<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarrekening 2014
Mei 2015
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1 AANBIEDINGSNOTA .............................................................................................................. 3
       1.1 Voorwoord..............................................................................................................3
       1.2 Inleiding.................................................................................................................4
       1.3 Bestemming resultaat ............................................................................................ 10
       1.4 Financiële samenvatting ......................................................................................... 11
       1.5 Controleverklaring ................................................................................................. 14
2 JAARVERSLAG .................................................................................................................... 16
       2.1 Programmaverantwoording ..................................................................................... 16
             2.1.1 Programma 1: Vitale Dorpen in Midden-Delfland®2025 ................................... 17
             2.1.2 Programma 2: Bestuur en veiligheid ............................................................ 25
             2.1.3 Programma 3: Beheer, verkeer en milieu ...................................................... 28
             2.1.4 Programma 4: Onderwijs ............................................................................ 41
             2.1.5 Programma 5: Welzijn en Wet maatschappelijke ondersteuning ....................... 44
             2.1.6 Programma 6: Economische- en Sociale zaken .............................................. 50
             2.1.7 Programma 7: Ruimtelijke ordening, Ontwikkeling en Volkshuisvesting ............ 57
             2.1.8 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien .................................................. 62
       2.2 Paragrafen ........................................................................................................... 66
             2.2.1 Lokale heffingen ........................................................................................ 67
             2.2.2 Verbonden partijen .................................................................................... 70
             2.2.3 Grondbeleid .............................................................................................. 84
             2.2.4 Onderhoud kapitaalgoederen....................................................................... 88
             2.2.5 Bedrijfsvoering .......................................................................................... 92
             2.2.6 Weerstandsvermogen ................................................................................. 98
             2.2.7 Financiering ............................................................................................ 102
3 JAARREKENING ................................................................................................................ 107
       3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................. 107
       3.2 Overzicht baten en lasten ..................................................................................... 110
             3.2.1 Toelichting op het overzicht baten en lasten ................................................ 113
             3.2.2 Overzicht aanwending bedrag onvoorzien ................................................... 114
             3.2.3 Overzicht incidentele baten en lasten ......................................................... 115
             3.2.4 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen ............................................. 119
       3.3 Balans ............................................................................................................... 120
             3.3.1 Toelichting op de balans ........................................................................... 122
             3.3.2 Single information, Single audit (SiSa) ........................................................ 130
4 BIJLAGEN......................................................................................................................... 133
       4.1 Staat van reserves en voorzieningen ..................................................................... 133
       4.2 Overzicht begrotingswijzigingen ............................................................................ 137
       4.3 Incidentele subsidies ........................................................................................... 138
       4.4 Staat van de gemeente inzake interbestuurlijk toezicht ............................................ 139
       4.5 Verantwoording ISV3 Bodem, Geluid en/of Wonen .................................................. 141
       4.6 Burgerjaarverslag ................................................................................................ 142
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 AANBIEDINGSNOTA



1.1 Voorwoord




                    Geachte lezer,

                    Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente
                    Midden-Delfland over het jaar 2014. De
                    jaarstukken bestaan uit het jaarverslag, de
                    jaarrekening en een aantal bijlagen. Met deze
                    stukken legt ons college verantwoording af over
                    het gevoerde beleid en het financiële beheer in
                    het eerste jaar van de collegeperiode 2014-
                    2017. Het burgerjaarverslag is als bijlage
                    opgenomen.

                    De doelstellingen van het beleid, de
                    daadwerkelijk verrichte activiteiten en
                    geleverde prestaties zijn per programma
                    toegelicht in het jaarverslag (hoofdstuk 2). De
                    financiële weerslag hiervan is te vinden in zowel
                    het jaarverslag als de jaarrekening (hoofdstuk
                    3). De jaarstukken zijn ook te raadplegen op de
                    website van de gemeente:
                    www.middendelfland.nl


                    Het college van burgemeester en wethouders.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1.2 Inleiding

De jaarrekening is de afsluitende rapportage van het beleidsmatig en financieel resultaat over het jaar
2014. In maart 2014 zijn de raadsverkiezingen geweest. Hiermee is een nieuwe raadsperiode van vier
jaar gestart. Dit is reden om met deze inleiding op de periode 2010-2014 terug te kijken.

In oktober 2013 is de gemeenteraad gerapporteerd over de uitvoering van het collegeprogramma
2010-2014 “Kiezen en verbinden”.
De kernopgaven van dit collegeprogramma waren:
    a. De kwaliteit en vitaliteit van het agrarisch cultuurlandschap en dorpen van Midden-Delfland;
    b. Efficiëntere vorm van dienstverlening voor de inwoners en ondernemers in Midden-Delfland;
    c. Een sluitende begroting voor ieder jaar van de collegeperiode;
    d. Meer voorwaardenscheppend en minder zelf de uitvoering oppakken bij de uitvoering van beleid
        (verbindende overheid).
Deze kernopgaven zijn onderverdeeld in 35 actiepunten uit het collegeprogramma 2010-2014. Enkele
actiepunten waren gericht op het realiseren van concrete zaken. Andere onderwerpen juist op het in
gang zetten van een beweging of een andere werkwijze. Dit collegeprogramma gaf vanuit
maatschappelijke en financiële ontwikkelingen richting aan het anders werken als overheid. De
noodzakelijke bezuinigingen zijn mede aanleiding geweest om de wijze van uitvoering van de
gemeentelijke taken aan te passen en natuurlijk het realiseren van een sluitende begroting.
Uit de rapportage van oktober 2013 blijkt dat veel ontwikkelingen zijn ontstaan vanuit maatschappelijk
en particulier initiatief.

Het nieuwe college heeft in haar collegeprogramma 2015-2018 “Inspireren en Verbinden” concreet
invulling gegeven aan de verdere ontwikkeling van de hiervoor genoemde kernopgaven van onze
gemeente. Dit collegeprogramma is op 11 november 2014 in samenhang met de begroting 2015-2018
in de gemeenteraad besproken.

In paragraaf 1.2.2, tot en met 1.2.4 wordt aan de hand van de thema’s uit het collegeprogramma
2010-2014 de hoofdlijnen van de uitvoering van dit collegeprogramma weergegeven. Voor een meer
uitgebreide toelichting verwijzen wij u naar de rapportage hierover van oktober 2013.
Per thema worden kort ook de bereikte resultaten in 2014 weergegeven. Hiermee wordt naast de
verantwoording over het afgelopen jaar ook die van de afgelopen collegeperiode vorm gegeven.

1.2.1 Financieel resultaat
Het resultaat van de jaarrekening 2014 vóór bestemming is € 2.304.278 positief. Het resultaat na
bestemming is € 1.132.201 positief. Dit bedrag is opgebouwd uit incidentele opbrengsten,
terugvorderingen en voordelen. De belangrijkste oorzaken van dit positieve resultaat zijn:
    a. In de begroting 2015-2018 is rekening gehouden met een onderuitputting van
        ruim € 500.000. Deze onderuitputting was gebaseerd op de werkelijke uitgaven
        in de jaren 2011-2013. In 2014 is ook sprake van deze ruimte in de ramingen. € 500.000
    b. In de zgn. decemberbrief is al melding gemaakt van een tweetal posten:
        -    Ontvangst van Hoogheemraadschap van Delfland voor de vastgoedzone           € 850.000
        -    Storting in de voorziening afwikkeling complexen door de afronding van
              het verzorgingshuis in Schipluiden                                           € 80.000
    c. Niet of niet geheel uitgevoerde projecten/werkzaamheden                           € 183.000
    d. Onderschrijding ramingen budgetten sociale zaken                                  € 242.000
    e. Hogere uitkering Gemeentefonds                                                    € 94.000
    f. Overig
        Dit is een saldering van veel (voor- en nadelige) posten. Genoemd kunnen
        worden: aanbestedingsvoordelen, lagere rentekosten, lagere opbrengst
        leges/belastingen en dergelijke. In hoofdstuk 1.4 is per programma een
        uitsplitsing op hoofdlijnen weergegeven. Een nadere toelichting op de
        afwijkingen is te vinden in de programma’s (hoofdstuk 2)                         € 355.000

Het voorstel is om het resultaat na bestemming van € 1.132.201 toe te voegen aan de algemene
reserve. Een uitgebreide toelichting is opgenomen in hoofdstuk 1.3.

De accountant heeft de jaarstukken gecontroleerd. De controleverklaring is toegevoegd aan dit
document. Hierin verklaart de accountant dat de jaarrekening 2014 een getrouw beeld geeft van de
omvang en de samenstelling van zowel de baten als de lasten over het jaar 2014. De activa en passiva
per 31 december 2014 zijn in overeenstemming met de geldende voorschriften. In de controle-
verklaring is een positief oordeel opgenomen over de rechtmatigheid van de jaarrekening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.2.2 Dienstverlening

32   Dienstverlening en ICT      Goede dienstverlening       Basis is principe van 1 ingang (KCC).
                                 aan inwoners en             Bij nieuwe gemeentehuis is hiermee
                                 ondernemers                 rekening gehouden.
                                                             Ambtelijke organisatie is getraind op
                                                             “ja mits” in plaats van “nee, tenzij”
33   Personele capaciteit        Personele capaciteit        Platte organisatie. Benoeming in
                                 passend bij de uit te       algemene dienst. Vermindering
                                 voeren taken                externe inhuur. Ruimte voor
                                                             stagiaires e.d. Regionale
                                                             samenwerking e.d.
34   Communicatie                Goede informatie-           Website vernieuwd volgens
                                 voorziening aan inwoners    landelijke richtlijnen. Herijking
                                 en ondernemers              huisstijl. Publicaties vinden
                                                             elektronisch plaats. Inzet van social
                                                             media.
35   Burgerparticipatie          Interactie met              Vaststelling nota Burgerparticipatie
                                 belanghebbenden             Midden-Delfland.
                                                             Jaarlijks onderzoek via Burgerpanel.
                                                             Burgerparticipatie bij wijzigingen
                                                             woonomgeving.

Resultaten 2014
   - Op TV West en WOS is de serie “landgezichten” uitgezonden.
   - Verbetering informatievoorziening door informatiezuilen en een bezoekerscentrum.
   - Uitbreiding ondernemersloket met 7-tal digitaal aan te vragen vergunningen.
   - Verbreden Wmo-cliëntenraad naar Adviesraad Sociaal Domein.

1.2.3 Cittaslow
Midden-Delfland is de eerste Cittaslow van Nederland. Het Nederlandse netwerk bestaat uit de
gemeenten Alphen-Chaam, Borger-Odoorn, Heerde, Midden-Delfland, Vlagtwedde en Bellingwolde en
Vaals. In 2014 is Nederland gastheer geweest voor de jaarlijkse Assembly. De jaarvergadering heeft op
21 juni in het gemeentehuis van Midden-Delfland plaatsgevonden. Midden-Delfland heeft besloten tot
deelname aan de Europese rechtspersoon voor Cittaslow International(EGTS).
Iedere Cittaslow-gemeente werkt vanuit zijn eigen kwaliteiten actief aan het uitdragen van de
uitgangspunten van de filosofie van Cittaslow. Het is een filosofie op basis waarvan de gemeente werkt
aan het behoud van de identiteit van dorpen en de verbetering van de kwaliteit van leven, met
specifieke aandacht voor duurzaamheid, leven en landschap.
Uit een onderzoek onder het burgerpanel uitgevoerd naar de bekendheid van Cittaslow en het
draagvlak voor Cittaslow blijkt:
    - Een op de vijf inwoners is goed bekend met Cittaslow.
    - Drie vijfde van de inwoners heeft een globaal beeld waar Cittaslow voor staat.
    - Inwoners vinden de binding van de gemeente met Cittaslow belangrijk:
    - Zes op de tien inwoners vindt het belangrijk dat de gemeente haar best doet om te laten zien
         dat zij de filosofie van Cittaslow ondersteunt.
In 2014 zijn 10 nieuwe supporters van Cittaslow verwelkomd in deze gemeente.

1.2.3.1 Midden-Delfland: De groene ruimte
Het behouden en versterken van Midden-Delfland als open en groen gebied zijn de belangrijkste
opgaven van onze gemeente.
Midden-Delfland is het laatste nog open veenweidegebied in dit deel van de Randstad.

De uitvoering en het beleid voor behoud en versterking van het landschap zijn gebaseerd op Midden-
Delfland®2025. Centraal in deze visie staat het versterken van de positie van de agrariër als
belangrijkste hoeder van het landschap. In het IODS-convenant heeft het Rijk een bijdrage van 18,5
miljoen euro toegezegd. Deze middelen zijn bestemd voor het Groenfonds Midden-Delfland, het
saneren van verspreid liggend niet duurzaam glas, de pilot Groen ondernemen, gesplitst in de projecten
duurzaam boer blijven en het grondinstrument. In 2014 is het tweede gedeelte van de Rijksbijdrage ter
grootte van € 9 miljoen ontvangen.

NR         THEMA                 Wat willen we bereiken?               Bereikte resultaten
O1   Algemeen agrarische      Ruimtelijke ontwikkelingen        LOP is als basis voor
     zaken                    passend binnen (de                structuurvisies en
                              uitgangspunten van) het land-     bestemmingsplannen binnen
                              schapsontwikkelingsperspectief    regio aangenomen.
                              ®2025 (LOP)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>02   Duurzaam boer             Een vitaal platteland met “koe”      De bedrijfsvoering van agrariërs
     blijven                   in de wei.                           verduurzaamt door innovatie en
                                                                    samenwerking.
03   Saneren verspreid         Een vitaal platteland met “koe”      18 hectare is gesaneerd en 4
     liggend glas              in de wei. Onder anderen door        hectare is aangekocht. Gronden
                               saneren van verspreid liggend        bestemd voor versterking
                               glas                                 melkveehouderij.
04   Grondinstrument           Beïnvloeden grondprijzen in          Behoud en versterking landschap-
                               agrarisch kerngebied                 pelijke kwaliteit en duurzaamheid
                                                                    door middel van beschikbaar
                                                                    houden van de gronden voor de
                                                                    melkveehouderij.
05   Cittaslow                 Hoge kwaliteit voor gebied en        Geïntegreerd in besluitvormings-
                               bewustwording daarvan bij            proces van de gemeente. Jaar-
                               inwoners en ondernemers              lijkse bewustwordingsacties voor
                                                                    personeel, inwoners en
                                                                    ondernemers. Erkenning en
                                                                    uitwisseling in Nederlands
                                                                    netwerk.
06   Cittaslow-audit           A-kwaliteit behouden en              Na toelating is eerste
                               vergroten                            positiebepaling voorzien na
                                                                    uitwerking van de nieuwe
                                                                    internationale criteria (2015).

Resultaten 2014
   - Afronding 1e tranche en continuering saneren verspreid liggend glas.
   - Voorbereiden bestemmingsplan Maaslandse Dam, onderzoek gedeeltelijke realisatie op
        alternatieve locatie.
   - Overeenstemming over natuurcompensatie IODS door gemeente Midden-Delfland, provincie en
        LTO Zuid-Holland en Vereniging Natuurmonumenten.
   - Weidevogelpact opgericht, activiteiten gestart.
   - Aanstelling van een kavelruilcoördinator en kredietvotatie voor grondruilbank.
   - Studiegroepen Duurzaam Boer Blijven blijken succesvol.
   - Voorbereiding oprichting regionale Landschapstafel.
   - Vaststelling subsidieregeling voor keren van gronden (dioxineproblematiek).
   - Subsidieverordening toepassing zonne-energie agrarische opstallen.
   - Samenwerking met ODH en provincie Zuid-Holland bij het oplossen asbestproblematiek
        Abtswoude 52

1.2.3.2 Gezond Midden-Delfland
Inwoners voelen zich goed, zowel lichamelijk als geestelijk in het open en groene Midden-Delfland.

07   Preventie en beweging        Gezonde levensstijl voor       Het CJG Midden-Delfland en de
                                  onze inwoners en               Stichting JGZ is opgericht.
                                  uitvoering aan wet             Bovendien zijn de twee regionale
                                  publieke gezondheid voor       GGD’s gefuseerd. Met diverse
                                  preventieve activiteiten       gemeentelijke instellingen zijn
                                  ouderen.                       budget- en prestatieafspraken
                                                                 gemaakt.
08   Preventie en beweging        Goed voorzieningen-            Dependance in Schipluiden
                                  niveau op terrein van de       gerealiseerd en in Maasland wordt
                                  gezondheidszorg                overleg gevoerd.
09   Alcoholmatiging en jeugd     Een gezonde jeugd door         Diverse voorlichtingcampagnes zijn
                                  alcoholmatiging                gevoerd. In vergunningen zijn
                                                                 bepalingen opgenomen in dit kader
10   Sport, muziek, scouting      Doelmatig beheer en            Nieuwe verenigingsgebouwen in
     en accommodaties             optimaliseren gebruik          Maasland. Verplaatsing scouting Den
                                  van accommodaties              Hoorn. Nieuwe overeenkomsten voor
                                                                 beheer en onderhoud sportvelden.
                                                                 Vestiging bibliotheek Schipluiden in
                                                                 de Dorpshoeve en renovatie
                                                                 Notenschip.

Resultaten 2014
   - Renovatie sporthal De Hofstede.
   - Gemeentelijke bijdrage van € 200.000 voor een gezondheidscentrum in Maasland.
   - Invoering nieuwe gemeentelijke taken binnen de Wmo.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>      -    Ingebruikname van het gerenoveerde Notenschip.
      -    De planontwikkeling van de verenigingsgebouwen in Maasland vindt in 2015 plaats.

1.2.3.3 Wonen voor het leven
De dorpen zijn zo ingericht dat jong en oud een leven lang met veel plezier in Midden-Delfland kunnen
wonen.

11        Sociale Zaken, werk-       Iedereen doet mee in        Op basis van de nota’s “Meedoen in
          gelegenheid en maat-       Midden-Delfland             Midden-Delfland” en “Verbinden en
          schappelijke onder-                                    verdiepen” is samenwerking met
          steuning                                               instellingen op sociaal gebied tot
                                                                 stand gebracht. In 2014 zijn nieuwe
                                                                 afspraken gemaakt i.v.m. de
                                                                 invoering van de transities.
12        Onderwijs, CJG, peuter-    Beter aansluiting tussen    Prestatie afspraken bij subsidiering.
          zalen en kinderopvang      onderwijs, jeugd en sport   Opstarten van het LEA-overleg
13        Cultuur en erfgoed         Doelmatig beheer en         Overkapping tussen Schilpen en
                                     optimalisering gebruik      Tavenu.
                                     musea
14        Kunst en cultuur           Cultuur toegankelijk voor   Subsidie voor particulier initiatieven
                                     breder publiek en           zoals Cult Royal, Schippop, Boerol
                                     versterking van de          e.d. De jaarlijkse kinder-
                                     amateurkunst                monumentendag. Aanwijzing nieuwe
                                                                 gemeentelijke monumenten en
                                                                 aanbrengen QR-schildjes.
15/       Ruimtelijke ontwikkeling   Ambitie van Vitale          Structuurvisie Midden-Delfland 2025
23                                   dorpen vertalen in een      vastgesteld. LOP is opgenomen in
                                     ruimtelijk programma        visie voor het buitengebied. Herzien
                                                                 van de bestemmingsplannen.
                                                                 Stedenbouwkundige visie voor
                                                                 Maasland opgesteld.
                                                                 Vaststelling beeldkwaliteitsplan voor
                                                                 Maaslandse Dam en Keenenburg V.
                                                                 Uitvoering loopt nog.
                                                                 Aanleg Hooipolderweg gestart.
                                                                 Opstellen centrumplan Schipluiden.
                                                                 Uitvoering ruimtelijke visie Poort van
                                                                 Maasland.
                                                                 Ontwikkeling van Centrumplan Den
                                                                 Hoorn.
24/       Veiligheid                 Doelmatig toezicht en       Actieprogramma veiligheid
25                                   handhaving. Veilige         vastgesteld en inzet Boa. Burgernet
                                     woon- en leefomgeving       en buurtpreventie

Resultaten 2014
   - Onderzoek naar een coöperatief beheermodel in de Schiezone. Financiering uit IODS-gelden.
   - Continuering ontwikkeling van de Maaslandse Poort.
   - Continuering overleg overdracht N468.
   - Start voorbereidende werkzaamheden Hooipolderweg.
   - Uitvoering LEA: convenant 2014-2018 opgesteld en ondertekend.
   - Onderzoek naar aanwijzen 10 nieuwe monumenten.
   - Succesvolle (kinder)monumentendag.
   - Invoering 3 transities binnen het Sociaal Domein (Jeugd en Participatiewet).
   - Invoering loonwaardemetingsinstrument.
   - Diverse bestemmingsplannen opgesteld/vastgesteld.
   - Uitvoering van Actieprogramma veiligheid 2013-2014.
   - Buurtpreventie in Den Hoorn opgezet.
   - Formulering van nieuw beleid voor de peuteropvang.
   - Renovatie badkamers Korpershoek met een gemeentelijke bijdrage.
   - 12 erfpachtovereenkomsten afgesloten en 9 woningen in Balkengat aan starters verkocht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>1.2.3.4 Midden-Delfland onderneemt
Het ondernemerschap leeft. Ondernemers spelen in op het unieke karakter van de dorpen in een open
en groen Midden-Delfland.

Ondernemers zijn van belang voor de kwaliteit van leven in de dorpen en het buitengebied. De
gemeente ondersteunt binnen haar mogelijkheden ontwikkelingen die het ondernemersklimaat
versterken. Met diverse ondernemers is gesproken over ideeën die men heeft om de kwaliteit van het
landschap te vergroten. Inzet hierbij is vast te stellen op welke wijze de gemeente de initiatieven van
ondernemers kan ondersteunen. Doelstelling van de vorming van de metropoolregio Rotterdam - Den
Haag is het verbeteren van het economisch vestigingsklimaat. Een versterking van de regionale
economie heeft indirect een positief effect voor de lokale economie en werkgelegenheid in Midden-
Delfland.

26    Midden-Delfland             Goed vestigingsklimaat       Beter dienstverlening vanuit de
                                  voor ondernemers             gemeenten: bedrijfscontact-
                                                               functionaris, digitaal ondernemers-
                                                               loket, deregulering e.d.
27    Duurzaam ondernemen         Meer duurzame                Organiseren bijeenkomsten voor
                                  bedrijvigheid m.n. voor      kennisuitwisseling en –overdracht.
                                  melkveehouderij en           Energiebesparing door onder-
                                  glastuinbouw                 steuning project GeoPower.
                                                               Ondertekening Covenant of Mayors.

Resultaten 2014
   - Subsidie voor zonnepanelen aan 11 bedrijven toegekend.
   - Experiment gestart met Hoogheemraadschap voor onderwaterdrainage en erfafspoeling.
   - Uitvoering van het SEAP o.a. verduurzamen gemeentelijk vastgoed, energievisie opstellen,
        informeren/inspireren bevolking, vermindering uitstoot CO2 (gras voor glas).
   - 3e ondernemersmanifestatie met als thema Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
   - Stimulering duurzaamheid, innovatie door ondernemersmanifestatie, ondernemersAward.
   - Regelmatige bezoeken van Wethouders aan bedrijven.
   - Oprichting en deelname gemeente Midden-Delfland stichting Greenport Westland - Oostland.
   - Oprichting Metropoolregio Rotterdam Den Haag.
   - Vergroten onderlinge samenwerkingondernemers binnen Ondernemers Federatie
        Midden-Delfland.

1.2.3.5 Gastvrije dorpen
Mensen van buiten Midden-Delfland voelen zich welkom in de dorpen en vermaken zich in Midden-
Delfland.

Het unieke landschap van Midden-Delfland biedt mogelijkheden voor recreatie en toerisme. Het aantal
kleinschalige initiatieven binnen de recreatief toeristische sector breidt zich gestaag uit in het gebied
Midden-Delfland. Het gaat dan om lokale producten van hoge kwaliteit, bed-en-breakfastlocaties, etc.
Deze ondernemers kunnen elkaar ontmoeten bij het Kenniscafé van Lentiz Maasland.

28    Gastvrije dorpen            Bezoekers voelen zich        Uitbreiden informatiemogelijkheden
                                  welkom. Uitbreiden           over het gebied. Idem verblijfs-
                                  verblijfsmogelijkheden       mogelijkheden. Realisatie 2 TOP’s.
                                                               Ondersteuning particulier initiatieven
                                                               Realisering diverse routes voor
                                                               fietsers e.d.

Resultaten 2014
   - Recreatieve routestructuren uitgebreid. Financiering uit IODS-gelden en door provincie en
        Recreatieschap Midden-Delfland.
   - Advies voor verbeteren parkeersituatie en bereikbaarheid in Centrum Den Hoorn samen met de
        verkeerswerkgroep opgesteld.
   - Oppositie tegen voornemen Rijk om uit Recreatieschap te stappen.
   - Ontwikkelen/uitbreiden aantal Bed and Breakfast tot ruim 20.000 overnachtingen op jaarbasis.
   - Inzet gebiedsschakelaar van Hof van Delfland

1.2.3.6 Bewust op weg
Het transport van en naar Midden-Delfland is veilig, efficiënt en schoon.

Op het terrein van verkeer en vervoer vindt regionale samenwerking plaats binnen het Stadsgewest
Haaglanden. Deze samenwerking wordt overgenomen door de Vervoersautoriteit binnen de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Uitgangspunt hierbij is een duurzame vorm van transport en
verbindingen tussen de steden en recreatieve groene gebieden.

29   Bewust op weg               Veilig, efficiënt en schoon   Verbetering busvervoer. Subsidie-
                                 transport in en naar          mogelijkheid voor aanschaf scooters.
                                 Midden-Delfland               Aanleg locatie voor Greenwheels
30   Rijksinfrastructuur         Behoud mooi landschap         Uitvoering bestuursovereenkomst
                                                               IODS. Gezamenlijk verzet tegen
                                                               voorkeurstracé Blankenburgtunnel

Resultaten 2014
   - vijf laadpunten voor elektrische auto’s gerealiseerd.
   - Diverse aanpassing in kader verbetering verkeersveiligheid o.a. verbreding Gaagpad,
        oversteken Oude Veiling en Lotsweg, aansluiting Beter Benutten 3.0.
   - Inbrengen motie bij Tweede Kamer naar onderzoek variant Blankenburgtunnel zonder
        kanteldijk.
   - Inspraak tolheffing Blankenburgtunnel om structurele bijdrage aan fonds Midden-Delfland toe te
        voegen

1.2.4 Dekkingsplan
Voor een sluitende begroting in 2014 is een dekkingsplan door de gemeenteraad vastgesteld. In dit
dekkingsplan zijn ombuigingen opgenomen oplopend tot een bedrag van € 460.000. Deze ombuigingen
komen bovenop de bezuinigingen uit voorgaande jaren en zijn als volgt verdeeld:
       Personeel en organisatie                              € 150.000
       Openbare ruimte                                       € 100.000
       Budget adviezen derden                                € 60.000
       Stelpost nieuw beleid                                 € 135.000
       Diverse kleine posten                                 € 15.000

Daarnaast is voor de uitvoering van enkele eenmalige projecten een beroep gedaan op de algemene
reserve toe een bedrag van € 1.023.000. Deze eenmalige projecten zijn:
    - Invoering transities
    - Bestandscheck bestand sociale zaken
    - Assembly Cittaslow
    - Overgang onderhoud scholen
Na vaststelling van de begroting 2014-2017 is het dekkingsplan in de begroting verwerkt. Daarmee zijn
de bezuinigingen voor de verantwoording bij de jaarrekening gerealiseerd.

1.2.5 Samenstelling jaarrekening
De jaarstukken 2014 bestaan uit de volgende onderdelen:
    een voorstel voor bestemming van het jaarrekeningresultaat 2014 is opgenomen in hoofdstuk 1.3;
    een financiële samenvatting van de jaarrekening 2014, waarbij in financiële zin de aansluiting
    tussen begroting en jaarrekening en de ontwikkeling van de algemene reserve zijn toegelicht (zie
    hoofdstuk 1.4). Ook wordt in dit hoofdstuk het jaarrekeningresultaat 2014 nader verklaard;
    de resultaten per programma, waarin is ingegaan op de drie W-vragen (‘Wat hebben wij bereikt?’,
    ‘Wat hebben wij daarvoor gedaan?’ en ‘Wat heeft het gekost?’). Ook is een totaaloverzicht per
    programma opgenomen, een specificatie van de algemene dekkingsmiddelen en de
    toevoegingen/onttrekkingen aan de reserves;
    7 verplichte paragrafen met nadere informatie volgens vastgestelde criteria. Deze paragrafen zijn
    lokale heffingen, verbonden partijen, grondbeleid, onderhoud kapitaalgoederen, bedrijfsvoering,
    weerstandsvermogen en financiering;
    de balans per 31 december 2014 met toelichting. Tevens is ook dit jaar een extra hoofdstuk
    toegevoegd over de waarderingsgrondslagen.
    diverse bijlagen, waaronder het Burgerjaarverslag 2014 van de burgemeester.

De programma’s 1 t/m 7 en het overzicht van de algemene dekkingsmiddelen bevatten een
verantwoording op de bereikte resultaten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>1.3 Bestemming resultaat

Het resultaat van de jaarrekening 2014 vóór bestemming bedraagt € 2.304.278 voordelig. Rekening
houdend met de hierna opgenomen posten die overgeboekt worden naar dienstjaar 2015 bedraagt het
resultaat na bestemming € 1.168.427 voordelig.
Voor een nadere verklaring van dit resultaat wordt verwezen naar hoofdstuk 1.4 en de toelichtingen bij
de programma’s (hoofdstuk 2.1).

Conform de regelgeving van het BBV is het voordelig resultaat als afzonderlijke post opgenomen onder
de passiva op de balans.

Het is de bevoegdheid van de raad om aan te geven hoe dit resultaat wordt bestemd.

Wij stellen voor om het voordelig jaarrekeningresultaat als volgt te bestemmen:
    a. Het voordelig jaarrekeningresultaat bevat het restantbudget van projecten die niet (volledig) tot
         uitvoering zijn gekomen in 2014. Realisatie hiervan vindt in 2015 plaats. Voorgesteld wordt dit
         restantbudget van de volgende projecten ten laste te brengen van het resultaat en door te
         schuiven naar 2015:
              Project Kloosterpad                                           € 60.000
              Oprichting VVE Het Lint                                       € 50.000
              Inventarisatie gebouwenklimaat                                € 15.703
              Aanvullende storting in Voorziening Tekort Bedrijvenschap
              HarnaschPolder                                                € 59.374
            Subtotaal                                                                     € 185.077

   b. Mutaties in de reserve:
      - Storting in reserve Afwikkeling complexen                         €   80.000
      - Storting in reserve compensatie dividenden en
         huuropbrengsten                                                  € 850.000
                                                                                            € 930.000

   c.   Het nieuwe gemeentehuis is nu ruim twee jaar in gebruik. Over het
        algemeen functioneert het nieuwe gebouw prima. Op enkele punten is
        een aanpassing noodzakelijk voor een optimaal gebruik. Zo dient het
        klimaat in het gemeentehuis verbeterd te worden (€ 10.000). Ook is
        het bereik voor het gebruik van mobiele telefonie niet overal voldoende
         (€ 30.000). Van toehoorders bij commissie- en raadsvergadering
        komt regelmatig de opmerking dat de zitbanken onvoldoende
        comfortabel zijn (€ 17.000). Voor deze verdere optimalisering van het
        gemeentehuis wordt voorgesteld een deel van het voordelig saldo
        2014 te gebruiken.                                                              €    57.000

   d. Het resterende deel van het voordelige jaarrekeningresultaat
      (resultaat na bestemming 2014) toe te voegen aan de algemene reserve.              € 1.132.201

        Totaal                                                                           € 2.304.278
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1.4 Financiële samenvatting
In dit hoofdstuk is de aansluiting gemaakt tussen de programmabegroting 2014 en de mutaties via
begrotingswijzigingen die door de raad zijn vastgesteld. Daarnaast zijn alle overige mutaties die
voortkomen uit het opstellen van de jaarrekening verwerkt. Al deze wijzigingen hebben uiteindelijk
geleid tot een saldo van € 2.304.278 over het jaar 2014.

Cijfermatige aansluiting met programmabegroting, begrotingswijzigingen en resultaat
Tabel ontwikkeling van het saldo 2014
 Omschrijving                                                               Resultaat 2014 in €
    Totaal saldo baten en lasten (mutaties jaarrekening)                              -4.315.154
    Mutaties reserves jaarrekening                                                     6.619.432
 Jaarrekening incl. beginstand t/m begrotingswijziging 7                             2.304.278

In onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de algemene reserve in 2014 weergegeven.

Stand Algemene reserve per 1-1- 2014                                                    5.094.478
Storting saldo jaarrekening 2013                                                         1.401.408
Instandhouding Skateroutenetwerk (10 jr.)                                                  106.651
Saldo voorjaarsnota                                                                        535.075
Saldo najaarsnota                                                                          295.473
Dividend Evides                                                                             64.810
Doorschuiven budget naar 2015 prog.7                                                        55.000
Doorschuiven budget onderhoud bruggen                                                       90.000
Doorschuiven budget fietsbewegwijzering                                                      6.000
Aanpassing van de fietsenstalling in Maasland                                               68.100
Subsidie aanpassing fietsenstalling Maasland                                                60.000-
Doorschuiven deel budget gebiedsvisie                                                       70.000
Budget sociaal domein voor WMO en Jeugd                                                    277.500
Budget sociaal domein voor Participatie                                                     24.750
Doorsch. Budget projectsubsidie nieuwbouw Euterpe en Maaslandse Harmonie                   165.335
Doorsch. Budget projectsubsidie nieuwbouw NTO/MIJV                                         252.012
Aanleg CIF (degeneratie + beheer)                                                           54.133-
Invoering decentralisaties                                                                 740.016-
Bestandscheck sociale zaken                                                                 72.000-
Overgang onderhoud scholen                                                                  90.000-
Cittaslow jaarcongres 2014                                                                  15.000-
Lokaal onderwijsbeleid                                                                      55.000-
Inhuur BAG                                                                                  44.470-
Onderhoud wegen                                                                             50.000-
Groene herinrichting vrachtwagenparkeerplaats                                              100.000-
Bouwkundig onderhoud bruggen                                                               144.372-
Sloop Koolekitbrug                                                                          84.392-
Aanpassing van de fietsenstalling in Maasland                                               73.300-
Subsidie aanpassing fietsenstalling Maasland                                                60.000
Explosief Centrum Den Hoorn                                                                384.660-
Kosten Gemeentehuis                                                                         50.000-
Taxatiekosten opstalverzekering                                                              7.000-
Aanpak klimaatproblemen MFA Het Lint                                                       113.721-
Aanpak klimaatproblemen MFA Het Lint kredieten naar dekkingsreserve                        758.010-
Planvormingskosten centrumontwikkeling Maasland en Schipluiden                               2.460-
storting wachtgeld in voorziening                                                              750-
Subsidie project Korpershoek                                                               300.000-
Stand algemene reserve 31 december 2014                                                 5.367.308

Met deze stand van de algemene reserve wordt ruimschoots voldaan aan het voornemen uit de
samenwerkingsovereenkomst van het college, om de aanwending van de algemene reserve over de
periode 2010-2014 per saldo op nul uit te laten komen. De stand van de algemene reserve bij
aantreden van het college was € 3.101.485.

Er zijn diverse cijfermatige analyses wettelijk voorgeschreven. De eerste analyse verklaart het verschil
tussen de werkelijke en de begrote baten en lasten voor 2014. De tweede analyse verklaart het verschil
tussen de werkelijke baten en lasten uit 2014 ten opzichte van de werkelijke baten en lasten uit 2013.
De derde analyse geeft een verklaring voor de afwijking van de werkelijke kapitaallasten ten opzichte
van de begrote kapitaallasten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>1. Analyse resultaat 2014 werkelijkheid versus begroot
Hieronder worden de belangrijkste oorzaken die hebben geleid tot een positief resultaat van
€ 2.304.278 aangegeven (V= voordelig, N= nadelig).

Progr. 1:   Midden-Delfland                                         €     60.149 V
Progr. 2:   Bestuursondersteuning                                   €     73.803 N
            Bestuursorganen                                         €     51.999 V
            Burgerzaken                                             €     98.237 V
            Bestuurlijke samenwerking                               €     21.327 V
Progr. 3:   Wegen                                                   €   2.116.848 V
            Mutatie reserves                                        €   2.006.333 N
            Milieu                                                  €    190.172 N
            Openbaar groen                                          €     55.020 V
            Begraafplaatsen                                         €     51.164 V
Progr. 4    Mutatie reserves                                        €     58.870 V
            Huisvesting openbaar onderwijs                          €     23.155 V
            Huisvesting bijzonder onderwijs                         €     54.237 V
            Gemeensch. Baten/lasten onderwijs                       €     53.844 V
Progr. 5:   Wmo                                                     €    248.347 V
            Vz. Gehandicapten                                       €     89.334 V
            Openbare gezondheidszorg                                €    169.485 N
            Overig maatschappelijk werk                             €     44.658 V
            Jeugd-en jongerenwerk                                   €     43.320 V
            Kinderopvang                                            €     24.583 V
            Overig sociaal-cultureel werk                           €     26.329 V
            Sport                                                   €     55.313 V
            Oudheidkunde/monumenten                                 €     56.062 V
            Mutatie reserves                                        €    154.831 V
Progr. 6:   Bijstand                                                €     78.214 N
            Handel en ambacht                                       €     35.386 V
            Minima                                                  €    107.924 V
            Participatie                                            €     54.280 N
            Werkgelegenheid                                         €     76.072 V
            Mutatie reserves                                        €     75.961 N
Prog. 7:    Ruimtelijke ordening                                    €     39.538 V
            Bouw-en woningtoezicht                                  €     35.006 V
            Grondexploitaties                                       €    327.923 V
            Mutatie reserves                                        €    748.108 V
Alg.dek.    Algemene uitkering                                      €     93.978 V
            Kostenplaatsen                                          €    219.644 V
            OZB                                                     €    145.132 N
            Diverse kleine verschillen                              €     26.452 V
Totaal                                                              €   2.304.278 V

Bij de verantwoording van de zeven programma’s wordt specifiek ingegaan op de onder- en
overschrijdingen. In de programma’s worden bij de W-vraag ‘Wat heeft het gekost?’ de verschillen
(vanaf € 10.000) tussen de begrote en werkelijke baten en lasten toegelicht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2. Analyse verschil jaarrekening 2013 versus jaarrekening 2014
Het voordelig resultaatverschil tussen 2013 en 2014 bedraagt € 902.871. Onderstaand worden de
belangrijkste afwijkingen aangegeven.
Progr. 1:   Midden-Delfland                                          €     60.298 N
Progr. 2:   Bestuursondersteuning                                    €    238.849 N
            Bestuursorganen                                          €    129.897 V
            Burgerzaken                                              €    468.123 V
            Bestuurlijke samenwerking                                €     21.327 V
            Explosieven                                              €    384.660 N
Progr. 3:   Wegen                                                    €   1.567.280 V
            Mutatie reserves                                         €   2.006.333 N
            Milieu                                                   €    190.172 N
            Openbaar groen                                           €     55.020 V
            Begraafplaatsen                                          €     51.164 V
Progr. 4    Mutatie reserves                                         €     58.870 V
            Huisvesting openbaar onderwijs                           €     23.155 V
            Huisvesting bijzonder onderwijs                          €    148.563 V
            Gemeensch. Baten/lasten onderwijs                        €     53.844 V
Progr. 5:   Wmo                                                      €    104.481 V
            Vz. Gehandicapten                                        €     89.334 V
            Openbare gezondheidszorg                                 €    169.485 N
            Overig maatschappelijk werk                              €     44.658 V
            Jeugd-en jongerenwerk                                    €     43.320 V
            Kinderopvang                                             €     24.583 V
            Overig sociaal-cultureel werk                            €     26.329 V
            Sport                                                    €    416.785 N
            Kunst                                                    €    173.973 N
            Oudheidkunde/monumenten                                  €     56.062 V
            Mutatie reserves                                         €    154.831 V
Progr. 6:   Bijstand                                                 €    163.938 V
            Handel en ambacht                                        €     35.386 V
            Minima                                                   €    107.924 V
            Participatie                                             €     54.280 N
            Werkgelegenheid                                          €     76.072 V
            Mutatie reserves                                         €     75.961 N
Prog. 7:    Ruimtelijke ordening                                     €    129.230 V
            Bouw-en woningtoezicht                                   €    202.560 V
            Grondexploitaties                                        €    327.923 V
            Mutatie reserves                                         €    748.108 V
Alg.dek.    Algemene uitkering                                       €    183.569 N
            Geldleningen > 1 jaar                                    €     67.663 V
            Kostenplaatsen                                           €     33.239 N
            OZB                                                      €    145.132 N
            Diverse kleine verschillen                               €     55.962 V
Totaal                                                               €    902.871 V

3. Analyse werkelijke kapitaallasten 2014 versus begrote kapitaallasten
De werkelijke kapitaallasten zijn in 2014 € 19.340 hoger uitgevallen dan begroot.
De kapitaallasten op wegen zijn met € 20.752 overschreden.
De oorzaak hiervan is dat het krediet reconstructie van Schouw/Westlander bij de jaarrekening is
afgesloten. In 2014 zijn geen uitgaven zijn geweest op dit krediet, het restantkrediet uit 2013 van
€ 58.000 is bij de jaarrekening 2014 afgeraamd. Dit heeft als gevolg dat vanaf 2014 afgeschreven moet
worden. Het restant betreft een onderschrijding van € 1.412, bestaande uit diverse kleine verschillen in
verband met ontvangsten op afgesloten projecten en aframingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>1.5 Controleverklaring

Zodra de verklaring van Verstegen Accountants en Adviseurs naar aanleiding van de uitgevoerde
accountantscontrole beschikbaar is, wordt deze toegevoegd of toegezonden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>2 JAARVERSLAG


2.1 Programmaverantwoording

Leeswijzer

In dit hoofdstuk wordt per programma aangegeven
    De doelstelling ‘Wat willen we bereiken?’ binnen het betreffende beleidsveld, zoals deze is
    opgenomen in de begroting 2014.
    In het onderdeel ‘Wat gaan we er voor doen?’ de specifieke voornemens voor 2014.
    De gerealiseerde voornemens in 2014 in het onderdeel ‘Wat is er bereikt/uitgevoerd?’.
    De financiële tabellen in het onderdeel ‘Wat mag het kosten?/Wat heeft het gekost?’ bestaan uit
            Kolom 1: de gerealiseerde baten of lasten in het voorgaande jaar
            Kolom 2: de primitieve programmabegroting
            Kolom 3: de programmabegroting (inclusief begrotingswijzigingen) in het
            verantwoordingsjaar
            Kolom 4: de werkelijk gerealiseerde baten of lasten in het verantwoordingsjaar
            Kolom 5: het verschil tussen de werkelijk gerealiseerde baten/lasten en de begroting
            inclusief wijzigingen.
    Onder het kopje toelichting financiële afwijkingen worden (waar nodig) de verschillen groter dan
     € 10.000 uit kolom 5 toegelicht.

