit niet meer dan 30 uur in de week werkt.

U heeft als ouders beiden recht op Elternzeit tot het 3e levensjaar van uw kind. U kunt ook
een deel van de Elternzeit (tot maximaal 12 maanden) tot het 8e levensjaar van uw kind
opnemen. Uw werkgever moet u hiervoor toestemming geven.

U moet 7 weken voor het begin van de Elternzeit een schriftelijk verzoek indienen bij uw
werkgever. Hierin moet duidelijk staan wanneer u de Elternzeit wilt opnemen.

Meer informatie over Elternzeit kunt u krijgen bij de Erziehungs-und Elterngeldstellen of
bij de servicetelefoon 0049 180190 7050. Of stuur een e-mail naar:
info@bmfsfjservice.bund.de.

Arbeidsongevallen en beroepsziekten

Naast de Erwerbsminderungsrente kent Duitsland een aparte wettelijke uitkering voor
arbeidsongeschiktheid door een arbeidsongeval of beroepsziekte (Verletztengeld). Deze
uitkering krijgt u alleen als u niet meer kunt werken. De uitkering is ongeveer even hoog
als het Krankengeld.

Als u verzekerd bent voor de Krankenversicherung, dan betaalt uw Krankenkasse deze
uitkering.

Er is sprake van een arbeidsongeval als u letsel heeft opgelopen door een ongeval op uw
werk of onderweg van of naar uw werk. Het kan ook zijn dat u door een beroepsziekte
arbeidsongeschikt wordt. In Duitsland bent u hiervoor verzekerd via de wettelijke
ongevallenverzekering: de Unfallversicherung.


De eerste 6 weken dat u arbeidsongeschikt bent, betaalt uw werkgever uw loon door.
Meestal krijgt u dan geen Verletztengeld. Het Verletztengeld wordt meestal vanaf de 7e
tot maximaal de 78e ziekteweek betaald. Bent u daarna nog steeds arbeidsongeschikt, dan

De hoogte van de Verletztenrente hangt af van:

      uw arbeidsongeschiktheidspercentage
      de hoogte van uw inkomen in het laatste jaar voordat u arbeidsongeschikt werd.

Een Verletztenrente kan naast een Erwerbsminderungsrente worden betaald. Als u een
hoge Verletztenrente krijgt, kan dit invloed hebben op de hoogte van uw
Erwerbsminderungsrente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>          Wonen in Nederland, werken in Duitsland

                                    Belastingen


Waar bent u belastingplichtig?

Woont u in Nederland en werkt u in Duitsland, dan betaalt u in Duitsland belasting en
premies.

Belastingaangifte in Nederland

U betaalt in Nederland geen inkomstenbelasting over uw Duitse loon, maar u moet uw
Duitse loon wél opgeven bij de Nederlandse Belastingdienst.

Belasting in Duitsland

U betaalt in Duitsland belasting over het loon dat u van uw Duitse werkgever ontvangt. Uw
werkgever houdt loonbelasting (Lohnsteuer) in op uw loon en draagt dit af aan het
Finanzamt. Hoeveel loonbelasting wordt ingehouden, hangt af van uw inkomen en uw
persoonlijke situatie.

In Duitsland kunt u beperkt of onbeperkt belastingplichtig zijn. Als onbeperkt
belastingplichtige krijgt u wellicht een gunstiger belastingtarief. U kunt een verzoek
indienen om onbeperkt belastingplichtig te zijn als:

      de som van de inkomsten (van u of samen van u en uw huwelijkspartner) in het
       kalenderjaar voor minstens 90% aan de Duitse inkomstenbelasting onderhevig is, of
      uw inkomen, dat niet in Duitsland wordt belast, niet meer dan € 8.354 per
       kalenderjaar, of
      het inkomen van u en uw echtgenot(e), dat niet in Duitsland wordt belast, is niet
       meer dan € 16.708 per kalenderjaar.

