<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>      PROGRAMMA GRONDBELEID
      EN KOSTENVERHAAL
      GELDROP-MIERLO
      Samenwerken aan waardecreatie
Opdrachtgever:		 Gemeente Geldrop-Mierlo
Versie:			2.0
Datum:			November 2023
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>as

A
+
(A
4
A
A
&
A
A
2
-
a

</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>        PROGRAMMA GRONDBELEID
        EN KOSTENVERHAAL
        GELDROP-MIERLO
Gemeentehuis Geldrop-Mierlo, Hofstraat 4, Geldrop | Postbus 10101 | 5660 GA Geldrop| T 14 040 | gemeente@geldrop-mierlo.nl | wwwgeldrop-mierlo.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>4</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
1. Inleiding                                          5. Verwerving en gronduitgifte
1.1 Focus op waardecreatie                            5.1 Omgevingsplan en regels kostenverhaal
1.2 Een andere manier van denken en doen              5.2 Verwerving en onteigening
1.3 Opbouw van de nota                                5.3 Gronduitgifte
2. Context                                            6. Verantwoording
2.1 Historie                                          6.1 Verdeling taken en verantwoordelijkheden Raad
2.2 Toekomstige opgave en ontwikkelingen                  en College
                                                      6.2 Verantwoording via P&C-cyclus
3. Het grondbeleid
3.1 Doelstellingen
3.2 Afwegingskader
4. Kostenverhaal en financiële
    bijdragen
4.1 Doelstellingen en gemeentelijke ambities
4.2 Te verhalen kosten
4.3 Kostendragers
4.4 Bovenwijkse voorzieningen
4.5 Financiële bijdragen ruimtelijke ontwikkelingen
4.6 Voorwaardelijke verplichtingen via
    compensatiefondsen
4.7 Macroaftopping en economische uitvoerbaarheid
4.8 Verantwoording
4.9 Overgangsregeling
                                                    5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>6</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1 Focus op waardecreatie
    Voor u ligt het Programma Grondbeleid en                 Later in dit programma komen we uitgebreider
    Kostenverhaal, één van de programma’s die binnen         terug op het begrip waardecreatie.
    de kaders van de Omgevingsvisie is uitgewerkt.
    Het programma is opgesteld in de geest van de            De fysieke leefomgeving is complex en
    Omgevingswet. We gaan bij het grondbeleid en             weerbarstig. Het is vrijwel nooit mogelijk om
    kostenverhaal niet uit van één specifiek belang          alle ambities en opgaven te realiseren op één
    (sectoraal), maar van een brede belangenafweging         specifieke plek. Het gaat daarom om keuzes
    (integraal). Deze integrale benadering vraagt niet       maken, om een zorgvuldige afweging tussen
    alleen om een andere inhoud, maar ook om een ander       belangen, zowel qua inhoud als proces. Daarbij
    proces. In de omgevingsvisie zijn de ambities en         dient ook rekening te worden gehouden met de
    opgaven beschreven, die in programma’s vervolgens        actuele marktsituatie en marktontwikkelingen.
    worden vertaald naar concretere ontwikkelingen. Dit
    programma grondbeleid en kostenverhaal beschrijft        Afhankelijk van deze belangen, de mogelijkheden
    de kaders voor de lange termijn koers van het            van het gebied én de betrokken (markt)partijen
    gemeentelijk grondbedrijf. Het vormt dus de kapstok      bepaalt de gemeente haar rol. Indien marktpartijen
    voor het grondbeleid.                                    al een positie hebben en kansen zien, waarbij de
                                                             belangen duidelijk zijn en de doelen gerealiseerd
    Het programma geeft de randvoorwaarden en                kunnen worden, dan hoeft de gemeente weinig
    kaders aan die nodig zijn om in te kunnen spelen op      te doen. Bij complexe belangen en weinig actie
    actuele ontwikkelingen. Dit programma maakt het          van derden komt de gemeente meer in actie.
    grondbeleid inzichtelijk en beschrijft hoe instrumenten  Dit noemen we de situationele aanpak van de
    zoals      kostenverhaal,    minnelijke      verwerving, gemeente die dus afhankelijk is van de situatie.
    wet voorkeursrecht gemeenten, onteigening en             Deze aanpak biedt ruimte voor maatwerk.
    gronduitgifte kunnen worden ingezet. Met het             Continuïteit van het gemeentelijk grondbeleid staat
    gemeentelijk grondbeleid willen we de gewenste           hierbij centraal. Het grondbedrijf moet immers tot
    ruimtelijke ontwikkelingen op een verantwoorde wijze     in lengte van jaren, de fysiek-ruimtelijke belangen
    tot stand te brengen.                                    van Geldrop-Mierlo blijven behartigen.
    Het is altijd het streven om beschikbare middelen
    zo effectief en efficiënt mogelijk in te zetten met
    als doel een zo groot mogelijke waardecreatie.
    Met waardecreatie bedoelen we dat we alle fysiek
    ruimtelijke ontwikkelingen beoordelen op hun
    meerwaarde:
    -   Verhouding kosten – opbrengsten op korte termijn
        (realisatie)
    -   Verhouding kosten – opbrengsten op lange termijn
        (exploitatie)
    -   Maatschappelijke meerwaarde (wat voegt de
        ontwikkeling toe aan de maatschappelijke
        behoefte)
                                                          7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>8</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.2 Een andere manier van denken en doen                   1.3 Opbouw van de nota
    Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet                   Allereerst zal in hoofdstuk 2 de context worden
    in werking. Daarmee ontstaat een integrale                 weergegeven. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op
    nieuwe wet voor alles wat te maken heeft met de            het grondbeleid en in hoofdstuk 4 wordt het nieuwe
    fysieke leefomgeving. Op dat moment gaan ook               kostenverhaal beschreven. Hoofdstuk 5 gaat over
    de instrumenten van het grondbeleid op in de               het instrumentarium voor grondverwerving en over
    Omgevingswet. Met name voor het instrument                 de aspecten die van belang zijn voor de gronduitgifte.
    kostenverhaal gaat een aantal onderdelen wijzigen.         Het laatste hoofdstuk beschrijft de wijze van
                                                               verantwoording.
    Op 6 februari 2023 heeft de raad de Omgevingsvisie
    vastgesteld. Deze visie wordt nu verder uitgewerkt         De bijlagen bij dit programma hebben betrekking op:
    in programma’s. Daarin worden de lange termijn
    opgaven per gebied of thema geconcretiseerd en             -   de investeringen die in de komende 20 jaar zullen
    vertaald naar korte termijn doelen. Voorliggend                worden gerealiseerd of de afgelopen jaren mede
    Programma Grondbeleid en Kostenverhaal heeft een               t.b.v. de te realiseringen projecten zijn uitgevoerd;
    iets andere positie en daardoor ook een eigen vorm.        -   de projecten die in de komende 20 jaar
                                                                   gerealiseerd zullen worden;
    Met het te voeren grondbeleid en kostenverhaal             -   de toerekening van de kostenverhaalsbijdragen;
    worden de ambities en doelen, zoals verwoord in de         -   overige later nog toe te voegen bijlagen.
    visie en uitgewerkt in de andere programma’s, mede
    mogelijk gemaakt. Het programma wordt geschreven           De bijlagen worden indien nodig geactualiseerd in
    om richting te geven én te faciliteren. Hierbij gelden     het kader van de P&C-cyclus. De bijlagen van het
    zowel wet- en regelgeving als de kaders die eerder         programma kunnen bijvoorbeeld worden aangepast
    al door bestuur en gemeenteraad zijn vastgesteld.          als de benodigde voorzieningen (kostenvragers) of de
                                                               bouwplannen (kostendragers) substantieel wijzigen.
    Met de Omgevingsvisie en het Programma Grondbeleid         Ook als marktomstandigheden wijzigen en vragen
    en Kostenverhaal wordt ook verder gewerkt aan              om een andere toerekening kan een aanpassing
    het meer integraal benaderen van vraagstukken.             gewenst zijn. Ook als kaders voor snippergroen
    Dit proces richt zich naast inhoudelijke aspecten          of bestedingsdoelen voor een reserve aangepast
    ook op een verandering in denk- en handelswijze.           moeten worden, kan een actualisatie van de bijlagen
                                                               gewenst zijn.
    Ruimtelijke opgaven gaan we zowel integraal
    als procesmatig benaderen. Door dit te
    doen via de situationele aanpak kunnen we:
      “Borgen dat we gronden en (financiële)
      middelen zo effectief en doelmatig mogelijke
      inzetten, gericht op het realiseren van de
      maatschappelijk relevante opgaven en
      ambities binnen de fysieke leefomgeving
      van Geldrop-Mierlo.”
                                                         9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>10</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>2. CONTEXT
2.1 Historie                                                 2.2 Toekomstige opgaven en ontwikkelingen
    De voorlopers van het Programma Grondbeleid en               We staan als samenleving voor een aantal urgente
    Kostenverhaal, de Nota Grondbeleid en de Nota                opgaven. Deze opgaven bepalen de komende
    Kostenverhaal dateren uit respectievelijk 2012 en            jaren steeds meer de beleidsagenda’s. Denk hierbij
    2015. De kredietcrisis, die in de herfst van 2008            aan de klimaatverandering, de energietransitie
    voelbaar werd, maakte een einde aan de lange periode         en de verduurzamingsopgave. Maar bijvoorbeeld
    waarin de prijzen sterk stegen. Ook aan de gemeente          ook aan de forse opgaven wat betreft de
    Geldrop-Mierlo is de crisis niet voorbijgegaan, maar         transformatie en herstructurering van woongebieden,
    uiteindelijk is de gemeente sterker uit deze periode         bedrijventerreinen als winkelgebieden.
    gekomen. Een behoorlijk aantal gemeenten heeft
    tekorten in het grondbedrijf moeten compenseren              Geldrop-Mierlo maakt deel uit van Brainport Regio
    vanuit de algemene reserves. Voor Geldrop-Mierlo             Eindhoven, samen met Schiphol en de Rotterdamse
    was dat slechts tijdelijk en voor een relatief beperkt       Haven de drie belangrijkste economische clusters
    bedrag. Dit bedrag is bovendien weer teruggestort            van Nederland. Brainport regio Eindhoven, een
    naar de algemene reserves en op dit moment heeft             toptechnologieregio van wereldformaat, kenmerkt
    het grondbedrijf weer een gezonde vermogenspositie.          zich door haar open en innovatie structuur. Hightech
    Wel liggen er veel ambities op het ruimtelijke fysieke       en design gaan hand in hand en vormen de basis voor
    domein. Zo is de cofinanciering voor de subsidie             hoogwaardige maakindustrie en ondernemerschap
    van de woningbouwimpuls van belang. Daarnaast                in de brede regio.
    werken we vanuit de Omgevingsvisie aan meerdere
    programma’s waarin ambities worden uitgewerkt in             De groeiende aantrekkingskracht en werkgelegenheid
    concrete investeringen.                                      van deze regio leiden tot een toenemende vraag
                                                                 naar woningen. In de regio zijn hier richtinggevende
    We hebben gekozen voor één integraal Programma               afspraken over gemaakt. Het aantal inwoners in
    Grondbeleid en Kostenverhaal, waarin we zowel                de regio zal de komende decennia flink toenemen.
    naar de bekostiging van alle ambities kijken, als ook        Samen met de omvang van de bevolking verandert
    het situationele grondbeleid willen borgen. Voor de          ook de leeftijdsverdeling sterk.
    continuïteit van het grondbedrijf is het van belang          Vergrijzing komt in veel regio’s voor. Dit geldt ook
    dat er voldoende winstgevende grondexploitaties              voor Geldrop-Mierlo. Alle bovengenoemde opgaven
    zijn. We kunnen niet alleen maar risicovolle en              en demografische ontwikkelingen hebben impact op
    verlieslatende locaties kopen als de positie van het         onze gemeente, op het gebied van wonen, zorg en
    grondbedrijf dat niet toestaat. Bij de bepaling van de       economie.
    rol van de gemeente is het van belang dat de risico’s
    voor het grondbedrijf in verhouding blijven staan tot de
    maatschappelijke meerwaarde van de projecten die
    we aangaan. Om die reden zijn zowel het grondbeleid
    als het kostenverhaal integraal geactualiseerd en in
    een samenhangend programma opgenomen.
                                                          11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>12</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Ook de ontwikkelingen in de technologie            We leven in een netwerksamenleving met
hebben in toenemende mate invloed op de            (maatschappelijke) opgaven die de grenzen van
samenleving. Innovaties leiden tot nieuwe vormen   organisaties, domeinen en gemeenten overstijgen.
van werkgelegenheid, een andere manier van         Het goed aanpakken van die opgaven vereist
tijdbesteding en wonen/werken. De gemeente zet     samenwerking. Niet alleen tussen gemeenten,
in haar visie Geldrop-Mierlo 2040 voor het sociale maar ook tussen professionals en burgers. Deze
domein, dan ook in op een inclusieve samenleving.  ontwikkelingen hebben effect op de rol van de overheid.
Een gemeente waarin we er voor elkaar willen zijn  In dit kader gaat het ook om de beschikbaarheid van
en waar iedereen een waardevolle bijdrage levert.  (financiële) middelen. We beseffen steeds meer dat
Een plek waar we samen bouwen aan een gezonde      voor veel van de opgaven alleen een oplossing kan
toekomst. Een plek die persoonlijk, dichtbij en    worden gevonden als we deze integraal aanpakken.
verbonden is.
                                                13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>                                 bed
       d
                               nd
       lei
                            Gro
   be
 nd           Strategisch
Gr o                             rijf
             Tactisch
        Operationeel
              14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>3. Het grondbeleid
3.1 Doelstellingen
    In de Omgevingsvisie zijn de ruimtelijke ambities     Passief faciliterend grondbeleid
    vastgelegd, die verder in programma’s worden          De gemeente kiest voor een passief faciliterend
    uitgewerkt. De plannen worden vervolgens via een      grondbeleid als de marktpartijen zelf in staat zijn
    Omgevingsplan verankerd in een juridisch kader. Het   het gebied te ontwikkelen en als er geen actieve
    grondbeleid raakt alle lagen van de gemeentelijke     bemoeienis vanuit de gemeente nodig is voor
    organisatie en heeft een directe relatie met het      de voorbereiding en realisatie van de ruimtelijke
    ruimtelijk beleid van de gemeente Geldrop-Mierlo.     ontwikkeling. Bij een passief faciliterend beleid ligt
    Het grondbeleid is een middel om economische,         de exploitatie van de ruimtelijke ontwikkeling bij een
    maatschappelijk-sociale en ruimtelijke opgaven        private partij. De gemeente geeft de kaders en stuurt
    in Geldrop-Mierlo te realiseren. Het grondbeleid      op basis van haar publiekrechtelijke instrumenten en
    is geen doel op zich, maar ondersteunt andere         bevoegdheden.
    beleidsdisciplines.
