<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>         Raadsvoorstel                                                                verzameling
                                                                                                    RAADSVOORSTEL
                                                                                                    2012
                                                                                      nummer        160
                                                                                      datum         4 september 2012
         Agendapunt 13.2                                                              documentnr.   12-0058921




         AAN DE GEMEENTERAAD


         ONDERWERP

         Maatregelen voor de aanpak van wateroverlast in de Oranjepolder


         S AMENV ATTING

         De Oranjepolder heeft de afgelopen jaren regelmatig met wateroverlast te kampen (onder andere in 1998
         en 1999, 2001 en 2004). De Willem III straat in de kern Maasdijk is daarbij een knelpuntlocatie voor
         wateroverlast. Eind 2008 is door de gemeente Westland en het Hoogheemraadschap van Delfland
         afgesproken om gezamenlijk het risico op wateroverlast terug te dringen op een innovatieve wijze die
         aansluit bij de kenmerken van het gebied en het intensieve gebruik van de ruimte. De samenwerking met
         het Hoogheemraadschap van Delfland heeft geleid tot een optimale mix van maatregele n aan de riolering
         en het watersysteem met een hoge kosteneffectiviteit. Er is aangesloten bij recent uitgevoerde
         maatregelen en lopende werkzaamheden, waarmee kapitaalvernietiging is vermeden.


         Het knelpunt aan de Willem III straat in Maasdijk wordt v óór 2015 opgelost door:
         1.        een combinatie van maatregelen in de riolering en de openbare ruimte (trekker Westland),
         2.        advies aan particulieren over mogelijke maatregelen op het eigen perceel en aan de eigen woning
         (trekker Westland),
         3.      maatregelen in het oppervlaktewater, namelijk het omzetten van het tijdelijk noodgemaal in een
         permanente regelbare aflaat (trekker Delfland).
         De kosten hiervoor zijn geraamd op totaal 185.000 euro


         In de rest van de polder wordt een andere koers gevolgd. Om de gesignaleerde innovatieve oplossingen
         een kans te geven, zetten het Hoogheemraadschap van Delfland en de gemeente Westland hier in op het
         verder ontwikkelen van innovaties, zoals het vasthouden van hemelwater op bedrijven, en het actief
         communiceren van de mogelijkheden op bedrijven om wateroverlast te beperken. Het gaat om de
         volgende speerpunten:
         1.     mee-ordenen van de waterstructuur (ligging en afmetingen van watergangen, afmetingen van
         kunstwerken, afstemmen van lozingen en watergangen op elkaar);
         2.        vasthouden van hemelwater op bedrijven tijdens piekbuien;
         3.        ophogen van laaggelegen percelen en beschermen van goederen


         De kosten hiervoor zijn geraamd op 53.000 euro
         Of de overheden meeliften met dergelijke ontwikkelingen om de waterstructuur te verbeteren zal per
         situatie worden beoordeeld.
         Dit betekent dat het beschermingsniveau in de polder geleidelijk zal toenemen en dat autonome
         ontwikkelingen cruciaal zijn om dit te bereiken. Ook zullen Westland en Delfland bezien hoe zij hun beleid
         beter kunnen inzetten om deze doelen te bereiken.
                                                                                                                       *12-0058921*




         VOORSTEL OM TE BESLU ITEN
SF 003




              a.   Te besluiten tot het uitvoeren van de genoemde maatregelen voor de aanpak van de wateroverlast
                   in de Oranjepolder en met name de Willem III straat.
              b.   Het benodigde budget van totaal 238.000 euro ten behoeve van de uitvoering van de
                   bovengenoemde maatregelen wordt gedekt uit de bestemmingsreserve waterproblematiek.

                                                                                                     PAGINA 1 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                                verzameling
                                                                                           RAADSVOORSTEL
                                                                                           2012
                                                                             nummer        160
                                                                             datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                              documentnr.   12-0058921




TOELICHTING


Inleiding/aanleiding
Eind 2008 hebben de gemeente Westland en het Hoogheemraadschap van Delfland voor de Oranjepolder
een proeftuin vanuit het kennis- en innovatieprogramma Waterkader Haaglanden opgestart. De
doelstelling van partijen is om een nieuwe aanpak voor wateroverlast te ontwikkelen die ten opzichte van
de bestaande praktijk beter is toegesneden op de specifieke situatie in het Westland en op de dynamiek
van de glastuinbouw. Het beperken van het ruimtebeslag van maatregelen ten behoeve van behoud
glasareaal heeft grote economische betekenis en is een belangrijk do el van de nieuwe aanpak.