Beperkt belastingplichtig

U bent in Duitsland ‘beperkt belastingplichtig’ als minder dan 90% van uw inkomsten in een
kalenderjaar in Duitsland aan de inkomstenbelasting onderhevig is of als u inkomen, dat
niet in Duitsland wordt belast, meer is dan € 8.354 (voor gehuwden € 16.708). U krijgt dan
geen gunstigere belastingtarieven en aftrekposten zoals bijzondere uitgaven en
buitengewone lasten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>De belasting, die op uw loon is ingehouden, is gelijk de eindheffing. Dit betekent dat u in
Duitsland geen belastingaangifte hoeft te doen na afloop van het kalenderjaar. Voor meer
informatie kunt u kijken op de website van het Finanzamt. Of u kunt bellen met het team
Grensoverschrijdend Werken en Ondernemen (GWO). Vanuit Nederland belt u (0800) 024
12 12, vanuit Duitsland belt u (0800) 101 13 52.

Onbeperkt belastingplichtig

Als u als echtpaar onbeperkt belastingplichtig bent, krijgt u op verzoek een gunstiger
belastingtarief (voor gehuwden) en aftrekposten zoals bijzondere uitgaven en
buitengewone lasten.

Wilt u onbeperkt belastingplichtig worden? Vraag dan bij het Finanzamt het formulier
’Antrag auf Behandlung als unbeschränkt einkommensteuerpflichtiger Arbeitnehmer’. Dit
formulier stuurt u in drievoud naar de Belastingdienst in Nederland. De Belastingdienst
stuurt 2 exemplaren naar u terug. Deze stuurt u naar het Finanzamt.

Als het Finanzamt instemt met uw verzoek om onbeperkt belastingplichtig te zijn, krijgt
uw werkgever een verklaring van het Finanzamt. Uw werkgever houdt dan minder belasting
in op uw loon.

Belastingaangifte verplicht

Bent u onbeperkt belastingplichtig? Dan moet u elk jaar belasting aangifte
(Einkommensteuererklärung) doen over het afgelopen kalenderjaar. U vult daarvoor het
formulier ‘Bescheinigung EU/EWR’ in. Dit formulier stuurt u in drievoud naar de
Belastingdienst in Nederland. Wanneer de Belastingdienst uw gegevens goedkeurt, krijgt u
2 exemplaren terug. Deze stuurt u samen met uw Duitse belastingaangifte naar het
Finanzamt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>          Wonen in Nederland, werken in Duitsland

                              Pensioenregeling


Ouderdomspensioen

Heeft u zowel in Nederland als in Duitsland gewerkt en in beide landen een
ouderdomspensioen opgebouwd? Dan kunt u uit beide landen een ouderdomspensioen
krijgen: AOW uit Nederland en een Altersrente uit Duitsland. U vraagt beide pensioenen,
dus ook de Duitse Altersrente, aan bij het SVB-kantoor in uw regio.

Voor de jaren dat u in Duitsland werkte krijgt u GEEN Nederlandse AOW.

Wanneer krijgt u uw ouderdomspensioen?

In Duitsland wordt vanaf 2012 de leeftijdsgrens voor de Altersrente geleidelijk verhoogd
van 65 naar 67 jaar. Bent u geboren na 1946? Dan gaat uw ouderdomsrente in tussen uw
65e en 67e verjaardag afhankelijk van uw geboortejaar. Wilt u toch op uw 65e met
pensioen? Dan wordt uw ouderdomsrente voor elke maand die u eerder met pensioen gaat
met 0,3% gekort. De verlaging kan oplopen tot 18% en blijft van kracht nadat u 65 jaar
bent geworden.

Meer pensioen na uw 65e

Werkt u langer door en laat u uw Altersrente (of een deel daarvan) pas na uw
pensioengerechtigde leeftijd? Dan wordt uw Altersrente voor elke maand dat u er later
gebruik van maakt, met 0,5% verhoogd.

Voorwaarden Duitse ouderdomsrenten

Er zijn verschillende soorten Duitse ouderdomspensioenen (Altersrenten). Om een Rente te
krijgen, moet u minimaal 1 jaar in Duitsland verzekerd zijn geweest. Bijvoorbeeld als u
een jaar in Duitsland heeft gewerkt en daar sociale premies betaalde. Voor elke
Rentesoort moet u een minimumperiode verzekerd zijn geweest. Dit is de zogenaamde
'wachttijd'.