                                                          Via anterieure overeenkomsten kunnen kaders
    Doelstellingen van het grondbeleid zijn:              privaatrechtelijk worden vastgelegd t.b.v. concrete
    - Het faciliteren van en sturen op bestuurlijk        plannen. Het kostenverhaal maakt daar onderdeel van
        en    maatschappelijk      gewenste   ruimtelijke uit. Publiekrechtelijk kan dat via kostenverhaalsregels
        ontwikkelingen;                                   in het omgevingsplan.
    - Het rechtvaardig verdelen van kosten en
        opbrengsten tussen gemeente en grondeigenaren;    Proactief faciliterend grondbeleid
    - Het transparant maken en beheersen van              De gemeente kan ook kiezen voor een proactief
        de risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen en     faciliterende rol. Hierbij wordt actief meegedacht en
        projecten.                                        meegewerkt aan het realiseren van de ruimtelijke
                                                          ontwikkeling. De gemeente is hierbij bereid om, in
    Jaarlijks doen we via de jaarrekening en in mindere   beperkte mate, een risicodragende rol aan te nemen.
    mate via de begroting verslag van de actuele
    financiële situatie van het grondbedrijf.             Actief grondbeleid
                                                          Bij een actief grondbeleid voert gemeente zelf, voor
    De gemeente Geldrop-Mierlo voert een situationeel     eigen rekening en risico, de grondexploitatie. Bij deze
    grondbeleid. Binnen het situationele grondbeleid zijn vorm heeft de gemeente zowel een publiekrechtelijke
    er drie verschillende rollen mogelijk:                als privaatrechtelijke rol.
    - Passief faciliterend grondbeleid
    - Proactief faciliterend grondbeleid
    - Actief grondbeleid
                                                       15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>16</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>3.2 Afwegingskader
    We hanteren bewust géén vaste kaders om te
    bepalen welke rol hoort bij welk project. Situationeel
    grondbeleid betekent namelijk dat we per situatie
    weloverwogen kiezen welke ontwikkelstrategie we
    willen toepassen én welke gemeentelijke rol hierbij
    hoort. Vanzelfsprekend moeten we wel kijken naar
    welke criteria een rol spelen bij het daadwerkelijk
    kiezen van rol en strategie. Hiertoe bevat dit
    Programma Grondbeleid en Kostenverhaal het
    volgende schema.
    Dit schema helpt bij het beantwoorden van de
    volgende vragen:
    - Is er sprake van waardecreatie? Draagt het
        daarmee bij aan de maatschappelijke doelen in
        de visie Geldrop-Mierlo 2040, de visie sociaal
        domein, de Omgevingsvisie en de uit te werken
        programma’s?
    - Draagt deze ontwikkeling bij aan de gemeentelijke
        ambities?
    - Wat is de financiële impact op zowel korte
        als lange termijn en welk risico kan en wil de
        gemeente lopen?
    Deze criteria en bijbehorende afwegingen worden
    verderop toegelicht.
                                                        17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>18</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Stap 1: Waardecreatie
We streven bij ruimtelijke ontwikkelingen naar          Maatschappelijk rendement is vaak indirect of moeilijk
een integrale benadering en het realiseren van          te kwantificeren. Het is echter wél mogelijk om te
waardecreatie. Eerder keken we bij een ruimtelijke      bepalen aan welke maatschappelijke beleidsambities
ontwikkeling vooral naar de financiële effecten         en/of opgaven een bijdrage geleverd wordt. Ook de
op korte termijn: de exploitatie van de grond, het      wijze waarop deze bijdrage geleverd wordt, kan
bouwen en van het beheren. Deze exploitaties            worden geconcretiseerd.
werden vaak los van elkaar beschouwd én
gedragen door verschillende partijen. Maar de (her)     Op basis van de hierboven beschreven aspecten
ontwikkeling van de fysieke leefomgeving kent niet      kan aan het begin van de planvorming een eerste
alleen financiële effecten. (Her)ontwikkeling van       afweging worden gemaakt over de meest gewenste
de fysieke leefomgeving heeft immers ook tal van        rol van de gemeente. Gedurende het verdere
maatschappelijke effecten. Een integrale benadering     planvormingsproces kunnen nieuwe inzichten
betekent dat je ook deze maatschappelijke ‘kosten       ontstaan die leiden tot een heroverweging van een
en baten’ nadrukkelijk in beeld brengt.                 eerder ingenomen standpunt.
Bij het bepalen van de financiële en
maatschappelijke effecten kijken we naar:
Korte termijn rendement:
- Is de grondexploitatie winstgevend?
- Is de vastgoedexploitatie winstgevend?
- Welk deel van de gemeentelijke kosten is te
    verhalen?
- Welk deel kan/dient afgedragen te worden ter
    (aan)vulling van gemeentelijke fondsen?
Lange termijn rendement:
- Wat is de impact op de meerjarenbegroting van
    de gemeente (mutatie OZB, effecten voor beheer
    budgetten, etc.)?
- Wat is de impact op de financiële positie van de
    regio en eventueel ook op landelijk niveau (b.v.
    concurrentiepositie, oplossing van een ruimtelijk
    probleem elders, etc.)?
Maatschappelijke meerwaarde:
- Draagt de ontwikkeling bij aan maatschappelijke
    beleidsambities en/of opgaven zoals geformuleerd
    in de Visie Geldrop-Mierlo, de omgevingsvisie
    en visie sociaal domein? Denk hierbij aan
    bijvoorbeeld vitaliteit, werkgelegenheid, toerisme,
    circulariteit, energietransitie of klimaatadaptatie
    (lange termijn).
                                                     19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Stap 2: Gemeentelijke ambities
 De visie Geldrop-Mierlo 2040, de visie voor het sociaal Overheid initiatiefnemer
domein en de Omgevingsvisie bepalen de koers van         Het is ook mogelijk dat de gemeente een actieve rol
de gemeente op lange termijn. De programma’s             aanneemt en zelf de ontwikkelstrategie voert. Daar
geven hier, in de vorm van concretere opgaven en         kunnen verschillende redenen voor zijn, te weten:
ambities, invulling aan. Bijvoorbeeld wanneer het        - Strategisch belang van de ontwikkeling
gaat om woningbouw, mobiliteit of duurzaamheid.          - Het ontbreken van marktinitiatief
Naast de gemeentelijke beleidsambities gelden ook        - Het ontwikkelen op eigen grondposities
de regionaal gemaakte afspraken, zoals de Brainport      - Het zorgen voor een balans in de totale
Principes.                                                  projectenportefeuille en daarmee ook voor de
                                                            continuïteit van het grondbeleid
We beoordelen ruimtelijke initiatieven op de mate
waarin zij bijdragen aan bovengenoemde ambities.
Zodra de visie is uitgewerkt in programma’s wordt                        SECTORALE AMBITIES
ook aan de hand van de programma’s beoordeeld in
welke mate de ontwikkeling bijdraagt aan de doelen.                                    WELZIJN
Bovendien wordt aan de programma’s toegevoegd
welke rol de gemeente voor zichzelf ziet in de                                        KLIMAATADAPTATIE
uitvoering.
                                                                                      DUURZAAMHEID
Indien het initiatief slechts beperkt bijdraagt aan de
gemeentelijke ambities, dan hanteert de gemeente                                      TOERISME
in principe een passieve rol. Wanneer het initiatief
een belangrijke bijdrage levert aan de gemeentelijke
                                                                                      MOBILITEIT
ambities, dan hanteert de gemeente een (pro)actieve
rol. Bij de afweging kijken we naar de verhouding
tussen het maatschappelijk rendement en de                                            ECONOMIE
financiële gevolgen voor de gemeente.
                                                                                      VEILIGHEID
Markt initiatiefnemer
Indien een particulier of projectontwikkelaar komt met
                                                                                      ....................
een initiatief voor een ruimtelijke ontwikkeling dat
in voldoende mate bijdraagt aan de gemeentelijke
ambities en er tevens sprake is van waardecreatie,                                    VOLKSHUISVESTING
dan hanteert de gemeente in principe een proactief
faciliterende houding, wanneer dit geen negatieve
impact heeft op de continuïteit van het grondbeleid.
Een voorbeeld daarvan is bijvoorbeeld het verleiden
en verbinden van marktpartijen.
                                                      20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Stap 3: Impact op continuïteit gemeentelijke
portefeuille
De gemeente is een non-profit organisatie. Dit          Voor de keuze tussen een proactief faciliterende of
vraagt, zeker gezien ontwikkelingen in de markt, om     actieve rol en ontwikkelstrategie is het risicoprofiel
een doelmatige en efficiënte inzet van (financiële)     van het grondbedrijf van belang. Er wordt beoordeeld
middelen.                                               of de ruimtelijke ontwikkeling past binnen de
Het grondbedrijf is een apart onderdeel van             totale projectenportefeuille. Dit vraagt om een
de gemeentelijke organisatie. Het grondbedrijf          gezonde financiële afweging in de risicoprofielen
beheert alle lopende en in voorbereiding zijnde         en perspectieven van de verschillende lopende
grondexploitaties c.q. bouwplannen op gemeentelijke     exploitaties.
gronden. Het grondbedrijf dient gezien te worden
als een soort aparte eenheid met een eigen balans.      Bij een actief grondbeleid voert de gemeente zelf de
In deze balans zijn de bezittingen en schulden          exploitatie. Het grondbedrijf is hierbij gebonden aan
opgenomen. Daarnaast bevat deze balans reserves         de regels van de landelijke commissie BBV (Besluit
en voorzieningen om eventuele tegenvallers of           Begroting en Verantwoording). Om de continuïteit
verliezen te compenseren. Anderzijds worden             van het grondbedrijf te borgen, is een actueel inzicht
winsten op plannen ingezet om te investeren in          op project- én portefeuilleniveau (voor alle lopende
andere plannen.                                         projecten) van belang. In de jaarrekening en in
                                                        mindere mate de begroting lichten we jaarlijks de
Een continue focus op een goede balans in het           actuele situatie toe.
grondportfolio met aandacht voor de financiële risico’s
is noodzakelijk. Het kan voor de gemeente, vanuit
een maatschappelijke meerwaarde, van belang zijn
om toch te investeren in een plan dat een verlies
oplevert. Dat kan natuurlijk alleen als hier voldoende
winstgevende plannen en een goede reservepositie
tegenover staan. Kortom dit kan alleen wanneer
het grondbedrijf en de daarbij behorende risico’s ‘in
balans zijn’.
                                                     21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>22</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Het grondbeleid; een ‘gesloten systeem’
Uitgangspunt is dat het grondbedrijf functioneert        Het ‘gesloten systeem’ werkt als volgt:
als een gesloten systeem. Dat wil zeggen dat             - Als het weerstandsvermogen onder de 100%
alle mee- en tegenvallers, risico’s en kansen               komt, onderzoeken we de mogelijkheden om de
worden verwerkt en opgevangen binnen alle                   reserve grondexploitaties op een andere wijze
lopende grondexploitaties en de ‘eigen’ reserves.           aan te vullen.
                                                         - Als het percentage onder de 65% komt, dan
Er wordt in principe géén beroep gedaan op de algemene      volgen maatregelen om zo snel mogelijk weer
middelen van de gemeente. En anders is dat zo               op het minimale niveau van 65% te komen en
beperkt en zo kort mogelijk. Om dit ‘gesloten systeem’      uiteindelijk op het gewenste niveau van meer dan
te kunnen waarborgen werkt de gemeente Geldrop-             100%.
Mierlo met een afzonderlijk weerstandsvermogen           - Indien het weerstandsvermogen daalt onder
voor       het      grondbedrijf.    Het      gewenste      het kritieke niveau van 35%, volgt jaarlijks een
weerstandsvermogen is bij voorkeur meer dan 100%.           gedeeltelijke bijstorting vanuit de algemene
                                                            dienst tot het niveau van 35%. Hoe lager het
                                                            weerstandsvermogen, hoe groter de absolute
                                                            bijstorting vanuit de algemene dienst. Deze
                                                            bijstortingen worden aan de algemene dienst
                                                            terugbetaald, zodra het grondbedrijf weer in een
                                                            gezonde situatie zit.
 Weerstandsvermogen
 Als een plan op gemeentelijke grond een positief rendement oplevert, wordt de (tussentijdse)
 winstneming gestort in de reserves van het grondbedrijf. Als verwacht wordt dat een project op basis
 van berekeningen verlieslatend zal zijn, dan wordt geld onttrokken aan deze reserves en gestort in de
 voorziening grondexploitatie c.q. verliesvoorziening van het betreffende project.
 Jaarlijks worden alle grondexploitaties in het kader van de jaarrekening opnieuw doorgerekend en
 worden de resultaten daarvan verwerkt in de reserves van het grondbedrijf.
 Afhankelijk van het actuele weerstandsvermogen c.q. de van toepassing zijnde kleurcode worden
 de meest risicovolle projecten ook in het kader van de meerjarenbegroting geactualiseerd. Met de
 jaarlijkse accountantsverklaring wordt hieraan goedkeuring verleend.
 Daarnaast wordt gekeken naar de risico’s die de gemeente loopt in projecten (bijvoorbeeld duurdere
 grondaankoop, langere verkooptermijn, lagere grondprijzen, hogere prijzen voor bouw- en woonrijp
 maken van plannen etc.). Deze risico’s worden gewogen en voor alle projecten bij elkaar opgeteld.
 Deze ‘risicoreservering’ is normaliter niet nodig, maar wordt op basis van de meest recente inzichten
 beschikbaar gehouden. Door dit bedrag af te zetten tegen het bedrag van de reserves in het
 grondbedrijf, ontstaat het weerstandsvermogen.
 Bij een weerstandsvermogen van 100% (een solvabiliteitsratio van 1,0) worden de risico’s van de
 huidige projecten, indien die ook daadwerkelijk optreden, afgedekt binnen het gesloten systeem van
 het grondbedrijf.