De Oranjepolder is als proeftuin gekozen vanwege de wateroverlast die regelmatig in de afgelopen jaren
is opgetreden (onder andere in 1998 en 1999, 2001 en 2004). De Willem III straat in de kern Maasdijk is
een knelpuntlocatie voor wateroverlast.

Deze nieuwe aanpak is ontwikkeld in samenwerking met diverse belanghebbende partijen in het gebied
zoals (vertegenwoordigers van) bewoners en bedrijven en met kennisexperts van zowel
Hoogheemraadschap Delfland als daarbuiten.


De proeftuin heeft geresulteerd in een set van maatregelen voor de korte en de lange termijn. Bovendien
heeft de proeftuin een aanpak opgeleverd die ook in andere delen van het gebied toegepast kan worden.

Doelstelling
In het collegewerkprogramma (CWP) is vermind ering van wateroverlast als speerpunt opgenomen en ook
bij de recente actualisatie van het CWP is duidelijk geworden dat op vermindering van wateroverlast
ingezet blijft worden. De gemeente Westland en het Hoogheemraadschap van Delfland nemen samen
(innovatieve) maatregelen om te zorgen voor droge voeten en levend water.

Het risico op wateroverlast in de Oranjepolder terugdringen door het uitvoeren van korte en lange termijn
maatregelen (verkrijgen grotere veiligheid) en het ontwikkelen van een aanpak die maatschappelijk
draagvlak heeft en de economische kracht van de Greenport versterkt.

De korte termijn maatregelen hebben tot doel om het knelpunt wateroverlast aan de Willem III straat in
Maasdijk voor 2015 op te lossen.

De lange termijn maatregelen betreffen het benutten van lange termijn ontwikkelingen zoals
herstructurering van de glastuinbouwbedrijven met als doel het beschermingsniveau tegen wateroverlast
in het buitengebied geleidelijk te verhogen.

De leerpunten uit de proeftuin worden uitgedra gen binnen Delfland en binnen de gemeente Westland.

Alternatieven
In de periode tot 2010 werd gekeken naar oplossingsrichtingen voor het graven van waterbergingen in de
Oranjepolder en zelfs het gebruik van de naastgelegen Oranjebuitenpolder in Rotterdam als berging.
Oplossingen die niet door de beperkte ruimte (graven extra waterbergingen) of door de grote kosten
(Oranjebuitenpolder) reëel en haalbaar zijn gebleken.

Onderbouwing en afweging
Uitkomsten proeftuin Oranjepolder
Voor een inhoudelijke toelichting rond de aanpak van de proeftuin, de leerpunten en de inhoudelijke
uitkomsten wordt verwezen naar de bestuurlijke samenvatting in bijlage 1. Deze samenvatting zal ook


                                                                                             PAGINA 2 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                                verzameling
                                                                                           RAADSVOORSTEL
                                                                                           2012
                                                                             nummer        160
                                                                             datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                              documentnr.   12-0058921




door het Hoogheemraadschap van Delfland gebruikt worden bij de onderbouwing van de voorgestelde
besluiten.


Vergelijking Proeftuin Oranjepolder met ABC -polders
De proeftuin is opgezet om een nieuwe aanpak van wateroverlast te ontwikkelen die ten opzichte van de
ABC aanpak grotere maatschappelijke voordelen zou bieden. Hoe pakt de vergelijking uit? Hieronder
wordt de vergelijking gemaakt voor wat betreft de aanpak en de relatie tussen overheden en
belanghebbende partijen, de gebruikte inhoudelijke analyses en instrumenten, de verwachte effecten en
de maatschappelijke kosten en baten.


De situatie aanvang 2010 wordt als referentiesituatie gekozen voor deze vergelijking. Een aantal ABC
maatregelen was toen gerealiseerd en de eerste berekeningen in het kader van de proeftuin zijn toen
uitgevoerd.


ABC studie en maatregelen
De ABC polderstudie uit 2002 constateert hydraulische problemen in de polder en een bergingstekort van
         3
90.000 m voor de peilvakken I en II (plangebied van de proeftuin) en de Steendijkpolder (hydraulisch
verbonden met deze peilvakken en met een ge ring tekort dat hier verder wordt verwaarloosd). Op basis
van vervolgonderzoeken zijn de getallen in 2006 naar boven bijgesteld en is het maatregelenpakket
aangepast.