Sommige Renten kunt u al vanaf uw 60e krijgen. U kunt al een Duitse Rente krijgen als u
minimaal 12 maanden verzekerd bent geweest. Als u een aanvraag indient, kijkt Duitsland
ook of u in andere lidstaten van de EU verzekerd bent geweest. Deze periodes tellen ook
mee voor de wachttijd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Welke soorten ouderdomsrenten zijn er?

            Voor wie                          Welke soort Rente                Wachttijd
                                                                              5 jaar of
U bent 65 jaar of ouder          Regelaltersrente
                                                                              meer
                                 Altersrente für langjährig Versicherte
                                                                              35 jaar of
U bent 63 jaar of ouder          (ouderdomsrente voor langdurig
                                                                              meer
                                 verzekerden)
                                                                              15 jaar of
U bent vrouw en 60 jaar of ouder Altersrente für Frauen
                                                                              meer
U bent werkloos of werkt in      Altersrente wegen Arbeitslosigkeit oder      15 jaar of
deeltijd en ouder dan 60 jaar    nach Altersteilzeitarbeit                    meer
U bent arbeidsongeschikt en
                                 Altersrente für schwerbehinderte Menschen 35 jaar
ouder dan 60 jaar

Meer informatie

Pensioen voor uw nabestaande

Komt u te overlijden en bent u op dat moment in Duitsland sociaal verzekerd, dan kan uw
partner een nabestaandenuitkering (Hinterbliebenenrente) uit Duitsland krijgen. Uw
partner kan deze nabestaandenuitkering aanvragen bij elk SVB-kantoor in Nederland.

Ook Anw uit Nederland?

Heeft u ook in Nederland gewerkt of gewoond? Dan krijgt uw partner na uw overlijden ook
nog een (gedeeltelijke) nabestaandenuitkering Anw uit Nederland.

Hoeveel nabestaandenuitkering uw partner krijgt, hangt af van waar u verzekerd bent op
het moment van overlijden: Nederland of Duitsland.

U bent op de datum van overlijden in Nederland verzekerd

Als u op de datum van overlijden in Nederland verzekerd bent, heeft uw partner recht op
een volledige nabestaandenuitkering Anw. De hoogte van de nabestaandenuitkering Anw
hangt dus niet af van het aantal jaren dat u verzekerd bent geweest.

De SVB houdt hierbij wel rekening met de Duitse nabestaandenuitkering: we kijken of de
Duitse nabestaandenuitkering lager is dan de Anw waar uw partner recht op heeft. Als dat
zo is, dan vullen we de Duitse nabestaandenuitkering aan tot een bedrag dat gelijk is aan
de nabestaandenuitkering Anw. Is de Duitse uitkering hoger, dan krijgt uw partner geen
Anw, maar alleen de Duitse uitkering.

U bent op de datum van overlijden in Duitsland verzekerd

Als u op de datum van overlijden in Duitsland verzekerd bent, hangt de hoogte van de
nabestaandenuitkering Anw af van het aantal jaren dat u in Nederland en Duitsland (of een
ander EU-land) verzekerd bent geweest. Omdat u niet altijd in Nederland verzekerd bent
geweest, krijgt uw partner geen volledige Anw. De Duitse nabestaandenuitkering gaat niet
van de Anw af. En andersom gaat de Anw niet af van de Duitse nabestaandenuitkering.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Voorwaarden Duitse nabestaandenrenten
In Duitsland kunnen nabestaanden alleen een Rente krijgen als de overledene minstens 5
jaar verzekerd is geweest. Dit heet wachttijd. Voor die wachttijd van 5 jaar tellen ook de
perioden mee waarin de overledene in Nederland of een ander EU-land verzekerd was voor
een nabestaandenuitkering. Alleen als het overlijden door een ongeval komt, kunnen de
partner en kinderen ook een uitkering krijgen als de overledene nog geen 5 jaar verzekerd
was.

