<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>      Versie november 2020
Projectteam Omgevingsvisie Lijn50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>                               INTRODUCTIE
   Op verzoek van raadsleden tijdens de informatiebijeenkomst op 1 maart
           2021 bezorgen wij raadsleden middels dit document meer
achtergrondinformatie inzake de brede bevraging. In de periode 26 oktober
 tot en met 8 november heeft een online bevraging plaatsgevonden met als
  doel om in kaart te brengen welke ideeën, visies en wensen er in de regio
 leven. Wij vroegen mensen om hun mening en ideeën over zeven thema's:
    wonen & samenleven, landschap & landbouw, bezoeken & ontmoeten,
       energie & grondstoffen, verplaatsen & bewegen, leren & werken,
     gezondheid & veiligheid. Bij ieder thema werden enkele inspirerende
     voorbeelden aangereikt in de vorm van bushaltes, waar men op kon
reageren. Tot slot brachten we ook de heersende wens- en schrikbeelden in
                                     kaart.
      In voorliggend document treft u de achtergrondanalyse aan van de
    respons. We beginnen met een korte toelichting van de demogra sche
  samenstelling van de respondentengroep. Vervolgens re ecteren we kort
    op hoe men vindt dat de regio er in het heden uit ziet. Daarna gaan we
uitgebreid in op alle zeven thema’s. Tot slot kaarten we aan welke wens- en
     schrikbeelden er heersen ten opzichte van de toekomst van de regio.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>                                                              GESLACHT
                                                                1%
1. ACHTERGROND RESPONS
                                                               2%
Het eerste deel van de bevraging geeft inzicht in
de samenstelling van de respondentengroep. We
letten hier op geslacht, leeftijd, woonplaats en
                                                                            45%
relatie met de regio.
                                                      51%
1.1 Geslacht
In totaal vulden 1045 personen de bevraging in.
538 van deze respondenten zijn vrouwen en 471
zijn mannen. 25 personen hebben geen geslacht
ingevuld en 11 personen geven aan deze                 Man           Vrouw
informatie liever niet te delen.                       Onbekend      Zeg ik liever niet
1.2 Leeftijd                                                   LEEFTIJD
Het grootste deel van de respondenten (327
                                                               5%
personen) valt binnen de leeftijdsgroep 50-64               6%
jaar. 179 respondenten zijn 65 jaar of ouder, 171
respondenten zijn tussen de 40 en 49 jaar oud,          11%               31%
145 tussen de 30 en 39 jaar, 113 personen tussen
de 20 en 29 jaar en 62 respondenten zijn jonger
dan 20 jaar. 48 respondenten hebben geen leeftijd     14%
opgegeven.
                                                                       17%
                                                            16%
1.3 Woonplaats
Het grootste deel van de respondenten (431
                                                  50-64         65+        40-49
personen) is woonachtig in Eijsden-Margraten.
                                                  30-39         20-29      Jonger dan 20
Daarnaast wonen 349 respondenten in Gulpen-       Onbekend
Wittem, 180 in Vaals en 68 buiten de regio. 17
respondenten hebben geen woonplaats
opgegeven.
                                                             WOONPLAATS
                                                                2%
1.4 Relatie met de regio
                                                              7%
Het overgrote deel van de respondenten woont in
de regio. Veel van deze personen werken en             17%
                                                                            41%
recreëren hier ook. Een enkeling studeert er.
                                                           33%
                                                   Eijsden-Margraten    Gulpen-Wittem
                                                   Vaals                Buiten de regio
                                                   Onbekend
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>2. DE REGIO NU
Dit onderdeel van de bevraging gaat in op hoe inwoners de lijn50 regio op dit moment ervaren. We
vragen respondenten hier hoe zij de omgeving in één zin zouden omschrijven, waar ze trots op zijn en
wat ze liever anders zouden zien. De vragen in het groen zijn letterlijk overgenomen uit de bevraging.
2.1 Hoe zou je de regio nu in een zin beschrijven?
Het valt op dat deze vraag voornamelijk positief wordt beantwoord. Om dit te illustreren: het
meestgenoemde positieve antwoord is zo’n 200 keer benoemd, waar het meest genoemde negatieve
antwoord zo’n 30 keer benoemd is.
Top 10 positieve antwoorden:
#1: Groen, landelijk, met prachtig (heuvel)landschap/buitengebied
#2: Mooie, prachtige regio (ook antwoorden zoals ‘hemels’ en ‘geweldig’ vallen hier onder)
#3: Een jne plek om te wonen
#4: Gezellig, vriendelijk, gemoedelijk (goede saamhorigheid)
#5: Rustig
#6: Unieke plek (stukje buitenland in eigen land)
#7: Rijke historie, traditie en authenticiteit
#8: Bloeiend en bruisend, een aantrekkelijke plek voor toeristen
#9: Genoeg te doen: voldoende recreatiemogelijkheden
#10: Goede en voldoende voorzieningen
Top 5 negatieve antwoorden:
#1: Te druk (zeker in vergelijking met vroeger)
#2: Te toeristisch
#3: Achtergebleven, ouderwets
#4: Saai
#5: Doods, vervallen
Interessante en opmerkelijke antwoorden:
        “Een weidse, bourgondische en rustige regio, omringd door natuur, karakteristieke panden.”
        “We leven in een regio waar we de balans aan het verliezen zijn tussen natuur (landschap),
        recreatie en (landbouw)bedrijfsleven.”
        “Een veelzijdige omgeving met een prachtig landschap dat nooit verveeld en waar het
        bourgondisch genieten is, óók voor inwoners zelf!”
        “Buitenland in eigen land.” (vooral dit werd vaak genoemd)
        “Mooi cultuurlandschap waarin het prettig wonen, werken en recreëren is.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>        “Bestuur lijn 50 old boys netwerk. Tientallen mooie visies over het landschap maar de uitvoering
        staat er steeds haaks op! Als de bestuurders van de gemeente EM geen ruimte geven aan
        nieuwe mensen zal hier NOOIT IETS VERANDEREN, ook deze omgevingsvisie verandert hier niks
        aan.”
        "Hele mooie regio, waar veel rust in thuis hoort, echter deze rust en het landschap worden
        verdoezeld door de vele bebouwing.”
2.2 Wat maakt jou trots op deze regio?
Het landschap en de natuur staat met ruim 470 vermeldingen op nummer één. De daaropvolgende
antwoorden zijn elk minder dan 100 keer benoemd.
#1: Landschap, natuur, (heuvel)landschap, het uitzicht, etc.
#2: De prachtige kernen, het stadsbeeld en historische gebouwen
#3: De saamhorigheid, gemeenschapszin, de betrokkenheid van inwoners en gezelligheid. ‘De mensen’
#4: De rust, ruimte en kleinschaligheid. Het dorpsgevoel.
#5: De cultuur, tradities en historie
#6: De diversiteit, afwisseling tussen natuur, dorpskernen, voorzieningen en recreatie
#7: Dialect, onze eigen taal
#8: De vele actieve verenigingen
#9: Gastvrijheid, toerisme
#10: De ligging t.o.v. andere steden. Onderdeel van de Euregio
Interessante en opmerkelijke antwoorden:
        “Dialect, vanzelfsprekende aardige buur van twee buitenlanden en jne leefomgeving.”
        “Variatie in natuur en vele dorpen met ieder hun eigen karakter.”
        “De natuur en manier van samenleven van mensen van binnen en buiten de regio.”
        Een veelvoorkomend antwoord is “De natuur en cultuur.”
2.3 Wat zou je liever anders zien?
#1 Minder toerisme, betere spreiding over de regio. Men klaagt voornamelijk over verkeersoverlast
#2 Het verkeer: minder verkeersdrukte (en trim etsers), minder (gemotoriseerd)verkeer en minder
geluidsoverlast van het verkeer. Verbeteren verkeerssituaties, meer gescheiden etspaden aanleggen.
Verkeersvrije zones.
#3 Perspectief voor starters. Werkgelegenheid, uitgaansgelegenheid en betaalbare woningen.
#4 Meer rust.
#5 Meer aandacht voor de natuur, natuurbehoud en natuurinclusieve woonvormen.
#6 Meer activiteiten voor jongeren en meer (kwalitatief) cultureel aanbod.
#7 Betere en goedkopere OV verbindingen tussen de dorpen en in de regio.
#8 Vermindering geluidsoverlast door vliegverkeer.
#9 Meer oog voor bewoners en aandacht voor burgerparticipatie in het bestuur.
#10 Beter onderhoud en vermindering zwerfafval
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Interessante en opmerkelijke antwoorden:
De meeste respondenten zien graag veranderingen in de verkeersdrukte en de hoeveelheid toeristen. #1
en #2 uit de top tien gaan dan ook nek aan nek. Er is ook veel overlap binnen deze twee antwoorden:
veel respondenten geven aan dat massatoerisme vooral overlast veroorzaakt in het verkeer.
         “Minder massa toerisme en het daarbij behorende rondtoerende verkeer.”
Een ander antwoord dat opvallend vaak genoemd is (maar niet vaak genoeg om in de top tien vernoemd
te worden), is het ongenoegen met ‘importbewoners’ (voornamelijk mensen uit ‘holland’/de randstad).
Dit wordt gezien als een bedreiging voor de lokale cultuur. Ook het aanschaffen van een tweede huis in
de regio wordt gezien als problematisch omdat het de leefbaarheid in de dorpen aantast. Bemoeienis uit
de randstad wordt ook niet gewaardeerd, en enkelen respondenten vinden dat de regio zeker geen
voorbeeld moet nemen aan de randstad.
         “Minder "Holländere" die hier komen wonen. Je merkt dat dorpen de dorpen van vroeger niet
         meer zijn. Vroeger was alles veel hechter. Ook hoor je steeds minder het Limburgs dialect om je
         heen.”
Tot slot werd bezorgdheid uitgedrukt ten aanzien van de groeiende hoeveelheid grote agrarische
bedrijven. Men vindt dit een zorgwekkende ontwikkeling en geven voorkeur aan een kleinschaligere
aanpak.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>3. THEMA’S
In het derde onderdeel van de bevraging worden zeven thema’s ter sprake gebracht:
         Wonen & Samenleven
         Landschap & Landbouw
         Bezoeken & Ontmoeten
         Energie & Grondstoffen
         Verplaatsen & Bewegen
         Leren & Werken
         Gezondheid & Veiligheid
Binnen deze thema’s kan de deelnemer inspiratie opdoen op vijf verschillende haltes. Per thema geeft
men vervolgens aan hoeveel aandacht hier in de toekomst naar uit moet gaan en welke haltes
(voorbeelden) hem of haar het meest aanspreken. Ook kan hij/zij hier eigen ideeën kwijt. We stellen de
vragen:
-Hoeveel aandacht moet er in de toekomst uitgaan naar dit thema?
-Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
-Welke van de inspiratie-haltes spreken je in het bijzonder aan? (meerdere antwoorden mogelijk)
In deze samenvatting tonen we steeds eerst de haltes die respondenten bij dit thema te zien kregen. Het
lezen hiervan geeft een beter beeld bij de antwoorden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Thema 1: Wonen & Samenleven
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
ECODORP
Een zelfvoorzienende wijk
De bewoners van deze zelfvoorzienende wijk halen energie, water en voedsel uit hun eigen omgeving. Ze
zijn volledig zelfredzaam. Hierdoor zijn de kosten een stuk lager dan bij reguliere woningen. Perfect voor
de bewuste starter!