Een samenvattend overzicht van alle programma’s is opgenomen in hoofdstuk 3.2
(overzicht baten en lasten).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2.1.1 Programma 1: Vitale Dorpen in Midden-Delfland®2025


Beleidsveld 1: Vitale dorpen in Midden-Delfland®2025

Beleidsdoel
Het doel is tweeledig. Enerzijds om het open agrarisch cultuurlandschap van Midden-Delfland te
behouden en te versterken. En anderzijds om de kwaliteiten van de vitale dorpen en buurtschappen in
Midden-Delfland te behouden en te versterken

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Midden-Delfland is ook in 2025 een landschap van hoge kwaliteit met ‘koe in de wei’ waar je terecht
kunt voor de beleving van ruimte en stilte. Het vormt het landschappelijke kerngebied van de grotere
Hof van Delfland, (agrarische) economie; natuurwaarden en duurzaamheid zijn daarbij met elkaar in
evenwicht. Overheden, organisaties, ondernemers, inwoners en recreanten onderschrijven de waarde
en het belang van het gebied.
De dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden en de buurtschappen vormen met elkaar een gemeen-
schap waarin de inwoners centraal staan. Een dynamische en gastvrije gemeenschap die levenskracht
uitstraalt en waarin ondernemers een belangrijke plek innemen. De dorpen beschikken over basisvoor-
zieningen op het gebied van wonen, zorg en welzijn. In het investeringsoverzicht zijn diverse
voorstellen opgenomen die een bijdrage leveren aan het behoud en de ontwikkeling van onze
gemeente. De inhoudelijke uitwerking van de visie ‘Behoud door ontwikkeling’ is een integraal
onderdeel van de andere programma’s uit deze begroting. Programma 1 bevat daarom geen
inhoudelijke doelen en acties die gerelateerd zijn aan vitale dorpen.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel    Zodra beleid ontwikkeld is, wordt dit overgeheveld naar het programma waar
 om het beoogde       dat beleid onder valt, inclusief eventuele operationele doelen. Voor het
 maatschappelijk      programmaoverstijgende beleidsveld Vitale dorpen in 2025 zijn daarom geen
 effect te bereiken   nieuwe operationele doelen bepaald.
                      Op basis van gerichte investeringen worden impulsen gegeven aan de
                      kernopgaven die voortvloeien uit dit programma.
                      In Midden-Delfland® 2025 zijn voor 2025 de volgende operationele doelen
                      vastgelegd:
                      1. Het Landschapsontwikkelingsplan (is gerealiseerd)
                      2. Relatie stad-platteland
                      3. Identiteit
                      4. Instrumenten
                      Een blijvende bestuurlijke, juridische en financiële verankering.
 Concrete             Bij de realisatie van de visies is sprake van een directe relatie en overloop
 doelen/acties voor   tussen de verschillende operationele doelen. Tegelijkertijd kennen de
 2014                 verschillende projectonderdelen een meerjarige looptijd en betrokkenheid van
                      een groot aantal partijen, zoals gebiedsorganisaties en andere overheden. In
                      verband hiermee is een beschrijving opgenomen van acties die in 2014
                      uitgevoerd worden, maar hun oorsprong vinden in eerdere besluitvorming.

                      Ad 1Het Landschapsontwikkelingsplan
                      Het Landschapsontwikkelingsplan is gerealiseerd. In het uitvoeringsprogramma
                      Hof van Delfland zijn de opgaven van het landschapsontwikkelingsplan samen
                      met de overige actiepunten uit de regio opgenomen. Regionale samenwerking
                      (Metropoolregio en Groenautoriteit) moet zorgen voor draagvlak en financiering
                      van de vastgestelde plannen.

                      Ad 2 Relatie stad-land
                      Het versterken van de relatie stad-platteland gebeurt op verschillende
                      manieren. Het huidige Recreatieschap Midden-Delfland vervult een belangrijke
                      rol in het versterken van recreatie en toerisme. Hierbij gaat het om het zorgen
                      voor een gastvrij en bereikbaar gebied. De agrariërs zijn hierbij de hoeders van
                      het landschap en krijgen hierbij voor deze functie ondersteuning vanuit de
                      overheid (zie ook ad 4).
                      Voor het versterken van de stad-land relatie is een intensieve samenwerking
                      met omliggende overheden noodzakelijk. Die krijgt nu vorm in de Hof van
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>Delfland. In 2014 vindt een doorgroei plaats naar een samenwerking in de
Metropoolregio Rotterdam Den Haag en mogelijk een Groenautoriteit.
De in Midden-Delfland aanwezige poorten worden in 2014 verder versterkt. Bij
het Toeristisch Overstap Punt (TOP) Schipluiden is het Informatiepunt Levende
Buitenplaats Op Hodenpijl operationeel. Bij het TOP Maasland vindt een verdere
ontwikkeling van de Maaslandse Poort plaats. In samenwerking met de
gemeente Maassluis faciliteert en ondersteunt de gemeente toeristisch-
recreatieve ontwikkelingen die door ondernemers geïnitieerd zijn. De gemeente
zorgt voor een groene herinrichting van het gebied en mogelijke uitbreiding van
(recreatieve) fietsvoorzieningen bij het OV-knooppunt.
Met financiële ondersteuning van de provincie wordt een knooppunt voor
wandelroutes gerealiseerd. Bij de uitwerking en realisatie worden organisaties
zoals de Midden-Delfland Vereniging of de Vereniging Te Voet betrokken.

Ad 3 Identiteit
De identiteit van het landschap en de dorpen van Midden-Delfland zijn onderling
verbonden in Vitale Dorpen in Midden-Delfland® 2025. Deze overkoepelende
identiteit is gevonden in de filosofie van de internationale organisatie Cittaslow.
Elementen zoals kwaliteit van leven, bewustwording, gastvrijheid, duurzaamheid
en behoud van authenticiteit en cultuurhistorie zorgen voor een versterking van
de identiteit van de verschillende dorpen. Tevens geven deze elementen
regionaal identiteit aan de gemeente en het gebied Midden-Delfland.
Ondernemers krijgen als Supporter van Cittaslow Midden-Delfland waardering
voor hun maatschappelijke inzet en kunnen zich onderscheiden van
concurrentie. Deze ondernemers dragen door hun activiteiten uit waar Cittaslow
voor staat. Uitbreiding van het aantal supporters wordt in 2014 vervolgd.
Het Nederlandse netwerk Cittaslow is in 2014 gastheer van het Internationale
congres. Betrokkenheid vanuit de samenleving en ondernemers is bij de
organisatie van de activiteiten belangrijk.
Tijdens dit congres wordt een Europese rechtspersoon opgericht in de vorm van
een EGTC (European Group of Territorial Cooperation). De oprichting van deze
rechtspersoon symboliseert de overeenkomsten tussen de doelstellingen van
Cittaslow en de Europese agenda voor 2020. Daarnaast vergroot deelname aan
deze rechtspersoon de mogelijkheid voor de leden van Cittaslow om gezamenlijk
gebruik te maken van de Europese fondsen.

Ad 4 Instrumenten
In de visie zijn concreet genoemd een grondinstrument, een ontwikkelings-
instrument en een financieringsfonds. De ontwikkeling van het grondinstrument
is onderdeel van de Bestuursovereenkomst IODS. Hierbij is Midden-Delfland
bestuurlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van het kwaliteitsproject ‘Groen
ondernemen, een nieuwe landbouw’. Dit project bestaat uit de projecten
Duurzaam Boer Blijven en Grondinstrument.
Uitwerking van het Grondinstrument gebeurt op basis van het Plan van Aanpak
uit 2013. Doelstelling van het Grondinstrument is op basis van Midden-Delfland®
2025 het creëren van een effectief instrument om de grondontwikkelingen in
goede banen te leiden teneinde de landschappelijke kwaliteit van Midden-
Delfland te waarborgen.
Het kwaliteitsproject ‘Groen ondernemen, een nieuwe landbouw’ heeft als doel
de bescherming en ontwikkeling van Midden-Delfland als een open gebied door
de versterking van landbouw. Binnen dit project is al langer het project
Duurzaam Boer Blijven in uitvoering. Door samenwerking in Studiegroepen
worden innovatieve ideeën uitgewisseld om de kosten voor de bedrijfsvoering te
verlagen en te verduurzamen.

Het ontwikkelingsinstrument is als ‘gebiedsontwikkelingsfaciliteit' opgenomen in
het Plan van Aanpak voor het Grondinstrument. Voor de dorpen van Midden-
Delfland bestaat al een ontwikkelingsinstrument door het instellen van een
gemeentelijke Investeringsreserve. Hiermee kunnen door eenmalige financiële
bijdragen particuliere initiatieven tot ontwikkeling worden gebracht. Specifiek
voorbeeld voor het gebied is de realisatie van het Informatiepunt bij de Levende
Buitenplaats. Dit initiatief wordt voor 5 jaar tot en met 2018 ondersteund met
een gemeentelijke bijdrage.
Ook worden vanuit de reguliere exploitatiebegroting subsidies verleend, soms
als cofinanciering. Voorbeeld hiervan is de cofinanciering voor de Stichting
Groen Goud. Na 2014 vervalt deze cofinanciering. Naar de toekomst toe is de
inzet regionaal te komen tot een meerjarig investeringsfonds voor verbetering
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>               en behoud van het landschap van Midden-Delfland (zie ook ad 5).
               Het financieringsfonds heeft inhoud en vorm gekregen in het Groenfonds
               Midden-Delfland. In samenwerking met de Agrarische Natuurvereniging
               Vockestaert ontvangen agrariërs een financiële compensatie voor hun inzet om
               natuur, grasland en karakteristieke landschapselementen te behouden. Deze
               vorm van ondersteuning sluit volledig aan bij de nieuwe milieuregels uit het
               landbouwbeleid 2014-2020.

               Ad 5 Een blijvende bestuurlijke, juridische en financiële verankering
               Om de kwaliteiten van het gebied Midden-Delfland te behouden en te versterken
               is de inzet van veel partijen noodzakelijk. Voor het agrarisch kerngebied is dit
               vooral de grondgebonden veehouderij; hiervoor zijn met externe financiering
               concrete maatregelen in uitvoering. Op bestuurlijke schaal zijn er diverse
               organisaties, zoals het Recreatieschap Midden-Delfland, de provincie Zuid-
               Holland, het Hoogheemraadschap van Delfland en diverse gemeenten.
               Gebiedsorganisaties, zoals de Midden-Delfland Vereniging en de Agrarische
               Natuurvereniging Vockestaert, leveren met hun activiteiten en de inzet van hun
               leden een belangrijke bijdrage aan het versterken van het maatschappelijk
               draagvlak voor het waardevolle cultuurlandschap.
               De landschappelijke kwaliteit van Midden-Delfland heeft door haar gunstige
               ligging in het hart van de metropool een meerwaarde voor het omliggende
               stedelijke gebied. Vanuit die positie kan Midden-Delfland een belangrijke
               bijdrage leveren aan de versterking van het economische vestigingsklimaat in
               de regio. Van een economische vooruitgang profiteren de inwoners en dorpen
               van Midden-Delfland.
               Door de veelheid aan partijen is het noodzakelijk om te zorgen voor een
               onderlinge afstemming en coördinatie. De gemeentelijke insteek hierbij is dat
               een organisatie –mogelijk de Landschapstafel Hof van Delfland- ontstaat die op
               termijn afstemming waarborgt op het gehele niveau van het landschap. Hiermee
               samen hangt de toekomst van het Recreatieschap Midden-Delfland en de rol van
               de provinciale GZH. Een toekomstig beheer van o.a. Midden-Delfland zal meer
               en meer gestoeld zijn op arrangementen met terreinbeherende instanties en
               bedrijven.
               De huidige ontwikkelingen rondom de Metropoolregio Rotterdam Den Haag en
               de recreatieschappen in het grootstedelijk bieden nieuwe opties voor het
               gemeentelijk streven om te komen tot een blijven de bestuurlijke, juridische en
               financiële verankering van het gebied Midden-Delfland.

               Overige concrete acties
                  Vanuit het Omgevingsfonds Midden-Delfland is voor de Europese
                  cofinanciering van de LFA (Less Favoured Areas) subsidie ontvangen. Deze
                  regeling compenseert veehouders bij het in stand houden van waardevolle
                  landschapselementen. Voor de jaren 2014-2018 is bij het Recreatieschap
                  Midden-Delfland subsidie aangevraagd om de LFA voort te zetten. Hierbij is
                  het uitgangspunt dat na 2018 de subsidie definitief is beëindigd. De agrariërs
                  moeten - mede door de uitkomsten van het programma Duurzaam Boer
                  Blijven - beter in staat zijn hun bedrijfsvoering zonder overheidssubsidies te
                  continueren.
                  Voortgezette uitvoering aanpak dioxineproblematiek Aalkeet-Binnenpolder
                  en Aalkeet-Buitenpolder
                  Aansluiten bij de op te richten Europese rechtspersoon voor Cittaslow
                  International.
Instrumenten     LOP Midden-Delfland® 2025
                 Ruimtelijke visie Hof van Delfland 2025 en uitvoeringsprogramma
                 Bestemmingsplan gras
                 Visie Behoud door ontwikkeling (Vitale Dorpen)
                 Lidmaatschap Cittaslow, inclusief kennisuitwisseling binnen landelijk netwerk
                 Beleidskader toerisme en recreatie
                 Less Favoured Areas 2014-2018
                 Europees manifest Cittaslow
                 Bed-and-breakfastbeleid
                 Plan van aanpak Saneren verspreid liggend glas
                 Plan van aanpak Duurzaam boer blijven in Midden-Delfland
                 Plan van aanpak grondinstrument
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Wat hebben we bereikt?

LOP / landschappelijke   Saneren verspreid liggend glas
kwaliteit                In 2014 is de eerst tranche (Hof van Delfland) formeel afgerond. De subsidie
                         voor fase 2 is vastgesteld.
                         De uitvoering van de tweede tranche (IODS) is gecontinueerd met de sloop
                         van de kas aan de Kwakelweg 16. Ook is gestart met de voorbereidingen
                         voor de sloop van de kassen aan de Oostgaag 7d en Westgaag 5a.

                         100 hectare natuur (Groenblauw lint)
                         Op 7 april 2014 hebben de gemeente Midden-Delfland, provincie Zuid-
                         Holland, Vereniging Natuurmonumenten en LTO Zuid-Holland
                         overeenstemming bereikt over deellocaties van de 100 hectare
                         bovenwettelijke natuurcompensatie en de 15 hectare wettelijke
                         natuurcompensatie. De provincie Zuid-Holland is verantwoordelijk voor de
                         uitvoering van de afspraken. De uitvoering verloopt traag vanwege interne
                         provinciale richtlijnen voor doorlevering en marktconformiteit waar de
                         provincie zelf ook aan moet voldoen. Waar mogelijk ondersteunt de
                         gemeente Midden-Delfland de provincie bij dit proces.

                         Weidevogelpact
                         In juni werd tijdens een symposium het startsein gegeven voor het
                         Weidevogelpact. Het pact is een samenwerkingsverband tussen de
                         Agrarische Natuurvereniging Vockestaert, LTO Delflands Groen,
                         Natuurmonumenten, de stichting Weidevogelwacht, de KNNV, afdeling
                         Delfland. Ook het Hoogheemraadschap neemt deel aan de overleggen.
                         Ondersteunende partijen zijn de provincie Zuid-Holland en de gemeente
                         Midden-Delfland. De pactpartijen hebben de afgelopen maanden hun kennis
                         en ervaring gedeeld. Dat heeft geleid tot het opstellen van een Plan van
                         Aanpak (PvA). Het PvA behelst niet één plan, maar doet voorstellen op
                         verschillende terreinen. Naast het “laag hangend fruit” zijn ook meer
                         ingrijpende voorstellen gedaan. Een en ander moet in 2015 gaan resulteren
                         in een uitvoeringsplan met uitgewerkte maatregelen gekoppeld aan een
                         planning.

                         Blankenburgverbinding
                         In 2014 is gebruik gemaakt van de internetconsultatie tolheffing
                         Blankenburgverbinding. Hierbij is aangegeven dat vanuit de visie van een
                         structurele aantasting van het landschap vanuit de tolheffing ook een
                         structurele bijdrage aan een ‘groen omgevingsfonds’ beschikbaar moet
                         worden gesteld. In de gemeenteraad is een motie aangenomen over een
                         alternatieve aanleg van de tunnel zonder kanteldijk. Deze motie is ingediend
                         bij de Tweede Kamer, waarbij tevens is gewezen op de nadelige
                         consequenties van dit project op het geluid voor Maasland en de
                         verkeerstechnische gevolgen op het onderliggend wegennet. De gemeente
                         Midden-Delfland houdt de milieueffecten scherp in de gaten.

                         Ontwikkeling Abtswoude 52
                         Deze locatie levert door haar huidige vervuiling een negatieve uitstraling op
                         in het gebied. Met diverse partijen, waaronder de Omgevingsdienst
                         Haaglanden, is gesproken over de voorwaarden en mogelijkheden deze
                         locatie te saneren. Verwachting is dat in 2015 hierover duidelijkheid
                         ontstaat. Dit biedt dan mogelijkheden om met alle betrokken partijen verder
                         te overleggen over potentiële mogelijkheden voor deze locatie, welke
                         bijdragen aan het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit.

                         Groenfonds Midden-Delfland
                         Via de Agrarische Natuurvereniging Vockestaert is aan 69 verschillende
                         deelnemers subsidie toegekend voor het verrichten van groenblauwe
                         diensten. Deze subsidie draagt bij aan de kwaliteit van het landschap. Met
                         de gemeente Maassluis zijn vanuit de Stichting Groenfonds Midden-Delfland
                         gesprekken gevoerd over toetreding.

                         Agrarisch natuur- en landschapsbeheer
                         Op basis van het nieuwe Europese Gemeenschappelijk landbouwbeleid vindt
                         subsidiering van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer en waterbeheer
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>                    plaats aan collectieven. De vrijwilligers van de Agrarische natuurvereniging
                    Vockestaert en de LTO Delflands Groen hebben in 2014 veel werk verricht
                    over de verplichte oprichting van een stichting om dit nieuwe Europese
                    beleid te kunnen uitvoeren. Ook in 2015 vraagt dit nog een grote inspanning
                    om dit te regelen. De uitvoering ondersteunt de visie van Midden-
                    Delfland®2025.
Relatie stad-land   Schiezone
                    Vanuit IODS-budget is een bijdrage beschikbaar gesteld om onderzoek te
                    doen naar een coöperatief beheermodel in de Schiezone, van Delft tot
                    Overschie. Bij dit onderzoek zijn diverse organisaties betrokken, variërend
                    van boerenbedrijven tot aan de TU Delft.

                    Maaslandse Poort
                    De groene herinrichting van het vrachtwagenparkeerterrein is afgerond. Een
                    recreatieve parkeervoorziening van 32 parkeerplaatsen is gerealiseerd.
                    Bezoekers aan het gebied Midden-Delfland kunnen hun auto hier parkeren
                    en te voet of per fiets hun bezoek voortzetten. Voor de aantrekkelijke
                    groene inpassing van de parkeervoorziening stelde de Provincie Zuid-
                    Holland subsidie beschikbaar.
                    Het vrachtwagenparkeerterrein is verplaatst. Op het nieuwe parkeerterrein
                    kunnen 14 Maaslandse chauffeurs hun vrachtwagen parkeren. Een
                    elektronisch afsluitbaar hekwerk zorgt voor extra veiligheid.
                    Op 16 december 2014 nam de gemeenteraad een verkeersbesluit op basis
                    hiervan plaatste de gemeente nieuwe noodzakelijke verkeersborden in de
                    omgeving. Het parkeren van vrachtauto’s buiten het vrachtwagenparkeer-
                    terrein is daarmee verboden. Alleen op het terrein binnen het elektronisch
                    hekwerk kunnen vrachtwagens van Maaslandse eigenaren geparkeerd
                    worden.
                    Het zebrapad van het busstation naar de carpoolplaats is aangelegd. Buiten
                    kantoortijden is een goede extra parkeervoorziening voor bezoekers
                    beschikbaar gekomen. Gebruikers van de carpoolplaats kunnen ook de
                    voorzieningen (horeca en de TOP) aan de oostkant van de Oude Veiling
                    veiliger bereiken.
                    Een wegwijzer in de middenberm van de Oude Veiling ondersteunt
                    bezoekers, zodat zij niet lang hoeven te zoeken naar de recreatieve
                    faciliteiten in de Maaslandse Poort. Op de wegwijzer staan de namen van ’t
                    Sonnetje, Bavette, Boerenbont en MiddenInn. Ook is er een verwijzing naar
                    het Toeristisch Overstappunt (TOP).
                    De nieuwe routebordjes van de drie kilometer lange boerenpaden in de
                    Foppenpolder zorgen voor nog meer wandelplezier.

                    Recreatieve routenetwerken
                    Het recreatieschap Midden-Delfland is verantwoordelijk voor de uitvoering
                    van het kwaliteitsproject routestructuren. Vanuit het IODS-budget is een
                    bijdrage beschikbaar gesteld. Op grondgebied van Midden-Delfland wordt
                    een viertal routestructuren aangelegd, te weten een wandelroutenetwerk,
                    een skateroutenetwerk, een vaarroutenetwerk en een ruiterroutenetwerk.

                    In opdracht van de Hof van Delfland bereidt het Recreatieschap Midden-
                    Delfland het wandelroutenetwerk voor. Op basis van de Uitvoeringsregeling
                    Groen 2014 kende de Provincie Zuid-Holland een subsidie toe voor de
                    investeringen. Een provinciedekkend wandelnetwerk is het uitgangspunt
                    voor de provincie. Vanuit de treinstations en centrale locaties in de steden
                    worden bewegwijzerde routes aangelegd naar het groene landschap buiten
                    de steden. Stad-landverbindingen krijgen veel aandacht. Afstemming van de
                    communicatie gebeurt binnen de Hof van Delfland. De
                    uitvoeringswerkzaamheden zijn gepland in de eerste helft van 2015.

                    In 2014 leverde het Recreatieschap een vijftal Boerenlandroutes op. Boeren
                    in vijf polders hebben paden opengesteld zodat wandelaars kunnen genieten
                    van het boerenland. De paden liggen in de Aalkeet-Buitenpolder, de
                    Foppenpolder, de Ackerdijkse polder en de Duifpolder. Klompgele bordjes
                    geven de route over het boerenland aan.

                    De ANV Vockestaert realiseerde in 2014 in samenwerking met het
                    Groenfonds een eerste ‘vliegend wandelpad’. Een tijdelijk pad over
                    boerenland.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>               De uitvoeringsovereenkomst voor het skateroutenetwerk is ondertekend.
               Binnen het werkingsgebied van het Recreatieschap komt een routenetwerk
               van 90 kilometer. Waar nodig heeft een kwaliteitsverbetering van het asfalt
               op de routes in Midden-Delfland plaatsgevonden. De aanleg van de
               bebording is gepland voor de eerste helft van 2015.

               Het vaarroutenetwerk is in overleg met vaarrecreanten opgezet voor kano’s,
               sloepen en kajuitboten. Er wordt samengewerkt met de gemeente Westland.
               De ophoging van de Oosterleesebrug tussen Westland en Midden-Delfland
               biedt bovendien nieuwe vaarmogelijkheden. De oplevering van het netwerk
               vindt plaats in de eerste helft van 2015.

               Over de aanleg van het ruiterroutenetwerk vindt nog overleg plaats tussen
               de Provincie Zuid-Holland en het Recreatieschap Midden-Delfland.
               Belangrijkste element van het overleg is de ondergrond in Midden-Delfland.
               Deze is niet overal geschikt voor een intensief gebruik als ruiterpad.

Identiteit     Serie Landgezichten
               Op TV West en de WOS is de serie ‘Landgezichten’ uitgezonden. Deze serie
               zet actieve mensen uit het gebied centraal en brengt op deze wijze de
               kwaliteiten van het gebied in beeld. De serie is begin 2015 ook uitgezonden
               op TV Rijnmond.

               Assembly Cittaslow 2014
               In 2014 is de jaarlijkse Assembly van Cittaslow in Nederland gehouden. Dit
               congres is gecombineerd met de Midden-Delflanddag. Met ondersteuning
               van een groot aantal inwoners en organisaties uit het gebied is de deelne-
               mers in de middag een recreatief programma aangeboden. Het programma
               is geëindigd met het ‘Concert at the mill’. De kracht van de ondersteuning
               door inwoners heeft een positieve uitstraling gehad op de internationale
               deelnemers en regionale bestuurders. Dit heeft geleid tot veel positieve
               communicatie over de kwaliteiten van het gebied en is afgerond met een Tv-
               documentaire op de NPO2 in het NCRV-programma ‘Het is altijd wat’.

               Informatiezuilen/Bezoekerscentrum Midden-Delfland
               De website www.middendelflandinbeeld.nl is gelanceerd. Na de opening van
               het bezoekerscentrum Midden-Delfland is de vrijwilligersorganisatie verder
               verbeterd. Het redactieteam is compleet. Dit team werkt aan de kwaliteit
               van de informatie op de website.

               Voor de informatievoorziening in de Poorten in de Hof van Delfland is een
               subsidie toegekend. In het kader van de Uitvoeringsregeling Groen kende de
               provincie Zuid-Holland een bijdrage toe om de uitwisseling van informatie
               tussen decentrale poorten en de centrale website van de Hof van Delfland
               mogelijk te maken. Het plaatsen van informatiezuilen of computers op
               locaties in de Poorten waar veel bezoekers komen wordt ook mogelijk
               gemaakt. De uitvoering vindt plaats in 2015.
Instrumenten   Grondinstrument (kavelruil)
               Sinds oktober 2013 is een kavelruilcoördinator voor één dag in de week in
               het gebied actief. In overleg met boeren stelt hij plannen op die moeten
               leiden tot een verduurzaming van het boerenbedrijf en van (de kwaliteit
               van) het landschap. Een schriftelijk overzicht van zijn werkzaamheden is in
               oktober verzonden aan de raad.
               De instrumentenmix die de kavelruilcoördinator ter beschikking heeft is in
               2014 verder uitgewerkt. In februari is het krediet voor de grondruilbank
               door de gemeenteraad ter beschikking gesteld met de afspraak om na een
               jaar werkzaamheden de voortgang en effectiviteit te beoordelen.
               In het vierde kwartaal heeft het Ministerie van Economische Zaken de
               gemeente Midden-Delfland in het kader van de Leur-procedure in kennis
               gesteld van haar voornemen BBL-gronden te verkopen. De gemeente
               Midden-Delfland heeft begin 2015 hierop gereageerd dat zij voor een groot
               aantal percelen interesse heeft. Dit zijn voornamelijk BBL-percelen die
               gelegen zijn in het agrarisch kerngebied en beschikbaar zijn voor
               grondgebonden veehouderij.

               Groen ondernemen, een nieuwe landbouw
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>                          De studiegroepen Duurzaam Boer Blijven zijn succesvol. Ondernemers
                          wisselen met elkaar gegevens uit en worden door externe deskundige
                          begeleid. Hiermee dragen zij gezamenlijk bij aan het meer sluiten van de
                          kringloop binnen de bedrijfsvoering. De studiegroepen richten zich op
                          bodem, gras en dierwelzijn. Bekeken wordt of een speciale studie- en
                          uitwisselingsgroep van biologische boeren kan worden opgezet.

                          Het stimuleren van het gebruik van zonne-energie is voortgezet. Op basis
                          van gewijzigde Europese regelgeving is een nieuwe subsidieregeling
                          vastgesteld. Deze is materieel gelijk aan de oude regeling. In 2014 is aan 11
                          bedrijven subsidie voor zonnepanelen toegekend.
                          Op vijf percelen is in samenwerking met het Hoogheemraadschap van
                          Delfland een experiment met onderwaterdrainage gestart. Dit is voor het
                          gebied Midden-Delfland een onbekende wijze van drainage. Hiervan is de
                          verwachting dat dit bodemdaling remt en de boeren eerder in het voorjaar
                          hun land kunnen betreden.
                          Eveneens is samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland
                          gestart door een onderzoek naar erfafspoeling. Dit project is gericht op het
                          verbeteren van de waterkwaliteit door maatregelen te treffen dat
                          vervuilende stoffen in het oppervlaktewater, bodem of riolering terecht
                          komen. Eind 2014 en begin 2015 zijn erfscans bij 40 boerenbedrijven
                          verricht.
Blijvende bestuurlijke,   Landschapstafel/Hof van Delfland
juridische en             Gemeenten en de provincie Zuid-Holland zijn zich steeds meer bewust van
financiële verankering    het belang van groene landschappen voor het grootstedelijk gebied/ de
                          metropool Rotterdam Den Haag. Binnen het grootstedelijk gebied wil de
                          provincie dat gemeenten zorgen voor de oprichting van vier
                          landschapstafels. Binnen deze tafels vindt op tactisch niveau afstemming
                          plaats tussen overheden en andere beheerspartijen. De provincie heeft met
                          een afvaardiging van de vier landschapstafels op strategisch niveau overleg,
                          waarbij de provincie vanuit de Groene provinciale agenda financiële
                          middelen beschikbaar stelt om projecten mee te financieren. Uitgangspunt is
                          dat in 2015 voorstellen voor deelname aan de Landschapstafels ingediend
                          worden bij alle gemeenten binnen het grootstedelijk gebied. Dit gebied is
                          iets groter dan het samenwerkingsgebied van de Metropoolregio Rotterdam
                          Den Haag. De gemeente Midden-Delfland is ambtelijk en bestuurlijk trekker
                          van de werkgroep Economisch Vitaal Platteland. Op ambtelijk niveau is een
                          aantal bijeenkomsten georganiseerd.

                          Recreatieschap Midden-Delfland
                          Tegen het besluit van het Rijk om uit te treden uit het Recreatieschap
                          Midden-Delfland is een juridische procedure gevoerd. De rechtbank heeft
                          het besluit van het schap vernietigd; hiertegen is beroep ingesteld bij de
                          Raad van State. Behandeling hiervan is maart 2015.
                          Belang voor de deelnemers is groot. Met een jaarlijkse bijdrage van 1,5
                          miljoen euro draagt het Rijk voor 50% bij in de exploitatie en beheer van
                          het gebied. Het uittreden van het Rijk is aanleiding voor een
                          bezuinigingsopgave van het Recreatieschap. Hiervoor zijn bezuinigingen en
                          mogelijkheden voor nieuwe verdienmodellen onderzocht. Tot onze spijt
                          sneuvelde ook het Promotieplatform Midden-Delfland, dat steun gaf aan
                          maatschappelijke organisaties en initiatieven.
                          Het recreatieschap beheert nog een groot aantal gebieden die in eigendom
                          zijn van Staatsbosbeheer. Gezien de grote financiële opgave die door het
                          uittreden van het Rijk is veroorzaakt, is besloten als consequentie het
                          beheer van deze gebieden ‘terug te geven’ aan Staatsbosbeheer.

                          Vanuit de provincie is al eerder een proces gestart om het aantal
                          recreatieschappen te verminderen door opschaling en tegelijkertijd te
                          bezuinigen op de Groenservice Zuid-Holland. Het lijkt niet waarschijnlijk dat
                          deze opschaling zal lukken. Het gemeentelijk standpunt is dat de financiële
                          verantwoordelijkheid voor de GZH niet mag toenemen, maar dat
                          meegewerkt kan worden aan een afbouw van de taken en rol van deze
                          provinciale dienst.

                          Metropoolregio Rotterdam Den Haag
                          De MRDH is op 17 december 2014 opgericht. Deze gemeenschappelijke
                          regeling erkent het belang van groene landschappen voor het versterken
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>                              van het economisch vestigingsklimaat. Deze regeling gaat zich richten op de
                              mogelijkheden om naast de agrarische sector aanvullende economische
                              verdienmodellen voor de groene landschappen te ontwikkelen.
 Less Favoured Areas          Op basis van regelgeving bleek het niet mogelijk te zijn om voor een tweede
                              periode bij het Omgevingsfonds Midden-Delfland een aanvraag in te dienen
                              voor deze hectarepremie voor agrariërs. Hiervan is afgezien, waarbij ook
                              factoren zijn meegewogen als de stijgende melkprijs en de diverse
                              subsidiemogelijkheden voor agrariërs vanuit het IODS.
 Dioxineproblematiek          Op basis van Europese regelgeving is de subsidieregeling voor het keren van
                              gronden vastgesteld met een werkingsduur tot 2017. Agrariërs kunnen
                              subsidie krijgen om landbouwgronden te keren, waardoor zij geen
                              beperkingen meer ondervinden van de dioxinevervuiling. Tot op heden
                              hebben twee agrariërs gebruik gemaakt van de regeling en is in totaal
                              inmiddels ca. 30 ha bewerkt.
 Europese                     In mei 2014 heeft de gemeenteraad besloten deel te nemen aan de
 rechtspersoon                Europese rechtspersoon voor Cittaslow, de EGTS (Europese Groep voor
 Cittaslow                    Territoriale Samenwerking). Tijdens de Assembly Cittaslow heeft minister
                              Plasterk dit initiatief in zijn videoboodschap positief benoemd. Daarna
                              hebben alle Europese leden van Cittaslow de oprichting onderschreven.
                              Begin 2015 is van de provincie Zuid-Holland de officiële toestemming tot
                              deelname ontvangen. De formele inschrijving in de Europese registers is
                              afhankelijk van de voortgang in andere landen.

Wat heeft het gekost?

                                                               primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                            begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                    2014 wijzigingen         2014    verschil
Lasten : Natuurbescherming                                 0            0            0           0          0
          Midden-Delfland en Vitale Dorpen        1.300.459       591.170     828.613      867.814    -39.201
          Toerisme en recreatie                     127.311       109.535     126.895      134.170     -7.275
Baten :   Natuurbescherming                                0            0            0           0          0
          Midden-Delfland en Vitale Dorpen        1.349.361       113.448     412.816      512.166    -99.350
          Toerisme en recreatie                            0            0            0           0          0

Saldo     Natuurbescherming                                0            0            0           0          0

          Midden-Delfland en Vitale Dorpen          -48.902       477.722     415.797      355.648     60.149

          Toerisme en recreatie                     127.311       109.535     126.895            0     -7.275


Toelichting financiële afwijkingen

Midden-Delfland en Vitale dorpen
Overschrijding lasten € 39.201 en overschrijding baten € 99.350
De overschrijding op de post Midden-Delfland en Vitale dorpen wordt volledig veroorzaakt door hogere
uitgaven voor het project Duurzaam Boer Blijven. Deze overschrijding heeft geen financiële
consequenties. Dekking vindt volledig plaats vanuit de IODS bijdragen van de provincie Zuid-Holland en
het Rijk. Bij de Najaarsnota was voor dit project een budget geraamd, dat achteraf te laag was.

Mutaties reserves

                                                               primitieve Begroting
                                               werkelijk
Mutaties Reserves programma 1                                   begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                    2014 wijzigingen         2014    verschil
Lasten                                               11.118         1.134       71.134      71.134          0
Baten                                               141.400        15.000       15.000      15.000          0

Totaal mutaties reserves                           -130.282       -13.866       56.134      56.134          0


Investeringen
                                                               primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                            begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                    2014 wijzigingen         2014    verschil
Investeringen:
Wandelroutenetwerk                                                104.000           0            0         0
Inkomsten wandelroutenetwerk                                      -78.000           0           0          0
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>2.1.2 Programma 2: Bestuur en veiligheid


Beleidsveld 2a: bestuurlijke organisatie

Beleidsdoel
Het doel van het beleid is het hebben van een bestuur dat herkenbaar en toegankelijk is.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Het maatschappelijk effect dat wij met dit herkenbaar en toegankelijk bestuur willen bereiken is dat het
aandacht heeft voor het behoud en de versterking van de identiteit van de gemeente Midden-Delfland
en haar dorpen en gemeenschappen.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel          Iedereen die belanghebbend is bij een situatie of gebeurtenis in de gemeente
 om het beoogde             moet in de gelegenheid worden gesteld om zijn opmerkingen daarover kenbaar
 maatschappelijk            te maken aan zowel de raad als het college.
 effect te bereiken
 Concrete doelen/           N.v.t.
 acties voor 2014
 Instrumenten                  Inspraakverordening
                               Klachtenverordening
                               Reglement van orde voor de raadsvergaderingen (spreekrecht)
                               Verordening op de commissies (spreekrecht)
                               Beleidskader communicatie
                               Nota burgerparticipatie
                               Social Media

Wat hebben we bereikt?

 N.v.t.

Wat heeft het gekost?

                                                                primitieve Begroting
                                                werkelijk
Beschikbare middelen                                             begroting        incl.   werkelijk
                                                2013
                                                                     2014 wijzigingen         2014    verschil
Lasten:   Bestuursorganen                            735.626       615.111     659.568      607.569     51.999
          Bestuursondersteuning/ P&C -cyclus       2.135.720     2.349.741    2.290.221   2.405.395   -115.174
          Burgerzaken                                841.232       820.220     847.185      828.152     19.033
          Raad en raadscommissies                    192.928       205.079     205.079      200.332      4.748
          Bestuursondersteuning raad                 175.999       180.817     165.817      156.135      9.682
          Bestuurlijke samenwerking                  158.849       167.548     167.548      146.221     21.327
Baten:    Bestuursorganen                             10.000        10.000      10.000       10.000         0
          Bestuursondersteuning/ P&C -cyclus           6.452             0      15.000       56.371    -41.371
          Burgerzaken                                301.486       303.377     300.494      379.698    -79.204
          Raad en raadscommissies                           0            0           0           0          0
          Bestuursondersteuning raad                        0            0           0           0          0
          Bestuurlijke samenwerking                         0            0           0           0          0

Saldo     Bestuursorganen                            725.626       605.111     649.568      597.569     51.999
          Bestuursondersteuning/ P&C -cyclus       2.129.269     2.349.741    2.275.221   2.349.024    -73.803

          Burgerzaken                                539.745       516.843     546.691      448.454     98.237
          Raad en raadscommissies                    192.928       205.079     205.079      200.332      4.748
          Bestuursondersteuning raad                 175.999       180.817     165.817      156.135      9.682
          Bestuurlijke samenwerking                  158.849       167.548     167.548      146.221     21.327
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Toelichting financiële afwijkingen

Bestuursorganen
Onderschrijding lasten € 51.999
Er is minder storting in de voorzieningen pensioenen en wachtgeld wethouders noodzakelijk.

Bestuursondersteuning/P&C-cyclus
Overschrijding baten en lasten € 73.803
De overschrijding heeft voornamelijk betrekking op het Cittaslow-congres. De overschrijding van de
lasten wordt gedekt door de overschrijding van de baten. Daarnaast is er een verschuiving van de uren
geweest. Er zijn meer manuren geschreven door het Cittaslow-congres.

Burgerzaken
Onderschrijding lasten € 19.033
   In 2014 is de geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten gewijzigd van vijf naar tien jaar.
   De documenten zijn zowel in aankoop als in 'verkoop' duurder geworden. Ten tijde van de begroting
   2014 was dit nog niet bekend. Inkomsten (leges verstrekken document) en uitgaven (afdracht
   rijksdeel leges) zijn met elkaar in balans.
   Er heeft een verschuiving aan uren plaatsgevonden. In 2014 is veel tijd besteed aan de kwaliteit
   van de persoonsgegevens. Zowel aan de zelfevaluatie reisdocumenten als aan de zelfevaluatie BRP.
   Daarnaast waren wij ook geselecteerd voor een steekproef. Er zijn minder uren besteed aan
   verkiezingen. Voor 2014 hebben we budget geraamd voor twee verkiezingen en daarnaast de
   kosten voor de voorbereiding voor de gecombineerde verkiezingen in maart 2015. Door
   werkzaamheden te combineren is er een efficiencyslag geslagen. Tot slot hebben we minder uren
   gemaakt dan begroot omdat het KCC een medewerker had die langdurig afwezig was. Deze uren
   zijn deels ingevuld met stage uren en met inhuur.

Overschrijding baten € 79.204
   De inkomsten zijn volledig afhankelijk van het aantal aanvragen naturalisatieverzoeken. Er zijn
   minder aanvragen ontvangen dan begroot.
   Bij het vaststellen van de begroting 2014 (juni 2013) is uitgegaan van de cijfers uit 2012 en de
   jaren daarvoor. Er zit een groot verschil in het aantal huwelijken (80 in 2012 versus 145 in 2014)
   ten opzichte van 2014. Ondanks de lagere leges voor huwelijken is het totaal aan leges daardoor
   toegenomen. Ook de omstandigheid dat meer mensen aanvullende wensen hebben (bijvoorbeeld
   eigen babs) draagt bij aan hogere legesinkomsten.
   De leges gehandicaptenparkeerkaarten zijn verhoogd. Deze wijziging was nog niet bekend ten tijde
   van het opstellen van de begroting.

Bestuurlijke samenwerking
Onderschrijding lasten € 21.327
De oorzaken voor deze onderschrijding zijn lagere kosten manuren en een lagere bijdrage aan het
Stadsgewest Haaglanden. Het bedrag aan manuren is ruim € 7.000 lager doordat de opheffing van het
Stadsgewest Haaglanden en de oprichting van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag is vertraagd
naar eind 2014. De bijdrage aan het Stadsgewest Haaglanden is iets lager doordat de eindafrekening
over het jaar 2013 gunstig uitviel.