Gehuwd, samenwonend of geregistreerd partner

Een nabestaande kan een nabestaandenuitkering uit Duitsland krijgen als hij of zij
getrouwd was met de overledene (of geregistreerd partner van iemand van hetzelfde
geslacht). Bij ongehuwd samenwonen krijgt de nabestaande dus geen Duitse
nabestaandenrente. Daarin verschillen Duitsland en Nederland. Want in Nederland kan de
nabestaande ook een nabestaandenuitkering Anw krijgen als hij of zij samenwoonde met
de overledene.

Wat krijgt de nabestaande

De hoogte van de nabestaandenrente wordt berekend op basis van de ouderdomsrente die
de overledene krijgt of vanaf zijn of haar 65e zou krijgen. De eerste 3 maanden na het
overlijden krijgt de nabestaande 100% van de ouderdomsrente (Sterbevierteljahr). Na die 3
maanden krijgt de nabestaande een vaste nabestaandenrente. Er is een hoge en een lage
rente. De hoge rente is 60% van de ouderdomsrente en de lage rente 25%. Voor
nabestaanden die onder de nieuwe wetgeving vallen, is dit 55% en 25%. De nabestaande
krijgt een hoge rente als:

      hij of zij 45 jaar of ouder is, of
      arbeidsongeschikt is, of
      een kind opvoedt dat jonger is dan 18 jaar.

In alle andere gevallen krijgt de nabestaande de lage nabestaandenrente.

Aftrek in verband met leeftijd

Van de hoge of lage rente die de nabestaande na 3 maanden krijgt, gaat nog een bedrag
af. Dit bedrag hangt af van de leeftijd bij overlijden. Zie voor meer informatie

'Hinterbliebenenrente: Hilfe in schweren Zeiten'

Hoe lang krijgt de nabestaande Rente?

De nabestaande krijgt de Duitse Rente tot zijn of haar overlijden. Hertrouwt de
nabestaande? Dan stopt de rente aan het eind van de maand waarin de nabestaande
partner hertrouwt.

In Nederland krijgt de nabestaande tot zijn of haar AOW-leeftijd een
nabestaandenuitkering Anw. Als hij of zij zelf verzekerd is voor de Nederlandse AOW,
krijgt de nabestaande vanaf dat moment een AOW-pensioen.

Eigen inkomsten van de nabestaande
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Heeft de nabestaande eigen inkomsten, bijvoorbeeld loon of een uitkering? Dan wordt de
nabestaandenrente lager. Een deel van het netto inkomen van de nabestaande gaat van de
uitkering af. Behalve de eerste 3 maanden (Sterbevierteljahr), dan gaan de eigen
inkomsten niet van de rente af.

Hoeveel gaat er van de rente af?

Van het netto inkomen wordt eerst een vast bedrag afgetrokken. Dit is de vrijstelling. De
hoogte van dit bedrag wordt elk jaar opnieuw vastgesteld. Van het inkomen dat na aftrek
van de vrijstelling overblijft, gaat 40% van de nabestaandenrente af. De
nabestaandenrente wordt jaarlijks aangepast aan de hoogte van het inkomen en de nieuwe
vrijstelling.

Geen dubbele aftrek

Krijgt de nabestaande een Nederlandse nabestaandenuitkeringAnw en een Duitse
nabestaandenrente? Dan worden de eigen inkomsten daar maar één keer van afgetrokken.
De beide landen verdelen het bedrag dat van de uitkeringen afgaat.

Verschillende soorten nabestaandenrenten

Er zijn verschillende soorten Duitse nabestaandenrenten.

                          Voor wie                                 Welke soort Rente
De overlevende partner                                        Witwen-/Witwerrente
De overlevende, niet hertrouwde ex-partner, die gescheiden is Geschiedenen-Witwen-
vóór 1 juli 1977                                              /Witwerrente
De overlevende, niet hertrouwde ex-partner, die gescheiden is
                                                              Erziehungsrente
ná 30 juni 1977
De overlevende hertrouwde ex-partner - gescheiden vóór 1
                                                              Witwerrente nach dem
juli 1977 - van wie het tweede huwelijk is geëindigd door
                                                              vorletzten Ehegatten
overlijden of echtscheiding
Het kind van de overledene                                    (Halb)waisenrente

Witwen-/Witwerrente (hoge en lage nabestaandenrente)

Er is een hoge en een lage nabestaandenrente. Meer informatie hierover vindt u op de
pagina Wat krijgt de nabestaande.

