<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Brief aan de leden
T.a.v. het college en de raad




informatiecentrum tel.            uw kenmerk                        bijlage(n)

 (070) 373 8393
betreft                           ons kenmerk                       datum

Voortgang gemeentelijke           BB/U201300219                     8 februari 2013
financiën, uitvoeringskracht en   Lbr. 13/008
decentralisaties

Samenvatting


Graag informeren wij u over de uitkomsten van gesprekken met het kabinet en komende
ontwikkelingen, met name die van het overhedenoverleg van 28 januari, uitvoeringskracht voor de
decentralisaties en het financieel onderhandelaarsakkoord. In het overhedenoverleg is met name
gesproken over de decentralisaties en de vragen van gemeenten over de uitvoerbaarheid van de
decentralisaties. Dit tegen de achtergrond van de algemene financiële positie van gemeenten.

De VNG heeft van tevoren aangedrongen op een onderzoek. Een gezamenlijk onderzoek
ondersteunt het kabinet niet, omdat het op dit moment niet mogelijk is om voor de drie
decentralisaties een totaalbeeld te geven met name door de verschillende stadia van
besluitvorming. Gemeenten willen dat er op tijd inzicht is in de uitvoerbaarheid en de kaders van
de decentralisaties. De VNG zal alles in het werk stellen om dat te bereiken. Over de wijze waarop
zal het VNG-bestuur op 15 februari zich beraden.

De decentralisatie van taken op het sociaal domein vragen om een stevige uitvoeringskracht van
gemeenten. Het is van belang om snel een beeld te hebben van hoe de bovenlokale
samenwerking eruit komt te zien. Het streven is dat voor 31 mei gemeenten duidelijk hebben hoe
zij de uitvoeringskracht gaan organiseren.

Op 21 januari jl. hebben wij u gevraagd in te stemmen met het financieel onderhandelaarsakkoord
met het kabinet. Ondanks de korte termijn heeft driekwart van de gemeenten gereageerd, vaak
met een toelichting over de zorgen die leven bij gemeenten. Ondanks de bezwaren heeft
uiteindelijk 72% van de gemeenten (met kanttekeningen) ingestemd.

We blijven ons inspannen om u de ontwikkelingen te laten volgen en houden u daartoe op de
hoogte middels een thematische serie ledenbrieven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Aan de leden



informatiecentrum tel.            uw kenmerk                      bijlage(n)

 (070) 373 8393
betreft                           ons kenmerk                     datum

Voortgang gemeentelijke           BB/U201300219                   8 februari 2013
financiën, uitvoeringskracht en   Lbr. 13/008
decentralisaties


Geacht college en gemeenteraad,

Bij de aanvang van de nieuwe kabinetsperiode en de bekendmaking van het regeerakkoord
hebben wij aangedrongen op overleg met het kabinet over de invulling van de voornemens van
het nieuwe kabinet. Het regeerakkoord liet een somber beeld zien, waarbij niet alleen de zwaarte
van de ingrepen maar ook de onzekerheden voor gemeenten groot zijn. Die onzekerheden spelen
met name rond de
decentralisaties tegen het beeld van de algemene financiële positie van gemeenten.

Begin dit jaar heeft een tweetal overleggen met het kabinet plaatsgevonden: één over een drietal
financiële onderwerpen (resulterend in een financieel onderhandelaarsakkoord) en één over het
totaalbeeld (het Overhedenoverleg). Graag informeren wij u over de uitkomsten van deze
gesprekken en de ontwikkelingen die wij op de korte termijn zien. Deze brief gaat eerst in op de
uitkomsten van het overhedenoverleg van 28 januari, belicht vervolgens de strategie voor
voldoende uitvoeringskracht van de decentralisaties en sluit af met een toelichting naar aanleiding
van het financieel onderhandelaarsakkoord.
Dit zijn drie belangrijke onderwerpen waarover we u nu en de komende tijd goed van op de hoogte
willen houden. De gesprekken en ontwikkelingen gaan door en volgen elkaar snel op. We
beschouwen deze ledenbrief dan ook als een eerste in een reeks en zullen u vanaf nu regelmatig
op deze wijze op de hoogte houden over de inzet van de VNG en de voortgang op deze
onderwerpen.