Halte 2
WOONHOTEL
Voor even elders thuis
Of je nu uit een ander land komt of even verderop woont, in het woonhotel kun je enkele dagen tot
maanden verblijven. Je hebt er een persoonlijke werk- en leefruimte en allerlei handige voorzieningen
om je leven zo ef ciënt mogelijk in te richten. Er komen vaak reizende professionals, internationale
studenten en creatievelingen die genieten van alles wat de regio te bieden heeft.
Halte 3
BLOKJESHOF
Klein is het nieuwe groot
Op het Blokjeshof zijn er zo'n 20 eenvoudige en betaalbare tiny houses neergezet. Deze moderne huisjes
zijn perfect voor kleinere huishoudens, maar alleen zul je hier niet zijn! Jong en oud vindt elkaar hier in
de omgeving die is ingericht om ontmoeting en activiteiten te stimuleren. Denk aan een prachtige tuin,
een zwembad, muziekkamer, sauna, gym en een theaterpodium.
Halte 4
BUITENPLAATSEN
Verrassende ontmoetingsplekken
Buitenplaatsen zijn ontmoetingsplekken voor en door bewoners. Voormalig lege (buiten)ruimtes zoals
historische panden, parkeerplaatsen, ... worden gevuld met meubels en benodigdheden voor tal van
spellen en activiteiten. De invulling van deze ruimtes wordt door bewoners bepaald en verandert
regelmatig. Een podium, levensgroot schaakbord of weekmarkt: u beslist!
Halte 5
RESIDENTIE HERFSTJEUGD
De groene zorgzone
In de woningen bij Residentie Herfstjeugd bevind je je midden in de natuur. De residentie biedt waar
nodig uitstekende zorg voor hulpbehoevende ouderen, patiënten die revalideren of mensen die wat
minder prikkels willen ervaren. Hier kun je zelfstandig leven met alle nodige voorzieningen.
(Klein)kinderen komen hier maar al te graag op bezoek!
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>(Wonen & Samenleven)
In totaal hebben 385 personen gereageerd op dit
thema.                                                      1%
                                                          5%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst
uitgaan naar dit thema?                          19%                 29%
 Antwoord           Frequentie
 Zeer veel                  111
 Veel                       174
                                                          46%
 Neutraal                    70
 Een beetje                  20
                                                Zeer veel     Veel      Neutraal
 Geen                          2                Een beetje    Geen
De overige 8 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)
                                                    21%
                                                                     29%
 Antwoord           Frequentie
 Halte 1                    169
                                                 23%                   6%
 Halte 2                     33
                                                              21%
 Halte 3                    122
 Halte 4                    137
 Halte 5                    125                 Halte 1      Halte 2     Halte 3
                                                Halte 4      Halte 5
29 personen hebben deze vraag niet beantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>(Wonen & Samenleven)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
Het overgrote deel van de ideeën gaat over betaalbare woningen en interessante perspectieven voor
starters:
        “Veel aandacht om eigen jeugd en cultuur in eigen dorpen te houden door betaalbare woningen
        starters. Tevens zorgen genoeg te bieden is qua school, winkels, sportmogelijkheden, muziek,
        cultuur. Dus instandhouden van goed recreatief niveau.”
Vaak wordt de behoefte aan inclusieve (gemengde) woonvormen geuit:
        “Meer mogelijkheden voor jong en oud om samen en naast elkaar te wonen. Zoals de blokjeshof,
        geweldig idee. Dan hoeven bijvoorbeeld ook de ouderen wellicht niet meer weg uit 'hun' dorp.”
        “In deze haltes worden generaties letterlijk in een ‘hokje’ gezet. We zouden moeten streven naar
        een samenleving die elkaar versterkt, waar jong en oud samen optrekken, men elkaar waardeert
        en weet te vinden indien nodig.”
        “Ik vind het belangrijk dat samenleven ook geintegreeerd is, dwz geen aparte zones voor zorg of
        jeugd of immigranten etc. Elke buurt zou een representatie van al deze groepen moeten hebben
        en deze groepen kunnen bedienen in basis behoeften.”
        “Nieuwe woonvormen: samen wonen met anderen en toch voldoende privacy, zoals wonen in
        hofjes, in grote boerderijen, in kastelen. Gezamenlijk gebruik van bepaalde faciliteiten.
        Ontmoetingsplekken en nog meer samenleven door mensen in alle leeftijden.”
Veel mensen prefereren de herbestemming van bestaande bouw (schuren, boerderijen, kastelen, etc.) in
plaats van het bouwen van nieuwe woningen. Ook komt er sterk naar voren dat men natuur/milieu erg
belangrijk vindt in de ontwikkeling van nieuwe woonvormen. Het idee van de ecovillage,
zelfvoorzienende woonvormen en tiny houses spreekt veel mensen erg aan:
        “Van leegstaande grotere panden in het centrum woningen ontwikkelen voor ouderen om lang
        zelfstandig te kunnen wonen.”
        "Halte 4 doet direct al denken aan een aantal mogelijkheden in de omgeving. Er zijn veel braak
        liggende terreinen waar men een soort gelijke invulling aan kan geven. Dit kan mogelijk leiden
        tot meer cohesie in de samenleving en wellicht ook ertoe bijdragen dat mensen minder binnen
        blijven en dus meer beweging vinden.”
        "Ik vind zo'n ecodorp echt een heel erg mooi initiatief. Ook om mensen van buiten de regio aan te
        trekken en hier te komen wonen en werken. Duurzaamheid is daarnaast belangrijk voor de
        toekomst, dus mooi als daar aan gewerkt wordt.”
        “Ik zou het geweldig vinden als onze regio klimaatneutraal zou zijn.”
        “Aandacht voor wonen met respect voor de omgeving. Aantrekkelijke woonruimtes voor mensen
        die op zoek zijn naar rust en de drukte van de stad willen ontvluchten. Aandacht voor
        duurzaamheid en harmonie met de omgeving (natuur, historie). Fijne woonruimtes voor zowel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>       oud als jong, liefst gemengd. Een voorzieningenniveau dat er voor zorgt dat je niet voor alles in
       de auto moet stappen.”
Een aantal personen geven aan dat burgerparticipatie op dit gebied gewenst is:
       “Vraag aan de inwoners welke wensen men heeft, en doe er dan vervolgens ook iets mee!”
       “Met alle gemotiveerden er over praten: samen weten we meer.”
       “Luisteren en in gesprek gaan met de bewoners.”
Verder zijn er een aantal opmerkelijke antwoorden genoemd:
       “Zet niet in op maar blijven bouwen, accepteer vergrijzing en leegloop van dorpen, koester de
       vrijkomende ruimte, plant bomen en groen. Omarm streven en idee zo weinig mogelijk mensen
       per km2 is de enige duurzame oplossing voor milieu, welzijn en toekomst.”
       “Alles is nu ingericht op transport per auto, waardoor ontmoeten en bewegen naar de
       achtergrond wordt gedrukt. Naar de inrichting van onze gemeentes moet niet alleen met een
       ontwerpers en architectenbril gekeken worden, maar ook met een sociologische en
       psychologische. Daarnaast is openbaar vervoer en een netwerk van leenvervoer ook beter voor
       sociale contacten en voor het milieu.”
       “De voorbeelden zijn wel erg groen en links. Doe maar gewoon en zorg dat er een perfecte basis
       ligt: goede wegen, stoepen, voorzieningen zoals winkels en scholen, mooie openbare ruimte,
       geen zwerfvuil en lage belastingen dan houden mensen geld over.”
       “Een kantoor waar 'thuiswerkende' professionals vanalles vinden. In de eerste plaats een rustige
       werkplek met uitstekende communicatiemiddelen. Klaar voor de volgende lockdown. Met
       mogelijkheid tot kinderopvang. Met gezonde voeding. Mogelijkheid tot het bereiden/meenemen
       van gezond eten naar huis. Met ruimte voor sport, kunst en cultuur.”
       “Bied kleine bouwkavels aan met grondgebruik voor voedselboseen, permacultuur, pluktuinen
       etc. Faciliteer ook de mogelijkheid om een gezamenlijk gebouw te bouwen voor gedeelde spullen
       zoals een wasmachine, auto en tuingereedschap maar ook voor opslag of een workshopruimte
       bijvoorbeeld.”
       “Meer met elkaar rekening houden en samenwerken. We moeten af van het kerktoren denken!”
       “Ten eerste dient het bevolkingsaantal naar beneden te gaan. Er is sprake van overbevolking.
       Met andere woorden in deze regio kan je alleen wonen met max 1 kind per twee ouders.”
       “Vooral zorgen voor meer bewegingsruimte voor kinderen en jeugd, zodat zij de schoonheid van
       dit gebied leren kennen en er zorg voor gaan dragen, zij zijn de toekomst.”
       “Door instandhouden kleinschalige voorzieningen leefbaarheid platteland revitaliseren.”
       “Tradities die nog volop leven binnen samenleving in ere proberen te houden en te
       ondersteunen, is toch bakermat van samenleven en zorgt voor participatie en ontstaan nieuwe
       initiatieven.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Thema 2: Landschap & Landbouw
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
PARK DE KOEL
Van bedrijventerrein tot landschap
Wat jaren geleden nog een in onbruik geraakt bedrijventerrein was, is nu heringericht tot natuur- en
recreatieparel. Een zorgvuldig plan met diverse inheemse bomen, struiken en planten moet zorgen voor
een nieuwe bron van en veilige haven voor biodiversiteit.
Halte 2
DE BUURDERIJ
Hollandse kost van de coöp-boeren
De buurderij is een coöperatieve boerderij. Enkele gezinnen bepalen samen wat er geteeld wordt. Nog
veel meer families komen hier hun wekelijks groentenabonnement bij elkaar oogsten. Steeds meer
mensen zijn er dan ook trots op dat ze 'Buurders' zijn. Ze genieten immers van lokale, kraakverse
groenten die geteeld zijn op een plek die zij koesteren.
Halte 3
SMAAKMAKERSDAL
Liefde gaat door de maag
Het Smaakmakersdal is een prachtige locatie in het Zuid-Limburgse landschap. Bezoekers kunnen er
genieten van gerechten op basis van versgeteelde ingrediënten. Er worden ook allerlei gastronomische
en culinaire events georganiseerd waar chefs uit binnen- en buitenland graag tijd doorbrengen om
onderzoek te doen en kennis uit wisselen rond streektradities, voedselproductie en de toekomst van de
lokale landbouw. Je kan er binnenkort ook lokale wijn proeven afkomstig van nieuwe teelttechnieken!
Halte 4
PLUKHEUVELWOUD
Ieder dorp haar eigen plukparadijs
In het Plukheuvelwoud zijn natuur en landbouw met elkaar versmolten. Dit voedselbos is door mensen
ontworpen, maar de natuur doet er bijna al het werk. Mens en dier kunnen er genieten van een rijk palet
aan smaken, geuren en kleuren. In dit plukparadijs vinden buurtbewoners, toeristen en chef-koks het
hele jaar door lokale, verse en wilde voedselproducten.
