<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Wonen in
Limburg,
bereikbaar
voor
iedereen!
Woondeal Limburg
9 maart 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Wonen in
Limburg,
bereikbaar
voor
iedereen!
Woondeal Limburg
9 maart 2023
Deelnemende partijen:
Minister voor VRO
Provincie Limburg
Limburgse Gemeenten
Waterschap Limburg
Limburgse Woningcorporaties
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>5 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>  Inhoudsopgave
  Voorwoord 		                                                             9
  Leeswijzer		                                                            11
  A Overwegingen & Ondertekening                                          12
  -   Overwegingen                                                        15
  -   Ondertekening                                                       22
  B Inhoud & Proces                                                       26
  -   Bouwlocaties                                                        29
  -   Herstructurering                                                    32
  -   Betaalbaarheid                                                      33
  -   Bijzondere opgaven                                                  35
  -   Ruimtelijke ordeningsaspecten                                       37
  -   Versnellingsafspraken                                               38
  -   Monitoring en bespreking voortgang                                  40
  -   Overlegstructuur: samenwerking & sturing                            41
  -   Vervolg		                                                           43
  -   Kritische succesfactoren                                            44
  C Limburgse Woonregio’s                                                 50
  - Woonregio Noord-Limburg                                               52
  - Woonregio Midden-Limburg                                              60
  - Woonregio Zuid-Limburg                                                68
      - Subregio Maastricht-Heuvelland                                    76
      - Subregio Parkstad Limburg                                         90
      - Subregio Westelijke Mijnstreek                                   110
  Bijlagen			                                                            124
  Bijlage 1:		 Lijst van afkortingen en definities                       126
  Bijlage 2:    Sleutelprojecten die kritische succesfactoren kennen per
  				gemeente                                                           134
  Bijlage 3:    Bestuurlijke afspraken 13 oktober 2022                   142
  Bijlage 4:    Ondersteuningsverklaringen Bouwend Nederland, NEPROM
  				en Woonbond                                                        150
7 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Wonen in
Limburg,
bereikbaar
voor
iedereen!
8    Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>  Voorwoord
  In veel opzichten is Limburg een bijzonder stukje Nederland. Het landschap verandert
  van Noord naar Zuid. Van een duinenlandschap in Noord-Limburg, via het waterrijke
  Midden-Limburg, tot een uniek heuvellandschap in het zuiden van de provincie.
  Limburg is trots én zuinig op haar landschappen waarin het mooi wonen is. Er is volop
  keus aan woonomgevingen: je kunt wonen in het stedelijke gebied van Zuid-Limburg,
  in één van de grote en middelgrote steden van Noord- en Midden-Limburg of de rust
  vinden op het platteland met goede verbindingen naar de centrumsteden. Waar je in
  Limburg ook woont, de grens met het buitenland is nooit ver weg.
  De Limburgse huisvestingsopgave heeft ook zo z’n eigen karakter. Het grote tekort aan
  woningen in Nederland vertaalt zich niet zomaar één op één door naar Limburg. Het
  tekort in Limburg is namelijk te overzien, omdat de sterke groei van het aantal inwoners
  al enige tijd is afgeremd. Het aantal huishoudens groeit wel nog, door de toename van
  de éénpersoonshuishoudens (vergrijzing) en de komst van (internationale) werknemers
  naar Limburg. De jaarlijkse bouwproductie is voldoende om hierin te voorzien.
  Op basis van de aantallen kan echter niet geconcludeerd worden dat er in Limburg
  maar weinig gebouwd hoeft te worden. Zo zien we op de eerste plaats verschillen per
  woonregio voor wat betreft de huishoudensgroei. Veranderingen in de samenstelling
  van de bevolking, veranderende huishoudensvormen, economische ontwikkelingen
  en kansen en uitdagingen aan de grenzen van de Provincie hebben bovendien invloed
  op de vraag naar specifieke vormen van huisvesting. Zo zien we bijvoorbeeld de vraag
  naar levensloopbestendige woningen stijgen en zoekt de starter een betaalbare
  woning die ruimte laat voor een volgende stap in zijn wooncarrière. Limburg is
  bovendien een aantrekkelijk woongebied voor werknemers uit gebieden elders in
  Nederland, waar de woningnood hoog is. Dit zijn niet alleen gebieden die direct
  grenzen aan de Provincie, maar kunnen ook verder weg liggen nu werken op afstand
  tot het nieuwe normaal behoort.
  De aantallen en typen woningen die Limburg heeft, sluiten onvoldoende aan op de
  veranderende woonwensen. Dat betekent dat de Limburgse huisvestingsopgave niet
  alleen bestaat uit bouwen, maar ook uit verbouwen, vervangen en onttrekken. Met
  name die laatste activiteiten vereisen vanwege de samenhang met de opgave, meer
  aandacht.
  De Limburgse huisvestingsopgave is een complexe opgave. Het gaat bij al deze
  bouwactiviteiten niet enkel en alleen om woonwensen en betaalbaarheid. Het gaat
  ook om zorg voor het Limburgse landschap, voor onze ruimte, de leefbaarheid in de
  wijken, de waterveiligheid, de verduurzaming en onze wens om te komen tot meer
  circulariteit. De hechte vervlechting van stad en land in een fijnmazige structuur is
  onze kracht en heeft tot gevolg dat onze woningbouwprojecten vaak kleinschalig en
  verspreid zijn. In Limburg realiseren we heel veel projecten van vaak beperkte omvang,
  die optellen tot de realisatie van minimaal 26.550 woningen, met de ambitie om meer
  woningen te realiseren, daar waar kansen en ontwikkelingen zich voordoen.
  In Limburg zeten we samen de schouders onder de woonopgave! Deze Woondeal is
  niet het startpunt, maar de intensivering van onze samenwerking. Dat doen we voor
  alle inwoners van Limburg en voor iedereen die in Limburg een thuis zoekt.
9 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>   Leeswijzer
   Deze Woondeal bestaat uit drie delen.
   In deel A is op hoofdlijnen te lezen hoe wij toewerken naar een goede balans op
   de Limburgse woningmarkt en welke overwegingen daaraan ten grondslag liggen.
   Limburg bouwt door en werkt ondertussen in gezamenlijkheid aan een Limburg
   brede woningbouwprogrammering voor de langere termijn.
   Onder deel B komen de onderwerpen aan de orde waarover in het woondealproces
   met elkaar afspraken over ingrepen gemaakt zullen worden. We gaan in dit gedeelte
   kort in op de monitoring van de voortgang én de noodzakelijke regelmatige
   bijsturing van de huisvestingsopgaven. De benoemde kritische succesfactoren zijn
   medebepalend voor het behalen van onze gezamenlijke doelen.
   De grote variatie in onze huisvestingsopgaven en uitdagingen in Limburg zijn
   tenslotte terug te lezen in deel C, waar de regio’s hun specifieke opgaven en
   ambities verder toelichten.
11 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>12 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>   DEEL A
   Overwegingen
   & Ondertekening
13 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>14 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   Overwegingen
   Overwegende dat
   •  Om het nationale woningtekort terug te dringen tot een gezond evenwicht,
      het Rijk met het Programma Woningbouw inzet op de realisatie van 900.000
      woningen tot en met het jaar 2030. Gemeenten, provincies en Rijk afspraken
      maken over ieders aandeel in het behalen van de in de Woondeal opgenomen
      doelstellingen;
   •  Het college van Gedeputeerde Staten van Limburg en de minister voor
      Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening op 13 oktober 2022 afgesproken
      hebben zich gezamenlijk in te zullen zetten voor de realisatie van de kwalitatieve
      en kwantitatieve provinciale huisvestingsopgave, waartoe ook het Limburgse
      Provinciale bod behoort;
   •  Het Limburgse Provinciale bod van 13 oktober 2022 de bruto toevoeging behelst
      van 26.550 woningen als het Limburgse aandeel in de nationale woningbouw­
      opgave. Dat Limburg bovendien heeft aangegeven om 20.000 woningen
      bovenop deze aantallen te willen realiseren;
   •  Eveneens door Aedes, de Woonbond, de VNG en de minister voor Volkshuisvesting
      en Ruimtelijke Ordening RVO) op 30 juni 2022 Nationale Prestatieafspraken zijn
      gesloten voor de realisatie van 250.000 sociale huurwoningen en 50.000
      middenhuur woningen. In het Provinciale bod gaf de provincie Limburg aan,
      de realisatie van 10.200 sociale huurwoningen en 5.900 middenhuur woningen
      te kunnen garanderen;
   •  Deze Woondeal een met gemeenten en regio’s opgestelde doorvertaling is van
      de op 13 oktober 2022 gemaakte Bestuurlijke Afspraken tussen Rijk en Provincie,
      evenals van de Nationale Prestatieafspraken;
   •  Het bundelen van krachten belangrijker wordt dan ooit om deze woningen te
      realiseren in het gewenste realisatietempo en kwaliteit. Intensivering van de
      samenwerking met overheidspartijen, woningcorporaties en marktpartijen
      gewenst en noodzakelijk is.
   En wetende dat
   •  De behoefte aan goede en betaalbare woningen groot is en de realisatie van deze
      woningen eerder vandaag dan morgen gewenst is;
   •   In het kader van de vernieuwde samenwerking tussen provincies, gemeenten,
      waterschappen en het Rijk in de ruimtelijke ordening conform Programma
      NOVEX, het Rijk op 12 december 2022 het ‘Provinciaal Startpakket Fysieke
      Leefomgeving’ (waarin nationale ruimtelijke opgaven en principes zijn gebundeld)
      aan de Provincie heeft aangeboden. Met de uitnodiging om in oktober 2023 te
      komen tot een provinciaal ruimtelijk voorstel als antwoord op de vragen die
      gesteld worden in het Startpakket en die betrekking hebben op de ruimtelijke
      inpassing van de grote transities en opgaven, waarbij water en bodem sturend
      zijn. Dit de basis vormt voor een eind 2023 te sluiten Ruimtelijk Arrangement
      tussen Rijk en Provincie met wederkerige, bestuurlijke afspraken over de ruimtelij-
      ke inpassing en uitvoering van de nationale opgaven.
15 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>   •  In dit Startpakket expliciet is opgenomen dat de kwaliteit van woningen en de
      woonomgeving aandacht behoeven, naast beschikbaarheid en betaalbaarheid. En
      dat een ambitieuze woningbouwagenda ook aangewend moet worden om
      bestaande buurten te verbeteren en klimaatbestendiger te maken. En dat juist
      vanuit klimaatverandering de locatiekeuze voor woningbouw meer dan ooit
      relevant is en er in toenemende mate sprake moet zijn van slimme binnenstedelij-
      ke verdichting. En dat rond het wonen, op het terrein van verduurzaming, circula-
      riteit en biodiversiteit stappen gezet moeten worden;
   •  In Limburg op meerdere locaties sprake is van een aanzienlijke herstructurerings-
      opgave. Een groot deel van de kwalitatieve opgave, moet in de bestaande voor-
      raad gerealiseerd worden. Gemeenten zullen telkens maatwerk toepassen om de
      woonbehoefte in de bestaande voorraad of nieuwbouw te laten landen;
   •  Er in Limburg grote water- en stikstofopgaven spelen;
   •  Overheden meer regie moeten gaan voeren op het voorzien in (de blijvende
      beschikbaarheid van) voldoende passende en betaalbare woonruimte (nieuw-
      bouw en bestaande voorraad). En dat daarvoor aanpassingen worden doorge-
      voerd in meerdere wetten en algemene maatregelen van bestuur;
   •  In Noord-Limburg (3e tranche), Midden-Limburg (aanvraag 4e tranche), de
      subregio Parkstad Limburg (2e tranche en aanvraag 4e tranche) en door de 10
      overige gemeenten in Zuid-Limburg of subregio’s Westelijke Mijnstreek en
      Maastricht-Heuvelland, InGenieus, Groen en Gezond (aanvraag 4e tranche) via de
      aanpak van ‘Regio Deals’ programmatisch gewerkt wordt aan het verbeteren van
      de brede welvaart. De realisatie van de woonopgave dus in samenhang gezien
      moet worden met het verbeteren van de brede welvaart.
   Stellen wij dat
   •  Er dus een sterke interferentie is tussen deze Woondeal, het te sluiten Ruimtelijk
      Arrangement Limburg, de door regio en Rijk gezamenlijk op te stellen ontwikkel-
      perspectieven en uitvoeringsagenda’s voor de NOVEX-gebieden De Peel en
      Zuid-Limburg en uiteraard de nationale en provinciale programma’s met betrek-
      king tot Landelijk Gebied en de Wateropgave, die we op dit moment nog niet
      kunnen overzien, alleen al omdat alle trajecten een andere looptijd kennen;
   •  De Nationale Woon- en Bouwagenda en de daartoe behorende afspraken zoals
      in deze Woondeal, tot stand zijn gekomen in tijden van onzekere maatschappelij-
      ke en economische ontwikkelingen. En er dus sprake is van veel onzekerheden,
      die zich mogelijk kunnen door vertalen in de woningbouwrealisaties, waar
      partijen maar beperkt invloed op kunnen uitoefenen;
   •  De geformuleerde streefnorm van 30% sociale huur (in de bestaande woning-
      voorraad) in het jaar 2030, ten behoeve van de kansengelijkheid, in principe voor
      elke gemeente in Limburg geldt. De streefnorm wordt ingevuld door bij de totale
      nieuwbouwprogrammering per gemeente, die nog niet aan de norm voldoet, een
      hoger percentage sociale huur na te streven dan op dat moment aanwezig is in
      de bestaande voorraad;
   •  In deze Woondeal we vooralsnog een sociale huurwoning definiëren als een
      woning die bereikbaar is voor de sociale doelgroep en een aanvangshuur heeft
      onder de liberalisatiegrens. Woningen die gebouwd worden door een particuliere
      initiatiefnemer met een aanvangshuur onder de liberalisatiegrens worden als
      zodanig meegeteld. Een nieuwe definitie heeft mogelijk consequenties voor de in
      deze Woondeal genoemde aantallen sociale huurwoningen.
16 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>   Komen wij tot de volgende aanpak:
   • Een Woondeal voor heel Limburg die pragmatisch van aard is:
     – Gebaseerd op Bestuurlijke Afspraken Limburg en de Nationale
         Prestatieafspraken;
     – Waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen resultaten in de eerste termijn
         (2022-2024) en doelen voor de tweede termijn (2025-2030), waarbij we
         uitgaan van adaptief programmeren;
     – Waar binnen inzicht wordt gegeven in de specifieke woonregio’s in de provincie
         Limburg en hun onderscheidende opgaven, kansen en ingrepen;
     – Waarbij samenwerking tussen overheden, woningcorporaties en marktpartijen
         wordt geïntensiveerd;
     – Waarbij partijen flexibiliteit inbouwen in het werkproces om in te kunnen spelen
         op nieuwe ontwikkelingen, kansen en onzekerheden.
   • In de eerste termijn (2022-2024) realiseren partijen in Limburg zo snel mogelijk de
     plannen die nú zo goed als uitvoeringsgereed en conform de onderlinge afspraken
     in de regionale structuur- of woonvisies zijn. In de opmaat naar én gedurende de
     tweede termijn (2025-2030) voeren de partijen, daar waar de kwaliteit in relatie tot
     de behoefte dat vraagt, wijzigingen door in de planvoorraad. Deze zullen dan ook
     in de daadwerkelijke realisatie vanaf het jaar 2025 landen. Elke gemeente neemt
     daarbij een aandeel van de woningbouwopgave van in totaal 26.550 woningen,
     waarbij uiterlijk begin vierde kwartaal 2023 de doorvertaling naar het gemeentelijke
     niveau is gerealiseerd;
   • Zo leggen partijen in Limburg de woningbouwproductie de eerste jaren niet stil ten
     behoeve van juridisch-planologische werkzaamheden (herprogrammeren), maar
     bouwt zoveel als mogelijk door en werkt ondertussen in goede samenwerking met
     alle partners gaandeweg daar waar nodig aan de aanpassing van de planvoorraad
     (kwalitatieve aanpassingen en toevoeging plannen in gewenste categorieën en
     segmenten);
   • Ontwikkelingen ten gevolge van het Ruimtelijk Arrangement en de NOVEX
     gebieden zullen telkens geagendeerd worden op de Woondealtafel. Gezien de
     specifieke uitdagingen in Limburg zoals met betrekking tot stikstof en water, en de
     afwegingen die dientengevolge gemaakt moeten worden, kan het zijn dat de
     Woondeal aangepast wordt;
   • Gezien de omvang van de Limburgse bijdrage aan de Nederlandse woningbouw-
     opgave, leggen de samenwerkende partijen in Limburg één Woondeal voor,
     waarbinnen per woon(sub)regio de specifieke huisvestingsopgave, sleutelprojec-
     ten, randvoorwaarden en hulpvragen van die woon(sub)regio is opgenomen.
     Bestuurlijk overleg vindt plaats op het regionale schaalniveau (NL, ML, ZL). Dit doet
     recht aan de regionale diversiteit;
   • Het proces van monitoring, evenals het samenwerken ten aanzien van kritische
     succesfactoren om te komen tot realisatie en de daartoe benodigde afspraken en
     acties wordt in gezamenlijkheid opgepakt als één partner. In het twee maal per jaar
     te organiseren overleg met de Minister voor RVO en de gedeputeerde wonen – de
     Provinciale Woondealtafel - komen de Limburgse woonregio’s aan tafel. Het
     proces hiervan wordt uitgewerkt;
   • De grote herstructureringsopgave maken wij in deze Woondeal inzichtelijk door
     het specifiek duiden van de herstructureringsopgave (met inbegrip van sloop van
     woningen en transformatie van niet-woningen) in de diverse (sub)regio’s;
   • De afspraken uit deze Woondeal zullen een plek krijgen in de lokale prestatieafspra-
     ken tussen gemeenten, woningcorporaties en huurdersbelangenverenigingen. Deze
     afspraken worden voortdurend herijkt op basis van de meest recente inzichten;
17 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>   •  Sleutelprojecten zijn vooralsnog in deze Woondeal gedefinieerd als die projecten
      die een financiële bijdrage hebben ontvangen van provinciale en/of Rijksoverheid.
      Sleutelprojecten worden indien nodig specifiek (voortgang en eventuele hulp-
      vraag) besproken aan de Provinciale Woondealtafel;
   •  De Woondeal is dynamisch van aard en moet inspelen op de regionale behoeften,
      de marktsituatie en veranderende wet- en regelgeving. Dat betekent dat we
      gedurende de rit kunnen besluiten om over te gaan tot herprogrammering,
      afvoeren en toevoegen van (sleutel)projecten en het doorvoeren van acties die
      dan nodig blijken te zijn.
   En zien daarbij de volgende rollen & verantwoordelijkheden
   •  Eén overheid: gemeenten, provincies, waterschappen en Rijk zijn gezamenlijk
      verantwoordelijk voor de versterking van de regie op de woningbouw en het
      realiseren van de huisvestingsopgave. Alle overheidslagen dragen bij aan de
      huisvestingsopgave vanuit hun specifieke rol in aansluiting op het huis van
      Thorbecke, en wet- en regelgeving zoals de Woningwet, de Huisvestingswet,
      de Wet Ruimtelijke Ordening en de Omgevingswet. In aansluiting daarop
      herbevestigen we het volgende:
      – Het College van B&W is als eerste bestuursorgaan verantwoordelijk voor de
         zorg voor de fysieke leefomgeving. In aansluiting daarop zetten de gemeenten
         zich in voor voldoende (bouw)locaties in ruimtelijke plannen voor de realisatie
         van de afspraken die gemaakt worden in de woondeal en (regionale) struc-
         tuur- en woonvisies. Gemeenten stimuleren en faciliteren de realisatie van de
         afspraken in deze Woondeal. Met behulp van de wettelijke instrumenten
         zetten gemeenten zich in voor de benodigde (harde) plancapaciteit in de
         verschillende prijssegmenten (waar onder sociale huur, middenhuur en betaal-
         bare koop) en voor verlening van omgevingsvergunningen.
      – Gemeenten stemmen in regionaal verband hun woningbouwbouwplannen
         met en op elkaar af, op basis van gemaakte afspraken hierover in de regionale
         structuur- en woonvisies.
      – In de subregio Parkstad Limburg vormen de zeven gemeenten de Stadsregio
         Parkstad Limburg. De bestuurscommissie Wonen en Herstructurering van de
         Stadsregio Parkstad Limburg is in deze regio verantwoordelijk voor de coördi-
         natie, het aanjagen en het realiseren van het (sub)regionaal beleid en de (sub)
         regionale ambities op het vlak van wonen en herstructurering.
      – Waterschap Limburg is verantwoordelijk voor een doelmatig waterbeheer. In
         het Omgevingsplan houdt de gemeenteraad rekening met het waterbelang
         met het oog op behoud van waterkwaliteit en het voorkomen van waterover-
         last, droogte en overstromingen om te komen tot een evenwichtige toedeling
         van functies aan locatie, onder meer woningbouwlocaties. Daarbij geldt onder
         meer het uitgangspunt van “water en bodem sturend’’. De concrete uitwerking
         daarvan vindt plaats op nationaal- en provinciaal niveau. Daar waar twijfel
         bestaat over de invulling van dit principe ten aanzien van concrete locaties
         wordt het waterschap in een vroeg stadium betrokken.
18 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>     – De Provinciale Omgevingsvisie, omgevingsverordening en beleidskaders1
        vormen samen het bovenliggende beleidskader en bevatten de regels en
        voorwaarden voor de regionale woonvisies en regionale woningbouwprogram-
        ma’s. Vanuit deze wettelijke bevoegdheid is het college van Gedeputeerde
        Staten van Limburg verantwoordelijk voor de gebiedsgerichte coördinatie van
        de (ruimtelijke) doorvertaling van de provinciale woningbouwopgave in regio-
        naal verband met de gemeenten. Het college van Gedeputeerde Staten van
        Limburg stuurt op de kwantitatieve en kwalitatieve woningbouwprogramme-
        ring, waarbij het kwalitatieve in deze afspraken in deze Woondeal vooralsnog
        vooral de betaalbaarheid betreft.
     – De minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening is verantwoordelijk
        voor de nationale huisvestingsopgave en stelselverantwoordelijk voor de
        versterking van het wettelijk instrumentarium voor de medeoverheden om de
        huisvestingsopgave te realiseren en voor ondersteuning van de uitvoering via
        inzet van (financiële) middelen, het bieden van hulp bij de afstemming met
        overige ministeries en waar nodig inbreng van menskracht, kennis, rijksgronden
        en rijksgebouwen. De minister stuurt actief op de realisatie van de nationale
        huisvestingsopgave door intensief en periodiek overleg met medeoverheden en
        monitoring van de woningbouw. Daarnaast coördineert de minister de opgaven
        die samenhangen met de woningbouw met de medeoverheden en andere
        departementen. Zo nodig hakt de minister voor VRO samen met collega-
        bewindspersonen knopen door. Tevens is de minister verantwoordelijk voor een
        goede ruimtelijke inpassing van de woningbouwopgave op nationaal niveau in
        relatie tot andere nationale ruimtelijke belangen.
     – Woningcorporaties
        De Limburgse woningcorporaties delen het beeld en de overtuiging dat we op
        de woningmarkt alleen kunnen versnellen als we samenwerken en afspraken
        maken. Derhalve ondertekenen zij dan ook mede deze Woondeal, wetende dat
        een belangrijk deel van de opgave in hun handen ligt en een uitvloeisel is van de
        Nationale Prestatieafspraken.
     – Samenwerkingspartners
        Om de opgave ook daadwerkelijk te realiseren is samenwerking met een
        netwerk van partners nodig, zoals zorg- en marktpartijen. Zij zijn onmisbare
        netwerkpartners en zullen in de komende periode gevraagd worden om aan
        te haken bij het Woondealproces. Samen met de Woonbond zal bekeken
        worden op welke momenten en aan welke tafels een vertegenwoordiging
        van huurdersbelangenverenigingen een plek moet krijgen.
   1 Limburgse Agenda Wonen 2020 – 2023, versnellen, versterken en doorzetten-
     Kader Kwaliteit Limburgse centra
19 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>   En komen in deze Woondeal overeen:
   1. Dat partijen een bijdrage gaan leveren aan de nationale versnellingsopgave door
      de toevoeging van minimaal 26.550 woningen tot en met 2030 in Limburg,
      waarvan 2/3 betaalbaar, waarmee tevens bijgedragen wordt aan het streven naar
      30% sociale huur in de bestaande voorraad;
   2. Dat bij het streven naar 30% sociale huurwoningen in de bestaande voorraad op
      provinciaal niveau, regionaal niveau en lokaal niveau, rekening gehouden wordt
      met specifieke situaties in woonregio’s waarbij het toegroeien naar 30% evident
      niet logisch of haalbaar is.
   3. Een verdeling van de versnellingsopgave over de woonregio’s als volgt is
      uitgewerkt:
      – Gedurende de periode tot 2025, wordt ingezet op de volgende bruto
          toevoegingen:
          • Noord-Limburg 5.239 woningen
          • Midden-Limburg 3.450 woningen
          • Zuid-Limburg 7.872 woningen
      – In deze periode tot 2025 is de sloop voorzien van:
          • Noord-Limburg 128 woningen
          • Midden-Limburg 340 woningen
          • Zuid-Limburg 898 woningen
      – Voor de periode van 2025 tot en met 2030 is voorzien in een bruto
          plancapaciteit dan welvoornemen tot realisatie van:
          • Noord-Limburg 5.410 woningen
          • Midden-Limburg 6.900 woningen
          • Zuid-Limburg 15.746 woningen
      – De volgende sloopaantallen zijn al in plannen van 2025 tot en met 2030
          opgenomen
          • Noord-Limburg 82 woningen
          • Midden-Limburg 669 woningen
          • Zuid-Limburg 7.543 woningen
   4. Dat partijen erkennen dat nieuwbouw, sloop en herstructurering nauw samen
      hangen. Hoe verder in de tijd, hoe minder zicht op de exacte aantallen die
      hiermee gemoeid zijn;
   5. Dat de kritische succesfactoren zoals omschreven in deel B en C van deze
      Woondeal bepalend zullen zijn in het daadwerkelijk realiseren van deze versnel-
      lingsopgave;
   6. Partijen 2x per jaar met elkaar bestuurlijk in overleg gaan om de voortgang te
      bespreken aan de Provinciale Woondealtafel, om kennis te delen en acties om te
      versnellen te nemen, waarbij ruimte is om adaptief te programmeren als de
      behoefte of marktomstandigheden daarom vragen, zoals omschreven in deel B
      en C van deze Woondeal;
   7. Partijen doen waar gewenst of nodig, samen een beroep op ondersteuningsmo-
      gelijkheden, rijksregelingen en -middelen die een bijdrage kunnen leveren aan de
      versnellingsopgave.
20 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>21 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>WEERT, 9 MAART 2023
Ondertekening
Woondeal Limburg
22       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Ministerie voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
de heer H. de Jonge
Provincie Limburg
Gedeputeerde Wonen, Ruimte, Water en Landbouw
mevrouw C.W.J.M. Roefs
Gemeenten
Wethouder gemeente Beek                                Wethouder gemeente Beekdaelen
de heer R. Diederen                                    de heer H. Reijnders
Wethouder gemeente Beesel		                            Wethouder gemeente Bergen		
mevrouw A.J.G. Huijs                                   de heer A. Splinter
Wethouder gemeente Brunssum		                          Wethouder gemeente Echt-Susteren		
de heer J.L.W. van Dijk                                de heer P.H.J. Pustjens
Wethouder gemeente Eijsden-Margraten                   Wethouder gemeente Gennep		
de heer J.E.M. Custers                                 de heer P.I.M.H. Stevens
Wethouder gemeente Gulpen-Wittem		                     Wethouder gemeente Heerlen		
de heer P. Franssen                                    de heer C. Gelderblom
Wethouder gemeente Horst aan de Maas                   Wethouder gemeente Kerkrade /
de heer R. Bouten                                      Voorzitter bestuurscommissie Wonen &
                                                       Herstructurering Stadsregio Parkstad		
Wethouder gemeente Landgraaf		                         de heer T. Weijers
de heer B.J.M. Smeets
                                                       Wethouder gemeente Leudal		
Wethouder gemeente Maasgouw                            de heer R. Martens
de heer T.J.C.M. Snijckers
                                                       Wethouder gemeente Maastricht		
Wethouder gemeente Meerssen		                          de heer J.H. Pas
de heer B.P.J. Molling
                                                       Wethouder gemeente Mook en Middelaar
Wethouder gemeente Nederweert                          de heer T. Herings
de heer R. ten Kate
                                                       Wethouder gemeente Peel en Maas		
Wethouder gemeente Roerdalen		                         de heer R.W.J. Wanten
mevrouw J.C.L. Westhelle - Aelen
                                                       Wethouder gemeente Roermond
                                                       de heer J.F.B. van Rey
23                         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Gemeenten
Wethouder gemeente Simpelveld              Wethouder gemeente Sittard-Geleen		
de heer W.J.H. Schleijpen                  de heer L. Geilen
Wethouder gemeente Stein		                 Wethouder gemeente Vaals		
de heer D.M.M. Hendrix                     mevrouw J.P. Verbeek
Wethouder gemeente Valkenburg aan de Geul  Wethouder gemeente Venlo		
de heer W.H.M.E. Weerts                    de heer T. Verhaegh
Wethouder gemeente Venray		                Wethouder gemeente Voerendaal
de heer J. Jenneskens                      de heer R.B.M. Braun
Wethouder gemeente Weert		
mevrouw W.P.J. van Eijk
Woningcorporaties
Destion						                              Heemwonen					
de heer W. Pothoff                         mevrouw E.J.J. van Beek
Krijtland Wonen				                        Maasvallei					
de heer M.L.H. Sluijsmans                  mevrouw S.L. Klein Haneveld
Mooiland					                              Nester						
mevrouw C.M.L. Jansen                      de heer A.A. Oosterlee
Servatius					                             Servatius					
mevrouw V.M.J. Eussen                      de heer J.R. de Wolf
Thuis bij Antares				                      Vanhier Wonen					
de heer P.J.C.W. Stelder                   de heer M.E.J. Meulen
Vinciowonen					                           Weller						
de heer G.J.A. Canjels                     de heer B.H.J. Braeken
Wonen Limburg		                            Wonen Meerssen				
de heer G.G.M.P. Peeters                   de heer L.W.G. van den Bergh
Wonen Wittem					                          Wonen Wittem					
de heer A.A.R. Zinken                      de heer E.A. Peeters
24                        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Woningcorporaties
Wonen Zuid					                                       Woonik						
de heer R.L.J. Testroote                              de heer P. Sebregts
Woonpunt					                                         Woonwenz					
de heer W. Hazeu                                      de heer F.C.M. van Engelen
Woonzorg Nederland				                                Woningstichting Berg & Terblijt		
de heer C.B. van Boven                                mevrouw A.M.H. Vankan
ZaamWonen					                                        ZoWonen					
de heer K.A.G. Smitsmans                              mevrouw J.M.J. Godderij
Waterschap Limburg
Waterschap Limburg
mevrouw J.S.E. van Wersch
Ondersteuningsverklaring ontvangen van Bouwend Nederland, NEPROM en Woonbond zijn
als bijlage 4 toegevoegd.
25                        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                    Minister voor Volkshuisvesting en Gedeputeerde Wonen, Ruimte, Water
                    Ruimtelijke Ordening              en Landbouw
                    de heer H. de Jonge               mevrouw C.W.J.M. Roefs
                    Wethouder gemeente Beek           Wethouder gemeente Beekdaelen     Wethouder gemeente Beesel
                    de heer R. Diederen               de heer H. Reijnders              mevrouw A.J.G. Huijs
WEERT, 9 MAART 2023
Ondertekening
Woondeal Limburg    Wethouder gemeente Bergen
                    de heer A. Splinter
                                                      Wethouder gemeente Brunssum
                                                      de heer J.L.W. van Dijk
                                                                                        Wethouder gemeente Echt-Susteren
                                                                                        de heer P.H.J. Pustjens
                    Wethouder gemeente                Wethouder gemeente Gennep         Wethouder gemeente Gulpen-Wittem
                    Eijsden-Margraten                 de heer P.I.M.H. Stevens          de heer P. Franssen
                    de heer J.E.M. Custers
                    Wethouder gemeente Heerlen        Wethouder gemeente                Wethouder gemeente Kerkrade /
                    de heer C. Gelderblom             Horst aan de Maas                 Voorzitter bestuurscommissie
                                                      de heer R. Bouten                 Wonen & Herstructurering
                                                                                        Stadsregio Parkstad
                                                                                        de heer T. Weijers
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Wethouder gemeente Landgraaf  Wethouder gemeente Leudal       Wethouder gemeente Maasgouw       Wethouder gemeente Venlo  Wethouder gemeente Venray		 Wethouder gemeente Voerendaal Weller					                                            Wonen Limburg		                 Wonen Meerssen
de heer B.J.M. Smeets         de heer R. Martens              de heer T.J.C.M. Snijckers        de heer T. Verhaegh       de heer J. Jenneskens       de heer R.B.M. Braun          de heer B.H.J. Braeken                                 de heer G.G.M.P. Peeters        de heer L.W.G. van den Bergh
Wethouder gemeente Maastricht Wethouder gemeente Meerssen     Wethouder gemeente                Wethouder gemeente Weert  Destion					                Heemwonen				                 Wonen Wittem				                                       Wonen Wittem				                Wonen Zuid				
de heer J.H. Pas              de heer B.P.J. Molling          Mook en Middelaar                 mevrouw W.P.J. van Eijk   de heer W. Pothoff          mevrouw E.J.J. van Beek       de heer A.A.R. Zinken                                  de heer E.A. Peeters            de heer R.L.J. Testroote
                                                              de heer T. Herings
Wethouder gemeente Nederweert Wethouder gemeente Peel en Maas Wethouder gemeente Roerdalen		    Krijtland Wonen				       Maasvallei					             Mooiland					                 Woonik					                                            Woonpunt				                    Woonwenz				
de heer R. ten Kate           de heer R.W.J. Wanten           mevrouw J.C.L. Westhelle - Aelen  de heer M.L.H. Sluijsmans mevrouw S.L. Klein Haneveld mevrouw C.M.L. Jansen         de heer P. Sebregts                                    de heer W. Hazeu                de heer F.C.M. van Engelen
Wethouder gemeente Roermond		 Wethouder gemeente Simpelveld   Wethouder gemeente Sittard-Geleen Nester					                Servatius				              Servatius				                 Woonzorg Nederland			                                  Woningstichting Berg & Terblijt ZaamWonen				
de heer J.F.B. van Rey        de heer W.J.H. Schleijpen       de heer L. Geilen                 de heer A.A. Oosterlee     mevrouw V.M.J. Eussen      de heer J.R. de Wolf          de heer C.B. van Boven                                 mevrouw A.M.H. Vankan           de heer K.A.G. Smitsmans
Wethouder gemeente Stein      Wethouder gemeente Vaals		      Wethouder gemeente                Thuis bij Antares				     Vanhier Wonen				           Vinciowonen                   ZoWonen				                                            Waterschap Limburg*
de heer D.M.M. Hendrix        mevrouw J.P. Verbeek            Valkenburg aan de Geul            de heer P.J.C.W. Stelder  de heer M.E.J. Meulen       de heer G.J.A. Canjels        mevrouw J.M.J. Godderij                                mevrouw J.S.E. van Wersch
                                                              de heer W.H.M.E. Weerts
                                                                                                                                                                                    * Gelimiteerd tot de taken en verantwoordelijkheden van het waterschap
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>26 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>   DEEL B
   Inhoud &
   Proces
27 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>28 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                            Woondeal Limburg
                   1.       Bouwlocaties
                   1.1      In Limburg worden in de eerste termijn van 2022-2024, 16.561 woningen gebouwd,
                            waarvan 64% in het betaalbare segment. In de opmaat naar én gedurende de tweede
                            termijn van 2025-2030 voeren de partijen per woonregio daar waar de kwaliteit in
                            relatie tot de behoefte dat vraagt, wijzigingen door in de planvoorraad op een zodanige
                            wijze dat 2/3 betaalbaar wordt gerealiseerd. Deze zullen dan ook in de realisaties
                            vanaf het jaar 2025 landen. De programmering van de tweede periode is structureel
                            onderwerp van gesprek op de regionale woontafel. De onderstaande tabel maakt de
                            totale kwantitatieve opgave inzichtelijk. Voor verdere achtergrondinformatie, zie deel C,
                            de regio’s.