Hieronder een overzicht van de gerealiseerde maatregelen in 2010. Door de aanleg van de berging Lange
                                                 3
Kruisweg is het bergingstekort tot circa 70.000 m afgenomen. Door vergroting van duikers, aflaten en
automatisering van veel kunstwerken is de afvoer verbeterd. Ook is de aflaat Pettendijk (langs de noord -
oost zijde van de polder) als kans benoemd vanwege de aanleg van de tweede ontsluitingsweg Hoek van
Holland.




                                                                                             PAGINA 3 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                                verzameling
                                                                                           RAADSVOORSTEL
                                                                                           2012
                                                                             nummer        160
                                                                             datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                              documentnr.   12-0058921




Figuur 1: gerealiseerde ABC maatregelen aanvang 2010



Relatie tussen overheden onderling en met belanghebbende partijen
ABC polders - Waterplan Westland
Op het moment dat de proeftuin daadwerkelijk van start ging had de samenwerking tussen Delfland en
gemeente Westland al geresulteerd in het waterplan. Het beleidsdeel is in 2008 ter visie gelegd en
vastgesteld. Het beleidsdeel bevat per polder een beschrijving en visie op de toe komstige situatie
inclusief voorkeursoplossing, gebaseerd op de eerder uitgevoerde ABC maatregelen voor wat betreft het
thema wateroverlast. Deze toekomstvisie is vooral het werk van de overheden geweest.
Het uitvoeringsdeel van het waterplan is niet dire ct vastgesteld maar door een transformatieproces
gegaan dat uitmondde in een nieuwe gebiedsgerichte aanpak . In deze nieuwe aanpak zijn de ervaringen
vanuit de Oranjepolder al deels verwerkt.


Proeftuin Oranjepolder
De proeftuin is net als het waterplan ge zamenlijk ingezet door gemeente Westland en Delfland.
Vervolgens is onder stimulans van Waterkader Haaglanden in april 2010 een twee -daags Water Ruimte en
Economie Atelier gehouden. Aan dit atelier namen behalve de overheden ook bedrijven,
koepelorganisaties en experts mee. In het atelier is een proces doorlopen waardoor de problematiek van
wateroverlast opnieuw onder de loep is genomen. Bovendien is samen met belanghebbenden bepaald
waar oplossingen aan dienen te voldoen om draagvlak te garanderen. Vervolg ens zijn de overheden dit
gaan uitwerken. In mei 2011 is een informatie - en consultatieronde voor de belanghebbende partijen uit
het gebied gehouden. Daarna hebben de overheden concrete maatregelen uitgewerkt, uitmondend in een
pakket van maatregelen op uitvoeringsniveau.


Watersysteemanalyses en instrumentarium proeftuin, 3Di

                                                                                             PAGINA 4 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                                verzameling
                                                                                           RAADSVOORSTEL
                                                                                           2012
                                                                             nummer        160
                                                                             datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                              documentnr.   12-0058921




Voorafgaand aan het atelier is het functioneren van het watersysteem onder extreme omstandigheden
opnieuw onderzocht. Door nieuwe rekentechnieken is een veel dynamischer en nauwkeurig er beeld
verkregen. Daardoor is de invloed van bijvoorbeeld de glastuinbouwbedrijven zichtbaar geworden. Ook de
interactie met de riolering is in een latere fase van de proeftuin onderzocht. Bovendien kan hiermee het
beschermingsniveau in termen van de pro vinciale Waterverordening, die kort tevoren in werking was
getreden, in beeld worden gebracht.
Om de gewenste openheid die nodig is in een innovatieproject, te bereiken zijn bepaalde concepten
bewust niet gebruikt. Zo is door de overheden niet gecommunicee rd in termen van een “opgave” , of
“benodigde berging”, maar zijn de rekenresultaten in visuele vorm aan de belanghebbenden vertoond en
is op basis daarvan een discussie gevoerd over wat op diverse locaties in de polder kan gebeuren en hoe
problematisch dat is.
De proeftuin is een case study in het innovatieproject 3Di. Het consortium van 3Di heeft meegedacht over
de aanpak van de proeftuin en heeft kunnen ervaren wat de behoeften de gebruikers van de 3Di
producten zijn.



Ambitie en doelen, inhoudelijke uitkomsten en realisatiestrategie
Vanuit het ABC programma van Delfland is de doelstelling geformuleerd om de polder “100% op orde te
hebben, rekening houdend met klimaatontwikkelingen”. Deze doelstelling is in het waterplan overgenomen


In de proeftuin is na de probleemanalyse in 2010 een differentiatie aangebracht tussen ambitie en doelen
voor de kern Maasdijk enerzijds, en het buitengebied anderzijds.