Terugblik Overhedenoverleg
In het Overhedenoverleg heeft een delegatie van het kabinet bestaande uit de minister-president,
de vice-minister-president, de minister van BZK, de minister en staatsecretaris van Financiën en
de staatsecretarissen van SZW en VWS gesproken met de voorzitters en vice-voorzitters van de
VNG, het IPO en de UvW.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>De VNG heeft voorafgaand aan het Overhedenoverleg de zorgen van gemeenten kenbaar
gemaakt over de uitvoerbaarheid van de decentralisaties en de algemene financiële positie van
gemeenten. Deze gecumuleerde risico’s liggen behalve in de financiële en juridische sfeer, ook in de
maatschappelijke haalbaarheid. Om goed zicht te krijgen op de uitvoerbaarheid en risico’s van de
decentralisaties heeft de VNG gepleit voor een onderzoek door bijvoorbeeld de Rekenkamer of
het CPB en voor goede randvoorwaarden voor de decentralisaties.

Een gezamenlijk onderzoek ondersteunt het kabinet niet, omdat het op dit moment niet mogelijk is
om voor de drie decentralisaties een totaalbeeld te geven met name door de verschillende stadia
van besluitvorming, waarbij de Participatiewet al in de steigers staat maar bij de AWBZ nog veel
open ligt. Door deze verschillende processen van besluitvorming kan het kabinet geen ex-ante
beeld geven van de gevolgen. Voor gemeenten is het van groot belang dat er op tijd inzicht is in
de uitvoerbaarheid en de kaders van de decentralisaties. De VNG zal alles in het werk stellen om
dat te bereiken. Over de wijze waarop zal het VNG bestuur op 15 februari zich beraden.

Wel heeft het kabinet aangegeven vertrouwen te hebben in de decentrale overheden en
onderschrijven de randvoorwaarden zoals verwoord in onze brief aan de minister-president. Het
kabinet neemt de zorgen van gemeenten en de brief van de VNG zeer serieus . Om goed beeld te
krijgen van de gevolgen van de decentralisaties heeft het kabinet aangeboden de voortgang te
volgen via een systematische en permanente monitor middels een commissie onder leiding van
de minister-president. De speciaal voor de decentralisaties door het kabinet ingestelde ministeriële
commissie zal regelmatig met de koepelorganisaties overleggen over de vormgeving, de financiële
consequenties en de voortgang van de decentralisaties. Gezamenlijke monitoring door de
ministeriële commissie moet knelpunten tijdig signaleren en de samenhang tussen de
verschillende trajecten bewaken.

In het overhedenoverleg is tevens een hernieuwde Code Interbestuurlijke Verhoudingen
vastgesteld. In de code zijn afspraken vastgelegd over de bestuurlijke omgangsvormen en hoe
overheden elkaar informeren over beleidsvoornemens die gevolgen hebben voor medeoverheden.
Aan de hernieuwde code is een artikel toegevoegd over Europa en de wijze waarop overheden
elkaar informeren en opereren op het Europese niveau.


Uitvoeringskracht voor decentralisaties

De decentralisatie van taken op het sociaal domein vragen om een stevige uitvoeringskracht van
gemeenten. Het is de ambitie van de gemeenten om een krachtige partner (en opdrachtgever) te
kunnen zijn in het veld van professionele maatschappelijke actoren, om schaalvoordelen te
kunnen benutten, risico’s te kunnen dragen en expertise te kunnen toepassen.

Van de kabinetsplannen, die uitgaan van een grote opschalingsbeweging van gemeenten naar
gemeenten met 100.000+ inwoners, nemen de gemeenten via de VNG nadrukkelijk afstand.
Eerder besloten gemeenten in VNG-verband tot de strategie ‘Bouwen op de kracht van




onderwerp   Voortgang gemeentelijke financiën, uitvoeringskracht en decentralisaties datum <datum>     02/08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>gemeenten’ (ledenbrief nr 13/005), waarmee gemeenten vanuit de inhoud door middel van niet
vrijblijvende samenwerking een alternatief bieden om de benodigde uitvoeringskracht borgen.
Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat gemeenten eerst zelf samenwerkingspartners moeten
kunnen aangeven. Elementen die gemeenten daarbij in overweging nemen zijn:

           er is voldoende regie richting en een goed partnerschap te realiseren met zorginstellingen
            en (grote)maatschappelijke organisaties;
           de gekozen samenwerking biedt voldoende basis voor goed risicomanagement;
           de gekozen schaal is efficiënt (gezien de omvang van de cliëntenstroom c.q. aantal
            aanbieder;
           met waar mogelijk robuuste congruente buitengrenzen.