                                                    23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre> GRONDBEDRIJF        WEERSTANDVERMOGEN                           FONDSEN
 WEERSTANDSVERMOGEN
                          AFDRACHT FONDSEN
                         NOTA KOSTENVERHAAL
                                                     BOVENWIJKSE VOORZIENINGEN
                                                    VERPLICHTE FINANCIËLE BIJDRAGE
         CODE GROEN
                                                        EVENTUELE AFDRACHTEN
                                                             COMPENSATIE
                                                      RUIMTELJKE ONTWIKKELINGEN
>100%
                                                          ALGEMENE DIENST
           CODE GEEL
65%-100%
                        Terugstoren van de
         CODE ORANJE      geleende gelden
                                                               ALGEMENE
35%-65%                                                        MIDDELEN
          CODE ROOD
                             BIJSTORTEN 50% VAN TEKORT
<35%
                                     24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>In de afgelopen jaren is gebleken dat dit systeem goed   Het weerstandsvermogen uitgedrukt in kleurcodes
heeft gefunctioneerd. Het weerstandsvermogen van         Om de risico’s te monitoren en het grondbedrijf
het grondbedrijf in Geldrop-Mierlo is in vergelijking    bij   wijzigende      economische      situaties    en
met andere gemeenten meer dan gemiddeld hersteld.        marktomstandigheden gezond te kunnen houden,
Dit ‘gesloten systeem’ werkt uiteraard alleen goed       brengen we jaarlijks het weerstandsvermogen in beeld.
als het grondbedrijf ook voldoende winstgevende          De volgende categorieën worden onderscheiden,
projecten heeft.                                         waarbij de bijbehorende acties van toepassing zijn:
Bij ieder voornemen tot het verwerven van onroerend
goed dienen we af te wegen wat het belang is
vanuit de gemeentelijke ambities en het (mogelijke)
effect op het weerstandsvermogen. Wanneer
vroeg in het planproces wordt aangekocht, zijn de
aankoopbedragen gemiddeld lager dan in een later
stadium. Maar in een vroege planfase zijn er vaak meer
en grotere risico’s. Deze afwegingen zijn daarom ook
van belang in relatie tot het weerstandsvermogen van
het grondbedrijf. Bij een groot weerstandsvermogen
kunnen meer risico’s genomen worden dan bij een
laag weerstandsniveau.
   Code groen
   (weerstandsvermogen grondbedrijf van meer dan 100% )
   Acties:
   - Reguliere risicobewaking en sturing op risicomanagement via jaarverslag.
   - Het college rapporteert in de eerstvolgende meerjarenbegroting over de ontwikkelingen ten aanzien van
      het weerstandsvermogen.
   - In geval van toevoeging van een negatieve exploitatie gaat het om een exploitatie, waarbij het
      weerstandsvermogen als gevolg hiervan niet lager wordt dan 100%.
   - De reserves van het grondbedrijf kunnen ook worden ingezet voor de afdekking van overige claims en
      risico’s in het ruimtelijk fysieke domein.
                                                    25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Code geel
(weerstandsvermogen grondbedrijf van 65% - 100%)
Acties:
- Nieuwe grondexploitaties zijn uitsluitend mogelijk onder voorwaarde dat:
1. een gedegen risicoanalyse is uitgevoerd én
2. het totale saldo van alle lopende grondexploitaties positief is en ruimte biedt om een deel van de risico’s
   op te kunnen vangen.
- Onderzoeken van mogelijkheden tot het op andere wijze aanvullen van reserve grondexploitaties.
- Na vaststelling van de code geel volgen concrete voorstellen om weer in code groen te komen.
- Extra aandacht voor risicobewaking en sturing op risicomanagement.
- De reserves van het grondbedrijf kunnen uitsluitend worden gebruikt voor de afdekking van risico’s
   in lopende grondexploitaties, voor de cofinanciering van lopende subsidies voor nieuwbouwprojecten,
   zoals de subsidie voor de woningbouwimpuls en de eventuele afwaardering van strategische aankopen.
Code oranje
(weerstandsvermogen grondbedrijf van 35% - 65%)
Acties:
- Nieuwe grondexploitaties zijn uitsluitend mogelijk onder voorwaarde dat:
1. een gedegen risicoanalyse is uitgevoerd én het exploitatieresultaat positief is
- Onderzoeken van mogelijkheden tot het op andere wijze aanvullen van reserve grondexploitaties.
- Na vaststelling van de code oranje volgen concrete voorstellen om in code geel en daarna weer in groen
   te komen.
- Extra aandacht voor risicobewaking en sturing op risicomanagement.
- De reserves van het grondbedrijf kunnen uitsluitend worden gebruikt voor de afdekking van risico’s in
   lopende grondexploitaties en voor de cofinanciering van lopende subsidies voor nieuwbouwprojecten,
   zoals de subsidie voor de woningbouwimpuls
Code rood
(weerstandsvermogen grondbedrijf van minder dan 35%)
Acties:
- Geen extra grondexploitaties met een negatief eindsaldo of positief eindsaldo van minder dan 10% van
   de grondverkopen.
- Geen strategische aankopen meer plegen zonder toestemming van de raad.
- Tekort tot een weerstandsvermogen onder de 35%, voor de helft (tot een weerstandsvermogen van
   35%) aanvullen uit de algemene reserve. Dit risico moet worden meegenomen in de beoordeling van
   het weerstandsvermogen van de algemene dienst.
- Onderzoeken van mogelijkheden tot het op een andere wijze aanvullen van reserve grondexploitaties.
- Na vaststelling van de code rood komt het college met voorstellen om weer in code oranje, geel en
   daarna weer in groen te komen.
- Verscherpte risicobewaking en sturing op risicomanagement.
- Tussentijdse rapportage aan de raad over de voortgang.
- De reserves van het grondbedrijf kunnen uitsluitend worden gebruikt voor de afdekking van risico’s in
   lopende grondexploitaties.
                                                  26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Minimale reserves                                     Afdracht naar reserves kostenverhaal en
                                                      financiële bijdragen
Om als gesloten systeem te kunnen blijven             Kosten en financiële bijdragen die worden verhaald
functioneren, is het van belang dat er minimaal €     op derden moeten ook in rekening worden gebracht
5.000.000,- in het grondbedrijf beschikbaar blijft.   aan rendabele gemeentelijke projecten. Op basis
Dit is van belang om financieel goed te kunnen        van de huidige regels voor de jaarrekening mogen
functioneren en snelle wijzigingen in kleurcodes      die afdrachten pas worden geboekt bij afsluiting van
en bijbehorende acties te kunnen voorkomen. Als       de grondexploitaties. Wanneer sprake is van een
markomstandigheden wijzigen, dan verslechteren        weerstandsvermogen van meer dan 100% dan kan
verwachte exploitatieresultaten en nemen risico’s     voorfinanciering via de reserves van het grondbedrijf
toe. Dat leidt tot een grotere verschuiving van het   plaatsvinden. Dit vindt dan plaats in het jaar dat de
weerstandsvermogen als er weinig beschikbare          grondverkopen hebben plaatsgevonden. Als het
reserves in het grondbedrijf aanwezig zijn. Dat geldt weerstandsvermogen van het grondbedrijf onder
zeker als in die periode ook nieuwe grondexploitaties druk komt te staan, dan moeten die afdrachten
voor onrendabele plannen in voorbereiding zijn.       worden uitgesteld of er moet alternatieve dekking
                                                      worden gevonden.
                                                   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>4. Kostenverhaal en financiële bijdragen
Daar waarbij of volgens de Omgevingswet sprake is van     Omgevingsvisie en programma’s
kostenverhaal en de mogelijkheid voor het krijgen van     Met de Omgevingsvisie zijn de ambities voor
financiële bijdragen, zal de gemeente Geldrop-Mierlo      Geldrop-Mierlo voor de leefomgeving in beeld. In
dat laten plaatsvinden op basis van dit programma.        Programma’s worden de ambities verder uitgewerkt
                                                          naar doelen. Dit betekent dat de investeringen in
Kostenverhaal betekent dat de gemeente bij de             voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen dan
realisatie van een project de kosten voor investeringen   ook verder inzichtelijk worden gemaakt inclusief de
in publieke voorzieningen (denk aan wegen, groen,         bijbehorende berekeningen. De actualisatie daarvan
waterberging) op de initiatiefnemer verhaalt. De aanleg   zal plaatsvinden via de jaarrekeningen en begrotingen.
van die voorzieningen vindt plaats door de gemeente.      Het kostenverhaal heeft als doel dat alle partijen die
Omdat (ook) de initiatiefnemer hiervan profiteert, is     profijt hebben van ontwikkelingen in de gemeente,
het gerechtvaardigd dat de gemeente (een deel van)        verplicht moeten bijdragen aan deze investeringen.
de kosten op de initiatiefnemer kan verhalen. De          Hiermee komen investeringen in voorzieningen en
gemeente ontvangt dan dus geld van de initiatiefnemer,    ruimtelijke ontwikkelingen niet alleen ten laste van de
die daarmee bijdraagt om publieke voorzieningen aan       gemeentelijke begroting. Alleen het gedeelte dat kan
te kunnen leggen.                                         worden toegerekend aan de huidige woningen en
                                                          bedrijfsvestigingen draagt de gemeente bij. Het deel
Er bestaat een onderscheid in het publiekrechtelijk en    dat kan worden toegerekend aan nieuwe woningen
privaatrechtelijk verhalen van kosten. Publiekrechtelijk  en uitbreidingen van bedrijvigheid wordt (gedeeltelijk)
kostenverhaal is verplicht als sprake is van een          verhaald op of bijgedragen door de betreffende
aangewezen bouwplan. De kosten die de gemeente            grondeigenaren of de ontwikkelende partijen.
publiekrechtelijk mag of moet verhalen, staan genoemd
in de kostensoortenlijst. Privaatrechtelijk kostenverhaal In dit hoofdstuk Kostenverhaal en financiële
heeft de voorkeur boven de publiekrechtelijke weg.        bijdragen is beschreven welk beleid de gemeente
                                                          Geldrop-Mierlo gebruikt binnen de vigerende wet- en
Publiekrechtelijk spoor                                   regelgeving.
In de Omgevingswet staat het stelsel van kostenverhaal
beschreven in afdeling 13.6. Publiekrechtelijk            Wijzigingen ten opzichte van de vorige nota
kostenverhaal moet worden geïntegreerd in het             kostenverhaal:
omgevingsplan. Financiële bijdragen ter verbetering       - Er vindt een omzetting van enkele reserves plaats
van de kwaliteit van de fysieke leefomgeving kunnen           door gewijzigde wetgeving (dit wordt verder
onder bepaalde voorwaarden via de publiekrechtelijke          toegelicht in paragraaf 4.5);
weg worden afgedwongen in een omgevingsplan. Dat          - Indien bepaalde vastgestelde kaders binnen het
is geregeld in afdeling 13.7 van de Omgevingswet.             projectgebied niet gerealiseerd kunnen worden,
De inning van het kostenverhaal loopt via een                 dan kan voor die specifieke onderwerpen een
kostenverhaalbeschikking.                                     voorwaardelijke verplichting gelden, waarbij na de
                                                              betaling van een bedrag in een compensatiefonds
Privaatrechtelijk spoor                                       de gemeente de verplichting overneemt (dit wordt
Bij    privaatrechtelijk   kostenverhaal      staat   de      verder toegelicht in paragraaf 4.6);
contractvrijheid voorop. In anterieure overeenkomsten     - Het exploitatieplan is verdwenen bij in
kunnen ook financiële bijdragen voor ontwikkelingen           werking treden Omgevingswet, doordat het
van een gebied worden gevraagd. Deze komen naast              publiekrechtelijke kostenverhaal deel uit gaat
het kostenverhaal en de verplichte financiële bijdragen,      maken van het Omgevingsplan.
die ook via het publiekrechtelijke spoor kunnen worden
verlangd. De financiële bijdragen voor ontwikkelingen
van een gebied kunnen niet via de publiekrechtelijke
weg worden afgedwongen in een omgevingsplan.
                                                     28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>4.1 Doelstellingen en gemeentelijke ambities             4.2 Te verhalen kosten
    Het kostenverhaal heeft twee doelen. Het heeft zowel     Als gekeken wordt naar de te verhalen kosten, dan
    een interne als een externe functie:                     kunnen de volgende onderdelen onderscheiden
    - Intern. Met dit programma wordt in een eenduidig       worden:
       kader vastgelegd welke kosten verhaald                - Plankosten. Kosten die de gemeente maakt om
       kunnen worden wanneer ontwikkelende partijen             te komen tot een aanpassing van het ruimtelijke
       daadwerkelijk     tot    ontwikkeling   overgaan.        juridische kader, waarbinnen het bouwplan
       Daarnaast is het programma de basis voor                 mogelijk gemaakt kan worden. De kosten
       gemeentelijke      (interne)    afdrachten    aan        worden berekend op basis van de landelijke
       bovenwijkse en/of bovenplanse voorzieningen.             plankostenscan en komen voor rekening van
    - Extern. Met dit programma wordt aan eigenaren             de initiatiefnemer. De externe kosten (zoals
                                                                b.v. onderzoekskosten en kosten vanuit andere
                                                                overheden of externe adviseurs) komen voor
                                                                rekening van de initiatiefnemer.
                                                             - Kosten van aanpassingen aan de openbare
                                                                ruimte in de directe omgeving van het
                                                                bouwplan, die volledig toerekenbaar zijn aan
                                                                het bouwplan. Zonder het bouwplan zouden
                                                                de investeringskosten niet of veel later hebben
                                                                plaatsgevonden.
                                                             - Bovenwijkse voorzieningen. Door nieuwe
                                                                bouwplannen en/of functiewijzigingen worden de
                                                                bovenwijkse, vaak infrastructurele voorzieningen
                                                                zwaarder belast waardoor de aanpassingskosten
                                                                gedeeltelijk    toerekenbaar      zijn   aan    de
                                                                nieuwbouwplannen.
                                                             - Financiële        bijdragen.      Bijdragen    voor
                                                                ontwikkelingen van een gebied, waaronder voor
                                                                verbeteringen van de kwaliteit van de fysieke
                                                                leefomgeving.
                                                             - Compensatiekosten. Als binnen een bouwplan
                                                                niet kan worden voldaan aan de voorwaarden
                                                                van het bouwplan, kan gekeken worden naar
                                                                compensatie in de omgeving. Voor sommige
                                                                plannen is het namelijk niet of nauwelijks mogelijk
                                                                om voldoende parkeergelegenheid te realiseren of
                                                                is het niet of nauwelijks mogelijk de maatregelen
                                                                voor waterafvoer of infiltratie te realiseren.
                                                                Een ander voorbeeld is groencompensatie bij
                                                                aantasting van het natuurlandschap. In eerste
                                                                instantie is de inzet dat binnen het bouwplan
                                                                een oplossing wordt gecreëerd. Indien dat niet
                                                                mogelijk is, wordt gekeken of de gemeente in de
                                                                omgeving kan zorgen voor de compensatie en
                                                                verhaalt dan de kosten op de initiatiefnemer.
                                                      29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>4.3 Kostendragers
    Kostendragers algemeen                                Kostendragers publiekrechtelijk
    Ontwikkelingen die niet binnen het omgevingsplan      De publiekrechtelijke kostendragers onder de
    passen en waarvoor (dus) een ruimtelijke procedure    Omgevingswet zijn de aangewezen bouwplannen in
    nodig is, worden in het kader van het kostenverhaal   de zin van artikel 8.13 van het omgevingsbesluit. Op
    kostendragers genoemd. Het overzicht van              dit moment bestaan deze uit :
    kostendragers is door de tijd heen in beweging.       a. De bouw van een of meer gebouwen met een
    Daarom wordt periodiek een actueel overzicht als           woonfunctie.
    bijlage bij dit programma gevoegd. Dat vindt plaats   b. De bouw van een of meer hoofdgebouwen anders
    via de jaarrekening en begroting.                          dan gebouwen met een                         woonfunctie.