Voor de kern Maasdijk is eind 2010 als doelstelling het wegnemen van het knelpunt voor 2015
geformuleerd. Voor het buitengebied is gekozen voor een stapsgewijze verbetering van het
beschermingsniveau, die grotendeels gerealiseerd wordt vanuit autonome ontwikkelingen.

Deze keuze is mede gemaakt vanuit het nieuwe inzicht dat inmiddels was verkregen, nameli jk dat de
glastuinbouwbedrijven zelf veel maatregelen kunnen treffen op het eigen bedrijf. Het gaat om maatregelen
zoals het vasthouden van hemelwater tijdens piekbuien, het treffen van beschermende maatregelen zoals
ophogen, en het verbeteren van de waterstructuur, waarbij zij aangetekend dat dit laatste wel het niveau
van het individuele bedrijf overstijgt en daarmee een andere sturing van de overheden vraagt dan de twee
andere typen maatregelen. Om deze innovaties een kans te geven was het noodzakelijk o m de ambitie
met betrekking tot het beschermingsniveau bij te stellen en een langere tijdshorizon te hanteren.


Maatschappelijke kosten en baten
De totale maatschappelijke kosten en baten van de proeftuinaanpak zijn op een aantal punten lastig te
kwantificeren. Hieronder worden ze kort kwalitatief geschetst.


Glastuinbouwsector
De gebiedsproces aanpak resulteert in baten voor de glastuinbouwsector als totaal door het behoud van
productieareaal. De kosten van benodigde maatregelen op de bedrijven zi jn op dit moment niet exact
bekend. Een aantal bedrijven heeft al maatregelen getroffen, bijvoorbeeld door zelf bij herstructurering op
te hogen. Het hogere beschermingsniveau tegen wateroverlast levert ook baten op voor individuele
bedrijven op risicolocaties.


Burgers
De burgers in de kern Maasdijk en met name de Willem III straat zullen baat hebben bij het daadwerkelijk

                                                                                             PAGINA 5 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                                  verzameling
                                                                                             RAADSVOORSTEL
                                                                                             2012
                                                                               nummer        160
                                                                               datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                                documentnr.   12-0058921




afnemen van wateroverlast en het verdwijnen van het stempel risicolocatie. Daar staat tegenover dat een
aantal van hen geadviseerd zal worden om een aantal investeringen aan het eigen huis te doen. Deze zijn
echter beperkt. Een aantal burgers heeft dit soort maatregelen al getroffen.


Overheden
Voor Delfland en de gemeente Westland heeft de proeftuinaanpak geresulteerd in baten door de op timale
afstemming tussen beheer van het oppervlaktewater en de riolering en door het benoemen van
maatregelen ter beperking van schade in de kern Maasdijk (maatregelen in de openbare ruimte en advies
aan particulieren). Door deze combinatie zijn de kosten voor de overheden beperkt, terwijl het knelpunt in
de kern Maasdijk wordt opgelost.

                                                                                  3
Delfland hield begin 2010 rekening met maatregelen zoals bergingen (70.000 m ) en verdere
afvoermaatregelen. De kosten hiervan werden geschat op ca. 13 miljoen euro, een en ander afhankelijk
van de inzet van het boezemland Oude Spui (Rotterdams grondgebied) als bergingsgebied. Bovendien
werd de aflaat Pettendijk op ca. 1 miljoen euro geschat.
De kosten van de aflaat Maasdijk zijn geraamd op euro 1,35 miljoen. Toekomstige i nvesteringen in het
buitengebied zijn nu niet voorzien maar kunnen wel overwogen worden bijvoorbeeld om mee te liften met
autonome ontwikkelingen. Met name verbetering van de waterstructuur zou hierin een specifiek doel
kunnen zijn omdat dit het niveau van het individuele bedrijf ontstijgt. De effectiviteit van dergelijke
investeringen kan met behulp van de nieuwe inzichten goed worden ingeschat. Of dergelijke kansen zich
zullen voordoen en of Delfland hier, samen met gemeente Westland, gebruik van wil make n zal telkens
een aparte bestuurlijke afweging vormen.


Aflaat Maasdijk
Uitvoeringsperiode
De uitvoering is gepland oktober 2012 tot medio 2014. De aanbesteding is voorzien in 2013 en het werk
zal naar verwachting eind 2013/begin 2014 gerealiseerd zijn. Da arna volgt nog een fase van nazorg. In
deze planning is geen rekening gehouden met vertraging door eventuele beroepsprocedures.