Het Rijk heeft aangegeven voor de korte termijn een dergelijke strategie te omarmen, maar
verbindt daar nadrukkelijk de schaaldiscussie voor de langere termijn aan. De urgentie is groot om
te tonen dat gemeenten nu terecht gefocust zijn op een goede implementatie van de grootste
decentralisatiebeweging ooit.

Op dit moment treffen vele gemeenten reeds voorbereidingen. We koersen dan ook op 31 mei
2013 aan als datum waarop gemeenten duidelijk hebben met wie zij samenwerkingsverbanden
willen aangaan. Gezien de grote omvang van de decentralisaties is het van belang om snel een
beeld te hebben van hoe de bovenlokale samenwerking eruit komt te zien.

In de weken tot 31 mei zal de VNG het proces van u en uw collega-gemeenten tot samenwerking
in kaart brengen en waar gewenst op de volgende wijze ondersteunen:

    1. Belangenbehartiging: we zullen het kabinet ervan gaan overtuigen dat het proces zoals de
       gemeenten voorstaan – van onderop en vanuit de inhoud – in het belang is van de
       hervormingen in het sociale domein en de door het kabinet reeds ingeboekte flinke
       kostenbesparingen in dit domein.
    2. Inzicht in voortgang: we zullen de voortgang van de besluitvorming bij gemeenten over de
       vorming van samenwerkingsverbanden, die uiterlijk op 31 mei moet zijn afgerond, in kaart
       brengen en u daarover informeren; éénmaal voor 15 maart en éénmaal rond 31 mei. Deze
       rapportages worden ook gebruikt om het kabinet inzicht te geven in de voortgang.
    3. Ondersteuning op maat: wij kunnen door middel van het programma ‘Slim Samenwerken’
       uw oriëntatie op de samenwerking accommoderen, onder andere door ontsluiting van
       ervaringen van andere gemeenten en regio’s, een overzicht van praktijkvoorbeelden van
       samenwerkingsvormen en advies op maat. Ook kunnen wij overzicht en inzicht bieden in
       de huidige en nieuw gekozen samenwerkingsvarianten in het sociale domein




onderwerp   Voortgang gemeentelijke financiën, uitvoeringskracht en decentralisaties datum <datum>       03/08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>Financieel Onderhandelaarsakkoord

Op 21 januari jl. hebben wij u gevraagd in te stemmen met het financieel onderhandelaarsakkoord
dat wij enkele dagen eerder met het kabinet hebben gesloten. Ondanks de korte termijn heeft ruim
driekwart van de gemeenten gereageerd op het akkoord vaak met een onderbouwing van de
reactie. Het grote aantal reacties toont het grote belang van het onderwerp en de zorgen die leven
bij gemeenten. Veel gemeenten hebben ingestemd met verwijzing naar principiële bezwaren.
Onder de tegenstemmers waren die zorgen en bezwaren doorslaggevend om ondanks de
verbetering ten opzichte van het regeerakkoord niet in te kunnen stemmen. Hieronder gaan we
graag in op enkele veelgenoemde vragen en opmerkingen. In onze reactie aan minister
Dijsselbloem hebben we reeds uit de reacties van gemeenten geput waarbij we kenbaar hebben
gemaakt dat gemeenten zich grote zorgen maken over het financiële beeld dat ontstaat op basis
van het regeerakkoord. Door de kortingen op het gemeentefonds en het verdampte
weerstandsvermogen bij gemeenten zijn
de mogelijkheden om te schuiven binnen de gemeentelijke begroting of risico’s op te vangen zeer
beperkt. We blijven deze zorgen onder de aandacht brengen van het kabinet, met name waar het
gaat om de onevenredige kortingen op het gemeentefonds.