Halte 5
PIXELFARMING
Groenten telen met je smartphone
Om jongeren nauwer te betrekken bij land- en tuinbouw, doen heel wat landbouwers mee aan het
pixelfarming initiatief. Jongeren kunnen er enkele vierkante meters grond pachten, via hun smartphone
een teeltplan ontwerpen, zaadgoed bestellen, hun roboteelt opvolgen en hun oogst verkopen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>(Landschap & Landbouw)
In totaal hebben 490 personen gereageerd op dit
thema.                                                     2%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst                   5%
uitgaan naar dit thema?                            12%
                                                                      37%
 Antwoord           Frequentie
 Zeer veel                  176
 Veel                       207
                                                      43%
 Neutraal                    59
 Een beetje                  24
 Geen                        10                 Zeer veel      Veel     Neutraal
                                                Een beetje     Geen
De overige 14 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)                                                11%
                                                                    23%
 Antwoord           Frequentie                  22%
 Halte 1                    185
                                                                     24%
 Halte 2                    189
                                                        20%
 Halte 3                    163
 Halte 4                    179
 Halte 5                     87                  Halte 1     Halte 2    Halte 3
                                                 Halte 4     Halte 5
40 personen hebben deze vraag niet beantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>(Landschap & Landbouw)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
Over het algemeen vinden respondenten dat het landschap en de landbouw vooral behouden moeten
worden. Een enkeling is van mening dat landbouw verminderd moet worden. Wat vaak wordt genoemd
is de wens om de landbouw in deze regio te verduurzamen. Met name kleinschaligheid, ecologisch
verantwoorde landbouw en biodiversiteit worden vaak genoemd.
        “Kleinschaligheid en biologisch ondernemen moet een speerpunt van zuid Limburg zijn.
        Alle initiatieven spreken mij aan. Veel wilde bloemen in bermen, minder gif spuiten en een
        voortrekkersrol vervullen op deze mooie 5 items!”
        “Kleinschalige en innovatieve landbouw die hoog kwalitatieve streekproducten produceert
        waarmee de steden om ons heen in euregio gevoed kunnen worden."
        “Biologische landbouw moet voorop komen te staan. Geen grootschalige landbouw meer.
        Verdozing landschap moet een halt worden toegeroepen. Daar waar het kan, bevorderen van
        terugkeer natuur.”
        “Ik zie de fruitteelt verdwijnen. De macht ligt bij de grootgrutters. De veiling in Margraten is ten
        dode opgeschreven. Beter is de grootgrutters te betrekken bij het belang van een gezonde
        landbouw en fruitteelt en te proberen ze mede verantwoordelijk te maken.”
        “Minder grootschalige landbouw waar alleen de opbrengst per m2 telt, meer duurzame
        landbouw (ecologisch), meer permacultuur en bv voedselbossen, leven van het land en de
        natuur en niet ten koste van het land en de natuur.”
        “Wij hebben een cultuurlandschap dat gevormd is door de landbouw. Helaas gaat het hard
        achteruit met de landbouw. Fruittelers stoppen en hun percelen maken plaats voor mais of
        aardappelen."
        “Hoe dan ook moet worden overgaan naar een ecologisch verantwoorde landbouw, met groot
        respect voor biodiversiteit.”
Veel respondenten vinden dat de (kleinschalige) landbouw behouden en ondersteund moet worden. Een
aanpak die door een aantal personen aangedragen wordt is om met de boer en andere spelers in
gesprek te gaan.
        “Meer praten MET boeren ipv over en voor boeren. Pas op dat we het niet onmogelijk maken
        voor boeren om nog enigszins rendabele agrarische bedrijven voor te kunnen zetten. Wie gaat
        dan het onderhoud van ons landschap over nemen?”
        “Meer naar de boeren luisteren en wat zij nodig hebben om ons eten te geven. En meer aandacht
        schenken naar het onderhoud van het landschap en ecologischer zijn.”
        “Er gaat veel aandacht naar agrarische bedrijven. Schaal behoudt of verkleining met goede
         nanciële ondersteuning voor de boer. Werk samen, verkoop aan huis, vrijwilligers die helpen
        het geproduceerde voedsel in de omgeven af te zetten.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>Een andere aanpak die voorgesteld wordt is om duurzame landbouw meer zichtbaarheid te geven,
bijvoorbeeld door het aanmoedigen van de consumptie van streekproducten, of het bedenken van
activiteiten die bewoners in contact laat komen met de landbouw.
         “Laten we de voorlopers en de natuurinclusieve argrariers meer zichtbaar maken. Ook
         coöperatieve vormen van landbouw, zoals herenboeren, de ruimte geven.”
         “Landschap en landbouw vormen het heuvelland, door deze samen te voegen en de mensen te
         triggeren hieraan deel te nemen, blijft dit ook behouden. Er zal meer ingezet moeten worden op
         lokaal telen en inkopen.”
         “Meet and Eat: een vergader / beleef / bezoekers platform waarbij starters (evt. In combinatie
         met ervaren chefs die dit platform kunnen gebruiken om nieuwigheden te testen) in kleine open
         keukens keukens hun gerechten kunnen prepareren. Kan ook dienen als een multidisciplinaire
         werkplan als alternatief voor het nieuwe thuiswerken.”
         "Hap en stap wandelingen (lokale horeca), ambachtsroutes voor biologische producten die reeds
         gemaakt worden in de regio en bustours voor toeristen zodat niet iedereen apart gaat
         rondrijden.”
Daarnaast stellen een aantal mensen voor dat boeren bij zouden kunnen verdienen door middel van
landschapsonderhoud.
         “De boer niet als overlast maar als onderhouds rma voor het prachtige landschap.”
         “De agrariers stimuleren en mogelijkheden bieden om het landschap mooi te onderhouden en
         tevens aantrekkelijk te maken voor de jeugd.”
         “Laat de voedsel productie over aan de landbouwers. Laat de landbouwers tegen vergoeding
         zorgen voor een mooi landschap.”
         “Boeren en natuur meer bij elkaar betrekken. Laat de boeren tegen conforme vergoedingen
         meewerken aan het onderhoud van de natuur. Hierdoor kunnen te grootschalige bedrijven
         gemakkelijker krimpen. Zowel de boer als de natuur vaart hier wel bij.”
Tot slot lijkt het mensen een goed idee om bewoners te betrekken bij voedselproductie. Kleinschalige
projecten op buurtniveau kunnen een oplossing zijn, maar ook educatie (evt. door de boer zelf.)
         “Zorg dat mensen weer betrokken worden bij hun eigen voedsel voorziening. Zorg dat mensen
         genoeg ruimte hebben voor een eigen moestuin, of een buurt moestuin. Versnipper hiervoor
         grote eentonige landbouwgebieden weer tot kleine kavels. Compenseer de boeren hiervoor
         ruimhartig.”
         “Buurt tuinen, samen moestuinieren.”
         “Meer natuur en haal de landbouw dichter bij de mensen.”
         “Heel goed idee om de mensen te betrekken bij het verbouwen van biologische groenten. Samen
         staan we sterk.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Thema 3: Bezoeken & Ontmoeten
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
DE DORPSHUISKAMER
Dé plek om mekaar te ontmoeten
Bibliotheek, bioscoop en theater krijgen onderdak in één gezellige dorpshuiskamer. Het mooie is dat
mensen van verschillende achtergronden en generaties elkaar hier opzoeken voor cultuur, maar ook
voor kof e en gebak bij een gezellige babbel.
Halte 2
DE MUSEUMBRIL
Kijken door bijzondere ogen
Met een slimme bril op de neus of de smartphone in je hand, wordt de hele regio een museum. Je kan
kiezen uit tal van rondleidingen. Telkens ervaar je kunst en geschiedenis terwijl je midden op straat of in
het landschap staat. Waan je in het rijke verleden van de regio, bekijk regionale kunst of bijzondere
natuurgebieden.
Halte 3
DE WEEKWINKEL
Iedere week een nieuwe ontdekking
In de weekwinkel valt er altijd wel wat nieuws te beleven. Iedere week krijgt hij een andere invulling
door ondernemers die er een nieuw product, een slimme dienst of winkelconcept uitproberen. Slaat het
aan, dan worden ze gelinkt aan een beschikbaar pand en/of investeerders voor de verdere uitbouw van
hun zaak.
Halte 4
KUNSTAKKER
Ons landschap als droompodium
Op de Kunstakker verschijnt jaarlijks een heel bijzonder cultureel festival. Inmiddels heeft het
internationale faam verworven dankzij haar unieke programmatie en aankleding. Het trekt
belangstelling van ver buiten de landsgrenzen. Ons toerisme vaart er wel bij en het zet onze regio op de
wereldkaart!
Halte 5
BIJZONDERE BEDDEN
Hier wil je je neervlijen
Unieke verblijfplaatsen zijn op originele wijze geïntegreerd in de landelijke omgeving en de historische
kernen. Slapen in een boomhut, fabrieksloft of onder de grond, wakker worden op een gerestaureerde
hooizolder of een luxevlot op het water: hier kan het allemaal. Perfect voor toeristen of een bijzondere
vakantie dichtbij huis.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>(Bezoeken & Ontmoeten)
In totaal hebben 473 personen gereageerd op dit
thema.
                                                          6%   14%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst             11%
uitgaan naar dit thema?
 Antwoord           Frequentie
 Zeer veel                   63                  31%                38%
 Veel                       172
 Neutraal                   137
 Een beetje                  51
                                                Zeer veel     Veel    Neutraal
 Geen                        25
                                                Een beetje    Geen
De overige 25 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)
                                                      18%
 Antwoord           Frequentie                                      35%
 Halte 1                    236
                                                19%
 Halte 2                     97
 Halte 3                     97
                                                        14%     14%
 Halte 4                    125
 Halte 5                    119
                                                 Halte 1    Halte 2    Halte 3
                                                 Halte 4    Halte 5
59 personen hebben deze vraag niet beantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>(Bezoeken & Ontmoeten)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
De reacties op deze vraag tonen een duidelijke tweestrijd die in de hele bevraging merkbaar is. Zo wil
een deel van de respondenten beslist niet dat er in de toekomst (meer) gefocust wordt op toerisme.
Vooral grootschalige evenementen zoals festivals zijn niet wenselijk:
        “Vooral niet meer toeristen aantrekken, het is druk genoeg.”
        “Bezoeken in kleinschalige vorm en ontmoeten vooral voor inwoners. Geen grootschalige
        evenementen, maar de kracht zoeken in de kwalitatieve kleinschaligheid.”
        “Het is nu al vaak veels te druk in het heuvelland. Beperk grote evenementen. En indien er
        evenementen worden georganiseerd, zorg voor zo min mogelijk overlast voor de bewoners. Dus
        niet de weg afzetten, overal rommel achterlaten.”
Daartegenover vindt een ander deel van de respondenten dat er juist in toerisme geïnvesteerd moeten
worden. Zij erkennen dat toerisme een belangrijke bron van inkomen is voor de regio. Sommigen
ondervinden echter wel dat er wel degelijk overlast van de huidige vorm van toerisme, en zouden
daarom in willen zetten op gastvrijheid en duurzaam (eco)toerisme:
        "Geen pretpark maken van het heuvelland. Ecotoerisme aantrekken, kleinschaligheid blijft
        belangrijk.”