Beleidsveld 2b: openbare orde en veiligheid

Beleidsdoel
Het doel van het beleid is dat de gemeente Midden-Delfland een veilige gemeente is om in te wonen, te
werken en te recreëren.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Het maatschappelijk effect dat wij willen bereiken is dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich
veilig voelen in Midden-Delfland

Wat gaan we daarvoor doen?
 Operationeel doel    Naast het bestendigen van het al behaalde veiligheidsniveau en het voortzetten
 om het beoogde       van activiteiten krijgen de veiligheidsaspecten, genoemd in het actieprogramma
 maatschappelijk      veiligheid 2013-2014, de meeste aandacht. Het operationele doel is eveneens
 effect te bereiken   in het actieprogramma aangegeven.
 Concrete doelen/     Het Actieprogramma veiligheid 2013-2014 wordt uitgevoerd met speciale
 acties voor 2014     aandacht voor:
                          activiteiten op het gebied van veiligheid die landelijk hoge prioriteit kregen
                          of krijgen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                              verkeersovertredingen, jeugdoverlast en andere kleine ergernissen die de
                              burger aangeeft
                              het uitbreiden van betrokkenheid van de burger bij veiligheid (burgernet,
                              buurtpreventie, veiligheidscommunicatie)
                              zichtbaarheid van politie in de dorpen en buurtschappen.
 Instrumenten                 Handhavingbeleid en uitvoeringsprogramma
                              Algemene Plaatselijke Verordening Midden-Delfland 2010
                              Evenementenbeleid
                              Horecabeleid
                              Gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Haaglanden
                              Regionaal Crisisplan.

Wat hebben we bereikt/uitgevoerd?
 Actieprogramma   Daar waar van toepassing voor onze gemeente, heeft de gemeente zich
 veiligheid 2013- aangesloten bij activiteiten op het gebied van veiligheid die landelijk hoge
 2014             prioriteit hebben. Met name is veel aandacht besteed aan het thema
                  woninginbraken. Via allerlei communicatiekanalen heeft de gemeente de burger
                  preventief voorgelicht en weerbaarder gemaakt tegen deze vorm van
                  criminaliteit. Verder heeft de gemeente een beroep gedaan op de betrokkenheid
                  van de burger namelijk om snel 112 te bellen bij verdachte omstandigheden. Er
                  zijn verkeerscontroles gehouden variërend van snelheidscontroles,
                  alcoholcontroles tot fietsverlichtingsacties. Ook tegen fout parkeren is
                  opgetreden. Op meldingen van jeugdoverlast is door de wijkpolitie adequaat
                  gereageerd. Bij constatering is opgetreden tegen bezitters van honden die
                  hondenpoep niet opruimden. De burgerparticipatie bij veiligheid is toegenomen.
                  In 2014 is Buurtpreventie Den Hoorn tot stand gekomen.

Wat heeft het gekost?

                                                                           primitieve Begroting
                                                      werkelijk
Beschikbare middelen                                                        begroting        incl.         werkelijk
                                                      2013
                                                                                2014 wijzigingen               2014         verschil
Lasten:   Brandweer en rampenbestr.                      1.000.689          1.060.227         957.054         948.843           8.211
          Overige openbare orde                            590.527               521.620      519.306         499.982         19.324
          Explosieven                                       73.858                    0              0               0               0
Baten:    Brandweer en rampenbestr.                                  0                0              0               0               0
          Overige openbare orde                             24.643                37.455       30.616          23.139           7.477
          Explosieven                                                0                0              0               0               0
Saldo     Brandweer en rampenbestr.                      1.000.689          1.060.227         957.054         948.843           8.211
          Overige openbare orde                            565.884               484.165      488.690         476.843         11.847


Toelichting financiële afwijkingen

Openbare orde en veiligheid
Onderschrijding lasten € 19.324
Er zijn minder kosten gemaakt voor het verwijderen van graffiti.
Verder zijn er, door een vertraging in de samenwerking met Delft, minder controleurs voor de
handhaving van de drank- en horecawet ingehuurd.
Tot slot zijn de manuren onderschreden door langdurige ziekte van een medewerker.

Mutaties reserves
                                                                           primitieve Begroting
                                                      werkelijk
Mutaties Reserves programma 2                                               begroting        incl.         werkelijk
                                                      2013
                                                                                2014 wijzigingen               2014         verschil

Lasten                                                     104.191                    0              0               0               0
Baten                                                     -104.191                 2.750           750            750                0

Totaal mutaties reserves                                   208.382                -2.750          -750           -750                0


Investeringen
Overzicht investeringen jaarrekening 2014   Totaal       Werkelijk       Saldo
                                            begroot

Omschrijving investering:                      2014         2014            2014                      Opmerkingen
Documentherkenning                              12.000               0      12.000 Dit is nog niet aangeschaft. Het restantkrediet
                                                                                   doorschuiven naar 2015.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>2.1.3 Programma 3: Beheer, verkeer en milieu

Beleidsveld 3a: beheer openbare ruimte

Beleidsdoel
Het leveren van een kwalitatieve bijdrage aan de aanleg, de verbetering en de instandhouding van de
boven- en ondergrondse infrastructuur, de leefbaarheid van de woonomgeving en de natuur-
ontwikkeling.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Handhaving van het onderhoudsniveau van de openbare ruimte op een niveau waarbij de inwoners het
prettig wonen vinden.

Wat gaan we daarvoor doen?

Wegen, kunstwerken en openbare verlichting
 Operationeel doel Wegen
 om het beoogde     Het streven was om in 2013 voor 93% van alle wegen een gemiddelde beeld-
 maatschappelijk    kwaliteit op het niveau van A en B (volgens de CROW-norm) te bereiken. Met de
 effect te bereiken vastgestelde bezuiniging (in 2011, 2012 en 2013) van € 203.000 op jaarbasis
                    wordt dit streven niet meer bereikt. Daarnaast is in 2013 een bedrag van
                    € 65.000 bezuinigd.
                    De gemiddelde beeldkwaliteit voor de wegen kunnen wij in 2014 op 90% A en B
                    handhaven. Dit percentage komt voort uit de schouwgegevens van juni 2013.
                    Voor de aangewezen karakteristieke straten in de dorpen wordt de kwaliteit na
                    de bezuiniging op een gelijkwaardig niveau onderhouden. Er wordt in 2014 ca.
                    10% C en D beeldkwaliteit geaccepteerd.

                    Kunstwerken
                    In 2008 zijn alle kunstwerken (bruggen, duikerbruggen, tunnels en duikers*)
                    binnen de gemeentegrenzen, die in eigendom en/of onderhoud zijn van de
                    gemeente, in kaart gebracht en geïnspecteerd. Deze gegevens en onderhouds-
                    acties zijn verwerkt in een beheerplan. Met het beheersplan verkrijgen wij inzicht
                    in het kwaliteitsniveau van de kunstwerken in de openbare ruimte. Daarnaast
                    geeft het inzicht in de benodigde onderhoudsmaatregelen en de hiervoor
                    benodigde financiële middelen. In 2014 wordt het beheerplan geactualiseerd voor
                    de periode 2014-2018.
                    (* Alleen duikers die voorzien zijn van een grondkering met een borstwering
                    en/of leuningwerk).

                    Openbare verlichting
                    In 2009 is voor het verbeteren van de openbare verlichting een geactualiseerd
                    beleidsplan openbare verlichting 2010–2014 vastgesteld. Aan dit beleidsplan is
                    een meerjarenonderhoudsplan toegevoegd. Om aan onze ambities tegemoet te
                    komen is in dit plan meer aandacht gegeven aan energiezuinigere oplossingen.
                    Wij willen bereiken dat de openbare verlichting, conform de Nederlandse Praktijk
                    Richtlijnen 13201-1, in een goede staat van onderhoud blijft en waar mogelijk
                    verbeterd wordt en (nog) energiezuiniger gemaakt. Het streven is om in 2014
                    energielabel C/B te bereiken (2007 was label E).
 Concrete           Wegen
 doelen/acties      Na de vastgestelde bezuiniging (in 2011, 2012 en 2013) van € 203.000 op
 voor 2014          jaarbasis en de voorgestelde structurele bezuiniging in 2013 van € 65.000 wordt
                    een herzien meerjarenplan opgesteld. De verwachting is dat wij in 2014 ca. 90%
                    van het wegenareaal op de CROW-norm kunnen handhaven (percentage A en B
                    beeldkwaliteit). We accepteren dan 10% onder de CROW-norm (C en D
                    beeldkwaliteit). Belangrijkste doelen/acties in 2014 zijn:
                       ophoging en reconstructie Kwakelweg, in synergie met het
                       Hoogheemraadschap van Delfland (Start voorbereiding 2013);
                       reconstructie Tanthofkade in synergie met de ontwikkeling Bakengat;
                       onderhoud asfaltwegen conform operationeel jaarplan;
                       onderhoud elementverharding conform operationeel jaarplan;
                       bij iedere reconstructie op basis van technische levensduur mogelijkheid
                       hergebruik van materialen in dat plan bepalen. Indien hergebruik ter plaatse
                       niet mogelijk is, deze materialen als grondstof voor funderingen af te voeren.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>               Kunstwerken
               Begin 2014 wordt het beheerplan geactualiseerd voor de periode 2014 tot en met
               2018. Dit beheerplan is de basis voor de uit te voeren onderhoudsacties in die
               periode.
               Naast het reguliere onderhoud wordt de Kluisheulbrug bij de aansluiting
               Hammerdreef/Kerkweg in Maasland vervangen.

               Openbare verlichting
               De lichttechnische kwaliteit scoort gemiddeld gezien steeds beter. Door het
               vervangen van oude openbare verlichting verbetert de lichttechnische kwaliteit
               zonder extra milieubelasting. Door te kiezen voor de juiste verlichtingstechniek
               kan energie worden bespaard. Belangrijkste doelen/acties in 2014 zijn:
                  oudste en milieubelastende armaturen vervangen en verbeteren
                  conform het beleidsplan energie- en CO2-besparende maatregelen uitvoeren
                  in de vorm van dimmers en het toepassen van (groene) led verlichting
                  verlichten van achterpaden (sociale veiligheid).
Instrumenten      Beleidsplan wegen 2009
                  Beleidsplan openbare verlichting 2010-2014
                  Baggerbeheerplan
                  Beleids- beheerplan civiele kunstwerken 2009-2013
                  Gladheidsbestrijdingsplan
                  Waterplan

Wat hebben we bereikt?

Wegen          -   Door bestuurlijk overleg met het hoogheemraadschap en afstemming met
                   andere werken in de polder is de uitvoering doorgeschoven naar 2015.
               - Reconstructie Tanthofkade in synergie met de ontwikkeling Bakengat (2014 –
                   2015);
               - Onderhoud asfaltwegen conform operationeel jaarplan;
               - Onderhoud elementverharding conform operationeel jaarplan;
               - Verbreden Gaag(fiets)pad.
               Bij iedere reconstructie op basis van technische levensduur mogelijkheid
               hergebruik van materialen in dat plan bepalen. Indien hergebruik ter plaatse niet
               mogelijk is, deze materialen als grondstof voor funderingen af te voeren.
Kunstwerken    In 2014 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
                    Onderhoud aan kunstwerken is uitgevoerd in lijn met de doelstellingen van
                    het beheerplan 2009-2013.
                    In de eerste helft van 2014 zijn alle civiele kunstwerken visueel
                    geïnspecteerd. Na aanleiding van de inspectieresultaten zijn maatregelen
                    getroffen in het kader van de constructieve veiligheid van de Stakenbrug in
                    Den Hoorn.
                    De inspectie resultaten waren aanleiding voor twijfel over de constructieve
                    draagkracht van de Trappetjesbrug in Maasland. Uit nader onderzoek bleek
                    dat er een veiligheidsrisico is en dat het brugdek dermate slecht is dat
                    vervanging noodzakelijk is. In de tweede helft van 2014 zijn inspanningen
                    verricht om vervanging van het dek van de monumentale brug in de eerste
                    helft van 2015 mogelijk te maken. Om elk veiligheidsrisico uit te sluiten is
                    het brugdek gestut waardoor de brug tot deze vervanging veilig te gebruiken
                    is.
                    Wij ontvingen een brief van de gebroeders Van Dijk dat zij stoppen met de
                    bediening van de Zouteveensebrug. In de tweede helft van 2014 zijn er
                    gesprekken geweest met geïnteresseerden voor de bediening. Momenteel
                    zijn wij in gesprek met een andere ondernemer uit Schipluiden. De
                    verwachting is dat deze ondernemer per 1 april van dit jaar invulling kan
                    geven aan de bediening.
                    De fietsbrug op het Kralingerpad over de Westgaag is conform doelstelling
                    vervangen. De hogedruk gasleiding, direct naast de brug, wordt naar
                    verwachting in 2015 door Westland Infra vervangen. Dit gebeurt door een
                    boring, zodat de leiding ondergronds komt te liggen.
                    De voorbereidingen voor het vervangen van de Kluisheulbrug in Maasland
                    zijn in het 4e kwartaal 2014 opgestart. Het werk wordt in 2015 uitgevoerd.
                    Beheerplan 2015-2019: Uit de inspectieresultaten bleek dat er extra
                    inspanningen nodig waren om voor het gehele areaal de staat van onderhoud
                    vast te leggen. Men moet hierbij denken aan niet toegankelijke constructieve
                    delen van kunstwerken onder of net boven de waterlijn. Besloten is deze
                    extra inspanningen te verrichten om een beheerplan te kunnen presenteren
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>                             met een compleet beeld van de huidige kwaliteit en benodigde middelen voor
                             de komende planperiode. Bij de beantwoording van de technische vragen uit
                             de begroting is aangegeven dat de raad het geactualiseerde beheerplan in
                             het eerste kwartaal tegemoet kan zien.
 Openbare               In 2014 zijn daar waar vervanging aan de orde was de milieubelastende
 verlichting            lichtmasten vervangen voor milieuvriendelijke (LED) exemplaren. De verlichting
                        van achterpaden is in het kader van bezuinigingen in 2014 mondjesmaat
                        uitgevoerd.

Wat heeft het gekost?

                                                              primitieve Begroting
                                              werkelijk
Beschikbare middelen                                           begroting        incl.   werkelijk
                                              2013
                                                                   2014 wijzigingen         2014    verschil

Lasten:   Wegen                                  2.981.267     4.442.233    5.056.110   2.899.847   2.156.263
          Binnenhavens en waterwegen              121.490        118.357     121.357      122.493      -1.136
          Waterk., afwater.en landaanw.           141.269        241.301     145.428      157.359     -11.931
Baten:    Wegen                                   403.512         63.164     532.560      493.145     39.415
          Binnenhavens en waterwegen                  924              0           0           0           0
          Waterk., afwater.en landaanw.                   0            0           0           0           0

Saldo     Wegen                                  2.577.755     4.379.069    4.523.550   2.406.702   2.116.848
          Binnenhavens en waterwegen              120.566        118.357     121.357      122.493      -1.136

          Waterk., afwater.en landaanw.           141.269        241.301     145.428      157.359     -11.931


Toelichting financiële afwijkingen

Wegen
Onderschrijding lasten € 2.156.263
Deze onderschrijding is het resultaat van enkele over en onderschrijdingen:
  Onderschrijding budget onderhoud wegen
  Niet alle werkzaamheden konden in 2014 worden uitgevoerd. Dit betekent dat de kosten hiervoor
  pas in het volgende jaar gemaakt worden. Ook waren minder herstel werkzaamheden aan de
  bermen nodig dan verwacht. Door minder schademeldingen, zijn kosten voor het onderhoud aan
  elementenverharding en straatwerk door derden meegevallen. Het aanbestedingsvoordeel dat is
  behaald op de herstelwerkzaamheden aanleg glasvezelnetwerk werkt door in 2014.Er is meer
  uitgegeven aan manuren buitendienst, doordat deze meer herstelwerkzaamheden dan verwacht
  hebben uitgevoerd in de buitenruimte. Door de binnendienst zijn echter minder uren gemaakt op
  wegen doordat extra inzet van binnendienstmedewerkers nodig was bij Basisregistratie
  Grootschalige Topografie(BGT) (nieuw contract openbare verlichting).
  Onderschrijding budget openbare verlichting
  De energie kosten zijn hoger dan geraamd. Dit komt door de betaling van de energiekosten van
  Bedrijvenschap Harnaschpolder. Deze zijn echter verhaald en daarmee is ook een overschrijding op
  de baten ontstaan. Daarnaast is het budget schadekosten overschreden door meer schadegevallen.
  De onderschrijdingen zijn ontstaan doordat er minder aanpassingen en verplaatsingen van de
  openbare verlichtingsinstallaties zijn geweest. Verder waren de kosten van het onderhoud aan de
  armaturen lager door een nieuw raamcontract openbare verlichting. Tot slot fluctueren de uitgaven
  groepsremplace. Door het toepassen van ledverlichting worden deze uitgaven steeds lager.
  Onderschrijding herinrichting Centrum Den Hoorn
  Bij de ontwikkeling van het centrum Den Hoorn is het belangrijk dat de herinrichting van de diverse
  straten op elkaar wordt afgestemd. De inrichting van de buitenruimte verloopt fasegewijs en kent
  een tijdsverloop over meerdere jaren wat aansluit bij de ontwikkeling van het centrum. De
  herinrichting van een deel van de Dijkshoornseweg is tot nu toe uitgevoerd. Van de overige
  deelgebieden is nog geen planning bekend.
  Onderschrijding gladheidbestrijding
  Door de milde winter zijn er minder uitrukken voor gladheidbestrijding geweest.
  Onderschrijding herinrichting vrachtwagenparkeerplaats Maasland
  Archeologische omstandigheden hebben gezorgd voor aanzienlijk minder grondverzet.
  Onderschrijding sloop Koolekitbrug
  De totale projectkosten voor het project ‘Sloop Koolekitbrug’ vallen behoorlijk lager uit dan
  oorspronkelijk was begroot. Dit positieve voordeel is met name te verklaren door de volgende
  aspecten:
       De aanbesteding leverde een gunstige aanneemsom voor het werk op. Dit viel vooral ook te
       wijten aan de marktsituatie op dat moment. De uiteindelijke aannemer schreef niet alleen fors
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>       lager in dan de directiebegroting voor dit werk, maar zijn prijsaanbieding was ook significant
       lager dan die van de overige inschrijvers.
       Tijdens de uitvoering is gebleken dat de post ‘Onvoorzien’ niet benodigd was.
       Het leiden en begeleiden van het project tijdens de uitvoering is door de eigen dienst gedaan.
       In de calculatie is rekening gehouden met (bege)leiding door een externe partij. De kosten zijn
       hierdoor lager.

Onderschrijding baten € 39.415
Deze onderschrijding is het resultaat van enkele over- en onderschrijdingen:
  Onderschrijding budget onderhoud wegen
  De kosten voor het ‘project verbreding Gaagpad Maasland-Schipluiden’ zijn lager uit gevallen,
  hierdoor is ook de subsidie op grond van het project Beter Benutten lager.
  Daarnaast was voorzien dat wij de nieuwe parkeervoorziening bij TVM in Maasland zouden realiseren
  en (een deel van) de kosten bij hen in rekening zouden brengen (raadsbesluit van 24 juni 2014).
  TVM heeft de nieuwe parkeervoorziening uiteindelijk echter zelf gerealiseerd.
  Overschrijding budget openbare verlichting
  Er is meer schade verhaald bij het Waarborg Motorverkeer. En verder heeft een verrekening van
  energiekosten plaats gevonden met Bedrijvenschap Harnaschpolder.

Waterkering, afwatering en landaanwinning
Overschrijding lasten € 11.931
In de najaarsnota is een budget van € 12.000 afgeraamd. Reden voor het aframen was dat de
hoeveelheid uitgevoerde baggerwerkzaamheden in 2014 gering was. In december van 2014 is dit
bedrag toch uitgegeven door een aantal onvoorziene uitgaven waaronder meerwerk op het maaibestek
en meerwerk voor slootonderhoud in Maasland.

Wat gaan we daarvoor doen?

Groen
 Operationeel doel    Het duurzaam veiligstellen en ontwikkelen van een hoogwaardige groenstructuur
 om het beoogde       met de daarin passende functies en het bevorderen van een aantrekkelijke
 maatschappelijk      woon-, werk- en recreatieomgeving als karakteristieke kwaliteit van de gemeente
 effect te bereiken   Midden-Delfland.

                      Invulling geven aan de in het groenbeleidsplan geformuleerde streefbeelden en
                      opstellen van een bomenbeleidsplan.
 Concrete doelen/        voortzetten van terugbrengen aantal onderhoudscontracten (groenbestekken)
 acties voor 2014        naar drie per dorp;
                         verkoop van percelen snippergroen;
                         aanpassen van kapregelgeving in A.P.V.;
                         toepassen bomenbeleid bij herinrichtingen van straten;
                         invulling geven aan initiatief van diverse bewoners tot gebruik van
                         ‘geveltuintjes’, zoals bij Nieuw Huis ter Lucht;
                         overdracht van beheer openbaar groen aan bewoners of collectieven,
                          zoals Doelstraat en plantenbakken Kapellaan.
 Instrumenten            Groenbeleidsplan
                         Beeldbestekken
                         Omvormingsplan bomen
                         Pluktuinenplan

Wat hebben we bereikt?

 Terugbrengen         In 2014 is het groenonderhoud voor de wijk Schipluiden Zuid aanbesteed. De
 aantal               nieuwe onderhoudswijk is een samenvoeging van twee oude onderhoudswijken
 onderhouds-          (Bijsterveld Korpershoek en Bomenwijk en Singels). Het aantal
 contracten           onderhoudsbestekken is hiermee teruggebracht tot 11.
 Verkoop              In 2014 zijn vier percelen snippergroen verkocht. In totaal leverde dit € 28.000
 snippergroen         op.
 Aanpassen            De februari 2014 gaf de commissie aan dat zij zich kan vinden in de aanpassing
 kapregelgeving in    van de bomenlijst. De concept bomenlijst lag ter inzage van 14 februari tot 28
 A.P.V.               maart. Naar aanleiding van zienswijzen is de bomenlijst aangepast. De
                      aangepaste bomenlijst lag ter inzage van 8 december tot 23 januari 2015.
 Toepassen            Enkele voorbeelden:
 bomenbeleid              Aan de Prinses Margrietlaan in Maasland zijn vijf bomen verwijderd. De
                          bomen werden te groot voor de beschikbare ruimte. De bomen vervangen wij
                          voor kleinere. Dit gebeurt in overleg met de bewoners.
                          Aan de Hofsingel in Maasland zijn zeven perenbomen weggehaald. De
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>                            bewoners hadden hinder van schaduw en bladval. De bomen groeiden deels
                            over de voortuinen heen. Hier komen geen nieuwe bomen terug.
                            Aan de Oranjelaan in Den Hoorn zijn bij de herinrichting van de straat de
                            kwakkelende kleine bomen uit het trottoir weggehaald. Er komen geen
                            bomen in de verharding terug. In plaats daarvan is in overleg met de
                            bewoners een groenontwerp gemaakt voor de brede groenstrook in de straat.
                            Er komen nieuwe bomen in de groenstrook. Deze hebben volop de ruimte om
                            uit te groeien.
 Invulling geven        Er zijn geen verzoeken gekomen om geveltuintjes aan te leggen of te
 aan initiatief van     onderhouden. In de wijk Look-west in Den Hoorn hebben diverse bewoners het
 bewoners tot           beheer van boomspiegels (plantvakken om bomen) zelf uitgevoerd. De afdeling
 gebruik van            openbare werken gedoogt deze situatie.
 ‘geveltuintjes’
 Overdracht van         Er zijn geen verzoeken gekomen om beheer van openbaar groen aan bewoners
 beheer openbaar        of bewonerscollectieven over te dragen.
 groen aan
 bewoners of
 collectieven

Wat heeft het gekost?

                                                            primitieve Begroting
                                             werkelijk
Beschikbare middelen                                         begroting        incl.   werkelijk
                                             2013
                                                                 2014 wijzigingen         2014    verschil

Lasten:   Openbaar groen                        1.217.923    1.276.800    1.289.250   1.239.442     49.808
          Begraafplaatsen                         211.940      360.591     293.365      281.758     11.607
Baten:    Openbaar groen                           99.192       23.801      53.801       59.013     -5.212
          Begraafplaatsen                         127.881       95.394      95.394      134.951    -39.557

Saldo     Openbaar groen                        1.118.731    1.252.999    1.235.449   1.180.429     55.020
          Begraafplaatsen                          84.059      265.197     197.971      146.807     51.164


Toelichting financiële afwijkingen

Openbaar groen
Onderschrijding lasten € 49.808
Deze onderschrijding is het resultaat van enkele over- en onderschrijdingen.
Bij de begroting wordt een bedrag geraamd in verband met uitbreiding door nieuwbouw. Wanneer
uitgaven gedaan worden zijn deze reeds onderdeel geworden van de wijken waar uitbreiding heeft
plaats gevonden en drukken de kosten op deze wijken. De overschrijding op het groenonderhoud Look-
West is één van die posten die hiermee samenhangt.
Daarnaast is er een aanbestedingsvoordeel behaald. Door het samenvoegen van de wijken Keenenburg
en Bufferzone is de post wijk Keenenburg overschreden, maar daartegenover staat de onderschrijding
op de post Bufferzone.
Verder heeft er minder uitval plaatsgevonden waardoor er minder inboet moest worden aangeplant en
er heeft minder omvorming van groen plaatsgevonden.
Ook zijn er minder burgerinitiatieven geweest op het gebied van zwerfafval waar ondersteuning
geboden moest worden en zijn er minder afvalbakken vervangen.
Tot slot was er een zachte winter met weinig sneeuw en vorst waardoor er meer uren zijn gemaakt in
het openbaar groen.

Begraafplaatsen
Onderschrijding lasten € 11.607
Deze onderschrijding is het resultaat van enkele over- en onderschrijdingen.
De overschrijding manuren buitendienst komt doordat er geen gebruik is gemaakt van derden. Het
budget onderhoud door derden is onderschreden. Per saldo vallen deze posten tegen elkaar weg.
Er is ook minder bouwkundig onderhoud noodzakelijk geweest. Tot slot zijn de manuren van de afdeling
openbare werken lager uitgevallen.

Overschrijding baten € 39.557
Er zijn meer eigen graven gekocht dan waar rekening mee is gehouden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Wat gaan we daarvoor doen?

Speelvoorzieningen
 Operationeel doel        In nauw overleg met bewoners, ouders en kinderen een evenwichtig gespreid
 om het beoogde           patroon van speelvoorzieningen realiseren. Daarbij wordt uitgegaan van de
 maatschappelijk          actieradius van de leeftijdsgroepen. De gemeente beheert de voorzieningen op
 effect te bereiken       adequate wijze en speelt in op toekomstige ontwikkelingen.
                          Het huidige beleid is gericht op het in stand houden van de speelvoorzieningen
                          met inachtneming van landelijke veiligheidsnormen.
                          Speeltoestellen verouderen en zijn in principe na twaalf jaar afgeschreven.
                          Door het opstellen en bijhouden van een beheer-, vervangings- en een
                          onderhoudsprogramma kunnen de speelterreinen kwalitatief in goede conditie
                          worden gehouden en voldoen deze aan de laatste veiligheidseisen.
 Concrete doelen/         In stand houden bestaande voorzieningen
 acties voor 2014
 Instrumenten             Nota speelplaatsen

Wat hebben we bereikt?

 In stand houden          De bestaande voorzieningen zijn in stand gehouden. Er zijn een aantal grotere
 bestaande                reparaties uitgevoerd waardoor vervanging kon worden uitgesteld.
 voorzieningen

Wat heeft het gekost?

                                                               primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                            begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                    2014 wijzigingen         2014    verschil

Lasten:   Speelvoorzieningen                        209.432       219.343     225.594      232.615     -7.021
Baten:    Speelvoorzieningen                               0            0           0           0          0

Saldo     Speelvoorzieningen                                      219.343     225.594      232.615     -7.021


Beleidsveld 3b: verkeer

Beleidsdoel
De negatieve aspecten die gepaard gaan met mobiliteitsgroei, zoals geluid-, lucht- en ruimtebeslag, in
woon- en verblijfsgebieden terugdringen door milieuvriendelijke alternatieven te stimuleren en het
gemotoriseerde verkeer te ordenen.
Overlast door sluipverkeer in de dorpen en op de polderwegen zoveel mogelijk beperken.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
De afwikkeling van het verkeer op een zodanige wijze dat er voor de inwoners geen of beperkte
overlast wordt veroorzaakt.
Het vergroten van het gebruik van milieuvriendelijk vervoer (fiets en openbaar vervoer).

Wat gaan we daarvoor doen?
 Operationeel doel        Het in stand houden van het openbaar vervoer in Midden-Delfland, het
 om het beoogde           verbeteren van de verkeersveiligheid, het terugdringen van verkeersoverlast en
 maatschappelijk          zorg dragen voor goede fiets- en voetgangersvoorzieningen
 effect te bereiken
 Concrete                 Korte termijnmaatregelen
 doelen/acties voor          centrumplan Den Hoorn: verbeteren parkeersituatie en bereikbaarheid
 2014                        centrum Den Hoorn;
                             actief volgen kwaliteitsprojecten en flankerende maatregelen uit de
                             Bestuurlijke overeenkomst IODS. Een belangrijke maatregel is het uitvoering
                             geven aan vermindering van de verkeersdruk op de N468 na openstelling
                             van de A4 Delft - Schiedam. Hiertoe is een plan van aanpak opgesteld
                             samen met de provincie Zuid-Holland. De in dit plan voorgestelde
                             onderzoeken worden momenteel uitgevoerd;
                             actief volgen van het reconstructieplan N223 van de provincie;
                             nieuwe fietsbewegwijzering is noodzakelijk in verband met het openstellen
                             van nieuwe fietsroutes. Het gaat om fietspaden die in het kader van het
                             IODS worden aangelegd in de Zwethzone en Harnaschpolder. Hiervoor is
                             subsidie mogelijk.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>                      Lange termijnmaatregelen
                         terugdringen van doorgaand verkeer door de dorpskernen;
                         Centrumplan Den Hoorn: verbeteren parkeersituatie en bereikbaarheid
                         centrum Den Hoorn;
                         aanleg van de Hooipolderweg in Den Hoorn.
Instrumenten             Breed verkeersonderzoek Maasland – kaderstellende notitie
                         Structuurschets Harnaschpolder e.o. 2002
                         Regionale Nota Mobiliteit (Stadsgewest Haaglanden) +
                         bestuursovereenkomst IODS
                         Plan van aanpak ‘inrichting en beheer N468 na openstelling A4 Delft-
                         Schiedam’.

Wat hebben we bereikt?

Verbeteren            Samen met verkeerswerkgroep (bewoners, ondernemers) advies opgesteld dat
parkeersituatie en    integraal onderdeel uit gaat maken van de visie Centrum Den Hoorn. Gemeente
bereikbaarheid        Delft heeft zienswijze van gemeente Midden-Delfland over de ontsluiting
centrum Den           Harnaschpolder overgenomen. De aansluiting Hoefslagendreef-Dijkshoornseweg
Hoorn                 blijft open.
Actief volgen         Via een brief aan de raad is de stand van zaken m.b.t. de N468 aan de raad
kwaliteitsprojecten   medegedeeld. Binnenkort volgt een bestuurlijk overleg met IODS partners.
en flankerende        Verbetering recreatieve routestructuur (fiets/wandel/skate) nadert voltooiing.
maatregelen uit de    Verbetering ruiterpaden en kanoroutes wordt uitgevoerd door GZH en volgt na
Bestuurlijke          oplevering A4.
overeenkomst
IODS
Actief volgen van     Gemeente is direct betrokken bij de inrichtingsplannen van de provincie.
het                   Bewoners zijn ook nauw betrokken. Duurzaam veilige ontsluiting Molenlaan en
reconstructieplan     ’t Woudt i.c.m. veilige fietsroute, beperkt ruimtebeslag en draagvlak is de
N223 van de           uitdaging. Oplossing oversteek Lotsweg voor fietsers heeft wel brede
provincie             consensus.
Beter toegankelijk    Gaagpad is verbreed. Planvorming voor veilige oversteken bij Oude Veiling en
maken van             Lotsweg is opgestart.
Midden-Delfland.      Fietsroutes langs de A4 en Schipluiden-Delft Zuid worden opgenomen in het
Realiseren van        hoofdroutenet als alternatief voor de andere fietsroutes in het gebied. De
nieuwe regionale      bewegwijzering hiervoor wordt in 2015 aangebracht.
verbindingen en
routes en be-
staande structuren
optimaal in stand
houden
Bevorderen duur-      Er zijn 5 laadpunten voor elektrische auto’s gerealiseerd
zame mobiliteit
Voorkomen van         Voor het langzaam verkeer (zoals fietsers) moet op korte termijn een
toename verkeers-     verkeersveilige ontsluiting gerealiseerd worden. Planvorming voor veilige
problemen in het      oversteken bij Oude Veiling is opgestart.
dorp Maasland als
gevolg van de
realisatie van de
nieuwbouwwijk
van Maassluis en
de komst van de
Blankenburgverbin
ding
Terugdringen van      Wij vinden aansluiting bij Beter Benutten 3.0. waarbij de focus ligt op het
doorgaand verkeer     verbeteren van de fietsverbindingen tussen Rotterdam, Delft en Den Haag.
door de               Einde van levensduur doseerinstallaties nadert. Samen met de
dorpskernen           convenantpartners werken we aan plannen voor vervanging van de installaties,
                      daarbij rekening houdend met de openstelling van de A4.
Aanleg van de         Voorbereidende grondwerkzaamheden en ontwerpwerkzaamheden zijn gestart
Hooipolderweg in      in afwachting van het definitieve besluit.
Den Hoorn
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost?

                                                               primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                            begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                    2014 wijzigingen         2014    verschil

Lasten:   Verkeersmaatregelen te land               460.259       530.506     539.564      513.959     25.605
          Openbaar vervoer                            2.855         3.030        3.030       3.240       -210
Baten:    Verkeersmaatregelen te land                12.592        56.049      62.049       34.775     27.274
          Openbaar vervoer                                 0            0           0           0          0

Saldo     Verkeersmaatregelen te land               447.667       474.457     477.515      479.184     -1.669
          Openbaar vervoer                            2.855         3.030        3.030       3.240       -210


Toelichting financiële afwijkingen

Verkeer
Onderschrijding lasten € 25.605
Na de vervanging van de verkeerslichten in 2012 is ons deel van de beheerkosten aan de provincie VRI
verminderd.
Daarnaast zijn er minder manuren KCC geschreven door behaalde efficiency. Dit is behaald door het
gebruik van reeds bestaande medische informatie binnen de gemeente.

Onderschrijding baten € 27.274
De schade aan de doseerinstallaties is veroorzaakt door onbekende voertuigen en beperkt inbaar via
het waarborgfonds. Verder is een aangevraagde subsidie nog niet vastgesteld en ontvangen.

Beleidsveld 3c: milieu

Beleidsdoel
Op basis van een gebiedsgerichte aanpak een veilige, gezonde en aangename leefomgeving realiseren,
in stand houden en bijdragen aan een duurzaam Midden-Delfland. Ondanks de teruglopende financiële
mogelijkheden blijven streven naar een kwaliteit die minstens gelijk is aan de wettelijk vastgestelde
normen.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Het realiseren en in standhouden van een veilige, gezonde en aangename leefomgeving en bijdragen
aan een duurzaam Midden-Delfland.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel        Doelen zijn uitgewerkt in het milieubeleidsplan 2011-2014. Hieronder zijn
 om het beoogde           enkele belangrijke punten uitgelicht.
 maatschappelijk             Optimaliseren van de afvalscheiding in herbruikbare fracties, zodat minimaal
 effect te bereiken          de landelijke doelstellingen gehaald worden.
                             De gemeente houdt bij nieuwbouw voor de eigen gebouwen een
                             energieprestatiecoëfficiënt aan van minimaal 10% lager dan de op dat
                             moment geldende landelijke eis.
                             Met een goed werkende riolering beschermen wij de volksgezondheid en het
                             milieu.
                             De gemeente geeft uitvoering aan klimaatprojecten om het energieverbruik
                             en de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
 Concrete doelen/         Uitgewerkt in milieuprogramma 2014 dat als bijlage hangt aan programma
 acties voor 2014         begroting 2014.
                             Het aantal (ondergrondse) containers voor de inzameling van papier, glas en
                             kleding uitbreiden.
                             Het scheiden aan de bron stimuleren en zo een bijdrage leveren aan het
                             zorgvuldig omgaan met de grondstoffen.
                             Voorlichting naar de inwoners over scheiding van afvalstromen.
                             Maatregelen voor een goed werkende riolering volgens het gemeentelijk
                             rioleringsplan en het daarvan afgeleide operationeel jaarplan voor de
                             riolering uitvoeren en evalueren.
                             Uitvoering geven aan het Sustainable Action Energie Plan (SEAP) van het
                             Covenant Of Majors waarmee het energieverbruik wordt verminderd en
                             verduurzaamd. Inwoners hierbij nadrukkelijk te betrekken om onder andere
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                        het plaatsen van zonnepanelen op woningen te stimuleren.
                        De mogelijkheid tot aansluiting bij het regionale initiatief van het
                        Stadsgewest Haaglanden te onderzoeken. Op basis van dit initiatief wordt
                        het voor inwoners mogelijk om zich aan te sluiten bij de collectieve inkoop
                        van zonnepanelen.
                        Herzien van het beleid duurzaam bouwen.
Instrumenten            Milieubeleidsplan
                        Jaarlijks milieuprogramma
                        Verordening afvalwaterverwerking
                        Gemeentelijk rioleringsplan (GRP)
                        Operationeel jaarplan voor de riolering
                        Klimaatbeleid

Wat hebben we bereikt?

Uitbreiding           In 2014 is in Look West Noord een milieueiland in gebruik genomen waar de
ondergrondse          diverse deelstromen, papier, glas en kunststof, kunnen worden gebracht.
containers            Daarnaast zijn de voorbereidingen gestart om de bovengrondse containers aan
                      de Hoornseweg ter hoogte van het Kloosterpad in Den Hoorn ondergronds te
                      plaatsen (plaatsing 1e kwartaal 2015). Hierdoor kunnen de verzamelcontainers
                      aan de Tanthofkade vervallen. Voorts zijn voorbereidingen getroffen om de
                      bovengrondse containers aan de Dr. Van der Poellaan in Den Hoorn
                      ondergronds te plaatsen (1e kwartaal 2015).
Het scheiden aan      Met Avalex en de daarbij aangesloten gemeenten is in 2014 een plan opgesteld
de bron stimuleren    “Grip op Grondstoffen” (GOG) om te zorgen dat in 2020 nog slechts 100kg
                      restafval per jaar wordt aangeboden aan restafval. Hiermee wordt voldaan aan
                      de eisen die de staatssecretaris van I&A heeft gesteld. In 2015 wordt het plan
                      ter besluitvorming aangeboden aan de raden (2e kwartaal 2015).
Voorlichting naar     Zoals het hiervoor genoemde plan GOG zijn in 2014 ook de communicatie-
de inwoners over      medewerkers van de aangesloten gemeenten verzocht in 2014 een
scheiding van         communicatieplan te ontwikkelen dat onderdeel uitmaakt van het plan dat in
afvalstromen          2015 aan de raden wordt aangeboden.
Het gemeentelijk      De belangrijkste werkzaamheden in 2014:
rioleringsplan en     Rioolvervanging
het daarvan           Tijdens aanleg van een nieuwe gasleiding in De Singel (Schipluiden) is een deel
afgeleide             van de riolering vervangen.
operationeel
jaarplan voor de      Relinen
riolering uitvoeren   Bij relining wordt een bestaand beton riool voorzien van een kunststof
en evalueren          binnenwand waardoor de levensduur met 50-60 jaar wordt verlengd. Relinen is
                      minder kostbaar dan vervangen en levert dus een besparing op. In het laatste
                      kostendekkingsplan (september 2013) is hier rekening mee gehouden. Het
                      resultaat is dat de rioolheffing minder snel stijgt. In 2014 is er 840 meter
                      riolering relined.

                      Gemalen
                      In het hoofdrioolgemaal Oranjelaan (Den Hoorn) zijn de pompen en het
                      leidingwerk vernieuwd.

                      Rioolinspecties
                      In 2014 is er ca. 5000 meter riolering geïnspecteerd en gereinigd.

                      Optimalisatiestudies
                      We hebben ook in 2014 weer meegedaan aan de optimalisatiestudies voor de
                      zuiveringskringen Groote Lucht en Delft.

                      Samenwerken in de afvalwaterketen
                      Op 21 april 2011 is er door het Rijk, de VNG, het IPO en de UvW een
                      onderhandelingsakkoord getekend voor een breed bestuursakkoord. Onderdeel
                      van het brede bestuursakkoord is het deelakkoord water. In dit deelakkoord
                      wordt primair ingezet op het vergroten van de doelmatigheid van het beheer
                      van het watersysteem en de waterketen.
                      Het doel van de aanpak van de afvalwaterketen is:
                          Het realiseren van kostenbesparingen in het beheer van de
                          afvalwaterketen;
                          Het vergroten van de kwaliteit van de uitvoering van de beheerstaken en
                          het innovatievermogen;
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>                           Het verminderen van de kwetsbaarheid van de uitvoering van
                           beheerstaken.
                      De afspraken zijn gericht op een intensieve samenwerking bij de uitvoering van
                      de beheerstaken tussen gemeenten onderling en tussen gemeenten en
                      waterschappen.
                      Gemeenten en waterschappen zijn in het afgelopen jaar weer meer gaan
                      samenwerken in de afvalwaterketen. Het landelijk beeld laat zien dat de
                      lastenontwikkeling gematigd is, één van de doelstellingen van het
                      samenwerkingsproces. Dit geldt ook voor onze gemeente.
                      Het afgelopen jaar is o.a. gewerkt aan een gemeenschappelijke visie.
                      Een lange termijn visie biedt sturing aan een gezamenlijk onderzoeks- en
                      innovatieprogramma om op termijn aan de visie te kunnen voldoen. De lange
                      termijn Visie is op 8 december, tijdens de bestuurlijke Watertafel, vastgesteld.
                      Vanuit de visie wordt nu gewerkt aan een strategisch ketenplan. Het
                      strategisch ketenplan beschrijft hoe we de in de visie gestelde inzichten en
                      doelstellingen bereiken.
Uitvoering geven      In het kader van het duurzame energie actieplan (seap) zijn de volgende acties
aan het Sustainable   uitgevoerd:
Action Energie Plan   Verduurzaming gemeentelijk vastgoed
(SEAP)                In 2014 is gestart met het project om de gemeentelijke gebouwen op het
                      aspect energie duurzamer te maken. Met het project wordt inzicht verkregen in
                      de huidige energiebehoefte van de gebouwen, de te nemen maatregelen om
                      het energieverbruik te verminderen en de (financiële) haalbaarheid daarvan.