  Regio        Bruto te      Bruto                   Harde                  SH           MH        GK         SH         MH
  en           realiseren    plan­capaciteit         plancapaciteit                                           corpo      corpo
  termijn      woningen)
  NL I               5.239               4.990                    3.477        1.256          829       569        973        150
  NL II              5.410               5.372                     1.251       1.022          218       973        633          10
  ML I               3.450               4.340                    2.898        1.387          562       385       1.117         42
  ML II              6.900                5.621                     639        1.167         688        218        951          52
  ZL I                7.872              8.240                    5.134        3.815          877      948       2.116      n.t.b.
  ZL II             15.746              15.087                     1.177       2.841        1.614       288     2.895       n.t.b.
  TI                16.561              17.570                   11.509       6.458        2.268     1.902      4.206         192
  T II             28.056              26.080                     3.067       5.030        2.520     1.479      4.479           62
  T ‘22-’23        44.617               43.650                   14.576      11.488        4.788     3.381      8.685         254
Tabel 1                     Er zijn regionale verschillen, waaronder de momenten van opvoeren van plannen in de Plan
Woningbouwrealisatie,       Capaciteits­monitor (PCM), waardoor de getallen in deze tabel met name in de tweede termijn, onder-
plancapaciteiten en         ling niet vergelijkbaar zijn. In de toekomst zullen partijen op een eenduidige manier plannen registre-
betaalbaarheid van de       ren in de PCM.
geplande woningen in
Limburg.
                   1.2      De bouwlocaties die zijn aangewezen als sleutelprojecten in Limburg zijn belangrijk
                            voor de (versnelling van de) bouwopgave. Partijen blijven in de overlegstructuur met
                            elkaar in gesprek over de voortgang en om eventuele knelpunten ten behoeve van de
                            realisatie aan te pakken. Sleutelprojecten kunnen gedurende de looptijd van de
                            Woondeal toegevoegd en afgevoerd worden.
29                          Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>                    De hiernaast weergegeven kaart van Limburg maakt per woonregio inzichtelijk:
                    • de bijdrage aan de versnelling voor wat betreft de realisaties in de periode
                        tot 2025;
                    • het aantal woningen in de planvoorraad van 2025 tot en met 2030;
                    • het aandeel sleutelprojecten in de regio en de optelsom van het aantal te realise-
                        ren woningen binnen deze sleutelprojecten.
                1.3 Sleutelprojecten hebben een gemeenschappelijk kenmerk: ze hebben een financiële
                    bijdrage ontvangen van de provincie en/of de Rijksoverheid. Uiteraard zijn deze
                    projecten verschillend van aard en grootte.
                    •   Limburg heeft momenteel geen grootschalige woningbouwgebieden (conform
                        de Rijksdefinitie). De provincie Limburg werkt, in overleg met BZK, een concreet
                        gebiedsgericht voorstel uit voor de aanpak van de opgaven rondom verduurza-
                        ming, klimaatadaptatie en woonkwaliteit in het bestaand bebouwd gebied in
                        Limburg. Dit voorstel zal mogelijk besproken worden in het BO Leefomgeving in
                        het voorjaar van 2023.
                    Er zijn versnellingsafspraken gemaakt voor de bouw van 4.079 woningen in Limburg:
 Kerkrade             Diverse centrumlocaties                290 woningen             € 7,6 miljoen
 Maastricht           Geusselt en omgeving                   972 woningen             € 8,3 miljoen
 Maastricht           Trega Zinkwit                          950 woningen             € 7,5 miljoen
 Roermond             Melickerveld                           468 woningen             € 0,7 miljoen
 Sittard Geleen       Middengeb. C / Nw Absbroek             274 woningen             € 1,6 miljoen
 Heerlen              Heerlen Centrum                        887 woningen             € 6,1 miljoen
 Weert                Gebiedsvisie Keent & Moesel            238 woningen             € 2,2 miljoen
                    •   Heerlen-Noord (56.000 inwoners) is als focusgebied aangemerkt in het kader van
                        het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid. De revitalisering van
                        Heerlen Noord wordt ondersteund met middelen uit het Volkshuisvestingsfonds
                        (€ 8,2 miljoen).
                    •   De volgende gemeenten ontvingen een bijdrage uit het Volkshuisvestingsfonds:
                        – Maastricht (€ 3,4 miljoen)
                        – Parkstad Limburg (€ 36,8 miljoen)
                        – Sittard-Geleen/Stein (€5,4 miljoen)
                    •   Een groot aantal sleutelprojecten met een kleinschalig karakter is vanuit de
                        provinciale regelingen ‘Kwaliteit in Limburgse Centra (KLC)’ en Stimulerings­
                        regeling Wonen (SRW) gestimuleerd. Deze maken ook onderdeel uit van de in
                        bijlage 3 opgenomen lijst met alle sleutelprojecten in Limburg.
                                                                              Kaart 1
                                                                              Versnelling (tot 2025),
                                                                              plancapaciteit (2025 – 2030)
                                                                              en sleutelprojecten.
30                  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Cijfers per regio
 Noord-Limburg
       5.239 | -128
       5.372 | -82
       23 | 2.640
 Midden-Limburg
       3.450 | -340
       5.621 | -669
       38 | 2.969
 Zuid-Limburg
       7.872 | -898
      15.087 | -7.543
       65 | 8.079
    Aantal te realiseren woningen tot 2025 | - aantal sloopwoningen
    Plancapaciteit 2025-2030 | - geplande sloop
    Sleutelprojecten: aantal projecten | aantal woningen
31                         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>                 2.  Herstructurering
                 2.1 In het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid is aangekondigd dat er naast
                     afspraken over woningbouw, ook afspraken over herstructurering worden gemaakt.
                     Dit betreft woningen met een lage toekomstwaarde, vaak in een onaantrekkelijke
                     woonomgeving waardoor de leefbaarheid en betaalbaarheid (vanwege hoge ener-
                     giekosten) onder druk staat. Deze woningen sluiten niet aan op de lokale behoefte.
                 2.2 De woningvoorraad op veel plekken in Limburg is relatief oud. Dat gegeven is vaak
                     een indicator voor de herstructureringsopgave. Het aandeel van deze opgave voor
                     heel Limburg, is voor de periode die bestreken wordt met deze Woondeal niet exact
                     bekend, met name voor de particuliere (huur en koop) voorraad. Voorlopig is er zicht
                     op de volgende aantallen: 12.114 woningen tot 2030 door transformatie en 9.660
                     door sloop. De partijen in deze Woondeal spannen zich in om de herstructurerings-
                     opgave voor heel Limburg in beeld te brengen en minimaal eens per jaar te bespre-
                     ken aan de Provinciale Woondealtafel.
Tabel 2               Regio en termijn     Hergebruik/ transformatie           Herstructurering
Transformatie en                           (andere opgave)                     door sloop woningen
herstructurering
                      NL I                                    1.608                               128
door sloop in
Limburg               NL II                                   1.085                                82
                      ML I                                     1.755                              340
                      ML II                                   3.463                               669
                      ZL I                                     1.743                              898
                      ZL II                                   2.460                             7.543
                      Totaal I                                5.106                             1.366
                      Totaal II                               7.008                             8.294
                      Totaal 2022 - 2030                     12.114                           9.660
                 2.3 De partijen in deze Woondeal spannen zich in om de herstructureringsopgave
                     gezamenlijk op te pakken en waar mogelijk gebruik te maken van de ondersteu-
                     ningsmiddelen van het Rijk, zoals het Volkshuisvestingsfonds. Het Rijk zet zich in om
                     huisvestingsopgaven die grotendeels gerealiseerd moet worden in de bestaande
                     voorraad, te ondersteunen met (financiële) regelingen die passend zijn bij die opga-
                     ve. Dat geldt zowel voor herstructurering als voor de transformatie van vastgoed met
                     een andere functie dan wonen, naar de functie wonen.
32                   Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>   3.  Betaalbaarheid
   3.1 Er is een grote behoefte aan betaalbare woningen in Nederland. Om aan te sluiten bij
       die grote behoefte streven we ernaar dat 2/3 (600.000 woningen) van de nieuwe
       woningen betaalbaar zijn: op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Onder het
       betaalbare segment vallen op basis van de landelijke definitie de sociale huurwonin-
       gen, huurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot een max van €1.000 per maand en
       koopwoningen onder de €355.000.
   3.2 In de provincie Limburg wordt gestreefd naar een toevoeging van 2/3 betaalbare
       huur- en koopwoningen. De woonregio’s zetten zich tot en met 2030 in voor de
       realisatie van 17.700 betaalbare huur- en koopwoningen (zijnde 2/3 van 26.550
       woningen). De samenwerkende partijen zullen de opgave betaalbare huisvesting
       (inclusief de definitie) structureel onderzoeken en waar nodig bijstellen.
   3.3 In de Nationale Prestatieafspraken met de woningcorporatiesector is opgenomen dat
       woningcorporaties verantwoordelijk zijn voor de bouw van nationaal 250.000 sociale
       huurwoningen en 50.000 middenhuur woningen.
       Door de provincie Limburg is met de bestuurlijke woningbouwafspraken van 13
       oktober 2022 ingezet op de realisatie van 10.200 sociale huurwoningen en 2.050
       middenhuur woningen door woningcorporaties. Voor de sociale huursector is het
       belangrijk dat de totale voorraad hierdoor weer groeit om de wachtlijsten af te kunnen
       laten nemen. Deze aantallen worden, wat betreft de (vervangende) nieuwbouw,
       leidend voor de lokale prestatieafspraken, die gemeenten, woningcorporaties en
       huurdersbelangenverenigingen maken.
   3.4 Ook is in de Nationale Prestatieafspraken opgenomen dat het aantal woningen met
       een huurprijs tot 550 euro (prijspeil 2020) in de totale woningcorporatievoorraad niet
       afneemt. Het betreft 46% van de woningcorporatiewoningen in Nederland. Voor de
       Limburgse situatie worden de Nationale Prestatieafspraken de komende periode
       geconcretiseerd.
   3.5 Alle gemeenten streven, in lijn met de Nationale Prestatieafspraken, naar de bouw van
       voldoende sociale huurwoningen.
   3.6 Om provincies, gemeenten en woningcorporaties te ondersteunen bij het sturen op
       versnelling van de nieuwbouw van (sociale) huurwoningen, kunnen de expertteams,
       de Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties en de Taskforce versnellen tijdelijke
       huisvesting worden ingezet. De Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties, die bestaat
       uit leden namens BZK, AEDES, IPO en VNG, kan bestuurlijk hulp bieden wanneer er
       belemmeringen worden geconstateerd bij het realiseren van de gemeentelijke bouw-
       opgave voor sociale huurwoningen, waaronder flexwoningen.
       In het Programma “Een thuis voor iedereen” is opgenomen dat via de regionale
       woningbouwprogrammering de nieuwbouw van sociale huurwoningen zo wordt
       ingepland dat wordt toegewerkt naar een meer evenwichtige verdeling. Zie de
       toelichting in het kader op blz. 20.
   3.7 Conform het bovenstaande zullen voor de periode 2025-2030 de gemeenten binnen
       de drie woonregio’s (dan wel de subregio’s) in Limburg onderling afspraken maken
       over de verdeling van hun aandeel sociale huurwoningen over de gemeenten in de
       nieuwbouw, in afstemming met de woningcorporaties en dit inbrengen in de
       Regionale Woontafel en ten behoeve van de eventuele jaarlijkse actualisering van de
       Woondeal.
33     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>   Toelichting op 2/3 betaalbaar
   Als uitgangspunt is opgenomen dat van alle nieuwbouw die gerealiseerd wordt in een
   regio, 2/3 deel in het betaalbare segment gebouwd wordt. Dat geldt ook als in de
   bestaande voorraad al 2/3 deel of meer betaalbaar aanwezig is.
   Elke gemeente neemt daarin dus verantwoordelijkheid ongeacht de samenstelling van
   de bestaande woningvoorraad.
   Gemeenten in een woonregio, mogen onderling verevenen, zolang de regionale
   nieuwbouwrealisatie aan het uitgangspunt van 2/3 betaalbaar voldoet.
   De provincie ziet toe op de realisatie van 2/3 betaalbaar (bij invoering Wet Regie
   Versterking Volkshuisvesting)
   Wanneer een woonregio achterblijft, wordt door de Provincie gekeken welke (subregio
   en) gemeente achterblijft en waarom (Comply or explain!).
   De provincie krijgt wettelijke instrumenten in de nieuwe wet, om ervoor te zorgen dat
   dit uitgangspunt juist gehanteerd wordt.
   Toelichting op 30% sociale huur
   Elke gemeente die op dit moment niet beschikt over een aandeel van 30% sociale
   huurwoningen in de bestaande voorraad, zet zich in om toe te groeien naar 30%. Om
   dat te bereiken stuurt die gemeente op de bouw van (extra) sociale huurwoningen.
   Een gemeente met x% sociale huurwoningen in de bestaande voorraad, realiseert dus
   meer dan x% van alle nieuwbouw in de gemeente in het sociale huursegment.
   De provincie krijgt wettelijke instrumenten om toe te zien op de inzet van elke gemeen-
   te bij het streven naar 30% sociale huur in de bestaande voorraad.
34         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>   4.  Bijzondere opgaven
       Aandachtsgroepen
   4.1 Om te zorgen dat er voldoende woningen zijn voor starters en mensen met een
       middeninkomen zijn tot en met 2030 nationaal 350.000 betaalbare koop- en midden-
       huurwoningen nodig. In het Programma Betaalbaar wonen is dan ook opgenomen dat
       40% van de nieuwbouw dient plaats te vinden in deze segmenten.
       Het provinciale aandeel in deze nationale opgave zoals opgenomen in de bestuurlijke
       afspraken van 13 oktober 2022 betreft de realisatie van 11.000 woningen in het
       middensegment, dus de middenhuurwoningen en goedkope koopwoningen. Dit is
       42% van de totale nieuwbouwopgave. Aangegeven is dat middenhuur en goedkope
       koop uitwisselbaar zijn afhankelijk van de behoefte van de betreffende regio.
   4.2 Partijen hebben specifiek aandacht voor de huisvesting van aandachtsgroepen
       waaronder ouderen. Het aantal ouderen groeit de komende jaren fors. Om ervoor te
       zorgen dat ouderen zo lang mogelijk prettig en gezond thuis kunnen blijven wonen,
       zijn er voldoende woningen geschikt voor ouderen nodig. De minister voor VRO heeft
       in het Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen bepaald dat van de
       totale nieuwbouwopgave van 900.000 woningen tot en met 2030, 290.000 woningen
       geschikt voor ouderen moeten worden gebouwd. Daarvan zijn 170.000 woningen
       nultredenwoningen, 80.000 geclusterde woningen en 40.000 verpleegzorgplekken.
       Nultredenwoningen zijn geschikt voor ouderen, omdat zij de woning kunnen betre-
       den zonder trappen te hoeven lopen en de belangrijkste vertrekken zonder traplopen
       kunnen bereiken. Dit stelt ouderen in staat langer thuis te kunnen wonen.
       Een deel van de ouderen zoekt een woning in een geclusterde woonvorm. Deze
       woonvorm is ingericht op het bevorderen van sociaal contact en het ondernemen van
       activiteiten, bijvoorbeeld doordat er een gemeenschappelijke ruimte aanwezig is. De
       woningen in een geclusterde woonvorm zijn tenminste nultredenwoningen.
       Om mensen langer zelfstandig thuis te kunnen laten wonen, ook wanneer zij zware
       zorg nodig hebben, zet het kabinet in op de bouw van 40.000 verpleegzorgplekken.
       Dit zijn dus geen plekken in een verpleeghuis, maar zelfstandige woonéénheden,
       doorgaans in clustering. De woning is ingericht op het ontvangen en verlenen van
       zware zorg, bijvoorbeeld door een badkamer met voldoende ruimte voor een hulp-
       verlener. Meer dan de helft van deze geclusterde woonvormen zal in het bijzonder
       gericht zijn op mensen met dementie. De bouw van woningen voor mensen met
       dementie vraagt extra aandacht bij bijvoorbeeld het gebruik van (contrasterende) kleu-
       ren, herkenbaarheid van voordeur en ruimten, voldoende daglicht en verduisterende
       gordijnen voor het dag-nachtritme, ruimten voor ontmoeting en ook een veilige,
       activerende omgeving van het wooncomplex.
       Het Limburgse aandeel in de nationale opgave voor huisvesting van ouderen bestaat
       uit de realisatie van 10.300 nultredenwoningen, 6.800 wooneenheden in geclusterde
       woonvormen en 3.310 verpleegzorgplekken.
       Een deel van deze woningen zal gerealiseerd moeten worden in de bestaande voor-
       raad. De uitwerking van deze opgave vindt plaats bij de opstelling van de
       Woonzorgvisies. De gemeenten maken hiervoor een analyse van de woon-, zorg- en
       ondersteuningsbehoefte van de aandachtsgroepen in de eigen gemeente (hoeveel
       mensen, welke aandachtsgroepen, wat is de woonbehoefte en wat is de eventueel
       langdurige ondersteuningsbehoefte).
35     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>       Op regionaal niveau vindt de afstemming over de huisvestingsopgave plaats. Voor de
       invulling van de (ver)bouwopgave die voortvloeit uit de woonbehoefte van ouderen
       met een Wlz-indicatie worden het Zorgkantoor en waar nodig de zorgaanbieders
       betrokken.
       Duurzaam en toekomstbestendig bouwen
   4.3 Partijen verkennen gezamenlijk op welke wijze stappen gezet kunnen worden in het
       toegroeien naar een duurzame en toekomstbestendige bouw2, maken afspraken
       over de te behalen doelen en de gewenste inzet daarbij van de partners. Dat kan
       bijvoorbeeld door het delen van goede voorbeelden, of circulariteit onderdeel te
       laten uitmaken van aanbestedingen en contacten, of door de mogelijkheden te laten
       onderzoeken om het bouwbesluit hierop aan te passen.
       Vakantieparken
   4.4 Eén van de scenario’s die in deze tijden van het woningtekort vanuit het Rijk extra
       aandacht krijgen is het (tijdelijk) transformeren van vakantieparken naar wonen. In
       Limburg worden steden en dorpen compact gehouden en stedelijke functies (zoals
       wonen) worden daar geconcentreerd. De in omvang beperktere uitbreidingsbehoef-
       te (ten opzichte van andere delen van Nederland) is realiseerbaar, zo is gebleken uit
       de realitycheck, in steden en dorpen. Vakantieparken in de provincie Limburg liggen
       in het omringende landelijk gebied. Uit oogpunt van een goede ruimtelijke ordening
       is op die locaties de functie wonen niet wenselijk en transformatie naar wonen
       conform het provinciaal beleid niet toegestaan. Het beleid voorziet wél in – tijdelijke
       - uitzonderingen in de vorm van flexibele woonvormen. Deze zijn met name bedoeld
       om pieken in de vraag naar huisvesting op te vangen.
       Voorbeelden hiervan zijn tijdelijk permanente bewoning toestaan in recreatieparken
       voor de huisvesting van internationale werknemers en/of woonurgenten voor de
       duur van maximaal tien jaar en onder (nader te bepalen) voorwaarden als verdien-
       model voor toekomstige herontwikkeling of sanering van het park, of voor het
       herbestemmen van monumentale bebouwing in het buitengebied.
       2   Duurzaam en toekomstbestendig bouwen: Milieu impact, toepassing biobased materialen,
           aanpasbaar en flexibel bouwen, levensloopbestendig, klimaatadaptief en natuur-inclusief.
36     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>   5   Ruimtelijke ordeningsaspecten
   5.1 Het realiseren van de in deze Woondeal opgenomen aantallen woningen moet in
       afstemming gebeuren met verschillende andere grote ruimtelijke opgaven als klimaat,
       waterveiligheid/overlast, landschap, natuur, landbouw en energie. Via het Programma
       NOVEX wordt gewerkt aan optimale inpassing en samenhang tussen alle grote
       fysiek-ruimtelijke opgaven en transities, en worden waar nodig keuzes gemaakt. De
       woningbouwaantallen die bestuurlijk afgesproken zijn in oktober 2022, en regionaal
       uitgewerkt en bestuurlijk afgesproken worden in deze Woondeal, zijn daar waar
       mogelijk uitgangspunt.
   5.2 De provincie Limburg hanteert het uitgangspunt “meer stad, meer land”, zoals in de
       POVI opgenomen: “Limburg kent verstedelijkte en landelijke gebieden. Deze maken
       deel uit van een grensoverschrijdend netwerk van steden en landschappen. We willen
       de variatie in gebieden koesteren en zetten zowel in op duurzame verstedelijking als
       op de transitie van het landelijk gebied. Dit houdt in dat we steden en dorpen compact
       houden en stedelijke functies daar concentreren. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen
       horen in principe thuis in bestaand bebouwd gebied. We ontwikkelen landelijke
       gebieden juist als tegenhanger van de drukkere stedelijke gebieden.”
   5.3 Partijen in deze Woondeal hanteren het principe om het water- en bodemsysteem
       sturend te laten zijn bij gebiedsontwikkeling en locatiekeuze. Wanneer hiertoe aanlei-
       ding bestaat, worden waterschappen in het planvormingsproces betrokken. Het
       Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt verdere richtinggevende uitspraken
       en randvoorwaarden uit in het Programma Water en bodem sturend. Mogelijke
       gevolgen worden in de (jaarlijkse) herijking meegenomen.
37     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>   6.  Versnellingsafspraken
   6.1 Vanwege de grote urgentie van de opgave is het nodig dat woningen sneller worden
       gerealiseerd; sneller dan de 10 jaar die nu landelijk het gemiddelde is. Het is daarom
       cruciaal dat er wordt gewerkt aan het sneller, slimmer en efficiënter inrichten van de
       processen en procedures die bij de realisatie van woningbouw van toepassing zijn.
       Hierbij bezien we het gehele bouwproces tot en met de bezwaarprocedure. Ook is
       het van belang samen een goed participatieproces in te richten, informeel en
       formeel.
       Door BZK is in overleg met medeoverheden en marktpartijen een actieplan
       Versnellen Processen en Procedures opgesteld. De volgende aanbevelingen – voor
       zover nodig – worden (regionaal) gezamenlijk opgepakt;
       • Bij de initiatieffase, bij het organiseren van het plan- en realisatieproces, zorgen
           voor heldere beslismomenten en benodigde mandaten. Dit zorgt voor het
           efficiënt en binnen termijnen doorlopen van procedures.
       • Versterking van de samenwerking tussen provincie en gemeenten bij het zo
           efficiënt mogelijk inzetten van de beschikbare ambtelijke capaciteit en expertise.
           Hiervoor wordt gebruik gemaakt van de SPUK Flexibele inzet ondersteuning
           woningbouw, waarvoor de provincie een regeling heeft opgesteld. Onderzocht
           wordt of en hoe het opzetten van een regionale flexpool, waarmee op regionaal
           niveau experts ingehuurd worden en waar meerdere gemeenten gebruik van
           kunnen maken, effectief en efficiënt kan zijn. Daarbij worden de mogelijkheden
           voor samenwerking met het onderwijs verkend.
       • Voor de uitvoering van werkzaamheden die van belang zijn voor het
           Woondealproces door de samenwerkingspartijen en de praktische organisatie
           ervan, worden de door het Rijk beschikbaar gestelde procesgelden vanuit de
           SPUK Woondeals ingezet.
       • Actueel houden van ruimtelijke beleidskaders en beleid rondom participatie en
           ruimtelijke plannen ten behoeve van een transparant en zorgvuldig proces.
   6.2 Om de woningbouwproductie te versnellen en de regionale woningbouwopgave te
       realiseren, is samenwerking met alle partijen in de woningbouwketen essentieel, met
       besef van ieders rol, verantwoordelijkheid en ieders inbreng. Dit vraagt om een
       nauwe betrokkenheid van woningcorporaties en marktpartijen bij deze Woondeal.
       Deze betrokkenheid krijgt vorm in de procesinrichting, zoals in hoofdstuk 8
       omschreven.
   6.3 Partijen richten één of meerdere regionale Versnellingstafels in waaraan afspraken
       gemaakt kunnen worden om specifieke woningbouwprojecten te versnellen en
       thematische knelpunten op te lossen. Naast de provincie, de gemeente(n) en het
       Rijk, sluiten ook marktpartijen en woningcorporaties, en afhankelijk van het vraag-
       stuk, waterschappen, kennisinstellingen, zorgpartijen en bewonersorganisaties aan.
       Partners aan deze tafel prioriteren met elkaar de te bespreken gebiedsspecifieke
       thema’s en maken duidelijk welke oplossing (resultaat) van welke partij verwacht
       wordt, met als doel, spoedige realisatie van het project. In voorkomende gevallen
       wordt aangesloten bij bestaande Versnellingstafels.
   6.4 Indien er sprake is van landelijke thema’s of thema’s die in meerdere provincies
       spelen, worden deze doorgezet naar de landelijke Versnellingstafel met een duiding
       van het verwachtte resultaat. Het is van belang bij vertraging samen naar oorzaak en
       oplossing(en) te zoeken en de te ondernemen actie(s) af te spreken en eenduidig te
       beleggen.
38     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                6.5 In de realisatie van de regionale volkshuisvestingsopgave geven partijen zoveel als
                    mogelijk ruimte en prioriteit aan projecten die optimaal bijdragen aan de regionale
                    huisvestingsopgave en die snel te realiseren zijn. Gemeenten kunnen schuiven/
                    wijzigen in en tussen projecten, voorwaarde is dat het totaal aantal woningen aansluit
                    bij de afspraken die in het kader van deze woondeal gemaakt worden en geen afbreuk
                    doet aan de verdeling van doelgroepen en betaalbaarheid.
                6.6 Om ervoor te zorgen dat bij planuitval reserveplannen beschikbaar zijn, maken partijen
                    in de periodieke Woondealoverleggen afspraken over voldoende plancapaciteit en
                    harde plancapaciteit. Partijen zetten in op voldoende harde plancapaciteit voor de
                    realisatie van de woningbouwproductie (minimaal 130% plancapaciteit voor de
                    periode 2025-2030).
                6.7 Naast het versnellen van de lopende bouwprojecten maken partijen voor zover
                    mogelijk eind 2023 afspraken over de realisatie van flex- en transformatiewoningen
                    om tegemoet te komen aan de vraag naar huisvesting voor spoedzoekers en voor
                    inwoners die starten op de woningmarkt en deze (tijdelijke) huisvesting kunnen
                    gebruiken als opstap naar een reguliere woning. Het betreft dan niet alleen maar de
                    aantallen en de locaties, maar het gaat vooral ook om het slimmer omgaan met de
                    processen rond de realisatie van dergelijke woningen.
                    Als het flexwoningen betreft op tijdelijke locaties stelt het Rijk (mits voldaan wordt aan
                    kwaliteitseisen) een herplaatsingsgarantie beschikbaar. Onderdeel van de herplaat-
                    singsgarantie is dat gemeenten, regio, provincie en Rijk ervoor zorgen dat er na de
                    tijdelijke exploitatie elders een volgende locatie beschikbaar komt voor die flexwonin-
                    gen die een tweede periode kunnen ingaan. Voor de realisatie van deze woningen is
                    de recent vastgestelde herplaatsingsgarantie van het Ministerie belangrijk. Deze
                    garantie neemt een groot deel van het risico van een mogelijk kortere
                    exploitatietermijn grotendeels uit de businesscase. De regio kunnen daar waar nood-
                    zakelijk gebruik maken van de herplaatsingsgarantie volgens de “contouren financiële
                    herplaatsingsgarantie d.d. 6-12-2022”.
Tabel 3              Regio en termijn          Hergebruik/ transformatie              Aantal
Transformatie-                                 (andere opgave)                        flexwoningen
en flexwoningen
                     NL I                                          1.608                               482
in Limburg
                     NL II                                         1.085                                 20
                     ML I                                           1.755                              150
                     ML II                                         3.463                                171
                     ZL I                                           1.743                            1.048
                     ZL II                                         2.460                                 75 +pm
                     Totaal I                                      5.106                             1.680
                     Totaal II                                     7.008                               266 +pm
                     Totaal 2022 - 2030                           12.114                            1.946 +pm
39                  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>   7.  Monitoring en bespreking voortgang
   7.1 De gemeenten en de provincie spreken af jaarlijks gezamenlijk de woningbouwpro-
       ductie te monitoren. Momenteel wordt gewerkt aan de landelijke harmonisatieaf-
       spraken tussen IPO, VNG en BZK. De provincie streeft naar harmonisatie van monito-
       ring tussen de overheidslagen. Deze harmonisatie moet de ruimte bieden voor
       integratie dan wel uitbreiding van de provinciale en gemeentelijke monitoringsbe-
       hoefte.
   7.2 De gemeenten/regio zetten hun data in het monitoringsysteem. De gemeente/regio
       blijft bronhouder en eigenaar van de data en daarmee verantwoordelijk voor de
       juistheid en actualiteit van de data. Voor tussentijdse systeemupdates blijven partijen
       afhankelijk van de mogelijkheden van externe leveranciers.
   7.3 Doel is door intensief en kort-cyclisch ambtelijk en bestuurlijk overleg goed zicht te
       krijgen en te houden op de uitvoering. Hierdoor signaleren partijen vroegtijdig
       wanneer de voortgang van de woningbouw stokt. Wanneer (gezamenlijk) wordt
       geconstateerd dat de voortgang stokt, stellen partijen gezamenlijk vast wat de
       achterliggende oorzaken daarvan zijn (fact finding). Op basis daarvan worden de
       benodigde en gewenste acties in gang gezet. Uitgangspunt is: ‘’los het op, of schaal
       het op’’.
40     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>   8.  Overlegstructuur: samenwerking & sturing
   8.1 De Partijen spreken een sturingscyclus af die gebaseerd is op een overleg twee keer
       per jaar: de Provinciale Woondealtafel, waarbij Rijk, Provincie en de drie woonregio’s
       bestuurlijk aanschuiven evenals per woonregio een vertegenwoordiger van de
       Limburgse woningcorporaties. Monitoring en een scherpe agendering is uiteraard een
       belangrijk element om deze tafels goed te voeden en effectief te laten zijn. Naast deze
       cyclus worden de noodzakelijke Versnellingstafels georganiseerd en vindt uiteraard
       het reguliere overleg BO Leefomgeving en BO MIRT plaats, waarbij zo veel mogelijk
       aansluiting zal worden gezocht.
   8.2 Er is een bestuurlijke overlegstructuur voorzien die enerzijds zorgt voor informatie-
       vestrekking richting het netwerk, evenals gezamenlijke agendering, maar ook het
       netwerk van overheden en overige partijen steviger bij elkaar brengt en versnellings-
       mogelijkheden bespreekt en agendeert. De procesinrichting is in de vorm van een
       jaarcyclus in figuur 1 (volgende pagina) schematisch weergegeven.
       •   Regionale Woontafel (lichtblauw): dit is de tafel op woonregio niveau met een
           ambtelijke afvaardiging van de betrokken stakeholders: gemeenten/regio, provin-
           cie, woningcorporaties, waterschap, woonbond/afgevaardigde huurdersbelangen-
           verenigingen en marktpartijen. Aan deze tafel wordt de voortgang van de woning-
           bouwprojecten, de actuele problematiek en oplossingsrichtingen en hulpvragen
           besproken. Versnellend, informatief en agendasettend.
       •   BO woonregio: dit is het Bestuurlijk Overleg tussen woonregio en provincie, alwaar
           de agenda voor de Woondealtafel wordt voorbereid, gehoord hebbende de input
           van de Regionale Woontafel
       •   BO Limburg: dit is het Bestuurlijk Overleg met de drie voorzitters van de woonre-
           gio’s en de gedeputeerde, alwaar de agenda definitief wordt voorbereid en samen-
           gesteld ten behoeve van de Woondealtafel.
       •   Provinciale Woondealtafel (zwart): dit is het halfjaarlijks Bestuurlijk Overleg tussen
           minister, gedeputeerde, de voorzitters van de drie woonregio’s en drie vertegen-
           woordigers van de woningcorporatiesector.
   8.3 Om gezamenlijk zicht te houden op de voortgang van de uitvoering van de
       voorliggende bestuurlijke afspraken vindt er ambtelijk:
       • Vier keer per jaar op ambtelijk niveau overleg plaats tussen het Ministerie van BZK
           (directeuren woningbouw, woningbeleid en opgavemanagers), de provincie en
           afgevaardigden vanuit de woonregio’s, waarvan tweemaal per jaar ter voorberei-
           ding op het eerder genoemde overleg Woondealtafel.
       • Vier keer per jaar vindt ambtelijk overleg plaats tussen de gemeenten/woon(sub)
           regio’s, woningcorporaties en provincie over stand van zaken en voortgang van de
           realisatie van woningbouwplannen.
41     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>                    8.4 Partijen agenderen vanuit de ambtelijke en/of bestuurlijke overleggen ten behoeve
                        van de Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties en tafels als de landelijke
                        Versnellingstafel eventuele regio-overstijgende en algemene knelpunten. Tevens
                        wordt concreet aangegeven welk resultaat noodzakelijkerwijs geboekt moet worden
                        om de voortgang te kunnen waarmaken.
                    8.5 Daarnaast worden op provinciaal niveau, afhankelijk van behoefte en actualiteit, een
                        of meerdere separate Versnellingstafels georganiseerd indien er thema’s of knelpun-
                        ten zijn die we gericht willen oppakken. Deze tafels kunnen divers van aard zijn,
                        tijdelijk of langer lopend. De betrokken partijen komen regelmatig in enig jaar bij
                        elkaar, afhankelijk van de noodzaak (urgentie, aard opgave enz.). De samenstelling en
                        exacte werking van de Versnellingstafels worden nader uitgewerkt.
Figuur 1
Schematische
weergave jaarcyclus
overlegstructuur
42                      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>   9.  Vervolg
   9.1 Voor een goede uitvoering van deze Woondeal, wordt in 2023 gestart met de verdere
       uitwerking van enkele thema’s, samen met onze partners.
       Het betreft daarbij het opstellen van de Woonzorgvisies in elke gemeente, het door
       ontwikkelen van een Limburgse visie op de woon- en herstructureringsopgave in
       relatie tot NOVEX, BO Leefomgeving en het Ruimtelijk Arrangement. Ook zullen we
       afspraken gaan maken over de wijze waarop we vanaf 2025 gaan programmeren,
       opdat adequater ingespeeld kan worden op ontwikkelingen die de huisvestingsbe-
       hoeften sterk beïnvloeden.
       Tevens gaan we ons de komende periode inspannen om duurzaam, circulair en
       natuurinclusief bouwen verder te ontwikkelen. Momenteel is er veel ambitie, bijvoor-
       beeld op het gebied van normering en stimulering van circulair bouwen die nog geen
       plek hebben gekregen in de woningbouwprogramma’s. Er zijn voornemens om een
       aanscherping op het terrein van normering en stimulering van circulair bouwendoor
       te voeren vanaf 2025. Ook biobased bouwen, hergebruik of industrieel bouwen
       dragen bij aan versnelling, een betere milieuprestatie en minder stikstofuitstoot. Deze
       thema’s kunnen op een te organiseren Versnellingstafel verder worden vormgegeven.
43     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>   10.  Kritische succesfactoren
        De randvoorwaarden op orde
        Zoals in het Limburgs bod is benoemd, moeten de condities en randvoorwaarden op
        orde zijn om alle woningen bijtijds en met de beoogde kwaliteiten te realiseren. De
        partijen in deze Woondeal identificeren met elkaar een aantal kritische succesfacto-
        ren, zonder welke de realisatie van de afspraken uit deze Woondeal onder druk komt
        te staan.
        Voor alle opgenomen (afspraken over) kritische succesfactoren geldt dat deze
        periodiek besproken zullen worden in de Woondealoverleggen om de voortgang te
        monitoren. Het Rijk informeert de regio tijdig indien er (consultaties voor) nieuwe
        regelingen of subsidiemogelijkheden opengesteld worden. Ook zal het Rijk als
        vraagbaak optreden bij eventuele onduidelijkheden omtrent de aanvraag van
        financiële middelen.
        BZK coördineert de opgaven die samenhangen met woningbouw en fungeert als
        eerste aanspreekpunt richting andere departementen. De Minister voor VRO zet zich
        maximaal in om samen met de verantwoordelijke collega-ministers kritische succes-
        factoren in relatie tot woningbouw aan te pakken.
        Wanneer er al een andere gebieds-specifieke, regionale of landelijke tafel is voor een
        kritische succesfactor wordt het knelpunt primair daar opgelost. Wanneer partijen
        tegen locatie- of regio specifieke knelpunten oplopen voor de realisatie van de
        woningbouw worden deze ingebracht op een Versnellingstafel. Indien er sprake is
        van landelijke thema’s kunnen deze worden doorgezet naar de landelijke
        Versnellingstafel. Ook fungeert BZK indien nodig als toegangspoort tot de andere
        departementen.