        “Toerisme in de regio verder uitbreiden, met de nadruk op ecotoerisme. Aandacht voor verkeer
        en parkeren door toeristen in de dorpskernen."
        “Open staan voor bezoekers, dit betekent ook niet altijd star in het dialect blijven spreken.”
Verder geeft men aan behoefte te hebben aan inclusieve ontmoetingsplaatsen:
        “Contactcafé; waar ontmoetingen tussen bewoners, nieuwkomers en bezoekers plaatsvinden. Zo
        wordt de toerist tijdelijke mede-bewoner en -curator en leren we als bewoners van de frisse blik
        van buiten.”
        “Iedereen, jong of oud, allochtoon of autochtoon, hoog of laag opgeleid doet mee in de
        maatschappij. Iedereen doet dat waar hij of zij goed in is en zich happy bij voelt.”
        “Initiatieven om banden tussen "nieuwe" inwoners en "lokale" mensen te versterken, zodat
        enerzijds nieuwelingen kunnen inpassen in bestaande verenigingen en sociale netwerken en
        versterken en anderszijds traditionele gemeenschappen meer inclusief en minder gesloten
        worden.”
Daarnaast geeft men aan dat er behoefte is aan…
…Ontmoetingsplaatsen voor (eenzame) ouderen:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>         “Steeds meer ouderen worden eenzaam echter merken wij dat in huisartsenpraktijken. Ik denk
         dat een initiatief om ouderen onderling aan elkaar te koppelen waardoor de eenzaamheid afzakt
         een goede manier is.”
…Ontmoetingsplaatsen en activiteiten voor jongeren:
         “Er zou nog een halte mogen komen waar de bewoners elkaar kunnen ontmoeten. En dan met
         name de jongeren uit deze regio. Die zullen minder snel naar een dorpshuiskamer gaan.”
…Laagdrempelige ontmoetingsplaatsen waar verschillende generaties en culturen samenkomen:
         “Een gezellig multifunctioneel dorpshuis wordt erg belangrijk voor alle leeftijdsgroepen.
         Belangrijk voor alle leeftijds categorieën, d.w.z. extra belangrijk voor kinderen, jeugd en
         ouderen."
Tot slot raadt men aan om het aanwezige verenigingsleven te stimuleren:
         “Meer locaties waar verenigingen zich kunnen huisvesten, b.v. heemkundeverenigingen, de
         verbinding van de oude mensen en de moderne mens.”
         "Vergeet vooral niet de verenigingen. Vooral daar wordt veel "ontmoet", houdt de samenleving bij
         elkaar en zorgt voor een veilige plek voor de jeugd.”
         “Zorg ervoor dat onze lokale verenigingen de kans krijgen om zich te blijven promoten.”
         “Er zou gestimuleerd moeten worden dat in het culturele verenigingsleven alle generaties
         moeten aansluiten om het culturele (verenigings)leven in stand te houden. Dus geen subsidies
         voor vergrijzende clubs, maar subsidie als stimulans voor toekomstbestendige verenigingen.”
Andere opmerkelijke reacties:
         “Met name cultuur En kunst uitdragen. Kunstenaars een podium geven
         Zorg voor kwalitatieve dingen die we aanbieden. Voorkom kwantiteit aan bezoek en toerisme.
         Wordt geen hype waar mensen massaal op af komen ten kosten van de regio en z’n bewoners.
         Voorkom extreme drukte en overlast. Dit werkt averechts. Mensen bezoeken de regio voor wat
         die is, dat moet je niet veranderen. Juist het knusse, authentieke is een unique selling point. Niet
         allemaal attracties. Stop hier dus veel energie in, niet om vanalles erbij te doen maar juist om de
         eigenheid en het karakter van de regio te behouden.”
         “Groene mobiliteit stimuleren en limburg tot groen hub maken met trein, e-auto, e- ets en veel
         wandelgebieden.”
         “De meeste initiatieven zijn gericht op jongeren of ouderen maar ik denk dat er een zeer grote
         groep alleenstaande ouders is die meer aan elkaar zouden hebben als ze elkaar zouden weten te
         vinden.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Thema 4: Energie & Grondstoffen
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
STERRENPRACHT
Zuid-Limburg, waar je de melkweg nog ziet
De regio is landelijk bekend om haar prachtige sterrenhemels mede dankzij een lage lichtvervuiling.
Slimme openbare verlichting in de omgeving slaat 's nachts enkel aan wanneer er iets of iemand in
aantocht is. Goed voor de natuur en de rekening!
Halte 2
DE WIERSCHUUR
Het groene goud
Lokale bedrijven en landerijen installeren steeds meer algenkasten of algenpanelen. Deze worden in
grote aantallen op daken of in de binnenruimtes geïnstalleerd, onttrekken CO2 aan de lucht en voeden
hiermee algen. De algen dienen op hun beurt als grondstof voor voeding, mest, kunststof of brandstof.
Halte 3
RECYCLEURO
Meer halen uit materialen
In onze regio verdien je munten voor het inleveren van je plastic afval. Deze kun je gebruiken om
producten of diensten te betalen bij duurzame lokale ondernemingen of je kunt er een jaarlijkse selectie
lokale projecten mee ondersteunen door de waarde te doneren.
Halte 4
LICHTWIJK
Hier wordt het nooit donker
Het landelijke Lichtwijk is sinds kort niet langer afhankelijk van het elekriciteitsnet en kunnen in hun
eigen energiebehoefte voorzien. Met een mix van hernieuwbare energiebronnen, wijkbatterijen en
energiebesparende maatregelen hebben burgers en ondernemers samen een lokaal energiesysteem
voor de wijk gebouwd.
Halte 5
BODEMKRACHT
Knusse warmte & schone energie uit eigen ondergrond
Dankzij technologische doorbraken, toenemende overheidssteun en investeringen krijgt geothermie in
Zuid-Limburg steeds meer voeten in de aarde. Zo oogsten we steeds meer warmte uit diepe aardlagen
en hebben we ook schone, hernieuwbare energie wanneer er geen wind is of de zon niet schijnt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>(Energie & Grondstoffen)
In totaal hebben 405 personen gereageerd op dit
thema.                                                     2%
                                                         7%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst
uitgaan naar dit thema?                                              31%
                                                 19%
 Antwoord           Frequentie
 Zeer veel                  117
 Veel                       163
                                                          43%
 Neutraal                    71
 Een beetje                  25
                                                Zeer veel     Veel      Neutraal
 Geen                          7
                                                Een beetje    Geen
De overige 22 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)
                                                     20%
                                                                    27%
 Antwoord           Frequentie
 Halte 1                    190
                                                16%
 Halte 2                    115
                                                                    17%
 Halte 3                    144
                                                         21%
 Halte 4                    109
 Halte 5                    137
                                                 Halte 1    Halte 2     Halte 3
                                                 Halte 4    Halte 5
57 personen hebben deze vraag niet beantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>(Energie & Grondstoffen)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
Voor een groot aantal respondenten is het erg belangrijk dat nieuwe vormen van energieopwekking
geen horizonvervuiling veroorzaken:
        “Groene energie is prima maar niet ten koste van omgeving. Horizonvervuiling is ook vervuiling.”
        "Geen horizonvervuiling in dit prachtige landschap.”
        “Meer kernenergie, vooral geen lelijke windmolens.”
        “Véél minder zonnepanelen, dit is een lelijke smet op de pracht van het dorpse landschap/
        karakter, zoek naar meer gerichtere initiatieven die "onzichtbaar" in te passen zijn. Bijv. energie
        uit de bodem. Maak een proefboerderij met daarin verwerkt allerlei minder-zichtbare
        energiebronnen. Laat zien dat met behoud van uiterlijke kenmerken veel mogelijk is. Het
        zonnepanelen-project van EM is het lelijkste wat onze regio ooit had kunnen overkomen!"
Als alternatief noemen veel mensen de optie om zonnepanelen te plaatsen op daken van bedrijfspanden
en scholen. Naast horizonvervuiling gaat ook lichtvervuiling veel personen erg aan (dit is waarschijnlijk
een reactie op halte 4):
        “Bevorder de donkerheid. Mensen vervreemden door de lichtvervuiling van de nacht.”
        “Het ontwikkelen van lichtwijken moet ten allen tijde worden voorkomen, vanwege de grote
        schade die wordt aangericht onder het rijke nachtelijke leven van dieren en planten.”
Verder zijn veel mensen terughoudend over het effect van bepaalde technieken:
        “We moeten ervoor oppassen dat nieuwe oplossingen geen nieuwe problemen veroorzaken.
        Nieuwe energiebronnen en kleinschalige oplossingen moeten goed onderzocht worden naar
        consequenties op langere termijn. Ik ben wel erg voor hergebruik van materialen, en producten,
        er wordt teveel weggegooid dat nog bruikbaar is.”
        “Ook hier weer voorloper willen zijn, waar al vaak genoeg gebleken is dat deze ‘nieuwe’
        technologien zoals bijv. gasvrije wijken veel duurder uitvallen en problemen opleveren dan
        vooraf voorspelt.”
        "De theorie is vooruitstrevend maar de praktijk is toch vaak heel anders dan gedacht.”
Zoals we al zagen aan de reacties op voorgaande thema’s, vindt men duurzaamheid en kleinschaligheid
erg belangrijk. Dat geldt ook voor het thema Energie & Grondstoffen:
        “Kleinschalig duurzame energie opwekken.”
        “Stimuleren zelfvoorzienendheid door ondersteuning met kennis en kunde.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>         “Milieubelasting koppelen aan maximale duurzaamheidspunten per huishouden en bedrijven/
         huishoudens daarbij concrete besparingstechnieken aanreiken.”
Tot slot geven een aantal mensen aan dat er naast het overstappen op duurzame energiebronnen, ook
aandacht besteed moet worden aan het aanwennen van een meer spaarzame manier van leven:
         “Bied veel mogelijkheden tot vermijden van overmatig gebruik van grondstoffen.
         Reparatiewinkels, kringloopzaken voor ook kleding, ruilwinkels e.d. Bevorder spaarzaam
         gebruik van energie, isolatie en duurzame vormen van opwekken van energie.”
         “Zoveel mogelijk mensen bewust maken van hun gedrag mbt tot de overconsumptie het gebruik
         van teveel grondstoffen en de lichtvervuiling.”
         “Bewust energie verbruiken. Mensen informeren en stimuleren hierin juiste keuzes te maken.
         Meer hulp bij wat te doen.”
         "Streven naar consuminderen in de breedste zin van het woord. Mensen bewust maken van de
         huidige situatie en wat ze er eventueel aan kunnen doen. Rekening houden met het feit dat er
         veel oude maar waardevolle huizen in onze omgeving staan die zo 123 neutraal te maken zijn.”
Andere opmerkelijke reacties:
         “Limburg moet dé innovatieve regio en voorbeeld worden op het gebied van duurzame
         energietoepassingen. Geíntegreerd in het landschap, als onderdeel van de bedrijvigheid en
         woongebieden. Centraal in de Euregio en als aanzwengelaar van onze buren Belgie en Duitsland
         zodat ook daar gekozen wordt voor duurzaam.”