                                                          c. De uitbreiding van een gebouw met ten minste
    We              onderscheiden          (toekomstige)       1.000 m² bruto-vloeroppervlakte of met een of
    kostenverhaalsgebieden (ruimtelijke plannen) en            meer gebouwen met een woonfunctie.
    solitaire ontwikkelingen. Daarnaast is van belang     d. De bouw van een gebouw dat geen hoofdgebouw
    waar de kostendragers zijn gelegen. Via de                 als bedoeld onder b is met ten minste 1.000 m²
    begroting of jaarrekening kan een actuele bijlage met      bruto-vloeroppervlakte.
    kostendragers worden aangeboden. Het betreft dan      e. De verbouwing van een of meer aaneengesloten
    geen limitatieve lijst van kostendragers, omdat er         gebouwen met andere gebruiksfuncties dan een
    maandelijks nieuwe verzoeken en initiatieven bij de        woonfunctie tot gebouwen met een woonfunctie,
    gemeente worden ingediend. De bijlage dient slechts        mits het ten minste tien woonfuncties betreft.
    als indicatieve basis voor de toerekening. Daarnaast  f. De verbouwing van een of meer aaneengesloten
    is de bijlage van belang voor de samenhang. Bij de         gebouwen met andere gebruiksfuncties dan
    uitwerking van de overige programma’s zal dat ook          een kantoorfunctie, een winkelfunctie of een
    aan de orde komen.                                         bijeenkomstfunctie voor het verstrekken van
                                                               consumpties voor het gebruik ter plaatse
    Een deel van de investeringen in ambities en               tot gebouwen met een of meer van deze
    voorzieningen moet worden toegerekend aan                  gebruiksfuncties, mits de cumulatieve bruto-
    de bestaande bebouwing. De verhouding in de                vloeroppervlakte van de nieuwe gebruiksfuncties
    toerekening tussen de bestaande bebouwing                  ten minste 1.500 m² bedraagt.
    en de bouwplannen die als kostendragers
    worden aangemerkt is o.a. afhankelijk van het         Kostendragers privaatrechtelijk
    totaal aan toe te voegen bouwprogramma en de          Ook in het privaatrechtelijke spoor zijn de kostendragers
    toerekeningsystematiek.                               aangewezen2. Dat houdt in dat de gemeente is
                                                          gebonden aan de aangewezen bouwplannen van
                                                          artikel 8.13 en 8.20 Omgevingsbesluit. Dat betekent
                                                          dat voor het privaatrechtelijke spoor een uitgebreidere
                                                          lijst met kostendragers kan worden opgenomen in de
                                                          bijlage. Voor de bouwplannen die niet vallen onder de
                                                          genoemde artikelen zal de legesverordening worden
                                                          aangepast om ervoor te zorgen dat in elk geval de
                                                          plan- en apparaatskosten kostendekkend kunnen
                                                          zijn.
                                                                       1 Hier is een dynamische verwijzing beoogd, dat wil zeggen
                                                                       dat, in het geval artikel 8.13 Ob wijzigt, de hier genoemde
                                                                       opsomming geacht moet zijn daarop te zijn aangepast.
                                                                       2 Hier is een dynamische verwijzing beoogd, dat wil zeggen
                                                                       dat, in het geval artikelen 8.20 en/of 8.13 Ob wijzigen, de
                                                                       hier genoemde opsomming geacht moet worden daarop te zijn
                                                                       aangepast
                                                       30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>4.4 Bovenwijkse voorzieningen
    Bovenwijkse voorzieningen zijn – kort gezegd            De kosten voor bovenwijkse voorzieningen zijn op
    - voorzieningen van openbaar nut waarvan het            twee manieren in rekening te brengen.
    nut zich uitstrekt over een groter gebied dan een       1. Op basis van de concrete investering in
    bepaalde ontwikkeling en waarvan de kosten                  bijvoorbeeld een doorgaande ontsluitingsweg
    daardoor niet geheel ten laste van die ontwikkeling         of een rotonde en een toetsing met behulp
    behoren te komen. Het gaat hierbij voornamelijk om          van de criteria profijt, proportionaliteit en
    infrastructurele werken en maatregelen. Het gaat om         toerekenbaarheid (PPT). Dit dient dan per geval
    voorzieningen die van nut zijn voor meerdere gebieden,      in een anterieure overeenkomst (privaatrechtelijk)
    zoals bijvoorbeeld een verbindingsweg. Naast het            of een omgevingsplan (publiekrechtelijk) als
    ten dienste staan aan nieuwe gebieden kunnen ook            zodanig te worden bepaald en opgenomen.
    bestaande gebieden gedeeltelijk profijt hebben van          Als de toerekening van kosten aan bepaalde
    een voorziening. Een bovenwijkse voorziening is             investeringen op het moment van opmaken
    meestal buiten het kostenverhaalsgebied gesitueerd,         van het plan nog niet duidelijk zijn, dan kan de
    maar kan ook (gedeeltelijk) daarbinnen liggen. Het          verdeling ook in de toekomst plaatsvinden als het
    kan gaan om bijvoorbeeld een nieuwe voorziening,            concreter is geworden.
    de aanpassing van een bestaande voorziening of          2. Op basis van een bijdrage ten behoeve van alle
    reeds gerealiseerde voorzieningen vooruitlopend op          te realiseren bovenwijkse voorzieningen, zoals
    ontwikkelingen.                                             die o.a. zijn opgenomen in de gemeentelijke
                                                                begroting. Deze bijdrage is voor elke bouwlocatie
    Kosten       voor      bovenwijkse        voorzieningen     bepaald op basis van de mate van profijt en
    zijn afdwingbaar bij exploitanten. Voor het                 toerekenbaarheid. Deze manier kan op basis van
    publiekrechtelijke kostenverhaal in een omgevingsplan       de Omgevingswet alleen worden toegepast via
    gelden daarbij de criteria profijt, toerekenbaarheid en     een anterieure overeenkomst.
    proportionaliteit. In de anterieure fase gelden deze
    criteria niet rechtstreeks. Er wordt gestreefd naar     Gezien de voorkeur voor het anterieur contracteren
    anterieur contracteren.                                 vormt de bovenstaande werkwijze onder punt 2
                                                            de basis, waarbij een algemene bijdrage per kern
    Profijt. De locatie moet nut ondervinden van de         of voor de hele gemeente wordt gehanteerd (vast
    te treffen maatregelen c.q. gebaat zijn door de         bedrag). Indien geen overeenstemming wordt bereikt
    investeringen, werken en voorzieningen.                 over de anterieure overeenkomst, dan zal een
                                                            specifieke berekening de basis vormen, die via het
    Toerekenbaarheid. Er moet een causaal verband           omgevingsplan publiekrechtelijk wordt verhaald.
    bestaan tussen de gebiedsontwikkeling en de te
    maken kosten voor de maatregelen, voorzieningen         Voor voorzieningen waarbij de investering in of
    en werken. Met andere woorden de kosten worden          aanpassing aan de openbare ruimte volledig
    mede ten behoeve van dat plan gemaakt.                  veroorzaakt wordt door een ontwikkeling of
                                                            kostenverhaalsgebied zijn de drie criteria niet aan de
    Proportionaliteit. Indien meerdere gebieden of          orde. In dat geval is de toerekening 100% en vindt
    ontwikkelingen profijt hebben van een werk,             doorbelasting plaats aan de betreffende ontwikkeling
    maatregel of voorziening dienen de kosten naar rato     c.q. het betreffende kostenverhaalsgebied. Voor de
    van evenredigheid te worden verdeeld.                   doorbelasting van bovenwijkse voorzieningen aan de
                                                            gemeentelijke grondexploitaties geldt dat de regels
                                                            van de BBV-voorschriften in acht moeten worden
                                                            genomen.
                                                         31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>4.5 Financiële bijdragen ruimtelijke ontwikkeling
    Onder de Omgevingswet bestaan twee mogelijkheden
    voor het vragen van financiële bijdragen voor
    ontwikkelingen van een gebied.
    1. In artikel 13.23 van de Omgevingswet is een         2. Op basis van artikel 13.22 Omgevingswet kunnen
        nieuwe regeling opgenomen waarmee ook                 vrijwillig overeen te komen bijdragen worden
        publiekrechtelijk financiële bijdragen vanuit         afgesproken. Voor de privaatrechtelijke financiële
        een ontwikkeling (bouwplan) kunnen worden             bijdragen aan ontwikkelingen van een gebied zijn
        afgedwongen voor ruimtelijke ontwikkelingen.          de kostendragers limitatief opgesomd in artikel
        Bij een wijziging van het Omgevingsplan moet          8.13 en 8.20 Omgevingsbesluit. Verder zijn de
        deze bijdrage dan worden opgenomen in het             kostenvragers niet aangewezen. Gelet hierop zijn
        Omgevingsplan. Van belang voor opname in              de mogelijkheden voor het verhaal van financiële
        het omgevingsplan is de functionele samenhang         bijdragen aan ontwikkelingen van een gebied
        tussen de bouwplannen die ervoor betalen en           privaatrechtelijk ruimer dan publiekrechtelijk.
        de ontwikkelingen waarvoor de bijdrage wordt
        verhaald. In de diverse in voorbereiding zijnde        Voor de privaatrechtelijke financiële bijdragen
        programma’s kan hier ook een basis voor worden         voor de ontwikkelingen van een gebied stelt de
        gelegd. Voor de publiekrechtelijke financiële          gemeente de volgende reserves in:
        bijdragen voor ontwikkelingen van een gebied                a. Reserve sociale woningbouw
        is van belang dat de kostendragers limitatief zijn          b. Reserve Stedelijke herstructurering
        opgesomd in artikel 8.13 Omgevingsbesluit. De               c. Reserve Natuur-, Landschap en 		
        kostenvragers zijn verder limitatief opgesomd in                Groenstructuurversterking
        artikel 8.21 Omgevingsbesluit.                              d. Reserve Netwerkverbindingen
                                                                    e. Reserve Investeringen ruimtelijke 		
       Voor de publiekrechtelijke financiële bijdragen                  ontwikkeling
       voor de ontwikkelingen van een gebied stelt de
       gemeente de volgende reserves in:                       Kortom: in aanvulling op de publiekrechtelijke
            a. Reserve sociale woningbouw                      variant, hanteert de gemeente voor de
            b. Reserve Stedelijke herstructurering             privaatrechtelijke    variant     de      ‘Reserve
            c. Reserve Natuur-, Landschap en         		        investeringen ruimtelijke ontwikkeling’.
               Groenstructuurversterking
            d. Reserve Netwerkverbindingen                 De hierboven genoemde reserves worden hierna
                                                           nader toegelicht.
                                                        33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>A. Reserve sociale woningbouw                             B. Reserve Stedelijke herstructurering
   Voor het publiekrechtelijke spoor is deze reserve         Voor het publiekrechtelijke spoor is deze reserve
   gebaseerd op artikel 8.21 lid 1 aanhef en onder e van     gebaseerd op artikel 8.21 lid 1 aanhef en onder f van
   het Omgevingsbesluit.                                     het Omgevingsbesluit.
   De gemeente wenst een betere spreiding van de             Het doel van stedelijke herstructurering is het woon-
   sociale woningbouw over de diverse wijken. In de          en leefklimaat van wijken of gebieden te verbeteren
   praktijk betekent dit dat in bepaalde wijken een meer     door het slopen van woningen of bedrijfsgebouwen
   dan gemiddelde hoeveelheid sociale woningbouw             en/of het daarbij aanpassen van de openbare
   moet worden toegevoegd en voor een andere wijk            ruimte. Het kan gaan om investeringen in de
   zal dit aandeel minder dan gemiddeld zijn of kunnen       herstructurering van verouderde bedrijventerreinen
   woningen worden getransformeerd naar andere               of verouderde woonbuurten, waardoor bijvoorbeeld
   woningbouwcategorieën. Gemiddeld zal een bepaald          bedrijventerreinen beter worden ingepast in de
   percentage van het aantal nieuwbouwwoningen               omgeving en storende bebouwing wordt gesloopt en
   gerealiseerd moeten worden in de sociale huursector       vervangen. Ook kan het gaan om de transformatie
   en eventueel in de sociale koopsector, passend binnen     van een bedrijventerrein naar woningbouw.
   het woningbouwprogramma van de gemeente. Een
   deel van deze opgave zal ook worden vastgelegd in         Een financiële bijdrage is mogelijk voor
   de prestatieafspraken met de drie woningcorporaties.      gebieden waarvoor een herstructureringsplan,
   Op het moment dat een bouwplan een minder dan             transformatieplan of wijkontwikkelingsplan al dan niet
   gemiddeld aandeel sociale woningbouw realiseert,          in de vorm van een programma is vastgesteld. Uit
   dan dient een afdracht te worden betaald aan deze         dat plan moet blijken dat sprake is van een financieel
   reserve. Indien sprake is van een groter aandeel          tekort. Andere ontwikkelingen dragen daaraan af.
   sociale woningbouw, waarbij kan worden aangetoond         Doelstelling van de reserve is om het totale woon-
   dat dit leidt tot een exploitatietekort, dan kan de       en leefklimaat in de gemeente te verbeteren. Op
   betreffende ontwikkeling een bijdrage krijgen uit deze    basis van de beschikbare gegevens is in de bijlage
   reserve indien wordt voldaan aan de regels voor           de afdracht per m2 berekend. Op basis van (nog uit
   staatssteun. De reserve is feitelijk een voortzetting     te werken en vast te stellen) programma’s, visies of
   of omzetting van het Leefbaarheidsfonds, waarbij          plannen zal de bijlage geactualiseerd worden. Met
   alleen de berekeningssystematiek wordt aangepast.         de reserve worden de fondsen Herstructurering
   Deze is opgenomen in de bijlage.                          woongebieden en Verevening bedrijfsomgevingen
                                                             samengevoegd en gewijzigd voortgezet, zodat
   Bij de toepassing van deze reserve vormt uiteindelijk     ze voldoen aan de eisen van de Omgevingswet.
   het uit te werken en vast te stellen Programma            Het bestedingsdoel ‘Overlastbeperking solitaire
   Wonen, met daarin het gemiddelde percentage               bedrijfslocaties’ van het huidige Fonds ‘Investeringen
   sociale woningbouw, het uitgangspunt. Tot die tijd        Ruimtelijke Ontwikkelingen’ gaat hier feitelijk ook in
   vormen beschikbare beleidsstukken of raadsbesluiten       op.
   daarvoor het uitgangspunt. Iedere initiatiefnemer moet
   in de basis voldoen aan die gemiddelde norm. Als dit      Bij de toepassing van deze reserve vormen uit te
   op een bepaalde locatie niet mogelijk of wenselijk is,    werken en vast te stellen plannen en/of programma’s
   dan moet initiatiefnemer een bijdrage betalen aan         het uitgangspunt. Tot die tijd vormen beschikbare
   deze reserve. Het college van B&W zal besluiten           beleidsstukken of raadsbesluiten daarvoor het
   over afwijkingen op het gemiddelde aandeel sociale        uitgangspunt. Dit betekent dat de gemeenteraad
   woningbouw op projectniveau binnen de algemeen            de locaties of gebieden vaststelt die op basis van
   door de raad vastgestelde kaders en ambities.             een exploitatietekort een bijdrage uit de reserve
                                                             krijgen. Alle overige initiatiefnemers van nieuwe
                                                             ontwikkelingen die voldoen aan de wettelijke kaders,
                                                             dragen bij aan de reserve stedelijke herstructurering.