   10.1 Voldoende en structurele rijksmiddelen voor uitvoering van de Woondeal.
        De forse investeringen die nodig zijn voor woningbouw ook in relatie tot de hele
        volkshuisvestingsopgave, kunnen de gemeenten niet altijd zelf opbrengen of verha-
        len op de ontwikkelaar. Vanwege de vaak beperkte omvang van projecten, of de
        complexiteit van de bouwopgave (waaronder transitie bestaand vastgoed, sloop
        nieuwbouw, verbouw, herbouw, bouwen in bestaand bebouwd gebied staan busi-
        nesscases sterk onder druk.
        Het gaat dan om bijvoorbeeld grond, infrastructuur en investeringen in de leefomge-
        ving. Zeker in combinatie met de maatschappelijke doelstelling van betaalbaar
        bouwen is een financiële ondersteuning van het Rijk nodig om gewenste woning(ver)
        bouwprojecten vlot te trekken. Dit is de kern van de wederkerigheid in de afspraken.
        Anders komen deze niet van de grond of moeten de maatschappelijke doelstellingen
        zoals de betaalbaarheid losgelaten worden.
        In samenwerking met marktpartijen en woningcorporaties zoeken de partners in
        deze Woondeal naar oplossingen voor onrendabele businesscases. Gemeenten
        halen opbrengsten uit grondverkoop, of, als de gronden van ontwikkelaars zijn, uit
        het wettelijke kostenverhaal. Bij het realiseren van betaalbare woningen kent de
        businesscase een grotere onrendabele top. Daarom is aanvullend op de lokale en
        provinciale inzet, financiële dan wel regulerende ondersteuning van het Rijk nodig.
44      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>        De realisatie van minimaal 26.550 woningen hangt zoals eerder aangegeven samen
        met ingrepen in de bestaande woningvoorraad middels ver- en herbouw en transfor-
        matie van bestaand leegstaand vastgoed. Dat brengt extra kosten (verwerving, sloop,
        terugbouw van minder woningen enz.) met zich mee. Om zorg te kunnen dragen
        voor de 2/3 betaalbaarheid, is financiële steun noodzakelijk.
        Voor het op peil brengen en houden van een continue bouwstroom is het gewenst
        dat het Rijk aan de voorkant structurele middelen beschikbaar stelt in plaats van, dan
        wel naast incidentele regelingen waarop regio’s en provincies telkens opnieuw (in
        concurrentie) moeten inschrijven.
        Partijen onderkennen dat veel projecten te maken hebben met een publiek onrenda-
        bele top. De forse investeringen die nodig zijn voor woningbouw kunnen de gemeen-
        ten niet altijd zelf opbrengen of verhalen op de ontwikkelaar. Partijen gaan met elkaar
        in gesprek over het wegnemen van de onrendabele top en hoe de verschillende
        instrumenten, zoals bijvoorbeeld de woningbouwimpuls en het
        Volkshuisvestingsfonds (VHF), hieraan kunnen bijdragen. Voor de regio is het belang-
        rijk dat de WBI-procedures zo eenvoudig en efficiënt mogelijk zijn. Het rijk betrekt
        de provincie en regio bij de (door)ontwikkeling van de Woningbouwimpuls en het
        Volkshuisvestingsfonds en mogelijke aanpassingen. Zo blijven we in gesprek over
        de werkwijze van de regelingen en mogelijke verbeteringen ten aanzien van de
        effectiviteit en doelmatigheid van het instrument in zowel de aanvraag-, beoordeling-
        als beheerfase.
   10.2 Meer personele capaciteit bij gemeenten op het ruimtelijk domein
        Het ontwikkelen van nieuwe woningen en herstructurering van bestaande gebieden
        en gebouwen vraagt veel van organisaties als provincie, gemeenten en woningcorpo-
        raties. Veel gemeenten zetten in op de verhoging van de woningbouwproductie en
        een focus op complexe binnenstedelijke ontwikkeling. Daarvoor is het noodzakelijk
        om samen te werken aan een duurzame, structurele oplossing voor de capaciteitspro-
        blemen met betrekking tot de beschikbaarheid van ambtelijke expertise, vooral op het
        terrein van het ambtelijke handwerk in de planprocedures. Vooralsnog heeft de
        provincie Limburg € 0,9 miljoen ontvangen uit de Specifieke Uitkering flexibele inzet
        ondersteuning woningbouw (2e tranche) voor 2023. Deze middelen zijn ook inzetbaar
        ten behoeve van het opstellen van de Woonzorgvisies. In dat opzicht past de hoogte
        van het bedrag niet bij de opgave. Deze is nu uitsluitend geënt op de grootte van de
        provinciale uitbreidingsopgave.
        De ligging in een gebied wat door landsgrenzen wordt gekenmerkt en met buren die
        een andere taal spreken maakt dat het gevecht om personeel met actuele grensover-
        schrijdende kennis essentieel is. Meer aandacht en geld voor het aantrekken, ontwik-
        kelen en behouden van extra uitvoeringscapaciteit wordt door de regio gezien als
        randvoorwaardelijk voor het behalen van de afspraken in deze Woondeal. Dit kan
        bijvoorbeeld bewerkstelligd worden door meer geld naar het gemeentefonds te laten
        vloeien, oplossingen te zoeken op regionale schaal en/of door de samenwerking aan
        te gaan met onderwijsinstellingen of opleidingsinstituten om daarmee het aanbod
        professionals te vergroten.
45      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>   10.3 Plan van aanpak versnellen processen en procedures
        Daarnaast helpt het als gemeenten worden ontlast als het gaat om de onderzoeks-
        last die komt kijken bij deze ontwikkeling. Hierbij valt te denken aan het vergoeden
        van bestemmingsplanontwikkelingen en andere onderzoeken. De regio vraagt
        aandacht voor vereenvoudigde planprocedures, het inperken van bezwaarprocedu-
        res en transparantie in Raad van Stateprocedures. Het Rijk heeft het actieplan
        Versnelling Woningbouwprocedures inmiddels gepubliceerd, waarin vergroting van
        de capaciteit van de Raad van State een plek krijgt. Het uitvoeren van dit actieplan is
        belangrijk voor het versnellen van de afspraken in deze Woondeal.
   10.4 Stikstofproblematiek in relatie tot de woningbouwopgave
        Het is randvoorwaardelijk voor de realisatie van menig woningbouwprogramma dat
        er op korte termijn duidelijkheid komt over de aanpak van de stikstofproblematiek.
   10.5 Grip op kostenstijgingen
        De afgelopen jaren zijn de bouwkosten fors gestegen. Hierdoor worden nieuwbouw
        en herstructureringsprojecten fors duurder. Het is van belang om oplossingen te
        vinden om de ambities van de geplande nieuwbouw- en herstructureringsprojecten
        te kunnen realiseren.
   10.6 Investering in infrastructuur en mobiliteit
        Bij veel woningbouwplannen is sprake van (lokale) infrastructurele uitdagingen. Bij
        binnenstedelijke of binnendorpse inbreidingen en transformaties spelen diverse
        zaken die om investeringen vragen. De kwalitatieve inrichting van de openbare
        ruimte en combinaties van andere ruimtelijk opgaves zoals het tegengaan van
        hittestress, het stimuleren van wandelen en fietsen, bereikbaarheid van ov, fiets- en
        auto parkeren. Hierbij geldt dat de regio behoefte heeft aan structurele middelen die
        niet verdeeld zijn over meerdere regelingen.
   10.7 Investeringscapaciteit woningcorporaties
        De rijksoverheid en woningcorporaties hebben Nationale Prestatieafspraken (NPA).
        gemaakt. Deze afspraken zien toe op een zeer forse ambitie in verduurzaming,
        nieuwbouw én betaalbaarheid. De financiële realiteit sinds het tekenen van de
        Nationale Prestatieafspraken is sterk veranderd. Daarmee staat de haalbaarheid van
        de afspraken onder druk, net als de haalbaarheid van woningbouwplannen van ande-
        re partijen.
        Het afschaffen van de verhuurderheffing is een goede en zeer belangrijke stap om
        woningcorporaties aan investeringsruimte te helpen die nodig is voor het realiseren
        van de opgave. Echter in de tussenliggende periode staat deze onder druk door de
        renteontwikkeling, de gestegen vennootschapsbelasting en een kostenstijging van
        bouwmaterialen. Corporaties verwachten dat er extra middelen nodig zullen zijn om
        de stapeling aan opgaven zoals benoemd in de Nationale Prestatieafspraken te
        kunnen realiseren. Immers, uit een doorrekening van de Nationale Prestatieafspraken
        toentertijd blijkt dat de opgaven weliswaar landelijk financieel haalbaar zijn, maar dat
        juist de woningcorporaties in Limburg de kritische grens van de Loan to Value te
        dicht naderen. Deze kritische grens komt door de bovengenoemde factoren dichter-
        bij, immers de financiële situatie op de woningmarkt is sindsdien verslechterd.
        In de Nationale Prestatieafspraken is afgesproken om de financiële haalbaarheid van
        de maatschappelijke opgaven door woningcorporaties in 2024 integraal in beeld te
46      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>         brengen. Vanwege de sterk veranderende macro-economische omstandigheden
         wordt deze geplande update een jaar naar voren gehaald en reeds in 2023 uitgevoerd.
   10.8  Beschikbaarheid bouwgrond woningcorporaties
         Om de opgave in het sociale huursegment te realiseren, beschikken woningbouwcor-
         poraties momenteel over onvoldoende grond om deze opgave te kunnen realiseren.
         Sinds de invoering van de Woningwet is het grondbezit van corporaties noodgedwon-
         gen sterk afgenomen. Corporaties mogen in de DAEB-tak immers enkel gronden
         verwerven mits er binnen vijf jaar wordt gestart met bouwen en er een woonbestem-
         ming op de locatie rust. Deze voorwaarde beperkt de opbouw van grondposities door
         corporaties. De grond die in potentie kan worden ingezet voor nieuwbouw is veelal in
         bezit van private ontwikkelaars. Het verkrijgen van bouwlocaties voor sociale huurwo-
         ningen zal daardoor slechts mogelijk zijn tegen hoge grondprijzen. Deze staan ver van
         de sociale grondprijs die nodig is om een sociale huurwoning te realiseren.
         Corporaties achten maatregelen nodig vanuit de overheid in het grondbeleid om de
         ambitie zoals beschreven in deze Woondeal te kunnen realiseren.
         Er liggen volop kansen om via verdergaande samenwerking tussen gemeente, ontwik-
         kelaars en corporaties om de bouw op gang te houden. Alle partijen in de keten zullen
         flexibiliteit moeten betrachten om de bouwproductie op gang te houden
   10.9  Mogelijkheid om betaalbare koop en huur langdurig juridisch te kunnen verankeren
         Termijnen voor het plaatsen of gebruiken van tijdelijke woningen of locaties zijn nu
         landelijk vastgesteld op 15 jaar. Indien het Rijk zorgt voor wet- en regelgeving die
         langdurige juridische verankering van betaalbare koop en huur mogelijk maakt, draagt
         dit bij aan de structurele oplossing van het tekort aan betaalbare woningen. Met de
         huidige verankering van maximaal 15 jaar worden maatschappelijke gelden feitelijk
         ingezet voor het creëren van tijdelijke oplossingen. Advies is om langdurige veranke-
         ring vast te leggen door een meer expliciete link te leggen tussen de realisatie van
         betaalbare huur door woningcorporaties.
   10.10 Monitoring en rapportage
         Voor het naleven en herijken van de afspraken is een goede monitoring nodig. Het Rijk
         kondigt een Interbestuurlijke landelijke monitor voortgang woningbouw aan. Het is
         voor de regio van belang dat deze monitor naast kwantitatieve gegevens ook kwalita-
         tieve informatie bevat. De regio pleit ervoor geen extra monitoring in te richten, maar
         gebruik te maken van en aan te sluiten op de provinciale monitoring en gemeentelijke
         behoefte aan monitoringsgegevens. Voor het slagen van de uitvoering van de
         Woondeal is het noodzakelijk dat op korte termijn duidelijk wordt hoe de monitoring
         eruit gaat zien, wat de rol van gemeenten en provincie is in het aanleveren van data en
         dat er bij de start van de uitvoering van de Woondeal een nulmeting ligt om de
         afspraken te ijken. Voor tussentijdse systeemaanpassingen blijven partijen afhankelijk
         van de mogelijkheden van externe leveranciers.
47       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>   10.11 Ontwikkelingen op andere beleidsvelden.
         Knelpunten als gevolg van de formulering van uitgangspunten en randvoorwaarden
         in andere beleidsvelden kunnen effect hebben op de woningbouwafspraken. Dit
         soort uitgangspunten, zoals bijvoorbeeld water en bodem sturend, worden dan ook
         geagendeerd op de regionale Woondealtafel en regionale Versnellingstafel(s).
         Desgewenst kan het aan de orde worden gesteld bij de landelijke Versnellingstafel.
   10.12 Wettelijke verankering verantwoordelijkheden en bevoegdheden
         Om deze afspraken te kunnen nakomen is een wetswijziging noodzakelijk die
         realisatiekracht mobiliseert en waarin rollen, taken en verantwoordelijkheden een-
         duidig belegd zijn. Zonder extra bijbehorende instrumenten, middelen en capaciteit
         zijn de doelen niet realiseerbaar.
48       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>49 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>50 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>   DEEL C
   Limburgse
   Woonregio’s
51 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>Woonregio
Noord-Limburg
52  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>   Algemene beschrijving van de
   opgave in Noord-Limburg
   Noord-Limburg heeft de grootste groeipotentie en hiermee de grootste bouwopgave
   om de huishoudensgroei te faciliteren van Limburg. Uit het woningmarktonderzoek
   van STEC groep, dat onderdeel was van het provinciaal bod, blijkt duidelijk dat het
   grootste deel van de totale bouwopgave in Noord-Limburg ligt.
   Vanuit het perspectief rust en ruimte is er aandacht voor meer leefbaarheid en woon-
   kwaliteit in alle kernen van Noord-Limburg, door het toevoegen van duurzame
   toekomstgerichte woningen voor senioren en starters, met hierbij voldoende keuze-
   mogelijkheden voor alle inwoners van de gemeenten. Dit is kenmerkend voor de
   specifieke identiteit en eigenheid van alle dorpskernen in Noord-Limburg en draagt bij
   aan de vitaliteit om te (blijven of gaan) wonen in een aantrekkelijk deel van de provin-
   cie, dat gunstig gelegen is ten opzichte van de andere provincies.
   Noord-Limburg heeft en vraagt- ook van haar medeoverheden- extra aandacht voor
   de opgaven in de bestaande woningvoorraad (levensloopbestendig maken en ver-
   duurzamen), de transformatieopgave van niet toekomstbestendige locaties en het
   verbeteren van de leefbaarheid in de wijken. Extra aandachtspunt voor specifieke
   doelgroepen (waaronder internationale medewerkers), beschouwt Noord-Limburg als
   een vanzelfsprekend onderdeel van deze opgave.
   In de komende periode wordt de ambitie, of dit nu gaat om groei of het versterken en
   behouden van bestaande kwaliteiten, nader uitgewerkt voor de periode na 2024.
   Passend bij de opgave waar we voor staan en hiermee een bijdrage leverend aan de
   landelijke opgave om voldoende woningen te realiseren.
   In Noord-Limburg concentreren zich naast de bouwopgave een aantal complexe
   ruimtelijke opgaves, denk hierbij aan de landbouwtransitie, vrijkomende agrarische
   bebouwing, opgaven rondom water en de energietransitie. Keuzes met betrekking tot
   die opgaven worden o.a. gemaakt in het kader van Novex-gebied De Peel. Dit biedt
   ook kansen en mogelijkheden om (een deel) van het woonvraagstuk op te lossen.
   In Noord-Limburg is gezondheid een belangrijke verbindende schakel. We kiezen
   bewust en doelgericht voor gezondheid als basis om prettig te kunnen leven, werken,
   ontwikkelen en samenwerken. De acht Noord-Limburgse gemeenten bundelen al
   jaren de krachten om een impuls te geven aan de verdere ontwikkeling van de regio
   en het oplossen van regionale, maatschappelijke vraagstukken. Met nog de nodige
   behoefte aan nieuwbouw, wordt o.a. ingezet op voldoende (sociale) huurwoningen en
   betaalbare koopwoningen. Ook wordt, mede door de toenemende vergrijzing, sterk
   ingezet op het bevorderen van doorstroming.
53 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>   Noord-Limburg kenmerkt zich door de nodige dynamiek als gevolg van de strategi-
   sche ligging als logistieke hotspot tussen de mainports in Nederland, Vlaanderen en
   Duitsland, de Venlo Greenport als belangrijk onderdeel van de Limburgse kennis-as
   van de Brightlandcampus en de verbondenheid met regio’s als Nijmegen en
   Brainport Eindhoven. Agribusiness, maakindustrie en logistiek zijn stuwende econo-
   mische sectoren. In de afgelopen jaren heeft daarnaast met name de vrijetijdsecono-
   mie een sterke ontwikkeling doorgemaakt. Het agrarische karakter met afwisselend
   landschap met onder andere De Peel en de Maasduinen, de ruimte en de Maas
   zetten daar rust tegenover.
   De woningbouwopgave moet ook gezien worden in de mix van grote dynamiek en
   rust en ruimte die Noord-Limburg kenmerkt. Vanuit het perspectief dynamiek
   bekeken is een sterke verbondenheid met omliggende regio’s, zoals Nijmegen en
   Brainport Eindhoven, te zien. Met een plus op het (op behoefte gebaseerde) woning-
   bouwprogramma kan de druk op de woningmarkt in aangrenzende regio’s verlicht
   worden en dragen wij zorg voor een evenwichtigere samenstelling van onze wijken.
   Daarnaast dragen ontwikkelingen binnen de eigen regio (denk aan hoger onderwijs
   en verstreken economische structuur) ook bij aan extra groei. Dit sluit aan op de
   stedelijke dynamiek die ook in Noord-Limburg te vinden is.
   Werkwijze Noord-Limburg
   De regio Noord-Limburg zet zich op basis van de in 2020 vastgestelde Regionale
   Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024 in om in samenwerking met corporaties en
   marktpartijen 10.649 woningen te realiseren, zoals aangegeven in de onderstaande
   tabel a1. De sleutelprojecten, door de provincie gedefinieerd als zijnde projecten met
   een financiële bijdrage vanuit de provincie en/of rijk, zijn in tabel a4 gemarkeerd én
   op kaart 2 aangegeven. De planlijsten zoals bijgevoegd hebben een dynamisch
   karakter en worden jaarlijks geactualiseerd. Dit geldt zodoende ook voor de aantallen
   zoals ingevuld in de tabellen.
   Huisvestingsopgave Regio Noord-Limburg: van provinciale naar
   regionale opgave
   Noord-Limburg bouwt in de eerste termijn van 2022 tot en met 2024, 5.239 wonin-
   gen, waarvan 2.654 (51%) in het betaalbare segment. In de opmaat naar én geduren-
   de de tweede termijn van 2025 tot en met 2030 voeren de partijen, daar waar de
   kwaliteit in relatie tot de behoefte dat vraagt, wijzigingen door in de planvoorraad op
   een zodanige wijze dat minimaal 2/3 betaalbaar wordt gerealiseerd. Deze zullen dan
   ook in de daadwerkelijke realisatie vanaf 2025 landen. De programmering van de
   tweede termijn (2025 – 2030) is structureel onderwerp van gesprek op de regionale
   woontafel.
   De woningbouwopgaven en -kansen worden voor de tweede termijn (2025 – 2030)
   nog nader geduid voor de regio Noord-Limburg middels een op te stellen
   ‘Toekomstvisie wonen Noord-Limburg’.
54 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                          Onderstaande tabel geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen in
                          de twee termijnen (I en II).
           Bruto         Beschikbare            Aantal woningen          Betaalbaarheid6                    Aantal woningen
           toevoegin-    bruto plan­            in harde                                                    door woning­
           gen (te       capaciteit (aantal     plancapaciteit5                                             corporaties
           realiseren    woningen)4
           woningen)3
                                                                         SH        MH             GK        SH         MH
 I                 5.239              4.990                     3.477      1.256        829          569        973       150
 II                5.410              5.372                     1.251      1.022        218          973        633        10
 Totaal           10.649            10.362                   4.728**      2.278      1.047         1.542      1.606       160
Tabel A1                  *   De bovenstaande cijfers komen mogelijk niet overeen met hetgeen er per gemeente is opgevoerd
De Woondeal                   in de PlanCapaciteitsMonitor (PCM). Dezezijn afkomstig uit de gemeentelijke administraties en dus
overzichtstabel               actueler dan de PCM.
Regio Noord-­              ** Bovenstaande cijfers komen niet overeen met het totaal uit de PCM. Gemeenten hanteren voor
Limburg:                      intern gebruik actuelere projectenoverzichten die nog opgevoerd dienen te worden in de PCM.
2022–2030*
                          Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente
                          aangegeven in tabel A2.
Tabel A2                    Gemeente                                              Toevoegingen             Plancapaciteit
De eerste termijn
                            Beesel                                                               261                  258
Woondeal Regio
Noord-Limburg               Bergen                                                               274                  259
per gemeente:               Gennep                                                              390                   376
2022–2024***
                            Horst aan de Maas                                                   996                   968
                            Mook en Middelaar                                                    365                  364
                            Peel en Maas                                                        600                   564
                            Venlo                                                              1.745                1.594
                            Venray                                                              608                   607
                            Totaal                                                            5.239                 4.990
                          *** De bovenstaande cijfers komen mogelijk niet overeen met hetgeen er per gemeente is opgevoerd
                              in de PCM. De bovenstaande cijfers zijn afkomstig uit de gemeentelijke administraties en dus
                              actueler dan de PCM.
                          3
                              De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
                          4   Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
                          5   ‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
                          6   Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale
                              huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
55                        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                   De regio Noord-Limburg draagt met onderstaande aantallen bij aan de realisatie
                   van de Limburgse opgaven op het terrein van flexwonen, transformatie en
                   herstructurering.
Tabel A3            Periode                Hergebruik/ trans-      Herstructurering       Aantal
Flexwonen,                                 formatie                door                   flexwoningen
herstructurering                           (andere opgave)         Sloop woningen
en transformatie
Noord-Limburg
                    Periode I                          1.608                 - 128                      482
                    Periode II                         1.085                  - 82                       20
                    Totaal                             2.693                 - 210                     502
                   Sleutelprojecten
                   Onderstaande bouwlocaties zijn aangewezen als sleutelprojecten in de regio en
                   noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave. Eventuele knelpunten voor de
                   realisatie van deze locaties zijn in tabel a4 opgenomen. We blijven via de
                   Woondealtafel met elkaar continue het gesprek voeren om gesignaleerde knelpun-
                   ten ten behoeve van de realisatie aan te pakken.
 Gemeente           Aantal projecten      Toevoeging          Onttrekking      Regelingen
 Beesel                            3                85                  0      KLC, Doeluitkering
                                                                               herstructurering
                                                                               Bedrijventerreinen en
                                                                               Subsidie Flexibele inzet
                                                                               woningbouw
 Bergen                            2                34                  5      KLC
 Gennep                            3                79                  0      KLC
 Horst aan de Maas                 4               984                 64      KLC en RHA
 Mook en Middelaar                 1               250                  0      KLC
 Peel en Maas                      3               284                  0      KLC
 Venlo                             2               706                  0      KLC,BIRK
 Venray                            5               218                  0      KLC
Tabel A4
Sleutelprojecten
                                                                              Kaart 2
                                                                              Versnelling (tot 2025) en
                                                                              sleutelprojecten Noord-Limburg
56                 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Noord-Limburg
                                             Mook en Middelaar                  Gennep
                                                 365                                  390
                                                 1 | 250                              3 | 79
                                                                                                 Bergen
                                                                                                       274
                                                                                                       2 | 34
                                                            Venray
                                                                 608
                                                                 5 | 218
                                                                       Horst aan de Maas
                                                                            996
                                                                            4 | 984
                                                                                                              Venlo
                                                                          Peel en Maas
                                                                                                                   1745
                                                                                 600
                                                                                                                   2 | 706
                                                                                 3 | 284
                                                                                             Beesel
                                                                                                 261
                                                                                                 3 | 85
   Aantal te realiseren woningen tot 2025
   Sleutelprojecten: aantal projecten | aantal woningen
57                        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>   Kritische succesfactoren en
   ondersteuning
   De kritische succesfactoren zoals weergegeven in de inleidende tekst worden door
   de Noord-Limburgse gemeenten onderschreven. Onderstaand een weergave van
   kritische succesfactoren die kenmerken zijn voor de regio Noord-Limburg:
   • Al geruime tijd wordt er gewerkt aan de planvorming voor de verdubbeling en
       elektrificatie van de Maaslijn. De ontwikkeling van de Maaslijn is cruciaal voor de
       aantrekkelijkheid van de aangelegen kernen. Door de elektrificatie en verdubbe-
       ling worden kernen beter en sneller bereikbaar én aantrekkelijker. De vernieuwing
       zorgt voor een kortere woon-werkafstand, wat het reizen én studeren in eigen
       regio of provincie aantrekkelijker maakt. Het is van groot belang voor de leefbaar-
       heid van de kernen dat er vaart wordt gemaakt met de elektrificatie en verdubbe-
       ling van de Maaslijn.
   • Voor de opgave van sociale huur zijn de woningcorporaties grotendeels afhanke-
       lijk van bouwlocaties die de gemeenten ter beschikking stellen tegen (doorgaans)
       betaalbaardere tarieven. Hierdoor komen gemeentelijke grondexploitaties, met
       name van kleine projecten, onder druk te staan. Subsidies voor kleine projecten
       zijn dan ook zeer wenselijk om haalbare businesscases neer te kunnen zetten.
   • In algemene zin geldt dat er ook sprake is van lokale belemmeringen, bijvoor-
       beeld door hoogspanningsleidingen. Het proces om deze wel/niet ondergronds
       te laten lopen is langdurig.
   • De opgave is in Noord-Limburg voor een groot deel kwalitatief van aard. Door
       meervoudige opgaven op diverse terreinen zoals waterberging, klimaatadaptatie
       en voldoende groen staat de financiële haalbaarheid van woningbouwprojecten
       onder druk. Helemaal als het gaat om het toevoegen van (kleinere aantallen)
       woningen in het betaalbare segment binnen bestaand stedelijk gebied, bijvoor-
       beeld door transformatie. Daarnaast zijn er op diverse locaties lokale belemme-
       ringen, hetgeen een negatief effect heeft op voldoende bouwlocaties.
58 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>59 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Woonregio
Midden-Limburg
60  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>   Algemene beschrijving van de
   opgave in Midden-Limburg
   Midden-Limburg is het verbindend hart van Limburg, waar het aantrekkelijk wonen en
   leven is. De regio bestaat uit 2 stedelijke en 5 plattelandsgemeenten. Naast de steden
   Roermond en Weert, met een belangrijke verzorgende functie voor de regio, zijn er
   ruim 50 (kleine) kernen. Hoewel Midden-Limburg in omvang de kleinste regio is, heeft
   Midden-Limburg, na Noord-Limburg, wel de grootste bouwopgave. Dit blijkt ook uit
   het woningmarktonderzoek, dat door Stec Groep is uitgevoerd als onderdeel van het
   Limburgs bod.
   Midden-Limburg scoort hoog in de Monitor brede welvaart. De regio wil haar unieke
   karakter behouden en verder uitbouwen door gezamenlijk te werken aan drie
   hoofdopgaven:
   • een duurzaam en klimaatbestendig Midden-Limburg;
   • een toekomstbestendige (circulaire) economie;
   • een gezonde en aantrekkelijke leefomgeving.
   Het thema wonen is hierbij van cruciaal belang.
   In Midden-Limburg gaat het goed. Een groot deel van de inwoners is welvarend.
   Midden-Limburgers houden van tradities zoals kermis, carnaval en schutterijen en
   voelen zich thuis in de regio: het groene hart van Limburg met het smalste stukje van
   Nederland. De afgelopen decennia heeft de regio een enorme ontwikkeling doorge-
   maakt. Door de grindafgravingen is een groot aaneengesloten watersportgebied tot
   stand gekomen. Daarnaast kent de regio schitterende (grens- overschrijdende)
   natuurgebieden waaronder vele met de status van Natura-2000. Het is hier prettig
   wonen, werken, winkelen en recreëren in aantrekkelijke steden en de nabij gelegen
   vitale dorpen in het groen.
   Door de regio lopen verschillende stromen, sporen, kabels, buizen en wegen waar-
   langs mensen, goederen, energie en grondstoffen onderweg zijn naar de plek van
   bestemming. Door deze ligging en de transportassen is de regio aantrekkelijk voor
   vele bedrijven. Midden-Limburg loopt in Limburg voor op het gebied van innovatie
   wat betreft de energietransitie. De eerste windmolens in Limburg zijn gerealiseerd in
   Leudal en het eerste coöperatieve zonnepark van Limburg ligt in Weert.
   Een groot deel van Midden-Limburg is welvarend. Tegelijkertijd zijn er in delen van het
   buitengebied, in sommige landelijke kernen, in stedelijke wijken en bij specifieke doel-
   groepen grote opgaven op het gebied van welzijn, gezondheid, eenzaamheid en
   leefbaarheid. Dit komt onder meer door demografische veranderingen, schaalvergroting
   in de economie en een daarmee samenhangend teruglopend voorzieningenaanbod. In
   de kernen en steden leidt het toewijzingsbeleid voor sociale huurwoningen bovendien
   tot segregatie en een vrij eenzijdig samengestelde bevolking, terwijl in het landelijk
   gebied de toenemende leegstand van agrarische bedrijven een probleem wordt.
61 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>   De kwaliteit van het wonen in Midden-Limburg is hoog. Toch zijn er op het gebied
   van wonen uitdagingen, die in 2022 zijn vastgelegd in de Structuurvisie Wonen
   Midden-Limburg 2022 tot en met 2025. Daarnaast bestaat er een nadrukkelijke
   bestuurlijke wens om ambitieuzer te bouwen dan uitsluitend voor de lokale/regiona-
   le behoefte. Hiermee wordt ingespeeld op een ontwikkeling (overloop vanuit zuid-
   oost Brabant) die feitelijk al plaats vindt. De ambitie om een gedeelte van de bouw-
   opgave van zuidoost Brabant in te vullen, is eveneens opgenomen in de
   regioparagraaf van de Provinciale Omgevingsvisie (POVI).
   Naast het (laten) bouwen van voldoende woningen dient er uiteraard voor de juiste
   doelgroepen gebouwd te worden, is er aandacht voor transformatie en herstructure-
   ring en aanpassing van de bestaande voorraad in relatie tot verduurzaming en het
   levensloopbestendig maken van de woningvoorraad. Zo wordt de leefbaarheid van
   de kernen en wijken op peil gehouden en een thuis geboden voor huidige en
   toekomstige inwoners. Aan specifieke opgaven zoals huisvesting voor internationale
   werknemers en uitbreiding van woonwagenlocaties wordt gewerkt.
   De regio Midden-Limburg heeft de wens en het ontwikkelpotentieel om de ambitie
   uit deze Woondeal te kunnen realiseren, onder de voorwaarden die elders in dit
   document zijn genoemd (kritische succesfactoren).
   Werkwijze Midden-Limburg
   De regio Midden-Limburg zet zich op basis van de in 2022 vastgestelde
   Structuurvisie Wonen Midden-Limburg 2022 tot en met 2025, in samenwerking met
   corporaties en marktpartijen, in voor de realisatie van 10.350 woningen, zoals
   aangegeven in de onderstaande tabel b1. De sleutelprojecten, door de provincie
   gedefinieerd als zijnde projecten met een financiële bijdrage vanuit de provincie en/
   of rijk, zijn in tabel b4 gemarkeerd én op kaart aangegeven. Dit laat onverlet dat de
   gemeenten daarnaast prioritaire projecten hebben aangewezen, die van wezenlijk
   belang zijn voor de betreffende gemeenten. De planlijsten, die aan deze Woondeal
   ten grondslag hebben gelegen, hebben een dynamisch karakter en worden jaarlijks
   geactualiseerd. Dit geldt zodoende ook voor de aantallen zoals ingevuld in de
   tabellen.
   Alle procesafspraken met betrekking tot de plannen, zijn gebaseerd op een door de
   regio uitgevoerd en vastgesteld woningbehoefteonderzoek.
   Huisvestingsopgave Regio Midden-Limburg: van provinciale naar
   regionale opgave
   Midden-Limburg bouwt in de eerste termijn van 2022 tot en met 2024, 3.450
   woningen, waarvan 2.334 (68%) in het betaalbare segment. In de opmaat naar én
   gedurende de tweede termijn van 2025 tot en met 2030 voeren de partijen, daar
   waar de kwaliteit in relatie tot de behoefte dat vraagt, wijzigingen door in de plan-
   voorraad op een zodanige wijze dat minimaal 2/3 betaalbaar wordt gerealiseerd.
   Deze zullen dan ook in de daadwerkelijke realisatie vanaf 2025 landen. De program-
   mering van de tweede periode is structureel onderwerp van gesprek op de regionale
   woontafel.
62 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                            Onderstaande tabel B1 geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen
                            in de twee perioden (I en II).
           Bruto           Beschikbare         Aantal                Betaalbaarheid6                       Aantal woningen
           toevoegingen    bruto               woningen in                                                 door woning­
           (te realiseren3 plancapaciteit      harde plan-                                                 corporaties
                           (aantal             capaciteit5
                           woningen)4
                                                                     SH          MH            GK          SH           MH
 I                   3.450         4.340                2.898          1.387         562          385          1.117        42
 II                 6.900          5.621                   639         1.167         688           218           951        52
 Totaal            10.350          9.961                3.537         2.554        1.250          603         2.068        94
Tabel B1
De Woondeal
overzichtstabel             Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente
Regio Midden-               aangegeven in tabel B2.
Limburg:
2022 – 2030
Tabel B2                      Gemeente                                               Toevoegingen             Plancapaciteit
De eerste termijn
                              Echt-Susteren                                                        375                   459
Woondeal Regio
Midden-Limburg                Leudal                                                               450                   456
per gemeente:                 Maasgouw                                                             300                   534
2022 – 2024
                              Nederweert                                                           300                   270
                              Roerdalen                                                            300                   312
                              Roermond                                                           1.050                 1.231
                              Weert                                                                675                 1.078
                              Totaal                                                             3.450                4.340
                            3
                                De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
                            4   Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
                            5   ‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
                            6   Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale
                                huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
63                          Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>                 De regio Midden-Limburg draagt met onderstaande aantallen bij aan de realisatie
                 van de Limburgse opgaven op het terrein van flexwonen, transformatie en
                 herstructurering.
Tabel B3          Periode                Hergebruik/ trans-      Herstructurering       Aantal
Flexwonen,                               formatie                door                   flexwoningen
herstructurering                         (andere opgave)         Sloop woningen
en transformatie
Midden-Limburg
                  Periode I                            1.755                 -340                     150
                  Periode II                          3.463                  -669                      171
                  Totaal                              5.218                -1.009                     321
                 Sleutelprojecten
                 Onderstaande bouwlocaties zijn aangewezen als sleutelprojecten in de regio en
                 noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave. Eventuele knelpunten voor de
                 realisatie van deze locaties zijn in bijlage 3 opgenomen. We blijven via de
                 Woondealtafel met elkaar het continue gesprek voeren om gesignaleerde knelpun-
                 ten ten behoeve van de realisatie aan te pakken.
 Gemeente           Aantal plannen      Toevoeging          Onttrekking      Bijdrage
 Leudal                            1              47                  0      ISV-3
 Weert                            9           1.701                658       KLC 1 en 2,
                                                                             Mobiliteitsmaatregelen
                                                                             versnelling Rijk, Stedelijke
                                                                             ontwikkeling, RHA, Prov.