         “In een paar weilanden, waar nu alleen maar gras staat, worden heel veel zonnepanelen
         geplaatst. De opgewekte energie wordt opgeslagen in een Megapack (= een grootschalige
         energieopslag van Tesla). De inwoners van de gemeente worden gestimuleerd om zelf ook
         zonnepanelen aan te schaffen i.c.m. een Powerwall (kleinschalige energieopslag van Tesla). Op
         deze manier kan de hele gemeente zelfvoorzienend zijn op het gebied van energie.”
         “Verlies con icten tussen natuur en milieu niet uit het oog. Duurzame energiebronnen hebben op
         veel plaatsen een negatief effect op de biodiversiteit. Bij de planning hiervan zou hier m.i. meer
         rekening mee worden gehouden.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Thema 5: Verplaatsen & Bewegen
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
REGIOROLLERS
Zacht zoevend salon
Pendelen is een aangename ervaring in de Lijn50-regio. De regiorollers zijn zelfrijdende, elektrische
bussen die ingericht zijn als kantoor. De grote exemplaren ontsluiten steden als Aken, Heerlen en
Maastricht. De kleinere exemplaren verbinden de dorpen met de regionale kernen.
Halte 2
LAADBAAI
De batterijen opladen
Tijdens het verorberen van een stuk deugddoende Limburgse vlaai op een pittoresk caféterras doet je e-
bike of e-brommer zich tegoed aan elektrische stroom uit één van de vele laadpalen op het plein.
Halte 3
TRAPPERSHEUVEL
Geluk kun je niet kopen, een ets wel
Fietssnelweg Trappersheuvel verbindt niet alleen bestaande etsknooppunten (tot over de grens) met
elkaar maar ook de verschillende dorpen, bedrijventerreinen en natuurgebieden in de regio. Van e-
bikependelaars en -toeristen over scholieren tot doorwinterde wielerfanaten, iedereen trapt zich veilig
een weg doorheen het heuvelachtige landschap.
Halte 4
MOTORIKPARK
De intergenerationele speeltuin
Motorikpark is een speeltuin voor 'jongeren' van zes tot negenennegentig jaar oud. Iedere generatie
wordt er fysiek uitgedaagd in een mooi opgezet speelparcours. Het is de favoriete hangplek voor jong en
oud in de Lijn50-regio geworden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>(Verplaatsen & Bewegen)
In totaal hebben 391 personen gereageerd op dit
thema.                                                     3%
                                                        6%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst                             25%
uitgaan naar dit thema?
                                                20%
 Antwoord           Frequentie
 Zeer veel                   93
 Veel                       172
                                                             46%
 Neutraal                    74
 Een beetje                  23
                                                Zeer veel      Veel     Neutraal
 Geen                        12                 Een beetje     Geen
De overige 17 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)
                                                            3%
                                                  21%                27%
 Antwoord           Frequentie
 Halte 1                    164
 Halte 2                    117
 Halte 3                    180                     30%              19%
 Halte 4                    127
                                                Halte 1      Halte 2     Halte 3
39 personen hebben deze vraag niet beantwoord.  Halte 4      Halte 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>(Verplaatsen & Bewegen)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
Allereerst geeft men aan dat er behoefte is aan een betere en goedkopere OV verbinding tussen de
kernen, het buitengebied en de omgeving:
        “Het moet voor iedereen mogelijk zijn om zonder auto snel, ef ciënt, goedkoop en veilig van a
        naar b te komen.”
        “Goed openbaar vervoer is natuurlijk heel belangrijk in een plattelandsgemeente. Dan ben je
        meer geneigd om de auto te laten staan.”
        “Gratis openbaar vervoer, met een aanzienlijke uitbreiding van de rijfrequentie van (bus)lijnen.
        Uiteraard alleen voertuigen die elektrisch worden aangedreven (zeker zodra een oplossing is
        gevonden om accu's schoner en duurzamer te maken.”
Daarnaast zouden veel respondenten graag zien dat meer mensen de auto laten staan en sneller
geneigd zijn om de ets te pakken:
        “Het verbeteren van het etsnetwerk en promotie hiervan, zodat meer mensen gebruik maken
        van de milieu vriendelijke ets.”
        “Voor gezondheid regio is beweging cruciaal. Daarvoor dient auto ontmoedigt te worden en ets
        gestimuleerd. Extra uitdaging is hier heuvelkarakter van landschap om niet alleen tte mensen
        op de ets te krijgen.”
        “Inwoners en toeristen stimuleren om de ets te pakken. Hiervoor parkeerplaatsen inrichten aan
        de rand van Gulpen en voldoende veilige en mooie etsroutes maken. Scooters en brommers
        zoveel mogelijk elektrisch.”
Dit zou wellicht betekenen dat er autoluwe zone’s of momenten ingelast moeten worden:
        “Heuevelland zoveel mogelijk auto vrij muv eigen bewoners.”
        “Betere etspaden, niet overal auto's laten rijden (bepaalde wegen afsluiten?)”
Naast het verminderen van autogebruik, geven respondenten aan dat elektrisch vervoer gestimuleerd
moet worden:
        "Een regio met voldoende laadpalen voor elektrische auto's, motoren en scooters. Alle motoren
        die Co2 uitstoten op termijn verbieden.”
Een andere oplossing die voorgesteld wordt is het introduceren van deelsystemen:
        “Het gebruik van deelsystemen promoten, zodat veel minder mensen een auto nodig hebben.
        Een auto staat namelijk 90 % van de tijd stil en gebruikt ruimte. Deze ruimte kan beter voor iets
        anders worden ingezet.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>         “Swap etsen promoten.”
         “Deelauto met elektrische auto's netwerk opzetten dat door toegankelijkheid en kosten
         aantrekkelijk genoeg is om je eigen auto weg te doen.”
Tot slot moet er meer aandacht uitgaan naar verkeersveiligheid, met name omtrent recreatie etsers
(wielrenners en mountainbikers)
         “Jonge kinderen moeten veilig vanuit huis, dicht bij huis kunnen buiten spelen en zijn.
         Daarom is de handhaving van de snelheid in 30km zones extreem belangrijk!”
         "Wielrenfanaten en mountainbikes fanaten die alleen maar oog hebben voor hun voorwiel om
         prestatie gericht een bepaalde snelheid te behalen, km's te maken een berg of afdaling te nemen
         of een bocht technisch en meestal onveilig te nemen dus de kromstuur etsers en lopers horen
         niet thuis in Cita Slow.”
         “Verkeersveiligheid vind ik wel een thema. Met name het scheiden van etspaden van de wegen
         nu het aantal wielrenners steeds meer toeneemt.”
Andere opmerkelijke reacties:
         "De relatief grote regio in combinatie kleine inwonersaantallen leent zich niet voor een goed
         openbaar vervoer net. Verplaatsingen met auto's en ets zullen noodzakelijk blijven. We kunnen
         alleen trachten om dit zo groen mogelijk te doen, maar dit betekent forse investeringen (lees
         subsidies) van de gemeenten om dit mogelijk te maken. Denk hierbij aan t behouden van de
         natuur.”
         “Energetische sportschool: met tness apparaten wordt energie opgewekt. Zo dient sporten
         bijkomstig een doel van opwekking van schone energie. Meters geven aan hoeveel elektriciteit
         iemand opwekt met sporten. Hiervoor een of andere korting op energiekosten van thuis geven.”
         “Door te voorzien in een veilig dag en NACHT netwerk van etsroutes en enkele nachtelijke OV-
         verbindingen wordt de jongeren meer veiligheid gewaarborgd om ook te recreëren in nabij
         gelegen dorpen. Ook de inzet van enkele elektrische sharing cars per dorp kan de keuze tot
         verduurzaming, afschaf ng van de auto, of juist keuze om op slechte momenten gebruik te
         maken van de auto. Dit werkt positief mee in het idee van bereikbaarheid en mobiliteit in een
         dorp. Niet langer meer een achterstand om in een dorp te wonen.”
         “Hou op met aanleg nieuwe infrastructuur buiten het rijkswegennet. Er zijn genoeg wegen.
         beperk het (auto)verkeer op binnenwegen nog meer. Woon zelf aan een straat die afdaalt en
         geldt als 30 km zone; nou dat dacht ik want motoren, auto's en etsers razen er overheen. we
         hebben gemeten en komen tot maximum snelheden van 90-95 km per uur en dan heb ik het nog
         maar niet over de kinderen. En handhaving? Er gebeurt niets!!”
         “OV moet veel beter en in/op meer plaatsen. Vooral regematigheid/frequentie is belangrijk
         Sommige punten kunnen hier ook worden aangesloten. Het gaat om het verbinden van de
         gemeenschappen. Ecologisch transport wordt steeds belangrijker. Daarom: meer ruimte voor
          etsen en e-mobiliteit."
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Thema 6: Leren & Werken
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
WERKVALLEI
De bedrijvige blokkendoos
Een internationale zonnecelfabrikant heeft hier zijn splinternieuwe productiefaciliteit neergezet, goed
voor zo'n 260 banen. Dit is de ideale locatie vanwege de aanwezigheid van kennisinstellingen, voldoende
arbeidskrachten, de geogra sche ligging en veel ruimte.
Halte 2
DE PRAKTIJKPLEK
Mini-campussen in het groen
Een aantal landelijke locaties zijn omgetoverd tot heuse mini-campussen. Naast de perfecte
praktijkplekken voor studenten - als aanvulling op hun opleiding aan universiteiten of hogescholen in de
buurt - bieden deze plekken heel wat nieuwe werkgelegenheid. Een win-win dus!
Halte 3
KENNISKAMER
Hier leer je nog eens wat
In dit prachtige historisch pand kan je zowat elke dag van de week terecht voor lezingen en
leeractiviteiten. Van jong tot oud, van kleding verstellen en boekhouden tot DJ'en en biohacken: het
leeraanbod vanuit de lokale gemeenschap is uiterst gevarieerd.
Halte 4
DE TALENTENTAFEL
Een netwerk van vaardigheden
Een lokaal netwerk verbindt vaardigheden en talenten van bewoners die elkaars hulp kunnen gebruiken.
Heb jij breikunsten, groene vingers of literaire kennis? Of help je anderen graag een handje door
boodschappen te bezorgen of schoon te maken? Bewoners van studenten tot gepensioneerden
combineren tijd en kunde om anderen te helpen en zelf een extraatje bij te verdienen.
Halte 5
BOLLIE EN BIE
Kantoor met kids
Bollie en Bie is de meest kindvriendelijke werkplek. Er zijn rustige werkplaatsen, vergaderruimtes met
aangrenzend een kinderdagverblijf in één verbonden, groen kader. Dus als jonge moeders borstvoeding
geven, of ouders eventjes willen ontspannen tijdens een drukke werkdag, kunnen ze met hun
opgroeiende kinderen buiten gaan ravotten, of binnen een spelletje spelen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>(Leren & Werken)
In totaal hebben 384 personen gereageerd op dit
thema.