                                                             De hoogte van de afdracht kan via een actualisatie
                                                             van de bijlage gewijzigd worden vastgesteld.
                                                       35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Waterhuishauding
Sars) en Goorkens fe het brengebied van de Lötrioop. Deze re Soom vanaf her naar hert
noorden, dwars door Helmand en mondt bij Deck en Donk uit In de Aa, In de) van Oorsprong
aekbos en natte schraalgraslanden
welris en dotlerbinöm zijn afhankelijk
Ppervlakte komt. Deze wege

In april ontwaakt Sang én Goorkens met de Pürperen gloed van tallaga pinksterbioemer en de
kleurrijke mannetjes van het oranjetipje, Deze vallen op door een Oranje vlek aan de pant van
de voorvleugel. Met Granjetipie & van april tot junt in de bloemrijke welden en langs zonnige
bosranden te zien Dit wilje’ heeft een verband gesloten met da Pinksterblgem: in ruil voor de
bestulving krijgt de vineer de nectar en de rups het bladgroen Mansetjes patrduilleren vooral
langs de randen van bassen en struiken, waar ze vaste routes vliegen. Het vrouwstje legt haar
Eiijes vooral op Pinksterbloem en loak-zonder-look, ze eit vooraf wel goed tontrojären of er
hog geen ville op rit. De Fupsen zijn namelijk Ramnibadistisch,

natste pied kar
Vinden. Heck
de ha fT
laagste kor

Grote keizerlibel

De grote keireriibul wort ook wel de keizer ander de [bellen genoemd, Het 1s een grote op-
vallende libel die van mei tm augustus bowen het water vent. De Mannetjes maken, brij het
verdedigen wan hur territorium, vaak lange vluchten wearbij ae zelden gaan zitten, Het ach-
van terlijf van de mannetjes is voorriamelik blauw gekleurd en die van dr Weuwties voornamalijk

Sen. Beiden hebben sen donkere lengtestrees op hee achterlijf an eer vrijwel geheel graan
barststuk en jen,

Bijzonder maaibeheer met fav

pas a pg lea a ash Pulli dernänid am er voor te zorgen Van jiani tet en met juli bloeit deze zeldzame orchidee. Planten Met ongeviekte bladeren ko-
wk 2 met Met boomopslag dich men meer voor dan gevlekte bladeren. De bloemen zijn roze tot paarsrood. Hij lijkt veel op de
Orthidernn, krligeri hierdoar de kans mm te graaien i E M kl anda —

Talrijke libeilensoorten lagen de

hele zomer OP inzerten die Warden aangetrok: i
blends Planten rand het water De bruine winter rm non

en lijkt op meri *vlingerel Srootie' maar des ip hij
zeldrame broertje, de Haarde Wrinterjutfar, OVerWinte
bel er kan daardoor maar liefst 10 maa

i
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>C. Reserve Natuur-, Landschap- en Groenstructuur
   Voor het publiekrechtelijke spoor is deze reserve    Ontwikkelingen in het buitengebied zullen met name
   gebaseerd op artikel 8.21 lid 1 aanhef en onder a, b de investeringen in natuur en landschap ervaren.
   en d van het Omgevingsbesluit.                       In de regio is recent een afspraak gemaakt in het kader
                                                        van het verstedelijkingsakkoord. Er is afgesproken
   In Geldrop-Mierlo hebben we een aanzienlijke         dat voor elke woning in het binnenstedelijk gebied
   opgave als het gaat om natuur. Dit blijkt uit de     minimaal 8 m² groen / blauwe ruimte moet worden
   Omgevingsvisie. Naast de natuuropgave gaat           gerealiseerd, bij voorkeur in de directe woonomgeving.
   het ook om een verbetering van de inrichting         Dit moet bijdragen aan het toekomstproof maken van
   van het landelijk gebied ter verbetering van de      gebieden. Deze ruimte zal meestal in de openbare
   landschappelijke waarden, het verwijderen van        ruimte moeten worden gezocht en hoeft niet plaats
   agrarische bebouwing en het oplossen van de          te vinden in het plangebied. De komende jaren zal
   stikstofproblematiek. Ook kan er gedacht worden      in beeld worden gebracht waar dit gerealiseerd kan
   aan beekherstel, vistrappen, maatregelen om het      worden. Op dat moment zal ook bekeken worden of
   waterpeil te veranderen, milieuvriendelijke oevers,  deze investeringen (gedeeltelijk) verwerkt worden
   verwijderen van verontreinigde bodem/waterbodem,     in de bijlage als onderdeel van deze reserve en/
   aanleg van groenstroken, herinrichting van bermen,   of als onderdeel van de voorziening Natuur- en
   herstel van houtwallen, aanleg van faunapassages,    groencompensatie.
   het weer open maken van gedempte grachten,
   het creëren van overloopgebieden bij hoogwater       Zodra de volledige investeringsopgave in beeld is
   etc. Om de ambities te kunnen realiseren zijn ook    gebracht en is uitgewerkt, zal ook de (wijze van)
   verwervingen nodig. Die maken onderdeel uit van      toerekening aan plannen geactualiseerd worden.
   deze investeringsopgave.                             Die bijlage zal via de P&C-cyclus ter besluitvorming
                                                        worden aangeboden en indien nodig worden herijkt.
   Andere investeringen die mede door deze reserve      .
   worden bekostigd zijn ecologische verbindingszones
   en klimaatadaptatie. Woningen in de bebouwde kom
   zullen met name de investeringen ervaren in de
   versterking en het verbinden van de groenstructuren
   in de kernen en/of het beperken van hittestress.
                                                     37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>D. Reserve Netwerkverbindingen                           E. Reserve Investeringen ruimtelijke ontwikkeling
   Voor het publiekrechtelijke spoor is deze reserve        Voor de bestedingsdoelen en ambities die niet onder
   gebaseerd op artikel 8.21 lid 1 aanhef en onder c van    de publiekrechtelijk afdwingbare financiële bijdragen
   het Omgevingsbesluit.                                    vallen, blijft de gemeente werken met één integrale
                                                            reserve. Daarbij kunnen de bestedingsdoelen
   Netwerkverbindingen      hebben      betrekking    op    na verloop van tijd wijzigen. In de bijlage staan
   investeringen, zoals die o.a. zijn opgenomen in de       de huidige bestedingsdoelen beschreven. Deze
   regionale bereikbaarheidsagenda. Het gaat om             kunnen via de P&C-cyclus geactualiseerd worden
   investeringen in de aanleg van infrastructuur voor       en gewijzigd worden vastgesteld. Ook kunnen
   verkeers- en openbaar vervoersnetwerken van              deze bij de uitwerking van andere programma’s of
   gemeentelijk of regionaal belang. Daarbij kan gedacht    een uitvoeringsprogramma nader beschreven en
   worden aan HOV-verbindingen, hoofdfietsstructuren        geconcretiseerd worden.
   en hoofdontsluitingswegen. Het kan daarbij ook gaan
   om aanpassing of wijziging van de infrastructuur
   om de capaciteit te vergroten of de doorstroming
   te verbeteren. Deze investeringen bevinden zich
   op een hoger schaalniveau en zijn dus niet alleen
   van belang voor één of meerdere wijken of kernen,
   zoals dat bij bovenwijkse voorzieningen het geval
   is. De investeringen die mede door deze reserve
   worden bekostigd zijn in beeld gebracht. Zodra er
   een nieuwe investeringsopgave gereed is, zal ook
   de bijlage geactualiseerd worden. Via de P&C-
   cyclus zal de nieuwe bijlage bij dit programma dan
   ter besluitvorming worden aangeboden. Na elke
   actualisatie kan de gewijzigde bijlage zowel via de
   jaarrekening als de begroting gewijzigd worden
   vastgesteld.
                                                      39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>4.6 Voorwaardelijke verplichtingen via 		
    compensatiefondsen
    De Omgevingswet kent de mogelijkheid om een            A. Voorziening Parkeercompensatie
    ‘voorwaardelijke verplichting’ op te leggen indien        Om ervoor te zorgen dat er voor alle woningen
    een bouwplan op eigen terrein niet kan voldoen aan        en overige functies en voorzieningen voldoende
    gestelde kaders. Dit is onder de Wro ook al het geval.    parkeergelegenheid op eigen terrein of in de
    Wordt een bouwplan gerealiseerd dan moet de               directe omgeving aanwezig is, zijn beleidsstukken
    vergunninghouder bepaalde maatregelen uitvoeren           vastgesteld, zoals de gemeentelijke parkeernota,
    om aan die kaders van bijvoorbeeld het aantal             waarin o.a. de parkeernorm per woningtype en
    parkeerplaatsen of de hoeveelheid waterberging te         functie of voorziening is bepaald. Indien binnen
    voldoen. Op het moment dat die verplichting niet          het kostenverhaalsgebied van een bouwplan
    door de initiatiefnemer gerealiseerd kan worden           geen oplossing kan worden gevonden voor het
    kan de verplichting worden omgezet in een storting        parkeren, kan de vergunning toch worden verleend
    in een voorziening, zodat de gemeente met de              als de gemeente elders een parkeeroplossing kan
    betreffende bijdragen hetzelfde doel kan bereiken.        creëren. De gemeente draagt dan zorg voor de
    Bijvoorbeeld een bijdrage voor parkeren moet binnen       compensatiemaatregel. Op die manier kan dan toch
    het domein parkeren blijven en mag niet aan andere        voldaan worden aan de eisen uit het omgevingsplan.
    doeleinden worden besteed. De bijdrage kan dus            Uitgangspunt blijft dat de eigenaar of initiatiefnemer
    alleen voortkomen uit een verplichting om iets op         in eerste instantie zelf verantwoordelijk is voor
    eigen terrein te realiseren. Gemakshalve wordt dit        voldoende parkeergelegenheid op eigen terrein
    hierna steeds met de term ‘compensatie’ aangeduid         of in het kostenverhaalsgebied. In gebieden,
    om te bewerkstelligen dat de omgevingskwaliteit           zoals het centrum van Geldrop, kan het door de
    op peil blijft. Compenseren wil dan niet per se           stapeling van eisen en de druk op een efficiënt
    zeggen dat het om één-op-één-compensatie gaat.            gebruik van de ruimte nodig of wenselijk zijn om
    Soms zal een toevoeging nodig zijn om dezelfde            centrale voorzieningen te creëren. Als de gemeente
    omgevingskwaliteit te bereiken. Een voorbeeld             mogelijkheden heeft of goede mogelijkheden ziet om
    daarvan is dat, vanwege klimaatverandering en de          dergelijke centrale voorzieningen op vastgestelde of
    noodzaak van klimaatadaptief ontwikkelen, er meer         vast te stellen afstanden te realiseren, dan kan een
    waterberging nodig is omdat voor de toekomst meer         vergunning worden verleend onder de voorwaarde
    extreme neerslagsituaties worden verwacht. En soms        dat de eigenaar of initiatiefnemer de bijdrage
    is echte overcompensatie belangrijk, namelijk in          betaalt voor de door de gemeente te realiseren
    gevallen waarin het doel van een gebiedsontwikkeling      compensatiemaatregel van een parkeervoorziening.
    is de omgevingskwaliteit van dat gebied en de             Als de gemeente beschikt over de grond met de
    omliggende omgeving te verbeteren. Dan wordt              juiste bestemming in de directe omgeving dan is het
    er bijvoorbeeld meer groenaanleg als voorwaarde           college bevoegd om een besluit te nemen over de
    gesteld om hittestress tegen te gaan of CO-2 uitstoot     mogelijkheid van deze compensatiemaatregel. Als
    te reduceren.                                             de gemeente nog niet beschikt over de grond of de
                                                              bestemming voor de parkeergelegenheid is nog niet
    De compensatievoorzieningen die worden ingesteld          geregeld, dan ligt de bevoegdheid voor een besluit bij
    zijn:                                                     de gemeenteraad.
            a. Voorziening Parkeercompensatie
            b. Voorziening Watercompensatie
            c. Voorziening Natuur- c.q. groencompensatie
                                                       41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>B. Voorziening Watercompensatie
   Recent is besloten om in het klimaatadaptatieplan      Uitgangspunt blijft dat de eigenaar of initiatiefnemer
   een aangescherpte waterbergingsnorm op te nemen        in eerste instantie zelf verantwoordelijk is om aan de
   van 60 mm per m². In de hemelwaterverordening          eisen te voldoen. Als de gemeente mogelijkheden
   wordt vastgelegd dat deze als norm wordt opgelegd      heeft of goede mogelijkheden ziet om centrale
   bij nieuwe ontwikkelingen. Dit heeft gevolgen voor     voorzieningen te realiseren, dan kan de ontwikkeling
   de planontwikkeling en leidt tot extra investeringen   doorgang vinden onder de voorwaarde dat de
   om aan deze eis te voldoen. Dat geldt zeker voor       eigenaar of initiatiefnemer bijdraagt aan de door
   een dicht bebouwde omgeving, zoals het centrum         de gemeente te realiseren compensatiemaatregel.
   van Geldrop. Hoewel het uitgangspunt is dat elke       Als de gemeente beschikt over de grond met de
   eigenaar en initiatiefnemer op eigen terrein of in het juiste bestemming in de directe omgeving dan is
   kostenverhaalsgebied voldoet aan de normen kan         het college bevoegd om een besluit te nemen over
   het soms niet mogelijk, onhaalbaar of veel minder      de mogelijkheid van deze compensatiemaatregel.
   efficiënt zijn om dit te realiseren. Om wateroverlast  Als de gemeente nog niet beschikt over de grond
   te voorkomen en bestaande knelpunten te kunnen         of de bestemming nog niet is geregeld, dan ligt de
   oplossen kan het wenselijk zijn om af te wijken op     bevoegdheid voor een besluit bij de gemeenteraad.
   de standaard eisen aan de afvoer van hemelwater
   vanaf particuliere terreinen. Indien binnen een
   ontwikkeling geen oplossing kan worden gevonden
   voor voldoende berging, afkoppeling en/of infiltratie,
   dan kan de ontwikkeling toch doorgang vinden als de
   gemeente elders – al dan niet in de openbare ruimte
   – een oplossing kan vinden. De gemeente draagt dan
   zorg voor de compensatiemaatregel.