      Wat krijgt de nabestaande

Geschiedenen-Witwen-/Witwerrente (Rente voor gescheiden echtgenoten)

Ook een ex-partner van de overledene kan een nabestaandenrente krijgen als:

      hij of zij is gescheiden vóór 1 juli 1977, én
      voorafgaand aan het overlijden alimentatie is betaald of geëist.

Verder werkt deze uitkering hetzelfde als de Witwen-/Witwerrente.

Erziehungsrente
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Is de overledene minimaal 5 jaar in Duitsland verzekerd geweest? Dan kan de ex-partner
een nabestaandenrente krijgen tot zijn of haar 65e als hij of zij:

      gescheiden is na 30 juni 1977, én
      een eigen kind opvoedt, én
      niet is hertrouwd.

Witwerrente nach dem vorletzten Ehegatten

Als de overledene minimaal 5 jaar in Duitsland verzekerd is geweest, kan de ex-partner
ook een nabestaandenrente krijgen als hij of zij:

      gescheiden is vóór 1 juli 1977, én
      daarna hertrouwd is, én
      ditt tweede huwelijk is ontbonden door overlijden of echtscheiding.

(Half)wezenrente

Kinderen onder de 18 jaar kunnen een halfwezenrente krijgen als één van de ouders
overlijdt. Overlijden beide ouders, dan kan het kind een wezenrente krijgen als de laatst
overleden ouder verzekerd was. Volgt het kind een opleiding of is het gehandicapt, dan
kan de uitkering doorlopen tot hij of zij 27 wordt.

De landen van de EU hebben afgesproken dat een kind maar uit één EU-land een
(half)wezenrente kan krijgen. Dit is meestal het woonland – in dit geval Nederland.
Mogelijk betaalt het andere land – in dit geval Duitsland - een aanvulling.

Oud of nieuw nabestaandenrecht
In 2002 is in Duitsland het nabestaandenrecht veranderd. De oude en nieuwe regels
verschillen nogal. Daarom is het belangrijk om te weten of u als nabestaande onder het
oude of het nieuwe recht valt.

Het nieuwe recht

U valt onder het nieuwe recht als:

      het overlijden na 31 december 2001 heeft plaatsgevonden én
      u ná 31 december 2001 getrouwd bent of u een geregistreerd partnerschap bent
       aangegaan met iemand van hetzelfde geslacht óf
      u vóór 1 januari 2002 bent getrouwd en u én uw partner na 1 januari 1962 zijn
       geboren.

Het oude recht

U valt onder het oude recht als:

      u vóór 1 januari 2002 bent getrouwd of een geregistreerd partnerschap bent
       aangegaan, of
      u of uw partner geboren is vóór 2 januari 1962.

Verschil tussen oud en nieuw recht
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>                  Oud recht                                     Nieuw recht
De nabestaande krijgt maximaal 60% van de      De nabestaande krijgt maximaal 55% van de
ouderdomsrente die de overledene kreeg of      ouderdomsrente die de overledene kreeg of
op zijn of haar 65e zou krijgen                op zijn of haar 65e zou krijgen
Geen toeslag voor het opvoeden van             Extra toeslag voor het opvoeden van
kinderen                                       kinderen
De eerste 3 maanden krijgt de nabestaande      De eerste 3 maanden krijgt de nabestaande
een volledige rente, daarna een hoge of lage   een volledige rente, daarna 24 maanden een
rente                                          lage rente.

Berekening Duitse rente

De Duitse sociale verzekering, de Renteversicherung, heeft 3 soorten Renten:

      Rente bij arbeidsongeschiktheid
      Rente voor nabestaanden
      ouderdomsrente

De berekening van de ouderdomsrente is ook de basis voor de andere Renten: de Rente bij
arbeidsongeschiktheid en de nabestaandenrente worden berekend door een percentage
van de ouderdomsrente te nemen. De nabestaandenrente is bijvoorbeeld 60% van de
ouderdomsrente die de overledene vanaf zijn 65e zou krijgen.