                                                           3%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst                 7%
uitgaan naar dit thema?                                          19%
 Antwoord           Frequentie
                                                28%
 Zeer veel                   69
 Veel                       155
                                                                 43%
 Neutraal                   103
 Een beetje                  26
 Geen                        10                 Zeer veel     Veel    Neutraal
                                                Een beetje    Geen
De overige 21 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)
                                                      17%       13%
 Antwoord           Frequentie
 Halte 1                     84                                      21%
 Halte 2                    138                  28%
 Halte 3                    137
                                                               21%
 Halte 4                    184
 Halte 5                    113
                                                 Halte 1     Halte 2   Halte 3
                                                 Halte 4     Halte 5
49 personen hebben deze vraag niet beantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>(Leren & Werken)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
Het thema Leren & Werken is uitermate belangrijk voor deze regio omdat goede educatie en
werkgelegenheid voorkomt dat (hogeropgeleide) jeugd uit de regio vertrekt:
        “Ook hier goede items, al denk ik dat het vooral een intrinsieke factor is om in Limburg te (willen)
        blijven. Beide kinderen hebben in Utrecht / Eindhoven gestudeerd en misten m’n de landelijke
        omgeving. Een goede baan vinden is natuurlijk cruciaal.”
        “Mensen die hier wonen moeten hier ook kunnen werken.”
        “Innovatieve, kennisintensieve high-tech of duurzame technologie industrie zorgt voor 'Silicon
        Valley' mentaliteit en aantrekkingskracht voor jongeren en hoogopgeleiden., en compenseert
        vergrijzing. Stimuleer leren en studeren in de regio, en biedt aansluitend mooi wonen, leuk en
        ondernemend leven en vooral goed, toekomstbestendig werkperspectief, zodat kennis en
        jongeren niet vertrekken naar de Randstad na hun studie.”
Andere respondenten vinden juist dat grootschalige leer- en werkvoorzieningen eerder in de
omliggende steden thuishoren, en niet hier:
        “Het gebied is vooral een leef- en bezoek gebied. Werkplekken zijn er in kleinschaligheid.
        Grootschalige werkvoorzieningen zijn vooral in de omliggende steden gesitueerd. Dat leidt wel
        tot veel woon-werkverkeer, maar via een uitstekend netwerk van schoon openbaar vervoer is dat
        geen probleem meer. Inwoners ontvangen een nanciële stimulering om gebruik te maken van
        het openbaar vervoer (naast het feit dat dit gratis is).”
        “Er wordt over studenten gepraat, maar die zijn er in de regio nauwelijks en die zullen er ook
        niet komen. Ook zijn er weinig grote kantoren. De vraag is of het wenselijk is om meer
        bedrijvigheid aan te trekken. De regio heeft weer andere sterke punten (rust, natuur, weids)
        waarop naar mijn mening meer op kan worden ingezet. Die sterke punten dienen gewaarborgd te
        blijven. Senioren mogelijkheden bieden om iets erbij te leren lijkt me een goed uitgangspunt.”
        “Leren en werken in de lijn 50 regio zoveel mogelijk ontmoedigen. Alleen toestaan wat nodig is
        (basisscholen).”
Ook geeft men aan dat het aantal (basis)scholen in de kernen zeker op peil moet blijven. Ook hier geeft
men voorkeur aan een kleinschalige aanpak:
        “Zorg voor basisscholen, ook in kleine kernen. Middelbaar onderwijs in een of twee plaatsen.”
        “Zorg voor voldoende basisscholen. Dit zorgt voor verbinding in een dorp.”
        “De huidige basisscholen dienen behouden te blijven en daar dient ook in geïnvesteerd te
        worden. Er zijn al teveel basisscholen weg uit onze kernen. Waardoor kinderen minder vrienden
        in het dorp hebben en de leefbaarheid in de dorpen naar de toekomst toe verslechterd. Houd de
        jeugd in de dorpen.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Verder is er behoefte aan een (ontmoetings)locatie waar werk- en leervoorzieningen gevestigd kunnen
worden:
         “Zorg voor een gebouw of bedrijventerrein voor start-ups. Doordat ze bij elkaar zitten werkt dit
         versterkend en heeft een grote aantrekkingskracht. Kijk eens naar www.werk1.com in
         München.”
         “Een levenlang leren en werken met mogelijkheden tot ontmoeting en verplichte beweging
         Gezien de ligging van Vaals, de vergrijzing en de uitstervende bedrijvigheid in vele sectoren zou
         een prioritering van deze punten op korte termijn goede impulsen geven.”
         “Panden die gebruikt kunnen worden voor te leren, werken en waar mensen naartoe kunnen
         gaan om info met elkaar te delen.”
         “Wat de regio nog mist is in de grote kernen een plek waar studeren mogelijk is. Een mooie plek
         waar men in rust kan studeren of in groepen. Waar men zowel vergaderruimtes als grote
         leerzalen als kleine leerzalen heeft. Misschien ook een plek waar mensen kunnen aangeven via
         een portaal dat zij in een bepaald vakgebied kundig zijn en als iemand vragen daarover heeft
         tijdens hun eigen studeren hun kan benaderen. Dit kan ook gebruikt worden om eventueel
         startups de mogelijkheid te geven om deze ruimte als uitvalsbasis te gebruiken om een bedrijf/
         evenement/vereniging etc op te zetten en te ontwikkelen en gebruiken als ontmoetingsplek voor
         contacten die zij nodig hebben om het idee op te zetten.”
Een ander idee dat vaak voorbij komt is het ontwikkelen van een netwerk waarbinnen diensten en kennis
uitgewisseld kunnen worden:
         “Netwerk opzetten via website, gemeente, lokale krant waarbij mensen elkaar diensten kunnen
         aanbieden waar men goed in is. Of diensten die men van anderen wil leren.”
         “Uitwisseling van vaardigheden is een goed idee. Ik hoor van velen dat ze kleine reparaties
         hebben rondom het huis maar het te duur vinden om een werkman te laten komen voor 40 euro
         per uur. Ouderen kunnen het vaak niet betalen.”
         “Vaardigheden van locale bewoners onderling uitwisselen. Zou jn zijn als dit zonder betaling
         zou kunnen. Misschien ouderwets maar gewoon elkaar helpen waar kan. En gelukkig gebeurt dit
         al op kleine schaal.”
Tot slot is het van belang om in te zetten op de variatie aan werkgelegenheid:
         “Qua werk moet er veel meer ingezet worden op bedrijfstakken buiten horeca en toerisme. Deze
         regio is veel te kwetsbaar gebleken doordat grote delen van de inwoners alleen maar in de
         horeca en toerisme werkzaam zijn. Covid heeft getoond wat er dan gebeurd als die bron van
         inkomsten stagneert en dat gaat in de toekomst veel vaker gebeuren. Horeca en toerisme is ook
         een overgewaardeerde bedrijfstak en houdt geen enkele rekening met de leefbaarheid.
         Ondernemers willen geen kwaliteit alleen maar kwantiteit, wat ze ook zeggen en dat geldt ook
         voor belangenvereniging VVV.”
         “Werkgelegenheid moet breder gezien worden dan alleen in de toeristische sector. Er moeten
         ook kansen zijn voor andere bedrijven.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Thema 7: Gezondheid & Veiligheid
Bij dit thema horen de volgende haltes:
Halte 1
SENSORSALON
Gezonder door data
Onze gezondheid en ons welzijn hangt samen met gezondheidstoestand van de natuur. In het
sensorsalon komen datastromen afkomstig van sensoren in de buurt van mens, plant en dier samen. Je
kan er terecht voor inzichten in hoe je eigen leefomgeving gezond te houden of te maken.
Halte 2
SPEELOASE
Waar auto niet langer koning is
Dit plein is onlangs volledig verkeers- en parkeervrij gemaakt. De vrijgekomen ruimte werd ingevuld met
eetbaar groen, een interactief kunstwerk, een podium en enkele speeltoestellen. We zijn een leuke
nieuwe veilige en gezonde oase rijker!
Halte 3
RUSTPUNT
Ontspannen in de regio
Onze regio staat hoog aangeschreven voor haar zorgtoerisme. Zowel door de medische zorg als het
verblijfstoerisme dat eraan gekoppeld is zoals de rustpunten. In verschillende oude kloosters en
boerderijen vind je alles om fysiek en mentaal op adem te komen. Bewoners en toeristen kunnen er
terecht voor een digital detox, lezingen over mentale gezondheid, yoga en ook voor ontspannende
activiteiten als schilderen en muziek.
Halte 4
GROENBLAUWE GORDEL
Stadswal nieuwe stijl
Deze kern verdedigt zich sterk tegen de steeds extremer wordende weersomstandigheden. Door de
aanleg van waterbekkens rondom en groenstroken door de kern worden lange periodes van hitte- en
waterstress draaglijker voor mens, dier en natuur.
Halte 5
DE ZORGBANK
Dé plek voor al je gezondheidsvragen
In de zorgbank kan iedereen terecht voor al zijn/haar gezondheids- en zorgvragen. Het is een
aangename combinatie van tea-room, buurtcentrum, consultatieplek en apotheek. De zorgbank vormt
bovendien het hart van een netwerk waar zorgvraag en -aanbod binnen de lokale gemeenschap elkaar
kunnen vinden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>(Gezondheid & Veiligheid)
In totaal hebben 375 personen gereageerd op dit
thema.
                                                           2%
Hoeveel aandacht moet er in de toekomst                   4%
uitgaan naar dit thema?                           17%
                                                                     33%
 Antwoord           Frequentie
 Zeer veel                  115
 Veel                       158
 Neutraal                    60
                                                         45%
 Een beetje                  14
 Geen                          6                Zeer veel     Veel      Neutraal
                                                Een beetje    Geen
De overige 22 personen hebben deze vraag niet
beantwoord.
Welke van de inspiratie-haltes spreken je in
het bijzonder aan? (meerdere antwoorden
mogelijk)
                                                               11%
                                                     20%
 Antwoord           Frequentie
                                                                      19%
 Halte 1                     71
 Halte 2                    129
                                                  30%
 Halte 3                    135
                                                                  20%
 Halte 4                    198
 Halte 5                    132
                                                 Halte 1     Halte 2    Halte 3
                                                 Halte 4     Halte 5
39 personen hebben deze vraag niet beantwoord.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>(Gezondheid & Veiligheid)
Heb jij een idee wat we in de toekomst met dit thema zouden moeten of kunnen?
Zoals bleek uit eerdere reacties, is verkeersveiligheid een belangrijk aandachtspunt in de regio. Veel
respondenten zouden dan ook graag meer autoluwe zones willen:
        "Om vooral auto's en gemotoriseerd verkeer tegen te gaan in kernen/drukke gebieden/
        schoolroutes is het misschien handig om meerdere straten alleen voor ongemotoriseerd verkeer
        te gebruiken (behalve bewoners van de straat zelf). Ook zou het aanleggen van etsroutes/
        paden/ etswegen tussen belangrijke locaties in de kernen kunnen helpen. Bijvoorbeeld in
        Eijsden zou dan een etsroute kunnen komen van de school naar het station, de supermarkt, de
        vroenhof, het bat etc. Bepaalde wegen kunnen dan misschien als "groene loper" kunnen worden
        gebruikt met veel meer groen. Hier is een wandelweg+ etspad groot zat. Dus is er ruimte
        mogelijk om de straat te vergroenen met bomen, bloemen, etc.”
        "Ik vind minder auto's in de dorpskernen echt noodzakelijk. Zorgt nu voor onveilige situaties
        omdat etsers, wandelaars en auto's door smalle straten moeten. En het vermindert het
        woongenot. Vrachtwagens en tractoren die met meer dan 50 km doorscheuren zorgt voor veel
        geluidsoverlast en gevaarlijke situaties."