                                                       43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>C. Voorziening Natuur- en groencompensatie
   In het verleden maakte de gemeente gebruik van een
   ‘rood voor groen’-regeling. Het uitgangspunt is ook nu
   dat bij nieuwbouw de bestaande groene kwaliteiten
   behouden blijven. Als groen niet behouden kan blijven
   moet compensatie plaatsvinden van het groen dat
   verloren gaat. In hoeverre dat moet plaatsvinden op
   maaiveld en wanneer en in welke mate compensatie
   ook kan plaatsvinden via bijvoorbeeld sedumdaken
   of gevelgroen wordt nog nader uitgewerkt. Dat geldt
   ook voor de regels wanneer compensatie wel of niet
   in de openbare ruimte plaats kan vinden. Als het door
   een stapeling van eisen onmogelijk, niet wenselijk,
   niet haalhaar of inefficiënt is om het op eigen terrein
   of in het kostenverhaalsgebied op te lossen, dan
   kan het nodig of wenselijk zijn om het elders te
   compenseren. Er dienen dan afspraken te worden
   gemaakt over maatregelen die moeten worden
   getroffen, de wijze waarop deze worden uitgevoerd
   en de omvang waarin en locaties waarop deze
   plaats moeten vinden. Aangezien het veelal gaat om
   openbare gronden waarop de compensatie plaats
   zou moeten vinden, zal het compensatiebedrag aan
   de gemeente verschuldigd zijn. De gemeente zal
   daarna zorgdragen voor de realisatie en compensatie.
   Het college kan hier een besluit over nemen, tenzij
   het gaat om gronden die nog verworven moeten
   worden en waarvoor de bestemming nog gewijzigd
   moet worden. In dat geval is besluitvorming door de
   gemeenteraad nodig.
   In paragraaf 4.5 onder C is onder de Reserve
   Natuur-, Landschap- en Groenstructuurversterking
   aangegeven dat in de regio is afgesproken dat voor
   elke woning in het binnenstedelijk gebied minimaal 8
   m² groen / blauwe ruimte moet worden gerealiseerd.
   De komende jaren zal in beeld worden gebracht waar
   dit gerealiseerd kan worden. Op dat moment zal ook
   bekeken worden of deze investeringen (gedeeltelijk)
   verwerkt worden in de bijlage als onderdeel van
   deze voorziening en/of als onderdeel van de reserve
   Natuur-, Landschap- en Groenstructuurversterking.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Het bovenstaande is aan de orde in stedelijk gebied.   De regeling Maatwerk omgevingskwaliteit is
In het buitengebied (buiten bestaand stedelijk         een samenvoeging van de ‘oude’ rood-voor-
gebied) is de interim omgevingsverordening             groenregelingen. Het doel van de regeling is het
Noord-Brabant van toepassing. Zo is in artikel         versterken van de omgevingskwaliteit, niet het
3.9 ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’ opgenomen        toevoegen van woningen in landelijk gebied. De
dat als een ruimtelijke ontwikkeling mogelijk          beleidsregel moet een stimulans zijn voor boeren
wordt gemaakt in Landelijk Gebied die ruimtelijke      en andere bedrijven om te stoppen en bij te dragen
ontwikkeling gepaard moet gaan met een fysieke         aan maatschappelijke doelen zoals leegstand
verbetering van de landschappelijke kwaliteit van      (sloop), landschappelijke kwaliteit, behoud van
het gebied of de omgeving. In de vastgestelde          cultuurhistorie, natuur etc. Met de beleidsregel
Omgevingsverordening is dit verder geregeld in         kunnen andere woningtypen of meerdere woningen
artikel 5.11.                                          op één titel gerealiseerd worden. De voorwaarden
                                                       voor het toevoegen van een woning in landelijk
Provincie en gemeenten hebben gezamenlijk              gebied en de rekenmodule van de beleidsregel kan
uitgangspunten bepaald die in (sub)regionaal           je vinden op de website van de provincie Noord-
verband vertaald worden in afsprakenkaders             Brabant. Het is ook mogelijk om een titel te kopen
kwaliteitsverbetering landschap. De uitgangspunten     bij de Ontwikkelmaatschappij wanneer je niets te
gaan uit van de minimale inspanning die                slopen hebt. Met één titel mag één woning in een
overeengekomen is, waarbij gemeenten alle              bebouwingsconcentratie worden gebouwd.
vrijheid hebben om meer kwaliteitsverbetering
te verlangen. Gemeenten en provincie zijn              Het bovenstaande is aan de orde in stedelijk gebied.
overeengekomen voor welke initiatieven in elk geval    In het buitengebied (buiten bestaand stedelijk
geldt, dat tegenover de ruimtelijke ontwikkelingen     gebied) is de interim omgevingsverordening Noord-
een berekende kwaliteitsverbetering dient te staan.    Brabant van toepassing.
Gemeenten zijn vrij om deze uit te breiden. Voor
de ontwikkelingen waarvoor de bijdrage geldt en de     Zo is in artikel 3.9 ‘Kwaliteitsverbetering Landschap’
berekening van de hoogte van die bijdrage wordt        opgenomen dat als een ruimtelijke ontwikkeling
verwezen naar de bijlage.                              mogelijk wordt gemaakt in Landelijk Gebied die
                                                       ruimtelijke
Voor zover het gaat om het toevoegen van
nieuwe functies in het buitengebied (zoals
woningen) is de provinciale beleidsregel Maatwerk
omgevingskwaliteit van belang, die vanaf 26 juli
2023 in werking is getreden. Dit is een regeling die
is gebaseerd op de artikelen 3.69 en 3.78 van de
Interim omgevingsverordening. Dat artikel staat
feitelijk los van de regeling kwaliteitsverbetering
landschap (artikel 3.9). Als initiatiefnemers voor
de toepassing van de artikelen 3.69 en 3.78
geen fysieke tegenprestatie op eigen terrein
kunnen realiseren, dan zal voor de financiële
tegenprestatie ook deze voorziening ‘natuur- en
groencompensatie’ worden gebruikt.
                                                    45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>4.7 Macroaftopping en economische 		                       4.8 Verantwoording
    uitvoerbaarheid
    Voor initiatiefnemers kan een financiële bijdrage          De gemeente dient verantwoording af te leggen
    voor ontwikkelingen van een gebied de financiële           over de besteding van geïnde financiële bijdragen.
    haalbaarheid van het bouwplan onder druk                   Deze mogen namelijk alleen worden besteed aan
    zetten. Hierdoor zouden ontwikkelende partijen de          de geoormerkte maatregelen. De verantwoording
    maatschappelijk gewenste ontwikkeling niet door            zal plaatsvinden via de jaarrekening of begroting.
    kunnen zetten en afzien van investeringen in de            Er zal dan een toelichting worden gegeven op
    gewenste ontwikkeling. Om dat risico te beperken           de voortgang van ontwikkelingen en over de
    kan de initiatienemer de gemeente verzoeken om             bestede en nog te besteden bedragen. Het gaat
    mee te kijken naar de exploitatieopzet en het verhalen     niet alleen om uitgaven per ontwikkeling, maar ook
    van kosten en bijdragen te beperken. Hiervoor dient        om de inkomsten uit financiële bijdragen en de
    de ondernemer aan te kunnen tonen dat de plannen           inkomsten uit grondopbrengsten van gemeentelijke
    financieel onuitvoerbaar zijn door het kostenverhaal       grondexploitaties. Voor wat betreft de afdrachten
    en/of de financiële bijdragen. De gemeente zal in          ten laste van gemeentelijke grondexploitaties gelden
    dergelijke situaties de haalbaarheid onderzoeken en        dezelfde regels als voor projecten van derden. Wel
    een afweging maken in relatie tot de bijdrage die een      moeten voor de gemeentelijke projecten de BBV-
    ontwikkeling levert aan de gewenste ontwikkelingen         voorschriften in acht worden genomen.
    en voorzieningen binnen de gemeente. Tevens zal
    de gemeente dit beoordelen aan de hand van de          4.9 Overgangsregeling
    objectieve criteria die hiervoor zijn opgenomen in de
    wet.                                                       Met initiatiefnemers van lopende plannen is gesproken
                                                               over het moment waarop de ruimtelijke procedure
    Een andere mogelijkheid waarbij de gemeente niet           kan worden gestart. Indien dat nog plaatsvindt onder
    de totale te verhalen kosten en bijdragen in rekening      de huidige Wet ruimtelijke ordening dan is het oude
    zal brengen, is als de opbrengstpotentie lager is          beleid van toepassing. Voor alle plannen waarvoor
    en dit dan resulteert in een macro-aftopping. Een          een ruimtelijke procedure onder de Omgevingswet
    macro-aftopping wil overigens niet zeggen dat een          wordt gestart, is dit Programma van toepassing.
    plan economisch niet uitvoerbaar is. Immers, voor
    het bepalen van macro-aftopping gaat de gemeente
    uit van de fictie dat alles marktconform berekend
    is. Daarbinnen is de waarde van de gronden en de
    eventueel te slopen opstallen (de inbrengwaarde)
    geraamd op de verkeerswaarde van dat moment. De
    waarde zoals de initiatiefnemer ze in de boeken heeft
    staan (de boekwaarde) kan lager zijn waardoor het
    initiatiefplan wellicht wel economisch uitvoerbaar is.
    De basis is het principe dat elke ontwikkeling gewoon
    de bijdragen voor kostenverhaal en financiële
    bijdragen betaalt. De bewijslast voor economische
    onuitvoerbaarheid ligt bij de initiatiefnemers.
                                                        47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>5. Inzet van grondbeleidsinstrumenten
    De gemeente beschikt over verschillende publieke        Dit geldt zowel bij proactief als bij passief faciliterend
    privaatrechtelijke instrumenten waarmee invulling       grondbeleid. Lukt het niet om afspraken te maken,
    wordt gegeven aan het grondbeleid. Op basis hiervan     verklaart de gemeente bij het vaststellen van het
    worden randvoorwaarden opgelegd en wordt sturing        omgevingsplan dat het kostenverhaal niet verzekerd
    gegeven aan ruimtelijke ontwikkelingen. Hieronder       is. Daarmee heeft de gemeente de plicht om
    worden deze instrumenten kort toegelicht en wordt       kostenverhaalsregels in het omgevingsplan op te
    aangegeven op welke wijze deze instrumenten             nemen om een rechtvaardig kostenverhaal af te
    aansluiten bij de verschillende vormen van              dwingen.
    grondbeleid.
                                                            Met de komst van de Omgevingswet wordt de
5.1 Omgevingsplan en regels kostenverhaal                   regeling geschikter voor verschillende typen
    De gemeente heeft de bevoegdheid om het                 gebiedsontwikkelingen          zoals      transformatie.
    omgevingsplan te wijzigen om de gewenste ruimtelijke    Er wordt onderscheid gemaakt tussen een
    ontwikkeling juridisch-planologisch mogelijk te maken.  integrale gebiedsontwikkeling en een organische
    Via de juridisch-planologische weg kan de gemeente      gebiedsontwikkeling. Bij integrale gebiedsontwikkeling
    ook verwijzen naar de verschillende beleidskaders en    staat het eindbeeld van de toekomstige situatie vast.
    programma’s die van toepassing zijn op de ruimtelijke   Vooraf kan in het omgevingsplan worden vastgelegd
    ontwikkeling. De gemeente heeft, in het kader van       wat de totale kosten zijn die de overheid moet
    het juridisch-planologisch spoor, ook de bevoegdheid    maken. Het gaat dan bijvoorbeeld om investeringen
    om eisen aan de voor ogen hebbende ontwikkeling         in de fysieke leefomgeving en de wijze waarop deze
    op te nemen in het omgevingsplan om de ruimtelijke      kosten verhaalt worden op de initiatiefnemers.
    kwaliteit te borgen. Ook een faseringsvolgorde en
    voorwaardelijke verplichting kunnen hierin worden       Bij een organische gebiedsontwikkeling staat het
    opgenomen. Daarnaast moeten in het omgevingsplan        eindbeeld niet van tevoren vast. Deze kan in de
    regels worden opgenomen om kosten te verhalen           loop van de tijd wisselen. Dit is afhankelijk van
    als er geen overeenstemming is bereikt over een         welke partijen mee gaan doen en wat voor een
    anterieure overeenkomst. Deze publiekrechtelijke        plan zij gaan ontwikkelen. Als gevolg hiervan kan
    instrumenten zet de gemeente onafhankelijk van het      niet ‘aan de voorkant’ worden vastgesteld hoeveel
    gekozen grondbeleid in.                                 kosten er maximaal worden verhaald. Om vooraf
                                                            houvast te bieden aan private initiatiefnemers,
    Het kostenverhaal kan op twee manieren worden           wordt een ‘kostenplafond’ gehanteerd op zowel
    ingevuld. Tot het moment dat het omgevingsplan          gebiedsniveau als activiteitenniveau. De verdeling
    gewijzigd wordt vastgesteld door de gemeenteraad        van kosten binnen een gebied zal naar rato van de
    kan de gemeente een anterieure overeenkomst             opbrengsten plaatsvinden. De motivering daartoe
    sluiten met de grondeigenaar. Dat geldt ook vóór        moet worden opgenomen in het Omgevingsplan.
    een besluit over een buitenplanse omgevingsplan-        Op     activiteitenniveau     wordt     bovendien       de
    activiteit. Als de gemeente een anterieure              kostenverhaalsbijdrage gemaximeerd op basis van
    overeenkomst sluit, regelt zij het kostenverhaal en     de waardevermeerdering van de grond als gevolg
    de financiële bijdragen privaatrechtelijk. Voor deze    van de betreffende activiteit (bijvoorbeeld de bouw
    afspraken bestaan (naast de schaduwwerking door de      van een woning).
    verplichte publiekrechtelijke variant) geen wettelijke
    voorwaarden en partijen zijn vrij om verschillende
    zaken af te spreken. Het maken van afspraken over
    het kostenverhaal, financiële bijdragen en andere
    afspraken op basis van een anterieure overeenkomst,
    heeft de voorkeur van de gemeente.