                      Energievisie
                      In 2014 is gestart met het opstellen van een gemeentelijke energievisie. Deze
                      visie geeft duidelijkheid over welke duurzame energievoorzieningen wij als
                      gemeente wel en niet ondersteunen. De visie komt tot stand in samenwerking
                      met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Daartoe wordt
                      gebruik gemaakt van sociale media en worden er gesprekken gevoerd met
                      diverse partners. Vaststelling van de energievisie in gepland in juni 2015.

                      Informeren/inspireren van de bevolking
                      Om onze inwoners te informeren en bewust te maken van het belang van
                      energiebesparing, heeft de gemeente publicaties verzorgd. Die hadden
                      betrekking op de warme truiendag, de nacht voor de nacht en het stimuleren
                      van het toepassen van zonnepanelen. Ook is gewerkt aan het verbeteren van
                      de informatievoorziening over energiebesparing op de gemeentelijke website.
                      In 2015 wordt dat afgerond.

                      Subsidie zonnepanelen agrarische bebouwing
                      Er is verder uitvoering gegeven aan het subsidieproject zonnepanelen op
                      agrarische bebouwing (zie ook programma 1).

                      Project Gras voor Glas
                      Het project Gras voor Glas levert een belangrijke bijdrage aan de reductie van
                      CO2 uitstoot in onze gemeente. In 2014 is verder uitvoering gegeven aan dit
                      project (zie ook programma 1).

                      Themabijeenkomst Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
                      In november 2014 is voor de derde keer een ondernemersmanifestatie
                      gehouden. Het thema was Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Tijdens
                      deze bijeenkomst is onder andere ter inspiratie voor de aanwezigen een lezing
                      gehouden over duurzaamheid.

                      Ambtelijke bijeenkomst
                      De gemeente richt zich bij de doelen uit het duurzame energieactieplan niet
                      alleen op de externe partners. Ook de bewustwording van de interne
                      organisatie is van belang. In een ambtelijke bijeenkomst is informatie
                      uitgewisseld en zijn afspraken gemaakt om met een aantal praktische acties
                      een bijdrage te leveren aan een beter milieu.
Herzien van het       Herziening van het beleid duurzaam bouwen is niet meer aan de orde. Het
beleid duurzaam       beleid was voornamelijk gericht op het gebruik van duurzame bouwmaterialen
bouwen                en het verminderen van energieverbruik. Voor wat betreft het gebruik van
                      duurzame bouwmaterialen zijn regionaal convenanten afgesloten. Landelijke
                      wetgeving (Bouwbesluit) is inmiddels al zodanig aangescherpt dat lokaal beleid
                      daar nauwelijks nog iets aan kan toevoegen. Over circa 5 jaar, zo is de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>                               landelijke doelstelling, is de bedoeling dat er alleen nog energieneutraal wordt
                               gebouwd. Om deze redenen is ervoor gekozen niet over te gaan tot het herzien
                               van het beleid duurzaam bouwen.

Wat heeft het gekost?

                                                                    primitieve Begroting
                                                    werkelijk
Beschikbare middelen                                                 begroting        incl.   werkelijk
                                                    2013
                                                                         2014 wijzigingen         2014      verschil

Lasten:   Afvalverwijdering- en verw.                  1.770.186     1.904.334    1.874.334   1.847.597       26.737
          Riolering                                    1.470.693     1.644.543    1.595.421   1.555.122       40.299
          Milieubeheer                                  546.335        572.223     982.644      997.816      -15.172
Baten:    Afvalverwijdering- en verw.                     29.098        18.750     119.609      112.024        7.585
          Riolering                                       21.941        36.956      37.023       36.488          535
          Milieubeheer                                          0                  350.000      175.000      175.000
          Baten afvalstoffenheffing                    2.046.725     2.141.607    2.141.607   2.157.857      -16.250
          Baten rioolheffing                           2.005.535     2.115.860    2.067.896   2.067.128          768
Saldo     Afvalverwijdering- en verw.                  1.741.088     1.885.584    1.754.725   1.735.573       19.152

          Riolering                                    1.448.752     1.607.587    1.558.398   1.518.633       39.765

          Milieubeheer                                  546.335        572.223     632.644      822.816     -190.172
          Baten afvalstoffenheffing                   -2.046.725    -2.141.607   -2.141.607   -2.157.857      16.250
          Baten rioolheffing                          -2.005.535    -2.115.860   -2.067.896   -2.067.128        -768


Toelichting financiële afwijkingen

Afvalverwijdering
Onderschrijding lasten € 26.737
Er zijn minder manuren nodig geweest dan verwacht.

Riolering
Onderschrijding lasten € 40.299
Overschrijding riolering(drukriolering)
Het energieverbruik is afhankelijk van het aantal draaiuren van de pompen. Door toenamen van het
aantal drukgemalen is er sprake van een structurele toename van het energieverbruik.

Milieubeheer
Overschrijding lasten € 15.172
In totaal is 98% van het budget uitgegeven. Er is een bedrag voor directe productiekosten en
projectgelden over 2013 terugontvangen van de ODH. Verder is in totaal 80% van het budget
uitgegeven. Tot slot waren er meer meldingen over ongedierte dan gemiddeld waardoor hier meer uren
aan zijn besteed.

Onderschrijding baten € 175.000
Deze baten zijn geraamd op basis van de aanvraag van een subsidie door Geothermie. Het project is
niet in 2014 afgerond. Het tweede deel van de subsidie wordt uitgekeerd bij afronding van het project.

Baten afvalstoffenheffing
Onderschrijding baten € 16.250
Het verschil in deze baten zit in de wijzigingen van het aantal bedrijven, leegstand en de
woningprognose.

Mutaties reserves

                                                                    primitieve Begroting
                                                    werkelijk
Mutaties Reserves programma 3                                        begroting        incl.   werkelijk
                                                    2013
                                                                         2014 wijzigingen         2014      verschil

Lasten                                                          0      303.193     802.083      717.726       84.357
Baten                                                           0    2.015.237    2.702.658     611.968    2.090.690

Totaal mutaties reserves                                        0   -1.712.044   -1.900.575     105.758    -2.006.333
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Overschrijding lasten € 84.357
-   In de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing is een negatieve onttrekking geraamd. Er is per saldo
    een storting gedaan (+ € 55.060).
-   De storting in de egalisatiereserve Rioolheffing is hoger dan begroot (+ € 9.426).
-   De onttrekking uit de Investeringsreserve voor het project kruispunt Oude Veiling heeft niet
    plaatsgevonden, er zijn geen uitgaven op dit project gedaan (- € 148.844).

Onderschrijding baten € 2.090.690
-   Uit de Algemene reserve is minder onttrokken voor de aanleg van CIF glasvezelnetwerk
    (- € 10.522).
-   De kosten voor de sloop van de Koolekitbrug zijn voor 2014 lager dan begroot, de werkelijke
    kosten zijn aan de Algemene reserve onttrokken (- € 69.085).
-   In de egalisatiereserve Afvalstoffenheffing is het werkelijke saldo verwerkt bij lasten. Dit betekent
    een overschrijding in baten (+ € 19.961).
-   In de egalisatiereserve Rioolrecht is het werkelijke saldo verwerkt bij lasten. Dit betekent een
    onderschrijding in baten (- € 15.016).
-   De storting in de Dekkingsreserve voor het project kruispunt Oude Veiling heeft niet
    plaatsgevonden, er zijn geen uitgaven op dit project gedaan (- € 148.844).
-   De onttrekking voor de herinrichting van het Centrum Den Hoorn uit de Investeringsreserve is
    lager dan begroot (- € 1.847.604).
-   De begrote onttrekking uit de Investeringsreserve ten behoeve van het meerjarig onderhoudsplan
    gebouwen was voor 2014 niet nodig (- € 3.000).
-   De onttrekking aan de reserve Investeringsprogramma voor de groene herinrichting van de
    vrachtwagenparkeerplaats is lager dan begroot (- € 16.580).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Investeringen


Overzicht investeringen jaarrekening 2014        Totaal       Werkelijk       Saldo
                                                 begroot

Omschrijving investering:                          2014          2014           2014                       Opmerkingen
Reconstructie Boezemkade/Kwakelweg                 380.000                0     380.000 Werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Reconstructie Kruispunt Oude Veiling               148.844                0     148.844 In 2015 zullen op het kruispunt Maassluisseweg/ Oude
                                                                                        veiling nog de nodige verkeerskundige werkzaamheden
                                                                                        plaatsvinden voor een verantwoorde afwikkeling van de
                                                                                        verschillende verkeersstromen.
Projecten ontwikkeling Zwethzone                   699.900         5.792        694.108 In de periode 2014/2015 wordt een wandelbrug over de
                                                                                         Monstersewatering en een fietsverbinding door de
                                                                                         Groeneveldsepolder gerealiseerd. Het restantkrediet bij de
Projecten ontwikkeling Zwethzone (inkomsten)       555.154-      108.825-       446.329- jaarrekening doorschuiven naar 2015.
Reconstructie Burg. Van Gentsingel (wegvak 2)       25.845             0         25.845 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                        restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Reconstructie Burg. Van de Lelykade                138.000                0     138.000 Werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015
Reconstructie Schouw/Westlander (gedeeltelijk)      58.000                0       58.000 Door een aanbestedingsvoordeel zijn de kosten lager. Het
                                                                                         krediet kan worden afgesloten
Reconstructie Tanthofkade                           99.000                0       99.000 Werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Commandeurskade veilig en mooi                      46.000                0       46.000 Werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Vervangen lichtmasten 2013                          84.512        60.363          24.149 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Extra maatregelen 2013                              25.503        23.523              1.980 Het krediet kan worden afgesloten.
Vervangen lichtmasten 2014                         173.600        41.769        131.831 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                        restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Extra maatregelen OV 2014                           28.400                0       28.400 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Vervangen brug Kralingerpad/Westgaag               258.308       119.694        138.614 Bij de najaarsnota is op dit krediet €60.000,- bijgeraamd. Bij
                                                                                        vaststelling van het budget in 2009 is geen rekening
                                                                                        gehouden met het aanbrengen van een tijdelijke fietsbrug.
                                                                                        Dit was wel noodzakelijk om de veiligheid van het langzaam
                                                                                        verkeer tijdens sloop en bouw te waarborgen. Daarnaast
                                                                                        heeft sinds 2010 geen indexering meer plaatsgevonden.


Vervangen Kluisheulbrug M006                       264.500         2.000        262.500 De werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Aanschaf strooier 1,1 m3                            33.000        29.919              3.081 De zoutstrooier is aangeschaft in 2014.
Uitbreiding nieuwe zoutloods                       103.825         3.098        100.728 De constructietekeningen zijn gemaakt, het restantkrediet
                                                                                        doorschuiven naar 2015.
Sluipverkeer polderwegen Midden Defland             37.550                0      37.550 Het krediet kan worden afgesloten.
Implementatie toegankelijkheid OV MD               153.000-               0     153.000- De hoogte van de subsidie zal in 2015 door de
                                                                                         Metropoolregio Rotterdam/Den Haag worden vastgesteld.
Reconstructie waterkering Hoornseweg               310.920       244.033          66.887 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Vervangen damwand Kerkweg                           39.262         2.603          36.659 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Voegen metselwerk beschoeïng Singel                 75.000                0       75.000 De werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Vervangen beschoeiing damwand                       40.000                0       40.000 De werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Rotterdamseweg
Vervangen beschoeiing Kerkweg                      200.000                0     200.000 De werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Vervangen beschoeiingen/damwanden 2014              89.000        12.555          76.445 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Vervangen beschoeiing Dorpsstraat                  100.000                0     100.000 De werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Vervangen hekwerk dierenweitje                      35.000        34.847             153 Het hekwerk is vervangen, het krediet zal bij de
                                                                                         jaarrekening afgesloten worden.
Reconstructie speelvoorzieningen 2013               20.612                0       20.612 De werkzaamheden worden doorgeschoven naar 2015.
Vervangen pompen hoofdgemaal Kerkpolder             34.751                0       34.751 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Vervangen pompunits drukriolering (GRP) 2013        98.868        78.549          20.319 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                         restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Vervangen pompen hoofdgemalen (GRP) 2013            48.788        48.788                  0 Het krediet kan worden afgesloten.
Vervangen pompunits drukriolering (GRP) 2014        48.000        49.549              1.549- De werkzaamheden zijn afgerond, het krediet kan worden
                                                                                             afgesloten.
Vervangen pompen hoofdgemalen (GRP) 2014           141.000        27.331        113.669 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                        restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Vervangen vrijvervalriolering 2013                  26.611        26.611              0 Dit krediet kan afgesloten worden.
Vervangen vrijvervalriolering 2014                 204.000       180.149         23.851 De werkzaamheden zijn nog niet afgerond, het
                                                                                        restantkrediet doorschuiven naar 2015.
Niet geprognosticeerde rioolvervanging             200.000                0     200.000 Dit bedrag wordt jaarlijks opgenomen voor calamiteiten. Het
                                                                                        bedrag schuift jaarlijks door wanneer er geen uitgaven zijn
                                                                                        geweest.
Uitbreiding begraafplaats Schipluiden 2010          26.624        22.402              4.222 Het restantkrediet kan worden overgeboekt naar het
                                                                                            krediet uitbreiding begraafplaats 2012 waarna het kan
                                                                                            worden afgesloten. De gelden zijn benodigd voor de
                                                                                            afronding van de werkzaamheden van de uitbreiding.
Uitbreiding begraafplaats Schipluiden 2012         250.000        81.542         168.458 De werkzaamheden zijn in uitvoering, het restantkrediet
                                                                                         doorschuiven naar 2015.
                                                  3.885.068      986.290       2.898.778
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>2.1.4 Programma 4: Onderwijs


Beleidsveld 4: Onderwijs

Beleidsdoel
Passend onderwijs voor alle jongeren. Dat is wat wij nastreven in Midden-Delfland. Dat kan zowel in
Midden-Delfland zijn als daarbuiten, in de regio. Zo ondersteunen wij de optimale ontwikkeling van
jongeren.
Voor actieve deelname aan de maatschappij en de arbeidsmarkt hebben jongeren bij het verlaten van
het onderwijs een startkwalificatie nodig. De gemeente ondersteunt de (onderwijs)instellingen die zich
hiervoor inzetten.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
De gemeente zet zich ervoor in dat jongeren zonder startkwalificatie een passend aanbod krijgen. Op
die manier kunnen zij op een goede manier doorstromen naar de arbeidsmarkt.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel    De gemeente, peuterspeelzalen en scholen hebben afspraken gemaakt over
 om het beoogde       voor- en vroegschoolse educatie.
 maatschappelijk      Alle jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, krijgen een
 effect te bereiken   oproep voor een gesprek. Jongeren krijgen tijdens dit gesprek een passend
                      aanbod.
 Concrete                  Uitvoeren LEA.
 doelen/acties voor        De LEA is een landelijk richtinggevend instrument voor een vernieuwd
 2014                      plaatselijk onderwijs- en jeugdbeleid. De gemeente voert hierbij de regie.
                           Uiteraard gebeurt dit in overleg met de besturen voor onderwijs,
                           kinderopvang en peuterspeelzalen.
                           Overleg met de samenwerkingsverbanden over de invoer van het passend
                           onderwijs en de ondersteuningsplannen.
                           De Wet passend onderwijs treedt vanaf 1 augustus 2014 in werking. De
                           gemeente Midden-Delfland is ingedeeld bij vier verschillende regionale
                           samenwerkingsverbanden; twee voor het primair en twee voor het
                           voortgezet onderwijs.
 Instrumenten             Integraal Huisvestingsplan
                          Huisvestingsverordening onderwijs
                          Verordening leerlingenvervoer
                          Jaarlijks huisvestingsprogramma (B&W)
                          Leerplichtverslag
                          Overeenkomst LEA
                          Wet passend onderwijs

Wat hebben we bereikt/uitgevoerd?

 Uitvoering lokale    In 2014 heeft het LEA plaatsgevonden met de bestuurders van alle basisscholen
 educatieve agenda    en van de kinderopvanginstellingen. Ook is er een convenant 2014-2018 voor
 (LEA)                het LEA opgesteld en ondertekend. In dit convenant hebben gemeente,
                      onderwijs en kinderopvang de belangrijkste onderwerpen voor het LEA
                      opgenomen.
 Jongerenconsulent    In de loop van 2014 is gestart met de pilot “Jongerenconsulent” in het kader
                      van de jeugdwerkloosheidsbestrijding. Per 31 december 2014 waren er 42
                      jongeren (tussen de 18 en 26 jaar) werkloos.
 Overleg met de       Met alle vier de samenwerkingsverbanden voor passend onderwijs is OOGO (op
 samenwerkings-       overeenstemming gericht overleg) gevoerd over de invoer van het passend
 verbanden over de    onderwijs.
 invoer van het
 passend onderwijs
 en de onder-
 steuningsplannen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre> Huisvesting               De hogere uitgaven van ruim € 111.000 hebben diverse oorzaken. Voor
 bijzonder                 € 50.000 wordt dit veroorzaakt doordat de oprichting van de VVE voor de MFA
 onderwijs                 Het Lint niet in 2014 is afgerond. Via het saldo van de jaarrekening en de
 (waaronder MFA            Voorjaarsnota is dit bedrag in het voorstel overgeheveld naar 2015.
 Het Lint)
                           Het restant van het overschot heeft diverse incidentele oorzaken. Voor ruimt
                           € 27.000 was de verplichting om de noodinstallatie in de MFA Het Lint te
                           certificeren en diverse aanpassingen te verrichten. Deze kosten zijn geen
                           onderdeel van het krediet voor de aanpassing van de klimaatinstallaties. De
                           huur voor sportzalen was bijna € 10.000 hoger. De posten energie en
                           belastingen waren hoger, terwijl de post verzekeringen lager was. Verwachting
                           is dat een deel van de energiekosten verhaald gaat worden op gebruikers van
                           de MFA Het Lint. Daarnaast waren de schadekosten voor de schoolgebouwen
                           € 13.000 hoger.

Wat heeft het gekost?

                                                                primitieve Begroting
                                                werkelijk
Beschikbare middelen                                             begroting        incl.   werkelijk
                                                2013
                                                                     2014 wijzigingen         2014    verschil
Lasten:   Openbaar basisond.                            984              0           0        1.872     -1.872
          Huisvesting openbaar basisond.            111.713        120.468     129.321      106.166     23.155
          Bijzonder basisond.                           258          2.910        2.910        728       2.183
          Huisvesting bijzonder basisond.          1.504.197     1.486.918    1.675.369   1.672.608      2.761
          Gemeensch. baten/lasten ond.              676.901        606.536     676.536      621.878     54.658
          Volwasseneneducatie                        10.554          5.820      15.820       12.384      3.436
Baten:    Openbaar basisond.                                0            0           0           0          0
          Huisvesting openbaar basisond.                    0            0           0           0          0
          Bijzonder basisond.                               0            0           0           0          0
          Huisvesting bijzonder basisond.           127.579        158.117     158.117      209.592    -51.475
          Gemeensch. baten/lasten ond.               56.258          2.850     101.184      100.370       814
          Volwasseneneducatie                               0            0           0           0          0

Saldo     Openbaar basisond.                            984              0           0        1.872     -1.872
          Huisvesting openbaar basisond.            111.713        120.468     129.321      106.166     23.155

          Bijzonder basisond.                           258          2.910        2.910        728       2.183
          Huisvesting bijzonder basisond.          1.376.618     1.328.801    1.517.252   1.463.015     54.237

          Gemeensch. baten/lasten ond.              620.643        603.686     575.352      521.508     53.844
          Volwasseneneducatie                        10.554          5.820      15.820       12.384      3.436


Toelichting financiële afwijkingen

Huisvesting openbaar basisonderwijs
Onderschrijding lasten € 23.155
Er waren minder aanvragen van de scholen voor een bijdrage via het huisvestingsprogramma.

Huisvesting bijzonder basisonderwijs
Overschrijding baten € 51.475
De inkomsten op de post huisvesting onderwijs zijn ruim € 50.000 hoger dan begroot. Grootste oorzaak
hiervan is de verhuur aan Stichting Peuterzalen Midden-Delfland over het jaar 2013 en 2014 voor de
ruimten peuterspeelzaal in de MFA Het Lint. Door de lopende discussie waren deze huren niet eerder
opgelegd. Daarnaast zijn huurinkomsten ontvangen als gevolg van de verhuur van enkele ruimten in
andere schoolgebouwen.

Gemeenschappelijke lasten onderwijs
Overschrijding lasten € 54.658
Er hebben minder leerlingen gebruik gemaakt van het leerlingenvervoer en doorwerking van het eerder
goedkopere afgesloten contract.
Tevens waren de kosten voor het maken van het Integraal Huisvestingsplan lager dan begroot.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Mutaties reserves

                                                                            primitieve Begroting
                                                         werkelijk
Mutaties Reserves programma 4                                                begroting        incl.          werkelijk
                                                         2013
                                                                                 2014 wijzigingen                2014           verschil
Lasten                                                         203.413         197.325       1.090.219          845.598           244.621
Baten                                                          406.341         490.253       1.610.739        1.307.248           303.491

Totaal mutaties reserves                                      -202.928         -292.928       -520.520         -461.650           -58.870


Onderschrijding lasten € 244.621.
Dit bedrag betreft de toevoeging aan de Dekkingsreserve ten behoeve van het krediet aanpak
klimaatproblemen MFA Het Lint voor onderwijs (- € 244.621, zie ook baten).

Onderschrijding baten € 303.491.
-   De onttrekking uit de Algemene Reserve voor de aanpak van de klimaatproblemen bij MFA Het Lint
    via de exploitatie is lager dan begroot (- € 58.870).
- De onttrekking uit de Algemene reserve ten behoeve van het krediet aanpak klimaatproblemen
    MFA Het Lint is lager dan begroot (- € 244.621). De werkzaamheden zijn nog niet voltooid, het
    restantkrediet is doorgeschoven naar 2015. Dit restant wordt in 2015 uit de Algemene reserve
    onttrokken.

Investeringen

Overzicht investeringen jaarrekening 2014   Totaal      Werkelijk   Saldo
                                            begroot

Omschrijving investering:                      2014         2014        2014                            Opmerkingen
MFA Den Hoorn technische aanpassing          322.506      320.037      2.468     De gevelplaten zijn vervangen, het project kan worden
                                                                                 afgesloten.
Aanpassingen MFA klimaatproblemen            892.894      648.273    244.621     Dit is gecombineerd met project voor de kinderopvang. Het
                                                                                 grootste gedeelte van de werkzaamheden is uitgevoerd
                                                                                 tijdens de schoolvakanties in 2014 (zomer-, herfst- en
                                                                                 kerstvakantie). Om het onderwijs door te kunnen laten
                                                                                 gaan worden grote werkzaamheden gepland in de
                                                                                 schoolvakanties. Sommige onderdelen kunnen pas
                                                                                 uitgevoerd worden nadat andere werkzaamheden zijn
                                                                                 gerealiseerd. Tijdens de voorjaarsvakantie 2015 zijn grote
                                                                                 werkzaamheden voor afronding brandveiligheid en
                                                                                 geluidsvoorschriften gepland. Daarna volgen nog de
                                                                                 oplevertermijnen en mogelijk enkele aanvullende
                                                                                 werkzaamheden. Verwachting is dat het krediet eind 2015
                                                                                 afgesloten kan worden

Totaal                                      1.215.400     968.311    247.089
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>2.1.5 Programma 5: Welzijn en Wet maatschappelijke ondersteuning


Beleidsveld 5a: Wmo

Beleidsdoel
Iedere inwoner kan deelnemen aan de samenleving.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Iedereen neemt deel aan de samenleving.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationele         Het beleid dat op het gebied van welzijn wordt gemaakt kan samengevat
 doelen om het        worden in één beleidsplan: het in 2012 vastgestelde Wmo-beleidsplan. Hierin is
 beoogde              ook de voorbereiding van drie decentralisaties opgenomen.
 maatschappelijk
 effect te bereiken
 Concrete             - Voorbereiding voor de uitvoering van nieuwe taken die vanuit de Algemene
 doelen/acties voor     Wet Bijzondere Ziektekosten naar de Wmo worden overgeheveld. Het gaat
 2014                   om taken die te maken hebben met ‘begeleiding en de persoonlijke
                        verzorging’. Ingangsdatum is 1 januari 2015.
                        Voorbereidingen voor de overheveling van de taak jeugdzorg naar
                        gemeenten. Invoering is voorzien per 1 januari 2015.
 Instrumenten           Maatschappelijke verenigingen, organisaties en maatschappelijke partners
                        Visie Behoud door ontwikkeling (vitale dorpen 2025)
                        Verordening Wet kinderopvang
                        Gemeenschappelijke regeling GGD Haaglanden
                        convenant Jeugdgezondheidszorg Stichting Welzijn Midden-Delfland
                        (inclusief steunpunten mantelzorg en vrijwilligerswerk)
                        Centrum voor jeugd en gezin (structuur en samenwerking met regionale
                        partners)
                        Wmo-beleidsplan 2012-2015
                        Verordening Wet maatschappelijke ondersteuning (raad)
                        Verstrekkingenbeleid Wet maatschappelijke ondersteuning (college)
                        Wmo cliëntenraad.
                        Notitie Voor- en vroegschoolse educatie

Wat hebben we bereikt/uitgevoerd?

 Voorbereiding        Het jaar 2014 heeft in het teken gestaan van de voorbereidingen op de
 nieuwe taken         invoering van de nieuwe Wmo taken en de implementatie van de twee andere
 vanuit AWBZ naar     decentralisatieontwikkelingen (Participatiewet en nieuwe Jeugdtaken).
 de Wmo               Zo is er in regionaal verband beleid ontwikkeld en is er een inkoopproces
                      georganiseerd. Belangrijk resultaat is dat de zorgcontinuïteit gerealiseerd is.
                      Ook intern zijn er diverse activiteiten uitgevoerd om er voor te zorgen dat de
                      afdeling inwonerszaken volledig operationeel was voor de nieuwe taken
                      (voorbeelden hiervan zijn: opleidingen, implementatie nieuwe ICT en
                      gegevensuitwisseling).
                      Gesteld kan worden dat de nieuwe taken per 1 januari 2015 op een geruisloze
                      manier zijn ingevoerd.
 Voorbereidingen      In 2014 zijn de beleidsmatige en organisatorische voorbereidingen getroffen
 overheveling taak    voor de transitie van de jeugdwet en de start van het maatschappelijk team
 jeugdzorg naar       (MT) per januari 2015. Er is een verordening vastgesteld en (nadere)
 gemeenten.           beleidsregels opgesteld. Ook is in regionaal verband (H10) het inkoopproces
                      georganiseerd met als resultaat tijdig de contractering van de zorgaanbieders.
                      Hiermee is de zorgcontinuïteit gegarandeerd. Daarnaast is het MT opgericht en
                      gereed gemaakt voor de start van de uitvoering Jeugdwet per 1 januari 2015.
                      Hierop voorafgaand is regionaal de voorloperspilot “één gezin/één
                      plan”uitgevoerd. Het maatschappelijk team richt zich op jeugdigen met
                      meervoudige problematiek. De inzet is om het maatschappelijk team in 2015
                      verder te ontwikkelen en te verbreden met Wmo-taken, waardoor ook de
                      doelgroep wordt verbreed. Ook hiervoor zijn in 2014 eerste stappen gezet; dit
                      zal in 2015 gecontinueerd en geïmplementeerd worden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre> Verloop                   Beschikbaar gesteld budget                                        € 846.000
 beschikbare               Via de najaarsnota doorgeschoven naar 2015                       € 302.250 -/-
 budget Sociaal            Werkelijk uitgaven in 2014                                       € 437.766 -/-
 Domein                    Nog niet uitgeven budget met het verzoek tot doorschuiven        € 105.984

Wat heeft het gekost?

                                                               primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                            begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                    2014 wijzigingen         2014    verschil

Lasten:   Maatschappelijke dienstverlening         433.828        434.464     436.964      435.136      1.828
          Overig maatschappelijk werk              146.889        413.648     385.166      340.508     44.658
          Vreemdelingen                             12.360         10.175      13.175       12.870          305
          Wmo                                     1.638.096     2.337.264    2.245.045   1.992.007    253.038
          Jeugd- en jongerenwerk                    50.192        152.385      72.385       29.065     43.320
          Overig sociaal-cultureel werk             94.659         70.422     100.422       82.497     17.925
          Kinderopvang                             188.206        216.557     166.372      143.599     22.773
          Voorzieningen gehandicapten              934.845      1.050.182     922.382      835.834     86.548
          Openbare gezondheidszorg                 273.481        209.400     209.400      378.885   -169.485
          Jeugdgezondheidszorg (uniform)           494.374        449.208     436.208      428.253      7.955
          Jeugdgezondheidszorg (maatwerk)          366.219        395.765     445.765      448.998     -3.233
Baten:    Maatschappelijke dienstverlening                 0            0           0           0             0
          Overig maatschappelijk werk                      0            0           0           0             0
          Vreemdelingen                                    0            0      10.000        9.000      1.000
          Wmo                                      378.251        425.000     425.000      420.309      4.691
          Jeugd- en jongerenwerk                           0            0           0           0             0
          Overig sociaal-cultureel werk                    0            0           0        8.403     -8.403
          Kinderopvang                               2.039              0           0        1.809     -1.809
          Voorzieningen gehandicapten               11.459         10.000      10.000       12.786     -2.786
          Openbare gezondheidszorg                         0            0           0           0             0
          Jeugdgezondheidszorg (uniform)                   0            0           0           0             0
          Jeugdgezondheidszorg (maatwerk)           11.452              0           0       17.600    -17.600

Saldo     Maatschappelijke dienstverlening         433.828        434.464     436.964      435.136      1.828

          Overig maatschappelijk werk              146.889        413.648     385.166      340.508     44.658

          Vreemdelingen                             12.360         10.175        3.175       3.870       -695

          Wmo                                     1.259.845     1.912.264    1.820.045   1.571.698    248.347

          Jeugd- en jongerenwerk                    50.192        152.385      72.385       29.065     43.320

          Overig sociaal-cultureel werk             94.659         70.422     100.422       74.093     26.329

          Kinderopvang                             186.167        216.557     166.372      141.789     24.583

          Voorzieningen gehandicapten              923.386      1.040.182     912.382      823.048     89.334

          Openbare gezondheidszorg                 273.481        209.400     209.400      378.885   -169.485

          Jeugdgezondheidszorg (uniform)           494.374        449.208     436.208      428.253      7.955

          Jeugdgezondheidszorg (maatwerk)          354.767        395.765     445.765      431.398     14.367


Toelichting financiële afwijkingen

Overig maatschappelijk werk
Onderschrijding lasten € 44.658
Er is minder uitgegeven voor de voorbereiding op de 3 transities. Verder zijn er minder manuren nodig
geweest dan was verwacht.

Wmo
Onderschrijding lasten € 253.038
Dat is een combinatie van factoren:
1) Mensen zien af van door gemeente georganiseerde zorg omdat de eigen bijdrage hoog is.
2) Gemeente benut meer de eigen kracht van mensen (Kanteling).
3) Doorwerking aanpassen urennormering (half uur minder per week).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Verder zijn er minder adviezen bij de WMO-zaak ingewonnen en meer aanvragen in eigen beheer
afgedaan. Ook is er door het CAK meer eigen bijdrage opgelegd dan was voorzien. Daarnaast is er
minder uitgegeven voor de voorbereiding op de drie transities. Tot slot zijn er minder manuren gemaakt
voor de reguliere werkzaamheden van inwonerszaken. Deze uren zijn gebruikt voor de transitie.

Jeugd -en jongerenwerk
Onderschrijding lasten € 43.320
Door de afschaffing van het (ambulant) jongerenwerk zijn er op deze posten minder uitgaven gedaan.

Overig sociaal-cultureel werk
Onderschrijding lasten € 17.925
Er zijn in 2014 geen extra activiteiten uitgevoerd op het gebied van vrijwilligerswerk.

Kinderopvang
Onderschrijding lasten € 22.773
De onderschrijding komt door een terugvordering op de niet bestede subsidiebedragen 2013.

Voorzieningen gehandicapten
Onderschrijding lasten € 86.548
In zijn algemeenheid is hier sprake van het resultaat van de Kanteling. Meer en meer wordt de eigen
kracht van inwoners en de mantelzorg benut. Dit heeft zijn effect op de uitgaven die uiteindelijk
benodigd zijn gebleken.

Openbare gezondheidszorg
Overschrijding lasten € 169.485
In de vergadering van 28 januari 2014 heeft de gemeenteraad besloten in te stemmen met
verstrekken van een gemeentelijke bijdrage van € 200.000 voor de realisatie van het
Gezondheidscentrum Maasland. Ter dekking van deze kosten is de reserve Investeringsprogramma
aangesproken. Deze onttrekking is verwerkt in programma algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien.

De kosten voor toezicht op de kinderopvang zijn van een andere post betaald. Verder was er een
teruggave van de GGD over de BTW van voorgaande jaren. Daarnaast waren er nog enkele kleine
meevallers in de kosten voor het uitgevoerde takenpakket, zo waren er bijvoorbeeld minder OGGZ-
meldingen.

Jeugdgezondheidszorg maatwerk
Overschrijding baten € 17.600
De medewerker JGZ heeft extra werkzaamheden verricht. Deze kosten worden gecompenseerd uit het
innovatiebudget gesubsidieerd door Stadsgewest Haaglanden.

Beleidsveld 5b: welzijn

Beleidsdoel
De bedoeling is dat iedere inwoner de kans krijgt zichzelf optimaal te ontwikkelen en te ontplooien,
zodat hij volwaardig aan de maatschappij kan deelnemen.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Om iedere inwoner mee te kunnen laten doen in de maatschappij is het belangrijk dat alle
doelstellingen van de Wmo gerealiseerd worden. De programmaonderdelen voor welzijn leveren hier
een positieve bijdrage aan.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel        -  In Den Hoorn is de hoofdvestiging van de bibliotheek. In Schipluiden en
 welzijn om het              Maasland zijn doelgroepenbibliotheken voor kinderen tot twaalf jaar en
 beoogde                     ouderen
 maatschappelijk          - Veel inwoners zijn lid van een culturele vereniging, sportvereniging of
 effect te bereiken          andere lokale maatschappelijke organisatie
                          - De aangewezen monumenten zijn in 2025 nog als monument aanwezig
 Concrete                   Met de drie sportstichtingen zijn bindende afspraken gemaakt over het
 doelen/acties voor         dagelijks beheer van de sportvelden, het groot onderhoud en de renovaties.
 2014                       Het onderzoek naar de accommodaties in Schipluiden heeft onder andere
                            geleid tot de verbouw van het Notenschip tot een multifunctionele
                            accommodatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>                       De Open Monumentendag en de Kindermonumentendag worden
                       georganiseerd in samenwerking met partners.
                       In 2014 wordt onderzoek gedaan naar het aanwijzen van maximaal tien
                       nieuwe monumenten.
Instrumenten           Maatschappelijke verenigingen en organisaties
                       Subsidieverordening (raad) en subsidiecriteria instellingen (college)
                       Recreatieschap Midden-Delfland
                       Erfgoedverordening
                       Gecombineerde commissie erfgoed en monumenten
                       Werkgroep Erfgoed
                       De historische verenigingen
                       Voorlichting richting eigenaren (en bewoners/gebruikers) van monumenten
                       over rechten en plichten
                       Handboek Erfgoed
                       Open monumentendag
                       Beleidskader kunst en cultuur
                       Regionale Agenda Samenleving -programma Haaglanden.

Wat hebben we bereikt?

Beheer en           In goed overleg met de Stichting Exploitatie Sportpark Schipluiden en de
onderhoud           Handbalvereniging Schipluiden is het handbalveld van deze vereniging
sportvelden         gerenoveerd. Door de renovatie zijn de problemen rond de oneffenheden op
                    het veld opgelost en beschikt de handbalvereniging weer over een prima
                    handbalveld.

                    Vanwege de staat van onderhoud van sporthal De Hofstede was een grote
                    onderhoudsbeurt noodzakelijk. Met name de kleedkamers van de
                    accommodatie waren toe aan een grondige renovatie. Deze werkzaamheden
                    zijn in de zomerperiode van 2014 gestart. Naast de kleed/doucheruimten is
                    ook de sporthal zelf aangepakt, zodat het complex weer een moderne en
                    frisse uitstraling heeft.
Peuteropvang         In verband met nieuwe regels van de overheid rond de opvang van
                     kinderen is het niet wenselijk gebleken om de manier van subsidiëring van
                     de peuteropvang op de oude manier te continueren. Daarom is nieuw
                     beleid voor de peuteropvang geformuleerd. Hiermee is de voorwaarde
                     geschapen om ook na het jaar 2014het aanbod peuteropvang in alle dorpen
                     van Midden-Delfland mogelijk te maken.
Open                De Kindermonumentendag en Open Monumentendag hebben plaats
Monumentendag       gevonden. Vooral de Kindermonumentendag was een groot succes. De
en de               activiteiten hebben bijdragen tot het toelaten van de trekvaarten in Midden-
Kindermonumen-      Delfland tot de Erfgoedlijn Trekvaarten. Dat geeft recht op financiële
tendag              ondersteuning door de provincie.
Onderzoek naar      Het onderzoek is uitgevoerd. De Werkgroep Erfgoed heeft geadviseerd om
het aanwijzen van   de beschrijvingen aan te passen. Op basis van de aangepaste beschrijvingen
maximaal tien       neemt het college in 2015 besluiten over het aanwijzen van maximaal tien
nieuwe              monumenten.
monumenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost?

                                                              primitieve Begroting
                                              werkelijk
Beschikbare middelen                                           begroting        incl.   werkelijk
                                              2013
                                                                   2014 wijzigingen         2014    verschil

Lasten:   Openbaar bibliotheekwerk                481.907        431.870     455.829      450.412      5.417
          Vormings- en ontwikkelingswerk           22.181         58.508      38.508       24.802     13.706
          Sport                                 1.278.844        908.321     984.036      971.088     12.948
          Oudheidkunde/monumenten                 183.591        161.864     200.860      146.272     54.588
          Kunst                                    51.315         80.386      55.425       49.438      5.987
          Volksfeesten                             41.696         38.094      38.094       41.736     -3.642
          Overige recreatieve voorzieningen               0            0        2.251          0       2.251
Baten:    Openbaar bibliotheekwerk                        0                        0           0          0
          Vormings- en ontwikkelingswerk                  0                        0           0          0
          Sport                                   298.294        127.538     203.244      245.609    -42.365
          Oudheidkunde/monumenten                   1.568          2.244        2.244       3.718     -1.474
          Kunst                                           0                        0           0          0
          Volksfeesten                                    0                        0           0          0
          Overige recreatieve voorzieningen               0            0           0           0          0
Saldo     Openbaar bibliotheekwerk                481.907        431.870     455.829      450.412      5.417
          Vormings- en ontwikkelingswerk           22.181         58.508      38.508       24.802     13.706
          Sport                                   980.550        780.783     780.792      725.479     55.313
          Oudheidkunde/monumenten                 182.023        159.620     198.616      142.554     56.062
          Kunst                                    51.315         80.386      55.425       49.438      5.987
          Volksfeesten                             41.696         38.094      38.094       41.736     -3.642
          Overige recreatieve voorzieningen               0            0        2.251          0       2.251


Toelichting financiële afwijkingen

Vormings- en ontwikkelingswerk
Onderschrijding lasten € 13.706
Er zijn minder incidentele subsidies toegekend. Hierdoor zijn er ook minder uren besteed.

Sport
Onderschrijding lasten € 12.948
Er zijn nieuwe onderhoudsbijdragen voor sportvelden afgesproken. Dit heeft geleid tot verlaging van de
uitgaven. Verder is er in verband met de uitgevoerde renovatiewerkzaamheden van de Hofstede minder
uitgegeven in de exploitatie. Veel kosten vallen binnen het beschikbaar gestelde krediet. De
onderschrijding manuren komt door een verschuiving in de urenverantwoording. Tevens is er op groot
onderhoud meer uitgegeven doordat er looddieven actief waren binnen de gemeente. De noodzakelijke
reparaties waren niet begroot. Een nieuwe overeenkomst met de SDDS betekent een lagere
exploitatiebijdrage. De gemeente is Optisport tegemoet gekomen in de kosten wao-hiaat van de
voormalige werknemers van de gemeente.

Overschrijding baten € 42.365
De huuropbrengsten zijn conform de vastgelegde afspraken met de sportstichtingen. In het kader van
de harmonisatie van onderhoud en tarieven zijn de tarieven (tot 2014) extra verhoogd.

Oudheidkunde/musea
Onderschrijding lasten € 54.588
Deze onderschrijding bestaat uit diverse over- en onderschrijdingen:

Oudheidkunde
- De post schilderwerk is overschreden doordat het schilderwerk van het voormalige tramhuis in
   slechte staat was.
- Door gemeente Delft is een lager bedrag in rekening gebracht voor archeologisch onderzoek.
- De uren zijn op een andere plek verantwoord.

Monumenten
Voor enkele aanvragen zijn de einddeclaraties nog niet ingediend. Een verwachte hausse aan
aanvragen na een presentatie bij de uitreiking van de monumentenschildjes is deels uitgebleven.
Er is een periode geweest dat de functie van technisch medewerker monumenten niet is ingevuld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Mutaties reserves

                                                                            primitieve Begroting
                                                           werkelijk
Mutaties Reserves programma 5                                                begroting        incl.            werkelijk
                                                           2013
                                                                                 2014 wijzigingen                  2014           verschil
Lasten                                                          511.762            68.498         967.747         887.842           79.905
Baten                                                         1.051.064           958.655       1.591.750       1.666.676          -74.926

Totaal mutaties reserves                                       -539.302           -890.157       -624.003        -778.834          154.831


Onderschrijding lasten € 79.905
-   Dit bedrag betreft de lagere toevoeging aan de Dekkingsreserve ten behoeve van het krediet
    aanpak klimaatproblemen MFA Het Lint voor de kinderopvang (- € 53.372, zie ook baten).
-   Daarnaast is de toevoeging aan de Dekkingsreserve ten behoeve van het krediet Overkapping
    tussen Schilpen en Tavenu lager (- € 26.533).