        “Qua veiligheid zou ik aandacht willen vragen voor het verkeer. Onze smalle binnenwegen zijn te
        smal voor de enorme vrachtwagens en tractoren. Ook kunnen ze in de zomer de grote
        hoeveelheden gemotoriseerde toeristen en etsers niet aan. Er ontstaan vaak gevaarlijke
        situaties.”
Het idee van een centrale zorgbank of -centrum zien veel respondenten wel zitten:
        “Maak op centrale plekken in het gebied gezondheidscentra waar je voor consult en kleine
        ingrepen terechtkunt, zowel voor inwoners als voor toeristen die hier langere tijd verblijven.”
        “Aan de zorgbank ook toevoegen een mogelijkheid om veiligheidsproblemen t.a.v. verkeer en
        criminaliteit te kunnen bespreken (bijvoorbeeld met de wijkagent)."
        “Een zorgboerderij in het dorp Eijsden lijkt me een "must"nu moet men daar te ver voor gaan
        reizen.”
        “Gezondheidsplein met een breder en meer open karakter.”
Verder benoemen een aantal respondenten het belang van groen in relatie tot geestelijke en fysieke
gezondheid. Dit moet dus vooral behouden worden:
        “Natuur is helend en we moeten dit koesteren gebruik makend van de nieuwste technologieën,
        big data etc.”
        “'Groen' wonen en leven vermindert stress en bevordert de gezondheid. In alle dorpen worden
        zoveel mogelijk bomen geplant in straten en op pleinen.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>        “Juist de grote steden moeten de groenblauwe gordel die het Heuvelland al heeft gaan
        toepassen.”
        “Het concept van 'positieve gezond' dus gezondheid als groter geheel inclusief bv gezonde
        omgeving, zingeving etc. dit concept wordt in enkele wijken in Maastricht ook toegepast om zo
        uiteindelijk ook de zorgkosten te drukken.”
        "Een groene gordel van omheining door bossen en hagen, struiken en bloemen. Door verbetering
        van de natuurlijke inrichting van de dorpen ontstaat een gezonder leefklimaat met betere
        luchtkwaliteit.”
Ook het opvangen en afvoeren van hemelwater is door opmerkelijk veel respondenten benoemd:
        “Bij nieuwbouw de plicht dat rondom minstens 80% bestaat uit groen zodat water niet in riool
        verdwijnt maar door de grond wordt opgenomen.”
        “De auto wassen en het sproeien van tuinen wordt mogelijk gemaakt door herinrichting van het
        waterhuishouding. Hierdoor blijf groen ook ook de steeds warmere zomer groen en koelen we
        daarmee de aarde.”
        “Bij nieuwbouw een centrale groene waterbuffer als opvang van hemelwater van daken en
        tevens een mooie groene verblijfsruimte.”
Een ander aandachtspunt is de geluidsoverlast van het vliegverkeer:
        “Beperk de door burgers ervaren geluidsoverlast door het toegenomen vliegverkeer MAA. Ook
        de toegenomen luchtvervuiling en veiligheid van Kerncentrale Tihange is sterk aandachtspunt.”
        “Zorgen dat er minder geluidshinder komt door vliegtuigen. Dit tast de gezondheid enorm aan
        door ergernis en slaap problemen.”
De rest van de reacties zijn vrij uiteenlopend:
        Gezondheid en veiligheid zijn van belang. Auto zou gast moeten zijn in kernen. Stimulerende
        infrastructuur om te ontmoeten en bewegen: wandelen en etsen. Op maat adviezen voor een
        gezonde leefstijl via gezondheidscentra waar verschillende disciplines hun praktijk hebben.
        Gezondheidscentradie meer gericht zijn op het uitbreiden van gezondheid in plaats van het
        bestrijden van ziektes.
        “Sturen op schoon water, lucht en bodem. Autovrije zones in alle steden en dorpen. Wandelen en
         etsen volop stimuleren."
        "Creëer woongemeenschappen waarin jong en oud in een aantrekkelijke omgeving samen
        kunnen wonen en een boodschapje kunnen doen. En waarin ouderen hun functie hebben.
        Nu mensen langer zelfstandig moeten blijven wonen, vereenzamen ze vaak en ontstaan er
        schrijnende zorgsituaties.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>“Een groene speeltuin met daarin thema's vanuit onze omgeving, de boer, het weiland, het fruit,
vlaaien, etc. Maak stiltegebieden van bepaalde zones: kijk naar bijv. Oostenrijk, veel meer
wandelgebieden dan “verkeersgebieden"."
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>4. DROOM- & SCHRIKBEELD
In het vierde en laatste onderdeel van de bevraging schetsen we een beeld van de wensen en zorgen
van respondenten met betrekking tot de toekomst van de regio. We vragen om zowel een wensbeeld als
een schrikbeeld te omschrijven.
4.1 Wensbeeld
V: Waarom houden mensen in de toekomst in onze regio halt?
A: Om te ontsnappen aan de drukte van de stad en te genieten van de rust en ruimte
        "Omdat het hier nog rustig, stil en authentiek is. Dus verpest dat niet met grote stedelijke
        ingrepen.”
        “Citta Slow is een goed uitgangspunt, maar het moet vertaald worden naar de regio. Wij zijn
        geen ""citta"" maar een ""paese"" in goed Italiaans. De streek Piemonte in Italië kan de nodige
        inspiratie opleveren.”
        “Omdat wij rust en ruimte hebben bewaard via het niet verder aantasten van ons landschap en
        natuur en het hier dus gezond vertoeven is.”
        “Voor het op rust komen en genieten van al het moois dat onze gemeente te bieden heeft in een
        bourgondische sfeer.”
A: Om te genieten van het prachtig behouden groen, een stukje buitenland in eigen land
        “Prachtig groen heuvelland veel manieren om te ontspannen en te genieten van alles wat het te
        bieden heeft. Ook voor mensen die minder mobiel zijn."
        “Vanwege de prachtige natuur en de mooie landschappen die elk jaar weer verder worden
        versterkt, waar de bewoners tros zijn op het gebied waarin zij mogen wonen en werken.
        En waar toeristen welkom zijn om te genieten van het mooie gebied en niet welkom zijn als zij
        het gebied verstoren.”
        “Een prachtige natuurlijke omgeving waarin het goed toeven is voor mensen van alle
        generaties.”
        “Met een subliem landschap en buitengebied als basis biedt zuid-limburg de perfecte locatie
        voor wonen, leven en werken op een hoog niveau waarbij levenskwaliteit voorop staat.
        Landbouw zo veel mogelijk kleinschalig en lokaal. Dit alles uiteraard zo energiezuinig als
        mogelijk.”
A: Om cultuur te snuiven en zich te verdiepen in de rijke geschiedenis
        “Elke kern een mooi plein met gegevens en wegwijzer over historie van kern. Regelmatig
        activiteiten op deze pleinen."
        “Om te genieten van natuur, cultuur en tradities.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>        “Het een mooie en moderne plek is, met gevoel voor historie en traditie.”
A: Om zich te laten inspireren door onze duurzame en gezonde samenleving
        “Om te zien hoe je zo kunt leven dat mens en aarde er allebei gelukkig van worden.”
        “Dat we het voor en met elkaar doen en beseffen het belang ervan om prettig en gezond mogen
        leven. En niet te vergeten, bewust moeten zijn van onze consumptie maatschappij en op korte
        termijn denken, met al zijn gevolgen voor de toekomst!”
        “Heuvelland als
        - voorbeeld waar Limburgers ecologisch wonen, boeren en werken
        - regio waar anderen naar toe komen voor rust en recreatie in balans met natuur
        - kenniscentrum voor ecologisch en kleinschalig ondernemerschap”
        “Een gezonde en gelukkige regio waarin het geluk en de gezondheid van mens, dier en plant
        voorop staat."
A: Omdat het vervoer van/naar de regio geweldig geregeld is met gestroomlijnd verkeer en
vooruitstrevende mobiliteit
        “Een autoluw gebied met veel aandacht voor de natuur en een uitstekend gratis openbaar
        regiovervoer zodat men zich binnen de regio makkelijk kan verplaatsen. Daarnaast een
        uitstekend etspadennetwerk.”
        “Aan de randen van de regio grote parkeerplaatsen waar men opstappen kan op openbaar
        vervoer en (e) etsen of elektrische scooters kan huren.”
        “We moeten af van het auto verkeer. Fiets, OV, deelauto en wandelen moet meer de nadruk
        krijgen."
A: Voornamelijk oorspronkelijke inwoners houden hier halt vanwege de jne en kansrijke woon-, werk-
en leefomgeving en omdat hier genoeg te beleven is
        “Het behouden van een stukje buitenland in Nederland, het behouden en koesteren van onze
        cultuur en daarbij behorende activiteiten en daarom het 'binnenboord' houden van onze
        Limburgers! En een (Eu)regio waarin voor alle inwoners hetgeen gehaald kan worden wat nodig
        is, behoud van landbouw en de bijbehorende producten, maar ook waar we voor goede zorg
        terecht kunnen. En dat alles in onze groene heuvelachtige gemeenten."
        “Mijn wens is behoudt van de dynamische schoonheid van een dorp. Wanneer jeugd de
        mogelijkheid heeft om op lokale scholen onderwezen te worden en met een deel van deze sociale
        groep gehuisvest te kunnen blijven zodra ze gaan studeren of werken, dan onderhoudt men de
        dynamiek die rekbaar blijft door het jonge bloed. Wanneer er geen huisvestingsmogelijkheden
        zijn, dan kan men wel bomen planten of etsroutes aantrekken. Maar dan denken we alleen nog
        aan onze vertrouwde en mooie woonplaats. We willen er niet aan denken, we willen er WONEN!"
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>       “Meer mogelijkheden voor jongeren om zich te amuseren en zodat de mensen dan ook zullen
       blijven.”
A: Om gebruik te maken van de goede voorzieningen, om te winkelen, uit eten te gaan, etc.
       “Mooie dorpen met goede openbare voorzieningen, gezellige horeca, scholen, veel speel-/
       sportgelegenheden. Ontmoetingsplekken stimuleren, verbinden van jong en oud.”
       “Mensen wonen apart maar kunnen van veel faciliteiten gebruik maken. Maaltijden fysiotherapie,
       ontmoeten, kaarten, kerstmarkt. Thema markten.”
A: Omdat hier de balans tussen wonen, werken en recreëren goed en duurzaam is, met oog voor zorg
voor de ouder wordende inwoner
       “Regio waarin wonen, recreëren, werken en natuur in balans zijn.”
       “Mensen houden hier halt, omdat het een mooie natuurlijke omgeving is om te wonen en te
       recreëren, waar mensen omzien naar elkaar en rekening wordt gehouden met het milieu.”
       “Een regio waar ik gedurende mijn geheel levenscyclus wordt geïnspireerd, ontzorgd en
       verzorgd.”
A: Vanwege het sterke sociale weefsel en omdat inwoners hier buitengewoon betrokken zijn met elkaar
en hun omgeving
       “Om geïnspireerd te worden door onze lokale initiatieven, de manier waarop we samen wonen,
       leven en werken. Bewust omgaan met de natuur en de energiebronnen en ons culturele erfgoed
       behouden en vieren. We vertrouwen op de mens zodat we kaders kunnen meegeven maar geen
       eindeloze regels hoeven op te stellen."