                                                         48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>5.2 Verwerving en onteigening
    Indien de gemeente zelf door actief grondbeleid        Bij het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht
    grond of opstallen wil kopen, heeft zij hiertoe twee   wordt gedacht aan zowel inbreidingslocaties als
    publiekrechtelijke instrumenten tot haar beschikking.  uitbreidingslocaties. Daarbij moet er voldoende
    Dat zijn de Wet Voorkeursrecht Gemeenten               aandacht blijven voor een evenwichtige verhouding
    én de Onteigeningswet. In de Aanvullingswet            tussen potentiële winstgevende gebieden en
    grondeigendom is een deel van de bestaande             verlieslatende locaties. Op basis van een goede
    instrumenten voor grondbeleid samengebracht,           risicoanalyse kan dan verantwoord geïnvesteerd
    vereenvoudigd, geharmoniseerd en geïntegreerd          worden. Op deze manier wordt een gezond
    in het stelsel van het omgevingsrecht. Het gaat om     meerjarenperspectief en goede weerstandspositie
    de instrumenten die ingrijpen in het eigendomsrecht    van het grondbedrijf in stand gehouden.
    van de grond: Wet voorkeursrecht gemeenten,
    onteigening, herverkaveling en kavelruil in landelijk  Na de vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht
    gebied. De wet maakt ook kavelruil in stedelijk gebied dient binnen de wettelijke termijnen een gewijzigde
    mogelijk. De instrumenten zijn toegevoegd aan de       Omgevingsvisie of een omgevingsplan te worden
    Omgevingswet.                                          vastgesteld. Dit is noodzakelijk om het voorkeursrecht
                                                           na deze wettelijke termijnen te kunnen continueren.
    Wet voorkeursrecht gemeenten                           Na de maximale wettelijke termijn komt het
    Een belangrijk instrument voor het gemeentelijk        gemeentelijk voorkeursrecht in elk geval te vervallen.
    grondbedrijf is de Wet voorkeursrecht gemeenten
    (Wvg). Door het vestigen van een voorkeursrecht        Onteigening
    op onroerend goed worden eigenaren verplicht bij       Indien het niet lukt om gronden op een vrijwillige
    verkoop het onroerend goed eerst aan de gemeente       wijze te verwerven, beschikt de gemeente over het
    aan te bieden. Op het moment dat een grondeigenaar     instrument van onteigening. De toepassing van
    vrijwillig besluit zijn perceel te verkopen gaat de    het instrument onteigening is gebonden aan strikte
    gemeente met de grondeigenaar in gesprek en laat       toetsingscriteria en slaagt uitsluitend als de gemeente
    de grond altijd taxeren door een gecertificeerde       kan aantonen dat op grond van redelijkheid en
    onafhankelijke taxateur.                               billijkheid geen minnelijke oplossing wordt bereikt.
                                                           Bovendien moet er met de gewenste ruimtelijke
    Onderstaande vragen komen aan de orde bij              ontwikkeling duidelijk aantoonbaar een algemeen
    de afweging of vestiging van de Wvg voor een           belang worden gediend.
    gebiedsontwikkeling wenselijk is:
    - Wil de gemeente de grond zelf verwerven en
        (tijdelijk) beheren?
    - Is de financiële positie en het weerstandsvermogen
        toereikend voor verwerving en uitvoering van de
        verwervingsprocedure uit de Wvg?
    - Is het te verwachten dat ontwikkelaars een
        grondpositie innemen op de locatie?
    - Is het te verwachten dat binnen afzienbare tijd, in
        verband met de vestigingstermijnen, een wijziging
        van het omgevingsplan voor de locatie wordt
        vastgesteld?
                                                        49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Kavelruil
Stedelijke (en ook landelijke) kavelruil biedt          Het zijn zogenaamde ‘kansen’ die nog niet waren
eigenaren van onroerend goed de mogelijkheid om         voorzien. Het gaat dus niet om aankopen die al zijn
op vrijwillige basis gezamenlijk een inrichtingsplan te begroot in lopende grondexploitaties. Budgetten voor
maken. Het doel is dan om een plan te maken waar        grond die uitsluitend gekocht moeten worden voor
niemand slechter van wordt. Op die manier kan de        infrastructurele projecten worden meegenomen in
herontwikkeling van een gebied op gang komen.           de kredieten die daarvoor worden aangevraagd via
Bij kavelruil kunnen grondeigenaren, die wensen         de meerjarenbegroting. Als er sprake is van een
hebben ten aanzien van hun bezit, met hun buren         combinatie met een herontwikkeling en/of herinvulling
verkennen of die ook wensen hebben en of die bij        van een aan te kopen locatie met nieuwbouw, dan is
elkaar gebracht kunnen worden. Per situatie zal de      er wel sprake van een strategische aankoop.
gemeente bekijken of zij actief mee wenst te doen
in de kavelruil of dat ze een faciliterende rol hebben. Strategische aankopen vinden vrijwel altijd plaats in
                                                        de initiatieffase (of zelfs voordat concrete initiatieven
Bevoegdheden verwerving                                 zijn ontwikkeld). Bij ieder voornemen tot het
Waar de gemeente inzet op verwerving moet, per          verwerven van onroerend goed dient situationeel
situatie, gezocht worden naar de beste strategie.       een afweging gemaakt te worden over de te volgen
De gemeente heeft de keuze uit minnelijke               strategie. Wanneer vroeger in het planproces wordt
verwerving (overeenstemming op basis van                aangekocht zijn de aankoopbedragen gemiddeld
vrijwilligheid), onteigening (gedwongen op basis        lager dan in een later stadium. Toch spelen er in een
van onteigeningsplan) en het vestigen van een           vroege planfase vaak meer en grotere risico’s.
gemeentelijk voorkeursrecht. Daarbij kan verwerving
nooit een doel op zich zijn. Omdat er altijd op basis   Voor locaties waarvoor gebruik is gemaakt van
van een gedegen afweging een dergelijk besluit wordt    de Wet voorkeursrecht gemeenten geldt het
genomen. Per situatie wordt een afweging gemaakt,       volgende: Wanneer de gemeenteraad het voorlopig
met het uitgangspunt om maatschappelijke waarde         voorkeursrecht heeft bekrachtigd en er door de raad
te creëren.                                             kaders zijn vastgesteld of er een ruimtelijke visie is
                                                        vastgesteld, is het college van B&W gemandateerd
Op grond van de Gemeentewet is het aangaan van          tot het uitvoeren van de aankoop. Indien dit niet het
privaatrechtelijke rechtshandelingen (zoals aan- en     geval is, gelden de hieronder beschreven algemene
verkopen) een bevoegdheid van het college. Er is een    kaders voor strategische aankopen.
onderscheid gemaakt tussen verwerving in het kader
van goedgekeurde plannen en grondexploitaties
(hier vormen de bedragen in de grondexploitaties
de beschikbare budgetten voor het college) en
strategische verwerving voor locaties waarvoor nog
geen plannen en exploitaties zijn vastgesteld. Onder
strategische aankopen wordt verstaan: Aankopen
van gronden en/of opstallen die met name bedoeld
zijn voor (her)ontwikkeling tot bouwrijpe grond
voor bedrijfs- en/of woondoeleinden zonder dat
daar concrete plannen onder liggen. De gemeente
verwacht daarvan in de toekomst substantiële
(inhoudelijke en/of financiële) voordelen te behalen.
                                                     50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Voor strategische aankopen is de bevoegdheid
van het college van B&W gekoppeld aan het
weerstandsvermogen. Hierbij gelden onderstaande
uitgangspunten voor de mandatering:
• Maximaal € 15.600.000,- gedurende de looptijd van
    de subsidie van de woningbouwimpuls indien het
    weerstandsvermogen > 35%.
    - Daarnaast geldt een bevoegdheid van
       maximaal:€ 5.000.000,- per jaar indien het
       weerstandsvermogen meer is dan 100%
       (code groen).
    - € 3.500.000,- per jaar indien het
       weerstandsvermogen tussen de 65% en
       100% ligt (code geel).
    - € 2.000.000,- per jaar indien het
       weerstandsvermogen tussen de 35% en 65%
       ligt (code oranje).
    - Geen          bevoegdheid     indien     het
       weerstandsvermogen lager is dan 35% (code
       rood). Dan kan via de meerjarenbegroting
       een op dat moment te bepalen bedrag van
       beperkte omvang worden opgenomen.
Bovenstaande bedragen worden jaarlijks geïndexeerd
op basis van de index van de prijsontwikkeling
van de gemiddelde verkoopprijs op jaarbasis in de
woningmarkt in de NVM-regio Zuidoost-Noord-
Brabant in het voorgaande jaar.
                                                51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>5.3 Gronduitgifte
    Het gronduitgifte- en prijzenbeleid vormen een          Ook de marktomstandigheden waarbinnen we
    belangrijke leidraad om de doelstellingen van het       afspraken maken zijn dynamisch. Naast de meer
    gemeentelijk grondbeleid te bereiken. Voor het          traditionele vorm van gronduitgifte zijn er ook
    gronduitgifte- en prijzenbeleid vormen de marktsituatie initiatieven zoals zelfbouwen en Collectief Particulier
    van dat moment, het weerstandsvermogen van de           Opdrachtgeverschap (CPO).
    gemeente en de meerwaarde voor de gemeente
    belangrijke criteria. Daarnaast neemt het begrip        Sinds het Didam-arrest van 26 november 2021 is
    waardecreatie een centrale positie in. Dat vraagt       een nauwkeurige selectieprocedure nog belangrijker
    om een integrale benadering van vraagstukken.           geworden. De gemeente dient – met inachtneming
    We kijken niet langer uitsluitend naar de traditionele  van de algemene beginselen van behoorlijk bestuur
    grondexploitatie, maar naar de totale levenscyclus.     – gelijke kansen te bieden als zij onroerende zaken
    Hierbij is het van belang dat fysiek-ruimtelijke        in eigendom heeft die zij wil verkopen. Als er meer
    ingrepen waarde toevoegen aan onze gemeenschap.         geïnteresseerde zijn of redelijkerwijs te verwachten
    We spelen in op de (regionale) marktvraag en            is dat er meer geïnteresseerde zullen zijn, dient zij
    ontwikkelen met oog voor de toekomst. We houden         ruimte te bieden aan (potentiële) geïnteresseerde
    rekening met grote maatschappelijke vraagstukken,       om mee te dingen naar deze onroerende zaken. In
    zoals het klimaat, de energietransitie, digitalisering  dat geval dient zij – met inachtneming van de haar
    én zorg.                                                toekomende beleidsruimte – criteria op te stellen aan
                                                            de hand waarvan de koper wordt geselecteerd.
    De gemeente heeft bij uitgifte van grond rekening te
    houden met verschillende doelen en belangen. Of         Om gelijke kansen te realiseren, dient de gemeente
    het nu gaat om woningbouw, bedrijventerreinen of        verder een passende mate van openbaarheid
    commerciële functies, de prijs van een plek wordt in    te verzekeren voor de beschikbaarheid van de
    toenemende mate bepaald door de dynamiek in de          onroerende zaken, de selectieprocedure, het
    regio. Dit is de reden dat we als gemeente, samen       tijdschema en de toe te passen selectiecriteria. Een
    met onze buurgemeenten, afspraken maken over            selectieprocedure hoeft niet te worden geboden
    onze opgaves. Zo worden er binnen het stedelijk         als bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijs mag
    gebied Eindhoven bijvoorbeeld afspraken gemaakt         worden aangenomen dat slechts één serieuze
    over de woningbouwopgave. Hierbij wordt onder           geïnteresseerde in aanmerking komt voor de aankoop.
    andere aandacht besteed aan hoe in te spelen            Het blijft mogelijk voor specifieke marktpartijen, zoals
    op vraagontwikkeling, zoals gezinsverdunning,           woningcorporaties, om specifieke projecten binnen te
    vergrijzing en de positie van starters.                 gemeente te realiseren. Ook blijven er mogelijkheden
                                                            om bouwclaimovereenkomsten aan te gaan. Dit
    Op     gemeentelijk      niveau    dragen    we     de  geldt bijvoorbeeld als partijen grondposities in het
    verantwoordelijkheid voor het vertalen van opgaves      projectgebied hebben. Met afspraken die voor 26
    naar de juiste plekken. Welke gebieden komen in         november 2021 zijn gemaakt, wordt zorgvuldig
    aanmerking voor (her)ontwikkeling? Voor welke           omgegaan.
    doelgroepen ontwikkelen we deze gebieden? Wat
    betekent dit voor de huidige gebruikers? Hoe creëren
    we waarde?
    Om hier als gemeente goed op in te spelen, maken we
    prestatieafspraken met woningcorporaties en stellen
    we kaders op voor commerciële ontwikkelingen.
    Daarnaast maken we beleid om ‘bijzondere
    doelgroepen’ zo goed mogelijk te kunnen bedienen.
                                                         53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>SS 2

</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Selectie en toewijzing                                Gronduitgiftecategorieën
Bij de selectie van marktpartijen moet in sommige     Bij de bepaling van de gronduitgiftecategorieën gaat
gevallen rekening worden gehouden met historische     het enerzijds om woningtypologieën en anderzijds
verwerving van gronden van marktpartijen waar         om doelgroepen. In de regio worden meerdere
(bouwclaim)afspraken voor zijn gemaakt. Dat zal per   prijscategorieën van woningen onderscheiden. Voor
geval worden bekeken. In de meeste gevallen kiest     de huursector gaat het dan om sociale huur, lage
de gemeente er echter voor om eigen grond zelf        middenhuur, hoge middenhuur en dure huur. Ook voor
bouwrijp en (zodra de woningen gereed zijn) woonrijp  de koopsector worden meerdere prijscategorieën
te laten maken. Voor de uitgifte van de bouwrijpe     onderscheiden. De prijsklassen voor de huur- en
grond worden openbare selectieprocedures opgestart    koopsector worden jaarlijks geactualiseerd. Voor de
om een koper te selecteren.                           meest actuele prijsgrenzen wordt verwezen naar
                                                      de regionale begrippenlijst van de Metropoolregio
Voor bouwkavels van vrijstaande woningen moet         Eindhoven (MRE).
worden bepaald hoe die worden toegewezen. Dat
kan afhankelijk zijn van marktomstandigheden en       Naast de te onderscheiden huur- en koopsegmenten
economische tijden. Zo kunnen bouwkavels vooraf       zijn ook de doelgroepen van belang. Hiervoor wordt
getaxeerd worden, waarbij de vastgestelde prijzen     verwezen naar het meest actuele volkshuisvestelijke
per kavel gepubliceerd worden. Indien er meerdere     programma. In bepaalde economische tijden kunnen
geïnteresseerden zijn, zou geloot kunnen worden. In   één of meerdere doelgroepen in de knel komen.
tijden van schaarste of sterke markt-schommelingen    Het kan dan wenselijk zijn om die doelgroepen te
zouden potentiële kopers ook kunnen aangeven wat      (kunnen) ondersteunen. Zo kan het wenselijk zijn
de bouwkavel hen waard is. Er kan dan gekozen         om bijvoorbeeld voor sociale woningbouw flankerend
worden voor minimale verkoopprijzen waarbij           beleid op te stellen. Het is dan ook van belang om
kandidaat kopers een hogere prijs mogen bieden        te bepalen door wie sociale huurwoningen gebouwd
en de kavel wordt toegewezen aan de hoogste           kunnen worden. En geldt het flankerend beleid dan
bieder. Op dit moment moet iedereen nog gelijke       alleen voor toegelaten instellingen of ook voor andere
kansen krijgen als een bouwkavel of bouwplan wordt    marktpartijen die sociale woningen bouwen.
aangeboden. Maar er lijken in de toekomst wettelijke
mogelijkheden te komen om eigen inwoners en/of        In principe worden sociale huurwoningen gebouwd
mensen met economische binding meer kansen te         door woningcorporaties. Door de doelgroepen-
geven. In regionaal verband zal dan worden bekeken    verordening te verwerken in de buitenplanse
in hoeverre het wenselijk en mogelijk is om daar      omgevingsplanactiviteit of het omgevingsplan
gebruik van te maken, en zo ja op welke wijze. Ideeën kan worden bekeken in welke situaties en onder
die vanuit de gemeenteraad zijn ingebracht, worden    welke voorwaarden dergelijke woningen ook door
dan meegenomen.                                       marktpartijen gebouwd kunnen worden.