In de brieven worden daarnaast de volgende punten vaak genoemd:

    -       het financieel onderhandelaarsakkoord is een verbetering ten opzichte van het
            regeerakkoord zoals dat eind 2012 is gesloten.
    -       Het “slikken of stikken” karakter van het akkoord gekoppeld aan de korte reactietermijn dat
            ons door het kabinet werd gegeven, werd niet gewaardeerd
    -       Het akkoord trekt de ongelijkwaardige verhouding tussen rijk en gemeenten uit het
            regeerakkoord niet recht
    -       De maatregelen uit het akkoord tasten de autonome positie van gemeenten verder aan.
    -       Gemeenten zijn nog steeds verbolgen over de onevenredige kortingen op het
            gemeentefonds en hadden het niet meer dan logisch gevonden als de gemeenten waren
            gevrijwaard van eventuele nieuwe bezuiniging in deze kabinetsperiode;
    -       Liever dan een deelakkoord was er een integraal akkoord gesloten waarbij ook de
            financiële gevolgen van de decentralisaties waren betrokken.

De meeste gemeenten hebben de verbeteringen ten opzichte van het regeerakkoord zwaarder
laten wegen dan de principiële en inhoudelijke bezwaren die met dit akkoord niet zijn
weggenomen. Uiteindelijk is 72% van de gemeenten met kanttekeningen akkoord gegaan.




onderwerp   Voortgang gemeentelijke financiën, uitvoeringskracht en decentralisaties datum <datum>        04/08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>Veel gestelde vragen
In veel reacties van gemeenten zijn aanvullende vragen gesteld, hieronder gaan we in op de
meest gestelde vragen.

    -       Waarom hebben we geen alomvattend financieel akkoord gesloten inclusief de drie
            decentralisaties?

Als gevolg van het regeerakkoord was er bij gemeenten grote onzekerheid over hoe de begroting
2014 moest worden voorbereid. Met name de afschaffing van het BTW compensatiefonds (BCF)
hing als een zwaard van Damocles boven deze voorbereiding. Ook de ruimte die de gemeenten
(en provincies en waterschappen) zouden krijgen binnen de wet HOF was een onzekere factor.
Uiteindelijk stonden we voor de keus om via dit akkoord gemeenten zekerheid te bieden voor de
komende jaren of via de belangenbehartiging te proberen delen van het regeerakkoord (BTW
compensatiefonds en wet HOF) via het parlement gewijzigd te krijgen. Dat had ertoe geleid dat
pas laat in dit jaar parlementaire zekerheid zou komen waardoor een ordentelijke
begrotingsvoorbereiding niet mogelijk was. De kans dat we het financiële kader uit het
regeerakkoord konden aanpassen werd daarbij als minimaal ingeschat.
Bij de decentralisaties is in het regeerakkoord een ander tijdpad afgesproken, is nog lang niet alles
duidelijk en zijn nog vele vragen niet beantwoord. Wachten op die duidelijkheid om dan een
allesomvattende afspraak te maken was dan ook niet mogelijk en ons inziens ook niet wenselijk.

    -       Waarom is de VNG akkoord gegaan met de bezuinigingen uit het regeerakkoord?

Wij zijn niet akkoord gegaan met de meer dan evenredige bezuinigingen op het gemeentefonds.
Wij blijven bezwaar maken tegen de korting op de onderwijshuisvesting en de afroming van de
efficiencywinst bij opschaling. De korting op het BCF hebben we wel geaccepteerd omdat
daarmee voortzetting van het BCF werd gerealiseerd.

    -       Kan de doelmatigheidsdrempel bij schatkistbankieren worden verhoogd?

Met name de grote gemeenten hebben aangegeven dat de doelmatigheidsdrempel van maximaal
€ 2,5 miljoen voor hen te laag is. Dit hebben wij bij de minister onder zijn aandacht gebracht en
hem laten weten dat wij er van uitgaan dat in gemeenschappelijk overleg bij de definitieve
uitwerking van deze plannen hiervoor een oplossing wordt gevonden zodat deze gemeenten niet
onnodig tegen extra kosten aanlopen.