Overschrijding baten € 74.926
-   De onttrekking uit de Algemene reserve voor de invoering van decentralisaties is lager dan
    begroot (-€ 48.139).
-   De onttrekking uit de Algemene reserve ten behoeve van het krediet aanpak klimaatproblemen
    MFA Het Lint voor de kinderopvang is lager dan begroot (- € 53.372) . De werkzaamheden zijn nog
    niet voltooid, het restantkrediet is doorgeschoven naar 2015. Dit restant zal in 2015 uit de
    Algemene reserve onttrokken worden.
-   In verband met de nieuwe verordening is in de voorjaarsnota is € 15.000 bijgeraamd voor
    monumentensubsidies die gedekt worden uit de reserve Monumenten. Dit bedrag is niet
    aangewend (- €15.000).
-   De onttrekking uit de reserve investeringsprogramma voor het meerjarig onderhoudsplan
    gebouwen is hoger dan geraamd (+ €17.970).
-   De onttrekking uit de reserve investeringsprogramma ten behoeve van het krediet Overkapping
    tussen Schilpen en Tavenu is lager (- € 26.533). De overkapping is opgeleverd, het krediet is
    afgesloten.
-   In de raadsvergadering van 28 januari 2014 is besloten om een gemeentelijke bijdrage te
    verstrekken voor het gezondheidscentrum in Maasland. Dit bedrag is onttrokken aan de reserve
    investeringsprogramma (+ € 200.000).

Investeringen

Overzicht investeringen jaarrekening 2014        Totaal       Werkelijk   Saldo
                                                 begroot

Omschrijving investering:                          2014         2014        2014                      Opmerkingen
Renovatie Sporthal de Hofstede                     490.000     346.305     143.695 Ook in 2015 komen nog kosten ten laste van dit
                                                                                   krediet.
Vervangen ventilatie/CV Dorpshoeve                   80.000     16.489      63.511 De nieuwe airconditioning is geplaatst en er heeft een
                                                                                   asbestinventarisatie plaatsgevonden. De rest van de
                                                                                   werkzaamheden zal in 2015 plaatsvinden.

Vernieuwen dak Hoornbloem                            37.930     37.930             0 Het dak is opgeleverd, het krediet kan afgesloten
                                                                                     worden.
Renovatie handbalveld Schipluiden                  103.584     103.819         235- Dit project is afgerond, het krediet kan afgesloten
                                                                                    worden.
Renovatie Notenschip                               363.865     346.564      17.301 De renovatie van het Notenschip is afgerond, het
                                                                                    krediet kan afgesloten worden.

Overkapping tussen Schilpen en Tavenue               25.407     16.386       9.021 De overkapping is opgeleverd, het krediet kan
                                                                                   afgesloten worden.
Aanpassingen MFA klimaatproblemen kinderopvang     163.109     109.737      53.372
                                                                                     Dit is gecombineerd met project voor het onderwijs.
                                                                                     Het grootste gedeelte van de werkzaamheden is
                                                                                     uitgevoerd tijdens de schoolvakanties in 2014. Om het
                                                                                     onderwijs door te kunnen laten gaan worden grote
                                                                                     werkzaamheden gepland in de schoolvakanties.
                                                                                     Sommige onderdelen kunnen pas uitgevoerd worden
                                                                                     nadat andere werkzaamheden zijn gerealiseerd.
                                                                                     Tijdens de voorjaarsvakantie 2015 zijn grote
                                                                                     werkzaamheden voor afronding brandveiligheid en
                                                                                     geluidsvoorschriften gepland. Daarna volgen nog de
                                                                                     oplevertermijnen en mogelijk enkele aanvullende
                                                                                     werkzaamheden. Verwachting is dat het krediet eind
                                                                                     2015 afgesloten kan worden.
Totaal                                            1.263.895    977.229     286.665
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>2.1.6 Programma 6: Economische- en Sociale zaken

Beleidsveld 6a: economische zaken

Beleidsdoel
Versterking van de economische structuur van de gemeente en optimalisering van de gemeentelijke
inzet.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Versterking van de gebiedskwaliteiten (open en groen landschap, A-kwaliteit) en het behoud van de
vitaliteit van het gebied (economische dynamiek, leefbaarheid). Via deelname aan de Metropoolregio
Rotterdam Den Haag versterken van het regionaal vestigingsklimaat, waardoor ook de lokale economie
versterkt wordt.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel    Leidraad voor het opereren van de gemeente op het terrein van economische
 om het beoogde       zaken is het door de raad in 2012 vastgestelde Economisch Beleidskader 2012-
 maatschappelijk      2016 ‘Samen werken aan een duurzame economie’. Het doel is om de thema’s
 effect te bereiken   werken, wonen en landschap in Midden-Delfland vanuit economisch perspectief
                      te versterken.
 Concrete doelen/     Het economisch beleidskader formuleert opgaven verdeeld over werken, wonen
 acties voor 2014     en landschap. Deze opgaven zijn bij het thema ‘Werken’:
                      - Voorzien in duurzame werklocaties (duurzame glastuinbouwclusters,
                           bedrijventerreinen, dorpen, agrarisch kerngebied en Poorten);
                      - Goede bereikbaarheid;
                      - Maatschappelijk verantwoord ondernemen;
                      - Goede dienstverlening
                      Bij het thema ‘Wonen’:
                      -    Voorzien in kwalitatieve/kwantitatieve woningbehoefte en hoogwaardige
                           leefomgeving;
                      -    Voldoende voorzieningen;
                      Bij het thema ‘Landschap’:
                      -    Behoud en versterken kwalitatief hoogwaardig landschap;
                      -    Toegankelijk en aantrekkelijk maken van de metropoolregio.
                      Op basis van het economisch beleidskader zijn de volgende acties gepland:
                          Voortdurende verbetering van de gemeentelijke dienstverlening aan
                          bedrijven door informatie over procedures, het intensiveren van contact met
                          bedrijven en een strategische opzet van structureel overleg tussen
                          gemeente en georganiseerd bedrijfsleven.
                          Via de bedrijfscontactfunctionaris en het (digitale) ondernemersloket wordt
                          zowel proactief als vraaggestuurd ingespeeld op vragen die (kunnen) leven
                          bij ondernemers.
                          Middels het inzetten van E-herkenningsformulieren wordt invulling gegeven
                          aan de vermindering van regeldruk. Zo kunnen de volgende onderwerpen
                          digitaal aangevraagd worden: plaatsen driehoeksreclamebord
                          (sandwichbord), vergunning spandoek, vaste standplaatsvergunning,
                          ventvergunning, aanvraag/melding exploitatievergunning bed & breakfast,
                          klacht indienen, bezwaar indienen, zienswijze indienen.
                          Uitwerken van het Toeristisch-recreatief beleidskader Midden-Delfland
                          (programma 1).
                          Uitvoering geven, in samenwerking met de melkveehouders in het gebied,
                          aan het project Duurzaam Boer blijven in Midden-Delfland en het
                          grondinstrument (kwaliteitsproject IODS).
                          Jaarlijkse organisatie OndernemersAward Cittaslow Midden-Delfland.
                          Op basis van de structuurvisie, het economisch beleidskader en de nieuwe
                          bestemmingsplannen (o.a. Buitengebied gras en glas) nieuwe vormen van
                          bedrijvigheid een impuls geven en waar mogelijk faciliteren.
                          Gemiddeld één keer per week bezoekt de portefeuillehouder een plaatselijke
                          onderneming/ondernemer om kennis te maken met de diversiteit en de
                          bedrijvigheid in het gebied. In samenwerking met het lokale bedrijfsleven
                          worden ten minste twee thema-avonden over ondernemen in Midden-
                          Delfland georganiseerd. Daarnaast vindt ten minste viermaal per jaar
                          regulier overleg plaats tussen het gemeentebestuur en het bedrijfsleven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Instrumenten             Midden-Delfland® 2025
                         Visie behoud door ontwikkeling (vitale dorpen) 2025
                         Economisch beleidskader Midden-Delfland 2012-2016
                         Toeristisch-recreatief beleidskader Midden-Delfland
                         Studie Gebiedseconomie Midden-Delfland
                         Bestemmingsplannen, onder andere Buitengebied gras en glas
                         Standplaatsenbeleid
                         Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Harnaschpolder
                         Greenportvisie Westland-Oostland-Barendrecht
                         Aandeelhouderschap Westland Infra
                         Aandeelhouderschap Waterbedrijf Evides
                         Regionale structuurvisie detailhandel (Stadsgewest Haaglanden en provincie
                         Zuid-Holland)

Wat hebben we bereikt?

Gemeentelijke         Door de realisatie van het ondernemersloket is er een 24-uurs portaal
dienstverlening       gerealiseerd voor ondernemers die vragen hebben met betrekking tot
aan bedrijven         vergunningen, ontwikkelingen, beleid, startersinformatie, etc. Het
                      ondernemersloket is het verzamelpunt waar vragen van ondernemers
                      samenkomen en inzichtelijk is wat er leeft bij ondernemers. Door het
                      beschikbaar stellen van e-Herkenning kunnen ondernemers digitaal
                      informatie opvragen en een 7-tal vergunningen digitaal aanvragen.
                      Daarmee zetten we ook stappen richting 2017 waarin de Wet recht op
                      elektronisch zakendoen in werking treedt. Dan moeten overheden al hun
                      diensten digitaal kunnen aanbieden. In samenwerking met de
                      Ondernemersfederatie wordt bekeken hoe we het ondernemersdossier
                      kunnen gaan implementeren.
Zowel proactief als   De bedrijfscontactfunctionaris is eerste aanspreekpunt voor
vraaggestuurd         ondernemers en coördineert de afhandeling van vragen. Daarnaast
inspelen op vragen    verbindt zij gemeente en ondernemers of ondernemers onderling met
die leven bij         elkaar om te anticiperen op eventuele vragen of wijst hen op kansen.
ondernemers           Een voorbeeld hiervan is ook het thema van de
                      ondernemersmanifestatie, MVO.
Vermindering van      Het gewenste resultaat van e-Herkenning blijft helaas uit. Van de 1500
regeldruk door e-     ondernemers in Midden-Delfland hebben er slechts 7 een e-Herkenning,
Herkenningsformuli    De Wet op Elektronisch Zakendoen voor bedrijven (2017) zal hier
eren                  verandering in gaan brengen. Zo zal voor het gebruik van het
                      ondernemerdossier een e-Herkenning een vereiste zijn. Wij verwachten
                      dat daardoor het aantal aanvragen voor e-Herkenning toeneemt.
Uitwerken van het     In samenwerking met de Hof van Delfland en de Groenservice Zuid-
Toeristisch-          Holland vindt de voorbereiding van de aanleg van het
recreatief            wandelroutenetwerk plaats. De provincie Zuid-Holland kende een
beleidskader          subsidie toe in het kader van de Uitvoeringsregeling Groen 2014.
Midden-Delfland       Door de aanleg van een recreatieve parkeervoorziening geven we vorm
                      aan de Maaslandse Poort. Een wegwijzer in de middenberm van de Oude
                      Veiling zorgt ervoor dat bezoekers de recreatieve voorzieningen beter
                      weten te vinden. Een nieuw zebrapad over de Oude Veiling tussen de
                      P+R faciliteiten en het busstation zorgt voor voldoende parkeerruimte bij
                      evenementen.

                      Naast het wandelroutenetwerk werkt het Recreatieschap Midden-
                      Delfland ook aan de voorbereiding van een skateroutenetwerk en een
                      vaarroutenetwerk.

                      Een subsidie voor het uitbreiden van het informatiesysteem van de Hof
                      van Delfland zorgt er voor dat Poorten op de kaart worden gezet. Voor
                      een verbindingselement tussen de informatie op de website van de Hof
                      van Delfland en de websites in de poorten als
                      ‘www.Middendelflandinbeeld.nl’ is een subsidie toegekend. De provincie
                      Zuid-Holland kende de bijdrage toe in het kader van de
                      Uitvoeringsregeling Groen. In 2015 vindt de realisatie plaats. Hierna is
                      uitwisseling van informatie mogelijk.

                      In samenwerking met de agrarische natuurvereniging Vockestaert is een
                      pilot met vliegende wandelpaden over boerenland ontwikkeld.
                      Gedurende een beperkte periode in het jaar zijn enkele paden over
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>                      boerenland opengesteld voor wandelaars. De paden zijn feestelijk
                      geopend. Tot nu toe is de pilot succesvol.
                      De voorbereiding van de aanleg van 80 parkeerplaatsen rond de TOP
                      Schipluiden (eind Kruithuisweg) is bijna afgerond.
Uitvoering geven      Zie voor inhoudelijke verantwoording programma 1.
aan het project
Duurzaam Boer
blijven in Midden-
Delfland en het
grondinstrument
(kwaliteitsproject
IODS).
Ondernemers           De gemeente wil via de ondernemersmanifestatie en OndernemersAward
Award Cittaslow       de economische ontwikkeling en ook, duurzaamheid, innovatie,
Midden-Delfland       authenticiteit stimuleren. Het is daarnaast een manier om de verbinding
                      te leggen tussen ondernemerschap en Cittaslow en het bewustzijn van
                      de aspecten van dit keurmerk uit te dragen. De ondernemers-
                      manifestatie in 2014 had Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen
                      (MVO) als thema. Dit thema is gekozen, omdat in contacten met
                      ondernemersverenigingen duidelijk werd dat zij bijna tot geen affiniteit
                      hebben met het begrip MVO of de 3 P’s, en dat zij niet goed weten hoe
                      zij MVO strategisch in de onderneming moeten toepassen. Terwijl daar
                      mogelijk wel kansen liggen.
                      De OndernemersAward is uitgereikt aan Hoeve Ackerdijk. De jury kende
                      de Award toe aan hen omdat: ‘Hoeve Ackerdijk een door passie
                      gedreven onderneming is waar People, Planet en Profit een
                      driehoeksverhouding zijn aangegaan’.
Op basis van de       Het bestemmingsplan ‘gras’ biedt mogelijkheden voor agrariërs om
structuurvisie, het   aanvullend op de agrarische activiteiten andere economische activiteiten
economisch            te ondernemen. Het bestemmingsplan ‘glas’ is gericht op het in stand
beleidskader en de    houden van het teeltareaal voor duurzaam bestemd glas. Met de
nieuwe bestem-        tuinbouwsector wordt overlegd over de wijze waarop de gemeente kan
mingsplannen          bijdragen aan het in standhouden van de twee vitale
nieuwe vormen         tuinbouwkerngebieden in onze gemeente.
van bedrijvigheid
een impuls geven
en waar mogelijk
faciliteren
Bezoeken van de       Bijna wekelijks vind er een bezoek aan het bedrijfsleven plaats. Doel van
portefeuillehouder    de bezoeken aan het bedrijfsleven is kennismaken met de wethouder en
aan plaatselijke      inzicht krijgen in de bedrijfsstructuur en de organisatie achter de
ondernemers om        onderneming. Zo wordt er ingegaan op de diverse bedrijfsactiviteiten,
kennis te maken       sector, branche en daarbij behorende uitdagingen en ontwikkelingen. De
met de diversiteit    bedrijfsbezoeken worden als prettig ervaren door ondernemers. Dit
en de bedrijvigheid   maakt de onderneming zichtbaar en daarnaast leveren de gesprekken
in het gebied.        een goede input voor het economisch beleid. In 2014 zijn er 20
                      bezoeken gepleegd dit is ten opzichte van 2013 (36) minder. Dit komt
                      door de verkiezingen in april 2014 en het vormen van een nieuw college.
Metropoolregio        Om het economisch vestigingsklimaat te versterken is in 2015 de
Rotterdam Den         Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) opgericht (zie ook
Haag                  paragraaf verbonden partijen). Vanuit de agenda economisch
                      vestigingsklimaat richten de gezamenlijke gemeenten zich op de
                      volgende onderdelen:
                      1. Werklocaties. Zorgen voor een evenwicht in vraag en aanbod op het
                           gebied van detailhandel, kantoren en bedrijventerrein. Voor Midden-
                           Delfland is dit direct relevant vanuit de verbinding met het
                           Businesspark Haaglanden.
                      2. Energie-infrastructuur. De MRDH richt zich op het creëren van een
                           duurzame energie-infrastructuur. Voor Midden-Delfland ligt hierin
                           een directe relatie vanuit duurzaamheid en de glastuinbouw
                           (geothermie en restwarmte).
                      3. Branding. Met behoud van de gemeentelijke diversiteit in identiteit
                           een eenduidige internationale brandingstrategie maken. Voor
                           Midden-Delfland op termijn interessant bij toename van
                           internationale bezoeken in relatie tot recreatieve arrangementen.
                      4. Clustervorming. Het versterken van economische netwerken door
                           verbindingen te leggen tussen bedrijven en kennisinstellingen. Voor
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                              Midden-Delfland van belang vanuit de glastuinbouw en mogelijk ook
                              werkgelegenheid voor ZZP’ers.
                          5. Financiering. Een oplossing vinden in bijvoorbeeld fondsvorming voor
                              innovatieve bedrijven. Kan voor Midden-Delfland interessant zijn bij
                              nieuwe initiatieven vanuit de samenleving.
                          6. Onderwijs en arbeidsmarkt. Een betere match creëren tussen
                              aanbod vanuit onderwijs en vraag vanuit bedrijfsleven. Voor
                              inwoners belangrijk om betere kansen op maatschappelijke
                              participatie te krijgen. Daarnaast is hier een relatie met het
                              opleidingsaanbod vanuit Lentiz Maasland.
                          7. Nieuwe economische dragers landelijk gebied. Doelstelling is om
                              naast de agrarische sector nieuwe economische dragers voor groene
                              gebieden te ontwikkelen. Dit onderwerp geeft aan dat de regio het
                              belang van groene gebieden erkent en sluit direct aan op de
                              gemeentelijke visie Midden-Delfland®2025.
                          8. Gebieden. Doel van dit onderwerp is het versterken van de kennis-as
                              Leiden-Delft-Rotterdam. Het gaat hier om het versterken van de
                              interactiemilieus voor kennisuitwisseling en innovatie binnen de
                              regio. Dit onderwerp is niet van direct belang voor het grondgebied
                              van Midden-Delfland, maar biedt wel kansen voor inwoners door
                              gebruik te maken van de voorzieningen uit de interactiemilieus.
 Greenport                In 2014 is de Stichting Greenport Westland Oostland opgericht. Deze
 Westland Oostland        instelling gaat zich richten op het uitwerken van de Bedrijfslevenvisie
                          2030. Doelstelling van deze stichting is om met een intensieve
                          samenwerking en afstemming tussen overheden, kennisinstellingen en
                          bedrijfsleven de tuinbouwsector een goed toekomstperspectief te bieden.
                          Voor de regio en Midden-Delfland is deze sector van groot belang voor
                          de werkgelegenheid en economie.
                          De gemeente ondersteunt deze stichting financieel en door inzet van
                          bestuurlijke en ambtelijke capaciteit. Voorafgaand aan het besluit tot
                          ondersteuning is overleg gevoerd met LTO Glaskracht en een
                          vertegenwoordiging van lokale tuinbouwbedrijven. Prioriteiten die mede
                          op basis van dit overleg zijn gekoppeld aan de deelname aan de
                          stichting zijn teeltareaal en kwaliteit van water.

Wat heeft het gekost?

                                                              primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                           begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                   2014 wijzigingen         2014     verschil
Lasten:   Handel en Ambacht                        367.705       303.419     389.051      351.989      37.062
          Nutsbedrijven                             15.757        15.757      36.348       36.348          0
Baten:    Handel en Ambacht                        374.738       309.738     334.396      332.720       1.676
          Nutsbedrijven                           2.073.259    1.993.542    2.068.000   2.058.352       9.648

Saldo     Handel en Ambacht                          -7.033       -6.319      54.655       19.269      35.386
          Nutsbedrijven                          -2.057.502   -1.977.785   -2.031.652   -2.022.005     -9.647


Toelichting financiële afwijkingen

Handel en ambacht
Onderschrijding lasten € 37.062
Door het stellen van andere prioriteiten is besloten om minder vaak een ondernemersbijeenkomst te
organiseren. Hierdoor zijn op deze post minder uren verantwoord door de bedrijfsfunctionaris.
Verder is de projectleider bij Kernopgaven in de loop van 2014 vertrokken. De taken zijn op basis van
inhuur uitgevoerd. Deze kosten worden niet onder manuren verantwoord.

Beleidsveld 6b: sociale zaken

Beleidsdoel
Inwoners die niet in staat zijn om zelfstandig in hun inkomen te voorzien, te ondersteunen.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Inwoners die niet zelfstandig in hun inkomen kunnen voorzien, (bij voorkeur tijdelijk) ondersteunen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Indien men langere tijd niet in het eigen inkomen kan voorzien, zorgen voor ondersteunende maat-
regelen zodat men wel zelf (weer) een inkomen kan verwerven. Het bemiddelen naar maatschappelijke
participatie van inwoners die in eerste instantie (nog) niet naar reguliere arbeid kunnen worden geleid.
Gezien het budget ligt prioriteit bij uitstroom naar werk.

Wat gaan we daarvoor doen?

Sociale zaken
Operationeel doel om het    De onzekere economische situatie in Nederland leidt tot een oplopend
beoogde                     cliëntenbestand. Door de invoering van de Participatiewet, vooralsnog
maatschappelijk effect te   gepland voor 1 januari 2015, worden de doelgroepen die onder de Wet
bereiken                    vallen uitgebreid. De omvang van deze nieuwe doelgroepen is nog niet
                            bekend. Onderstaande ramingen betreffen daarom de cliëntenaantallen
                            zonder de nieuwe doelgroepen.
                            Een oplopend cliëntenbestand gecombineerd met een afnemend
                            Participatiebudget noopt voor 2014 tot een meer bewuste inzet van
                            middelen. Cliënten worden daarom meer gewezen op hun eigen kracht en
                            verantwoordelijkheid. Prioriteit bij de inzet van trajecten wordt gegeven
                            aan uitstroom uit de uitkering op korte termijn. Korte gerichte re-
                            integratietrajecten krijgen daarbij voorrang op langdurige trajecten gericht
                            op uitstroom op langere termijn.
Concrete doelen/acties          Voorbereiding op de invoering van de Participatiewet. Invoering van de
voor 2014                       Wet staat vooralsnog gepland voor 1 januari 2015. De ontwikkeling van
                                de beleidsvisie vindt grotendeels plaats in samenwerking met
                                regiogemeenten (RPA). De implementatie van het beleid en het
                                aanpassen/ontwikkelen van de daarop gebaseerde verordeningen vindt
                                plaats op gemeentelijk niveau.
                                Overname landelijke wijzigingen in de Wet Werk en Bijstand en
                                aanverwante wetgeving.
                                Inwoners blijven stimuleren om actief een maatschappelijke
                                tegenprestatie in de vorm van vrijwilligerswerk te leveren.
                                Ontwikkelen van een maatwerkregeling inkomensondersteuning in
                                verband met het verdwijnen van de Wet tegemoetkoming chronisch
                                zieken en gehandicapten (Wtcg) in 2014.
                                Invoering loonwaardemeting in verband met realisatie extra banen voor
                                arbeidsgehandicapten conform de afspraken uit het Sociaal Akkoord.
Instrumenten                    Minimabeleid
                                Verordening toeslagen en verlagingen
                                Verordening langdurigheidstoeslag
                                Handhavingverordening WWB
                                Handhavingsplan
                                Maatregelenverordening
                                Verordening verrekening bestuurlijke boete bij recidive
                                Re-integratieverordening
                                Verordening kinderopvang
                                Beleidsplan en verordening Wet Inburgering
                                Beleidsplan en verordeningen Wet sociale werkvoorziening
                                Beleidsplan, beleidsregels en preventieplan.

Wat hebben we bereikt?

 Participatiewet            Midden-Delfland heeft zich binnen de arbeidsmarktregio voorbereid op de
                            Participatiewet. In 2014 is gerealiseerd:
                            -   De regionale toolbox  een set aan voorzieningen, die aan de
                                werkgever kan worden aangeboden, indien deze een persoon uit de
                                doelgroep Participatiewet aanneemt. De regionale toolbox is tevens
                                afgestemd met arbeidsmarktregio Zuid-Holland-Centraal (ZHC)en het
                                UWV.
                            -   Regionale visie beschut werk
                            -   Maatregelenbeleid is grotendeels regionaal afgestemd.
                            -   Ontwikkeling regionale beschikkingen/formulieren met betrekking tot
                                werkgeversdienstverlening.
                            -   Visie op dienstverlening doelgroep voormalig Wajong.
 Overname landelijke        - Maatregelenverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente
 wijzigingen in de Wet          Midden-Delfland is vastgesteld.
 Werk en Bijstand en        - Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Midden-Delfland
 aanverwante wetgeving          2015 is vastgesteld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>                              -   Alle cliënten zijn tijdig geïnformeerd over de wijzigingen door middel
                                  van een brief en informatiefolder.
                              - Alleenstaande ouders zijn aangeschreven over de hoogte van hun
                                  uitkering vanaf 1 januari 2015.
                              - Aanvang gemaakt met nieuwe beschikkingen
 Inwoners blijven             - Cliënten worden gestimuleerd vrijwilligerswerk te verrichten, indien
 stimuleren om actief             bemiddeling en uitstroom naar regulier werk niet mogelijk is. In dit
 een maatschappelijke             kader is de pilot ”Samen aan de slag” uitgevoerd in samenwerking met
 tegenprestatie in de             de Stichting Welzijn.
 vorm van vrijwilligers-      - Verordening Tegenprestatie in concept vastgesteld door college en van
 werk te leveren                  advies voorzien door de Adviesraad Sociaal Domein. Nadere uitwerking
                                  volgt in 2015.
 Ontwikkelen van een          In 2014 is in de ‘Verordening maatschappelijke ondersteuning Midden-
 maatwerkregeling             Delfland 2015’ opgenomen dat dit beleid in 2015 nader wordt uitgewerkt.
 inkomensondersteuning
 in verband met het
 verdwijnen van de Wet
 tegemoetkoming
 chronisch zieken en
 gehandicapten(Wtcg)
 Invoering                    Europese aanbesteding loonwaarde-instrument door Haaglanden, ZHC +
 loonwaardemeting in          UWV  de gemeente Delft heeft namens Midden-Delfland hierin
 verband met realisatie       geparticipeerd. Gekozen is voor Dariuz.
 extra banen voor
 arbeidsgehandicapten
 conform de afspraken
 uit het Sociaal Akkoord

Wat heeft het gekost?

                                                              primitieve Begroting
                                               werkelijk
Beschikbare middelen                                           begroting        incl.   werkelijk
                                               2013
                                                                   2014 wijzigingen         2014    verschil
Lasten:   Bijstand                                2.199.373    2.458.540    2.394.540   2.278.431   116.109
          Werkgelegenheid                          816.285     1.042.085     886.235      839.284     46.951
          Minimabeleid                             491.813       692.376     701.535      557.409   144.126
          Participatiefonds                        219.659       245.960     223.165      178.390     44.775
Baten:    Bijstand                                1.361.690    1.722.792    1.698.937   1.504.615   194.322
          Werkgelegenheid                          709.314       668.000     668.000      697.121    -29.121
          Minimabeleid                              19.669        25.000      25.000      -11.202     36.202
          Participatiefonds                        220.783       229.187     221.392      122.337     99.055
Saldo     Bijstand                                 837.683       735.748     695.603      773.817    -78.214

          Werkgelegenheid                          106.971       374.085     218.235      142.163     76.072
          Minimabeleid                             472.144       667.376     676.535      568.611   107.924
          Participatiefonds                          -1.124       16.773        1.773      56.053    -54.280


Toelichting financiële afwijkingen

Bijstand
Onderschrijding lasten € 116.109
Er is minder vaak beroep gedaan op de Bijzondere Bijstand Zelfstandigen (BBZ). Daarom zijn er minder
onderzoekskosten. Daarnaast is er minder bijstand verstrekt. Verder zijn er geen rentedragende
leningen BBZ verstrekt. Hierdoor zijn er minder manuren gemaakt.

Tot slot heeft het grootscheepse rechtmatigheidsonderzoek geleid tot het beëindigen van een aantal
uitkeringen. Ondanks de economische crisis is er een behoorlijke uitstroom naar arbeid. Verder heeft de
gemeente slechts één uitkering krediethypotheek verstrekt. Deze uitkering is in de loop van het jaar
beëindigd.

Onderschrijding baten € 194.322
De post bijstand had te maken met een overschrijding van de baten. Dit komt doordat de definitief
vastgestelde rijksbijdrage niet eerder bekend is (afwijking 4%). Daarnaast zijn er twee
terugvorderingen ineens geëffectueerd en er is een krediethypotheek ineens afgelost. Dit zorgde voor
hogere baten.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Op de post bijstand voor zelfstandigen is weinig beroep gedaan. Dit zorgde voor een terugloop in de
baten. De terugbetaling aan het Rijk is hoger uitgevallen. Dit heeft gezorgd voor de onderschrijding.

Werkgelegenheid
Onderschrijding lasten € 46.951
Betere contractvoorwaarden hebben tot lagere uitgaven geleid. Verder waren in het laatste jaar van de
WSW in actieve zin, minder manuren benodigd.

Overschrijding baten € 29.121
De definitief vastgestelde rijksbijdrage kon niet eerder worden voorzien.

Minimabeleid
Onderschrijding lasten € 144.126
De instroom van ex-ondernemers in de schuldhulpverlening is beduidend afgenomen. Hierdoor zijn er
minder uitgaven geweest. Daarnaast werd er minder beroep gedaan op leenbijstand (voornamelijk door
vluchtelingen) dan voorzien. Tevens behoefde de post normsubsidie niet verder te worden belast. Tot
slot hebben minder bijstandsuitgaven geleid tot minder inzet manuren.

Onderschrijding baten € 36.202
Deze onderschrijding is ontstaan doordat de uitgaven aan gemeentelijke armoede en schuldenbeleid is
teruglopen. Dit betekent dat de inkomsten ook teruglopen.

Participatiefonds
Onderschrijding lasten € 44.775
Deels is hier sprake van het anders boeken van kosten. Per saldo is een bedrag van € 58.500 minder
uitgegeven aan de benodigde inzet van reïntegratie-instrumenten. Een dalend klantenbestand was hier
mede debet aan.

Overschrijding baten € 99.055
Rijksbezuinigingen werden eerst lopende het dienstjaar in volle omvang bekend.

Mutaties reserves

                                                            primitieve Begroting
                                             werkelijk
Mutaties Reserves programma 6                                begroting        incl.    werkelijk
                                             2013
                                                                 2014 wijzigingen          2014    verschil
Lasten                                            68.000                     99.208       89.560      9.648
Baten                                             91.688       275.825      275.825      190.216     85.609

Totaal mutaties reserves                          -23.688     -275.825      -176.617    -100.656    -75.961


Onderschrijding baten € 85.609
-   Voor de invoering van decentralisaties is op dit programma minder uitgegeven, de onttrekking uit
    de Algemene reserve is lager (- € 57.846).
-   Uit de reserve Noodhulpvangnet is € 11.600 minder onttrokken voor exploitatiesubsidie Stichting
    Urgente Noden, het budget van € 6.900 voor budgettrainingen is niet aangesproken (totaal
    - € 18.500).
-   De onttrekking aan de reserve Investeringprogramma voor het meerjarig onderhoudsplan is lager
    dan begroot (- € 9.263).

Investeringen

N.v.t.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>2.1.7 Programma 7: Ruimtelijke ordening, Ontwikkeling en Volkshuisvesting


Beleidsveld 7a: ruimtelijke ordening

Beleidsdoel
In ruimtelijke ordening spelen diverse belangen en ontwikkelingen. Deze belangen en ontwikkelingen
kunnen conflicteren. Het ruimtelijk beleid biedt handvatten om in deze gevallen te komen tot goede
belangenafwegingen door het bestuur. Verder vormt het een praktisch toetsingskader voor
planvorming, vergunningverlening en handhaving.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Het ruimtelijk ordeningsbeleid is ondersteunend aan de missie van de gemeente en de gebiedsvisie
Midden-Delfland® 2025 en Vitale dorpen in 2025.

Het zodanig ordenen van de ruimte dat de gebruikers ervan zich maximaal kunnen ontplooien. Met
respect voor de medegebruiker en met inachtneming van eenieders verantwoordelijkheid voor de wet
(ruimte maken, ruimte delen). Daarbij willen we komen tot een harmonieuze, evenwichtige, duurzame
en leefbare samenleving. De componenten wonen, werken, verzorgen, recreëren, verkeer, natuur en
milieu moeten ieder voor zich en in gezamenlijkheid de juiste aandacht krijgen.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel     De gemeente beschikt over actuele bestemmingsplannen (jonger dan 10 jaar)
 om het beoogde        voor minimaal 95% van het grondgebied.
 maatschappelijk
 effect te bereiken
 Concrete doelen/         Vaststellen bestemmingsplan HarnaschPolder deelgebied Harnaschdreef west
 acties voor 2014         Opstellen bestemmingsplannen van onder andere HarnaschPolder-zuid in het
                          kader van de wettelijke verplichting
                          Begeleiden van uitgebreide procedures voor aanvragen
                          omgevingsvergunning en projecten
                          Opstellen van ruimtelijke onderbouwingen
 Instrumenten             Midden-Delfland® 2025
                          Grondbeleid
                          Bestemmingsplannen
                          Grondinstrument (in ontwikkeling)
                          Stichting Groenfonds Midden-Delfland
                          Structuurvisies inclusief uitwerking dorpskernen (nog vast te stellen)
                          Uitgewerkt ontheffingenbeleid
                          Beeldkwaliteitsplannen
                          Landschapsontwikkelingsperspectief
                          Ruimtelijke Visie Hof van Delfland
                          Provinciale structuurvisie ‘Visie op Zuid’

Wat hebben we bereikt?

 Vaststellen bestem-      Een afzonderlijk bestemmingsplan Harnaschpolder deelgebied
 mingsplan Harnasch-      Harnaschpolder West is niet nodig. Dit gebied maakt onderdeel uit van het
 Polder deelgebied        bestemmingsplan Harnaschpolder Zuid.
 Harnaschdreef west
 Opstellen               -   Het ontwerpbestemmingsplan Harnaschpolder-Noord en het voorontwerp
 bestemmingsplannen          bestemmingsplan Harnaschpolder-Zuid 2014 hebben ter inzage gelegen.
                             De ingekomen reacties worden verwerkt in een nota van beantwoording.
                         -   Voor Keenenburg V is een herziening van het bestemmingsplan
                             opgesteld in verband met een aantal kleine aanpassingen. Dit
                             voorontwerpplan is begin 2015 in procedure gegaan
                         -   Het bestemmingsplan Maaslandse Dam is in 2014 in procedure geweest
                             en op 27 januari 2015 door de gemeenteraad vastgesteld.
                         -   Voor de nieuwe Zuidhoornseweg is het bestemmingsplan vastgesteld. In
                             de beroepsprocedure is door enkele personen beroep aangetekend en
                             voorlopige voorziening gevraagd. De zitting bij de Raad van State over
                             het beroep moet nog plaatsvinden.
                         -   Het bestemmingsplan Rotonde N223-Noordlierweg 2013 is vastgesteld
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                                     en ligt ter inzage voor beroep.
                                 -   Naast deze bestemmingsplannen voor grotere gebieden zijn ook enkele
                                     postzegelbestemmingsplannen opgesteld voor enkele kleinschalige
                                     ontwikkelingen.
 Begeleiden van                  Voor enkele locaties is een omgevingsvergunning aangevraagd in afwijking
 uitgebreide procedu-            van het geldende bestemmingsplan. Deze aanvragen en procedures hebben
 res voor aanvragen              betrekking op de bouw van een nieuwe woning tussen Lookwatering 4 en 6,
 omgevingsvergunning             de realisatie van een verkooppunt motorbrandstoffen LNG en CNG in de
 en projecten                    Harnaschpolder, Duifpolder 9 en Kortebuurt 16 (Boerenbont).
 Opstellen van ruim-             Voor de uitgebreide procedures zijn ruimtelijke onderbouwingen opgesteld
 telijke                         en beoordeeld.
 onderbouwingen

Wat heeft het gekost?

                                                                 primitieve    Begroting
Beschikbare middelen                              werkelijk      begroting     incl.       werkelijk
                                                  2013           2014          wijzigingen 2014          verschil
Lasten:   Ruimtelijke ordening                       1.091.729       994.488       904.988     946.272        -41.284
Baten:    Ruimtelijke ordening                         85.538          2.040        12.348      93.170        -80.822
Saldo     Ruimtelijke ordening                       1.006.191       992.448       892.640     853.102        39.538


Toelichting financiële afwijkingen

Ruimtelijke ordening
Overschrijding lasten € 41.284
Deze overschrijding is het saldo van diverse onder- en overschrijdingen. De onderschrijdingen
betreffen:
    - Planvormingkosten centrum Maasland en Schipluiden
        In de najaarsnota 2014 is het budget voor planvormingkosten voor de centrumontwikkeling van
        Maasland en Schipluiden opnieuw beschikbaar gesteld. Van het beschikbaar gestelde budget
        van € 40.000 is in 2014 € 2.460 besteed.
    - Bestemmingsplannen
        Daarnaast is in 2013 een inhaalslag uitgevoerd om een aantal bestemmingsplannen te
        actualiseren. Dit was een wettelijke taak. In 2014 waren er daardoor minder werkzaamheden
        dan voorzien. De noodzakelijke werkzaamheden zijn wel uitgevoerd.
    - Manuren

De overschrijdingen hebben betrekking op:
   - Begeleiding particuliere bouwinitiatieven
       Voor de begeleiding van particuliere bouwinitiatieven maakt de gemeente kosten, die zoveel als
       mogelijk verhaald worden op de initiatiefnemers. In 2014 zijn deze kosten te laag geraamd,
       zodat hier sprake is van een kostenoverschrijding van € 76.000. Hier staat tegenover dat de
       inkomsten ook hoger zijn dan geraamd (zie baten).
   - Begeleidingskosten A4
       De kosten voor gemeentelijke begeleiding van de aanleg van het ontbrekende stuk A4 waren in
       2014 hoger dan geraamd. Dit wordt deels veroorzaakt door extra kosten en manuren in
       verband met een vergunningwijziging. Deze kosten hebben wij verhaald op Rijkswaterstaat (zie
       baten).

Overschrijding baten € 80.822
De overschrijdingen hebben betrekking op:
- Begeleiding particuliere bouwinitiatieven
   Zoals toegelicht bij de lasten verhalen wij zoveel als mogelijk de kosten voor begeleiding van
   particuliere bouwinitiatieven bij de initiatiefnemers. Deze overschrijding van baten is het gevolg van
   diverse anterieure overeenkomsten die zijn gesloten met initiatiefnemers, zoals voor de
   ontwikkeling van de Kralingerhoek.
- Begeleidingskosten A4
   In 2014 hebben wij extra kosten moeten maken bij de begeleiding van het ontbrekende stuk A4
   door een vergunningwijziging. Deze kosten vielen buiten de bestaande overeenkomst en zijn
   daarom verhaald op Rijkswaterstaat.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Beleidsveld 7b: volkshuisvesting

Beleidsdoel
Het afstemmen van de woningvoorraad op de behoefte van de inwoners met het accent op de doel-
groepen ‘startende gezinnen’ en ‘senioren’. Dit beleidsveld heeft een sterke relatie met Welzijn (onder
andere Wmo, statushouders, voorrangsverklaringen) en Ruimtelijke ordening (randvoorwaarden nieuwe
woningbouwlocaties).

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Een woningvoorraad en woningtoewijzing die past binnen de gemeentelijke woonvisie en daarmee
binnen het streefbeeld Vitale dorpen in 2025.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel    In 2010 heeft de raad de woonvisie vastgesteld waarbij de koppeling wordt
 om het beoogde       gelegd tussen de speerpunten van de visie Vitale dorpen 2025, operationele
 maatschappelijk      doelen en beschikbare beleidsinstrumenten van het volkshuisvestingsbeleid.
 effect te bereiken
 Concrete doelen/     De doelen uitwerken zoals deze zijn gesteld in de woonvisie en de daarop
 acties voor 2014     gebaseerde prestatieafspraken. Daarnaast wordt onder meer een tussenstand
                      van de uitvoering van de woonvisie opgemaakt. Ook worden de gevolgen van
                      een provinciale herziening van het woningbouwprogramma in Midden-Delfland
                      geïnventariseerd.
                      Een nieuwe wijziging van de AWBZ is erop gericht dat nog meer mensen langer
                      zelfstandig thuis kunnen blijven wonen. Met de maatschappelijke partners
                      worden de consequenties voor wonen, zorg en welzijn in beeld gebracht. Binnen
                      de bestaande plannen is het realiseren van woningen in de sociale sector en
                      voor starters een vast gegeven. Voor Den Hoorn zijn dat het Balkengat en
                      Centrum Den Hoorn, voor Maasland het Spreeuwenest en voor Schipluiden is
                      dat Keenenburg. De invoering van de Starterslening en Erfpacht zijn op basis
                      van de eerste signalen goede instrumenten om woningen voor deze categorie
                      woningzoekenden weer bereikbaar te maken.
 Instrumenten             Woonvisie Midden-Delfland 2010-2025
                          Visie Vitale Dorpen 2025
                          Regionale huisvestingsverordening Haaglanden
                          Prestatieafspraken 2010-2014

Wat hebben we bereikt?