                                                                             Subsidie Stimulering
                                                                             woningbouw
 Roermond                         9              714                96       Inframiddelen versnelling
                                                                             Rijk, KLC, Prov. Subsidie
                                                                             SRW,
 Echt-Susteren                   10              212                  0      KLC 1 en 2
 Roerdalen                        5             168                  12      KLC, RHA
 Maasgouw                         2               20                  0
 Nederweert                       2             107                   0      Prov. subsidiekader stimul-
                                                                             ering bouw en transitie Lim-
                                                                             burgse woningmarkt, RHA
Tabel B4
Sleutelprojecten
                                                                            Kaart 3
                                                                            Versnelling (tot 2025) en
                                                                            sleutelprojecten Midden-Limburg
64               Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>Midden-Limburg
                                 Nederweert
                                     300
                                     2 | 107
                                                                 Leudal
                                                                       450
                                                                       1 | 47
                   Weert                                                      Roermond
                       675                                                        1050
                       9 | 1.701                                                  9 | 714
                                                  Maasgouw
                                                      300
                                                      2 | 20
                                                                                  Roerdalen
                                                                                        300
                                                                                        5 | 168
                                                           Echt-Susteren
                                                                375
                                                                10 | 212
   Aantal te realiseren woningen tot 2025
   Sleutelprojecten: aantal projecten | aantal woningen
65                           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>   Kritische succesfactoren
   De kritische succesfactoren zoals weergegeven in de inleidende tekst worden door
   de Midden-Limburgse gemeenten onderschreven. Onderstaand een weergave van
   kritische succesfactoren die kenmerkend zijn voor de regio Midden-Limburg:
   • Voor de opgave sociale huur zijn de woningcorporaties grotendeels afhankelijk
       van bouwlocaties die de gemeenten ter beschikking stellen tegen (doorgaans)
       lagere grondprijzen. Hierdoor komen gemeentelijke grondexploitaties, met name
       van kleine projecten, onder druk te staan. Bijdragen onder andere van het Rijk,
       ook voor kleine projecten zijn dan ook zeer wenselijk om haalbare businesscases
       neer te kunnen zetten.
   • Daarnaast speelt de haalbaarheid voor corporaties en gemeenten bij grote
       herstructureringsopgaven. Bijdragen voor sloop en nieuwbouw voor de corpora-
       ties en voor (her)inrichting van de openbare ruimte voor de gemeenten zijn nodig
       om de plannen haalbaar te maken. Leefbaarheid, ontmoeting, veiligheid en
       klimaatadaptief inrichten van de openbare ruimte zijn cruciaal voor de sociale
       samenhang en een toekomstbestendige openbare ruimte in wijken en kernen.
66 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>67 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Woonregio
Zuid-Limburg
68  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>   Algemene beschrijving van de
   opgave in Zuid-Limburg
   Zuid-Limburg kenmerkt zich door haar unieke ligging in Europa en met haar stedelijke
   gebieden te midden van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg. Hierdoor is de
   woningmarkt zowel stedelijk als landelijk vervlochten. Veel van de werkgelegenheid is
   te vinden rondom de samenwerkende Brightland campussen (Health-, Chemelot- en
   de Smart Services Campus), Chemelot Industrial Park, Maastricht University, hoge-
   scholen en de groeiende toeristische sector. Daarnaast is Zuid-Limburg een ideale
   uitvalsbasis om te studeren, wonen en werken over de grens (bijvoorbeeld Aken of
   Luik). Deze factoren zorgen voor een hogere (arbeids)migratie en daarbij aansluitende
   woningbouwprogramma’s.
   Naast het bijzondere landschap, heeft de regio ook een rijk industrieel verleden. Er
   staan veel (jonge) monumenten in centra en daarbuiten. Door de massabouw in tijden
   van mijnbouw en wederopbouw zijn veel kwalitatief laagwaardige woningen
   gebouwd. Daardoor ligt er nu een stevige uitdaging op het vlak van energietransitie,
   transformatie en renovatie. Om deze (monumentale) gebouwen te kunnen herstruc-
   tureren zijn er nieuwe woningen nodig. De bestaande woningvoorraad is vaak derma-
   te verouderd dat renovatie soms niet realistisch is of het woningtype niet meer
   aansluit bij de wensen van de samenleving (bijvoorbeeld levensloopgeschikt).
   Inwoners moeten bovendien kunnen doorstromen naar betere huizen. Doorstroming
   is ook nodig op het vlak van gezinswoningen naar levensloopgeschikte appartemen-
   ten en nultredenwoningen. Dit niet alleen in het kader van de vergrijzing, maar ook
   vanwege de sterke regionale binding die groepen jongeren hebben en die graag willen
   blijven wonen op de plek waar zij zijn opgegroeid.
   De ambitie om via herstructurering en transformatie kwalitatieve woningen toe te
   voegen aan de voorraad is groot. Een impuls om deze ambitie te verwezenlijken is
   belangrijk, waarbij aandacht nodig is voor de specifieke opgaven die spelen in de
   grensregio’s van Nederland.
   Binnen Zuid-Limburg is er sprake van drie verschillende subregio’s: Maastricht-
   Heuvelland, Parkstad Limburg en de Westelijke Mijnstreek. De Zuid-Limburgse subre-
   gio’s hebben ieder hun eigen specifieke opgaven, maar kenmerken zich in de boven-
   staande gezamenlijke woningbouwambitie.
   Maastricht-Heuvelland
   De regio Maastricht-Heuvelland bestaat uit de stedelijke en landelijke gebieden van de
   gemeenten Eijsden-Margraten, Gulpen-Wittem, Maastricht, Meerssen, Vaals en
   Valkenburg aan de Geul. Kenniswerkers uit de euregio, studenten, senioren en jonge-
   ren: Maastricht-Heuvelland is een populaire plek om te wonen. De verwachting is dat
   de populariteit van deze subregio aanhoudt en toeneemt, mede door de groei van de
   universiteit, bruisende stadscentra, de wens van senioren en jongeren om in hun
   omgeving te blijven wonen en de buitenlandse migratie.
69 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>   De vraag naar woningen in de regio komt helaas niet altijd overeen met het aanbod.
   Bestaande woningen moeten daarom worden verduurzaamd of levensloopgeschikt
   worden gemaakt. De transformatie- en herstructureringsopgave is onmogelijk om te
   realiseren zonder nieuwbouw. Nieuwbouw kan zorgen voor doorstroming, snellere
   verduurzaming, betere menging van woning typologieën en goedkopere woonpro-
   ducten. Ook wil de regio plek blijven bieden aan expats en andere kenniswerkers uit
   de (Eu)regio om passend te blijven wonen en ook hun kinderen hier te laten opgroei-
   en. Het United World College zorgt voor een passend onderwijsaanbod.
   Op basis van de prognoses en programmeringen van Maastricht-Heuvelland is er
   sprake van een behoefte aan minimaal 12.000 woningen, waarvan 4.365 tijdelijke
   woningen voor de periode 2022-2030. Deze behoefte is gebaseerd op de groei van
   de universiteit Maastricht (circa 3% per jaar), maar ook stijgende migratie, behoefte
   aan tijdelijke woonruimtes en de huidige krapte op de woningmarkt.
   Projecten binnen Maastricht-Heuvelland ontvangen hiervoor al steun van de
   Provincie Limburg en het Rijk door middel van verschillende regelingen: het
   Volkshuisvestingsfonds, het Kader Kwaliteit in Limburgse Centra, Regeling
   Huisvesting Aandachtsgroepen en de Versnellingsafsafspraken BO MIRT. Daarnaast is
   er samen met de subregio Westelijke Mijnstreek een aanvraag ingediend voor de 4e
   tranche Regio Deal met de naam InGenieus, Groen en Gezond.
   Parkstad Limburg
   Parkstad Limburg bestaat enerzijds uit een stedelijk gebied (Heerlen, Kerkrade,
   Brunssum en Landgraaf) en anderzijds uit een aantal rustieke, landelijke gemeenten
   (Beekdaelen, Voerendaal en Simpelveld). De regio kent een verouderde woningvoor-
   raad. De afgelopen jaren stond de woningbouwopgave in het teken van herstructu-
   rering. Omdat in deze periode relatief weinig nieuwbouwwoningen zijn gerealiseerd,
   wordt de nieuwbouwopgave steeds urgenter. Op basis van recent woonbehoefteon-
   derzoek betreft de bruto nieuwbouwopgave circa 7.500 woningen in 10 jaar tijd. Het
   betreft een behoefte aan nieuwe woningen voor bestaande bewoners (gericht op
   doorstroming/vernieuwing) én voor nieuwe instromers. De regionale economie
   draait goed. Door de hoge (arbeids)migratie, is er nog maar sprake van een minimale
   bevolkingsdaling. Bestuurlijk is in Parkstad de wens geuit om een extra woningbouw-
   ambitie uit te spreken en te functioneren als ‘overloopregio’ voor schaarste-gebieden
   en/of als alternatief (thuiswerken/corona). Door de ontwikkeling van de regio Aken
   als ‘kennishub’ ontstaat bovendien tegelijk nog meer druk op de woningmarkt in
   Aken dan voorheen, die door Parkstad kan worden benut.
   Het voorjaar van 2023 staat in het teken van het vaststellen van een nieuwe regionale
   woonvisie waarbij de gezamenlijke aanpak op de volkshuisvestelijke opgave nog
   sterker verankerd wordt bij de gemeenteraden en waarbij de fundering wordt gelegd
   voor de doorvertaling van de prioriteiten woningbouw van VRO en de daaruit
   voortvloeiende afspraken in voorliggende woondeal. De stelselmatige aanpak van de
   volkshuisvestelijke opgaven binnen de regio met onze partners (waaronder vernieu-
   wing) is een essentiële pijler voor de verbetering leefbaarheid en de veiligheid in de
   regio. Zo is de regio benoemd tot één van de koplopersregio’s uit het programma
   ‘Een Thuis voor Iedereen’ en wordt de aanpak van de sociale achterstanden in de
   meest kwetsbare gebieden van Parkstad vanuit de Regio Deal voortgezet en kracht
   bijgezet bijvoorbeeld vanuit het Volkshuisvestingsfonds, de Woningbouwimpuls en
   het Mobiliteitsfonds.
70 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>   Westelijke Mijnstreek
   De 4 gemeenten Beek, Beekdaelen7, Sittard-Geleen en Stein vormen samen de
   subregio Westelijke Mijnstreek. Door de veelzijdige samenstelling van gemeenten
   variëren de woonmilieus van landelijk tot stedelijk. Een recent woningbehoefteonder-
   zoek geeft aan dat er een regionale behoefte is aan 2875 woningen (bruto) voor de
   periode 2022 t/m 2030.
   Ontwikkelingen in de Westelijke Mijnstreek staan niet stil. De verwachting is dat de
   komende jaren de werkgelegenheid van de Brightlands Campus zal groeien. Ook
   neemt het aantal internationale werknemers binnen de regio toe. Dit is veelal direct
   gerelateerd aan de bedrijvigheid op het bedrijventerrein Maastricht Aachen Airport.
   Daarnaast zijn er verschillende gemeentelijke ambities met een focus op het transfor-
   meren en herstructureren van de woningvoorraad, het bouwen van tijdelijke wonin-
   gen, en het ontwikkelen van een stationsomgeving. Daarom is er binnen de regio,
   aanvullend op de bruto woningbouwopgave, een woningbouwambitie van ten minste
   1650 woningen.
   Binnen de Westelijke Mijnstreek hebben verschillende woningbouwprojecten van de
   Provincie Limburg en het Rijk steun ontvangen vanuit financiële regelingen.
   Voorbeelden hiervan zijn: het Volkshuisvestingsfonds, Kader Kwaliteit Limburgse
   Centra, Stimuleringsregeling Wonen, Impulsaanpak winkelgebieden en de
   Versnellingsafspraken BO MIRT. Daarnaast is er samen met de subregio Maastricht-
   Heuvelland een aanvraag ingediend voor de 4e tranche Regio Deals met de naam
   InGenieus, Groen en Gezond.
   7
       De gemeente Beekdaelen neemt deel aan de subregionale bestuurlijke overleggen van zowel Parkstad
       Limburg als de Westelijke Mijnstreek. De aantallen zijn meegenomen bij de subregio Parkstad Limburg.
71 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>   Werkwijze Regio Zuid-Limburg
   De Structuurvisie Wonen Zuid-Limburg (SVWZL) is een gezamenlijke, Zuid-Limburgse
   ruimtelijke visie op de woningmarkt, destijds opgesteld door de 18 Zuid-Limburgse
   gemeenten (inmiddels 16 als gevolg van herindeling) vanuit het besef dat ruimtelijke
   ontwikkelingen in één gemeente directe invloed hebben op andere gemeenten. Ook
   erkennen gemeenten met de gemeenschappelijke aanpak, dat onderlinge concur-
   rentie, zeker met de huidige bevolkingsontwikkeling en de ambities die Zuid-Limburg
   als kennisregio heeft, leidt tot negatieve effecten die uiteindelijk ten koste gaan van
   de kracht van de regio. In de SVWZL staat de transformatieopgave centraal, dat wil
   zeggen de totale woningbehoefte op basis van het aantal huishoudens, rekening
   houdend met de huidige woningvoorraad en de leegstand. De subregionale woning-
   bouwprogrammeringen worden geënt op de SVWZL en zijn integraal onderdeel van
   die structuurvisie.
   De Stadsregio Parkstad Limburg werkt al meer dan vijftien jaar intensief regionaal
   samen op het gebied van wonen en volkshuisvesting. De zeven Parkstadgemeenten
   werken samen in de bestuurlijke samenwerking van de Gemeenschappelijke
   Regeling Stadsregio Parkstad Limburg. Op regionale schaal is al stevig invulling
   gegeven aan het woonbeleid en aan regionale prestatieafspraken over woningbouw
   en volkshuisvesting. Zoals de 7 Parkstadgemeenten hierin hun bevoegdheden op
   regionale schaal belegd hebben, zo hebben de 9 woningcorporaties binnen de regio
   zich verenigd in het samenwerkingsverband van het Regionaal Overleg
   Woningcorporaties Parkstad Limburg en worden huurdersorganisaties van de
   corporaties vertegenwoordigd door het Regionaal Overleg Huurdersorganisaties
   Parkstad Limburg. De samenwerking met marktpartijen is jarenlang vanwege het
   slechte investeringsklimaat niet vanzelfsprekend geweest, maar heeft mede met
   ondersteuning van BZK weer een impuls gekregen, waarbij door het bundelen van
   initiatieven, vernieuwing niet alleen in goede gebieden, maar ook in kwetsbare
   eenzijdige gebieden een kans krijgt.
   Huisvestingsopgave Woonregio Zuid-Limburg: van provinciale
   naar regionale opgave
   Zuid-Limburg bouwt in de eerste termijn van 2022 tot en met 2024, 7.849 woningen,
   waarvan 5.640 (72% %) in het betaalbare segment. In de opmaat naar én gedurende
   de tweede termijn van 2025 tot en met 2030 voeren de partijen, daar waar de
   kwaliteit in relatie tot de behoefte dat vraagt, wijzigingen door in de planvoorraad op
   een zodanige wijze dat minimaal 2/3 betaalbaar wordt gerealiseerd. Deze zullen dan
   ook in de daadwerkelijke realisatie vanaf 2025 landen. De programmering van de
   tweede periode is structureel onderwerp van gesprek op de regionale woontafel
72 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                                Onderstaande tabel C1 geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen
                                in de twee perioden (I en II).
                  Bruto               Beschikbare         Aantal               Betaalbaarheid6                   Aantal
                  toevoegingen        bruto               woningen                                               woningen door
                  (te realiseren      plan-               in harde                                               woning-
                  woningen)3          capaciteit          plan­-                                                 corporaties
                                      (aantal             capaciteit5
                                                                               SH        MH            GK        SH        MH
                                      woningen)4
 MH          I              4.794              4.728                 2.356      2.534         367         485      1.191   n.b.
             II             9.201              8.696                   346      1.005         177         197        781   n.b.
 PSL         I              2.423               2.511                2.123         973        350         405        681   n.b.
             II             4.352              4.421                   315       1.457     1.265            0      1.749   n.b.
 WM          I                655              1.001                   655        308         160          58        244   n.b.
             II             2.220              1.970                   516         379        172          91        365   n.b.
 Totaal                   23.645              23.327                 6.311      6.656     2.491         1.236      5.011   n.b.
Tabel C1
De Woondeal
overzichtstabel
Regio Zuid-Limburg:             Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente
2022 – 2030                     aangegeven in tabel C2.
Tabel C2                          Gemeente                                              Toevoegingen                  Plancapaciteit
De eerste termijn
                                  MH                                                                4.794                     4.728
Woondeal Regio
Zuid-Limburg                      PSL                                                                2.423                     2.511
per subregio:                     WM                                                                   655                    1.001
2022 - 2024
                                  Totaal                                                             7.872                    8.240
                                De regio Zuid-Limburg zet zich in om, op basis van de gebleken behoefte en uitge-
                                sproken ambities, een bijdrage van 1.123 flexwoningen te leveren in de periode 2022
                                – 2024. Het aantal is onderdeel van de totale opgave opgenomen in onderstaande
                                tabel. In de regio zijn reeds 850 flexwoningen voor studentenhuisvesting gerealiseerd
                                die minimaal tot 2030 blijven staan.
                                3
                                    De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
                                4   Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
                                5   ‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
                                6   Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale
                                    huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
73                              Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                 Met flexwonen reageert de regio snel op ontwikkelingen. Voor de periode 2025 –
                 2030 zal voortdurend gekeken worden naar de behoefte aan dit woonconcept.
                 De regio Zuid-Limburg zet zich in om leegstaand vastgoed, waar mogelijk te herge-
                 bruiken/bestemmen voor de realisatie van woningen.
Tabel C3                      Periode           Hergebruik/      Herstructurering        Aantal
Flexwonen,                                      transformatie    door Sloop wo-          flexwoningen
herstructurering                                (andere opgave)  ningen
en transformatie
                  MH          I                              683              -342                   678
Zuid-Limburg
                              II                           1.170              -301                  n.t.b.
                  PSL         I                              750              -525                   300
                              II                           1.250            -6.675                     75
                  WM          I                              310                -31                    70
                              II                              40              -567                  n.t.b.
                  Totaal                                  4.203              8.441                 1.123
                 Sleutelprojecten
                 Onderstaand een overzicht van het aantal bouwlocaties dat is aangewezen als
                 sleutelproject in de regio en die opgeteld noodzakelijk zijn voor de realisatie van de
                 regionale opgave. Een specificatie van deze locaties en de eventuele knelpunten
                 voor de realisatie zijn in bijlage 3 opgenomen. We blijven via de woondealtafel
                 continu met elkaar het gesprek voeren om gesignaleerde knelpunten ten behoeve
                 van de realisatie aan te pakken.
Tabel C4          Gemeente                      Aantal plannen    Toevoeging             Onttrekking
Sleutelprojecten
                  Maastricht                    18 plannen                     2.799                        2
Zuid-Limburg
                  Eijsden-Margraten             3 plannen                         54                        0
                  Vaals                         2 plannen                         52                        0
                  Beekdaelen                    3 plannen                        476                        0
                  Brunssum                      5 plannen                        685                        0
                  Heerlen                       20 plannen                     1.750                        0
                  Kerkrade                      17 plannen                       361                    200
                  Landgraaf                     4 plannen                        344                        0
                  Simpelveld                    3 plannen                           7                      18
                  Voerendaal                    12 plannen                       221                        0
                  Beek                          3 plannen                         47                        0
                  Sittard-Geleen                10 plannen                     1.090                     472
                  Stein                         6 plannen                        193                       83
                  Totaal                        106 plannen                    8.079                     775
                                                                          Kaart 4
                                                                          Versnelling (tot 2025) en
                                                                          sleutelprojecten Zuid-Limburg
74               Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>   Zuid-Limburg
                                                                                     Subregio Westelijke Mijnstreek
                                                     Sittard-Geleen
                                                           524
                                                                                                                    Subregio Parkstad
                                                           10 | 1.090
                  Stein
                       60
                       6 | 193
                                                                      Beekdaelen                      Brunssum
                                                                          213                               816
                                                                          3 | 476                           2 | 744
                                              Beek
                                                                                                                           Landgraaf
         Meerssen                                  71
                                                                                                                               167
              83                                   3 | 47
                                                                                          Heerlen                              4 | 344
              n.v.t.
                                                                                              499
                                                                                              6 | 1.766
                                                                           Voerendaal
                                               Valkenburg a.d. Geul
                                                                                 102
     Maastricht
                                                    164                                                                      Kerkrade
                                                                                 4 | 54
        3990
                                                    n.v.t.                                                                        512
        18 | 2.799
                                                                                                                                  2 | 1.144
                                                                                                             Simpelveld
                                                                      Gulpen-Wittem                                114
                                                                          128                                      2 | 106
                            Eijsden-Margraten
                                                                          n.v.t.
                                  239
                                  3 | 54
                                                                                                   Vaals
                                                                                                        190
                                                                                                        2 | 52
                          Subregio Maastricht-Heuvelland
     Aantal te realiseren woningen tot 2025
     Sleutelprojecten: aantal projecten | aantal woningen
75                             Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Woonregio
Zuid-Limburg
SUBREGIO MAASTRICHT-HEUVELLAND
76      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                            Woningbouwambitie Maastricht-Heuvelland: minimaal
                            12.000 woningen t/m 2030
                   1.        De gemeenten in Maastricht-Heuvelland, de Provincie, Universiteit Maastricht en
                             Universiteit Aken hebben de verwachting dat beide universiteiten blijven groeien en
                             dat dit naast meer studenten ook – samen met de mogelijke komst van de
                             Einsteintelescoop – voor meer banen zal zorgen de komende 10 jaar in deze regio.
                             Deze plusambitie zit nu nog niet verwerkt in de “Factsheets woningbehoefte
                             Maastricht-Heuvelland - Voorlopige inzichten ten behoeve van regionale woondeals
                             t/m 2030” waarop onderstaand bod is gebaseerd (zie paragraaf 1.3).
                             Onderstaande tabel CA1 geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen
                             (Totaal) in de twee perioden (I en II)
           Bruto             Beschikbare bruto          Aantal woningen        Betaalbaarheid6                 Aantal woningen
           toevoegingen      plancapaciteit             in harde                                               door woning­
           (te realiseren    (aantal woningen)4         plancapaciteit5                                        corporaties
           woningen)3
                                                                               SH          MH       GK         SH        MH
 I                    4.794               4.728                    2.356       2.534        367       485       1.191    n.b.
 II                   9.201               8.696                      346       1.005        177        197        781    n.b.
 Totaal             13.995               13.424                    2.702       3.539       544        682       1.972    n.b.
Tabel CA1
De Woondeal
overzichtstabel
subregio Maastricht-
Heuvelland:
2022 – 2030
                             3
                                De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
                             4  Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
                             5  ‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
                             6  Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale
                                huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
77                           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                     Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente
                     aangegeven in tabel CA2.
Tabel CA2             Gemeente                                           Toevoegingen        Plancapaciteit
De eerste termijn
                      Eijsden-Margraten                                            239                 235
Woondeal subregio
Maastricht-           Gulpen-Wittem                                                128                 114
Heuvelland per        Maastricht                                                 3990                3.973
gemeente:
                      Meerssen                                                      83                  83
2022 - 2024
                      Vaals                                                        190                 188
                      Valkenburg aan de Geul                                       164                 135
                      Totaal                                                     4.794               4.728
                  2. De regionale woningbouwambitie uit artikel 1.1 is gebaseerd op de “Factsheets
                     woningbehoefte Maastricht-Heuvelland - Voorlopige inzichten ten behoeve van
                     regionale woondeals t/m 2030”. Deze factsheets resulteren in een regionaal woon-
                     behoefteonderzoek (2023 - 2030), dat naar verwachting in 2023 wordt vastgesteld.
                     Op basis van het scenario woonvoorkeur migratie is er voor de regio Maastricht-
                     Heuvelland een opgave van 4.640 reguliere woningen voorlopig geprognosticeerd
                     (exclusief de eerder benoemde groeiambitie van de Universiteiten en van de ver-
                     wachte groei van werkgevers). De indicatieve behoefte van tijdelijke woningen op
                     basis van ditzelfde scenario is 4.356 woningen tot 2030. Deze tijdelijke woningen (die
                     ook in permanente gebouwen met tijdelijke huurcontracten kunnen worden gereali-
                     seerd) zijn beoogd voor de doelgroepen starters, studenten, woonurgenten met en
                     zonder voorrang en internationale werknemers. Gezamenlijk telt dit op tot circa
                     9.000 woningen. Uitgaande van een plancapaciteit van 130% (rekening houdend met
                     planuitval) houdt dit een gewenste plancapaciteit in van circa 12.000 woningen. Dit
                     komt overeen met de regionale ambitie.
                  3. Maastricht-Heuvelland werkt op gemeentelijke schaal samen met de woningcorpo-
                     raties op het vlak van herstructurering en nieuwbouw. Ook marktpartijen dragen
                     substantieel bij aan harde plancapaciteit. In Maastricht wordt daarbij gestuurd op
                     minimaal 60% betaalbare nieuwbouw bij nieuwe woningbouwprojecten waarbij oog
                     is voor wijk-specifieke vraagstukken. Zo wordt er gestuurd op meer sociale huur op
                     locaties waar nu weinig sociale huur is. Naast de concentratie van sociale huur wordt
                     hierbij ook het onderzoek Veerkracht in Maastricht als uitgangspunt bij gebruikt. Dit
                     onderzoek maakt inzichtelijk waar de leefbaarheid in de stad onder druk staat en
                     gebruikt dezelfde systematiek als het landelijke Aedes onderzoek naar Veerkracht in
                     het corporatiebezit.
                  4. Op grond van uitgangspunten in de lokale Woonvisies, de lokale overleggen met
                     corporaties en marktpartijen en de behoeften - gebaseerd op de “Factsheets
                     woningbehoefte Maastricht- Heuvelland - Voorlopige inzichten ten behoeve van
                     regionale woondeals t/m 2030”, wordt kwalitatief en kwantitatief gestuurd op de
                     juiste woning op de juiste plek. De woningbouwambitie (exclusief de ambitie zoals
                     vermeld in 1.1) van 12.000 woningen tot en met 2030 betreft een bruto aantal. De
                     lokale woningbouwambitie bestaat uit een uitbreidingsopgave en een herstructure-
                     ringsopgave. Deze nieuwe woningen zijn noodzakelijk om de herstructureringspro-
                     jecten te realiseren. De nieuwbouw is namelijk nodig om doorstroom uit de beoogde
                     herstructureringsprojecten te genereren en draagt daardoor bij aan de transformatie
78                   Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>         van de regio. De opgaven hangen dus met elkaar samen. De regio monitort periodiek
         de subregionale woonprogrammering en stelt deze bij op basis van actuele afspraken
         met corporaties en marktpartijen.
   5.    De gemeenten dragen zorg voor het afgeven van voldoende vergunningen voor de
         realisatie van de met de provincie afgesproken woningbouwopgave in de regio.
         Om de woningbouwopgave uit tabel ca1 te realiseren, is het noodzakelijk de planca-
         paciteit op te harden. Gemeenten zorgen er tijdig voor dat gewenste ‘zachte’ woning-
         bouwplannen worden omgezet in ‘harde’ plannen met daarbij in eerste instantie
         specifieke aandacht voor de plannen tot en met 2024. De Provincie stuurt bovendien
         met de opgenomen instructieregels in de Provinciale omgevingsverordening op het
         adaptief programmeren (toevoegen van de juiste kwaliteit en het periodiek herover-
         wegen van de verouderde planvoorraad) en zet in op zaken zoals de aanpak van de
         stikstofproblematiek.
         De Provincie faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en
         financiële middelen ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte
         ontheffing Flora en Fauna.
         Het Rijk heeft voor vier jaar extra budget van 3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor
         uitbreiding van capaciteit bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
         Knelpunten als gevolg van belemmeringen van de capaciteit en gebrek aan expertise
         bij mede- overheden en Raad van State worden geagendeerd op de woondealtafels.
         Desgewenst kan via de regionale versnellingstafels de landelijke versnellingstafel
         worden ingezet.
   Flexwonen, herstructurering & transformatie
   1.    De subregio levert 678 flexwoningen (250 zijn reeds gerealiseerd) die in ieder geval tot
         2030 beschikbaar zijn. Omdat het woningen betreft op tijdelijke locaties stelt het Rijk
         een herplaatsingsgarantie beschikbaar. Onderdeel van de herplaatsingsgarantie is dat
         gemeenten, regio en provincie en Rijk ervoor zorgen dat er na de tijdelijke exploitatie
         elders een volgende locatie beschikbaar komt voor die flexwoningen die een tweede
         periode kunnen ingaan.
   2.    Met het transformeren van vastgoed en herstructurering van slechte woningen zonder
         toekomstwaarde wordt ruimte voor nieuwe, eigentijdse woningen gecreëerd.
         Daarnaast kan transformatie en herstructurering bijdragen aan de vitaliteit van steden,
         dorpen en gebieden. Daarom wordt landelijk gestreefd naar de realisatie van 15.000
         woningen doormiddel van transformatie per jaar. Woningen worden veelal ook
         gerealiseerd in leegkomend vastgoed zoals winkel- en/of bedrijfspanden. De beschik-
         baarheid van leegstaand vastgoed laat zich niet voorspellen. Met name op dit terrein
         dienen kansen zich dus onaangekondigd aan en is het zaak deze kansen steeds te
         bezien in het licht van de totale regionale huisvestingsopgave. Ook in de regio
         Maastricht-Heuvelland worden woningen toegevoegd als gevolg van de transformatie
         van panden of locaties met een andere bestemming (functiewijziging). Dit is geen
         streven op zich maar een gevolg van de transformatieopgaven vanuit andere domei-
         nen. Wanneer deze woningen al bekend zijn, zijn deze onderdeel van de totale
         opgave die is opgenomen in tabel 1.
79       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>                     3. Hoewel nog niet bestuurlijk vastgesteld willen we wel een van de aanbevelingen uit
                        de “Factsheets woningbehoefte Maastricht-Heuvelland - Voorlopige inzichten ten
                        behoeve van regionale woondeals t/m 2030” met u delen omdat deze een belangrijk
                        knelpunt in onze subregio onderbouwt: de transformatie van de bestaande voorraad,
                        met name in minder courante segmenten, zal niet vanzelf plaats vinden. Dit omdat
                        transformatie of sloop niet altijd financieel haalbaar is. Als overheden niet bewust
                        inzetten op de transformatie van de bestaande voorraad (bijvoorbeeld door beleid,
                        financiële bijdragen en andere instrumenten) – of de transformatie ondanks stimule-
                        ring onhaalbaar blijkt – betekent dit een grotere opgave voor sloop en nieuwbouw.
                        De subregio Maastricht-Heuvelland draagt met onderstaande aantallen bij aan de
                        realisatie van de Zuid-Limburgse opgaven op het terrein van flexwonen, transforma-
                        tie en herstructurering.
Tabel CA3                Periode             Hergebruik/                      Herstructurering  Aantal
Flexwonen,                                   transformatie                    door Sloop        flexwoningen
herstructurering                             (andere opgave)                  woningen*
en transformatie         Periode I                                  683                     342            678
subregio Maastricht-
Heuvelland
                         Periode II                               1.170                     301            n.b.
                         Totaal                                   1.853                     643            678
                        *   Sloopaantallen uit de lokale prestatieafspraken MH.
                     4. Voorstel is dat de subregio Maastricht-Heuvelland aanhaakt bij de verkenning van het
                        Ministerie van BZK, Provincie Limburg en de regio Parkstad ten aanzien van het
                        realiseren van de extra nieuwbouwopgave én bijdrage aan de nationale woning-
                        bouwopgave en het opvangen van de lokale druk op de woningmarkt en aangren-
                        zende regio’s zoals Aken.
                     5. Partijen maken afspraken over de wijze waarop gezamenlijk de voortgang van de
                        uitvoering van de afspraken uit de Woondeal wordt gemonitord en besproken.
80                      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>   Sleutelprojecten Maastricht-Heuvelland
   In Limburg is afgesproken om alle projecten in kaart te brengen die reeds Rijks- of provinciale
   financiële bijdragen hebben ontvangen en te definiëren als sleutelprojecten. Het betreft uitbrei-
   ding- en/of herstructureringsprojecten. De onderstaande locaties zijn aangewezen als sleutel-
   projecten in de regio en noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave. De locaties zijn
   ook in tabel 4 opgenomen. Eventuele knelpunten voor de realisatie van deze locaties zijn
   eveneens in tabel 4 opgenomen. We blijven via de woondealtafel met elkaar het continue
   gesprek voeren om gesignaleerde knelpunten ten behoeve van de realisatie aan te pakken.
   Onderbouwing bijdragen en ondersteuning locaties
   1.        Kader Kwaliteit Limburgse centra (KLC): dit kader richt zich op het verbeteren van de
             woon- en leefomgeving in centra in Limburg. Het kader voorziet in een integrale
             aanpak, vertrekkend vanuit het beleidsveld Wonen. Hiervoor komen projecten in
             aanmerking met een integraal en samenhangend pakket aan maatregelen, gericht op
             het realiseren van resultaten die inspelen op provinciale ambities in een of meer
             andere beleids­velden. De provincie ondersteunt daarmee de volgende locaties reeds
             financieel: ‘Mheerderweg Noord’, ‘Karreweg fase II’, ‘Sprinkstraat’,
             ‘Studentenhuisvesting P0 locatie’, ‘Caberg-Zuidoost’, ‘Esso Maastrichterlaan en Jos
             Francotteweg’ en ‘Pastoerswei’.
   2.        MIRT: In het BO MIRT van november 2022 zijn versnellingsafspraken gemaakt. Daarin
             heeft de gemeente Maastricht voor twee projecten een bijdrage van het Rijk ontvan-
             gen voor mobiliteitsmaatregelen om de realisatie van woningen te versnellen. Voor
             Maastricht: Geusselt e.o. betreft dit een Rijksbijdrage van € 10,5 mln. excl. btw (12,7
             mln. incl. btw) voor het versnellen van ca. 972 woningen. Voor Maastricht: Trega
             Zinkwit betreft dit een Rijksbijdrage van € 9,5 mln. excl. btw (11,49 incl. btw) voor het
             versnellen van ca. 950 woningen.
   3.        Volkshuisvestingsfonds (VHF): met deze uitkering kunnen gemeenten investeren in de
             verbetering van woonkwaliteit, leefomgeving en verduurzaming in kwetsbare gebie-
             den. In deze woongebieden staat de leefbaarheid onder druk. De gemeente
             Maastricht heeft in het kader van de eerste tranche VHF € 4,8 miljoen (waarvan € 1,5
             miljoen cofinanciering door de gemeente) verkregen voor de sloop, nieuwbouw en
             renovatie in de wijken Malpertuis, Pottenberg en Mariaberg.
   4.        Gemeenten en provincie zetten zich in om de beschikbare ambtelijke capaciteit en
             expertise zo efficiënt mogelijk in te zetten. De provincie stelt hiervoor in de periode
             2022-2024 middelen beschikbaar vanuit de flexpoolmiddelen.
   5.        In verschillende sleutelprojecten lopen gemeenten tegen juridische vraagstukken aan
             bij het realiseren van woningen. Hiervoor kan het landelijk expertteam woningbouw
             worden ingeschakeld.
   6.        Naast de locatie specifieke ondersteuning, ondersteunen Rijk en provincie ook via
             generieke (financiële) regelingen. Rijk en provincie informeren gemeenten wanneer er
             nieuwe regelingen opengesteld worden en fungeren als eerste vraagbaak bij eventue-
             le onduidelijkheden.
81           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>                            Sleutelprojecten
                            Onderstaande bouwlocaties zijn aangewezen als sleutelprojecten in de regio en
Tabel CA4                   noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave. Knelpunten voor de realisatie
Sleutelprojecten            van deze locaties zijn in bijlage 3 opgenomen. We blijven via de woondealtafel met
subregio Maastricht-        elkaar het continue gesprek voeren om gesignaleerde knelpunten ten behoeve van
Heuvelland                  de realisatie aan te pakken.