Hoogte van de Rente

Bij de berekening van een Rente zijn de volgende factoren van belang:

      hoeveel jaar u verzekerd bent (geweest) in Duitsland
      het brutoloon dat u verdiende in elk jaar dat u verzekerd was
      het gemiddelde brutoloon van álle verzekerden in Duitsland in elk jaar dat u
       verzekerd was
      of u de ouderdomsrente eerder of later dan op uw 65e verjaardag wilt laten ingaan
      de soort Rente (arbeidsongeschiktheid, nabestaanden- of ouderdomsrente)
      de loonontwikkeling in Duitsland

Aanvraag en uitbetaling Duitse Rente
Uw recht op een Duitse Rente kan verjaren. Vraag een Duitse Rente daarom altijd op tijd
aan.

Wat is op tijd?

        Rentesoort                          Wanneer uiterlijk aanvragen
ouderdomsrente bij 65 jaar Binnen 3 maanden na uw 65e verjaardag.
                            Binnen 3 maanden nadat u de Rente wilt laten ingaan. De
vervroegde ouderdomsrente
                            ingangsdatum moet liggen tussen uw 60e en 65e verjaardag.
nabestaandenrente           Binnen 12 maanden na het overlijden
                            Binnen 3 maanden nadat u recht heeft gekregen op deze
arbeidsongeschiktheidsrente
                            Rente. Dit is meestal na anderhalf jaar ziekte.

Waar vraagt u uw Duitse Rente aan?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>        Rentesoort                                      Waar
ouderdomsrente bij 65 jaar SVB-kantoor in uw regio
                            SVB-kantoor in uw regio (laat u vooraf informeren door het
vervroegde ouderdomsrente
                            Bureau voor Duitse Zaken 024-3431811)
nabestaandenrente           SVB-kantoor in uw regio
arbeidsongeschiktheidsrente UWV-kantoor in uw regio

Wie betaalt de Duitse rente uit?

De Deutsche Rentenversicherung zorgt voor de uitbetaling van Duitse renten.

U kunt AOW niet omzetten in Duitse ouderdomsrente

Krijgt u een Duitse rente én een Nederlands ouderdomspensioen? Dan kunt u uw Duitse
Rente niet omzetten in een AOW-pensioen of omgekeerd. U krijgt dus 2 pensioenen: 1 uit
Nederland en 1 uit Duitsland. De pensioenen worden maandelijks uitbetaald. Het is dus
niet mogelijk om de pensioenen in 1 keer uitbetaald te krijgen.

Wie zijn wij

Bureau Duitse Zaken (BDZ) is een onderdeel van de Sociale Verzekeringsbank. Als u in
Duitsland gaat wonen of werken, of als u vanuit Duitsland naar Nederland verhuist of in
Nederland komt werken, kan er veel op u afkomen. Met al uw vragen, bijvoorbeeld over
werkloosheid, zorgverzekering, kinderbijslag of uw pensioenaanspraken uit Nederland en
Duitsland, kunt u gratis bij ons terecht.

Onze medewerkers helpen u graag verder. U kunt ons bellen of langskomen tijdens een van
onze spreekuren. Waar en wanneer onze spreekuren zijn, vindt u op de pagina Spreekuren.
Ook hebben we brochures over werken in Nederland of Duitsland en over de Nederlandse
of Duitse pensioenen.

Sociale Verzekeringsbank
Bureau voor Duitse Zaken
Bezoekadres: Takenhofplein 4
Postbus 10500
6500 MB Nijmegen
tel: +31 (0)24 3431811
fax: +31 (0)24 3431905
e-mail: bdz@svb.nl

Grensinfopunt

Bureau Duitse Zaken werkt mee aan het Grensinfopunt van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid. Dit is een loket op internet voor vragen over wonen, werken,
ondernemen en studeren in het buitenland.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>