 Starterslening       Met de startersleningen zijn in het project Balkengat 9 starters geholpen met de
                      koop van een woning, zonder dat aan de startersleningen kosten voor de
                      gemeente waren verbonden.
 Erfpacht             Vanaf de start van de erfpacht eind 2013 tot en met het jaar 2014 zijn 12
                      erfpachtovereenkomsten afgesloten, waarvan er 7 in 2014 ook notarieel zijn
                      vastgelegd. De andere 5 worden in 2015 notarieel vastgelegd. Met de
                      erfpachtgronden is een investeringbedrag van ruim € 2,3 miljoen gemoeid met
                      een jaarlijkse canonopbrengst van € 75.000 (gemiddeld 3,21%).
 Woonvisie en         - In de Stuurgroep Wonen, Zorg, Welzijn werkt de gemeente met betrokken
 prestatieafspraken   partners aan het verbeteren van de samenhang tussen wonen, zorg en welzijn.
                      Deelnemende partners zijn Wonen Midden-Delfland, Stichting Welzijn Midden-
                      Delfland, Pieter van Foreest, Careyn en GGZ Delfland. Er is onder meer
                      gesproken over het gebruik van domotica. Met behulp van domotica kunnen
                      mensen langer thuis blijven wonen. De Stichting Welzijn Midden-Delfland is
                      gestart met een pilot voor het gebruik van domotica.
                      - De badkamers van de woningen in de Korpershoek zijn gerenoveerd met een
                      bijdrage van de gemeente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost?

                                                               primitieve       Begroting
Beschikbare middelen                           werkelijk       begroting        incl.       werkelijk
                                               2013            2014             wijzigingen 2014            verschil
Lasten:   Woningbouw                                       0                0             0             0              0
          Bouw-en woningtoezicht                  1.122.679       1.012.441       1.288.920    1.236.137         52.784
Baten:    Woningbouw                                                                      0             0              0
          Bouw-en woningtoezicht                                   536.276          591.725     573.947          17.777

Saldo     Woningbouw                                       0                0             0             0              0
          Bouw-en woningtoezicht                  1.122.679        476.165          697.196     662.190          35.006


Toelichting financiële afwijkingen

Bouw- en woningtoezicht
Onderschrijding baten € 52.784
Deze onderschrijding bestaat uit verschillende onder- en overschrijdingen:
 -  Beheer Adressen en Gebouwen (BAG)
    De verwachte audit op de BAG heeft niet plaats gevonden in 2014.Verder zijn de kosten voor het
    ontsluiten van bestemmingsplannen op het internet lager dan verwacht. Tot slot brengt de
    uitvoering van de BAG meer werk met zich mee dan vooraf was voorzien. Hiervoor zijn extra
    middelen en manuren beschikbaar gesteld.
 -  Welstand
    Het is moeilijk te voorspellen hoe vaak de welstandscommissie ingeschakeld moet worden. Dit is in
    2014 lager dan verwacht.
 -  Bouw- en woningtoezicht
    De vaststelling en de werkzaamheden voor een omgevingsbeleidsplan vinden voor een (groot) deel
    plaats in 2015 in plaats van in 2014. Een functie is tijdelijk niet ingevuld. Op een andere functie
    was sprake van ziekteverzuim.

Onderschrijding baten € 17.777
Het aantal bouwaanvragen is achtergebleven bij de verwachtingen.

Beleidsveld 7c: grondzaken

Beleidsdoel
De gemeente wil een regierol vervullen bij ruimtelijke ontwikkelingen.
Het grondbeleid is in het bijzonder ondersteunend aan de beleidsvelden Midden-Delfland® 2025 en
Vitale Dorpen in 2025.

Wat willen we bereiken?

Gewenst maatschappelijk effect
Het beschikbaar hebben van gronden, tegen (maatschappelijk) acceptabele kosten, voor de doeleinden
van andere programma’s.

Wat gaan we daarvoor doen?

 Operationeel doel        Het volgens planning beschikbaar hebben van gronden voor de doeleinden van
 om het beoogde           andere programma’s, zoals onderwijs en welzijn. De planningen zijn onderdeel
 maatschappelijk          van de door het college van B&W vastgestelde projectplannen.
 effect te bereiken
 Concrete doelen/         In de grondexploitaties met prijspeil 1-1-2013 is voor 2014 opgenomen dat
 acties voor 2014         voor 128 woningen grond wordt uitgegeven. Hiervan vallen 23 woningen binnen
                          de sociale sector.
 Instrumenten             Nota grondbeleid en jaarlijkse herziening grondexploitaties. Onder deze laatste
                          vallen ook de bijbehorende risicoanalyse en het meerjarenprogramma
                          grondexploitaties (ontwikkeling reserve grondexploitaties).

Wat hebben we bereikt?

 Uitgeven van            Vanuit de grondexploitaties zijn in 2014 107 woningen opgeleverd, waarvan 45
 grond voor 128          binnen de sociale sector.
 woningen                Woningen die we in 2014 hebben uitgegeven leiden meestal tot oplevering in
                         het navolgende jaar. Naar verwachting worden in 2015 88 woningen opgeleverd
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                              waarvan 22 in de sociale sector. Van de 88 woningen zijn er 75 vanuit het
                              project Balkengat/Hoornsewal. De doelstelling voor de uitgifte vanuit de
                              grondexploitaties in 2014 (oplevering in 2015) halen we niet. Dit is vooral te
                              wijten aan de vertraging in Lookwest-Noord. Oorzaak voor de vertraging is de
                              tegenvallende woningmarkt. De verkoop van vrije kavels in Lookwest-Noord en
                              Commandeurspolder III verloopt wel conform planning.

Wat heeft het gekost?

                                                                  primitieve    Begroting
Beschikbare middelen                               werkelijk      begroting     incl.       werkelijk
                                                   2013           2014          wijzigingen 2014            verschil
Lasten:   Grondexploitaties                          12.104.641    11.817.297    20.820.931    10.212.463     10.608.468
Baten:    Grondexploitaties                          11.911.013    11.814.545    16.528.847     4.586.302     11.942.545
Saldo     Grondexploitaties                            193.628          2.752     4.292.084     5.626.161     -1.334.077


Toelichting financiële afwijkingen
Een uitgebreide toelichting op de afwijkingen grondexploitaties is terug te vinden in de paragraaf
grondbeleid.

Mutaties reserves

                                                                  primitieve    Begroting
Mutaties Reserves programma 7                      werkelijk      begroting     incl.       werkelijk
                                                   2013           2014          wijzigingen 2014            verschil
Lasten                                                 983.301         32.412       708.556     2.429.726     -1.721.170
Baten                                                 1.312.393       228.800     5.157.792     9.289.070     -4.131.278
Totaal mutaties reserves                               -329.092      -196.388     -4.449.236   -6.859.344      2.410.108


Overschrijding lasten € 1.721.170
De overschrijding betreft:
    de storting van de afkoopsom project Cloosterhof in de reserve Fonds Sociale Woningbouw
    er is winst genomen op het project Commandeurspolder III
    De projecten Lotsweg en Verzorgingshuis Schipluiden zijn afgesloten. Voor project
    Verzorgingshuis Schipluiden is een bedrag van € 80.000 toegevoegd aan de Reserve
    afwikkeling complexen voor nog te maken kosten. De positieve saldi van beide projecten zijn
    als winst genomen en toegevoegd aan de reserve Grondexploitaties.

Overschrijding baten € 4.131.278
De overschrijding betreft:
-   voor de planvormingskosten Centrumontwikkeling Maasland en Schipluiden was € 40.000
    onttrekking uit de Algemene reserve geraamd, er is € 2.460 uitgegeven
-   de onttrekking aan de reserve A4 is hoger dan geraamd
-   er is een verlies genomen op Look-West Noord
-   de onttrekkingen uit de reserve Harnaschpolder zijn per saldo lager dan begroot
-   Het saldo van bouwplannen niet zijnde grexen is onttrokken uit de reserve opstartkosten
    begeleiding particuliere bouwinitiatieven

Investeringen

N.v.t.




                                                       61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>2.1.8 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien


Het overzicht algemene dekkingsmiddelen is geen beleids(programma) en heeft daardoor een aparte
plaats. De financiële middelen in al hun verschijningsvormen zijn dienstbaar aan het beleid.
Tegelijkertijd vormen de financiële middelen de randvoorwaarden voor het te voeren beleid. Er wordt
gezocht naar een balans om ambities en mogelijkheden met elkaar in overeenstemming te brengen.
De voorschriften en regelgeving met betrekking tot het financiële beleid nemen ieder jaar toe. Hierdoor
wordt de speelruimte beperkt maar tegelijkertijd wordt voorkomen dat onverantwoorde toepassingen
worden gekozen.

In het vervolg van deze paragraaf wordt nader ingegaan op de verschillende onderdelen van de
dekkingsmiddelen.

In algemene termen kan gesteld worden dat het financiële beleid erop gericht is om op korte en lange
termijn te voorzien in voldoende financiële middelen om mogelijkheden en ambities met elkaar in
evenwicht te houden. Omdat de voorgeschreven meerjarencijfers niet verder gaan dan het
begrotingsjaar en de drie daarop volgende jaren, is er twee jaar geleden een analyse opgesteld voor de
langere termijn ‘De Financiële Structuur in Nieuw Perspectief’. Op deze manier wordt bereikt dat het
korte termijnbeleid past in, en bijdraagt aan, de noodzakelijke aanpassingen op langere termijn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost?

                                                                    primitieve Begroting
                                                    werkelijk
Beschikbare middelen                                                 begroting        incl.      werkelijk
                                                    2013
                                                                         2014 wijzigingen            2014     verschil
Lasten:   Geldleningen < 1 jaar                          37.035         42.415        42.415        43.163        -748
          Beleggingen                                    47.411         56.742        60.123        60.124          -1
          Geldleningen > 1 jaar                                 0                          0             0          0
          Algemene uitkering                                    0                          0             0          0
          Algemene baten en lasten                              0       20.000        20.000             0      20.000
          uitvoering Wet WOZ                            406.740        470.570       447.570       430.928      16.642
          OZB gebruikers                                273.397                      274.469       274.469          0
          OZB eigenaren                                 381.308                      382.938       382.938          0
          Heffing en invordering gem. belastingen       102.332        100.164       109.164       109.512        -348
          Saldo van kostenplaatsen                     -109.005           -230       447.684       228.040    219.644
          Saldo na bestemming                                   0            0             0             0          0
Baten:    Geldleningen < 1 jaar                                 0                          0             0          0
          Beleggingen                                    72.405         42.500        61.714        61.714          0
          Geldleningen > 1 jaar                       3.125.647      2.911.520     3.130.767     3.130.766          1
          Algemene uitkering                         13.246.676     12.829.526    13.134.707    13.228.685     -93.978
          Algemene baten en lasten                              0                          0             0          0
          uitvoering Wet WOZ                                    0                          0             0          0
          OZB gebruikers                                776.042        544.208       818.677       758.492      60.185
          OZB eigenaren                               3.471.780      3.444.660     3.717.598     3.632.651      84.947
          Heffing en invordering gem. belastingen         9.730              0         7.500        11.016      -3.516
          Saldo van kostenplaatsen                              0            0             0             0          0
          Saldo na bestemming                                   0       34.299             0                        0

Saldo     Geldleningen < 1 jaar                          37.035         42.415        42.415        43.163        -748

          Beleggingen                                   -24.994         14.242         -1.591        -1.591         0

          Geldleningen > 1 jaar                       -3.125.647     -2.911.520    -3.130.767    -3.130.766         -1

          Algemene uitkering                         -13.246.676    -12.829.526   -13.134.707   -13.228.685     93.978

          Algemene baten en lasten                              0       20.000        20.000             0      20.000
          uitvoering Wet WOZ                            406.740        470.570       447.570       430.928      16.642

          OZB gebruikers                               -502.645       -544.208      -544.208      -484.023     -60.185

          OZB eigenaren                               -3.090.472     -3.444.660    -3.334.660    -3.249.713    -84.947

          Heffing en invordering gem. belastingen        92.602        100.164       101.664        98.496       3.168

          Saldo van kostenplaatsen                     -109.005           -230       447.684       228.040    219.644

          Saldo na bestemming                                   0      -34.299             0             0          0


Toelichting financiële afwijkingen

Algemene uitkering
Overschrijding baten € 93.978
De uitkering uit het Gemeentefonds is gebaseerd op het zogenaamde normkostensysteem. De
uitgavenontwikkeling bij het Rijk is daarbij een heel belangrijke factor. In de loop van een jaar worden
de berekeningsfactoren aangepast aan de ontwikkelingen. De hogere uitkering is derhalve veroorzaakt
door meerdere factoren. De belangrijkste informatie betreft de zogenaamde mei- en
septembercirculaire. De gemeenteraad is op hoofdlijnen geïnformeerd over de effecten van deze
circulaires.

Algemene baten en lasten
Onderschrijding lasten € 20.000
De post onvoorziene uitgaven is een stelpost, welke als verplichte uitgaafpost in de begroting wordt
opgenomen. Zoals de naam al aangeeft wordt van dit budget gebruik gemaakt om onvoorziene
uitgaven af te dekken. Dit was in 2014 niet aan de orde, zodat er geen gebruik van dit budget is
gemaakt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Uitvoering wet WOZ
Onderschrijding lasten € 16.642
Deze onderschrijding bestaat uit diverse onder- en overschrijdingen:
 -   Er zijn meer taxatiekosten gemaakt. Dit komt door de kosten van een beroepschrift.
 -   In verband met de BAG-audit zijn meer uren dan begroot aan het optimaliseren van de BAG
     besteed in plaats van aan de WOZ. Met behulp van stagiaires zijn de werkzaamheden van de WOZ
     opgevangen.

Saldo kostenplaatsen
Onderschrijding per saldo € 219.644
Deze onderschrijding heeft verschillende oorzaken. De voornaamste reden is echter het lagere saldo
van de kostenplaats rente. In vergelijking met de begroting zijn er door het uitzetten van geld meer
rente-inkomsten geweest. En er zijn minder rentekosten geweest doordat er minder geld geleend
hoefde te worden.

Saldo onroerende zaakbelasting eigenaren en gebruikers
Onderschrijding per saldo € 145.131
Door een arrest van de Hoge Raad en de gevolgen van ingediende bezwaarschriften is de waarde van
panden aangepast. Het gevolg is een lagere opbrengst. Verder zijn er ook nog correcties geweest op
voorgaande jaren. Tot slot was het aantal woningen lager dan verwacht.

Mutaties reserves

                                                            primitieve Begroting
                                              werkelijk
Mutaties Reserves algemene dekkingsmiddelen                  begroting        incl.   werkelijk
                                              2013
                                                                 2014 wijzigingen         2014    verschil
Lasten                                          1.932.643      428.644    1.258.037   1.258.037         0
Baten                                           2.318.032    1.111.360    1.213.659   1.200.129     13.530

Totaal mutaties reserves                         -385.389     -682.716      44.378       57.908    -13.530


Onderschrijding baten € 13.530.
-   De onttrekking uit de Algemene reserve voor inhuur B.A.G. is lager dan geraamd (€ 3.530).
-   De onttrekking uit de reserve Investeringsprogramma voor het Meerjarig Onderhoudsplan
    gebouwen heeft in 2014 op dit programma niet plaatsgevonden (- € 10.000).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Investeringen

Overzicht investeringen jaarrekening 2014        Totaal        Werkelijk       Saldo
                                                 begroot
Omschrijving investering:                           2014          2014            2014                             Opmerkingen
EGEM 2011                                             4.903-        3.337-          1.566- Dit krediet is afgesloten bij de jaarrekening van 2013, dit
                                                                                           betreft een creditboeking.
SCB serverbased computing                           51.000                 0       51.000 Alle automatiseringskredieten worden ingezet voor de
                                                                                          modernisering van de infrastructuur. Technisch is dit
Automatisering algemeen 2013                        38.169                 0       38.169 gerealiseerd. Tot medio 2015 worden de applicaties
                                                                                          overgezet. Het restant wordt aangewend voor technische
Vervangen hardware automatisering 2014             100.000         42.753          57.247
                                                                                          aanpassingen in het kader van de informatie beveiliging.

Vervangen hardware automatisering 2013             152.187        151.842              345 De werkzaamheden zijn uitgevoerd, het krediet kan
                                                                                           afgesloten worden.
Vervangen kernapplicaties 2013                     172.108        159.004          13.104 De werkzaamheden zijn in uitvoering.Het restant
                                                                                          samenvoegen met het krediet voor vervangen
                                                                                          kernapplicaties 2014.
Vervangen kernapplicaties 2014                      50.000                 0       50.000 Dit is een doorlopend proces. Het restantkrediet van
                                                                                          Vervangen kernapplicaties 2013 is aan dit krediet
                                                                                          toegevoegd.
3e fase invoering DMS 2013                         105.052         52.074          52.978 De werkzaamheden zijn in uitvoering, het restantkrediet
                                                                                          wordt doorgeschoven naar 2015.
Informatiebeleidsplan 2013                         100.000         68.486          31.514 De werkzaamheden zijn in uitvoering, het restantkrediet
                                                                                          wordt doorgeschoven naar 2015.
BAG -WOZ koppeling                                  25.000          2.912          22.088 De werkzaamheden zijn in uitvoering, het restantkrediet
                                                                                          wordt doorgeschoven naar 2015.
Uitbreiding Cognos gebruikerslicenties              18.000                 0       18.000 De werkzaamheden zijn nog niet gestart. Het krediet kan
                                                                                          doorgeschoven worden naar 2015.
Koppeling Corsa - GWS4all (Centric & BCT)           40.000                 0       40.000 De werkzaamheden zijn nog niet gestart. Het krediet kan
                                                                                          doorgeschoven worden naar 2015.
Koppeling Corsa - key2burgerz. (Centr & BCT)        35.000                 0       35.000 De werkzaamheden zijn nog niet gestart. Het krediet kan
                                                                                          doorgeschoven worden naar 2015.
Implementatie DMS                                   50.000                 0       50.000 De werkzaamheden zijn nog niet gestart. Het krediet kan
                                                                                          doorgeschoven worden naar 2015.
Informatiebeleidsplan 2014                         100.000                 0     100.000 De werkzaamheden zijn nog niet gestart. Het krediet kan
                                                                                         doorgeschoven worden naar 2015.
Uitbreid. Midoffice (klantcontact & conductor)     226.500                 0     226.500 Dit krediet is samengevoegd met het krediet NUP
                                                                                         klantcontact en conductor. Het betreft dezelfde
                                                                                         werkzaamheden.
Basisregistratie Grootschalige Topografie           99.204         18.101          81.103 Dit krediet is samengevoegd met het krediet Implementatie
                                                                                          GIS en vastgoedinfo
Aanschafkosten CMS                                  50.000         10.092          39.908 De werkzaamheden zijn in uitvoering, het restantkrediet
                                                                                          wordt doorgeschoven naar 2015.
                                                  1.478.317       520.591        957.726
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>2.2 Paragrafen

Dit onderdeel van het jaarverslag geeft een dwarsdoorsnede van het gevoerde beleid en het daarmee
samenhangende financiële beheer bezien vanuit een bepaald perspectief.
In onderstaand overzicht is dit visueel weergegeven.

Relatie paragrafen en programma’s



          Paragraaf          Paragraaf         Enzovoorts                        Programma 1:
           Lokale           Verbonden           (totaal 7            Vitale dorpen in Midden-
          heffingen          partijen         paragrafen)                      Delfland®2025



                                                                                  Programma 2:
                                                                                    Bestuur en
                                                                                     veiligheid



                                                                                Programma 3:
                                                                    Beheer, verkeer en milieu

                                                                                      Enzovoorts


De paragrafen geven ieder vanuit een eigen invalshoek specifieke informatie over een bepaald onder-
werp. Deze informatie staat los van de programma’s. Het is dus niet zo dat in de paragraaf over lokale
heffingen dit onderwerp daarin per programma wordt beschreven. Integendeel, het gaat er daarbij juist
om het beleid met betrekking tot lokale heffingen voor de gemeente als geheel te belichten. Dit geldt
eveneens voor de overige paragrafen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>2.2.1 Lokale heffingen


Inleiding
De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. Van de
lokale heffingen die bij de algemene dekkingsmiddelen horen, zijn de onroerendezaakbelastingen (OZB) de
belangrijkste.
Daarnaast zijn er heffingen die niet tot de algemene dekkingsmiddelen behoren. De belangrijkste zijn de
afvalstoffenheffing en de rioolheffing.

Onroerendezaakbelastingen
OZB-tarieven                                 2012        2013        2014
Tarief eigenaren woningen                   0,0977%     0,1053%     0,1154%
Tarief eigenaren niet-woningen              0,1873%     0,2000%     0,2090%
Tarief gebruikers niet-woningen             0,1345%     0,1434%     0,1498%

 Opbrengst OZB in €                          Werkelijk 2013        Begroot 2014      Werkelijk 2014
 Gebruikers                                            776.042            818.677             758.492
 Eigenaren                                           3.471.780          3.717.598           3.632.651
 Totale opbrengst OZB                                4.247.822          4.536.275           4.391.143
De verklaring voor het verschil in opbrengst is te vinden bij de Algemene dekkingsmiddelen.

Afvalstoffenheffing
Uitgangspunt van de afvalstoffenheffing is de kosten van de afvalinzameling voor 100% te dekken door
de opbrengst van de afvalstoffenheffing. Dit wordt bereikt door enerzijds kostenreductie en anderzijds
verhoging van de afvalstoffenheffing. Uitgangspunt was dat de tarieven jaarlijks met 3% zouden
stijgen. Naar aanleiding van de uitkomst van een onderzoek naar de lasten en baten voor 2015 zijn de
tarieven voor 2015 met 1,25% gestegen. Voor de begroting 2016-2019 wordt verder onderzoek gedaan
naar de structurele tariefontwikkeling voor de afvalstoffenheffing.

 Tarieven afvalstoffenheffing in €               2012                 2013                 2014
 Eenpersoonshuishouden                               222,24               228,84               235,68
 Meerpersoonshuishouden                              296,16               305,04               314,16

 Opbrengst afvalstoffenheffing in €         Werkelijk 2013        Begroot 2014        Werkelijk 2014
 Afvalstoffenheffing                             2.046.724             2.160.357           2.157.856

Het overschot of tekort op het onderdeel afvalstoffenheffing wordt gestort in of onttrokken aan de
egalisatiereserve. De onttrekking aan de egalisatiereserve was begroot op € 19.961 terwijl de
werkelijke storting € 55.060 bedraagt. Het verschil wordt veroorzaakt door lagere kosten. Per 31
december 2014 is de egalisatiereserve (positief) € 611.003 (zie bijlage ‘overzicht reserves en
voorzieningen’).

Rioolheffing
De opbrengsten van deze heffing dekken de lasten van het rioolstelsel. De kosten van de uitvoering van het
gemeentelijke rioleringsplan en het daarmee samenhangende investeringsschema zijn verwerkt in
programma 3; Beheer, Verkeer en Milieu. Op basis van het rapport ‘Benchmark rioleringszorg’ en het
kostendekkingsplan Riolering is het tarief voor 2014 met 3% gestegen. Voor de jaren 2015 tot en met 2018
stijgen de tarieven jaarlijks met 0,65%. Hiermee wordt op termijn 100% kostendekking bereikt.

 Tarieven rioolheffing in €                      2012                 2013                 2014
 Rioolheffing                                        264,48               272,40               274,20

 Opbrengst rioolheffing in €                Werkelijk 2013        Begroot 2014        Werkelijk 2014
 Rioolheffing                                    2.005.535             2.152.816           2.067.127

Kostendekking en egalisatiereserve rioolheffing
Het overschot op het onderdeel riolering wordt gestort in de egalisatiereserve. De storting in de
egalisatiereserve was begroot op € 277.235 terwijl in de jaarrekening een storting van € 301.676
opgenomen is. Het verschil wordt veroorzaakt door lager uitgevallen lasten voor de riolering.
Per 31 december 2014 is de egalisatiereserve positief € 4.474.022 (zie bijlage ‘overzicht reserves en
voorzieningen’).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>Vergelijking van de tarieven met omliggende en vergelijkbare gemeenten
    Tarieven 2014       OZB woning     OZB woning Afvalstoffen- Rioolheffing                 Totaal
     omliggende                          waarde        hef. Mph
     gemeenten                          € 300.000
Midden-Delfland              0,1154%             € 346,00         € 314,16       € 274,20        € 934,36
Delft                       0,1294%              € 388,00       € 323,25      € 183,05     €       894,30
Vlaardingen                 0,1407%              € 422,00       € 290,50      € 157,80     €       870,30
Maassluis                   0,1374%              € 412,00       € 300,00      € 163,00     €       875,00
Lansingerland               0,1262%              € 378,00       € 386,16      € 219,72     €       983,88
Westland                    0,1202%              € 360,00       € 222,84      € 240,42     €       823,26
OZB-aanslag en totaal afgerond naar beneden op   hele euro’s / mph = meerpersoonshuishouden
grondslag rioolheffing   Midden-Delfland      gebruik woning
                         Vlaardingen          eigendom woning
                         Delft                eigendom woning € 142,90 gebruik woning € 40,15
                         Lansingerland        € 219,72 tot 500m³ waterverbruik.
                         Maassluis            eigendom woning
                         Westland             eigendom woning 0,0231% van de WOZ-waarde +
                                              gebruik woning € 171,12


    Tarieven 2014        OZB woning              OZB     Afvalstoffen- Rioolheffing          Totaal
    vergelijkbare                              woning      hef. Mph
     gemeenten                                 waarde
                                              € 300.000
Ouderkerk (SVHW)                 0,1317%         € 395,00 € 223,09      € 230,00             €   848,09
Bergambacht (SVHW)               0,1157%         € 347,00 € 144,00      € 263,96             €   754,96 *
Vlist (SVHW)                     0,1358%         € 407,00 € 243,95      € 252,50             €   903,45
Nieuwkoop (SVHW)                 0,1485%         € 445,00 € 206,40      € 228,00             €   879,40
Midden-Delfland                  0,1154%         € 346,00      € 314,16      € 274,20        € 934,36
Giessenlanden                 0,1148%            € 344,00      € 240,37     € 96,26       € 680,63         *
Zoeterwoude                   0,1185%            € 355,00      € 126,00     € 279,00      € 760,00         *
De Ronde Venen                0,0913%            € 273,00      € 208,80     € 199,00      € 680,80         *
Bodegraven-Reeuwijk           0,1395%            € 418,00      € 260,40     € 264,36      € 942,76         *
OZB-aanslag en totaal afgerond naar beneden op   hele euro’s   / mph = meerpersoonshuishouden
grondslag rioolheffing   Midden-Delfland      gebruik woning
                         Ouderkerk            gebruik woning
                         Nieuwkoop            gebruik woning
                         Bergambacht          gebruik woning
                         Giessenlanden        eigendom woning + € 1,11 per m³ afvalwater bij gebruik
                                              woning.
                         Zoeterwoude          gebruik woning
                         De Ronde Venen       gebruik woning + € 0,78/m³ bij meer dan 300m³
                                              afvalwater.
                         Vlist                gebruik woning, tarief mphh
                         Bodegraven-          Vast tarief van € 133,20 + variabel tarief van minimaal
                         Reeuwijk             € 131,16 bij verbruik tot 50m³. Dit loopt op per 50m³
                                              extra gebruik.
opmerkingen              Zoeterwoude          € 31,50 per perceel per belastingtijdvak (3 mnd)+
afvalstoffenheffing                           € 0,21/kg aangeboden restafval.
                         Bergambacht          Variabel tarief (Diftar): vast deel bij 4 of meer personen
                                              € 161,00 + € 4,25 per 140 litercontainer of € 7,26 per
                                              240 litercontainer of € 0,90 per afvalzak.

Kwijtscheldingsbeleid

 Lasten kwijtscheldingsbeleid in €         Werkelijk 2013       Begroot 2014       Werkelijk 2014
 Gemeentelijke heffingen                           83.256               88.787             87.242
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Opbrengst leges en belastingen
Overzicht geraamde inkomsten in €
Omschrijving                        Werkelijk 2013    Begroot 2014     Werkelijk 2014
Burgerlijke stand                            67.109           44.678            64.332
Rijbewijzen en reisdocumenten              220.728           216.357           272.225
GBA                                           3.631           15.400            30.741
Huisvestingsvergunningen                        848                0               830
Overige Leges Burgerzaken                     1.413            1.260             1.835
Algemene plaatselijke verordening            24.059           21.856            15.887
Bijzondere transporten                        2.804              459             2.505
Afvalstoffenheffing                      2.046.724         2.141.607        2.157.856
Rioolheffing                             2.005.535         2.067.896        2.067.127
Bouwvergunningen                           400.175           505.469           487.800
OZB                                      4.247.822         4.536.275        4.391.143
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>2.2.2 Verbonden partijen


Deze paragraaf geeft een overzicht van derde rechtspersonen waarmee de gemeente bestuurlijke en/of
financiële banden heeft. Deze rechtspersonen worden de verbonden partijen genoemd. Onder
bestuurlijk belang wordt verstaan: een zetel in het bestuur of het hebben van stemrecht. Financieel
belang wil zeggen dat de gemeente middelen ter beschikking heeft gesteld. De gemeente kan deze
middelen kwijtraken als de verbonden partij failliet gaat of als financiële problemen van de verbonden
partij op de gemeente worden verhaald.

Op 19 maart 2013 is in de raadscommissie de Notitie verbonden partijen besproken. Doelstelling van
deze notitie is om de betrokkenheid van de gemeente bij verbonden partijen. Het proces van sturen,
beheersen, verantwoorden en toezicht vraagt om heldere afspraken tussen de deelnemende gemeenten
en de verbonden partijen. Op basis van de bespreking in de raadscommissie is aan alle
gemeenschappelijke regelingen een brief verzonden. Deze brief bevat vijf vragen aan het algemeen
bestuur van de gemeenschappelijke regeling. De vragen zijn gericht om vast te kunnen stellen wat de
mogelijkheden zijn om de betrokkenheid te vergroten. De reacties van alle besturen zijn onderwerp van
bespreking in de raadscommissie. De daaruit voortvloeiende afspraken worden in 2014 verwerkt in de
samenwerkingsafspraken.

Deze paragraaf is om de volgende twee redenen van belang voor de raad:
-  De verbonden partijen voeren vaak beleid uit dat de gemeente in beginsel zelf kan doen
   De gemeente blijft verantwoordelijk voor het realiseren van de beoogde doelstellingen van de
   programma’s. De raad heeft nog steeds een kaderstellende en controlerende taak over die
   programma’s.
-  Het budgettaire beslag en de financiële risico’s die de gemeente met de verbonden partijen kan
   lopen, en de daaruit volgende budgettaire gevolgen.

Voor onderstaande informatie zijn de gegevens verwerkt die op 31 maart 2015 bij ons bekend zijn.

Naam                          Stadsgewest Haaglanden
Vestigingsplaats              Den Haag
Rechtsvorm                    Gemeenschappelijke regeling Regionaal Openbaar Lichaam
Activiteiten                  Bij het Stadsgewest Haaglanden zijn de gemeenten Delft, Den
                              Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-
                              Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer
                              betrokken.
                              Het Stadsgewest had tot taak de behartiging van belangen met
                              een regionaal karakter op de volgende beleidsterreinen:
                              -    Ruimtelijke ordening
                              -    Volkshuisvesting
                              -    Milieu
                              -    Verkeer en vervoer
                              -    Economie en werkgelegenheid
                              -    Grondbeleid
                              -    Jeugdhulpverlening
                              -    Volwasseneneducatie
                              Deelname aan het Stadsgewest was tot 1 januari 2015 op een
                              aantal terreinen wettelijk opgedragen via de Wet
                              gemeenschappelijke regelingen. Op andere terreinen is sprake van
                              een vrijwillige samenwerking. Met de deelname aan het
                              Stadsgewest wordt invulling gegeven aan de noodzaak tot
                              regionale afstemming en samenwerking op diverse
                              beleidsterreinen. Tegelijkertijd wordt met de samenwerking
                              invulling gegeven aan de gemeentelijke belangen in regionaal
                              verband, die vooral zijn gelegen in landschap en ruimtelijke
                              ordening.
                              Bij het aannemen van het voorstel Wet afschaffing plusregio’s op
                              16 december 2014 is deze wettelijke verplichting vervallen. Eerder
                              (Midden-Delfland 17 december 2013) is door de gezamenlijke
                              deelnemers besloten om bij vaststelling van deze wetswijziging het
                              Stadsgewest Haaglanden op te heffen. Voor de taken
                              Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat is gekozen
                              voor een nieuwe gemeenschappelijke regeling Metropoolregio
                              Rotterdam Den Haag. Dit openbaar lichaam is formeel op 17
                              december 2014 opgericht.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>                             In 2014 is het proces tot liquidatie van het Stadsgewest
                             Haaglanden gestart. Relevante besluitvorming over liquidatie van
                             Haaglanden en oprichting van de Metropoolregio heeft
                             plaatsgevonden in de raadsvergadering van 23 september 2014.
Financieel belang gemeente   In de begroting 2015 zijn de bedragen voor deelname aan het
                             Stadsgewest Haaglanden gereserveerd. Deze bedragen zijn € 5,40
                             bij per inwoner in 2015. Voor het Fonds Groen Haaglanden is de
                             bijdrage per inwoner € 1. Aan het mobiliteitsfonds wordt in 2015 €
                             9,13 per inwoner bijgedragen. Bij liquidatie van het Stadsgewest
                             Haaglanden zijn deze bedragen gereserveerd voor gewijzigde
                             vormen van samenwerking (waaronder Metropoolregio en
                             Groenautoriteit) en structurele liquidatiekosten
Vermogenspositie                                           31-12-2013
                              Eigen Vermogen             € 5.639.014
                             Vreemd Vermogen             € 274.448.547

                             Het eindsaldo is vooralsnog per 31 december 2014 berekend op
                             9,1 miljoen euro. Gelet op risico’s en liquidatie afspraken tussen
                             gemeenten wordt van dit positieve saldo op voorhand 50% van het
                             saldo uitbetaald aan de deelnemers. Voor Midden-Delfland is dat
                             ongeveer 2%. Restant uitbetaling vindt plaats na afronding van de
                             liquidatie. Op basis van het raadsbesluit van 23 september 2014 is
                             het gemeentelijk aandeel gestort in de bestemmingsreserve
                             Liquidatierisico Stadsgewest Haaglanden.
Bestuurlijk belang           De portefeuillehouder Financiën, Economische zaken en
gemeente                     Buitengebied was lid van het algemeen bestuur en het dagelijks
                             bestuur. In het Stadsgewest had hij de portefeuille Milieu. Een
                             raadslid was lid van het Algemeen Bestuur. Per 1 januari 2015 is
                             namens Midden-Delfland één raadslid benoemd in het Algemeen
                             Bestuur van de regeling in liquidatie.
Overige informatie           Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             Op dit moment is een wetsvoorstel tot intrekking van de wettelijk
                             verplichte samenwerking in procedure. Uitgangspunt van het
                             kabinet is dat die wet op 1 januari 2015 in werking treedt. Hiermee
                             vervalt de wettelijk verplichte samenwerking en moet binnen de
                             regio worden besloten op welke taakvelden en met welke partners
                             samenwerking wenselijk is.
                             Voor Midden-Delfland is het perspectief voor de regionale
                             samenwerking de schaal van de Metropoolregio Rotterdam Den
                             Haag. Het wetsvoorstel intrekking WGR+ heeft als uitgangspunt
                             om de bevoegdheden en financiële middelen voor verkeer en
                             vervoer aan de metropool beschikbaar te stellen. Samen met de
                             aanpak van de regionale economie is hiervoor regionale
                             overeenstemming.
                             Samenwerking op de schaal van de metropoolregio moet bijdragen
                             aan een blijvende bestuurlijke, juridische en financiële verankering,
                             zoals opgenomen in de visie Midden-Delfland® 2025. Voor het
                             gebied Midden-Delfland is het wenselijk deze punten vast te leggen
                             via de oprichting van een ‘Groenautoriteit’. Mogelijkheden zijn via
                             de Metropoolregio Rotterdam Den Haag of via de opschaling van de
                             recreatieschappen in Zuid-Holland.
                             Daarnaast geldt in het algemeen dat de regionale samenwerking
                             bijdraagt aan diverse programma’s en ‘Vitale dorpen in 2025’ in
                             deze begroting.

                             Wat is er bereikt?
                             Per 1 januari 2015 is het Stadsgewest Haaglanden in liquidatie.
                             Taken op het terrein van verkeer en vervoer en het economisch
                             vestigingsklimaat zijn overgedragen aan de Metropoolregio
                             Rotterdam Den Haag.
                             Taken op het terrein van ‘groen’ moeten worden overgedragen aan
                             de Landschapstafel. De regionale gemeenten werken gezamenlijk
                             aan voorstellen voor de regionale samenwerking. Besluitvorming
                             vindt plaats in 2015. De huidige bijdrage van € 1 per inwoner voor
                             groen blijft gereserveerd voor de regionale samenwerking.
                             Voor taken op het terrein van wonen binnen de woonmarktregio
                             Haaglanden werken de negen gemeenten van het voormalige
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>                             Stadsgewest Haaglanden aan een model voor het voortzetten van
                             deze samenwerking. De hiervoor benodigde formatie komt naar
                             verwachting in dienst van de gemeente Zoetermeer en gaan de
                             gemeenten hieraan bijdragen door middel van een vast bedrag per
                             inwoner.
                             Op enkele andere onderdelen van de ‘oude’ samenwerking blijft
                             voortzetting wenselijk in verband met een financieel, efficiency of
                             inhoudelijk voordeel. Deze samenwerking wordt voortgezet. Indien
                             hiervoor budget nodig is, wordt gebruik gemaakt van het verschil
                             tussen de inwonersbijdrage Stadsgewest Haaglanden en
                             Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Het eventuele overschot
                             wordt uiterlijk via de Najaarsnota 2015 en begroting 2016-2019
                             verwerkt.

Naam                         Bedrijvenschap HarnaschPolder
Vestigingsplaats             Schipluiden
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   De gemeenten Midden-Delfland en Den Haag participeren beiden
                             risicodragend. Een tekort wordt verdeeld in de verhouding 15%
                             (Midden-Delfland) en 85% (Den Haag). De laatst vastgestelde
                             grondexploitatieberekening is van prijspeil 1-1-2015. Het tekort
                             wordt door het Bedrijvenschap op dit moment ingeschat op €
                             15.964.000 (prijspeil 1-1-2015). Dit betekent een benodigde
                             voorziening van € 2.394.600. Binnen de gemeentebegroting is
                             hiervoor een voorziening.
Bestuurlijk belang           Lid van het Algemeen Bestuur zijn de portefeuillehouders:
gemeente                       - Grote projecten, kernen en monumenten;
                               - Financiën en economie;
                               - Midden-Delfland beleid.
                             De portefeuillehouders Grote projecten, kernen en monumenten en
                             Financiën en Economie zijn tevens lid van het dagelijks bestuur.
Vermogenspositie                                            31-12-2013
                             Eigen vermogen              € -15.627.000
                             Vreemd vermogen             € 72.500.000

                             De jaarrekening 2014 is niet tijdig beschikbaar voor de positie per
                             31 december 2014. De jaarrekening 2012 en 2013 zijn onlangs
                             beschikbaar gekomen. De controle van de jaarrekeningen door de
                             accountant hebben vertraging opgeleverd doordat de
                             besluitvorming over het businessplan nog niet afgerond was.
                             Hiermee was er geen duidelijkheid te geven over het resultaat van
                             de grondexploitatie.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             Met de deelname wordt onder meer beoogd de werkgelegenheid
                             een impuls te geven, een kwalitatieve invulling te geven aan het
                             bedrijventerrein en zorg te dragen voor de afstemming met de
                             woningbouw in de Harnaschpolder. Verder is de gemeente Midden-
                             Delfland een volwaardig partner bij de ontwikkeling, waarmee een
                             sterke externe oriëntatie van de gemeente Midden-Delfland is
                             gewaarborgd.

                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             Via de deelname aan het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur
                             wordt invulling gegeven aan de bovengenoemde uitgangspunten.
                             Daarnaast stelt de gemeentelijke organisatie capaciteit beschikbaar
                             om de genoemde doelstellingen te bereiken (via detachering).

                             Wat is er bereikt?
                             In 2014 is overeenstemming bereikt over het businessplan.
                             Hiermee is er overeenstemming tussen de deelnemende
                             gemeenten over de verdere ontwikkeling van het bedrijventerrein.
                             In 2014 is overeenstemming bereikt met de resterende
                             grondeigenaren in het deelgebied Vrij Harnasch (Harnasch-Noord)
                             over verkoop dan wel een exploitatiebijdrage.
                             In 2014 is met vier partijen overeenstemming bereikt over de
                             uitgifte van kavels met een oppervlakte van in totaal 9,7 hectare.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>Naam                         Veiligheidsregio Haaglanden
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling Regionaal Openbaar Lichaam
Activiteiten                 In de gemeenschappelijke regeling is ten aanzien van de
                             doelstelling het volgende opgenomen:
                             1. De Veiligheidsregio behartigt de belangen van de gemeenten ten
                             aanzien
                             van de door hen overgedragen taken op de volgende terreinen:
                             a. brandweerzorg
                             b. geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen
                             c. rampenbestrijding en crisisbeheersing
                             d. het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer
                             2. Daarnaast heeft de Veiligheidsregio de zorg voor:
                             a. het in standhouden van de zorginstelling CPA en de zorg voor
                             het voldoen aan de verplichtingen die voortvloeien uit de Wet
                             toelating zorginstellingen.
                             b. een adequate samenwerking met het regionale college van
                             politie ten
                             aanzien van onder meer de gemeenschappelijke meldkamer;
                             c. een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de
                             rampenbestrijding en crisisbeheersing.
Financieel belang gemeente   De Veiligheidsregio stelt jaarlijks een begroting op die door het
                             Algemeen Bestuur wordt vastgesteld. Voorafgaand kan de raad
                             haar zienswijze uitbrengen op de ontwerpbegroting.
                             Ongeveer 86% van de inkomsten van de VRH wordt ingebracht
                             door de deelnemende gemeenten. Van deze totale gemeentelijke
                             bijdrage neemt Midden-Delfland 1,25% voor haar rekening. In
                             2014 is de bijdrage van de gemeente Midden-Delfland € 993.000.
Bestuurlijk belang           De burgemeester is krachtens het bepaalde in de Wet
gemeente                     Veiligheidsregio’s lid van het Algemeen Bestuur. De burgemeester
                             van Midden-Delfland is door het Algemeen Bestuur benoemd tot lid
                             van het Dagelijks Bestuur.
Vermogenspositie                                           31-12-2013           31-12-2014
                             Eigen Vermogen               € 11.782.000        € 9.773.000
                             Vreemd Vermogen              € 86.158.000        € 80.297.000
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling willen wij
                             bereiken dat efficiënt en doelmatig invulling wordt gegeven aan de
                             gemeentelijke taken op het gebied van de brandweerzorg, het
                             ambulancevervoer, de rampenbestrijding en de geneeskundige
                             hulpverlening bij rampen.