 Gemeente            Plannaam                                      Toevoeging  Onttrekking    Bijdrage
 Maastricht          Trega Zinkwit                                      950              0    MIRT
                     Studentenhuisvesting Geusselt                      500              0    MIRT
                     Geusselt Scheggen                                  336              0    MIRT
                     Studentenhuisvesting P0 locatie                    265              0    KLC & RHA
                     Blauwdorp Servatius                                 137            38    Project stedelijke
                                                                                              vernieuwing
                     Herontwikkeling Klevarie Klooster                  123              0    RHA
                     Kantoor Adelbert van Scharnlaan                    106              0    RHA
                     Caberg-Zuidoost                                      85             0    KLC
                     Burg. Bauduinstraat Fase 2                           70            13    MIRT
                     Centrum Malpertuis                                   45            36    VHF
                     Mammoetflat                                          50            44    VHF
                     Kam – Wittevrouwenveld                               30             0    MIRT
                     Proosdijveld-Biedermeier                             22             0    VHF
                     Driehoek – Wittevrouwenveld                          20             0    MIRT
                     Dak- en thuislozenopvang (locatie n.t.b.)            20             0    RHA
                     Woonwagens (locatie n.t.b.)                          18             0    RHA
                     Stadhoudersstraat/Mondragonstraat fase 2             14            16    MIRT
                     Skaeve Huse – Toustruwe                               8             0    RHA
 Eijsden-Margraten   Mheerderweg Noord                                    19             0    KLC
                     Karreweg fase II                                     19             0    KLC
                     Sprinkstraat                                         16             0    KLC
 Vaals               Esso Maastrichterlaan en Jos Francotte-              34             0    KLC
                     weg
                     Aan de Linde                                         18             0    KLC
82                          Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>   Betaalbaarheid
   1.     Er is een grote behoefte aan betaalbare woningen in Nederland. Om aan te sluiten bij
          die grote behoefte is het streven dat 2/3 (600.000 woningen tot en met 2030) van de
          nieuwe woningen in Nederland betaalbaar zijn: op landelijk, provinciaal en regionaal
          niveau. Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen
          vanaf de sociale huurgrens tot max. van €1.000,- per maand (prijspeil 2020) en
          koopwoningen tot €355.000,-. Uitgaande van de opgave om tot en met 2030 ca.
          12.000 nieuwe woningen toe te voegen, is het streven om ca. 7.200 nieuwe betaalba-
          re huur- en koopwoningen te realiseren.
   2.     In de nationale prestatieafspraken met de corporatiesector is opgenomen dat corpo-
          raties verantwoordelijk zijn voor de bouw van nationaal 250.000 sociale huurwonin-
          gen en 50.000 middenhuur woningen in Nederland tot en met 2030. In nog
          Maastricht-Heuvelland wordt ingezet op de bouw van ca. 3.500 sociale huurwonin-
          gen en een nog nader te bepalen aantal middenhuur woningen van corporaties.
   3.     Gemeenten zorgen, in lijn met de Nationale prestatieafspraken, voor voldoende steun
          en locaties om de afgesproken aantallen sociale huur te realiseren.
   4.     Om provincies, gemeenten en corporaties te ondersteunen bij het versnellen van de
          nieuwbouw van sociale woningen, kunnen de expertteams, de Taskforce Nieuwbouw
          Woningcorporaties en de Taskforce versnellen tijdelijke huisvesting worden ingezet.
          De Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties, kan bestuurlijk hulp bieden wanneer er
          belemmeringen worden geconstateerd bij het realiseren van de gemeentelijke bouw-
          opgave voor sociale huurwoningen, waaronder flexwoningen.
   5.     In de regio Maastricht-Heuvelland staan ca. 104.500 woningen waarvan ca. 29.000
          huurwoningen van corporaties en ca. 22.750 huurwoningen van particuliere eigena-
          ren. Dit betekent dat ca. 28% van de woningvoorraad in de regio in eigendom is van
          de corporaties en ca. 22% van particuliere verhuurders. Een deel van deze particuliere
          huurwoningen worden verhuurd onder de liberalisatiegrens van € 763,47 per maand.
          Deze sociale en particuliere huurwoningen staan ongelijk over de regio verdeeld.
          Streven is om regionaal te komen tot een betere balans in de woningvoorraad waarbij
          tevens het uitgangspunt is dat het aantal sociale huurwoningen in de regio voldoet
          aan de totale behoefte aan deze woningen.
   6.     In Maastricht draait de gemeente, in samenwerking met de corporaties en huurders-
          belangenverenigingen, en corporaties een pilot met de VoorzieningenWijzer. Met inzet
          van de VoorzieningenWijzer door alle betrokken uitvoeringsorganisaties (corporaties,
          gemeenten en partners uit het sociaal domein) wordt ingezet op het verhogen van het
          besteedbaar inkomen, bestrijding van de armoede- en schuldenproblematiek van
          bewoners met een laag inkomen en reductie van de kwetsbaarheid. Inzet is om met
          de nieuwe Regio Deal de VoorzieningenWijzer ook in de periode 2023 – 2025 te
          continueren.
83        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>   Huisvesting aandachtsgroepen - Studentenhuisvesting en ouderen
   1.     Specifieke aandacht is nodig voor de ondersteuning van de woonbehoeften van
          ouderen en studenten. Door de vergrijzing telt Nederland over twintig jaar naar
          schatting 1,6 miljoen 80+ers. Een verdubbeling t.o.v. nu. Er is een toenemende
          behoefte aan woningen die aansluiten bij de behoeften van ouderen. In het beleids-
          programma ‘wonen en zorg’ is aangekondigd dat er nationaal behoefte is aan
          290.000 woningen geschikt voor ouderen. Het betreft 170.000 nultredenwoningen
          en 80.000 geclusterde woonvormen die ook geschikt zijn voor ouderen. Ook is er
          een landelijke opgave voor ca. 40.000 woningen met verpleegzorg op basis van
          scheiden wonen en zorg (VPT). Deze opgaven moeten regionaal en lokaal worden
          uitgewerkt in Woonzorgvisies. In de nabije toekomst zullen gemeenten lokale visies
          voor wonen met zorg opstellen. De opgaven worden in een herijking van de woon-
          deal voor 2024 of later en in toekomstige prestatieafspraken met woon- en zorgpar-
          tijen meegenomen
          Ook is er nationaal aandacht voor diverse aandachtsgroepen. Een van deze aan-
          dachtsgroepen betreft studenten. Maastricht Universiteit verwacht daarnaast de
          komende jaren te groeien in studentenaantallen evenals de Universiteit van Aken. De
          gemeente Maastricht heeft in haar studentenprogrammering geprognosticeerd dat
          er 2.900 studentenwoningen nodig zijn tot 2024.
   Herstructureringsopgave Maastricht-Heuvelland
   1.     Regionaal wordt tegenwoordig nu meer dan in het verleden focus gelegd op kansrij-
          ke nieuwbouw-proposities, de uitbreiding daarvan en de versnelling van de realisatie
          van de bouwplannen en versterking van de uitvoeringskracht van de partijen geza-
          menlijk. Transformatie van bestaande woningen enerzijds en nieuwbouw om tot een
          passende woningvoorraad te komen aan de andere kant zijn twee kanten van
          dezelfde medaille. De balans in de woningmarkt moet gevonden worden in de
          samenwerking tussen markt, overheid en corporatiesector.
   2.     Samen met de corporaties werken de gemeenten aan de opgaven voor herstructu-
          rering en nieuwbouw en leggen dit vast in lokale prestatieafspraken. Bij gebiedsont-
          wikkelingen in gebieden met goedkope segmenten wordt ook gekeken naar een
          goede mix van betaalbare en middeldure woningen en wordt in de meer veerkrachti-
          ge wijken ook de realisatie van meer betaalbare woningen nagestreefd.
   3.     Betrokkenheid van de overheid op lokaal, regionaal, provinciaal en nationaal niveau is
          essentieel om de basis te bieden voor een integrale aanpak van de problematische
          bestaande particuliere voorraad én toevoeging van kwalitatief goede particuliere
          woningen in combinatie met sociale huur zodat er een goede opbouw van de wijken
          ontstaat, met oog voor de leefbaarheid en veerkracht in de wijken. In deze herstruc-
          tureringsopgave onderscheiden we drie categorieën: vervangende nieuwbouw,
          sloop en grootschalige renovatie.
   4.     Naast de nieuwbouwambitie om circa 12.000 woningen te realiseren, worden in
          Maastricht-Heuvelland ook ca. 650 woningen gesloopt.
   5.     De regio heeft al gelden voor de herstructurering ontvangen vanuit het
          Volkshuisvestingsfonds: € 4,8 miljoen (waarvan € 1,5 miljoen cofinanciering door de
          gemeente) voor de sloop, nieuwbouw en renovatie in de wijken Malpertuis,
          Pottenberg en Mariaberg in Maastricht.
84        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>   6.    Maastricht-Heuvelland sluit graag aan bij de langjarige samenwerking tussen BZK en
         de Stadsregio Parkstad Limburg, waar nieuwe publiek-private samenwerkingsvormen
         worden verkend en in de praktijk worden gebracht om de aanpak van de herstructure-
         ringsopgaven te bestendigen en belangen, capaciteit, kennis, kunde en kracht te
         bundelen.
   7.    De partijen spannen zich in om deze opgave gezamenlijk op te pakken en waar
         mogelijk gebruik te maken van de ondersteuningsmiddelen van het Rijk, zoals het
         Volkshuisvestingsfonds. Maastricht-Heuvelland en Westelijke Mijnstreek hebben
         tevens gezamenlijk bij het ministerie van BZK een aanvraag ingediend voor een 4e
         ronde van de Regio Deals, waarbij in het Programma InGenieus, Groen en Gezond -
         Zuid-Limburg onder andere ingezet wordt op de herstructurerings- en transformatie-
         opgaven in wijken en kernen in combinatie met leefbaarheid en sociale veiligheid.
   Duurzaamheid
   1.    Met de Nationale prestatieafspraken zijn bindende afspraken gemaakt over de volks-
         huisvestelijke inzet van corporaties die zij gaan leveren met de door afschaffing van de
         verhuurderheffing toegenomen investeringscapaciteit. In de afspraken wordt gesteld,
         dat de corporaties een koplopersrol hebben in de verduurzaming. Landelijk gaan zij
         tot en met 2030 675.000 woningen toekomstklaar isoleren en 450.000 bestaande
         woningen aardgasvrij maken. Daarnaast zullen corporaties uiterlijk in 2028 alle
         woningen met een E-, F- of G-label moeten hebben verbeterd en gaan corporaties
         vanaf 2023 cv-ketels vervangen en krijgen huurders geen huurverhoging na isolatie-
         maatregelen die leiden tot een beter energielabel.
   2.    Circa 3.800 corporatiewoningen binnen de regio Maastricht Heuvelland staan op de
         planning om in de periode 2022-2026 gerenoveerd te worden.
   3.    Binnen de herstructureringsprojecten waarbij particuliere woningen worden aange-
         pakt, worden woningen verduurzaamd. In het kader van het Volkshuisvestingsfonds
         heeft dit concreet vorm gekregen.
85       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>   Kritische succesfactoren
   Het realiseren van de opgave is complex. Kritische succesfactoren moeten aangepakt worden
   om de realisatie van de woningbouwopgave mogelijk te maken. Hiervoor is zowel inzet vanuit
   het Rijk nodig als vanuit provincie en gemeenten en stakeholders. Onderstaand wordt aange-
   geven op welke wijze Rijk en provincie ondersteunen in de realisatie van de regionale woning-
   bouwopgave. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen locatie specifieke- en generieke
   ondersteuning.
   Voor de locaties opgenomen op kaart 4 in deze woondeal zijn de belangrijkste kritische
   succesfactoren en hun effecten geïdentificeerd. Een schematisch overzicht hiervan is weerge-
   geven in bijlage 3.
   De in tabel 4 benoemde kritische succesfactoren zullen periodiek besproken worden in de
   reguliere woondealoverleggen die twee keer per jaar plaatsvinden met het Rijk, de provincie en
   de regio’s. Dit geldt ook indien nieuwe belemmeringen voor de woningbouw zich opwerpen.
   Voor de meeste locaties geldt dat de kritische succesfactor het vinden van een passend en
   haalbaar programma op een transformatielocatie is. Stijgende bouwkosten, gecombineerd met
   een behoefte aan betaalbare woningen op dure locaties is een grote uitdaging. De versnel-
   lingskansen zitten grotendeels in het vergroten van ambtelijke capaciteit (begeleiden initiatie-
   ven, vergunningen, etc.) en financiële middelen (o.a. inrichting en beheer nieuwe openbare
   ruimte en onrendabele toppen).
   Maastricht-Heuvelland specifieke knelpunten
   a.        Een groot deel van de woningbouwopgave in Maastricht-Heuvelland bestaat uit
             herstructurering, transformatie en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.
             Uitdagingen zijn er op het gebied van transformatie en energetische transitie van
             monumentale panden en woningen in mijnbouw- en wederopbouw wijken.
             Daarnaast moet de bestaande woningvoorraad levensloop- of zorggeschikt worden
             gemaakt vanwege de vergrijzing, zodat er doorstroming kan plaatsvinden. Deze
             transformatieopgave is onmogelijk om te realiseren zonder nieuwbouw. Nieuwbouw
             kan zorgen voor doorstroming, snellere verduurzaming, betere menging van woning
             typologieën en goedkopere woonproducten.
   b.        Veel woningbouwlocaties liggen middenin of tegen het Nationaal landschap Zuid-
             Limburg aan in deze regio. Dat betekent dat woningbouw zeer lastig of enkel
             vertraagd te realiseren is door middel van bijvoorbeeld intern/extern salderen of
             doordat het rijk of provincie stikstofruimte regelt. Een voorbeeld: elektrische kranen
             en vrachtauto’s kunnen worden gebruikt voor de bouw om de stikstofuitstoot te
             verminderen: maar er zijn in Europa slecht een beperkt aantal van dit soort elektri-
             sche kranen en vrachtauto’s beschikbaar. Dit levert vertraging op van de woning-
             bouw.
   c.        Vanwege deze ligging in het Nationaal landschap Zuid-Limburg is Maastricht-
             Heuvelland ook meer dan andere regio’s aangewezen op inbreiding en herstructure-
             ring in plaats van uitbreiding door ‘bouwen aan de rand van de stad’. Inbreiding en
             herstructurering is complexer en daardoor kostbaarder omdat er wordt gebouwd in
             de bestaande structuur van stad of dorp. Door het verhogen van de bouwdichtheid
             vraagt dit ook om het omvormen van bestaande voorzieningen zoals groen en
             parkeren. Dit vergt daarnaast meer overleg met de omgeving, die vaak niet zitten te
             wachten op ‘meer buren’. Extra gelden kunnen helpen om dergelijke projecten te
86           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>           versnellen doordat er zorgvuldiger kan worden omgegaan met participatietrajecten en
           er meer voorzieningen kunnen worden toegevoegd aan de omgeving - waardoor
           projecten niet alleen in kwaliteit verbeteren maar er minder kans is op soms langduri-
           ge bezwaar en beroep procedures vanuit de omgeving.
   d.      Maastricht-Heuvelland is een grensregio en deelt meer kilometers grens met België en
           Duitsland dan met Nederland. Toerisme, werkgelegenheid en ook de woningmarkt
           houdt niet op bij de grens. Om Zuid-Limburg goed te ontsluiten met de Euregio en
           nabije steden zoals Luik en Brussel goed bereikbaar te maken is een uitbreiding van
           het (inter)nationale ov-netwerk cruciaal. Naast Luik en Brussel grenst Maastricht-
           Heuvelland ook rechtstreeks aan de stad Aken. De regio Aken is met de Rheinisch
           Westfälische Technische Hochschule (46.000 studenten), de Fachhochschule (15.000
           studenten) en het Forschungscentrum Jülich (7.100 medewerkers) een belangrijk
           kenniscentrum. Aken is in Noordrijn-Westfalen ‘startup stad #1’. Dit gaat gepaard met
           een grote woondruk aan de Duitse zijde. Om interessant te worden voor woningzoe-
           kenden in Luik en Aken is goed grensoverschrijdend openbaar vervoer een belangrijke
           randvoorwaarde, naast uiteraard andere vervoersmodaliteiten.
   Kritische succesfactoren
   a.      Voldoende en structurele rijksmiddelen: veel gemeentes hebben zelf weinig tot geen
           grondbezit en zijn afhankelijk van andere partijen zoals corporaties en ontwikkelaars
           voor de realisatie van woningbouw. Betaalbaarheidseisen zorgen er vaak voor dat
           plannen niet tot uitvoering komen of vertraging oplopen door een grote onrendabele
           top. Om deze kosten te kunnen dekken is financiële ondersteuning van onder andere
           het Rijk nodig. Dit knelpunt zal groter worden indien de opgave om twee derde
           betaalbaar te bouwen wordt meegerekend. Voor het op peil brengen en houden van
           de woningbouw is bovendien structurele financiële steun van het rijk nodig in plaats
           van losse incidentele regelingen met wisselende criteria waar gemeentes nu steeds los
           van elkaar aanspraak op moeten proberen te maken. Daar komt bij dat veel van de
           regelingen niet geschikt zijn voor veel (Zuid-)Limburgse gemeenten. Zo ligt de grens
           voor de komende tranche van de Woningbouwimpuls ongunstig voor veel van de
           kleinere en grotere gemeenten en kan er geen of beperkt aanspraak worden gemaakt.
           Op dit moment wordt vanuit het Rijk verkend hoe de beschikbare middelen vanuit de
           Woningbouwimpuls zo effectief mogelijk kunnen worden ingezet. Het doel van het
           Volkshuisvestingsfonds past goed bij onze opgaven. Wij voorzien echter ook een
           hulpvraag bij de transformatie- en sloopopgave. In sommige wijken zullen oude
           woningen op termijn moeten wijken voor minder maar kwalitatief betere woningen.
           Dit soort ontwikkelingen willen we niet alleen financieren door dure woningen terug
           te bouwen waar geen behoefte aan is.
   b.      Extra ambtelijke capaciteit bij gemeenten: wat de woningbouwopgave betreft komen
           er de laatste tijd steeds meer taken en verantwoordelijkheden op gemeenten af en de
           woningbouwopgave is complexer geworden. Ook is er aanvullende wet- en regelge-
           ving vanuit het rijk in de maak betreffende de regie op de volkshuisvesting en de
           implementatie van de Omgevingswet. Dit vraagt om vergroting van de ambtelijke
           capaciteit bij gemeentes op het gebied van beleid, vergunningen en handhaving. Er is
           behoefte aan ‘handjes’ voor de uitvoering en het versnellen van de opgaven.
   c.      Investering in infrastructuur en mobiliteit: Aanvullend op eerdergenoemd knelpunt van
           de (inter)nationale ov-verbindingen is er bij veel woningbouwplannen sprake van
           lokale infrastructurele uitdagingen. Bij binnenstedelijke of binnen dorpse inbreidingen
           en transformaties spelen diverse zaken die om investeringen vragen. De kwalitatieve
           inrichting van de openbare ruimte en combinaties van andere ruimtelijk opgaves zoals
           het tegengaan van hittestress, het stimuleren van wandelen en fietsen, bereikbaarheid
           van ov, fiets- en auto parkeren. Ook hierbij geldt dat behoefte is aan structurele
           middelen die niet versnipperd zijn over meerdere regelingen.
87         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>   d. Landelijke aanpak stikstofproblematiek: gemeentes en provincie houden nauw de
      ontwikkelingen rondom stikstof in de gaten en wat de juridische implicaties hiervan
      kunnen zijn. Er is behoefte aan een integrale landelijke aanpak.
   e. Mogelijkheid om betaalbare koop en huur langdurig juridisch te kunnen verankeren.
      Termijnen zijn nu landelijk vastgesteld op 15 jaar. Indien het rijk zorgt voor wet- en
      regelgeving die langdurige juridische verankering van betaalbare koop en huur
      mogelijk maakt draagt dit bij aan de structurele oplossing van het tekort aan betaal-
      bare woningen. Met de huidige verankering van maximaal 15 jaar worden maat-
      schappelijke gelden feitelijk ingezet voor het creëren van tijdelijke oplossingen.
      Advies is om langdurige verankering vast te leggen door een meer expliciete link te
      leggen tussen de realisatie van betaalbare huur door de toegelaten instellingen.
   f. Tijdige aanvoer en beschikbaarheid van bouwmaterieel en bouwpersoneel blijft een
      kwetsbare succesfactor waarbij landelijk bouwprojecten elkaar kunnen beconcurre-
      ren bij aanhoudende tekorten. Wellicht kan het Rijk hier landelijk een regierol op
      pakken.
   g. De Provincie faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en
      financiële middelen ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte
      ontheffing Flora en Fauna.
88    Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>89 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>Woonregio
Zuid-Limburg
SUBREGIO PARKSTAD LIMBURG
90      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>                              Woningbouwambitie subregio Parkstad:
                              minimaal +6.775 woningen t/m 2031
                              Onderstaande tabel CB1 geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen in de
                              twee perioden (I en II)
            Bruto               Beschikbare                  Aantal                Betaalbaarheid6              Aantal woningen
            toevoegingen        bruto plancapaciteit         woningen                                           door woningcor-
            (te realiseren      (aantal woningen)4           in harde                                           poraties
            woningen)3                                       plancapaciteit 5
                                                                                   SH        MH        GK       SH           MH
 I                   2.423 *                    2.511                   2.123         973      350      405         681 ***  n.t.b.
 II                  4.352                      4.421                     315       1.457        1265             1.749      n.t.b.
 Totaal              6.775 **                  6.932 *                 2.438 *     2.430        2020             2.430 **** n.t.b.
Tabel CB1                     *        Op basis van de provinciale plancapaciteitsmonitor Limburg (PCM)
De Woondeal                   **       Op basis van de bestuurlijke afspraken uit de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering
overzichtstabel                        van 15 december jl. (onderlegger: WBO Parkstad 2022 – 2032)
subregio Parkstad:            ***      Op basis van het strategisch voorraadbeleid van de corporaties (peildatum 01/07/2021)
2022 – 2030                   ****     Op basis van informatie van Aedes (NPa corporaties)
                              Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente
                              aangegeven in tabel CB2.
Tabel CB2                       Gemeente                                                    Toevoegingen            Plancapaciteit
 De eerste termijn              Beekdaelen                                                                213                 236
Woondeal
subregio Parkstad
                                Brunssum                                                                 816                  895
per gemeente:                   Heerlen                                                                  499                  475
2022 – 2024*
                                Kerkrade                                                                  512                 517
                                Landgraaf                                                                 167                 167
                                Simpelveld                                                                114                 114
                                Voerendaal                                                               102                  107
                                Totaal                                                                 2.423                2.511
                              *    Op basis van de provinciale plancapaciteitsmonitor Limburg (PCM)
                              3
                                   De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
                              4    Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
                              5    ‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
                              6    Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale
                                   huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
91                            Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>                      De subregio Parkstad Limburg draagt met onderstaande aantallen bij aan de realisatie
                      van de opgaven op het terrein van flexwonen, transformatie en herstructurering.
Tabel CB3              Periode             Hergebruik/                   Herstructurering    Aantal
Flexwonen,                                 transformatie                 door sloop          flexwoningen
herstructurering                           (andere opgave)*              woningen
en transformatie
subregio Parkstad      Periode I                               750                     525 *            300
                       Periode II                            1.250                  6.675                 75
                       Totaal                               2.000                   7.200 **             375
                      *   Op basis van de provinciale plancapaciteitsmonitor Limburg (PCM)
                      ** 90% van de sloopopgave van 8.000 woningen (uit het WBO Parkstad 2022 - 2032)
                  1   Woningambities subregio Parkstad
                      We hebben een gezamenlijke opgave. Om het huidige woningtekort aan te pakken,
                      de kwaliteit van de woningvoorraad te verbeteren en de mismatch tussen vraag en
                      aanbod te reduceren, is het noodzakelijk om de komende jaren het bouwtempo flink
                      te verhogen en sneller en meer woningen bij te bouwen. In heel Nederland zijn tot
                      en met 2030 in totaal 900.000 woningen nodig. Minimaal 26.550 van deze wonin-
                      gen worden gerealiseerd in provincie Limburg, waarbij een ambitie is om 20.000
                      extra woningen te realiseren bovenop deze opgave. De regio Parkstad heeft de
                      ambitie om in de periode 2022 – 2031 in totaal minimaal 7.500 woningen te realise-
                      ren. De regio Parkstad zet zich daarom in om, in samenwerking met corporaties en
                      marktpartijen, in de periode 2022 – 2030 minimaal 6.775 woningen (90% van 7.500
                      woningen) te bouwen, zoals aangegeven in de onderstaande opgave (tabel 1).
                  1.2 Elke gemeente in de subregio Parkstad neemt een fair share van de regionale
                      ambitie. We maken daarom afspraken over de (minimale) opgave per gemeente:
Realisatie aantal      Gemeente Beekdaelen                          900 woningen
woningen als
                       Gemeente Brunssum                            900 woningen
gemeentelijk
aandeel in de          Gemeente Heerlen                           2.250 woningen
regionale opgave       Gemeente Kerkrade                          1.250 woningen
                       Gemeente Landgraaf                           800 woningen
                       Gemeente Simpelveld                           225 woningen
                       Gemeente Voerendaal                          450 woningen
92                    Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>                    Onderstaande tabel geeft een overzicht van de aantallen op subregionaal niveau.
 Aantallen subregio Parkstad
 Jaartal     Bruto          Beschik-         Aantal       Betaalbaarheid                       Aantal woningen door
             nieuw­bouw     bare netto       woningen                                          woningcorporaties
             (te realiseren plancapac-       in harde
             woningen)      iteit (aantal    plan­
                            woningen)        capaciteit
                                                          Sociale     Huur-         Koop-      Sociale      Midden
                                                          huur­       woningen      woningen   huur­        huur­
                                                          woningen    vanaf de      onder de   woningen     woningen
                                                                      sociale       €355.000
                                                                      huurgrens
                                                                      tot €1.000
                                                                      per
                                                                      maand
 2022                 553         6.932         2.438          457           17          47          295    n.t.b.
 2023                 691                                      301          110         135         299     n.t.b.
 2024               1.211                                      454         223          223          135    n.t.b.
 2025 -            4.320                                     1.218               1.265             1.701    n.t.b.
 2030
 Totaal            6.775         6.932          2.438       2.430               2.020             2.430     n.t.b.
Tabel 1                      1.3         De Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering is een door het
Subregionale                             Algemeen Bestuur van de Stadsregio Parkstad Limburg ingesteld bevoegd
aandeel in de                            orgaan, werkzaam op het beleidsterrein Wonen en Herstructurering. De
provinciale                              Bestuurscommissie bestaat uit zeven portefeuillehouders wonen van de
opgave                                   gemeenten in Parkstad en wordt voorgezeten door een voorzitter die uit het
                                         midden van de Bestuurscommissie benoemd is. De Bestuurscommissie kan
                                         op het beleidsterrein Wonen en Herstructurering op grond van de bevoegd-
                                         heden die zij verkregen heeft, zelfstandig op college-niveau besluiten
                                         nemen die voor de zeven Parkstadgemeenten (zelf)bindend zijn. Verder
                                         heeft de Bestuurscommissie de verantwoordelijkheid voor de coördinatie
                                         van-, het aanjagen en het realiseren van regionale ambities op het gebied
                                         van wonen en herstructurering.
                             1.4         De regionale woningbouwambitie uit artikel 1.1 is ontleend aan het regionale
                                         woonbehoefteonderzoek (2022 - 2032), dat op 2 februari 2022 is vastge-
                                         steld als bouwsteen voor de nieuwe Woonvisie, waarvan de behandeling in
                                         voorjaar van 2023 door de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering
                                         van de Stadsregio Parkstad Limburg en de 7 gemeenteraden voorzien is. De
                                         bevindingen van het Regionale Woonbehoefteonderzoek zijn door de 9
                                         corporaties binnen Parkstad (verenigd in het Regionaal Overleg
                                         Woningcorporaties) en door stakeholders uit de markt (projectontwikkelaars
                                         en makelaars) onderschreven. In dezelfde vergadering van 2 februari 2022
                                         heeft de Bestuurscommissie de bevindingen van een verdiepingsonderzoek
                                         naar de behoefte aan middenhuur op de schaal van Parkstad, van de 7
                                         Parkstadgemeenten en de 19 stadsdelen daarbinnen vastgesteld.
93                           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>   1.5 Parkstad heeft een regionaal aanvalsplan nieuwbouw opgesteld en werkt vanuit de
       regionale prestatieafspraken sinds een aantal jaren samen met de corporaties aan
       een meerjarenprogrammering voor herstructurering en nieuwbouw. De samenwer-
       king met marktpartijen is de laatste jaren ook versterkt en programmatisch door
       vertaald met als doel om de komende jaren tot nog meer harde plancapaciteit te
       komen. Daarbij wordt op regionale schaal zoet met zuur gecombineerd, zodat
       plannen op lokaal niveau van de grond kunnen komen en bijdragen aan de verbete-
       ring van de leefbaarheid.
   1.6 Op grond van uitgangspunten in de Regionale Woonvisie, de behoeften uit het
       Regionaal Woonbehoefteonderzoek en de inhoudelijke beleidskeuzen van de
       Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering daarbij (op korte termijn verhoogde
       inzet en woningbouwambitie om aan te sluiten bij de huidige behoefte in de praktijk
       en om de regio aantrekkelijk te houden of te maken voor mensen van buiten de
       regio), wordt kwalitatief en kwantitatief gestuurd op de juiste woning op de juiste
       plek. De woningbouwambitie van 7.500 woningen tot en met 2031 betreft een bruto
       aantal. De regionale woningbouwambitie bestaat uit een ‘uitbreidingsopgave’- én
       een ‘herstructureringsopgave’. Nieuwe woningen zijn ook noodzakelijk om herstruc-
       tureringsprojecten (versneld) te realiseren en dragen bij aan de transformatie van de
       regio. De opgaven hangen met elkaar samen. De Stadsregio monitort periodiek de
       woonbehoefte-ontwikkeling en stelt proactief de ambitie en programmering bij.
   1.7 In opdracht van de Bestuurscommissie Wonen en Herstructurering zijn de aanbeve-
       lingen in het Woonbehoefteonderzoek (2022-2032) in acht genomen. Deze houden
       het volgende in:
       1.7.1   De woningmarkt in de regio heeft de komende jaren te maken met grote
               kwalitatieve en kwantitatieve opgaven. De kwalitatieve vraag zal op termijn
               verschuiven, waardoor het zaak is proactief te programmeren met oog voor
               de juiste kantelpunten die zich de komende 10 jaar eventueel voordoen zoals
               bijvoorbeeld veranderende migratiecijfers of huishoudensontwikkelingen. Er
               moet flexibel worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen. De Stadsregio
               werkt met een robuuste woningmarktprogrammering waarin aandacht bestaat
               voor nieuwbouw en de bestaande woningvoorraad, waarin de balans voorop
               staat tussen het toevoegen van woningen die voorzien in een kwalitatieve
               behoefte en het beperken van (op termijn mogelijke) negatieve effecten in de
               incourante bestaande voorraad;
       1.7.2   Prioriteer uitvoering van plannen met duidelijk aantoonbare behoefte (levens-
               loopgeschikt, doorstroming, in bestaande voorraad). Gemeenten leggen focus
               op prioritaire woningbouwprojecten om de woningbouw te versnellen;
       1.7.3   Realiseer flexibele en tijdelijke woonvormen voor vraag op de korte termijn;
       1.7.4   Programmeer binnen de gouden driehoek: vooral gericht op middenhuur,
               zodat meer uitwisseling tussen sociale huur, middenhuur en betaalbare koop
               mogelijk wordt t.b.v. doorstroom van middeninkomens.
   1.8 De gemeenten dragen zorg voor voldoende (kwantitatieve en kwalitatieve) plancapa-
       citeit. Dit doen de gemeenten door voor de periode 2025-2030 ten minste 130%
       gewenste plancapaciteit aan te houden ten opzichte van de te realiseren woningen.
   1.9 De gemeenten dragen zorg voor het afgeven van voldoende vergunningen voor de
       realisatie van de met de provincie afgesproken woningbouwopgave in de regio.
       Inmiddels heeft regionaal een verkenning plaatsgevonden naar knelpunten in
       procedures en uitvoeringskracht die leiden tot vertraging in de ontwikkeling van
       initiatieven en de realisatie van bouwplannen en is een handreiking voor de 7
94     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>        gemeenten beschikbaar gesteld. De uitrol hiervan vraagt om veranderingen binnen de
        organisaties van gemeenten en ontwikkelende partijen en in de onderlinge samen-
        werking. In hoofdstuk 3 wordt hierop nader ingegaan.
   1.10 Om de woningbouwopgave uit tabel 1 te realiseren, is het noodzakelijk de plancapaci-
        teit op te harden. Gemeenten zorgen er tijdig voor dat gewenste ‘zachte’ woning-
        bouwplannen worden omgezet in ‘harde’ plannen met daarbij in eerste instantie
        specifieke aandacht voor de plannen tot en met 2024. De gemeenten zullen prioritaire
        plannen voorop stellen en waar mogelijk procedures versnellen. De Provincie stuurt
        bovendien met de opgenomen instructieregels in de Provinciale omgevingsverorde-
        ning op het adaptief programmeren (toevoegen van de juiste kwaliteit en het periodiek
        heroverwegen van de verouderde planvoorraad).
        Het Rijk heeft voor vier jaar extra budget van 3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor
        uitbreiding van capaciteit bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
        Knelpunten als gevolg van belemmeringen van de capaciteit en gebrek aan expertise
        bij mede- overheden en Raad van State worden geagendeerd op de woondealtafels.
        Desgewenst kan via de regionale versnellingstafels de landelijke versnellingstafel
        worden ingezet.
   1.11 In Parkstad wordt flexwonen gezien als kans om verschillende knelpunten te doorbre-
        ken en doorstroming op de woningmarkt te bevorderen en om tot versnelling van de
        woningbouw te komen. Met het concept flexwoningen komen door kortere procedu-
        res en realisatietermijnen, woningen beschikbaar voor starters, senioren en andere
        doelgroepen die met spoed een woning nodig hebben en die er op dit moment niet
        tussen komen. Flexwoningen kunnen ook een bijdrage leveren als ‘wisselwoning’, in
        het geval van herstructureringsprojecten. Zo wordt de druk op de woningmarkt
        verlicht en creëren we de mogelijkheid voor inwoners om in de vertrouwde omgeving
        tijdelijk woonruimte te vinden in afwachting van de realisatie van permanente wonin-
        gen in de gebiedsontwikkelingen.
        Landelijk wordt gestreefd naar het versnellen van de realisatie van 15.000 flexwonin-
        gen per jaar. Hierbij wordt ingezet op kwalitatief hoogwaardige woningen. De regio
        zet zich in om hieraan een bijdrage van minimaal 375 flexwoningen te leveren. Dit
        aantal is onderdeel van de totale opgave van 6775 woningen tot en met 2030 (tabel 1).
        Dit correspondeert met een aandeel van circa 5% flexwoningen in relatie tot de totale
        bruto bouwopgave tot en met 2030. Omdat het woningen betreft op tijdelijke locaties
        stelt het Rijk een herplaatsingsgarantie beschikbaar. Onderdeel van de herplaatsings-
        garantie is dat gemeenten, regio en provincie en Rijk ervoor zorgen dat er na de
        tijdelijke exploitatie elders een volgende locatie beschikbaar komt voor die flexwonin-
        gen die een tweede periode kunnen ingaan. Mocht in de periode 2025-2030 meer
        behoefte zijn aan flexwoningen, dan zal dit in een herijking of actualisatie van de
        woondeal worden opgenomen.
   1.12 Met het transformeren van vastgoed en herstructurering van slechte woningen zonder
        toekomstwaarde wordt ruimte voor nieuwe, eigentijdse woningen gecreëerd.
        Daarnaast kan transformatie en herstructurering bijdragen aan de vitaliteit van steden,
        dorpen en gebieden. Daarom wordt landelijk gestreefd naar de realisatie van 15.000
        woningen doormiddel van transformatie per jaar. Woningen worden veelal ook
        gerealiseerd in leegkomend vastgoed zoals winkel- en/of bedrijfspanden. De beschik-
        baarheid van leegstaand vastgoed laat zich niet voorspellen. Met name op dit terrein
        dienen kansen zich dus onaangekondigd aan en is het zaak deze kansen steeds te
        bezien in het licht van de totale regionale huisvestingsopgave. Ook in de regio
95      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>                    Parkstad worden woningen toegevoegd als gevolg van de transformatie van panden
                    of locaties met een andere bestemming (functiewijziging). Dit is geen streven op zich
                    maar een gevolg van de transformatieopgaven vanuit andere domeinen. Deze
                    woningen zijn onderdeel van de totale opgave opgenomen in tabel 1.
Tabel 2              Aantallen subregio Parkstad
Subregionale
                     Jaartal          Aantal                  Aantal woningen     Herstructureringsopgave door
opgaven op
                                      flexwoningen*           door                sloop van woningen
het gebied van                                                transformatie**
flexwonen en
transformatie
                     2022-2024                    300                      750                          525**
                     2025-2030                      75                   1.250                          6.675
                     Totaal                       375                   2.000                        7.200***
                    *   Op basis van de individuele ambities van wethouders
                    ** Op basis van de PCM
                    *** 90% van 8.000 woningen (uit het WBO Parkstad 2022 - 2032)
               1.13 Het Ministerie van BZK, Provincie Limburg en de subregio Parkstad verkennen hoe
                    een extra nieuwbouwopgave kan worden gerealiseerd én kan bijdragen aan de
                    nationale woningbouwopgave en aan het benutten van kansen van de druk op de
                    woningmarkt in Aken.