       “Dat mensen die hier wonen zich thuis voelen en dit gevoel willen delen met mensen die ons
       bezoeken.”
       “Groen, aandacht voor bewustwording rondom de natuur, omvorming naar andere vormen van
       landbouw, aandacht voor duurzaamheid ook mbt toerisme en wonen, diverse
       bevolkingssamenstelling, plek waar iedereen welkom is om te wonen, werken of recreëren in
       harmonie met elkaar en de mooie omgeving.”
       “Verbeter en behoud het landschap, verder een open gemeenschap die mensen van buiten ECHT
       toelaten. Niet alleen maar dat mensen van buiten goed zijn om verpauperde panden op te
       kopen.”
Andere opmerkelijke reacties:
       “Deze vraag gaat uit van stromen mensen naar onze regio toe. Dat moeten we niet hebben, zoals
       uit vorige antwoorden ook blijkt. Zorg voor een jne woon-, werk- en leefomgeving door wat we
       hebben te koesteren, de eigen inwoners te stimuleren om de eigen regio te ontdekken en lokaal
       te consumeren.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>“Er staan fantastische initiatieven in deze omgevingsvisie, complimenten! De meeste juich ik toe.
Maar beperk het toerisme in Gulpen-Wittem!”
“Een moderne eigentijdse versie met de normen en waarden van de regio die het dertig jaar
geleden was."
“Een innovatieve regio op het gebied van wonen en recreatie met behoud van de karakteristieke
natuur. Waar je jong of oud kunt komen recreëren en makkelijk van het ene dorp naar het andere
kunt verplaatsen via ets of OV.”
“Gezondheid, historie, traditie en gastvrijheid blijven belangrijk. Natuur is daarvoor de
belangrijkste pijler. Daarom natuur versterken waar kan en behouden wat er is.
Werkgelegenheid creeeren in moderne ambachtsfeer. Ruimte voor ontmoetingen om tradities te
koesteren. Gastronomie zit hier in het dna.”
“Een woonregio met de focus op inwoners uit de middenklasse en minder op inwoners met een
lage sociaal economische status (SES) en uitkeringstoerisme. Een prettige leefomgeving mag
best wat meer kosten.”
“Fijn laten doorreizen hier is het druk genoeg zo niet te druk."
"Er is voldoende werkgelegenheid ook voor hoger opgeleiden zodat zij ook in de buurt van hun
familie kunnen blijven wonen. Er bestaat een gezond evenwicht tussen jongere en oudere
mensen. In de omgeving is veel groen en er zijn ontmoetingsplekken die een meerwaarde
hebben. (Veel van die meerwaarden waren op de buslijn te vinden.) Zelfvoorziening lijkt mij
geweldig maar ook een utopie. Elke kern heeft zijn eigenheid maar dat betekent niet dat elke kern
een eigen school, sporthal of theater te heeft. De gemeente is nancieel gezond.”
"Een duurzame samenleving die ruimte biedt voor de jongere generatie. Een creatieve en
innovatieve vibe met een positieve kijk op de toekomst. Een regio waar de mens ertoe doet en
waar de burger het heft in handen neemt en mee vorm geeft en verantwoordelijkheid neemt.”
"Heeft alles te maken met ons uitgebreide wandel/ ets gebied. En de ligging m.b.t. de driehoek
Nederland, België en Duitsland. Willen we de mensen laten stoppen in Margraten dan zullen we
eerst moeten zorgen voor goede, voldoende en klantgerichte horeca én terrassen. Ook het
winkelaanbod zal dan ink opgewaardeerd dienen te worden.”
“Dat jullie eens niet aan de toeristen denken maar aan jullie eigen jeugd? Dat jullie in plaats van
ons weg te pesten met jullie achterlijke beleid voor niet bouwen en te hoge huizen prijzen eens
iets voor ons gaan betekenen. Ik heb nergens in deze hele lijst iets gelezen over onze toekomst
en onze plaats om te wonen alleen maar over waar toeristen moeten verblijven en hoe. Jullie
zouden je kapot moeten schamen, ik kan niet wachten tot jullie babyboomers er niet meer zijn...
logisch dat jullie een bevolkings vergrijzing en krimp hebben.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>4.2 Schrikbeeld
V: Wat mag er absoluut niet met de regio gebeuren?
A: Dat massatoerisme in de regio toeneemt en de regio drukker wordt
        “Dat de toeristenstromen nog verder gaan toenemen. Daar is onze regio veel te klein en te
        kostbaar voor!”
        "Dat we een toeristische attractie worden, waar het zo druk is dat niemand zich meer behaaglijk
        voelt.”
        “Inrichten voor massatoerisme.”
A: Verstedelijking en het volbouwen van de kernen en het buitengebied
        “Verstedelijking, appartementencomplexen, grote kantoren, industrieterreinen, vinex wijken
        een verstedelijkt platteland zoals je in Westland ziet, met alleen nog groen onder glas of plastic.”
        “Te stads en modern worden.”
        “Dat het te stedelijk word bijvoorbeeld door ats.”
A: Achteruitgang van de kwaliteit van het landschap (mede door het bouwen van mega schuren en
kassen of het aanleggen van windmolenparken)
        “Het steeds weer verder verfrommelen van ons landschap door uitsluitend met economische
        belangen te schermen. Geld en rijkdom is geen garantie voor een gelukkig en gezond leven."
        “Mijn schrikbeeld is een overdaad aan grootschaligheid (grote zonnevelden, grote (agrarische)
        bedrijfsbebouwing etc. in het landschap.”
        “Verpesten van de prachtige, natuurlijke omgeving en prachtige horizon door megaschuren,
        windmolens en onverantwoord omgaan met de inrichting van het landschap."
A: Toename grootschalige landbouw en veehouderij
        “Grootschalige landbouw. Fruitteelt houdt geen stand en wordt uitgekocht. Zie wat gebeurt in het
        Gruusveld en Heereberg in Cadier en Keer. Reusachtige machines wurmen zich met alle risico's
        van dien door smalle wegen. Kleinschlagheid en kleine lanschapselementen verdwijnen tot
        verdriet van de wandelaar en wilde dieren. Het mag toch geen monopolie van de eigenaar of
        pachter worden?”
        “Agro-industrie of grootschalige en intensieve landbouw en of veeteelt. Geen grote loodsen die
        het landschap ontsieren. Landbouwmachines die steeds groter en gevaarlijker worden horen niet
        thuis op onze binnenwegen.”
        “De landbouw verder maximaliseert, de landschappelijke kwaliteit achteruitgaat en hiermee ook
        de toerist verdwijnt, de gemeente een krimpgemeente wordt en de boel verloederd. Acteer
        volgens een ambitie en niet ad hoc op politiek gewin.”
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>A: Toename van vervuilende industrie in de regio
        “Vestiging van grote industrie. en lelijke atgebouwen.”
        "Dat we volledig omringd worden door allerlei milieu belastende activiteiten. Vliegvelden,
        industrie, verkeer.”
        "Te veel industrie, horizon, licht en lucht vervuiling.”
A: Dubbele vergrijzing, dat de jeugd uit de regio gedreven wordt
        “Dorpen die krimpen doordat starters er niet kunnen blijven wonen, scholen die verdwijnen en
        verenigingen die ophouden te bestaan of moeten samengaan met andere verenigingen om te
        kunnen overleven.”
        “Jongeren die de regio verlaten, omdat er elders leukere dingen te beleven zijn.”
        “Dat onze jeugd genoodzaakt wordt elders te gaan wonen daar de woningen in de regio te duur
        zijn of aan bewoners uit de stad of van andere culturen toegekend worden.”
        “Door vergrijzing en invloed van "import" bewoners wordt de regio een gebied wat over 20-30
        jaar geen toekomstperspectief biedt voor de doorsnee mensen.”
A: Dat de saamhorigheid in de kernen afneemt
        “Dat de mens en het gebied 2 afzonderlijke elementen worden, betrokkenheid is heel belangrijk.”
        “Dat het gemeenschapsgevoel verdwijnt en de kernen in de stad langzaam aan veranderen naar
        een "stad" waar niemand zich meer wilt inzetten voor de gemeenschap. Ik zou het ook
        verschrikkelijk vinden als gemeentes afwegingen moeten maken tussen gemeenschapswaardes,
        zoals verenigingen, ruimtes, tradities, natuur etc en economie en toerisme en dan voor het
        laatste kiezen.”
        “Uiteindelijk eindigt in polariseren.”
        “Racisme en discriminatie.”
A: Dat de verkeersdrukte verder toeneemt
        “Nog meer auto-, scooter en motor ets rally’s.”
        “Nog meer verkeer.”
        “Nog drukker met toerclubs, huurscooters, grote groepen etsers en wandelaars.”
A: Dat de leefbaarheid in de kleine kernen afneemt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>       “Alleen inzet voor de grote kernen. Alle leefbare elementen weghalen uit de kleine kernen.”
       “Dood, steeds meer huizen staan leeg."
       “Grote zogenaamde kernen waar alles kan en mag (Eijsden, Margraten, Gulpen en Vaals) en de
       kleine kernen die onleefbaar worden. Massa toerisme, steeds groter wordende agrarische
       bedrijven met eindeloze akkers en weilanden waar geen boom, struik of dier meer te zien is en
       zware industrie.”
Andere opmerkelijke reacties:
       “Verstedelijking, culturistische activiteiten die verdwijnen. Dat 'anderen' de regio overnemen, het
       heuvelland moet van de Limburgers blijven.”
       “Niet nog meer toeristen! Niet nog meer grootschalige landbouw waardoor er te grote
       landbouwmachines over de wegen rijden. Niet nog meer B&B's. Geen tourtochten voor
       wielrenners!”
       “Een modieuze commercialisering van ideologische doelen. Dus duurzaamheid niet als toeristen
       trekpleister.”
       “Nog meer van dat brutaal wielrenvolk. De regio wordt enorm gepromoot in die richting en de
       overlast daarvan is al groot.”
       “Een politieke situatie zoals nu: geen duidelijke keuzes voor natuur en landschap en de bewoners
       opzadelen met overlast omdat alles mag om het toerisme overeind te houden.”
       “Niet nog meer natuur. Nog meer natuur werkt te belemmerend voor onze streek. De diversiteit
       en een deel van de streek eigenheid gaat dan verloren.”
       “Dat "hollanders" de huizenmarkt hier veroveren waardoor de jongeren geen kans van slagen
       hebben op de woningmarkt in eigen dorp."
       “Een schrikbeeld ontstaat als mensen zonder 'duurzame' visie, het voor het zeggen krijgen. Er
       zijn voorbeelden genoeg in de wereld die laten zien dat als de grote drijfveer ' geld verdienen' is
       de natuur, inclusief wij, het onderspit delven.”
       “We moeten onze cultuur en tradities behouden. Bronk wordt minder, Carnaval verdwijnt, etc. Ik
       zeg niet dat alles precies hetzelfde moet blijven, maar we moeten we die momenten dat we als
       gemeenschap samen komen blijven behouden."
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>=A

CS

OMGEVINGSVISIELIJN50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>