                             Aan de gemeenschappelijke regeling nemen de gemeenten Delft,
                             Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-
                             Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer deel.

                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             De Veiligheidsregio streeft naar, nu de regionalisering een feit is,
                             efficiencyverbetering waardoor de veiligheid in de regio toeneemt
                             en voorts dat met minder of geen meerkosten nieuw (nationaal)
                             beleid ingevoerd kan worden.

                             Wat is er bereikt?
                             De VRH heeft haar ambities waargemaakt. De afgelopen jaren
                             heeft zij de bestuurlijk opdracht om ingaande 2015 structureel
                             10% goedkoper te zijn waar gemaakt. Daarbij is de veiligheid niet
                             in het geding gekomen. Met de inzet van flexibele eenheden is de
                             paraatheid op orde. De aanrijtijden worden ruimschoots gehaald.
                             Diverse werkprocessen zijn geregionaliseerd. Het
                             personeelsbestand is afgenomen. Bij de brandweerzorg is de
                             informatievoorziening verder verbeterd en geïntegreerd.

Naam                         Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Haaglanden
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
                             De gemeenschappelijke regeling heeft de vorm van een
                             dienstverleningsmodel. De GGD is ondergebracht bij de gemeente
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>                             Den Haag.
Financieel belang gemeente   De gemeente draagt bij in de regionale taken op basis van een
                             bedrag per inwoner. Daarnaast wordt voor lokale taken een apart
                             bedrag betaald.

Bestuurlijk belang           De wethouder Zorg is lid van het Algemeen Bestuur van de GGD
gemeente                     Haaglanden.
Vermogenspositie             N.v.t., het betreft een dienstverleningsmodel.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             Het bewaken, bevorderen en beschermen van de gezondheid van
                             de inwoners van de regio Haaglanden. De GGD voert taken uit op
                             het gebied van openbare gezondheidszorg voor de negen
                             gemeenten in Haaglanden. In het regionale takenpakket zijn alle
                             wettelijke taken opgenomen.

                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             De belangrijkste taak van de GGD is de behartiging van de
                             openbare gezondheidszorg. Via de deelname aan het Algemeen
                             Bestuur wordt de efficiënte en effectieve uitvoering van de taken
                             gemonitord.

                             Wat is er bereikt?
                                GGD Haaglanden, de samenvoeging van GGD Den Haag en
                                GGD Zuid-Holland West (ZHW) is per 1 januari 2014 van start
                                gegaan;
                                De GR van GGD ZHW is per 1 januari 2014 opgeheven. Het
                                openbaar lichaam van de GR blijft nog wel bestaan, zolang dat
                                nodig is voor de afwikkeling van de nog lopende verplichtingen
                                en de vereffening van het vermogen;
                                Vaststelling Begroting 2015 GGD Haaglanden;
                                Vaststelling Jaarrekening 2013 GGD ZHW.

Naam                         N.V. Holding Westland Infra
Vestigingsplaats             Poeldijk
Rechtsvorm                   Naamloze vennootschap
Financieel belang gemeente   N.V. Holding Westland Infra is gezamenlijk eigendom van de
                             gemeenten Midden-Delfland en Westland. De gemeente Midden-
                             Delfland is in het bezit van 272 aandelen (13,6% van het totaal).
Bestuurlijk belang           De gemeente wordt in de aandeelhoudersvergaderingen
gemeente                     vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Leefomgeving,
                             Economie en Financiën. Er is stemrecht naar rato van het
                             aandelenkapitaal. De burgemeester is benoemd als commissaris
                             van de N.V. De commissaris houdt toezicht op de directie en het
                             beleid
Vermogenspositie                                           31-12-2013
                             Eigen vermogen             € 115.564.000
                             Vreemd vermogen            € 125.615.000

                             Deze vermogensposities zijn op basis van de geconsolideerde
                             balans. De jaarrekening 2014 is niet tijdig beschikbaar voor de
                             positie per 31 december 2014.
Overige informatie           Met de deelname in N.V. Holding Westland Infra is een
                             ongestoorde levering van gas en elektriciteit aan burgers en
                             bedrijven binnen de gemeente gegarandeerd.

                             Westland Infra opereert volgens de vastgestelde Netbeheer+
                             strategie. Netbeheer+ houdt in dat de kerncompetenties die in de
                             organisatie aanwezig zijn om de wettelijke, gereguleerde taken van
                             de netbeheerder op een goede wijze uit te voeren, ook worden
                             ingezet voor activiteiten in de vrije markt. Dit zijn de zogenoemde
                             ‘nevenactiviteiten’. De nevenactiviteiten zijn een integraal
                             onderdeel van het netwerkbedrijf. De nevenactiviteiten zorgen voor
                             extra inkomsten en ook voor extra dekking van kosten die de
                             netbeheerder voor het uitvoeren van zijn wettelijke taken moet
                             maken. De nevenactiviteiten zorgen voor een klantgerichte- en
                             dynamische omgeving en voor prikkels tot productontwikkeling en
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>                             innovatie. Dit beleid wordt door de aandeelhouders onderschreven.

                             Voor het grootste deel van haar inkomsten is Westland Infra
                             afhankelijk van de gereguleerde netwerktarieven. Deze regulering
                             is in handen van de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa).
                             Aangezien netbeheerders veelal investeringen moeten doen voor
                             de lange termijn, is zekerheid over de ontwikkeling van de
                             inkomsten op lange termijn belangrijk.

                             Wat is er bereikt?
                             Over het verslagjaar 2013 is € 13 miljoen (€ 6.500 per aandeel)
                             aan dividend uitgekeerd. Op grond van dit besluit heeft Midden-
                             Delfland een bedrag van € 1.768.000 aan dividend ontvangen. Dit
                             bedrag is verantwoord in de gemeentelijke jaarrekening 2014.

Naam                         N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Naamloze vennootschap
Financieel belang gemeente   Eigenaar van de bank zijn gemeenten, Provincies en de Staat. De
                             gemeente Midden-Delfland is in het bezit van 48.594 aandelen
                             (0,087% van het totaal) de nominale waarde bedraagt € 2,50.
Bestuurlijk belang           De gemeente wordt in de aandeelhoudersvergaderingen
gemeente                     vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Leefomgeving,
                             Economie en Financiën. Er is stemrecht naar rato van het
                             aandelenkapitaal.
Vermogenspositie                                           31-12-2013         31-12-2014
                             Eigen Vermogen             €    3.430 miljoen €     3.582 miljoen
                             Vreemd Vermogen            € 127.721 miljoen € 149.891 miljoen
                             Achtergestelde schulden    €       32 miljoen €        32 miljoen
Overige informatie           Wat willen we bereiken?
                             Deze deelneming is een duurzame belegging.
                             BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor
                             het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het
                             laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen
                             voor de burger.

                             Wat is er bereikt?
                             Over 2014 realiseerde BNG Bank een nettowinst na belastingen
                             van EUR 126 miljoen (2013: EUR 283 miljoen).

                             BNG Bank verwacht dat de omvang van nieuw verstrekte
                             langlopende leningen in 2015 licht lager uitkomt dan in het
                             voorgaande jaar. De nieuwe verstrekkingen betreffen naar
                             verwachting vooral herfinanciering van aflopende leningen. Het
                             renteresultaat over 2015 komt naar verwachting lager uit dan over
                             2014. De aanhoudend lage marktrente veroorzaakt een dalende
                             trend van de renteopbrengst uit de eigen middelen van de bank.
                             Het resultaat financiële transacties zal ook in de nabije toekomst
                             gevoelig blijven voor de politieke en economische ontwikkelingen
                             binnen de Europese Unie. Gezien de aanhoudende onzekerheden
                             acht de bank het niet verantwoord een uitspraak te doen over de
                             verwachte nettowinst 2015.

Naam                         B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides (GBE)
Vestigingsplaats             Rotterdam
Rechtsvorm                   Besloten vennootschap
Financieel belang gemeente   B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides is gezamenlijk eigendom van
                             22 gemeenten in de provincie Zuid Holland. De gemeente Midden-
                             Delfland is in het bezit van 23.980 aandelen (1,3% van het totaal).
Bestuurlijk belang           De gemeente wordt in de aandeelhoudersvergaderingen
gemeente                     vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Leefomgeving,
                             Economie en Financiën. Er is stemrecht naar rato van het
                             aandelenkapitaal.
Vermogenspositie                                              31-12-2013        31-12-2014
                             Eigen Vermogen               € 456,9 miljoen    € 468,6 miljoen
                             Vreemd Vermogen              € 656,6 miljoen    € 642,2 miljoen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>                             Deze vermogensposities zijn op basis van de geconsolideerde
                             balans van Evides Waterbedrijf. De B.V. Gemeenschappelijk Bezit
                             Evides is in het bezit van 50% van de aandelen van Evides
                             Waterbedrijf.
Overige informatie           Op 1 juli 2011 is de nieuwe Drinkwaterwet in werking getreden.
                             Deze Wet versterkt de publieke verankering van
                             drinkwaterbedrijven, stelt eisen aan het opereren van deze
                             bedrijven en voorziet in een vorm van financiële regulering van de
                             drinkwateractiviteiten. Dit heeft mogelijk effect op het te
                             verwachten bedrijfsresultaat van het GBE in de toekomst.

                             Wat is er bereikt?
                             De Algemene Vergadering van Aandeelhouders heeft in de loop van
                             2014 over het jaar 2013 nog een slotdividend beschikbaar gesteld.
                             Naar rato van het aandelenbezit heeft Midden-Delfland hiervan
                             afgerond € 151.009 ontvangen. Daarnaast is in 2014 besloten tot
                             de uitbetaling van een interim-dividend over 2014. Hiervan heeft
                             Midden-Delfland een bedrag van afgerond € 139.343 ontvangen.
                             Het totaal ontvangen dividend in 2014 komt daarmee op € 290.352
                             (2013: € 259.470). Deze bedragen zijn verantwoord in de
                             jaarrekening 2014.

Naam                         Regeling CAIW Westland/Midden-Delfland (CAIW)
Vestigingsplaats             Naaldwijk
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   Bij liquidatie worden de voor uitkering vrijkomende gelden
                             uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten in verhouding tot het
                             aantal netwerkaansluitpunten in een gemeente op 1 januari van
                             het liquidatiejaar, met inachtneming van criteria die door het
                             algemeen bestuur bij toetreding van een gemeente zijn
                             vastgesteld.
Bestuurlijk belang           Gedurende de liquidatieperiode is de gemeente in het algemeen
gemeente                     bestuur vertegenwoordigd door twee personen. Een daarvan is
                             tevens lid van het dagelijks bestuur.
Vermogenspositie                                          31-12-2012       31-12-2013
                             Eigen Vermogen              € 6.105.772       € 6.380.498
                             Vreemd Vermogen              €       950      €       991

                             In verband met de liquidatie van de gemeenschappelijke regeling
                             medio 2015. Is er geen jaarrekening 2014 opgesteld.
Overige informatie           In verband met de liquidatie worden er door de Regeling CAIW
                             geen bestuurlijke activiteiten meer ontplooid.

                             Wat is er bereikt?
                             In 2014 is er overleg geweest over de afwikkeling van de
                             achtergestelde lening die liquidatie van de Regeling CAIW
                             Westland/Midden-Delfland in de weg staat.
                             CIF Holding heeft toegezegd dat de lening op 19 juni 2015 wordt
                             afgelost. De afronding van de liquidatie Regeling CAIW
                             Westland/Midden-Delfland vindt in juni 2015 plaats.

Naam                         Recreatieschap Midden-Delfland
Vestigingsplaats             Schiedam
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   Gemeente draagt voor 2% bij in het nadelig saldo.
Bestuurlijk belang           De portefeuillehouder Sociale ontwikkeling, Cultuur, Toerisme en
gemeente                     Onderwijs is lid van het dagelijks bestuur (secretaris) en de
                             Midden- Delflandraad. Een raadslid is eveneens lid van de Midden-
                             Delflandraad.
Vermogenspositie                                          31-12-2012         31-12-2013
                             Eigen vermogen               € 8.503.990       € 8.292.728
                             Vreemd vermogen             € 16.795.364       €16.245.865

                             De cijfers over 2014 zijn nog niet bekend bij het opstellen van de
                             jaarrekening 2014.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Overige informatie   Bij het Recreatieschap Midden-Delfland zijn de gemeenten Delft,
                     Vlaardingen, Schiedam, Maassluis, Westland, Midden-Delfland en
                     de provincie Zuid-Holland betrokken.

                     Wat willen we met de deelname bereiken?
                     Doel van het Recreatieschap Midden-Delfland is in onderlinge
                     samenhang de bovengemeentelijke belangen van
                     openluchtrecreatie en de belangen van natuurbescherming te
                     behartigen. Daarnaast het bewaren en bevorderen van het natuur-
                     en landschapsschoon. Dit doel is in lijn met wat de Cittaslow
                     Midden-Delfland wil bereiken, zoals vastgesteld in Midden-
                     Delfland® 2025. Dat is een landschap met A-kwaliteit, dat gastvrij
                     is voor inwoners en bezoekers.

                     De overige beleidsvoornemens zijn onder meer het invulling geven
                     aan het routestructuurplan in het kader van IODS.

                     Ontwikkelingen
                     Binnen de gemeenschappelijke regeling spelen in 2014 diverse
                     ontwikkelingen. Het Rijk is uit de gemeenschappelijke regeling
                     getreden. Het Rijk is een juridische procedure gestart tegen de
                     uittreedvoorwaarden van de Midden-Delflandraad. Dit is mede
                     aanleiding om het beleid van het recreatieschap te herijken.
                     Herijking is noodzakelijk om in de toekomst een financieel gezonde
                     exploitatie te behouden.
                     Het te herijken beleid heeft een belangrijke samenhang met de
                     ontwikkelingen in de Metropoolregio en de landschapstafel Hof van
                     Delfland op het gebied van het groene metropolitaanse landschap.
                     Op termijn kan dit tot gevolg hebben dat het Recreatieschap
                     Midden-Delfland opgaat in een regeling met een breder
                     takenpakket, gericht op de het in stand houden en verbeteren van
                     de kwaliteit van het regionaal groen. De verwachting is dat in 2015
                     over dit proces meer duidelijkheid ontstaat.

                     Wat zijn de beleidsvoornemens?
                     Op dit moment is een wetsvoorstel tot intrekking van de wettelijk
                     verplichte samenwerking in procedure. Uitgangspunt van het
                     kabinet is dat die wet op 1 januari 2015 in werking treedt. Hiermee
                     vervalt de wettelijk verplichte samenwerking en moet binnen de
                     regio worden besloten op welke taakvelden en met welke partners
                     samenwerking wenselijk is.
                     Voor Midden-Delfland is het perspectief voor de regionale
                     samenwerking de schaal van de Metropoolregio Rotterdam Den
                     Haag. Het wetsvoorstel intrekking WGR+ heeft als uitgangspunt
                     om de bevoegdheden en financiële middelen voor regionaal groen
                     aan de ‘Groenautoriteit’/ Landschapstafel beschikbaar te stellen.
                     Samenwerking op de schaal van de Landschapstafel moet
                     bijdragen aan een blijvende bestuurlijke, juridische en financiële
                     verankering, zoals opgenomen in de visie Midden-Delfland® 2025.
                     Voor het gebied Midden-Delfland is het wenselijk deze punten vast
                     te leggen via de oprichting van een ‘Groenautoriteit’.
                     Mogelijkheden zijn via de Metropoolregio Rotterdam Den Haag of
                     via de opschaling van de recreatieschappen in Zuid-Holland.
                     Daarnaast geldt in het algemeen dat de regionale samenwerking
                     bijdraagt aan diverse programma’s en ‘Vitale dorpen in 2025’ in
                     deze begroting.

                     Wat is er bereikt?
                     April 2014 heeft de Rechtbank Den Haag de uitspraak gedaan in
                     het geschil over de uittreedvoorwaarden van het Rijk uit het
                     Recreatieschap Midden-Delfland. Met name de wijze waarop de
                     berekening van de afkoopsom tot stand moet komen is voor de
                     Midden-Delflandraad aanleiding geweest hoger beroep in te stellen
                     bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In het
                     tweede kwartaal van 2015 doet de Afdeling uitspraak.

                     Op verschillende manieren geeft het Recreatieschap het afgelopen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>                             jaar uitvoering gegeven aan de rechterlijke uitspraak. In een
                             intensief herijkings - en bezuinigingstraject is samengewerkt met
                             de schapsdeelnemers en de Groenservice Zuid-Holland om
                             oplossingen aan te dragen om de beheerslasten te verlagen. Eerste
                             onderdeel is een bezuinigingsvoorstel op de uitgaven van 15 %.
                             In het kader van de herijking van het schapsbeleid zoekt het
                             recreatieschap daarnaast naar nieuwe verdienmogelijkheden. De
                             bezuinigingen en de herijking van het beleid leveren onvoldoende
                             op om het tekort te dekken dat veroorzaakt wordt door het
                             uittreden van het Rijk.
                             Beëindiging van het beheer op gronden die nog niet zijn
                             overgedragen aan het Recreatieschap Midden-Delfland is een derde
                             mogelijkheid. De Midden-Delflandraad heeft schriftelijk aan
                             Staatsbosbeheer (SBB) meegedeeld dat per 1 januari 2016 de
                             gronden die nog niet in erfpacht waren overgedragen terug gaan
                             naar de eigenaar. Dit is het Rijk, c.q. SBB. Dit verlaagt de
                             beheerskosten voor het Recreatieschap Midden-Delfland.

                             Op initiatief van de Provincie Zuid-Holland vond in overleg met alle
                             gemeenten die deelnemer zijn van een recreatieschap onderzoek
                             plaats naar de mogelijkheden om Groenservice Zuid-Holland te
                             verzelfstandigen. Het resultaat van de gesprekken is dat bij
                             gemeenten onvoldoende draagvlak is voor een scenario waarbij de
                             verantwoordelijkheid voor de GZH wordt uitgebreid. Overleg over
                             alternatieve toekomstscenario’s wordt ook in 2015 voortgezet.

                             Het Recreatieschap Midden-Delfland is verantwoordelijk voor de
                             uitvoering van het routestructuurplan. Dit is een kwaliteitsproject
                             van het IODS. De voorbereidingen voor het wandelroutenetwerk,
                             het skateroutenetwerk en het vaarnetwerk in Midden-Delfland
                             vinden plaats in samenwerking met de Hof van Delfland.

Naam                         Stichting Groenfonds Midden-Delfland
Vestigingsplaats             Midden-Delfland
Rechtsvorm                   Stichting
Financieel belang gemeente   Bij de oprichting heeft de gemeente een startbedrag aan de
                             stichting beschikbaar gesteld. Daarnaast draagt de gemeente voor
                             elke op te leveren nieuwe woning in Look-West Noord € 1.361 bij
                             aan het vermogen van de stichting. Voor de uitvoering heeft de
                             stichting een contractrelatie voor periodes van 6 jaar met de
                             Agrarische Natuurvereniging Vockestaert. De huidige periode loopt
                             van 2012-2017.
Bestuurlijk belang           De gemeente Midden-Delfland levert de voorzitter van het bestuur
gemeente                     van de stichting. Huidige voorzitter is de portefeuillehouder
                             Midden-Delfland en groen.
Vermogenspositie                                          31-12-2012        31-12-2013
                             Eigen vermogen               € 8.455.620      € 8.656.753
                             Vreemd vermogen              €     4.705      €        2.176

                             Deze vermogensposities zijn op basis van de geconsolideerde
                             balans. De jaarrekening 2014 is niet tijdig beschikbaar voor de
                             positie per 31 december 2014.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             De doelstellingen van de Stichting Groenfonds Midden-Delfland
                             sluiten aan op de gemeentelijke missie, zoals ook vastgelegd in
                             Midden-Delfland® 2025. De pijler van het open groene agrarische
                             cultuurlandschap, de melkveehouderij, staat onder druk. Door
                             middel van groene diensten (middels een puntensysteem) wordt
                             gewerkt aan de doelen van de stichting, te weten
                             -    instandhouding van het open agrarisch cultuurlandschap
                             -    verbetering van de relatie stad en platteland.

                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             Zorgen voor continuering van de activiteiten zoals de stichting
                             deze laat uitvoeren als concretisering van hiervoor genoemde
                             doelstellingen.
                             Daarnaast wordt gewerkt aan toetreding van andere gemeenten,
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>                             het promoten van de Streekrekening, en Vliegende Wandelpaden.
                             Daarnaast maakt de stichting komend jaar een strategische balans
                             op.

                             Wat is er bereikt?
                             Voor de instandhouding van de kwaliteit van het open agrarisch
                             cultuurlandschap is ingezet op weidevogelbeheer (bijv. later
                             maaien om weidevogelkuikens een kans te geven) en natuur- en
                             landschapsbeheer. Voor de versterking van de stad-land relatie
                             krijgen schoolkinderen met name uit omliggend stedelijk gebied les
                             op en rond de boerderij over het landschap en natuur, en de
                             herkomst van voedsel. Op die manier is een bijdrage geleverd aan
                             de instandhouding van de kwaliteit van het landschap, en aan het
                             draagvlak voor het landschap, juist ook naar de toekomst toe.
                             In 2015 is extra inzet gepleegd op de realisatie van Vliegende
                             Wandelpaden (paden die kunnen variëren in tijd en plaats). Dit
                             was een succes qua deelnemers en draagvlak bij de boeren.

Naam                         Gemeenschappelijke regeling archiefbeheer Midden-
                             Delfland
Vestigingsplaats             Delft
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   Voor het beheer en het beschikbaar stellen van de overgebrachte
                             archieven draagt de gemeente per m1 bij aan de gemeente Delft.
                             De kosten voor 2014 zijn € 18.006.
Bestuurlijk belang           Vóór 1 mei van elk jaar informeert het gemeentebestuur van Delft
gemeente                     het gemeentebestuur van Midden-Delfland over de uitvoering van
                             de regeling.
Vermogenspositie             De vermogenspositie is in dit geval moeilijk te bepalen. Het zijn
                             werkzaamheden die door gemeente Delft worden uitgevoerd. Er is
                             niet een aparte entiteit voor gecreëerd.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling wordt
                             beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven
                             aan de gemeentelijke verplichtingen als bedoeld in de Archiefwet
                             1995.

                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             Door gebruik te maken van de archiefbewaarplaats van de
                             gemeente Delft, waarbij de archivaris van Delft tevens is
                             aangewezen als archivaris van de gemeente Midden-Delfland, is
                             invulling gegeven aan de doelstelling van de deelname aan de
                             gemeenschappelijke regeling. Verdere beleidsvoornemens zijn er
                             op dit gebied niet.

Naam                         Gemeenschappelijke regeling archeologie Midden-Delfland
Vestigingsplaats             Delft
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   De gemeente draagt jaarlijks een vast bedrag bij in de kosten van
                             de archeoloog van de gemeente Delft. Dit bedrag wordt jaarlijks
                             proportioneel verhoogd aan de hand van de toepasselijke
                             salarisverhoging voor gemeenteambtenaren. De bijdrage voor
                             2014 is € 24.863. Daarnaast wordt in voorkomende gevallen
                             bijgedragen in de projectkosten voor opgravingen.
Bestuurlijk belang           Vóór 1 mei van elk jaar informeert het gemeentebestuur van Delft
gemeente                     het gemeentebestuur van Midden-Delfland over de uitvoering van
                             de regeling.
Vermogenspositie             De vermogenspositie is in dit geval moeilijk te bepalen. Het zijn
                             werkzaamheden die door gemeente Delft worden uitgevoerd. Er is
                             niet een aparte entiteit voor gecreëerd.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling wordt
                             beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven
                             aan de gemeentelijke verplichtingen op het gebied van
                             archeologisch onderzoek en het scheppen van de mogelijkheid om
                             vondsten uit opgravingen in een eigen depot onder te brengen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             Door de benoeming van de archeoloog van Delft tot archeoloog
                             van de gemeente Midden-Delfland en het creëren van een depot
                             voor de vondsten uit opgravingen, is invulling gegeven aan de
                             doelstelling van de deelname aan de gemeenschappelijke regeling
                             met Delft. Vanwege de inwerkingtreding van de Wet op de
                             Archeologische Monumentenzorg is de verwachting dat de
                             gemeente een groter beroep moet doen op de capaciteit van de
                             archeologische dienst van Delft.

Naam                         Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   In 2014 is € 180 per aansluiting bijgedragen voor het geheel van
                             afvalinzameling en –verwerking.
Bestuurlijk belang           De portefeuillehouder Leefomgeving, Economie en Financiën is lid
gemeente                     van het dagelijks bestuur.
Vermogenspositie                                          31-12-2012        31-12-2013
                             Eigen Vermogen             € 1.844.000 -/- € 2.097.000 -/-
                             Vreemd Vermogen            € 32.160.000       € 28.782.000

                             De jaarrekening 2014 is niet tijdig beschikbaar voor de positie per
                             31 december 2014.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling wordt
                             beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven
                             aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van afvalinzameling.
                             Daarbij maken het bedrijf en de deelnemers toetsbare afspraken
                             over de omvang en kwaliteit van de te leveren producten en
                             diensten, evenals de daarbij behorende kosten. Deze afspraken
                             worden jaarlijks neergelegd in een Dienst Verlening Overeenkomst
                             (DVO).

                             Wat is er bereikt?
                             In 2014 is door het bestuur van Avalex een stuurgroep in het leven
                             geroepen om advies te geven op de mogelijkheden om te zorgen
                             dat in 2020 het restafval tot 100 kg per aansluiting. De stuurgroep
                             heeft hiertoe Avalex en de beleidsambtenaren van de deelnemende
                             gemeenten opdracht gegeven een en ander uit te werken. Eind
                             2014 was de beleidsnota zover uitgewerkt dat het voor
                             besluitvorming kon worden aangeboden aan de stuurgroep.

Naam                         Warmtebedrijf Eneco Delft B.V.
Vestigingsplaats             Delft
Overige informatie           Wat is er bereikt?
                             Door de wijzigingen in de energiemarkt is de doelstelling niet meer
                             actueel. Ook de rendementsverwachtingen zijn door deze
                             ontwikkelingen achterhaald.
                             Gevolg is dat de gemeentelijke aandeelhouders (Delft en Midden-
                             Delfland) besloten om de aandelen te verkopen aan Eneco.
                             De 12 aandelen zijn in 2014 verkocht voor de nominale prijs van €
                             1.000 per stuk, totaal € 12.000.

Naam                         Omgevingsdienst Haaglanden
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Financieel belang gemeente   De vorming van de Omgevingsdienst Haaglanden vindt
                             budgetneutraal plaats. De gemeente draagt jaarlijks bij aan de
                             exploitatiekosten. De eerste drie jaren is dit bedrag gebaseerd op
                             de inbreng van de gemeenten. Na 2015 is dit bedrag gebaseerd op
                             de omvang van de afgenomen diensten. Door een efficiencywinst
                             neemt de bijdrage de eerste 4 jaar af met 10%.
Bestuurlijk belang           Midden-Delfland levert een lid voor het algemeen bestuur. Een
gemeente                     wethouder van Midden-Delfland is benoemd tot lid van het
                             dagelijks bestuur.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Vermogenspositie                                        31-12-2013            31-12-2014
                             Eigen Vermogen            € 2.477.290           € 3.137.148
                             Vreemd Vermogen           € 16.489.577          € 13.338.651

                             De vermogenspositie is op basis van de concept jaarrekening 2014.
Overige informatie           Wat willen we met de deelname bereiken?
                             De Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) is volledig operationeel
                             sinds 1 april 2013. Deze dienst voert de uitvoerende milieutaken
                             (milieuvergunning/-melding, toezichthoudende taken en bodem -
                             en geluidstaken) uit voor de gemeente Midden-Delfland.
                             Tegelijkertijd met het afnemen van diensten van de
                             Omgevingsdienst Haaglanden worden deze diensten niet meer
                             afgenomen van de gemeente Westland.
                             De kosten voor deelname aan de Omgevingsdienst Haaglanden zijn
                             naar verwachting lager dan de huidige kosten die gepaard gaan
                             met de uitbesteding van deze taken aan de gemeente Westland.

                             Wat is er bereikt?
                             In 2014 heeft de Omgevingsdienst Haaglanden inhoudelijk invulling
                             gegeven aan de wettelijke milieutaken op het gebied van
                             vergunningverlening, toezicht en handhaving. Deze taken zijn
                             uitgevoerd volgens het milieuwerkplan van onze gemeente. Het
                             afgelopen jaar heeft de omgevingsdienst geïnvesteerd in het
                             verbeteren van de ICT. Daarnaast heeft de Omgevingsdienst
                             Haaglanden gewerkt aan de voorgenomen transitie naar een
                             output gestuurde dienstverlening. Dit heeft geleid tot vastgestelde
                             kritieke prestatie indicatoren (KPI) en voorstellen voor
                             productprijzen.

Naam                         Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Gemeenschappelijke regeling
Activiteiten                 Bij de MRDH zijn betrokken de gemeenten Albrandswaard,
                             Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag,
                             Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland,
                             Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard,
                             Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam,
                             Vlaardingen, Wassenaar, Westland, Westvoorne en Zoetermeer.
Financieel belang gemeente   De MRDH heeft twee inkomstenbronnen. Voor de taken op het
                             terrein van verkeer en openbaar vervoer ontvangt het rechtstreeks
                             vanuit het Rijk budget, genaamd BDU (brede doeluitkering) verkeer
                             en vervoer. Daarnaast dragen de gemeenten uit het voormalige
                             Stadsgewest Haaglanden in ieder geval tot en met 2017 een bedrag
                             van € 9,13 per inwoner bij aan het Mobiliteitsfonds
                             Haaglanden/MRDH.
                             Voor de taken op het terrein van de versterking van het economisch
                             vestigingsklimaat betalen de deelnemende gemeenten een
                             inwonersbijdrage van € 2,45 per inwoner.
Vermogenspositie                                           31-12-2014           31-12-2013
                             Eigen vermogen                  n.v.t.                n.v.t.
                             - algemene reserve              n.v.t.                n.v.t.
                             - bestemmingsreserve            n.v.t.                n.v.t.
                             Vreemd vermogen                    nihil                   nihil

                             De MRDH heeft in 2014 geen eigen begroting. Alleen de juridische
                             regeling bestaat per 17 december 2014. Vermogen, reserves en
                             bezittingen op het terrein van verkeer en vervoer worden vanuit het
                             Stadsgewest Haaglanden overgedragen aan de MRDH.
                             De begroting 2015 voor de MRDH is € 599.058.736. De begroting
                             verkeer is € 175.087.346, de begroting openbaar vervoer €
                             418.398.380 en de begroting voor de versterking van het
                             economisch vestigingsklimaat is € 5.573.000.
Bestuurlijk belang           Wethouder Horlings is door de gemeenteraad benoemd als lid van
gemeente                     het Algemeen Bestuur. Op basis van zijn portefeuille in het college
                             is hij quilitate qua lid van de Vervoersautoriteit en de
                             Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat.
                             De raadsleden mevrouw E. de Jong-Hoogendoorn en de heer I.J.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>                             Trouwborst zijn door de gemeenteraad beiden benoemd in de
                             adviescommissies Vervoersautoriteit en Economisch
                             Vestigingsklimaat.
                             Het raadslid de heer J.G. Jongsma is door de gemeenteraad
                             benoemd in de Rekeningencommissie.
Overige informatie           Oprichting gemeenschappelijke regeling
                             Op 17 december 2013 hebben de bestuursorganen gemeenteraad,
                             college en burgemeester besloten tot deelname aan de
                             Gemeenschappelijke regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag
                             2014. De oprichting van deze regeling was gekoppeld aan het
                             wetsvoorstel Afschaffing plusregio’s. Dit voorstel is op 16 december
                             2014 aangenomen door de Eerste Kamer op basis waarvan de
                             regeling formeel per 17 december 2014 is opgericht.

                             Wat zijn de beleidsvoornemens?
                             doelstelling
                             Centrale doelstelling van de MRDH is het versterken van de
                             regionale economie. De MRDH werkt met de 23 gemeenten aan het
                             versterken van het economisch vestigingsklimaat. Tweede
                             belangrijke opdracht voor de MRDH zijn de taken op het terrein van
                             verkeer en vervoer, benoemd als Vervoersautoriteit. De
                             Vervoersautoriteit verricht taken op het terrein van openbaar
                             vervoer en verbetering van de bereikbaarheid.

                             Missie en ambitie
                             De missie van de MRDH is het werken aan een duurzame
                             internationale Metropoolregio waarin bewoners en bedrijven zich
                             optimaal kunnen ontplooien, internationale bezoekers zich welkom
                             voelen en belangrijke bestemmingen eenvoudig en prima
                             bereikbaar zijn.
                             De ambitie van de MRDH om in 2025 internationaal marktleider te
                             zijn in ontwerpen, ontwikkelen, maken en vermarkten van
                             oplossingen op het gebied van duurzaam leven in een sterk
                             verstedelijkte deltaregio. In de regio worden samenhangende
                             oplossingen bedacht, getest en geproduceerd voor mondiale
                             logistieke, energie-, voedsel- en veiligheidsvraagstukken. De regio
                             is beter bereikbaar en het daily urban system is versterkt.

                             Wat is er bereikt?
                             De regeling is op 17 december 2014 officieel opgericht. Op 19
                             december 2014 is het constituerend beraad geweest en zijn de
                             diverse verordening, uitvoeringsreglementen e.d. vastgesteld.
                             Op het terrein van verkeer en vervoer is het oude beleid vanuit het
                             Stadsgewest Haaglanden overgenomen in de Strategische
                             Bereikbaarheidsagenda Vervoersautoriteit; deze zijn onderdeel van
                             programma 3.
                             Op het terrein van de economie is de Agenda economisch
                             vestigingsklimaat vastgesteld. Deze agenda is onderdeel van
                             programma 6.

                             Bij de behandeling van het wetsvoorstel Afschaffing plusregio’s is
                             door de minister aangegeven dat binnen de MRDH een financiële
                             splitsing tussen taken op het terrein van verkeer en vervoer en die
                             van versterken economisch vestigingsklimaat moet worden
                             aangebracht. Dit om te voorkomen dat de financieringsstromen
                             vanuit het Rijk gemengd worden met gemeentelijke budgetten op
                             andere beleidsterreinen. In 2015 komt de MRDH met voorstellen
                             hoe dit juridisch te regelen.

Naam                         Stichting Businesspark Haaglanden
Vestigingsplaats             Den Haag
Rechtsvorm                   Stichting
Financieel belang gemeente   De jaarlijkse gemeentelijke bijdrage is € 10.000.
Vermogenspositie                                          31-12-2014
                             Eigen Vermogen            Nog niet bekend
                             Vreemd Vermogen           Nog niet bekend
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>Bestuurlijk belang            Het Businesspark Haaglanden ondersteunt de ontwikkeling van het
gemeente                      bedrijventerrein Harnaschpolder. Regionale samenwerking en
                              afstemming vergroot de slagkracht en gaat onderlinge regionale
                              concurrentie tegen.
Overige informatie            Wat zijn de beleidsvoornemens?
                              Het businesspark Haaglanden is een samenwerkingsverband op het
                              gebied    van    de   ontwikkeling    en   uitgifte  van     nieuwe
                              bedrijfsterreinen. Deelnemers zijn de gemeenten Midden-Delfland,
                              Den Haag, Rijswijk en Pijnacker-Nootdorp. De gemeenten en
                              bedrijvenschappen zijn ieder individueel beleidsmatig, financieel en
                              juridisch verantwoordelijk voor de bedrijventerreinen die onder de
                              vlag van het Businesspark Haaglanden worden uitgegeven en
                              ontwikkeld.

                              Het creëren en behouden van werkgelegenheid en het bieden van
                              aantrekkelijke vestigingslocaties in de regio staan centraal. Doel
                              van de samenwerking is de gronduitgifte voor de klant zo soepel
                              mogelijk te laten verlopen. Tussen de ambtelijke accountmanagers
                              van gemeenten en bedrijvenschappen is georganiseerd. De
                              gemeenten en schappen zijn betrokken bij (potentiële) klanten.


                              Wat is er bereikt?
                              Het Businesspark Haaglanden is in oprichting. De wethouder die
                              economische zaken in zijn of haar portefeuille heeft is quilitate qua
                              de bestuurlijk vertegenwoordiger. De stuurgroep komt twee keer
                              per jaar bijeen. Het businessplan vormt de basis voor de
                              samenwerking. Een jaarplan geeft jaarlijks sturing aan de
                              activiteiten.
                              Om bedrijven die interesse hebben zich te vestigen in de regio een
                              compleet aanbod te bieden is het Businesspark een intensieve
                              samenwerking met Steenworp aangegaan. Steenworp richt zich op
                              de bestaande bedrijfsbebouwing. De functie van Steenworp was
                              ondergebracht bij het Stadsgewest Haaglanden en is per 1 januari
                              2015 als regionale functie overgedragen aan de gemeente Den
                              Haag.

                              Voorbereidingen zijn getroffen voor een elektronisch
                              kennissysteem waarin alle klant contact informatie, alle
                              gesprekken, activiteiten en dergelijke centraal worden opgeslagen.

                              De mogelijkheden van samenwerking met andere gemeenten in de
                              regio en andere bedrijventerrein zijn verkend.

Naast de bovengenoemde verbonden partijen zijn wij ook verbonden met Stichting Openbaar
Onderwijs. Deze verbinding heeft geen bestuurlijk of financieel belang voor onze gemeente.
De verantwoordelijkheid van de gemeenteraad voor het openbaar onderwijs spitst zich toe op
(grondwettelijke) zorgplicht om te voorzien in voldoende openbaar onderwijs voor de inwoners. Ook in
het geval het gemeentebestuur het openbaar onderwijs heeft verzelfstandigd, blijft deze zorgplicht van
kracht. Dit komt tot uitdrukking in de taken en bevoegdheden, die de wetgever aan de gemeenteraad
als extern toezichthouder voor verzelfstandigd openbaar onderwijs oplegt. Die taken en bevoegdheden
richten zich op het waarborgen van de continuïteit en op de handhaving van het specifieke karakter van
het openbaar onderwijs.
Door de statutenwijziging per 1 januari 2013 (gemeenteraad heeft ingestemd) is er gekozen voor het
Raad van Toezicht model. Dit houdt in dat de begroting en jaarrekening door de Raad van Toezicht
goedgekeurd worden. De gemeenteraad benoemt de leden van Raad van Toezicht. De gemeente is
vertegenwoordigd in de benoemingsadviescommissie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>2.2.3 Grondbeleid


Beleidsmatig kader: Nota Grondbeleid
De Nota Grondbeleid 2009 vormt het beleidskader waarmee richting gegeven wordt aan ontwikkeling
van gronden in de gemeente Midden-Delfland. De Nota Grondbeleid verschaft inzicht in de wijze waarop
de gemeente haar grondbeleid voert en zorgt tevens voor eenduidige kaders. Door middel van de Nota
Grondbeleid geeft de raad sturing aan het grondbeleid van onze gemeente.

De gemeente Midden-Delfland vormt voor de omliggende steden een aantrekkelijke, dichtbij gelegen
ruimte om te recreëren, verblijven en sporten. Het betreft een gemeente met een uniek landschap dat
behouden, beschermd en versterkt moet worden. Het is in het belang van de gehele regio dat dit
gebied zich in de toekomst verder ontwikkelt en kan blijven fungeren als groene binnentuin in een sterk
verstedelijkte omgeving. De doelstellingen om dit te bereiken zijn opgenomen in de Gebiedsvisie
Midden-Delfland®2025 en de visie Vitale Dorpen ‘Behoud door ontwikkeling’. De doelstellingen die de
gemeente heeft vastgesteld, vragen om een actief grondbeleid. De voornaamste redenen voor een
actief grondbeleid zijn:
      de mogelijkheid tot kostenverhaal is verzekerd aangezien de gemaakte kosten, zoals
      verwervingskosten en bouwrijp maken, in de uitgifteprijs van de grond kunnen worden
      verdisconteerd
      de gemeente kan de voorbereiding en uitvoering van een bestemmingsplan optimaal sturen
      (bijvoorbeeld ten aanzien van kwaliteit, de gewenste fasering, de gewenste betrokkenheid van
      burgers en toekomstige gebruikers in het planproces)
      de gemeente is in staat publieke doelstellingen te realiseren, die niet via publiekrechtelijke regels
      en voorschriften kunnen worden gerealiseerd
      door middel van gronduitgifte kan de concurrentie op de grondmarkt worden bevorderd
      (bijvoorbeeld werken met prijsvragen en tenders).

Op basis van prioriteit, grondpositie, gemeentelijke doelstellingen en financieel risicoprofiel zal in
voorkomende gevallen bezien worden of een meer faciliterend grondbeleid gewenst dan wel nodig is.
Door de economische crisis en de gevolgen daarvan voor de risico’s die de gemeente loopt, de
(financiële) positie van ontwikkelaars en potentiële kopers en/of afnemers is de keuze voor actief
grondbeleid, ondanks de bovengenoemde doelstellingen, minder vanzelfsprekend geworden. Voorlopig
wordt terughoudend gereageerd op nieuwe initiatieven. Bij verbeterde economische omstandigheden
en/ of een verminderde omvang van de gemeentelijke risico’s zal deze keuze opnieuw bekeken worden.

Informatievoorziening
Voor de gemeente zijn grondexploitaties een bedrijfsmatige activiteit waarbij risicodragend wordt
opgetreden. De risico’s zijn omvangrijk in verhouding met de grootte van de gemeente. De raad is bij
de herziening van de grondexploitaties dan ook uitgebreid geïnformeerd over de resultaten van de
exploitaties, de mutaties ten opzichte van vorig jaar en de risico’s. Alle grondexploitaties zijn aangepast
aan de inzichten per 1-1-2015 en voorgelegd (ter vaststelling dan wel ter kennisname) aan de raad.