               1.14 Partijen maken afspraken over de wijze waarop gezamenlijk de voortgang van de
                    uitvoering van de afspraken uit de woondeal wordt gemonitord en besproken.
96                  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>   2   Sleutelprojecten Parkstad
   2.1 In Limburg is afgesproken om alle projecten in kaart te brengen die reeds Rijks- of
       provinciale bijdragen hebben ontvangen en te definiëren als sleutelprojecten. Het
       betreft uitbreiding- en/of herstructureringsprojecten. De onderstaande locaties zijn
       aangewezen als sleutelprojecten in de regio en noodzakelijk voor realisatie van de
       regionale opgave. De locaties zijn ook in tabel 3 opgenomen. We blijven via de
       woondealtafel met elkaar het continue gesprek voeren om gesignaleerde knelpunten
       ten behoeve van de realisatie aan te pakken.
       Ondersteuning locaties
   2.2 Parkstad Limburg kent een specifieke opgave. De herstructurering van de slechte
       (particuliere) woningvoorraad is kostenintensief en de gemiddeld lage WOZ-waarden
       in de bestaande woningvoorraad maken dat het verdienmodel voor nieuwe woning-
       bouw beperkt is. De regionale woonopgave is hierdoor deels onrendabel en de
       investeringsbereidheid van beleggers in deze opgave is gering.
   2.3 Tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving in het voorjaar 2022 is een eerste ronde
       versnellingsafspraken gemaakt. In deze regio heeft Kerkrade Centrum een bijdrage van
       €7.562.500,- ontvangen voor het verbeteren van de infrastructuur en de bereikbaar-
       heid. Hiermee kunnen versneld 290 woningen gerealiseerd worden. De bouw hiervan
       wordt gestart in 2023. In het BO MIRT van november 2022 is een tweede ronde
       versnellingsafspraken gemaakt. Daarin heeft Heerlen een bijdrage van €6,1 miljoen
       ontvangen voor mobiliteitsmaatregelen in Heerlen Centrum om de realisatie van 887
       woningen te versnellen. De bouw is reeds gestart in 2022.
   2.4 In de eerste drie tranches van de woningbouwimpuls is in totaal €4.532.241,- toege-
       kend vanuit het Rijk aan de Parkstad. Het gaat om het programma Urban Wonen
       Heerlen. Met de bouw van 697 aantal woningen is gestart in 2022.
   2.5 In 2023 wordt door het Rijk de vijfde tranche van de woningbouwimpuls opengesteld.
       In de vijfde tranche is het mogelijk om regionale aanvragen in te dienen met een
       minimum aantal van 200 woningen voor gemeenten met minder dan 50.000 inwoners.
       Stadsregio Parkstad Limburg spant zich in om een regionale aanvraag in te dienen voor
       locaties in Beekdaelen, Brunssum, Kerkrade enLandgraaf. De gemeente Heerlen spant
       zich in om een aanvraag in te dienen voor woningbouwlocaties in Heerlen (Noord).
   2.6 Gemeenten en provincies zetten zich in om de beschikbare ambtelijke capaciteit en
       expertise zo efficiënt mogelijk in te zetten.
   2.7 In verschillende sleutelprojecten lopen gemeenten tegen juridische vraagstukken aan
       bij het realiseren van woningen. Hiervoor kan het landelijk expertteam woningbouw
       worden ingeschakeld.
   2.8 Naast de locatie specifieke ondersteuning, ondersteunen Rijk en provincie ook via
       generieke (financiële) regelingen. Rijk en provincie informeren gemeenten wanneer er
       nieuwe regelingen opengesteld worden en dienen als eerste vraagbaak bij eventuele
       onduidelijkheden.
   2.9 Voor de regio is het belangrijk dat regelingen passen bij de regionale opgave.
       Stadsregio Parkstad Limburg en het ministerie van BZK blijven in gesprek over de
       werkwijze van de instrumenten en eventuele aanpassingen hierin. De MVRO bespreekt
       met partijen aan de woondealtafel de (door)ontwikkeling van en mogelijke aanpassin-
       gen die beter aansluiten op specifieke problemen, zoals geschetst in artikel 2.2.
97     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre> Gemeente      Locatie                                           Bijdrage             Uitbrei- Herstruc- Totaal
                                                                                      ding     turering  aantal
                                                                                                         woningen
 Beekdaelen    Centrum Schimmert                                 KLC                      103                   103
               Tiny Houses                                       KLC                        11                   11
               Volkshuisvestingsfondsprojecten                   VHF, Regio Deal, KLC                362        362
               Beekdaelen
 Brunssum      Brunssum Centrum                                  Regio Deal, KLC,         256                   256
                                                                 Transformatiefonds
               Volkshuisvestingsfondsprojecten                   VHF                                 488        488
               Brunssum
 Heerlen       Heerlen Centrum                                   WBI, MIRT, Regio       1.002                1.002
                                                                 Deal
               Herontwikkeling Giessen Bautsch                   DUB                       41                    45
               Regio Dealprojecten Heerlen Noord                 Regio Deal                          309        309
               Volkshuisvestingsfondsprojecten                   VHF                                 364        364
               Heerlen Noord
                Aldenhofpark                                     SPUK via Provinice        24                    24
                Doorstroomwoningen / Skaeve Huuze                SPUK huisvesting          26                    26
                                                                 kwetsbare doel-
                                                                 groepen
                                                                 SPUK via Provinice
 Kerkrade       Kerkrade Centrum                                 MIRT                     290                   290
                Volkshuisvestingsfondsprojecten                  VHF, Regio Deal,                    854        854
                Kerkrade                                         DUB
 Landgraaf      Kloosterstraat 1-3                               KLC                        11                   11
                Hoogstraat                                       Regio Deal                65                    65
                Lauradorp                                        Regio Deal, KLC,                     50         50
                                                                 DUB
                Volkshuisvestingsfondsprojecten                  VHF, Regio Deal,                    218        218
                Landgraaf                                        KLC, DUB
 Simpelveld     Herontwikkeling Schilterstraat                   Regio Deal, DUB,                     70         70
                                                                 KLC
                IDOP Bocholtz / herontwikkeling de               DUB                                  36         36
                Baan
 Voerendaal     Voerendaal Centrum                               Regio Deal, DUB             3                    3
                Open Club Klimmen                                KLC, DUB                  25                    25
                Houtstraat / dr. Poelstraat                      KLC                       20                    20
                Raadhuisstraat 3                                 KLC                         6                    6
                Skaeve Huse                                      SPUK                        1                    1
 Totalen                                                                                1.884      2.751     4.635
NB. De bovengenoemde sleutelprojecten kunnen uit meerdere deelprojecten bestaan.
98                             Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                 3   Versnelling via de aanpak ‘Parkstad: Proactief en Snel’
                 3.1 De bestuurlijke ambitie in Parkstad om minimaal 6775 woningen tot en met 2030 te
                     realiseren , gelet op de huidige realisatiecijfers, om actie. Er is een snelle en proactieve
                     aanpak nodig. De nieuwe woonvisie biedt kansen om het tempo van de realisatie
                     beter op de ambitie aan te sluiten. Het is cruciaal dat er gewerkt wordt aan het sneller,
                     slimmer en efficiënter inrichten van de processen en procedures die bij de realisatie
                     van woningbouw van toepassing zijn. Hiervoor wordt de aanpak ‘Parkstad: Proactief
                     en Snel’ nader uitgewerkt.
                 3.2 In Parkstad werken regionale partijen van oudsher via netwerksturing aan het realiseren
                     van woonopgaven. Om de aanpak ‘Parkstad: Proactief en Snel’ te implementeren wordt
                     ingezet op het verder versterken van de samenwerking met woningmarktpartners.
                 3.3 Er is in Parkstad al veel ervaring met regionale sturing op de woningbouwopgaven
                     (regionale woonvisie en regionale prestatieafspraken, regionale woningmarktprogram-
                     mering Regio Deal en Volkshuisvestingsfonds). De komende jaren worden de kansen
                     onderzocht om de slagkracht te vergroten en krachten te bundelen in de uitvoering,
                     door vanuit gezamenlijk belang en onderling vertrouwen elkaars capaciteit en kennis
                     beter te benutten.
                 3.4 De aanpak ‘Parkstad: Proactief en Snel’ focust zich op (1) het verstevigen van de
                     regionale visie op nieuwbouw in de Woonvisie, (2) de bouwstroom op gang te hou-
                     den, (3) prioritering (triage) om tot uitvoering te komen en (4) massa op de schaal van
                     Parkstad te maken.
                 3.5 In 2023 zal de nieuwe Woonvisie worden behandeld in gemeenteraden. Daarnaast is
                     de regio voornemens om in 2023 te starten met een experiment ‘Vergunning in één
                     dag’ in samenwerking met het Expertteam Woningbouw. De mogelijkheden voor
                     implementatie van ‘de 100-dagen aanpak’ en ‘de Bouwstroom’ worden actief verkend.
                 3.6 De regio onderzoekt de mogelijkheden van een regionale programmatische aanpak
                     gericht op flexibele woonvormen. Het gaat over flexwoningen, kluswoningen of
                     andere vormen van conceptueel bouwen. De bouw van flexibele woonvormen kan
                     ook leiden tot een versnelling van de woningbouwproductie. Aan het ministerie van
                     BZK wordt ondersteuning gevraagd.
                 3.7 Waar mogelijk maken gemeenten gebruik van de mogelijkheden die de
                     Stimuleringsaanpak flexwonen van het Rijk biedt.
Tabel CB4
(links)
Kenmerken en
aantal woningen
sleutelprojecten
per gemeente
99                   Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>    4   Betaalbaarheid
    4.1 Er is een grote behoefte aan betaalbare woningen in Nederland. Om aan te sluiten bij
        die grote behoefte is het streven dat tweederde (600.000 woningen tot en met
        2030) van de nieuwe woningen in Nederland betaalbaar zijn: op landelijk, provinciaal
        en regionaal niveau. Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen,
        huurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot max. van €1000 per maand (prijspeil
        2020) en koopwoningen tot €355.000. Uitgaande van de opgave om tot en met
        2030 minimaal 6.775 nieuwe woningen toe te voegen, dienen er minimaal 4450
        nieuwe betaalbare huur- en koopwoningen te worden gerealiseerd.
    4.2 In de Nationale Prestatieafspraken met de corporatiesector is opgenomen dat
        corporaties verantwoordelijk zijn voor de bouw van nationaal 250.000 sociale
        huurwoningen en 50.000 middenhuur woningen in Nederland tot en met 2030. In
        Parkstad wordt ingezet op de bouw van minimaal 2.430 sociale huurwoningen en
        nog een nader te bepalen aantal middenhuur woningen van corporaties. Daarnaast
        draagt ook ‘inponding’ bij aan de vergroten van de sociale huurwoningvoorraad.
    4.3 Ook is in de Nationale Prestatieafspraken reeds opgenomen dat het aantal woningen
        met een huurprijs tot 550 euro (prijspeil 2020) in de totale corporatievoorraad niet
        afneemt. In de regio Parkstad Limburg had in 2020 naar schatting 41,7% van de
        corporatiewoningen in de voorraad een huurprijs van 550 euro of minder. De inzet
        bij regionale en lokale prestatieafspraken is dat dit niveau in ieder geval tot 2025
        gelijk blijft.
    4.4 Gemeenten zorgen, in lijn met de Nationale Prestatieafspraken, voor voldoende
        steun en locaties om de afgesproken aantallen sociale huur te realiseren.
    4.5 Om provincies, gemeenten en corporaties te ondersteunen bij het versnellen van de
        nieuwbouw van sociale woningen, kunnen de expertteams, de Taskforce Nieuwbouw
        Woningcorporaties en de Taskforce versnellen tijdelijke huisvesting worden ingezet. De
        Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties, die bestaat uit bestuurders die optreden
        namens BZK, VNG, Aedes en het Interprovinciaal overleg (IPO), kan bestuurlijk hulp
        bieden wanneer er belemmeringen worden geconstateerd bij het realiseren van de
        gemeentelijke bouwopgave voor sociale huurwoningen, waaronder flexwoningen.
    4.6 Om te zorgen dat er voldoende woningen zijn voor starters en mensen met een
        middeninkomen zijn tot en met 2030 Nationaal 350.000 betaalbare koop- en
        midden huurwoningen nodig. In het beleidsprogramma ‘betaalbaar wonen’ is dan
        ook opgenomen dat 40% van de nieuwbouw dient plaats te vinden in deze segmen-
        ten. De regio zet zich in voor de realisatie van minimaal 2.700 middenhuur woningen
        en betaalbare koopwoningen. Dit is 40% van de totale opgave.
    4.7 In het kader van de regionale prestatieafspraken is gezamenlijk met de corporaties
        onderzoek verricht naar de behoefte aan middenhuur en wordt overgegaan tot
        programmering daarvan. Hierbij is participatie van het Rijk wenselijk omdat die
        middenhuur niet door de markt wordt opgepakt.
    4.8 In de regio Parkstad Limburg staan 38.399 sociale huurwoningen van corporaties.
        Dit is (afgerond) 30% van de woningvoorraad in de regio. Daarnaast zijn er ook
        particuliere huurwoningen, die worden verhuurd onder de liberalisatiegrens van €
        763,47 per maand. Deze woningen staan ongelijk over de regio verdeeld. In de
        nieuwe Woonvisie worden hier regionaal afspraken over gemaakt. In het beleidspro-
        gramma ‘een thuis voor iedereen’ is opgenomen dat via de regionale woningbouw-
100     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>        programmering de nieuwbouw van sociale huurwoningen zo wordt ingepland dat
        wordt toegewerkt naar een meer evenwichtige verdeling van de woningvoorraad met
        een streven naar 30% sociale huurwoningen in de woningvoorraad. Dit betekent dat
        de gemeenten met minder dan 30% sociale huur in de bestaande woningvoorraad
        moeten bijdragen aan dit streven door in de programmering een hoger percentage
        sociale huurwoningen op te nemen, dan zij nu in de voorraad hebben. Zo wordt
        regionaal gekomen tot een betere balans in de woningvoorraad waarbij tevens het uit-
        gangspunt is dat het aantal sociale huurwoningen in de regio voldoet aan de totale
        behoefte naar deze woningen.
    4.9 In het kader van de Regio Deal hebben gemeenten en corporaties (met steun van de
        Rijksoverheid, Provincie Limburg en de Stadsregio Parkstad Limburg) de
        VoorzieningenWijzer geïmplementeerd. Met inzet van de VoorzieningenWijzer door
        alle betrokken uitvoeringsorganisaties (corporaties, gemeenten en partners uit het
        sociaal domein) wordt ingezet op het verhogen van het besteedbaar inkomen,
        bestrijding van de armoede- en schuldenproblematiek van bewoners met een laag
        inkomen. Ervaring leert inmiddels, dat dit de gezinnen regiobreed gemiddeld een
        financieel voordeel van meer dan €650 oplevert . Dit instrument wordt in ieder geval
        ingezet bij herstructureringsprojecten, waar woningcorporaties en gemeenten ‘achter
        de voordeur’ komen. Inzet is om met de nieuwe Regio Deal de VoorzieningenWijzer
        ook in de periode 2023 – 2025 te continueren.
    5   Huisvesting aandachtsgroepen - Wonen voor ouderen
    5.1 Specifieke aandacht is nodig voor de ondersteuning van de woonbehoeften van
        ouderen. Door de vergrijzing telt Nederland over twintig jaar naar schatting 1,6 miljoen
        80+ers. Een verdubbeling t.o.v. nu. Er is een toenemende behoefte aan woningen die
        aansluiten bij de behoeften van ouderen. In het beleidsprogramma ‘wonen en zorg’ is
        aangekondigd dat er nationaal behoefte is aan 290.000 woningen geschikt voor
        ouderen. Het betreft 170.000 nultredenwoningen en 80.000 geclusterde woonvor-
        men die ook geschikt zijn voor ouderen. Ook is er een landelijke opgave voor ca.
        40.000 woningen met verpleegzorg op basis van scheiden wonen en zorg (VPT). Deze
        opgaven moeten regionaal en lokaal worden uitgewerkt in woonzorgvisies.
    5.2 In de Regionale Prestatieafspraken van de Stadsregio Parkstad Limburg met het ROW
        (de 9 corporaties in de regio verenigd in het Regionaal Overleg Woningcorporaties
        Parkstad) en met het ROH (Huurdersorganisatie in de regio verenigd in het Regionaal
        Overleg Huurdersorganisaties) zijn afspraken gemaakt over de beschikbaarheid van
        woningen voor ouderen die geschikt zijn om zorg te ontvangen.
        5.2.1 De corporaties binnen Parkstad hebben de zorggeschiktheid van alle corpora-
               tiewoningen inzichtelijk gemaakt en geanalyseerd welke wijken geschikt en
               welke wijken nog ongeschikt zijn vanwege de mismatch tussen het aanbod van
               geschikte woningen en de behoeften in de markt.
        5.2.2 In 2020 heeft Parkstad onderzoek gedaan naar de visie van de corporaties op de
               huisvesting van ouderen die een aangepaste woning en/of zorg nodig hebben.
               Corporaties ervaren het als een probleem, dat er onvoldoende inzicht was in de
               toekomstige behoeften. Daarnaast ontbrak inzicht in het zorglandschap en
               daarmee ook inzicht in de visie, de strategie en de rolopvatting van de zorgaanbie-
               ders. Er werd gesteld, dat er sprake was van institutionele verzuiling, waardoor
               niemand het hele zorgveld overzag en ook niemand de verantwoordelijkheid
               daarvoor op zich kon nemen.
101     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>        5.2.3 Verder werd gesteld, dat de zwakke financiële positie van de VVT-sector
              risico’s meebracht bij contractvorming tussen corporaties en zorgaanbieders.
              De financiële positie van de VVT-sector was reeds in 2019 fors achteruitge-
              gaan. Een op de vijf instellingen in de verpleeg- en thuiszorg maakte verlies,
              met als belangrijke oorzaak de stijging van personeelskosten en inhuur van
              externen.
        5.2.4 Enkele corporaties zagen risico’s bij de samenwerking met zorgpartijen,
              bijvoorbeeld in de onbekendheid met de kredietwaardigheid en het borgen
              van de continuïteit van zorgpartijen. Dit gold met name bij investeringen van
              corporaties in zorgvastgoed.
        5.2.5 Anderzijds gaven zorgaanbieders het signaal af, zich slechts voor een beperkte
              termijn (doorgaans max.10 jaar) contractueel te kunnen binden, omdat ze
              vanwege de voortdurende wijzigingen in het zorgsysteem zelf de toekomst
              niet konden overzien, terwijl de exploitatietermijn van corporatievastgoed
              minsten 50 jaar bedraagt.
        5.2.6 Corporaties vonden, dat gemeenten de regie zouden moeten nemen. De
              gemeenten beschikken anno 2022 echter nog niet over een wonen met zorg
              visie als basis voor woonzorgafspraken met corporaties, zorgaanbieders en
              andere lokale partijen. Voorgesteld is om de woon-zorg aanpak gebiedsge-
              richt vorm te geven en vooruitlopend op visievorming al aan de slag te gaan
              met projecten. Er zijn diverse pilots in voorbereiding genomen door de
              portefeuillehouders zorg en welzijn.
    5.3 In opdracht van Parkstad heeft ABF Research in 2020 onderzoek gedaan naar de
        ontwikkeling (2019 – 2040) van de vraag naar voor ouderen geschikte woningen en
        voor de vraag naar Wlz-zorg in de V&V-sector, zowel intramuraal als in de eigen
        omgeving middels een Volledig Pakket Thuis (VPT).
        5.3.1 ABF concludeert dat het aantal 75+-huishoudens met een mobiliteitsbeper-
              king In Parkstad zal toenemen met ca. 4.000 (van 9.670 naar 13.580).
              Driekwart betreft alleenstaanden. Het aantal voor ouderen geschikte wonin-
              gen (nu ca 31.000) moet tot 2040 met ca. 2.300 worden uitgebreid: 1.430
              geclusterde woningen (vooral huurwoningen onder de aftoppingsgrens) en
              980 aangepaste woningen (vooral in de koopsector).
        5.3.2 ABF verwacht een sterke groei in de Verpleging, Verzorging en Thuiszorg
              (VVT)-sector, tot ca. 3.970 personen in 2040. Er moeten daarom 1.160 extra
              intramurale plaatsen worden gerealiseerd.
        5.3.3 In Parkstad woonden in 2019 al 470 cliënten met een Volledig Pakket Thuis
              (VPT) vanuit de Wet langdurige zorg in een zelfstandige woning met dezelfde
              zorg en begeleiding als intramurale bewoners. Parkstad loopt hiermee voorop
              in vergelijking met de rest van Nederland. Een verdere groei van het aantal
              huishoudens met VPT ligt in de lijn der verwachting. Hoe sterk die groei is,
              hangt in sterke mate af van de behoefte aan deze vorm van zorglevering, de
              technologische ontwikkelingen en de ruimte die zorgleveranciers (en corpo-
              raties) hiervoor kunnen en willen bieden. In theorie is het denkbaar dat in 2040
              in de Parkstad de volledige groei (tot ca. 4000 cliënten) in de VVT sector
              wordt opgevangen met inzet van het VPT.
102     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>    5.4 Er zijn geen afspraken over andere aandachtsgroepen dan senioren opgenomen in de
        Regionale Prestatieafspraken vanuit het wonendomein van de gemeenten en de
        corporaties. Dat betreft namelijk doelgroepen, die vanwege hun specifieke karakter en
        zwaartepunt op het gebied van zorgbeleid voornamelijk of overwegend onder andere
        domeinen dan volkshuisvesting vallen, namelijk onder de domeinen zorg, welzijn en
        sociale zaken. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kwetsbare doelgroepen als urgenten en
        aan woonwagenbewoners. De volkshuisvestelijke vraagstukken zijn bij deze doelgroe-
        pen veelal randvoorwaardelijk en volgen op de zorgvraag.
    5.5 Voor enkele van die aandachtsgroepen is wel lokaal doelgroepspecifiek beleid van
        toepassing. In de nabije toekomst zullen gemeenten aanvullend op de Woonvisie
        (vaststelling voorzien in voorjaar 2023) lokale visies voor wonen met zorg opstellen.
    5.6 Parkstad Limburg is koplopersregio in het kader van het programma “Een thuis voor
        iedereen” en wordt daarin vertegenwoordigd door de gemeente Heerlen. Dit betekent
        dat de regio voorop loopt als het gaat om het maken van een tussen regiogemeenten
        afgestemde woonzorgvisie(s) en regionale afstemming over de huisvestingsopgave
        voor aandachtsgroepen. Dit proces pakt de regio op in samenwerking met bewoners-
        organisaties, woningcorporaties, zorg- en welzijnspartijen. De regio wordt hierin
        ondersteund door het Rijk, VNG, Provincie, RVO en Platform31. In het programma
        Wonen en zorg voor ouderen en het programma Een thuis voor iedereen zijn als
        aandachtsgroepen benoemd: ouderen, dak- en thuisloze mensen, statushouders,
        sociaal en medisch urgenten, uitstromers uit een instelling, internationale medewer-
        kers, woonwagenbewoners en studenten. In de uit te werken woonzorgvisies wordt
        aandacht besteed aan de huisvestingsopgave en daaraan gerelateerde ondersteu-
        nings- en zorgopgave van deze aandachtsgroepen. Daarbij moet ook aandacht
        worden besteed aan de leefomgeving. Afstemming met het Zorgkantoor en de
        zorgaanbieders is een aandachtspunt en een grondige analyse van de huisvestings-
        vraag en het -aanbod voor alle aandachtsgroepen is noodzakelijk en zal onderdeel
        moeten zijn van de monitoring.
    5.7 De gemeente Heerlen rolt het traject van de koplopersregio uit over de regio en
        betrekt daarbij de portefeuillehouders zorg, welzijn en wonen van de andere 6
        gemeenten in de regio om tot nadere afstemming over de opgaven in de
        woonzorgvisie(s) te komen en om te bepalen wat elke gemeente als haar fair-share
        neemt in de huisvestingsopgave van aandachtsgroepen.
    5.8 De opgaven worden in een herijking van de woondeal voor 2024 of later en in toe-
        komstige prestatieafspraken met woon- en zorgpartijen meegenomen.
103     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>    6   Herstructureringsopgave Parkstad
    6.1 In het Nationaal programma leefbaarheid en veiligheid is aangekondigd dat er naast
        afspraken over woningbouw, ook afspraken over herstructurering worden gemaakt.
        Deze woningen sluiten niet aan op de lokale behoefte. Het betreft woningen met
        een lage toekomstwaarde, vaak in een onaantrekkelijke woonomgeving waardoor de
        leefbaarheid onder druk staat. In deze herstructureringsopgave onderscheiden we
        drie categorieën: vervangende nieuwbouw, sloop en grootschalige renovatie12.
    6.2 De regio Parkstad Limburg kent een forse herstructureringsopgave in de bestaande
        woningvoorraad. De opgave wordt veroorzaakt door veel verouderde woningen in
        combinatie met sociaaleconomische achterstanden. De problematiek concentreert
        zich in de slechte delen van de particuliere woningvoorraad en leidt tot onrendabele
        interventies.
    6.3 De Stadsregio Parkstad Limburg is binnen Nederland hét laboratorium voor de
        herstructureringsaanpak. Gelet op de omvang van de opgave is het van belang om
        vernieuwende en innovatieve oplossingen te blijven verkennen. In het kader van de
        langjarige samenwerking tussen BZK en de Stadsregio Parkstad Limburg worden
        nieuwe publiek-private samenwerkingsvormen verkend (bijvoorbeeld een
        Wijkontwikkelingsmaatschappij) en in de praktijk gebracht om de aanpak van de
        herstructureringsopgaven te bestendigen en belangen, capaciteit, kennis, kunde en
        krachten te bundelen.
    6.4 De herstructureringsopgave in Parkstad bestaat uit 8.200 sociale huurwoningen en
        16.000 kwetsbare particuliere woningen. De ambitie is om tot 2030 in totaal 10.000
        kwetsbare particuliere woningen aan te pakken. De corporaties in de regio Parkstad
        Limburg zijn voornemens om in de periode 2022 – 2030 circa 2.500 woningen te
        slopen en 5.700 woningen te renoveren.
    6.5 De regio heeft bijdragen ontvangen vanuit het Volkshuisvestingsfonds: €36,8 miljoen
        voor het herstructureringsprogramma Parkstad Limburg en €8,2 miljoen voor het
        herstructureringsprogramma Heerlen Noord. Daarnaast is in de vorige Regio Deal
        een start gemaakt met de herstructurering van woningen binnen een brede sociaal-
        fysieke leefbaarheidsaanpak van buurten en wijken. Met bijdragen vanuit de vorige
        Regio Deal en het Volkshuisvestingsfonds is reeds een grondige aanpak van 1775
        particuliere woningen (van de 10.000 woningen uit artikel 6.4) geprogrammeerd en
        inmiddels in voorbereiding en/of uitvoering. Innovatieve, maar voor Parkstad inmid-
        dels beproefde interventies en concepten tonen aan dat ingrepen in de bestaande
        woningvoorraad leiden tot meer focus en investeringen in veiligheid en leefbaarheid
        in die wijken, zoals in verduurzaming, klimaatadaptatie, vergroening, zorg en burger-
        betrokkenheid.
        12
           Definities herstructurering:
        Vervangende nieuwbouw: het uit de voorraad halen van incourante woningen en vervangen door toekomst-
        bestendige nieuwe woningen in het zelfde plangebied.
        Grootschalige renovatie: het verbeteren van de woonkwaliteit van het gebouw door het toekomstbestendig
        maken van bestaande particuliere woningvoorraad. Het gaat uitdrukkelijk om ingrijpende fysieke ingrepen die
        doeltreffend de courantheid van de woning verbeteren. Denk aan: het splitsen, samenvoegen, optoppen of
        uitbouwen van woningen, aanpakken gespikkeld bezit en/of achterstallig onderhoud. Verduurzaming van de
        woning kan hier deel van uitmaken, maar slechts als nevendoel.
        Sloop: betreft sloop zonder nieuwbouw, om de woningvoorraad te verkleinen. Doel hier is om te komen tot
        betere marktspanning en voorkomen van leegstand. Hiervan is in principe zelden sprake, maar kan aan de
        orde zijn in regio’s waar bevolkingskrimp plaatsvindt.
104     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>    6.6  Naast de nieuwbouwambitie om minimaal 6.775 woningen tot en met 2030 te
         realiseren, dienen in Parkstad op termijn ook 7.200 slechte woningen te worden
         onttrokken. Voor deze opgave geldt een tijdshorizon die langer is dan 9 jaar (immers:
         sloop volgt op nieuwbouw). De Stadsregio monitort periodiek de woonbehoefte-ont-
         wikkeling en stelt pro-actief de ambitie en programmering bij.
    6.7  Samen met de corporaties is een regionale meerjarenprogrammering voor herstructu-
         rering en nieuwbouw opgesteld en vastgelegd in de regionale prestatieafspraken.
         Vanuit de regionale prestatieafspraken is de samenwerking met de corporaties gefo-
         cust op een grootschalige aanpak van kwetsbare particuliere woningen. Corporaties
         kopen particuliere woningen aan (inponden), om deze te renoveren of te slopen of
         geven particuliere eigenaren de mogelijkheid om mee te doen in een herstructurering.
         Aanvullend daarop is de afgelopen jaren ook met marktpartijen, die willen investeren
         in de leefbaarheid van de wijken door inzet van kennis, kunde en middelen. Er wordt
         gezamenlijk gewerkt aan een programmatische aanpak, waarbij herstructurering en
         vernieuwing van de woningmarkt hand in hand gaan. Streven daarbij is om op regio-
         nale schaal zoet met zuur te combineren, zodat plannen op lokaal niveau van de
         grond kunnen komen. Indien zich knelpunten met regelgeving voordoen, brengen
         Stadsregio Parkstad Limburg en het ministerie van BZK deze in kaart en bezien naar
         aanleiding daarvan eventuele aanpassingen en bestaande ruimte ter ondersteuning
         van de aanpak.
    6.8  Bij gebiedsontwikkelingen in gebieden met goedkope segmenten wordt gekeken naar
         een goede mix van betaalbare en middeldure woningen en wordt in de meer veer-
         krachtige wijken ook de realisatie van meer betaalbare woningen nagestreefd.
    6.9  Betrokkenheid van de overheid op lokaal, regionaal, provinciaal en nationaal niveau is
         essentieel om de basis te bieden voor een integrale aanpak van de problematische
         bestaande particuliere voorraad én toevoeging van kwalitatief goede particuliere
         woningen in combinatie met sociale huur zodat er een gemengde opbouw van de
         wijken ontstaat, met oog voor de leefbaarheid en veerkracht in de wijken.
    6.10 De regio Parkstad Limburg is door het ministerie van BZK aangewezen als ’regio aan
         de grens’. Binnen Parkstad is het gebied ‘Heerlen Noord’ (56.000 inwoners) aangewe-
         zen als één van de 20 stedelijke focusgebieden van het Nationaal programma leef-
         baarheid en veiligheid. Met deze woondeal wordt verder vormgegeven aan het
         partnerschap tussen Rijk en de regio Parkstad (255.000 inwoners). De maatregelen die
         voortvloeien uit deze Woondeal, regio’s aan de grens en het stedelijk focusgebied
         worden in samenhang ingezet op de gebiedsopgaven in de regio.
    6.11 Regionaal wordt tegenwoordig nu meer dan in het verleden focus gelegd op kansrijke
         nieuwbouw-proposities, de versnelling van de realisatie van de bouwplannen en
         versterking van de uitvoeringskracht van de partijen gezamenlijk. Transformatie van
         bestaande woningen enerzijds en nieuwbouw om tot een passende woningvoorraad
         te komen aan de andere kant zijn twee kanten van dezelfde medaille. De balans in de
         woningmarkt moet gevonden worden in de samenwerking tussen markt, overheid en
         corporatiesector.
105      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>    6.12 De partijen spannen zich in om deze opgave gezamenlijk op te pakken en waar
         mogelijk gebruik te maken van de ondersteuningsmiddelen van het Rijk, zoals het
         Volkshuisvestingsfonds. De Stadsregio Parkstad Limburg heeft tevens bij het ministe-
         rie van BZK een aanvraag ingediend voor een 4e ronde van de Regio Deals, waarbij
         ingezet wordt op de herstructurering van 900 slechte particuliere woningen als
         onderdeel van de integrale sociaal-fysieke leefbaarheidsaanpak in acht geselecteerde
         focusgebieden. In de Regio Deal is specifiek aandacht voor de omvangrijke opgaven
         in erfgoed (mijnkoloniën).
         Duurzaamheid
    6.13 Met de Nationale prestatieafspraken zijn bindende afspraken gemaakt over de
         volkshuisvestelijke inzet van corporaties die zij gaan leveren met de door afschaffing
         van de verhuurderheffing toegenomen investeringscapaciteit. In de afspraken wordt
         gesteld, dat de corporaties een koplopersrol hebben in de verduurzaming. Landelijk
         gaan zij tot en met 2030 675.000 woningen toekomstklaar isoleren en 450.000
         bestaande woningen aardgasvrij maken. Daarnaast zullen corporaties uiterlijk in 2028
         alle woningen met een E-, F- of G-label moeten hebben verbeterd en gaan corpora-
         ties vanaf 2023 cv-ketels vervangen en krijgen huurders geen huurverhoging na
         isolatiemaatregelen die leiden tot een beter energielabel.
    6.14 Ruim 6.000 sociale huurwoningen van de corporaties binnen de regio Parkstad
         hebben een E, F of G label waarbij grootschalige ingrepen nodig zijn. Woningen met
         een E, F of G label die niet worden gesloopt, zullen een grondige renovatie dienen te
         krijgen. De woningcorporaties in de regio Parkstad Limburg zijn voornemens om in
         de periode 2022 – 2030 circa 2.500 woningen te slopen en 5.700 woningen te
         renoveren.
    6.15 Binnen de herstructureringsprojecten waarbij particuliere woningen worden aange-
         pakt, worden woningen verduurzaamd. De bijdragen uit het Volkshuisvestingsfonds
         worden hier ook voor ingezet.
    6.16 Kennisoverdracht tussen regio’s is erg belangrijk. De Stadsregio Parkstad Limburg
         heeft eind 2022 besloten om in 2023 aan te sluiten bij de Citydeal Energieke Wijken,
         duurzaam en sociaal. Binnen het netwerk van de Citydeal zetten gemeenten, maat-
         schappelijke partijen en departementen zich gezamenlijk in op experimenten en
         innovaties om koppelkansen vanuit de energietransitie te verbinden aan sociale
         opgaven en leefbaarheid, met als doel om betere wijken en buurten te creëren.
         Stadsregio Parkstad Limburg zal participeren vanuit de aanpak van het
         Volkshuisvestingsfonds om modellen te ontwikkelen om particuliere eigenaren in
         kwetsbare wijken te stimuleren om mee te doen in de aanpak.
106      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>    7.  Kritische succesfactoren
    7.1 Zoals in het Limburgs bod is benoemd, moeten de condities en randvoorwaarden op
        orde zijn om alle woningen bijtijds en met de beoogde kwaliteiten te realiseren.
    7.2 Voor alle opgenomen (afspraken over) kritische succesfactoren geldt dat deze perio-
        diek besproken zullen worden in de woondeal-overleggen om de voortgang te
        monitoren. BZK of MVRO informeert de Stadsregio Parkstad Limburg indien er nieuwe
        regelingen of subsidiemogelijkheden worden opengesteld. Ook dient BZK als vraag-
        baak bij eventuele onduidelijkheden omtrent de aanvraag van financiële middelen.
    7.3 BZK coördineert de opgaven die samenhangen met woningbouw en fungeert als
        eerste aanspreekpunt richting andere departementen. De Minister voor VRO zet zich
        maximaal in om samen met de verantwoordelijke collega-ministers kritische succes-
        factoren in relatie tot woningbouw aan te pakken. Wanneer er al een andere gebieds-
        specifieke, regionale of landelijke tafel is voor een kritische succesfactor, dan wordt
        het knelpunt primair daar opgelost. Wanneer partijen tegen locatie of regio specifieke
        knelpunten aanlopen voor de realisatie van woningbouw, dan worden deze inge-
        bracht op de versnellingstafel. Indien er sprake is van landelijke thema’s kunnen deze
        worden doorgezet naar de landelijke versnellingstafel. Ook fungeert BZK waar nodig
        als toegangspoort voor andere departementen.