Uitvoeringsmethode
De aflaat wordt gerealiseerd middels een gesloten front -boring door de Maasdijk. Hiermee wordt de hinder
voor het verkeer over de Maasdijk minimaal en worden de investeringskosten beperkt, in vergelijking met
de bouwwijze door middel van een open sleuf. Het noodgemaal zal pas worden weggehaald als de nieuwe
aflaat in gebruik is genomen.


Samenwerking met Hoogheemraadschap tijdens de uitvoering en communicatie
Delfland zal als trekker en hoofd-financier de aflaat realiseren en zal met de gemeente Westland
afstemmen betreffende de benodigde vergunningen en de communicatie naar belanghebbenden.
Pilotproject gietwaterbassin van der Lans
Om te onderzoeken of er oplossingen liggen voor de waterproblematiek bij het gebruiken van de
gietwaterbassins bij tuinders is een pilotproject door het Hoogheemraadschap opgestart.

Financiële paragraaf


Financiële gevolgen
Dit voorstel behelst:
1. Het aanvragen van een krediet ten behoeve van een bijdrage aan de kosten van de nieuwe aflaat
   Maasdijk ter hoogte van Euro 100.000, --.

                                                                                               PAGINA 6 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                                verzameling
                                                                                           RAADSVOORSTEL
                                                                                           2012
                                                                             nummer        160
                                                                             datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                              documentnr.   12-0058921




 2.   Het aanvragen van een krediet ten behoeve van een bijdrage aan de kosten van het pilotproje ct
      gietwaterbassin van der Lans ter hoogte van Euro 50.000, --.
 3. Het vaststellen van een krediet ten behoeve van Willem III straat en kosten langere termijn ter hoogte
    van Euro 88.000,--..


 De kosten voor de uitvoering van de rioleringswerkzaamheden Maasdijk zijn al eerder goedgekeurd door
 de Raad en opgenomen in het budget van de dienst IBOR ten behoeve van onderhoud en verbetering
 rioleringswerken conform het rioleringsplan. FCL nummers 73704070 en 73703670.
 Deze werken zijn inmiddels al in uitvoering genomen.

 Dekking
 Waterplan budget – nr. 68100025 (verdeling kosten zie bijlage 2)

 Consequenties en risicoparagraaf
 Westland zal niet meedelen in de risico’s (inclusief de financiële risico’s) voor de voorbereiding en
 uitvoering van de nieuwe aflaat Maasdijk en het pilotproject gietwaterbassin van der Lans welke geheel bij
 het Hoogheemraadschap van Delfland zal liggen. Delfland blijft ook verantwoordelijk voor het waterbeheer
 (zie waterwet) Wel zullen de kosten voor de Willem III straat voor rekening en risico gemeente zijn.

 Communicatieparagraaf
 De communicatie over alle resultaten van de proeftuin Oranjepolder zal plaatsvinden samen met het
 Hoogheemraadschap Delfland. Op 27 aug is een informatieavond (gepland) voor bewoners en bedrijven.
 De volledige rapportage zal op de websites van beide organisaties worden geplaatst.


 Tijdens de uitvoering van maatregelen zal gerichte communicatie plaatsvinden richting direct
 belanghebbenden.
 De wijze waarop de advisering richting glastuinbouwbedrijven zal plaatsvinden, zodat deze gestimuleerd
 worden om maatregelen op eigen terrein te treffen zal verder worden vormgegeven door gemeente
 Westland en Delfland, in samenwerking met LTO.

 Vervolgtraject (Planning)
 De korte termijn maatregelen die de gemeente of Delfland gaat uitvoeren zullen worden opgestart na
 besluitvorming in de gemeenteraad en de Verenigde Vergadering van Delfland. Verwacht wordt dat de
 uitvoering van de aflaat Maasdijk plaatsvindt begin 2013. De pilot bij Lans is reeds gestart.


Burgemeester en wethouders van Westland,

de secretaris,             de burgemeester,




M. van Beek                J. van der Tak


 BIJLAGE(N) BEHORENDE BIJ DIT RAADSVOORSTEL

-     Bestuurlijke samenvatting proeftuin Oranjepolder (12 -0061066)


                                                                                             PAGINA 7 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Raadsvoorstel                                                         verzameling
                                                                                    RAADSVOORSTEL
                                                                                    2012
                                                                      nummer        160
                                                                      datum         4 september 2012
Agendapunt 13.2                                                       documentnr.   12-0058921




BIJLAGE(N) BEHORENDE BIJ DIT RAADSVOORSTEL

-   Kostenverdeling Oranjepolder Gemeente Westland – Hoogheemraadschap Delfland (12-0062207)




                                                                                      PAGINA 8 VAN 8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>