                                                   55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>w
                                                                 I
                                                              BL
                                                                                                                                                   NG E)
                                                            PU
                                                                                                                                                LI TI
                                                                                                                    S
                                                                                                                  PP
                                                                              NG )
                                                                                                                                              KE SA
                                                                                                      S
                                                                            LI EL
                                                                                       S            PP
                                                                                     PP
                                                                          KE E                                                              IK ALI
                                                                        IK ON
                                                                                                                  (J
                                                                       W TI
                                                                                                                               )          TW E
                                                                                                                                     E N FR
                                                                                                                           E E
                                                                  E NT DI                      SI          IE )          TI UR
                                                                EK O RA
                                                                                             ES          IT AIM
                                                                                                       AL CL
                                                                                                                      AN T
                                                                                                                    LI EN          AT O EL
                                                                                           NC                     AL T V         IV    (Z
                                                                    (T                               COUW
                                                                                         CO
                                                                                                      O           OIN          PR
                                                                                                    (B
                                                                                              E
     INITIATIEFFASE        1. INITIATIEF
                           2. VISIE EN PROGRAMMA
     HAALBAARHEIDSFASE
                           3. PLANUITWERKING
                           4. GRONDEXPLOITATIE
     REALISATIEFASE        5. PROJECTONTWIKKELING
                           6. BOUW
     BEHEERFASE            7. BEHEER OPENBAAR GEBIED
                            EN INFRASTRUCTUUR
                                                                                     ACTIEF                                           FACILITEREND
                                                                                                          GRONDBELEID
    REGIE IN HANDEN VAN:
          OVERHEID            GEZAMENLIJK                                                SPEELVELD VOOR PUBLIEKE PRIVATE SAMENWERKING
          MARKT               MARKT OF OVERHEID                               MARKT OF GEZAMENLIJK
                                   STEDELIJK GEBIED EINDHOVEN
                                                                                                                         www.sre.nl
                                                                 56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Vormen van gronduitgifte                                Grondprijzen
Tot nu is het in Geldrop-Mierlo gebruikelijk om         Het uitgangspunt voor grondprijzen is dat deze
bouwrijpe grond te verkopen. Dit is echter niet de      marktconform moeten zijn en dat geen sprake mag
enige manier om grond uit te geven. Het is ook          zijn van staatssteun. Dat betekent dat de prijzen door
mogelijk om grond te verhuren of verpachten of grond    onafhankelijke taxateurs bepaald moeten worden. In
in combinatie met opstalrecht in erfpacht uit te geven. principe vinden taxaties op residuele basis plaats,
                                                        waarbij gekeken wordt naar referentietransacties
Vanwege de maatschappelijke druk op betaalbare          als die voldoende beschikbaar zijn. Het college van
woningen, wordt bij de uitgifte van grond ook gekeken   B&W stelt de prijzen vast op basis van onafhankelijke
naar mogelijkheden, zoals koopgarant en koopstart. In   taxaties in het kader van de P&C-cyclus of voor
selectiecriteria en bouwclaim-overeenkomsten voor       uitgifte van de grond in een specifiek project.
ontwikkelende partijen kan dan worden opgenomen
dat men deze mogelijkheden moet faciliteren aan         Verkochte grond kan op twee momenten worden
potentiële kopers. Dat betekent dat ontwikkelende       verantwoord. Nu vindt dat nog plaats in het jaar van
partijen voor een nader overeen te komen deel van de    de datum waarop de overeenkomst is ondertekend.
koopsom een uitgestelde betaling moeten verlenen.       Aangezien er pas volledige zekerheid bestaat over
                                                        een grondtransactie als het notariële transport heeft
Bij doorverkoop van de woning krijgt de ontwikkelende   plaatsgevonden, is het wenselijker en gebruikelijker
partij naast de uitgestelde betaling ook een nader      om grondverkopen voortaan te verantwoorden in
overeen te komen deel van de waardeontwikkeling         het jaar van het notarieel transport. Na vaststelling
van de woning als compensatie. De gemeente zal          van dit programma zal dat voortaan het uitgangspunt
zelf overigens niet participeren in (een deel van) de   worden in de daaropvolgende jaarrekeningen.
uitgestelde betaling.
                                                     57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>58</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>Snippergroen
Ook voor reststroken of groenstroken die in           Nadat ook de criteria via de beleidsuitwerking in
eigendom van de gemeente zijn is het mogelijk om      het kader van de themaprogramma’s bekend zijn
deze onder bepaalde voorwaarden te verkopen of        ontstaat er een duidelijk en volledig beleid voor
verhuren. Als snippergroen al dan niet bewust in      snippergroen. Tot die tijd worden verzoeken tot koop
gebruik is genomen door bewoners zonder dat hier      van een groenstrook alsmede het ongeregistreerd
afspraken over zijn gemaakt, dan spreken we over      grondgebruik beoordeeld aan de hand van
ongeregistreerd grondgebruik. Ook ongeregistreerd     een voorlopige checklist. Voor ongeregistreerd
in gebruik genomen gronden kunnen in aanmerking       grondgebruik geldt verder dat het nodig is om binnen
komen voor verkoop of verhuur. Uitgangspunt is        de wettelijke kaders en termijnen een afweging te
dat voor het ongeregistreerd grondgebruik dezelfde    maken over het te legaliseren of terugvorderen.
voorwaarden van toepassing zijn als voor aanvragen    Daarmee wordt de ongelijkheid tegengegaan en
van bewoners en bedrijven voor het kopen of huren     wordt voorkomen dat de gemeente haar gronden
van grond. Hierbij is het omwille van gelijkheid en   verliest door verjaring (artikel 160 lid 3 Gemeentewet).
handhaafbaarheid van belang dat de uitgangspunten
duidelijk zijn en dat er sprake is van transparantie,
zodat willekeur wordt voorkomen. Tevens is er dan een
duidelijke motivatie indien gronden teruggevorderd
gaan worden. Het beleid zal bovendien dan preventief
werken. Het uitwerken van de criteria hiervoor
gebeurt in een beleidsuitwerking in het kader van
themaprogramma’s zoals Duurzaamheid, Leefbare
groene wijken en Doorlopend groen.
Op basis van het bovenstaande zal een groenstrook
dan niet worden verkocht als deze deel uitmaakt van
de groen- of bomenstructuur, het Natuurnetwerk,
de ecologische hoofdstructuur of verbindingszone.
Ook als er door de verkoop een onoverzichtelijke
verkeerssituatie ontstaat, de grond nodig is of
kan zijn voor waterberging of herinrichtingen van
onder andere wegen of indien er beperkingen zijn
door ondergrondse voorzieningen, zoals kabels en
leidingen dan zal de grond niet worden verkocht.
                                                   59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>6. Verantwoording
    Om helderheid te geven over de verantwoordelijkheden
    bij het grondbeleid en de inzet van het instrumentarium
    moet de taakverdeling tussen de gemeenteraad en
    het college inzichtelijk worden gemaakt.
6.1 Verdeling taken en verantwoordelijkheden
    gemeenteraad en college
    De bevoegdheid voor veel handelingen in het kader                 In het hiernaast staande schema wordt de verdeling
    van het grondbeleid ligt bij het college van B&W.                 van de taken en verantwoordelijkheden aangegeven:
    Het college is uitvoerend en verantwoordelijk voor
    het bestuur van de gemeente. De gemeenteraad
    controleert het college. Het college legt daarvoor
    bij bepaalde beslissingen in het grondbeleid
    verantwoording af aan de gemeenteraad.
                                                      RAAD                                            COLLEGE
Grondbeleid en kostenverhaal     • Goedkeuren programma.                           • Vaststellen Programma Grondbeleid en
                                 • Grondbeleid en Kostenverhaal.                      Kostenverhaal na goedkeuring door de
                                                                                      raad.
                                                                                   • Uitvoeren grondbeleid.
                                                                                      Verantwoording afleggen over uitvoering
                                                                                      (paragraaf Grondbeleid in begroting en
                                                                                      jaarrekening).
Financieel                      • Vaststellen winstneming en (mutaties)
                                   reserves.
                                • Openen, vaststellen (herziene) en afsluiten     • Uitvoering grondexploitatie.
Grondexploitaties                  grondexploitaties.
                                • Goedkeuren aankopen boven                       • Aankoop grond en vastgoed binnen
Verwerving                         aankoopbevoegdheden college.                      aankoopbevoegdheid.
                                • Vestigen van een voorkeursrecht.                • Vestigen voorlopig voorkeursrecht.
                                • Verzoek aan Kroon voor onteigening.
Gronduitgifte                   • Vaststellen werkwijze gronduitgifte en          • Vaststellen grondprijzen.
                                   werkwijze bepalen grondprijzen (via            • Wijze van gronduitgifte particuliere
                                   programma Grondbeleid en Kostenverhaal).          bouwkavels.
                                • Vaststellen programma’s met gemeentebrede • Bepalen selectiecriteria per project.
                                   ambities, en beleidsuitgangspunten.            • Verkoop grond.
                                                                                  • Toetsen aan taxatieverslag.
Kostenverhaal                   • Goedkeuren programma Grondbeleid en • Vaststellen Programma Grondbeleid
                                   Kostenverhaal.                                    en Kostenverhaal en de bijlagen na
                                • Goedkeuren uitgangspunten bijlage                  goedkeuring door de raad.
                                   wijze van berekenen via P&C-cyclus.            • Sluiten anterieure en posterieure
                                • Vaststellen kostenverhaalregels via                overeenkomsten.
                                   omgevingsplan.                                 • In rekening brengen kostenverhaal en
                                                                                     financiële bijdragen.
                                                             60
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>6.2 Verantwoording via P&C-cyclus
    Via de begroting stelt de gemeenteraad de financiële
    uitgangspunten voor de komende jaren vast. Actuele
    inzichten en bijbehorende financiële berekeningen
    kunnen dan aanleiding zijn om de in dit programma
    genoemde bijlagen opnieuw ter besluitvorming aan
    te bieden. Ook bij het opstellen van de jaarrekening,
    kan er een tweede logische moment ontstaan om
    bijlagen te actualiseren en ter besluitvorming voor te
    leggen.
    Verder kan de gemeenteraad in het kader van de
    jaarrekening of begroting besluiten nemen over:
    -   De financiële dekking van bovenwijkse                - De afboeking en financiële dekking van
        voorzieningen,               netwerkverbindingen,      geactiveerde kosten voor planvorming van
        investeringen     in    natuur,    landschap      en   projecten die niet kunnen worden gedekt uit te
        groenstructuren, sociale woningbouwprojecten           verhalen plankosten. Zodra een project door
        en projecten voor stedelijke vernieuwing met           de intaketafel als kansrijk is beoordeeld en de
        gedeeltelijke financiële dekking via de betreffende    benodigde capaciteit beschikbaar is, wordt er
        bestemmings-reserves.                                  een projectnummer geopend en zullen de uren
    -   Eventuele gewijzigde financiële dekking van            en overige kosten onder het betreffende project
        subsidies en de bijbehorende cofinanciering, zoals     geadministreerd worden. Indien tijdens de
        de financiering van de projecten die onderdeel         vervolgstappen blijkt dat er geen overeenkomst
        uitmaken van de woningbouwimpuls centrum               wordt getekend of dat de door de gemeente te
        Geldrop.                                               maken plankosten hoger zijn dan de te verhalen
    -   De financiële dekking van eventuele afboekingen        plankosten, dan is een afboeking noodzakelijk.
        op eerdere strategische aankopen, die als              Dit zal jaarlijks in het kader van de jaarrekening
        materieel vast actief geadministreerd zijn. Ook        beoordeeld worden. Financiële dekking van
        hier zullen de mogelijkheden voor de keuze voor        jaarlijkse afwaarderingen dienen in principe
        de financiële dekking afhankelijk zijn van het         ten laste van de algemene reserve te gaan.
        weerstandsvermogen van de algemene dienst en           Afhankelijk van het weerstandsvermogen van de
        het weerstandsvermogen van het grondbedrijf.           algemene dienst en het weerstandsvermogen van
    -   In het kader van de jaarrekening zal het college van   het grondbedrijf, kan een andere afweging worden
        B&W zowel de marktrisico’s als projectspecifieke       gemaakt. Indien de (wijze van) doorbelasting van
        risico’s in beeld brengen van de gemeentelijke         de overheadkosten structureel zorgt voor een
        grondexploitaties. Dit geldt ook voor andere           jaarlijkse afwaardering dan kan een besluit over
        projecten waar de gemeente direct of indirect in       een gewijzigde aanpak worden genomen.
        participeert of financiert, zoals de projecten in    - Voor de regels voor winstneming worden de
        het kader van de woningbouwimpuls. Indien het          actuele regels van de BBV-voorschriften in acht
        weerstandsvermogen van het grondbedrijf onder          genomen. De resultaatbestemming zal in het
        druk komt, zal deze analyse ook in het kader van       kader van de jaarrekening ter besluitvorming
        de begroting plaatsvinden. Zoals beschreven            worden voorgelegd aan de raad.
        onder 3.3 vindt dan ook een verscherpte
        risicobeheersing plaats.
                                                          61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>        PROGRAMMA GRONDBELEID
        EN KOSTENVERHAAL
        GELDROP-MIERLO
Gemeentehuis Geldrop-Mierlo, Hofstraat 4, Geldrop | Postbus 10101 | 5660 GA Geldrop| T 14 040 | gemeente@geldrop-mierlo.nl | wwwgeldrop-mierlo.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>