    7.4 Samenhang met de regionale aanpak van brede welvaart (Regio Deal). De regionale
        woningbouwopgave staat in Parkstad niet op zich, maar is verweven met de sociale
        achterstandspositie van de regio. De uitvoering van de Woondeal vindt in samenhang
        plaats met de regionale aanpak om de brede welvaart in de regio te verbeteren.
        Hiervoor heeft de Stadsregio Parkstad Limburg een aanvraag voor de 4e ronde van de
        Regio Deals ingediend.
    7.5 Voldoende capaciteit en kennis voor volkshuisvesting en woningbouw bij gemeenten.
        De afgelopen jaren is veel ambtelijke expertise bij gemeenten verloren gegaan. Om de
        slagkracht te vergroten en daarmee de woningbouwproductie te verhogen is het van
        belang dat de uitvoering goed georganiseerd is. Dit betekent dat voldoende capaciteit
        en kennis bij gemeenten voor de gehele regio noodzakelijk is.
    7.6 Om tot verhoging en versnelling van de woningbouwproductie te kunnen komen, kan
        niet alleen naar inbreidings- en herstructureringslocaties gekeken worden. Op enkele
        plekken is het aannemelijk om randen van dorpen en steden af te bouwen door buiten
        de contouren te bouwen, mits niet strijdig met de principes voor verantwoord ruimte-
        gebruik.
    7.7 Een sluitende businesscase voor woningbouwprojecten. De voorinvesteringen (aan-
        koop, sloop van vastgoed, bouwrijp maken) voor (binnenstedelijke) woningbouw zijn
        hoog en onrendabel. De gemiddelde WOZ-waarden (en inkomens) in de regio zijn laag.
        Nieuwe woningen kunnen prijstechnisch moeilijk concurreren met de gemiddelde
        koopsom (€250.000) van woningen in de bestaande woningvoorraad, specifiek in
        minder veerkrachtige wijken. Publieke investeringen (openbare ruimte/voorzieningen)
        zijn moeilijk te verhalen op ontwikkelaars. Beleggers lijken slechts beperkt geïnteres-
        seerd in nieuwbouw. Deze specifieke marktsituatie in Parkstad met specifieke risico’s, de
        maat en schaal van woningbouwplannen en de opgaven om tot veerkrachtige wijken te
        komen, maken dat er vanwege gebrek aan voldoende opbrengend vermogen behoefte
        is aan vormen van overheidsondersteuning, die passen bij deze opgaven.
107     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>    7.8  Inponding van woningen door corporaties is een belangrijke strategie voor de
         herstructureringsaanpak in Parkstad. De afgelopen jaren is de overdrachtsbelasting
         stapsgewijs verhoogd van 2% (vóór 2021) naar 10,4% (per 1 januari 2023). Bij de
         aankoop van een woning van €150.000, is de verschuldigde overdrachtsbelasting
         geen €3.000 (2%) meer, maar €16.600 (10,4%). Dit heeft een negatief effect op de
         aanpak. Stadsregio Parkstad Limburg en het ministerie van BZK gaan in gesprek over
         oplossingen voor deze problematiek.
    7.9  Grip op kostenstijgingen. De afgelopen jaren zijn de bouwkosten fors gestegen.
         Hierdoor worden nieuwbouw en herstructureringsprojecten fors duurder. Het is van
         belang om oplossingen te vinden om de ambities van de geplande nieuwbouw- en
         herstructureringsprojecten te kunnen realiseren.
    7.10 Voldoende (regel)ruimte en investeringscapaciteit corporaties. Woningcorporaties
         hebben een belangrijke rol in de woningbouwopgave in de regio Parkstad Limburg,
         zowel in de nieuwbouw als in de herstructureringsopgave. Uit onderzoeken van het
         ministerie van BZK blijkt dat de financiële haalbaarheid van de volkshuisvestelijke
         opgave door corporaties in Limburg onder druk staat. Daarnaast hebben woning­
         corporaties voldoende (regel)ruimte nodig om de benodigde rol te kunnen vervullen
         in de woningbouwopgave, bijvoorbeeld als woningcorporaties en beleggers in het
         kader van herstructurering woningbezit met elkaar zouden willen uitruilen.
         Stadsregio Parkstad Limburg en het ministerie van BZK bezien de mogelijkheden om
         voldoende ruimte te creëren voor corporaties om de volkshuisvestelijke opgaven in
         de regio te kunnen uitvoeren.
    7.11 De Provincie faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis
         en financiële ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte
         ontheffing Flora en Fauna.
    7.12 Goed grensoverschrijdend openbaar vervoer. De grensoverschrijdende stedelijke
         agglomeratie Parkstad/Aken heeft een enorme (economische) potentie. De regio
         Aken is met de Rheinisch Westfälische Technische Hochschule (46.000 studenten),
         de Fachhochschule (15.000 studenten) en het Forschungscentrum Jülich (7.100
         medewerkers) een belangrijk kenniscentrum. Aken is in Noordrijn-Westfalen ‘startup
         stad #1’. Dit gaat gepaard met een grote woondruk aan de Duitse zijde. Om interes-
         sant te worden voor woningzoekenden in Aken is goed grensoverschrijdend open-
         baar vervoer- naast andere vervoersmodaliteiten- een belangrijke randvoorwaarde.
    7.13 Stikstof knelpunten en vraagstukken bij de ontwikkeling van locaties kunnen worden
         geadresseerd aan de regionale en/of landelijke versnellingstafel.
108      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>109 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Woonregio
Zuid-Limburg
SUBREGIO WESTELIJKE MIJNSTREEK
110     Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>                             Woningbouwopgave subregio Westelijke Mijnstreek:
                             minimaal +2.875 woningen t/m 2030
                    1.1.     Binnen de Westelijke Mijnstreek bestaat een bruto woningbouwopgave van 2.875
                             woningen in de periode van 2022 t/m 2030. De gemeenten binnen de regio werken
                             samen met de woningcorporaties, markt- en zorgpartijen aan deze opgave. De
                             woningbouwopgave is gebaseerd op het regionale woningbehoefteonderzoek
                             (december 2022). Naar verwachting zal dit onderzoek in 2023 worden vastgesteld.
                             Onderstaande tabel CC1 geeft inzicht in het totaal aantal te realiseren woningen in de
                             twee perioden (I en II).
             Bruto             Beschikbare bruto        Aantal                 Betaalbaarheid6                   Aantal woningen
             toevoegingen      plancapaciteit           woningen                                                 door woning-
             (te realiseren    (aantal wonin-           in harde                                                 corporaties
             woningen)3        gen)4                    plancapaciteit5
                                                                               SH        MH           GK         SH       MH
 I                       655                   1.001                    655        308        160           58       244  n.b.
 II                   2.220*                  1.970*                     516       379         172          91       365  n.b.
 Totaal               2.875*                   2.971                  1.171        687        332         149       609   n.b.
Tabel CC1                    * Exclusief de subregionale ambities en bijbehorende programmering van 130%.
De Woondeal
overzichtstabel
subregio Westelijke
Mijnstreek:
2022 – 2030                  Voor de eerste termijn (I: periode 2022-2024) zijn de realisaties per gemeente
                             aangegeven in tabel CC2.
Tabel CC2                      Gemeente                                               Toevoegingen                  Plancapaciteit
De eerste termijn
                               Beek                                                                 71                         194
Woondeal
subregio Westelijke            Sittard-Geleen                                                      524                         667
Mijnstreek per                 Stein                                                                60                         140
gemeente:
                               Totaal                                                             655                       1.001
2022 - 2024
                             De subregio Westelijke Mijnstreek draagt met onderstaande aantallen bij aan de
                             realisatie van de Zuid-Limburgse opgaven op het terrein van flexwonen, transformatie
                             en herstructurering. De toevoegingen m.b.t. de getransformeerde voorraad en de
                             flexwoningen zijn ook meegenomen in de cijfers in tabellen CC1 en CC2.
                             3
                                  De daadwerkelijke toevoegingen (dus exclusief sloop)
                             4    Aantal woningen van de bruto toevoegingen die in de plancapaciteit zijn opgenomen.
                             5    ‘Harde plancapaciteit’ zijn die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestemmingsplan
                             6    Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale
                                  huurgrens tot een max van €1000 per maand en koopwoningen onder de €355.000.
111                          Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Tabel CC3                 Periode             Hergebruik/              Herstructurering     Aantal flexwoningen
Flexwonen,                                    transformatie            door Sloop
herstructurering                              (andere opgave)          woningen
en transformatie          Periode I                           310                  -31                       70
subregio Westelijke
Mijnstreek
                          Periode II                           40                 -567                        0
                          Totaal                              350                 -598                       70
                    1.2. Bovenop op de bouwopgave van 2.875 bruto woningen heeft de Westelijke
                         Mijnstreek een aanvullende woningbouwambitie van ten minste 1.650 woningen.
                         Deze ambitie is niet meegenomen in de tabellen 1, 2 en 3. Deze ambitie is als volgt
                         opgebouwd:
                         1.2.1. In een gezamenlijk toekomstbeeld van de Gemeenten Sittard-Geleen en Stein,
                                de Provincie Limburg, Chemelot Industrial Park, de Brightlands Campus en
                                DSM is de verwachting uitgesproken dat de Brightlands Campus stevig zal
                                groeien. Dit zorgt voor 5.000 nieuwe directe banen binnen de regio voor de
                                komende 10 jaar. Volgens een eerste inschatting vertaalt zich dit door naar
                                850 reguliere woningen die binnen de Westelijke Mijnstreek gebouwd zullen
                                moeten worden.
                         1.2.2. De Gemeente Sittard-Geleen ziet de stationsomgeving in Sittard uitgroeien tot
                                een levendige woon- en werkomgeving. De mogelijke komst van een intercity
                                naar Aken, de woningbehoefte van (inter)nationale studenten (van mbo tot
                                universiteit), expats, en lokale schoolverlaters zien we hier samenkomen. De
                                Gemeente uit daarom een ambitie voor 500 vaste en tijdelijke woningen.
                         1.2.3. De Gemeente Stein heeft de ambitie om 300 extra woningen te realiseren om
                                te voldoen aan de transformatieopgave en groeiende vraag naar tijdelijke
                                woningen.
                    1.3. Op gemeentelijk niveau wordt samengewerkt met woningcorporaties en marktpartij-
                         en aan de herstructureringsopgave en (nieuw)bouwopgave binnen de regio. Hierbij
                         wordt ook ingezet op het op harden van de plancapaciteit.
                    1.4  De subregionale woningbouwopgave bestaat uit een uitbreidingsopgave en een
                         herstructureringsopgave. Deze nieuwe woningen zijn noodzakelijk om de herstruc-
                         tureringsprojecten te realiseren. De nieuwbouw is namelijk nodig om doorstroom uit
                         de beoogde herstructureringsprojecten te genereren en dragen daardoor bij aan de
                         transformatie van de subregio. De opgaven hangen dus met elkaar samen. De
                         subregio monitort periodiek de subregionale woonprogrammering en stelt deze bij
                         op basis van actuele afspraken met corporaties en marktpartijen.
                    1.5  De gemeenten zetten zich in voor het afgeven van voldoende vergunningen voor de
                         realisatie van de met de Provincie afgesproken woningbouwopgave in de regio.
112                      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>    1.6.  Om de woningbouwopgave uit tabel cc1 te realiseren, is het noodzakelijk de planca-
         paciteit op te harden. Gemeenten zorgen er tijdig voor dat gewenste ‘zachte’ woning-
         bouwplannen worden omgezet in ‘harde’ plannen met daarbij in eerste instantie
         specifieke aandacht voor de plannen tot en met 2024. De Provincie stuurt bovendien
         met de opgenomen instructieregels in de Provinciale omgevingsverordening op het
         adaptief programmeren (toevoegen van de juiste kwaliteit en het periodiek herover-
         wegen van de verouderde planvoorraad) en zet in op zaken zoals de aanpak van de
         stikstofproblematiek.
         De Provincie faciliteert en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en
         financiële ten behoeve van het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte ontheffing
         Flora en Fauna.
         Het Rijk heeft voor vier jaar extra budget van 3 miljoen euro beschikbaar gesteld voor
         uitbreiding van capaciteit bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.
         Knelpunten als gevolg van belemmeringen van de capaciteit en gebrek aan expertise
         bij mede- overheden en Raad van State worden geagendeerd op de woondealtafels.
         Desgewenst kan via de regionale versnellingstafels de landelijke versnellingstafel
         worden ingezet.
    1.7. Het realiseren van flexwoningen is een kans om verschillende knelpunten in de
         huidige woningmarkt te doorbreken. Er is een groeiende vraag naar flexwoningen
         voor verschillende doelgroepen binnen de Westelijke Mijnstreek. Recent is een
         indicatieve berekening uitgevoerd naar de vraag naar tijdelijke woningen van 2022 t/m
         2030. In 2023 zal een regionale opgave en bijdrage verder worden uitgewerkt. Binnen
         de Westelijke Mijnstreek wordt wel al concreet aan deze opgave gewerkt:
         1.7.1. De Gemeente Stein heeft het realiseren van tijdelijke woningen meegenomen in
                de gemeentelijke ambitie.
         1.7.2. In de Gemeente Beek zijn 175 mid-stay studio’s voor de huisvesting van inter-
                nationale werknemers gerealiseerd in 2022. Deze studio’s worden op dit
                moment bewoond door Oekraïners, maar zullen op termijn beschikbaar komen
                voor extra (mid-stay) huisvesting voor het groeiend aantal buitenlandse werk-
                nemers die veelal een directe relatie hebben tot de bedrijven op het bedrijven-
                terrein Maastricht Aachen Airport. Deze aantallen zijn niet meegenomen in
                tabellen 1, 2 en 3.
    1.8. Net zoals in de rest van Zuid-Limburg ligt er binnen de Westelijke Mijnstreek een focus
         op het transformeren van vastgoed en het herstructureren van de verouderde
         woningvoorraad. Naast het vigerende Zuid-Limburgse beleid is een Transformatievisie
         opgesteld die deze focus onderstreept. Met behulp van deze visie wordt gebiedsge-
         richt gekeken naar de transformatie- en herstructureringsopgave.
    1.9. Partijen maken afspraken over de wijze waarop gezamenlijk de voortgang van de
         uitvoering van de afspraken uit de woondeal wordt gemonitord en besproken.
113      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre> Gemeente             Plannaam                                         Toevoeging Ont­     Bijdrage
                                                                                  trekking
 Beek                 Lampenpaleis, Beek                                      25        0  KLC
                      Auwt Patronaat, Beek                                    14        0  KLC
                      Woonwagenlocatie Bosserveldlaan, Beek                    8        0  KLC
 Sittard-Geleen       Geleen-Zuid, Geleen (geclusterde projecten)           388      472   VHF
                      Project Middengebied C/Nieuw Absbroek, Geleen          235        0  MIRT
                      President Kennedysingel, Sittard                       210        0  KLC
                      Agnetengebied, Sittard (geclusterde projecten)          74        0  KLC
                      Hart van Vrangendael, Broeksittarderweg, Sittard        53        0  KLC
                      Geleen-Centrum, Geleen                                  62        0  Impulsaanpak
                                                                                           winkelgebieden
                      V&D Pand, Markt, Sittard                                28        0  Provinciale sub-
                                                                                           sidiebeschik-
                                                                                           king stedelijke
                                                                                           ontwikkeling
                                                                                           centrum Sittard
                      Munnikstraat, Holtum                                    16        0  KLC
                      Heistraat, Einighausen                                  15        0  KLC
                      Sint Willibrorduslaan 1 en 23, Obbicht (vml              9        0  KLC
                      School- en Sportlocatie)
 Stein                WAP Nieuwdorp: Kwadrant Zaam Wonen                      36      83   VHF
                      St. Jozefkerk, Kerensheide                              24        0  DUB & Provin-
                                                                                           ciale monu-
                                                                                           menten subsidie
                      CPO Meerdel/Elserveldstraat                             15        0  Provinciale CPO
                                                                                           regeling
                      WAP Nieuwdorp: Bruisend Hart                            64        0  KLC/SRW
                      Flexwoningen, locaties 1 en 2                           48        0  Flexregelingen
                      CPO Steskensstraat, Stein                                6        0  Provinciale CPO
                                                                                           regeling
Tabel CC4
Sleutelprojecten
Westelijke Mijnstreek
114                             Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>    2.   Sleutelprojecten Westelijke Mijnstreek
    2.1. In tabel CC4 aangegeven bouwlocaties zijn aangewezen als sleutelprojecten in de
         Westelijke Mijnstreek en noodzakelijk voor realisatie van de regionale opgave.
    2.2. Eventuele knelpunten voor de realisatie van deze sleutelprojecten zijn in Bijlage 3
         opgenomen. We blijven via de Woondealtafel met elkaar het continue gesprek voeren
         om gesignaleerde knelpunten ten behoeve van de realisatie aan te pakken.
    2.3. Het Kader Kwaliteit Limburgse Centra richt zich op het verbeteren van de woon- en
         leefomgeving in centra in Limburg. Het kader voorziet in een integrale aanpak vertrek-
         kend vanuit het beleidsveld Wonen. Hiervoor komen projecten in aanmerking met een
         integraal en samenhangend pakket aan maatregelen, gericht op het realiseren van
         resultaten die inspelen op provinciale ambities in een of meer andere beleidsvelden.
         De Provincie ondersteunt daarmee reeds projecten in de Gemeenten Beek en Sittard-
         Geleen.
    2.4. In het BO MIRT van november 2022 zijn versnellingsafspraken gemaakt. Sittard-Geleen
         heeft voor het project ‘Middengebied C/Nieuw Absbroek’ een bijdrage van het Rijk
         ontvangen voor mobiliteitsmaatregelen om de realisatie van woningen te versnellen.
    2.5. De Gemeenten Sittard-Geleen en Stein hebben financiële steun ontvangen vanuit het
         Volkshuisvestingsfonds (1e tranche). Met deze uitkering kunnen gemeenten investeren
         in de verbetering van woonkwaliteit, leefomgeving en verduurzaming in kwetsbare
         gebieden. In deze woongebieden staat de leefbaarheid onder druk.
    2.6. Met het programma Impulsaanpak winkelgebieden wil het Rijk stimuleren dat
         gemeenten (delen van) binnenstedelijke winkelgebieden omvormen tot toekomstbe-
         stendige gebieden met een stevige sociale en economische basis. De Gemeente
         Sittard-Geleen heeft voor Geleen-Centrum een bijdrage ontvangen.
    2.7. Gemeenten en provincies zetten zich in om de beschikbare ambtelijke capaciteit en
         expertise zo efficiënt mogelijk in te zetten. De provincie stelt hiervoor in de periode
         2022-2024 middelen beschikbaar vanuit de flexpoolmiddelen
    2.8. In verschillende sleutelprojecten lopen gemeenten tegen juridische vraagstukken aan
         bij het realiseren van woningen. Hiervoor kan het landelijk expertteam woningbouw
         worden ingeschakeld.
    2.9. Naast de locatie specifieke ondersteuning, ondersteunen Rijk en provincie ook via
         generieke (financiële) regelingen. Rijk en provincie informeren gemeenten wanneer er
         nieuwe regelingen opengesteld worden en dienen als eerste vraagbaak bij eventuele
         onduidelijkheden.
115      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>    3.   Betaalbaarheid
    3.1. Er is een grote behoefte aan betaalbare woningen in Nederland. Om aan te sluiten bij
         die grote behoefte is het streven dat twee derde (600.000 woningen tot en met
         2030) van de nieuwe woningen in Nederland in het betaalbare segment gebouwd
         worden: op landelijk, provinciaal en regionaal niveau. Onder het betaalbare segment
         vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf de sociale huurgrens tot max.
         van €1.000,- per maand (prijspeil 2020) en koopwoningen tot €355.000,-. Uitgaande
         van de opgave om tot en met 2030, 2875 nieuwe woningen toe te voegen, is het
         streven om ca. 1900 nieuwe betaalbare huur- en koopwoningen te realiseren.
    3.2. In de Nationale prestatieafspraken met de corporatiesector is opgenomen dat
         corporaties verantwoordelijk zijn voor de bouw van nationaal 250.000 sociale
         huurwoningen en 50.000 middenhuur woningen in Nederland tot en met 2030. In
         de Westelijke Mijnstreek wordt ingezet op de bouw van ca. 600 sociale huurwonin-
         gen en nog een nader te bepalen aantal middenhuur woningen van corporaties.
    3.3. Gemeenten zorgen, in lijn met de Nationale Prestatieafspraken, voor voldoende
         steun en locaties om de afgesproken aantallen sociale huur te realiseren.
    3.4. Om provincies, gemeenten en corporaties te ondersteunen bij het versnellen van de
         nieuwbouw van sociale woningen, kunnen de expertteams, de Taskforce Nieuwbouw
         Woningcorporaties en de Taskforce versnellen tijdelijke huisvesting worden ingezet. De
         Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties, die bestaat uit bestuurders die optreden
         namens BZK, VNG, Aedes en het Interprovinciaal overleg (IPO), kan bestuurlijk hulp
         bieden wanneer er belemmeringen worden geconstateerd bij het realiseren van de
         gemeentelijke bouwopgave voor sociale huurwoningen, waaronder flexwoningen.
    3.5. Binnen de Westelijke Mijnstreek staan ca. 66.000 woningen waarvan ca. 17.300
         huurwoningen van woningbouwcorporaties (ca. 26%). Het streven is naar 30%
         sociale huur binnen de bestaande woningvoorraad. Daarom zal binnen de regio
         gestuurd worden op 30% sociale huur in de bestaande woningvoorraad. Zo wordt
         regionaal gekomen tot een betere balans in de woningvoorraad waarbij tevens het
         uitgangspunt is dat het aantal sociale huurwoningen in de regio voldoet aan de
         totale behoefte aan deze woningen.
    4.   Huisvesting aandachtsgroepen
    4.1. Specifieke aandacht is nodig voor de ondersteuning van de woonbehoeften van
         ouderen. Door de vergrijzing telt Nederland over twintig jaar naar schatting 1,6
         miljoen 80+ers. Een verdubbeling t.o.v. nu. Er is een toenemende behoefte aan
         woningen die aansluiten bij de behoeften van ouderen. In het beleidsprogramma
         ‘wonen en zorg’ is aangekondigd dat er nationaal behoefte is aan 290.000 woningen
         geschikt voor ouderen. Het betreft 170.000 nultredenwoningen en 80.000 geclus-
         terde woonvormen die ook geschikt zijn voor ouderen. Ook is er een landelijke
         opgave voor ca. 40.000 woningen met verpleegzorg op basis van scheiden wonen
         en zorg (VPT). Deze opgaven moeten regionaal en lokaal worden uitgewerkt in
         woonzorgvisies. In de nabije toekomst zullen gemeenten lokale visies voor wonen
         met zorg opstellen. De opgaven worden in een herijking van de woondeal voor
         2024 of later en in toekomstige prestatieafspraken met woon- en zorgpartijen
         meegenomen.
116      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>    4.2. Ook is er nationaal aandacht voor het huisvesten van studenten. Binnen de Westelijke
         Mijnstreek wordt met enige regelmaat gekeken naar het huisvesten van studenten. Dit
         met name om de druk op studentenhuisvesting in Maastricht, Aken en Eindhoven te
         verzachten.
    5.   Herstructureringsopgave Westelijke Mijnstreek
    5.1. Nu, meer dan in het verleden, wordt een focus gelegd op kansrijke nieuwbouw-pro-
         posities, de uitbreiding daarvan en de versnelling van de realisatie van de bouwplan-
         nen en versterking van de uitvoeringskracht van de partijen gezamenlijk. Transformatie
         van bestaande woningen enerzijds en nieuwbouw om tot een passende woningvoor-
         raad te komen aan de andere kant zijn twee kanten van dezelfde medaille. De balans
         in de woningmarkt moet gevonden worden in de samenwerking tussen markt,
         overheid en corporatiesector.
    5.2. Binnen de Westelijke Mijnstreek wordt continue gestuurd op het bouwen van de juiste
         woning op de juiste plek. Dit vergt balanceerwerk op sommige locaties wat betreft het
         te bouwen en het te onttrekken woningen. Tegenover de bruto bouwopgave van 2875
         woningen staat een sloopopgave van 2800 woningen, waarbij de tijdshorizon van de
         sloopopgave verder reikt dan 2030. Beide opgaven kunnen binnen onze regio niet van
         elkaar losgetrokken worden. Daarom vragen wij voor meer aandacht vanuit het Rijk en
         de Provincie voor deze herstructureringsopgave, waarbij soms meer woningen
         onttrokken dienen te worden dan worden teruggebouwd.
    5.3. Samen met de corporaties werken de gemeenten aan de opgaven voor herstructure-
         ring en nieuwbouw en leggen dit vast in lokale prestatieafspraken.
    5.4. Betrokkenheid van de overheid op lokaal, regionaal, provinciaal en nationaal niveau is
         essentieel om de basis te bieden voor een integrale aanpak van de problematische
         bestaande particuliere voorraad én toevoeging van kwalitatief goede particuliere
         woningen in combinatie met sociale huur zodat er een goede opbouw van de wijken
         ontstaat, met oog voor de leefbaarheid en veerkracht in de wijken.
    5.5. In deze herstructureringsopgave onderscheiden we drie categorieën: vervangende
         nieuwbouw, sloop en grootschalige renovatie.
    5.6. De regio heeft al gelden voor de herstructurering ontvangen vanuit het
         Volkshuisvestingsfonds voor projecten in de Gemeenten Stein en Sittard-Geleen.
    5.7. De Westelijke Mijnstreek sluit graag aan bij de langjarige samenwerking tussen BZK en
         de Stadsregio Parkstad Limburg waar nieuwe publiek-private samenwerkingsvormen
         worden verkend (bijvoorbeeld een Wijkontwikkelingsmaatschappij) en in de praktijk
         worden gebracht om de aanpak van de herstructureringsopgaven te bestendigen en
         belangen, capaciteit, kennis, kunde en kracht te bundelen.
    5.8. De partijen spannen zich in om deze opgave gezamenlijk op te pakken en waar
         mogelijk gebruik te maken van de ondersteuningsmiddelen van het Rijk, zoals het
         Volkshuisvestingsfonds.
    5.9. De regio’s Westelijke Mijnstreek en Maastricht-Heuvelland hebben tevens bij het
         ministerie van BZK een aanvraag ingediend voor de Regio Deals (4e tranche), waarbij
         in het programma InGenieus, Groen en Gezond onder andere ingezet wordt op de
         herstructurering van woningen.
117      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>    6.   Duurzaamheid
    6.1. Met de Nationale Prestatieafspraken zijn bindende afspraken gemaakt over de
         volkshuisvestelijke inzet van corporaties die zij gaan leveren met de door afschaffing
         van de verhuurderheffing toegenomen investeringscapaciteit. In de afspraken wordt
         gesteld, dat de corporaties een koplopersrol hebben in de verduurzaming. Landelijk
         gaan zij tot en met 2030 675.000 woningen toekomst klaar isoleren en 450.000
         bestaande woningen aardgasvrij maken. Daarnaast zullen corporaties uiterlijk in 2028
         alle woningen met een E-, F- of G-label moeten hebben verbeterd en gaan corpora-
         ties vanaf 2023 cv-ketels vervangen en krijgen huurders geen huurverhoging na
         isolatiemaatregelen die leiden tot een beter energielabel.
    6.2. Binnen de herstructureringsprojecten waarbij particuliere woningen worden aange-
         pakt, worden woningen verduurzaamd. In het kader van het Volkshuisvestingsfonds
         heeft dit concreet vorm gekregen.
118      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>    7.      Kritische succesfactoren
    7.1.    Het realiseren van de opgave is complex. Kritische succesfactoren moeten aangepakt
            worden om de realisatie van de woningbouwopgave mogelijk te maken. Hiervoor is
            zowel inzet vanuit het Rijk nodig als vanuit provincie en gemeenten en stakeholders.
            Onderstaand wordt aangegeven op welke wijze Rijk en Provincie ondersteunen in de
            realisatie van de regionale woningbouwopgave. Hierbij wordt onderscheid gemaakt
            tussen regionaal specifieke- en generieke ondersteuning.
    7.2.    Voor de locaties opgenomen op kaart 4 in deze Woondeal zijn de belangrijkste
            kritische succesfactoren en hun effecten geïdentificeerd. Een schematisch overzicht
            hiervan is weergegeven in bijlage 3.
    7.3.    De in bijlage 3 benoemde kritische succesfactoren zullen periodiek besproken worden
            in de reguliere woondealoverleggen die twee keer per jaar plaatsvinden met het Rijk,
            de provincie en de regio’s. Dit geldt ook indien nieuwe belemmeringen voor de
            woningbouw zich opwerpen.
    7.4.    Voor de meeste locaties geldt dat de kritische succesfactor het vinden van een
            passend en haalbaar programma op een transformatielocatie is. Stijgende bouwkos-
            ten, gecombineerd met een behoefte aan betaalbare woningen op dure locaties is een
            grote uitdaging. De versnellingskansen zitten grotendeels in het vergroten van ambte-
            lijke capaciteit (begeleiden initiatieven, vergunningen, etc.) en financiële middelen (o.a.
            inrichting en beheer nieuwe openbare ruimte en onrendabele toppen).
    Specifieke knelpunten voor de Westelijke Mijnstreek
    a.      Een groot deel van de woningbouwopgave in Westelijke Mijnstreek bestaat uit her-
            structurering, transformatie en verduurzaming van de bestaande woningvoorraad.
            Uitdagingen zijn er op het gebied van transformatie en energetische transitie van
            monumentale panden en woningen in mijnbouw- en wederopbouw wijken. Daarnaast
            moet de bestaande woningvoorraad levensloop- of zorggeschikt worden gemaakt
            vanwege de vergrijzing, zodat er doorstroming kan plaatsvinden. Deze transformatie-
            opgave is onmogelijk om te realiseren zonder nieuwbouw. Nieuwbouw kan zorgen
            voor doorstroming, snellere verduurzaming, betere menging van woning typologieën
            en goedkopere woonproducten.
    b.      Veel woningbouwlocaties liggen middenin of tegen het nationaal landschap Zuid-
            Limburg aan in deze regio. Dat betekent dat woningbouw zeer lastig of enkel ver-
            traagd te realiseren is door middel van bijvoorbeeld intern/extern salderen of doordat
            het rijk of provincie stikstofruimte regelt. Een voorbeeld: elektrische kranen en
            vrachtauto’s kunnen worden gebruikt voor de bouw om de stikstofuitstoot te vermin-
            deren: maar er zijn in Europa slecht een beperkt aantal van dit soort elektrische kranen
            en vrachtauto’s beschikbaar. Dit levert vertraging op van de woningbouw.
    c.      Vanwege deze ligging in het Nationaal landschap is Zuid-Limburg ook meer dan
            andere regio’s aangewezen op inbreiding en herstructurering in plaats van uitbrei-
            ding door ‘bouwen aan de rand van de stad’. Inbreiding en herstructurering is com-
            plexer en daardoor kostbaarder omdat er wordt gebouwd in de bestaande structuur
            van stad of dorp. Door het verhogen van de bouwdichtheid vraagt dit ook om het
            omvormen van bestaande voorzieningen zoals groen en parkeren. Dit vergt daarnaast
            meer overleg met de omgeving, die vaak niet zitten te wachten op ‘meer buren’. Extra
            gelden kunnen helpen om dergelijke projecten te versnellen doordat er zorgvuldiger
            kan worden omgegaan met participatietrajecten en er meer voorzieningen kunnen
119         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre>            worden toegevoegd aan de omgeving - waardoor projecten niet alleen in kwaliteit
            verbeteren maar er minder kans is op soms langdurige bezwaar en beroep procedu-
            res vanuit de omgeving.
    d.      Zuid-Limburg is een grensregio en deelt meer kilometers grens met België en
            Duitsland dan met Nederland. Toerisme, werkgelegenheid en ook de woningmarkt
            houdt niet op bij de grens. Om Zuid-Limburg goed te ontsluiten met de Euregio en
            nabije steden zoals Luik en Brussel goed bereikbaar te maken is een uitbreiding van
            het (inter)nationale ov-netwerk cruciaal.
    Kritische succesfactoren Limburg
    a.      Voldoende en structurele rijksmiddelen: veel gemeentes hebben zelf weinig tot
            geen grondbezit en zijn afhankelijk van andere partijen zoals corporaties en ontwik-
            kelaars voor de realisatie van woningbouw. Betaalbaarheidseisen zorgen er vaak voor
            dat plannen niet tot uitvoering komen of vertraging oplopen door een grote onren-
            dabele top. Om deze kosten te kunnen dekken is financiële ondersteuning van het
            Rijk nodig. Dit knelpunt zal groter worden indien de opgave om twee derde betaal-
            baar te bouwen wordt meegerekend. Voor het op peil brengen en houden van de
            woningbouw is bovendien structurele financiële steun van het rijk nodig in plaats van
            losse incidentele regelingen met wisselende criteria waar gemeentes nu steeds los
            van elkaar aanspraak op moeten proberen te maken. Daar komt bij dat veel van de
            regelingen niet geschikt zijn voor veel (Zuid-)Limburgse gemeenten. Zo ligt de grens
            voor de komende tranche van de Woningbouwimpuls ongunstig voor veel van de
            kleinere en grotere gemeenten en kan er geen of beperkt aanspraak worden
            gemaakt. Op dit moment wordt vanuit het Rijk verkend hoe de beschikbare middelen
            vanuit de Woningbouwimpuls zo effectief mogelijk kunnen worden ingezet. Het doel
            van het Volkshuisvestingsfonds past goed bij onze opgaven. Wij voorzien echter ook
            een hulpvraag bij de transformatie- en sloopopgave. In sommige wijken zullen oude
            woningen op termijn moeten wijken voor minder maar kwalitatief betere woningen.
            Dit soort ontwikkelingen willen we niet alleen financieren door dure woningen terug
            te bouwen waar geen behoefte aan is.
    b.      Extra ambtelijke capaciteit bij gemeenten: wat de woningbouwopgave betreft
            komen er de laatste tijd steeds meer taken en verantwoordelijkheden op gemeenten
            af en de woningbouwopgave is complexer geworden. Ook is er aanvullende wet- en
            regelgeving vanuit het rijk in de maak betreffende de regie op de volkshuisvesting en
            de implementatie van de Omgevingswet. Dit vraagt om vergroting van de ambtelijke
            capaciteit bij gemeentes op het gebied van beleid, vergunningen en handhaving. Er is
            behoefte aan ‘handjes’ voor de uitvoering en het versnellen van de opgaven.
    c.      Investering in infrastructuur en mobiliteit: aanvullend op eerdergenoemd knelpunt
            van de (inter)nationale ov-verbindingen is er bij veel woningbouwplannen sprake van
            lokale infrastructurele uitdagingen. Bij binnenstedelijke of binnen dorpse inbreidin-
            gen en transformaties spelen diverse zaken die om investeringen vragen. De kwalita-
            tieve inrichting van de openbare ruimte en combinaties van andere ruimtelijk opga-
            ves zoals het tegengaan van hittestress, het stimuleren van wandelen en fietsen,
            bereikbaarheid van ov, fiets- en auto parkeren. Ook hierbij geldt dat behoefte is aan
            structurele middelen die niet versnipperd zijn over meerdere regelingen.
    d.      Landelijke aanpak stikstofproblematiek: gemeentes en provincie houden nauw de
            ontwikkelingen rondom stikstof in de gaten en wat de juridische implicaties hiervan
            kunnen zijn. Er is behoefte aan een integrale landelijke aanpak.
    e.      Mogelijkheid om betaalbare koop en huur langdurig juridisch te kunnen verankeren.
            Termijnen zijn nu landelijk vastgesteld op 15 jaar. Indien het rijk zorgt voor wet- en
120         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>       regelgeving die langdurige juridische verankering van betaalbare koop en huur
       mogelijk maakt draagt dit bij aan de structurele oplossing van het tekort aan betaalba-
       re woningen. Met de huidige verankering van maximaal 15 jaar worden maatschappe-
       lijke gelden feitelijk ingezet voor het creëren van tijdelijke oplossingen. Advies is om
       langdurige verankering vast te leggen door een meer expliciete link te leggen tussen
       de realisatie van betaalbare huur door de toegelaten instellingen.
    f. Tijdige aanvoer en beschikbaarheid van bouwmaterieel en bouwpersoneel blijft een
       kwetsbare succesfactor waarbij landelijk bouwprojecten elkaar kunnen beconcurreren
       bij aanhoudende tekorten. Wellicht kan het Rijk hier landelijk een regierol op pakken.
    g. De Provincie zet in op zaken zoals de aanpak van de stikstofproblematiek en faciliteert
       en stimuleert Soortenmanagementplannen met kennis en financiële ten behoeve van
       het kunnen aanvragen van een gebiedsgerichte ontheffing Flora en Fauna.