    -       Het BTW compensatiefonds als open-einde regeling

Veel gemeenten hebben aangegeven verbaasd te zijn over de redenering dat het BCF een open-
einde zou hebben. Uitkeringen die gemeenten ontvangen uit het BCF zijn eerst als BTW afdracht
betaald door de gemeenten. Het feit dat het Rijk belastingen en uitgaven in hun
begrotingssystematiek apart behandelt, mag toch niet in het nadeel van de gemeenten werken.




onderwerp   Voortgang gemeentelijke financiën, uitvoeringskracht en decentralisaties datum <datum>      05/08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Wij hebben deze redenering uiteraard ook gewisseld tijdens de onderhandelingen. Het kabinet
heeft de volgende redenering voor de korting van € 550 mln:
Het BCF is opgericht om de BTW geen belemmerende factor meer te laten zijn bij uitbesteden en
samenwerken tussen gemeenten. De grote groei van het BCF kan, zo blijkt uit de evaluatie, niet
het gevolg zijn van een enorme toename van uitbesteding en samenwerking, maar (volgens het
kabinet) van extra investeringen, die zonder BCF hadden geleid tot extra BTW voor de schatkist
en een lager financieringstekort voor het Rijk. Dit onbedoelde effect wordt door de korting van €
550 mln teruggehaald, en door deze afspraken vanaf 2015 voorkomen.

Consequentie van deze redenering is dat de “extra” BTW die het gevolg is van nieuwe taken
bijvoorbeeld vanwege de uitvoering van de drie decentralisaties en de daarvoor noodzakelijke
gemeentelijke samenwerking, zal moeten worden toegevoegd aan het BCF boven op het plafond
dat nu is afgesproken vanaf 2015. Het kabinet heeft dit ook toegezegd.

    -       Was het niet mogelijk om het gemeentelijke aandeel in de korting van € 550 mln (€ 480
            mln ) te verdisconteren via het BTW compensatiefonds in plaats van het Gemeentefonds?



Enkele gemeenten hebben deze vraag gesteld. De redenering hierachter is dat deze gemeenten
verwachten dat als gevolg van de crisis de BTW afdrachten aan de belastingdienst (en dus het
beroep op het BCF) fors zal afnemen. Als deze situatie zich inderdaad voordoet dan betekent
verwerking van de korting via het Gemeentefonds dat gemeenten op voorhand meer moeten
bezuinigen en achteraf via het BCF een eenmalige terugbetaling krijgen. Gezien de financiële
situatie waarin gemeenten zich bevinden is dit niet wenselijk

Wij merken op dat de redenering dat de BTW inkomsten de komende jaren fors zullen terugvallen
haaks staat op de constatering van een overgroot deel van de gemeenten dat de ruimte die
gemeenten krijgen binnen de Wet HOF onvoldoende is om de geplande investeringen te doen. Als
er veel wordt geïnvesteerd (en de eerste cijfers 2013 wijzen daar ook op) wordt er ook veel BTW
afgedragen.
Verder vinden wij het van belang dat er een systematiek wordt afgesproken, die ook structureel
bevredigend werkt. We mogen veronderstellen dat deze periode van financiële krimp op termijn
zal omslaan in positieve groeicijfers.
Mocht blijken dat ook in zo’n periode de BCF declaraties structureel achterblijven bij het in de
rijksbegroting opgenomen budget BCF zullen we ervoor pleiten of een deel van het BCF kan
worden overgeheveld naar het Gemeentefonds.




onderwerp   Voortgang gemeentelijke financiën, uitvoeringskracht en decentralisaties datum <datum>   06/08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Tot slot

Zoals gezegd volgen de ontwikkelingen elkaar snel op. Er volgen nog diverse overleggen tussen
kabinet en gemeenten zowel als tussen gemeenten onderling. Op beide terreinen speelt de VNG
vanzelfsprekend een actieve en initiërende rol. Ondermeer organiseert de VNG op 18 maart
aanstaande in Lelystad de eerste bestuurdersdag. Op deze interactieve dag voor gemeentelijke
bestuurders zijn ook de bewindslieden die een cruciale rol spelen op de prioritaire thema’s van de
VNG aanwezig.

We blijven ons inspannen om u de ontwikkelingen te laten volgen en houden u daartoe op de
hoogte. middels een thematische serie ledenbrieven.

Hoogachtend,




drs. C.J.G.M. de Vet
waarnemend voorzitter directieraad




onderwerp   Voortgang gemeentelijke financiën, uitvoeringskracht en decentralisaties datum <datum>   07/08
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>