121    Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>122 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>123 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>Bijlagen
124  Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>    Bijlage 1        Lijst van afkortingen en definities
    Bijlage 2        Sleutelprojecten die kritische succesfactoren kennen
    				             per gemeente
    Bijlage 3        Bestuurlijke afspraken 13 oktober 2022
    Bijlage 4        Ondersteuningsverklaringen Bouwend Nederland,
    				             NEPROM en Woonbond
125 Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 1
Lijst van afkortingen
en definities
126       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>AFKORTING DEFINITIE
          Adaptief programmeren
          Adaptief programmeren betekent slim omgaan met onzekerheden en kansen, door
          deze te onderkennen en transparant mee te nemen in de besluitvorming.
          Bestuurlijke Afspraken Limburg
          Het college van Gedeputeerde Staten van Limburg en de minister voor Volkshuisvesting
          en Ruimtelijke Ordening hebben op 13 oktober 2022 afgesproken zich gezamenlijk in te
          zullen zetten voor de realisatie van de kwalitatieve en kwantitatieve provinciale huisves-
          tingsopgave, waartoe ook het Limburgse Provinciale bod behoort.
          Betaalbare woningen
          Onder het betaalbare segment vallen de sociale huurwoningen, huurwoningen vanaf
          de sociale huurgrens tot een max van €1.000 per maand en koopwoningen onder de
          €355.000.
BZK       Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties
BIRK      Beleidsregeling Subsidies Budget Investeringen Ruimtelijke Kwaliteit
          Rijksregeling om projecten die ruimtelijke kwaliteit van de steden en het landelijk
          gebied versterken.
          BO Leefomgeving
          Jaarlijks worden per landsdeel BO’s Leefomgeving gevoerd tussen Rijk en mede
          overheden met als doel:
          • Zorgen voor uitvoering van de NOVI en het programma NOVEX door de diverse
              programmadoelen regionaal te realiseren, waarbij aandachtspunten vanuit de regio
              worden besproken.
          • Komen tot bestuurlijke afspraken over opgaven in de leefomgeving waar
              gezamenlijke inzet voor nodig is (werken als één overheid).
          • Zorgen voor bijbehorende investeringsstrategieën en de relatie leggen met besluit-
              vormingstrajecten over investeringsmiddelen (zoals de BO’s MIRT betreft
              Mobiliteitsfonds) en andere bekostigingsmogelijkheden, zodat afspraken ook
              daadwerkelijk tot uitvoering kunnen komen.
          BO Limburg
          Dit is het Bestuurlijk Overleg met de drie voorzitters van de woonregio’s en de gede-
          puteerde, alwaar de agenda definitief wordt voorbereid en samengesteld ten behoeve
          van de Woondealtafel.
MIRT      BO Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT)
          De Rijksoverheid wil de bereikbaarheid, veiligheid en ruimtelijke inrichting van
          Nederland bevorderen. Rijksprojecten en –programma’s hiervoor staan in het
          Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport (MIRT). Het Rijk werkt
          intensief samen met provincies, gemeenten, vervoerregio’s en waterschappen aan de
          projecten en hiertoe is het BO MIRT opgericht.
          BO woonregio
          Het Bestuurlijk Overleg tussen woonregio (Noord-, Midden- of Zuid-Limburg) en de
          provincie, alwaar de agenda voor de Woondealtafel wordt voorbereid, gehoord
          hebbende de input van de Regionale Woontafel.
127       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>AFKORTING DEFINITIE
          Doeluitkering herstructurering bedrijventerreinen
          Rijksregeling geënt op het verouderingsvraagstuk van bedrijventerreinen.
DUB       Decentrale Uitkering Bevolkingsdaling
          Binnen het gemeentefonds bestaat naast de algemene uitkering en de integratie-uit-
          kering ook de decentralisatie-uitkering. Gemeenten met een dusdanig hoog percen-
          tage krimp krijgen vanuit deze uitkering extra middelen.
          Flexwoningen
          Dit zijn kleine woningen die verplaatsbaar, stapelbaar, schakelbaar of splitsbaar zijn.
          Daarnaast heeft één van de volgende aspecten een tijdelijk karakter: de woning zelf,
          de bewoning (door het gebruik van tijdelijke huurcontracten) of de locatie.
          Geclusterde woonvorm
          Deze woonvorm is ingericht op het bevorderen van sociaal contact en het onderne-
          men van activiteiten, bijvoorbeeld doordat er een gemeenschappelijke ruimte aanwe-
          zig is.
          Grootschalige renovatie
          het verbeteren van de woonkwaliteit van het gebouw door het toekomstbestendig
          maken van bestaande particuliere woningvoorraad. Het gaat uitdrukkelijk om ingrij-
          pende fysieke ingrepen die doeltreffend de courantheid van de woning verbeteren.
          Denk aan: het splitsen, samenvoegen, optoppen of uitbouwen van woningen, aanpak-
          ken gespikkeld bezit en/of achterstallig onderhoud. Verduurzaming van de woning
          kan hier deel van uitmaken, maar slechts als nevendoel.
          Harde plancapaciteit / harde plannen
          Harde plancapaciteit betreft die plannen die onherroepelijk vastliggen in een bestem-
          mingsplan.
          Impulsaanpak winkelgebieden
          Met het programma Impulsaanpak winkelgebieden (IW) wil de overheid stimuleren dat
          gemeenten (delen van) binnenstedelijke winkelgebieden omvormen tot toekomstbe-
          stendige gebieden met een stevige sociale en economische basis. De Specifieke
          uitkering Impulsaanpak winkelgebieden biedt gemeenten financiële ondersteuning.
          Impulskamer
          (Digitale) bijeenkomst waar gemeenten vragen kunnen stellen m.b.t. de WBI.
ISV-3     Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing 3e tranche
          Het ISV levert een belangrijke bijdrage aan de vitaliteit en (fysieke) leefbaarheid van
          steden en wijken. Met het ISV streeft het Rijk naar duurzame, vitale en leefbare steden
          en wijken en naar ruimte voor verschillende wensen van bewoners. Het ISV moet
          ertoe bijdragen dat het aantal aandachtswijken afneemt.
          Kader Stedelijke Ontwikkeling
          Provinciaal subsidiekader waarmee de Provincie haar ambities met betrekking tot de
          ontwikkeling van steden en stedelijke regio’s wil realiseren. De bijbehorende subsidie-
          regeling is inmiddels gesloten.
128         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre>AFKORTING DEFINITIE
KLC       Kwaliteit in Limburgse Centra
          Dit provinciale subsidiekader richt zich op het verbeteren van de woon- en leefomge-
          ving in centra in Limburg. Het kader voorziet in een integrale aanpak, vertrekkend
          vanuit het beleidsveld Wonen. Het kader KLC is alleen van toepassing op door
          gemeenten ingediende voorstellen om een integraal en samenhangend pakket aan
          maatregelen te realiseren. Dat betekent dat voorstellen van gemeenten behalve op
          wonen ook gericht moeten zijn op het realiseren van resultaten die inspelen op
          provinciale ambities in een of meer andere beleids¬velden.
          Liberalisatiegrens
          De liberalisatiegrens is de maximale huurprijsgrens waaronder een woning nog tot de
          categorie sociale huurwoning behoort. Woningen met een huurprijs boven de liberali-
          satiegrens vallen onder de vrije sector huurwoningen. De liberalisatiegrens wordt ieder
          jaar aangepast.
          Lokale Prestatieafspraken
          Gemeenten, woningcorporaties en huurdersorganisaties maken op gelijkwaardige
          basis afspraken over de volkshuisvestelijke opgave in hun gebied. Deze afspraken
          leggen zij vast in zogenoemde prestatieafspraken. In de Woningwet is een proces
          vastgelegd rondom het maken van de prestatieafspraken.
          Middenhuurwoningen
          Dit zijn woningen van corporaties en particuliere (commerciële) verhuurders met een
          huurprijs boven de liberalisatiegrens en maximaal € 1.000,-.
          Monitor Brede Welvaart
          De Monitor Brede Welvaart 2022 biedt een overzicht van de ontwikkelingen bij de
          welvaartsthema’s ‘hier en nu’, ‘later’ en ‘elders’ en laat zien hoe Nederland presteert op
          het gebied van de 17 Sustainable Development Goals (SDG’s, Duurzame
          Ontwikkelingsdoelen). Deze monitor wordt door CBS jaarlijks gepubliceerd.
NPA       Nationale Prestatieafspraken
          Aedes, de Woonbond, de VNG en de minister voor VRO hebben op 30 juni 2022
          Nationale Prestatieafspraken gesloten voor de realisatie van 250.000 sociale huurwo-
          ningen en 50.000 middenhuur woningen.
NOVEX     Nationale Omgevingsvisie Extra
          Het programma NOVEX geeft regie aan het leggen van de ruimtelijke puzzel in
          samenwerking met provincies, gemeenten en waterschappen. Het zorgt voor samen-
          hang in het ruimtelijke beleid, verbindt de 22 nationale programma’s en het versnelt
          de uitvoering door te sturen op heldere voorwaarden en concrete uitvoeringsafspra-
          ken.
          Nultredenwoning
          Nultredenwoningen zijn geschikt voor ouderen, omdat zij de woning kunnen betre-
          den zonder trappen te hoeven lopen en de belangrijkste vertrekken zonder traplopen
          kunnen bereiken. Dit stelt ouderen in staat langer thuis te kunnen wonen.
129       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre>AFKORTING DEFINITIE
PCM       Plancapaciteitsmonitor
          Met behulp van de plancapaciteitsmonitor wordt inzichtelijk gemaakt welke planvoor-
          raad er is in Limburg. Hierbij zijn uitsplitsingen gemaakt in eigendom, woningtype,
          planstatus, planologische status, prijsklasse, zorggeschiktheid en realisatieaard (toe-
          voeging/onttrekking). De input voor de PCM is afkomstig vanuit de gemeenten en
          wordt jaarlijks bijgewerkt.
POVI      Provinciale Omgevingsvisie
          Zodra de nieuwe Omgevingswet in werking treedt moet de Provincie Limburg
          beschikken over een Provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening. De
          Omgevingsvisie Limburg richt zich op de langere termijn (2030-2050) en beschrijft
          onderwerpen zoals wonen, bodem, infrastructuur, milieu, ruimtelijke economie, water,
          natuur, luchtkwaliteit, landschap en cultureel erfgoed. Maar ook de aspecten gezond-
          heid, veiligheid en gezonde leefomgeving worden in de Omgevingsvisie meegeno-
          men. De Omgevingsvisie Limburg is 1 oktober 2021 vastgesteld door Provinciale
          Staten.
          Regio Deal
          Bij Regio Deals werken Rijk en regio als partners samen om belangrijke opgaven in
          Nederland aan te pakken en de brede welvaart te vergroten. Tussen 15 juli en 15
          november konden regio’s opnieuw voorstellen indienen voor een 4e ronde.
          Vervolgens wordt begin 2023 door het kabinet besloten welke voorstellen gezamenlijk
          door Rijk en regio worden uitgewerkt tot een Regio Deal. Het streven is om de deals
          van deze vierde ronde medio 2023 af te sluiten. In 2024 en 2025 volgen nog 2 tran-
          ches.
          Regionale Structuurvisies
          Het provinciaal beleid is in hoofdlijnen vastgelegd in het Provinciaal Omgevingsplan
          Limburg (POL). Op het gebied van wonen is dit door de gemeenten in drie regio’s
          (Noord-, Midden- en Zuid-Limburg) uitgewerkt in Structuurvisies wonen.
RHA       Regeling Huisvesting Aandachtgroepen
          Deze regeling biedt financiële hulp aan gemeenten om meer passende woonruimte
          beschikbaar te maken voor bijvoorbeeld arbeidsmigranten of mensen met medische
          of sociale noodzaak.
          Ruimtelijk Arrangement Limburg
          Voor eind 2023 te sluiten bestuurlijke afspraken met wederkerigheid tussen Rijk en
          Provincie over de ruimtelijke inpassing en uitvoering van de nationale opgaven.
          Sleutelproject
          Projecten die een financiële bijdrage hebben ontvangen van provinciale en/of
          Rijksoverheid. Sleutelprojecten worden indien nodig specifiek besproken aan de
          Woondealtafel.
          Sloop
          betreft sloop zonder nieuwbouw, om de woningvoorraad te verkleinen. Doel hier is
          om te komen tot betere marktspanning en voorkomen van leegstand. Hiervan is in
          principe zelden sprake, maar kan aan de orde zijn in regio’s waar bevolkingskrimp
          plaatsvindt.
130        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre>AFKORTING DEFINITIE
SPUK      Specifieke Uitkering (SPUK) Flexibele inzet ondersteuning woningbouw
          Met deze regeling wil de provincie bij de gemeenten de snelheid bevorderen in de
          voorfase van woningbouwprojecten. Gemeenten hebben beperkte capaciteit en/of
          expertise om uitvoering te geven aan deze werkzaamheden. Met deze regeling
          worden gemeenten ondersteund om op een flexibele wijze extra capaciteit en/of
          expertise in te zetten.
SRW       Stimuleringsregeling Wonen
          Provinciale subsidieregeling met als doel het stimuleren van projecten die tegemoet-
          komen aan de vraag naar voldoende woningaanbod in het sociale en middeldure
          huursegment in de Nederlandse provincie Limburg, waarbij rekening wordt gehouden
          met de plankwaliteit en de behoefte van de verschillende specifieke doelgroepen.
SVWZL     Structuurvisie wonen Zuid-Limburg
          Dit is een gezamenlijke Zuid-Limburgse ruimtelijke visie op de woningmarkt, opgesteld
          en vastgesteld door de 18 (inmiddels 16 als gevolg van een herindeling) gemeenten.
          Subsidiekader stimulering bouw en transitie Limburgse woningmarkt
          Het Transitiefonds Limburgse Woningmarkt is per 31 december 2019 beëindigd. Via
          het Transitiefonds ondersteunde de Provincie Limburg projecten die een aantoonbare
          bijdrage leveren aan het verbeteren van de balans op de woningmarkt.
          Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties
          De Taskforce Nieuwbouw Woningcorporaties is opgericht om de bouw van 150.000
          sociale huurwoningen en 10.000 flexwoningen te ondersteunen. De Taskforce helpt
          knelpunten te doorbreken die het bouwen van deze woningen in de weg staan. De
          leden van de Taskforce trekken hierbij samen op met woningcorporaties en gemeen-
          ten en het Rijk. Zij maken onder andere gebruik van het Expertteam Woningbouw.
          Taskforce versnellen tijdelijke huisvesting
          Het tekort aan woningen voor tijdelijke huisvesting is groot. De urgentie om een
          oplossing te vinden neemt toe. Om de noodzakelijke versnelling te ondersteunen is
          eind mei 2022 de Taskforce Versnelling Tijdelijke Huisvesting ingesteld, door de
          Minister voor VRO. De Taskforce ondersteunt gemeenten, provincies, woningcorpora-
          ties en andere woningmarktpartijen bij de versnelde realisatie van tijdelijke huisvesting
          voor bepaalde doelgroepen die met spoed woonruimte nodig hebben. De tijdelijke
          huisvesting kan gerealiseerd worden door de bouw van nieuwe tijdelijke woningen
          (flexwoningen) of door transformatie van bestaande locaties.
VNG       Vereniging van Nederlandse Gemeenten
131       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>AFKORTING DEFINITIE
          Versnellingstafels
          Landelijke Versnellingstafel
          Provinciale Versnellingstafels
          Op provinciaal niveau, afhankelijk van behoefte en actualiteit, wordt een of worden
          meerdere separate Versnellingstafels georganiseerd indien er thema’s of knelpunten
          zijn die we gericht willen oppakken. Deze tafels kunnen divers van aard zijn, tijdelijk of
          langer lopend. De betrokken partijen komen regelmatig in enig jaar bij elkaar, afhanke-
          lijk van de noodzaak (urgentie, aard opgave enz.). De samenstelling en exacte werking
          van de Versnellingstafels wordt nader uitgewerkt.
          Vervangende nieuwbouw
          Het uit de voorraad halen van incourante woningen en vervangen door toekomstbe-
          stendige nieuwe woningen in het zelfde plangebied.
VRO       Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
VHF       Volkshuisvestingsfonds
          In verschillende gebieden in Nederland staat de leefbaarheid onder druk. Daarom
          heeft het kabinet het Volkshuisvestingsfonds in het leven geroepen. Gemeenten en
          regio’s kunnen met geld uit dit fonds investeren in leefbaarheid en verduurzaming van
          de woningvoorraad in de meest kwetsbare gebieden.
WBI       Woningbouwimpuls
          Het Rijk helpt en stimuleert provincies, gemeenten, woningcorporaties en ontwikke-
          laars met verschillende instrumenten om de woningbouw te versnellen. De
          Woningbouwimpuls (WBI) is zo’n instrument en heeft als doel het versnellen van de
          woningbouw en het bouwen van meer betaalbare woningen. De 5e tranche van de
          WBI start in 2023. Aanvragen kunnen vanaf 15 februari 2023 tot en met 31 maart 2023
          ingediend worden.
WBO       Woonbehoefteonderzoek
          Woondealtafel
          Provinciale Woondealtafel
          In het twee maal per jaar te organiseren overleg met de Minister en gedeputeerde
          wonen komen de woonregio’s Noord-, Midden- en Zuid-Limburg aan tafel.
          Regionale Woondealtafel
          Overlegtafel op woonregio niveau met een afvaardiging van de betrokken stakehol-
          ders: gemeenten/regio, provincie, woningcorporaties, waterschap, woonbond en
          marktpartijen. Aan deze tafel wordt de voortgang van de woningbouwprojecten, de
          actuele problematiek en oplossingsrichtingen en hulpvragen besproken. Versnellend,
          informatief en agendasettend.
132          Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>AFKORTING     DEFINITIE
              Woonregio
              Hier worden de woonregio’s Noord-, Midden en Zuid-Limburg mee bedoeld. De regio
              Zuid-Limburg kent nog een onderverdeling in subregio’s: Maastricht-Heuvelland,
              Parkstad en Westelijke Mijnstreek.
Wlz-indicatie Wet langdurige zorg-indicatie
              Met een Wlz-indicatie kunnen mensen terecht in een verpleeghuis, een instelling voor
              mensen met een handicap of een ggz-instelling. Maar ze kunnen er ook voor kiezen
              om thuis te blijven wonen met intensieve zorg. Dit is alleen mogelijk als de situatie
              thuis geschikt is om verantwoord en doelmatig zorg te krijgen.
133           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 2
Sleutelprojecten
die kritische
succesfactoren
kennen per
gemeente
134       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre> Projectkenmerken                                             Kritische succesfactoren
 Gemeente          Locatie           Financiële     Aantal    Mobi-      Kennis Stikstof Pro-  Regio- Opmerkingen
                                     regelingen     woningen  liteit     & Capa-         gram- speci-
                                                                         citeit          me-   fiek
                                                                                         ring
 Noord-Limburg
 Beesel            Heijackerstraat   SPUK flexibele        20                                  ✓
                                     inzet onder-
                                     steuning
                                     woningbouw
 Bergen            Mosaïque          KLC                   21                     ✓
                   Keulerstraat
                   Dorpsstraat/Mgr.  KLC                   13                     ✓
                   Frederixplein
 Horst aan de Maas KLC1 Horst-West KLC                   126             ✓                     ✓
                   KLC 2             KLC                 652             ✓        ✓            ✓
                   Flexwoningen      RHA                 190             ✓                     ✓
                   2 woonwagen       RHA                   16            ✓
                   locaties
 Venlo             Kazerne-kwartier KLC                  602                      ✓
 Midden-Limburg
 Leudal            Mariabosch        ISV-3                 47                     ✓            ✓      Monumentaal &
                   Baexem                                                                             verwachte
                                                                                                      juridische
                                                                                                      procedures
 Weert             Laarveld fase 3   KLC 1&2             509                                          Juridische
                   en 4                                                                               procedures
                   Gebieds-          MIRT, KLC           801                             ✓            financiering
                   ontwikkeling                                                                       sociale
                   Keent & Moesel                                                                     woningbouw,
                                                                                                      juridische
                                                                                                      procedures
                   Flexwonen         RHA                 221                                          Draagvlak en
                                                                                                      juridische
                                                                                                      procedures
                   Maria Wijngaard   KLC                    9                                         Juridische
                   17A tm 17J                                                                         procedure
                   Project           RHA                   26                                         Draagvlak en
                   Uitbreiding                                                                        juridische
                   woonwagenlo-                                                                       procedures
                   caties
                   Beekpoort-        KLC, RHA              45                                         Juridische
                   Noord                                                                              procedure
 Echt-Susteren     Diepstraat/ De    KLC                    8                                         Juridische
                   Valk                                                                               procedure Raad
                                                                                                      van State
135                         Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>Projectkenmerken                                              Kritische succesfactoren
Gemeente            Locatie          Financiële     Aantal    Mobi-      Kennis Stikstof Pro-  Regio- Opmerkingen
                                     regelingen     woningen  liteit     & Capa-         gram- speci-
                                                                         citeit          me-   fiek
                                                                                         ring
Midden-Limburg
Roermond            Melickerveld     MIRT                     √                   √                   Juridische
                                                                                                      procedure Raad
                                                                                                      van State
                    Bongaertstraat   KLC                                                              Juridische
                                                                                                      procedure Raad
                                                                                                      van State
Nederweert          Gutjesweg        RHA                   67                                         Draagvlak,
                                                                                                      juridische
                                                                                                      procedures
Roerdalen           Kernen           KLC                                          √                   financiering
                                                                                                      sociale
                                                                                                      woningbouw
Zuid-Limburg
Maastricht Heuvelland
Eijsden-Margraten   Mheerderweg      KLC                   19                            ✓
                    Noord
                    Karreweg fase II KLC                   19                            ✓
                    Sprinkstraat     KLC                   16
Maastricht          Trega Zinkwit    MIRT                950             ✓        ✓      ✓     ✓      Inbreiding
                    Geusselt e.o.    MIRT                500                      ✓      ✓     ✓      Inbreiding
                    Fase 2
                    Geusselt         MIRT                336                      ✓            ✓      Inbreiding
                    Scheggen
                    Studenten        KLC & RHA           265                      ✓            ✓      Herbestemming
                    huisvesting P0
                    locatie
                    Blauwdorp        project             137                                   ✓      Herstructurering
                    Servatius        stedelijke
                                     vernieuwing
                    Huisvestingsmix  RHA                 123                                   ✓      Herbestemming
                    RHA 1
                    Huisvestingsmix  RHA                 106                      ✓            ✓      Herbestemming
                    RHA 2
                    Caberg-Zuidoost KLC                    85                     ✓            ✓      Herstructurering
                    Burg.            MIRT                  70            ✓        ✓            ✓      Herstructurering
                    Bauduinstraat
                    Fase 2
                    Centrum          VHF                   45                     ✓            ✓      Herstructurering
                    Malpertuis
                    Mammoetflat      VHF                   50                     ✓            ✓      Herstructurering
                    Kam – Witte-     MIRT                  30            ✓        ✓            ✓      Herstructurering
                    vrouwenveld
     136                           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre> Projectkenmerken                                             Kritische succesfactoren
 Gemeente           Locatie           Financiële    Aantal    Mobi-      Kennis Stikstof Pro-  Regio- Opmerkingen
                                      regelingen    woningen  liteit     & Capa-         gram- speci-
                                                                         citeit          me-   fiek
                                                                                         ring
 Zuid-Limburg / Maastricht-Heuvelland
 Maastricht         Proosdijveld-     VHF                  22                     ✓            ✓      Herstructurering
                    Biedermeier
                    Driehoek – Witte MIRT                  20            ✓        ✓            ✓      Herstructurering
                    vrouwenveld
                    Dak- en           RHA                  20            ✓        ✓            ✓      Inbreiding
                    thuislozenop-
                    vang (locatie
                    n.t.b.)
                    Woonwagens        RHA                  18            ✓        ✓            ✓      Inbreiding
                    (locatie n.t.b.)
                    Stadhouders-      MIRT                 14                     ✓            ✓      Herstructurering
                    straat
                    Mondragonstraat
                    fase 2
                    Skaeve Huse       RHA                   8            ✓        ✓            ✓      Inbreiding
                    - Toustruwe
 Vaals              Esso              KLC                  34            ✓               ✓
                    Maastrichterlaan
                    en Jos
                    Francotteweg
                    Pastoerswei       KLC                  18                            ✓
 Parkstad Limburg
 Beekdaelen         Centrum           KLC                103  *          *        *      *     *
                    Schimmert
                    Tiny Houses       KLC                  11 *          *        *      *     *
                    Volkshuis-        VHF, Regio         362  *          *        *      *     *      herstructurering
                    vestingsfonds-    Deal, KLC
                    projecten
                    Beekdaelen
 Brunssum           Brunssum          Regio Deal,        256  *          *        *      *     *
                    Centrum           KLC, Trans-
                                      formatiefonds
                    Volkshuis-        VHF                488  *          *        *      *     *      herstructurering
                    vestingsfonds-
                    projecten
                    Brunssum
 Heerlen            Heerlen Centrum WBI, MIRT,          1002  *          *        *      *     *
                                      Regio Deal
                    Herontwikkeling   DUB                  41 *          *        *      *     *
                    Giessen Bautsch
                    Regio Deal        Regio Deal         309  *          *        *      *     *      herstructurering
                    projecten
                    Heerlen Noord
137                          Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>Projectkenmerken                                                 Kritische succesfactoren
Gemeente             Locatie            Financiële     Aantal    Mobi-      Kennis Stikstof Pro-  Regio- Opmerkingen
                                        regelingen     woningen  liteit     & Capa-         gram- speci-
                                                                            citeit          me-   fiek
                                                                                            ring
Zuid-Limburg / Parkstad Limburg
Heerlen              Volkshuis-         VHF                 364  *          *        *      *     *      herstructurering
                     vestingsfonds-
                     projecten
                     Heerlen Noord
                     Aldenhofpark       SPUK via              24 *          *        *      *     *
                                        Provinice
                     Doorstroom-        SPUK huisves-         26 *          *        *      *     *
                     woningen /         ting kwetsbare
                     Skaeve Huuze       doelgroepen en
                                        SPUK prov.
Kerkrade             Kerkrade           MIRT                290  *          *        *      *     *
                     Centrum
                     Volkshuis-         VHF, Regio          854  *          *        *      *     *      herstructurering
                     vestingsfonds-     Deal, DUB
                     projecten
                     Kerkrade
Landgraaf            Kloosterstraat     KLC                   11 *          *        *      *     *
                     1-3
                     Hoogstraat         Regio Deal            65 *          *        *      *     *
                     Lauradorp          Regio Deal,           50 *          *        *      *     *      herstructurering
                                        KLC, DUB
                     Volkshuis-         VHF, Regio          218  *          *        *      *     *      herstructurering
                     vestingsfonds-     Deal, KLC, DUB
                     projecten
                     Landgraaf
Simpelveld           Herontwikkeling    Regio Deal,           70 *          *        *      *     *      herstructurering
                     Schilterstraat     DUB, KLC
                     IDOP Bocholtz /    DUB                   36 *          *        *      *     *      herstructurering
                     herontwikkeling
                     de Baan
Voerendaal           Voerendaal         Regio Deal,            3 *          *        *      *     *
                     Centrum            DUB
                     Open Club          KLC, DUB              25 *          *        *      *     *
                     Klimmen
                     Houtstraat / dr.   KLC                   20 *          *        *      *     *
                     Poelstraat
                     Raadhuisstraat 3   KLC                    6 *          *        *      *     *
Westelijke Mijnstreek
Beek                 Lampenpaleis       KLC                   25
                     Auwt Patronaat     KLC                   14
                     Woonwagen-         KLC                    8
                     locatie
                     Bosserveldlaan
    138                               Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre> Projectkenmerken                                                Kritische succesfactoren
 Gemeente           Locatie            Financiële      Aantal    Mobi-      Kennis Stikstof Pro-  Regio- Opmerkingen
                                       regelingen      woningen  liteit     & Capa-         gram- speci-
                                                                            citeit          me-   fiek
                                                                                            ring
 Zuid-Limburg / Westelijke mijnstreek
 Sittard-Geleen     Geleen-Zuid,       VHF                  388             ✓               ✓     ✓      Transformatie en
                    Geleen                                                                               sloop icm
                    (geclusterde                                                                         openbare ruimte
                    projecten)                                                                           en maatschap-
                                                                                                         pelijke opgaven
                    Project            MIRT                 235  ✓          ✓               ✓            Ontsluiting
                    Middengebied C/                                                                      projectlocatie
                    Nieuw Absbroek,
                    Geleen
                    President          KLC                  210             ✓               ✓
                    Kennedysingel,
                    Sittard
                    Agnetengebied,     KLC                    74            ✓               ✓
                    Sittard
                    (geclusterde
                    projecten)
                    Hart van           KLC                    53            ✓               ✓
                    Vrangendael,
                    Broeksittarder-
                    weg, Sittard
                    Geleen-Centrum, Impulsaanpak              62            ✓               ✓     ✓
                    Geleen             winkelgebieden
                    V&D Pand,          Provinciale            28            ✓               ✓
                    Markt, Sittard     subsidiebe-
                                       schikking
                                       stedelijke
                                       ontwikkeling
                                       centrum Sittard
                    Munnikstraat,      KLC                    16            ✓               ✓
                    Holtum
                    Heistraat,         KLC                    15            ✓               ✓
                    Einighausen
                    Sint               KLC                     9            ✓               ✓            Integraal
                    Willibrorduslaan 1                                                                   herstructure-
                    en 23, Obbicht                                                                       ringsproject dat
                    (vml School- en                                                                      als experimen-
                    Sportlocatie)                                                                        teerproject
                                                                                                         i.h.k.v.
                                                                                                         Omgevingswet
                                                                                                         is aangeduid
 Stein              WAP Nieuwdorp      VHF                    36            ✓                     ✓      Integraal
                    Kwadrant                                                                             herstructure-
                    ZaamWonen                                                                            ringsproject als
                                                                                                         experimenteer-
                                                                                                         project i.h.k.v.
                                                                                                         Omgevingswet
139                           Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>Projectkenmerken                                              Kritische succesfactoren
Gemeente           Locatie           Financiële     Aantal    Mobi-      Kennis Stikstof Pro-  Regio- Opmerkingen
                                     regelingen     woningen  liteit     & Capa-         gram- speci-
                                                                         citeit          me-   fiek
                                                                                         ring
Zuid-Limburg / Westelijke mijnstreek
Stein              St. Jozefkerk,    DUB &                 24                                  ✓      Herbestemming
                   Kerensheide       Provinciale                                                      monumentale
                                     monumenten                                                       kerk met
                                     subsidie                                                         financieel "gat”.
                   CPO Meerdel/      Provinciale           15            ✓                            CPO-project
                   Elservelstraat    CPO regeling
                   WAP Nieuwdorp     KLC/SRW               64            ✓                     ✓      herontwikkeling
                   Bruisend Hart                                                                      en capaciteit
                                                                                                      gemeente
                                                                                                      (projectleider
                                                                                                      algemeen en
                                                                                                      infra) en
                                                                                                      corporatie
                   Flexwoningen,     Flexregelingen        48            ✓                     ✓
                   locaties 1 en 2
                   CPO               Provinciale            6            ✓                     ✓      capacitiet
                   Steskensstraat,   CPO regeling                                                     ondersteuning
                   Stein                                                                              CPO
    140                            Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>141 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 3
Bestuurlijke
afspraken
13 oktober 2022
142       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>143 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>144 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>145 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>146 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>147 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>148 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>149 Woondeal Limburg</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>BIJLAGE 4
Ondersteunings­
verklaringen
Bouwend Nederland,
NEPROM en
Woonbond
150      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>           STEUNVERKLARING WOONBOND
           Steunverklaring Woondeal Limburg
           “Wonen in Limburg, bereikbaar voor iedereen”
           De Woonbond is medeondertekenaar van de Nationale Prestatieafspraken. In het ver-
           lengde daarvan onderschrijft de Woonbond met deze steunverklaring de doelen van de
           Woondeal Limburg en wenst samen te werken om deze doelen te verwezenlijken. De
           Woonbond hecht daarbij in het bijzonder aan de beschikbaarheid van voldoende nieuwe
           en bestaande betaalbare woningen.
           Deze samenwerking krijgt minimaal als volgt vorm:
           •  Deelname aan de Regionale Woontafel. Dit is de tafel op woonregio niveau, waaraan
              een afvaardiging van de bij de huisvesting betrokken partijen plaatsneemt. Aan deze
              tafel worden voortgang van projecten, actuele problematiek en oplossingsrichtingen
              en hulpvragen besproken.
              Eveneens worden aan deze tafel de ontwikkelingen op de woningmarkt besproken en
              of deze aanleiding geven tot aanpassing van de Woondeal (adaptief programmeren).
           •   Indien noodzakelijk voor een thema, als deelnemer plaats nemen aan een
              Versnellingstafel. Een versnellingstafel onderzoekt op welke wijze versnelling kan
              worden aangebracht in de realisatie van de Limburgse volkshuisvestelijke opgave voor
              thema’s die in Limburg breed als een probleem ervaren worden. Hierbij kan ondersteu-
              ning geboden worden door RvO. Indien er sprake is van landelijke thema’s* dan worden
              deze doorgezet naar de door het Rijk te faciliteren “landelijke versnellingstafel”.
           Partijen respecteren elkaars verantwoordelijkheid en belang en de zelfstandigheid van de
           huurderorganisaties. Partijen zullen binnen hun mogelijkheden bijdragen aan de realisatie
           van de doelen van de Woondeal Limburg..
           Woonbond vertegenwoordigd door:
           De heer J.M.J Aal
Ondersteuningsverklaring
Woonbond
151                       Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>Ondersteuningsverklaring
NEPROM en
Bouwend Nederland
                                                            Steunverklaring
                                                                             Regionale
                                                                         Woondeals
                                                Woningbouwcoalitie
                                          Desirée Uitzetter  Jac Vries         Lana Goutsmits-Gerssen
                                          Voorzitter NEPROM  Vice-voorzitter   Waarnemend
                                                             WoningBouwersNL   voorzitter NVM
152                      Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>                                                                                                            erk
                                                                                                        eunv larin
                                                                                                   S   t                g
                                                                                                        Regionale
                                                                                                        Woondeals
                                                                                                                            ie
       Met deze steunbetuiging verklaart de Woningbouwcoalitie gezamenlijk
                                                                                                   W                    lit
                                                                                                   o   ni               o   a
                                                                                                            ngb
       met gemeenten, provincies en het Rijk op basis van gelijkwaardigheid en
                                                                                                                  ou wc
       met respect voor ieders verantwoordelijkheden aan regionale woondealtafels
       structureel samen te werken aan het reduceren van het woningtekort.
       De samenwerking krijgt vorm in deelname aan de regionale versnellingstafels*),
       waar de voortgang op basis van monitoring, inbreng en afweging vanuit alle partijen
       wordt besproken. Hierbij worden afspraken gemaakt om woningbouwprojecten te
       versnellen, knelpunten op te lossen en snel tot noodzakelijke doorbraken te komen.
       Partners aan deze tafel prioriteren met elkaar de te bespreken gebiedsspecifieke thema’s.
       Indien er sprake is van landelijke thema’s kunnen deze worden doorgezet naar de
       landelijke versnellingstafel.
       *) voor zover mogelijk en passend. Vereniging Eigen Huis committeert zich in dit kader op
          landelijk niveau om samen te werken aan het reduceren van het woningtekort.
Gertjan van der Baan      Martin van Rijn             Cindy Kremer                   Maxime Verhagen
Voorzitter IVBN           Voorzitter Aedes            Directeur bestuurder           Voorzitter Koninklijke
                                                      Vereniging Eigen Huis          Bouwend Nederland
             153                             Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 156 ======================================================================

<pre>Colofon
Provincie Limburg
Limburglaan 10 Maastricht
Postbus 5700, 6202 MA Maastricht
+31 (0)43 389 99 99
postbus@prvlimburg.nl
www.limburg.nl
Opmaak
Provincie Limburg / Media & Design
Fotografie
Dick Holthuis, Stefan Koopmans, Aron Nijs, Vera Vondenhoff
Druk
Andi smart print solutions
2301 235
154                        Woondeal Limburg
</pre>

====================================================================== Einde pagina 156 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 157 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 157 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 158 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 158 =================================================================

<br><br>