Soorten Grondexploitaties
Wij onderscheiden twee soorten grondexploitaties:
1. Grondexploitaties van projecten waarbij de planvorming vastgelegd is en/ of dat hier
    overeenstemming over is met ontwikkelende partijen. Deze grondexploitaties zijn aan de raad ter
    vaststelling aangeboden, en zijn voor het college richtinggevend voor de (verdere) uitvoering van
    de projecten;
2. Grondexploitaties van projecten waarbij de planvorming nog niet vastgelegd is. Een
    grondexploitatie vastleggen zonder vastgesteld planologisch kader is niet wenselijk, omdat een
    grondexploitatie in principe de doorrekening van een (concept)plan is. Als de grondexploitatie
    vastgesteld is voordat over de planvorming besloten wordt kunnen de beleidsuitgangspunten die de
    basis vormen voor de opzet van de plannen te veel onder druk komen te staan. Op deze projecten
    worden echter wel kosten gemaakt. Vandaar dat de raad wel kennis heeft genomen van de
    concepten van de voorlopige grondexploitatieberekeningen op basis van eventuele conceptplannen.
    Hierdoor heeft de raad meer informatie om de ontwikkelingen van de grondexploitaties in onderling
    verband beter te volgen.

Van de volgende projecten worden de herzieningen per 1 januari 2015 aan de raad voorgelegd:
Keenenburg III, Lookwest-Noord, Look-west, Hooipolder, Keenenburg V, Commandeurspolder III,
Maaslandse Dam, Spreeuwenest, Scharnier, Centrum Den Hoorn, Kreekzone en Vastgoedzone.

Economische situatie
De (financiële) crisis laat sporen achter bij de gemeentelijke grondexploitaties. De uitgifte van gronden
en de bouw van woningen verloopt trager. Gelukkig is er nog wel sprake van voortgang. Ontwikkelaars
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>willen minder risico’s op zich nemen en vinden de prijzen vaak hoog. De grondprijzen en daarmee de
exploitatieresultaten staan daarmee niet alleen onder druk, maar leiden dit jaar ook daadwerkelijk tot
afwaardering van de totale opbrengsten. Dit is voor het eerst. Er zijn wel tekenen van herstel. Of deze
ontwikkeling zich doorzet is nog onzeker.

Winst- en verliesnemingen
Op basis van de wet- en regelgeving moeten we voor grondexploitaties met een negatief
exploitatieresultaat per 31-12-2014 verlies nemen. Ook moeten winstnemingen plaatsvinden wanneer
daartoe aanleiding en ruimte bestaat. In het raadsvoorstel zijn de beoogde winst- en verliesnemingen
vermeld.
De basis voor winst- en verliesnemingen vormen de herzieningen van de grexen per 1-1-2015. Het gaat
om de grexen:
    -   Lookwest-Noord                         verliesneming                   -/-   € 2.354.000;
    -   Commandeurspolder III                  winstneming                           € 1.327.000;
    -   Maaslandse Dam                         verliesneming                   -/-   € 1.662.000;
Per saldo een verliesneming van:                                                     € 2.689.000

Lookwest-Noord
In het algemeen loopt de voortgang in de uitgifte vertraging op. Het lukt de ontwikkelaars niet om de
woningen te verkopen. Wij vinden het noodzakelijk om geraamde rente- en indexopbrengsten los te
laten. Ook vindt er een programmatische wijziging plaats. Dit heeft een negatief effect van meer dan
twee miljoen euro. In de risicoanalyse behorende bij de herzieningen van de grondexploitaties van 2014
was de afwaardering van de opbrengsten als negatief risico opgenomen. De afwaardering leidt tot een
tekort op de exploitatie. Overigens loopt de verkoop van vrije kavels wel conform de planning en
grondprijzen zoals opgenomen in de grondexploitatie. Het verlies brengen we ten laste van de reserve
grondexploitaties.

Commandeurspolder III
De ontwikkeling van Commandeurspolder III bevindt zich in een afrondende fase. De gemeente heeft
nog slechts vier vrije kavels uit te geven. Het risicoprofiel neemt hierdoor af. Vorig jaar is ook
tussentijdse winst genomen op Commandeurspolder III. Doordat in het afgelopen jaar nog meer
woningen zijn verkocht kan er dit jaar weer een tussentijdse winstneming plaatsvinden.
Voor het bepalen van de hoogte van winstnemingen hanteren wij de volgende uitgangspunten (conform
eerdere winstnemingen bij de jaarrekening 2011 en 2013):
    -   De resterende grondverkopen worden afgewaardeerd tot 60%;
    -   Er wordt een vertraging in de uitgifte opgenomen van twee jaar;
    -   De post onvoorzien (over civiele werken en plankosten) wordt verhoogd van 10% tot 25%.
De tussentijdse winstneming ten gunste van de reserve grondexploitaties verwerken we in de
jaarrekening 2014.

Maaslandse Dam
Over een deel van de uit te geven gronden is overeenstemming bereikt met een ontwikkelaar. Het
betreft “de Meent”. De gemeente is van plan om de overige gronden in de vorm van vrije kavels zelf op
de markt te brengen. De verkoop start rond mei 2015. De uit te geven gronden zijn opnieuw
getaxeerd. De nieuwe taxaties laten een forse afwaardering zien van ongeveer 1,3 miljoen euro. In de
risicoanalyse behorende bij de herzieningen van de grondexploitaties van 2014 was de afwaardering
van de opbrengsten als negatief risico opgenomen. Deze afwaardering leidt tot een fors negatief
exploitatieresultaat. Dit resultaat brengen we ten laste van de reserve grondexploitaties.

Ontwikkeling Reserve Grondexploitaties
Bij de jaarrekening 2012 werd het saldo van de algemene reserve grondexploitaties volledig benut voor
verliesnemingen op grondexploitaties en werd voor dat doel bovendien nog
€ 2,6 miljoen bijgepast uit de Reserve compensatie dividenden en huuropbrengsten. Bij de jaarrekening
2013 is vervolgens een bescheiden reserve van €775.000 opgebouwd. Dit als saldo van een aantal
winst- en verliesnemingen.

Wij stellen voor om in de jaarrekening 2014 twee verliesnemingen en één winstneming uit actieve
grondexploitaties ten laste dan wel ten gunste van de reserve grondexploitaties te brengen. Per saldo
betreft het een verliesneming van €2,7 miljoen euro.

Na het verwerken van toekomstige winst- en verliesnemingen neemt de reserve grondexploitaties toe
tot € 5,1 miljoen positief. Dit verwachte saldo op termijn dekt de netto risico’s uit de risicoanalyse.

Als alle verwachte winst- en verliesnemingen in de tijd uitgezet worden levert dat het volgende beeld op
voor de ontwikkeling van de Reserve Grondexploitaties. In de hieronder genoemde bedragen is de
financiële vertaling van de risico's niet opgenomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Stand   per   31-12-2010:                 € 0,7 miljoen positief
Stand   per   31-12-2011:                 € 1,2 miljoen positief
Stand   per   31-12-2012:                 € 0
Stand   per   31-12-2013:                 € 0,8 miljoen positief
Stand   per   31-12-2014:                 € 0

Verwachte     stand   per   31-12-2015:   €   0,2   miljoen   positief
Verwachte     stand   per   31-12-2016:   €   0,2   miljoen   positief
Verwachte     stand   per   31-12-2017:   €   0,9   miljoen   positief
Verwachte     stand   per   31-12-2018:   €   2,6   miljoen   positief
Verwachte     stand   per   31-12-2019:   €   5,1   miljoen   positief
Verwachte     stand   per   31-12-2020:   €   5,1   miljoen   positief

De bovengenoemde bedragen zijn gebaseerd op de contante waarde van de saldi per 1-1-2015.
De daadwerkelijke ontwikkeling van de Reserve Grondexploitaties is afhankelijk van en in hoeverre de
ramingen uit de grondexploitaties voor kosten en opbrengsten gerealiseerd worden, planaanpassingen
en optimalisaties, alsmede de hoogte van de verliesnemingen en (tussentijdse) winstnemingen. Bij de
verliesnemingen is er in bovenstaand schema van uitgegaan dat alle grondexploitaties uitgevoerd
worden conform de voorliggende grondexploitaties per 1-1-2015.

Wanneer de algemene reserve grondexploitaties zich ontwikkelt overeenkomstig de bovengenoemde
prognose, dan ontstaat er naar verwachting financiële ruimte om aan het saldo van de reserve of een
deel daarvan een nadere/andere bestemming te geven. Te gelegener tijd zullen daarvoor concrete
voorstellen worden gedaan. In de meerjarenbegroting is opgenomen dat de eerdere bijdrage aan de
reserve grondexploitaties vanuit de algemene exploitatie ter hoogte van € 2,6 miljoen op termijn terug
vloeit vanuit de reserve grondexploitaties. Op basis van de huidige informatie is voor deze storting en
de huidige bijdrage ter hoogte van € 0,74 miljoen ruimte beschikbaar om deze daadwerkelijk terug te
laten vloeien naar de algemene exploitatie.

Relatie met de begroting en de jaarrekening
De grondexploitaties die ter besluitvorming en ter kennisname worden voorgelegd worden gekoppeld
aan de begroting. De verwachte kosten en opbrengsten 2015 worden gebruikt bij het controleren en zo
nodig wijzigen van de ramingen voor de budgetten 2015. Dit vindt plaats bij de voorjaarsnota 2015. De
verwachte kosten en opbrengsten 2016 tot en met 2019 worden gebruikt bij het opstellen van de
meerjarenbegroting 2016 - 2019. Winst- en verliesnemingen van individuele projecten worden bij de
jaarrekening 2014 verwerkt.

Risicoanalyse
Vanwege het risicodragende karakter en de grote omvang van de grondexploitaties vormt een
risicoanalyse een wezenlijk onderdeel bij de beoordeling van de grondexploitaties en de
informatievoorziening aan de raad. Een overzicht met een beschrijving van de algemene en
projectspecifieke risico’s van de projecten zijn in 2014 onder geheimhouding voorgelegd aan de raad.
In het voorjaar van 2015 wordt als onderdeel van de herziening van de grondexploitaties ook de
risicoanalyse herzien.

Deze risicoanalyse beperkt zich niet tot de in exploitatie genomen gronden. Bij nog niet in exploitatie
genomen gronden heeft de gemeente in enkele gevallen al wel gronden verworven en wordt dus ook al
risico gelopen ten aanzien van de afzet van die gronden. Ondanks dat deze projecten doorgaans nog
een indicatief karakter hebben, zijn de risico's daarvan wel op eenduidige wijze in de risicoanalyse
meegenomen.

Voor alle risico's is berekend wat de financiële consequenties voor de grondexploitaties (gezamenlijk)
zouden zijn, en is een inschatting gemaakt van de kans dat dit risico zich daadwerkelijk voordoet. Het
product van beiden wordt in aanmerking genomen bij de beoordeling of de risico's naar
verwachting opgevangen kunnen worden binnen de Reserve Grondexploitaties.

Nadrukkelijk wordt er op gewezen dat de inschattingen of bepaalde ontwikkelingen zich voor doen
subjectief zijn. Het stil staan bij de aanwezigheid van de risico's zorgt er voor dat deze risico's in ieder
geval de aandacht krijgen die zij behoren te hebben.
De absolute omvang van de risico's wordt bruto risico genoemd. Als deze bruto risico's vermenigvuldigd
worden met de kans dat ze optreden resteren de netto risico's. In principe is de kans dat een risico
optreedt niet hoger dan 50%. Als dit namelijk wel het geval zou zijn dan is de kans groter dat het wel
optreedt dan dat het niet optreedt. In dat geval wordt een risico in de grondexploitatie opgenomen. Er
zijn echter een aantal uitzonderingen gebaseerd op strategische overwegingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>Het is wenselijk om financiële dekking te hebben voor de som van alle netto risico's. Bij voorkeur wordt
de dekking gezocht in de Reserve Grondexploitaties op dit moment of in de toekomstige ontwikkeling
daarvan. Mocht deze niet voldoende zijn dan is het theoretisch mogelijk risico’s af te dekken via het
risicoregister van het weerstandsvermogen en in laatste instantie via een voorziening binnen de
‘algemene exploitatie’.

Financiële samenvatting risicoanalyse
Het totaal van netto risico’s wordt ingeschat op € 754.000. Dit is dermate beperkt dat hiervoor geen
specifieke dekking voor gevonden hoeft te worden. zoals blijkt uit bijlage 2 is er voldoende ruimte om
de risico’s op te vangen.

Als alle negatieve risico’s daadwerkelijk optreden (kans op optreden 100% gezet) en de positieve
risico's geheel niet optreden is de som van de (bruto) risico's ongeveer € 10,0 miljoen. Dat is € 1,0
miljoen lager dan het voorgaande jaar. In dat geval is er niet voldoende dekking. Dat dit optreedt
wordt echter onwaarschijnlijk geacht en volledige dekking is dan ook niet noodzakelijk.

De resterende civieltechnische investeringen (saneren, sloop, bouw en woonrijp maken) betreffen
ongeveer € 22 miljoen. Dit is een afname van € 4,5 miljoen ten opzichte van vorig jaar. Inclusief de
kostenposten verwervingen, plankosten, post onvoorzien en bovenplanse excessieve kosten is dit
bedrag ongeveer € 32 miljoen. Dit is een afname van € 9 miljoen ten opzichte van vorig jaar. Het jaar
daarvoor nam het al af met € 8 miljoen.
De nog te realiseren grondopbrengsten (voor zover er nog geen overeenkomsten zijn) zijn ongeveer €
31 miljoen. Dit is een afname van ongeveer € 7,5 miljoen. Inclusief de grondopbrengsten waarvoor al
wel contracten getekend is, is dit bedrag ongeveer € 54 miljoen. Dit is een vermindering van €5,6
miljoen ten opzichte van vorig jaar. Een groot deel van de vermindering van de nog te realiseren
opbrengsten vloeit voort uit de afwaardering van gronden.

Aangezien verwacht wordt dat de reserve grondexploitaties op termijn een positief resultaat kent van €
5,1 miljoen gaan wij er van uit dat de risico’s op dit moment en ook op langere termijn binnen de
reserve grondexploitaties opgevangen worden. Wanneer bovengenoemde risico’s optreden, kan dit
echter wel invloed hebben op de mogelijkheid tot compensatie van eerdere verliesnemingen ten laste
van de ‘algemene middelen’ van de gemeente.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>2.2.4 Onderhoud kapitaalgoederen


Inleiding
In deze paragraaf gaan wij in op het beleidskader en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties
voor kapitaalgoederen. Voor de inwoners is de kwaliteit van de openbare ruimte en hun leefomgeving
belangrijk. Kapitaalgoederen kunnen hier aan bijdragen. Het gaat hierbij om wegen, riolering,
groenvoorzieningen, speelplaatsen, verlichting, bruggen, beschoeiingen, gebouwen enzovoort. Het
beheer en onderhoud van deze kapitaalgoederen is van cruciaal belang voor het functioneren van de
gemeente op het terrein van wonen, vervoer, recreatie en dergelijke. De kwaliteit van de openbare
ruimte en de directe leefomgeving is bepalend voor het voorzieningenniveau en uiteraard voor de
lasten. Om deze redenen vinden de instandhoudingkosten van de openbare ruimte hun weerslag in al
vastgestelde of nog vast te stellen beheerplannen. Per onderdeel wordt ingegaan op drie vragen:
1. het beleidskader
2. de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties
3. de vertaling van de financiële consequenties in de begroting

Het beleid voor het onderhoud van kapitaalgoederen is ten dele opgenomen in nota’s en verordeningen:
Programma beheer openbare ruimte
Beleid/beheerplannen                 Jaar van           Gepland jaar
                                     vaststelling       van
                                                        actualisatie
Wegen                                2008               2015
Openbare verlichting                 2010               2015
Kunstwerken                          2009               2015
Gemeentelijk rioleringsplan          2011               2015
Gemeentelijk waterplan               2008               2014
Baggerplan                           2008               2014
Beschoeiingplan                      2008               2014
Groen beleid/beheerplan(nen)         2007               2022
Bomenbeleidsplan                     2009               2025
Speelplaatsen                        2005               2014

Beleids- en beheerplannen
De raad stelt diverse beheerplannen vast om de kwaliteit van de openbare ruimte op peil te houden.
Ieder beheerplan werkt met een vastgesteld kwaliteitsniveau. Op basis van de gewenste kwaliteit zijn
de ramingen opgesteld van het onderhoud. De keuze voor de dekking van de kosten is afhankelijk van
het soort onderhoud.

In hoofdlijnen kan het beheer en onderhoud in de volgende soorten worden gesplitst:
    nieuwe investeringen (activering, dekking kapitaallasten via exploitatie)
    groot onderhoud (dekking via exploitatie)
    klein (regulier) onderhoud (dekking via exploitatie).

De nota waarderings- en afschrijvingsbeleid 2012-2015 van de gemeente Midden-Delfland beschrijft
onder andere de wijze van activering van de kapitaalgoederen. Deze nota is vastgesteld door de raad.
In de nota is onderscheid gemaakt tussen activa met maatschappelijk nut, zoals wegen, en activa met
economisch nut, zoals gebouwen en riolering. De notitie beschrijft hoe om te gaan met de activa. De
herstelkosten van wegen en grotere vervangingsinvesteringen worden geactiveerd. Indien vervolgens
groot onderhoud plaatsvindt, wordt dit ten laste gebracht van de exploitatie.

Wegen
De raad koos in 2009 een operationeel doel voor het nieuwe wegenbeleid. Binnen dit beleid brengen en
handhaven we het onderhoudsniveau van de wegen volgens de CROW-norm op het niveau van 93% in
2013. Door het doorvoeren van de vastgestelde bezuinigingen binnen de exploitatie en het uitstellen
van investeringen wordt het beoogde doel van 93% in 2013 niet meer bereikt. De gemiddelde
beeldkwaliteit voor wegen komt in 2014 op 90% A en B beeldkwaliteit. Het onderhoudsniveau is in
2014 ondanks de bezuinigingen iets gestegen van 88% naar 90%. De stabilisatie in beeldkwaliteit is
terug te leiden uit de oplevering van nieuwe verharding. Bijvoorbeeld in de wijk Look-West en
Commandeurspolder. Ook het wegonderdeel gericht onderhoud draagt bij aan de huidige stabilisatie.

In 2014 zijn de volgende werken uitgevoerd:
    Onderhoud elementverhardingen conform operationeel jaarplan:
       Herstraten rijbaan wegvakonderdeel Oranjelaan;
       Herstraten rijbaan wegvakonderdeel fietspad Herenwerf;
       Herstraten diverse wegvakonderdeel gerichte trottoirs binnen de dorpen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>-   Onderhoud asfaltwegen conform operationeel jaarplan:
       Groot onderhoud en verbreden Gaagpad;
       Onderhoud asfalt wegvakonderdeel Hofsingel;
       Onderhoud asfalt wegvakonderdeel Kralingerpad (Maaslandse Dam);
       Onderhoud asfalt wegvakonderdeel Veldvreugd/ Gaagpad;
       Onderhoud asfalt wegvakonderdeel parkeerterrein Tiendweg;
       Onderhoud asfalt wegvakonderdeel Duifpolderkade in samenwerking met het
       Hoogheemraadschap van Delfland;
       Diverse herstellocaties door het gebied.

Het reguliere preventieve onderhoud aan asfaltverhardingen en elementverhardingen gebeurt op basis
van het onderhoudsplan.

Openbare verlichting
In 2009 is voor het verbeteren en energiezuiniger maken van de openbare verlichting een beleidsplan
vastgesteld waaraan een meerjarenplan was toegevoegd. Aan de hand van dit plan bereiken we dat de
openbare verlichting gelijk aan de “Richtlijn voor Openbare Verlichting ROVL-2011” in goede staat van
onderhoud blijft en waar mogelijk verbeterd en energiezuiniger wordt.

Door het vervangen van oude openbare verlichting verbetert de lichttechnische kwaliteit zonder extra
milieubelasting. Belangrijkste doelen/acties in 2014 waren:
    Oudste en milieubelastende lichtmasten vervangen en verbeteren.
    Conform het beleidsplan energie- en CO2-besparende maatregelen uitvoeren in de vorm van
    dimmers en het toepassen van led verlichting.

Het reguliere preventieve onderhoud aan openbare verlichting gebeurt op basis van het
onderhoudsplan.

Naast het reguliere onderhoud zijn in 2014 de volgende investeringen uitgevoerd:
   vervangen lichtmasten 2014 (€ 173.600);
   extra maatregelen 2014 (€ 28.400).

Bruggen (kunstwerken)
In de eerste helft van 2014 zijn alle civiele kunstwerken geïnspecteerd. Uit de inspectieresultaten bleek
dat er extra inspanningen nodig waren om voor het gehele areaal de staat van onderhoud vast te
leggen. Men moet hierbij denken aan niet toegankelijke constructieve delen van kunstwerken onder of
net boven de waterlijn. Besloten is deze extra inspanningen te verrichten om een beheerplan te kunnen
presenteren met een compleet beeld van de huidige kwaliteit en benodigde middelen voor de komende
planperiode 2015 t/m 2019.

In 2014 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd:
    Onderhoud aan kunstwerken is uitgevoerd in lijn met de doelstellingen van het beheerplan 2009-
    2013.
    In de eerste helft van 2014 zijn alle civiele kunstwerken visueel geïnspecteerd. Naar aanleiding van
    de inspectieresultaten zijn maatregelen getroffen in het kader van de constructieve veiligheid van
    de Stakenbrug in Den Hoorn.
    De inspectie resultaten waren eveneens aanleiding voor twijfel over de constructieve draagkracht
    van de Trappetjesbrug in Maasland. Uit nader onderzoek bleek dat er een veiligheidsrisico is en dat
    het brugdek dermate slecht is dat vervanging noodzakelijk is. In de tweede helft van 2014 zijn
    inspanningen verricht om vervanging van het dek van de monumentale brug in de eerste helft van
    2015 mogelijk te maken. Om elk veiligheidsrisico uit te sluiten is het brugdek gestut waardoor de
    brug tot deze vervanging veilig te gebruiken is.
    In juli 2014 hebben wij een brief ontvangen van de gebroeders Van Dijk dat zij stoppen met de
    bediening van de Zouteveensebrug. In de tweede helft van 2014 zijn er gesprekken geweest met
    geïnteresseerden voor de bediening. Momenteel zijn wij in gesprek met een ondernemer uit
    Schipluiden. De verwachting is dat deze ondernemer per 1 april van dit jaar invulling kan geven aan
    de bediening.
    De fietsbrug in het Kralingerpad over de Westgaag is conform doelstelling vervangen in 2014. De
    hogedruk gasleiding, direct naast de brug, wordt naar verwachting in 2015 door Westland Infra
    vervangen. Dit gebeurt door een boring, zodat de leiding ondergronds komt te liggen.
    De voorbereidingen voor het vervangen van de Kluisheulbrug in Maasland zijn in het 4 e kwartaal
    2014 opgestart. Het werk wordt, zoals vermeld in de najaarsnota 2014, in 2015 uitgevoerd.

Meerjaren baggerplan
Het hoogheemraadschap stelt eisen ten aanzien van het water. Om inzicht te krijgen in de verwachte
onderhoudskosten is in 2008 een meerjarig baggerplan gemaakt.
Dit meerjarenplan verschaft inzicht in:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>   de te verwachten hoeveelheid bagger;
   de te verwachten kwaliteit;
   welke watergangen (gedeeltelijk) eigendom zijn van de gemeente;
   het tijdstip van baggeren van de watergangen;
   de gestelde eisen aan de watergang(legger);
   de te verwachten kosten voor de komende 8 jaar.

Beschoeiingen
Een groot aantal watergangen die de gemeente beheert, is voorzien van een beschoeiing van hout of
kunststof. Een beschoeiing is aan normale slijtage onderhevig en is na een aantal jaren aan vervanging
toe. In 2008 is voor alle beschoeiingen, die de gemeente beheert, een inventarisatie gemaakt van de
kwaliteit en de verwachte resterende levensduur. In combinatie met het landelijk beleid (Kader Richtlijn
Water) en gemeentelijk beleid (Groenbeleidsplan, Waterplan) heeft dit geleid tot een meerjarenplanning
voor het onderhoud van beschoeiingen.

Openbaar groen
De groenvoorzieningen in Midden-Delfland worden door de eigen dienst en door aannemers
onderhouden. De gemaakte onderhoudsafspraken met de aannemers zijn vastgelegd in
onderhoudscontracten, de zogenaamde groenbestekken.
Voorheen waren de groenbestekken gericht op de te leveren inspanning. De contracten beschreven hoe
vaak een aannemer de verschillende maatregelen jaarlijks moest uitvoeren. Bij jaren met veel groei
(door warm weer) leidde dit tot extra werkzaamheden op kosten van de opdrachtgever.
De nieuw onderhoudscontracten beschrijven het op te leveren resultaat. Dit is beschreven in
beeldbestekken. Hierin wordt voor de aannemer het verwachte resultaat en de bijbehorende criteria
geschetst.

Speelvoorzieningen
Het doel van de gemeente is om in overleg met bewoners, ouders en kinderen een evenwichtig
gespreid patroon van speelvoorzieningen te realiseren. Zij stelt daarvoor de benodigde middelen
beschikbaar. Daarbij gaat zij uit van de actieradius van de leeftijdsgroepen. De gemeente beheert de
voorzieningen op adequate wijze en speelt in op toekomstige ontwikkelingen.
Het huidige beleid is gericht op het binnen de financiële mogelijkheden in stand houden van de
speelvoorzieningen met inachtneming van landelijke veiligheidsnormen.
Speeltoestellen zijn in principe na 12 jaren afgeschreven. Door het opstellen en bijhouden van een
beheer-, vervangings- en een onderhoudsprogramma houdt de gemeente de speelterreinen kwalitatief
in goede conditie en voldoen deze aan de meest recente veiligheidseisen. In het beleidsplan is op basis
van wetgeving (attractiebesluit) en de kwaliteit van de speelplaatsen een vervangingsoverzicht
opgesteld. In 2014 werden geen speelplaatsen gerenoveerd. Bij een aantal speeltoestellen werden
reparaties uitgevoerd waardoor een vervanging meerdere jaren wordt uitgesteld.
De gemeente telt in totaal 80 speelplaatsen. Op deze speelplaatsen zijn in totaal ca. 250 speeltoestellen
geplaatst. De gemeente voert het onderhoud aan speelterreinen zelf uit. Elke twee maanden
controleren wij de toestellen en terreinen. Ook wordt jaarlijks een algemene veiligheidsinspectie
uitgevoerd. Bij gebreken en/of schade, bijvoorbeeld door vandalisme, nemen wij direct maatregelen. De
controles en verrichte reparaties tekenen wij op in een logboek. Het reguliere preventieve onderhoud
aan speelvoorzieningen gebeurt op basis van het beleidsplan.

Riolering
Voor het beschermen van de volksgezondheid, het milieu en het tegengaan van wateroverlast is een
goede riolering een onmisbare voorziening. In het gemeentelijk RioleringsPlan (GRP) zijn op hoofdlijnen
de doelstellingen voor de rioleringszorg beschreven. In de GRP 2011-2015 wordt invulling gegeven aan
alle waterzorgplichten (stedelijk afvalwater, regen- en grondwater) zodat daardoor sprake is van een
verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (vGRP). Het vGRP is een strategisch en beleidsmatig
planningsinstrument en is een belangrijk hulpmiddel bij de afweging van het te voeren rioleringsbeleid
binnen onze gemeente. De gemeente voldoet met het vaststellen van dit plan aan haar wettelijke
verplichting. Vanuit het vGRP wordt jaarlijks een operationeel programma rioleringszorg door het
college vastgesteld. In dit jaarprogramma zijn de strategieën uitgewerkt naar concrete plannen voor
aanleg, onderzoek, maatregelen, reparatie, vervanging en verbetering, inclusief de financiële
consequenties. Achtereenvolgende operationele programma’s geven een volledig beeld van alle
activiteiten in de planperiode van het GRP.

Belangrijkste activiteiten die in 2014 zijn uitgevoerd:
Belangrijkste activiteiten die in 2014 zijn uitgevoerd:
    Tijdens aanleg van een nieuwe gasleiding in De Singel (Schipluiden) is gelijk een deel van de
    riolering vervangen.
    In Den Hoorn is de riolering in de Oranjelaan, het Prinsessenpad, de Prinses Marijkelaan, de Prinses
    Margrietlaan, de Prinses Irenelaan en de Prinses Beaxtrixstraat (totaal 741 meter) gerelined.
    In het hoofdrioolgemaal Oranjelaan (Den Hoorn) zijn de pompen en het leidingwerk vernieuwd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>    Regulier onderhoud aan riolering en gemalen.
    Optimalisatie lozingsgedrag op de drukriolering.
    Camera-inspecties (5000 meter) in combinatie met rioolreiniging.
    Onderzoek functioneren riolering (meten aan de riooloverstorten).
    Meedraaien in optimalisatiestudie zuiveringsgebied Groote Lucht en Delft.
    Meedraaien in onderzoek naar mogelijkheden voor verdergaande samenwerking in de
    (afval)waterketen.

Op 21 april 2011 is er door het Rijk, de VNG, het Inter Provinciaal Overleg en de Unie van
Waterschappen een onderhandelingsakkoord getekend voor een breed bestuursakkoord. Onderdeel van
het brede bestuursakkoord is het deelakkoord water. In dit deelakkoord wordt primair ingezet op het
vergroten van de doelmatigheid van het beheer van het watersysteem en de waterketen.

Het doel van de aanpak van de afvalwaterketen is:
    Het realiseren van kostenbesparingen in het beheer van de afvalwaterketen.
    Het vergroten van de kwaliteit van de uitvoering van de beheerstaken en het innovatievermogen.
    Het verminderen van de kwetsbaarheid van de uitvoering van beheerstaken.

De afspraken zijn gericht op een intensieve samenwerking bij de uitvoering van de beheerstaken tussen
gemeenten onderling en tussen gemeenten en waterschappen. Gemeenten en waterschappen zijn in
het afgelopen jaar weer meer gaan samenwerken in de afvalwaterketen. Het landelijk beeld laat zien
dat de lastenontwikkeling gematigd is, één van de doelstellingen van het samenwerkingsproces. Dit
geldt ook voor onze gemeente. Het afgelopen jaar is o.a. gewerkt aan een gemeenschappelijke visie.
Een lange termijn visie biedt sturing aan een gezamenlijk onderzoeks- en innovatieprogramma om op
termijn aan de visie te kunnen voldoen. De lange termijn visie is op 8 december 2014, tijdens de
bestuurlijke Watertafel, vastgesteld. Vanuit de visie wordt nu gewerkt aan een strategisch ketenplan.
Het strategisch ketenplan beschrijft hoe we de in de visie gestelde inzichten en doelstellingen bereiken.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>2.2.5 Bedrijfsvoering

Organisatie

Algemeen
In de collegeperiode 2014-2018 investeren wij in de gemeentelijke organisatie. Wij investeren in
kennisontwikkeling, doelmatigheid en een flexibele inzet van medewerkers.
De politieke opgave is om de structurele personeelslasten op het peil 2013 te handhaven. Dit betekent
dat sterker onderscheid gemaakt wordt tussen structurele lasten, projectmatige lasten en
personeelslasten die door derden worden gedragen
In het vierde kwartaal is een begin gemaakt met het formuleren van uitgangspunten en actiepunten
voor het sturen op personeelsbeleid. Er is gekozen voor een mix van het verbeteren van efficiency, het
bij vacatures aantrekken van jongere/goedkopere krachten en het afstoten van enkele gemeentelijke
taken/activiteiten. Vanaf 2015 informeren wij de gemeenteraad periodiek over de voortgang.

Personeel
Stand per 31-12-2014
                                Aantal Fte’s                Salariskosten
                           2011    2012      2013    2014       2014
Totalen                    138,3       138   135,4   136    € 9.269.831
Aantal fte’s is inclusief vacatures.

Ten opzichte van vorig jaar is de formatie per 31-12-2014 (momentopname) iets gestegen.
De verklaring hiervan is als volgt:
 a. Een van de medewerkers is enkele jaren terug op detacheringbasis van een andere gemeenten
    overgenomen. Hiermee werd een bestaande vacature ingevuld. Per 1 januari is de medewerker in
    dienst van Midden-Delfland gekomen. Dit zorgt voor een stijging van één fte in de salariskosten.
 b. Met twee medewerkers zijn afspraken gemaakt of loopt een traject voor formatievermindering.
    Deze formatie en die van de (gedeeltelijke) vervanging is in het totaal van 136 fte begrepen. Voor
    een juiste vergelijking met 2013 moet het totaal van 136 fte voor deze dubbeltelling gecorrigeerd
    worden. Het betreft 0,8 fte.

Rekening houdend met deze correcties is de formatie 2014 in vergelijking met 2013 licht gedaald
(totaal 134,2 fte). Overigens is de formatieomvang uit bovengenoemd overzicht een momentopname.
In de loop van het jaar wisselt de bezetting als gevolg van tijdelijke vervanging wegens ziekte,
projecten, vacatures e.d.

Analoog aan de correcties voor de formatieomvang dient ook de salariskosten 2014 te worden
gecorrigeerd met (afgerond) € 75.000.
De totale gecorrigeerde salariskosten ad € 9.194.831 zijn binnen het door de gemeenteraad
vastgestelde begrotingsbudget gebleven.
Bovendien is er sprake van extra dekking van de salariskosten voor:
 -  Uitvoering van projecten                                                       € 40.000
 -  Extra inkomsten van derden                                                     € 24.000
 -  Inkomsten door ontvangsten als gevolg van ziekte, zwangerschap en dergelijke € 44.000

Personeelsbeleid
Personeelsbeleid is geen doel op zich, maar dienstbaar aan het grote geheel: het realiseren van de
missie van onze gemeente op het gewenste kwaliteitsniveau. Servicegerichtheid en integrale aanpak
zijn belangrijke speerpunten in onze missie.

Omvang van de formatie, doeltreffendheid en goed rendement krijgen ook de komende jaren aandacht.
Bij het organiseren van de werkzaamheden wordt niet alleen gekeken naar de eigen organisatie. Daar
waar dit toegevoegde waarde heeft, wordt samenwerking gezocht met anderen. Soms betreft dat een
andere gemeente in de regio, in andere gevallen gaat het om publiek-private samenwerking of het
volledig uitbesteden van taken. Voorbeelden hiervan:
     Bij de gemeentelijke belastingen is taxatie van gebouwen uitbesteed aan een gespecialiseerd
     bureau.
     Bij ruimtelijke ordening is het opstellen van bestemmingsplannen uitbesteed aan een adviesbureau,
     de digitalisering van bestemmingsplannen wordt door de gemeente Vlaardingen voor ons verzorgd.
     Voor de openbare ruimte zijn de uitvoerende onderhoudswerkzaamheden in de groenvoorziening
     uitbesteed.
     Bij de grote veranderingen in het sociale domein de komende tijd worden mogelijk met diverse
     partijen samenwerkingsverbanden aangegaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>Daarnaast staan wij open voor het toepassen van technologische en andere ontwikkelingen op het
gebied van personeel en organisatie om de meest efficiënte inzet van ons personeel te garanderen.

Inhuur
Uitgangspunt is dat vervanging van personeel bij ziekte of vacatures intern plaatsvindt. Er kunnen
echter situaties ontstaan waarbij het onontkoombaar is om personeel extern in te huren. Dit kan zich
bijvoorbeeld voordoen bij langdurige afwezigheid van personeel, door ziekte of het moeilijk kunnen
vervullen van vacatures.
De tweede categorie inhuur betreft specialisten voor niet structurele werkzaamheden (voornamelijk op
het terrein van grondexploitatie), waarvoor de gemeente zelf geen deskundigheid in huis heeft en
gezien het incidentele karakter ook niet hoeft te hebben.

De volgende inhuur heeft plaatsgevonden:
 Categorie                       Omvang (in fte op jaarbasis):            Kosten:
                                     2013            2014                  2014
 Inhuur voor vervanging                3              2,4                   231.496
 Inhuur Sociaal Domein               n.v.t.           1,7                   315.150
 Inhuur specialisten                   3              3,6                   545.371

Stagebeleid
In de loop van het jaar hebben 20 studenten bij de gemeente stage gelopen (combinatie van leren en
werken) voor een kortere of langere periode.

Personeelswisselingen
Er zijn in 2014 10 vacatures geweest. Daarvan zijn er 2 ingevuld door interne doorstroming, 6 zijn
gevuld met nieuwe medewerkers van buiten en 2 vacatures zijn doorgelopen naar 2015.

Ziekteverzuim
Het ziekteverzuimpercentage geeft inzicht in de omvang van het verzuim wegens ziekte, ongevallen,
zwangerschaps- en bevallingsverlof.

Uit onderstaand overzicht blijkt dat de omvang van het verzuim in lijn is met het   landelijk gemiddelde.
  Jaar                                              2010      2011       2012         2013     2014
 Verzuimpercentage (excl. zwangerschap)             5,6%      4,3%       4,4%         4,7%     4,0%
 Landelijk gemeenten 10.000 – 20.000 inwoners       5,3%      5,0%       4,7%         4,4%     n.n.b.
 (excl. zwangerschap)
 Landelijk alle gemeenten                           4,8%      5,4%       5,3%         5,2%.   n.n.b.
 (excl. zwangerschap)

Wet Normering Topinkomens (WNT)
Het is volgens de WNT verplicht om voor gemeentesecretarissen en griffiers een melding van hun
inkomen te maken. Deze wet verbiedt dat bestuurders in de (semi)publieke sector meer verdienen dan
130 procent van het ministersalaris. Deze grens is de zogenoemde WNT-norm: € 230.474 (2013:
€228.599). In 2014 is er geen overschrijding van de norm geweest.

Financiële verantwoording topfunctionarissen:
naam               beloning (incl.      voorziening          functie            duur en omvang
                   onkosten-            voor op termijn                         van het
                   vergoeding)          betaalbare                              dienstverband in
                                        beloningen                              het boekjaar
P.T. Veenman       € 95.942             € 22.280             secretaris         36 uur
                                                                                sinds 1-9-2000
A. de Vos           € 72.559            € 16.710             griffier           36 uur
                                                                                sinds 1-4-1987

Integriteit
Integriteit staat binnen alle takken van de overheid hoog in het vaandel. Op lokaal niveau zijn talrijke
maatregelen genomen om de integriteit van bestuurders en ambtenaren te waarborgen.
In de ‘visie op de organisatie’ is vastgelegd: organisatie-integriteit en persoonlijke integriteit van
bestuurders en medewerk(st)ers zijn en worden verankerd in gedragscodes. Daarbij worden principes
toegepast als functiescheiding en interne controle. Voor de bestuurders geldt de gedragscode
bestuurlijke integriteit. Voor de ambtenaren geldt de gedragscode ambtelijke integriteit. Er is een
vertrouwenspersoon integriteit waar ambtenaren advies kunnen inwinnen over integriteitvraagstukken
en (vermoedens van) integriteitschendingen kunnen aankaarten. Alle medewerkers hebben de eed of
belofte van integriteit afgelegd en van alle nieuwe medewerkers wordt dat gevraagd. In het
introductieprogramma voor nieuwe medewerkers wordt aandacht besteed aan integriteit door het
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>bespreken van dilemma’s die in het werk kunnen ontstaan. Integriteit staat periodiek op de agenda van
de werkoverleggen van afdelingen en teams.

Dienstverlening
Het dienstverleningsmodel is een belangrijk uitgangspunt geweest bij de bouw van het nieuwe
gemeentehuis. De inrichting van het gebouw moest ondersteunend zijn aan de dienstverlening zoals we
die graag willen bieden aan onze inwoners en ondernemers. Het dienstverleningsmodel gaat uit van een
betrouwbare, pro actieve, klantgerichte en vriendelijke dienstverlening waarbij inwoners en
ondernemers zoveel mogelijk zelf de keuze krijgen op welke manier zij zaken willen doen met de
gemeente. Daarnaast is een continue ontwikkeling dat we de vragen die veel voorkomen door het KCC
(eerstelijns dienstverlening) laten afhandelen. Dit moet er voor zorgen dat mensen directer, zonder
doorverwijzingen, worden geholpen.

Betrouwbare overheid
Goede dienstverlening vraagt goede kwaliteit en een betrouwbare gemeente. Een correcte
Basisregistratie Personen (voorheen de GBA) is belangrijk en wordt vanwege informatie-uitwisseling
met andere ketenpartners steeds noodzakelijker.
In 2014 is veel aandacht uitgegaan naar de kwaliteit van de BRP. Met ingang van 2014 is er geen
driejaarlijkse audit meer, maar een jaarlijkse zelfevaluatie. Het resultaat hiervan was zeer goed. Ieder
jaar wordt bij een aantal gemeenten een steekproef gedaan om te beoordelen of de zelfevaluatie naar
waarheid is ingevuld. Wij zijn hiervoor geselecteerd. Het resultaat van deze steekproef was een score
van 100% betrouwbaarheid.

Naast de zelfevaluatie voor de BRP, hadden we ook de zelfevaluatie voor de reisdocumenten en
rijbewijzen. Ook hierop presteerden we hoog, een duidelijke verbetering ten opzichte van 2013.

Adresonderzoeken dragen bij aan de kwaliteit van onze basisregistraties. En deze kwaliteit zorgt ervoor
dat enerzijds mensen niet onjuist worden geadresseerd, maar anderzijds ook dat er geen onterechte
toeslagen of subsidies worden uitgekeerd en dus dat fraude minder makkelijk wordt.
Om adresonderzoeken beter te kunnen uitvoeren zijn wij sinds het eind 2013 aangesloten op ‘Suwi-net
inkijk’ voor burgerzaken. Nu kan een selecte groep KCC medewerkers adresgegevens in de
loonadministratie van het UWV raadplegen. Adresonderzoek moet met deze inkijkmodule effectiever en
efficiënter worden. Aanvullend hebben we in 2014 ongeveer 70 risicoadressen bezocht om vast te
stellen of de geregistreerde gegevens juist zijn. In 2015 herhalen we dit.

Om de kans op misbruik van persoonsgegevens kleiner te maken, is ook een toenemend bewustzijn bij
inwoners nodig. Daarom verstrekt de gemeente sinds eind 2013 aan inwoners een gratis id-cover bij
het afhalen van een reisdocument of rijbewijs. De gemeente Midden-Delfland was hiermee koploper.

Klantgerichte overheid
Het doel van ons dienstverleningsmodel is om daar waar mogelijk dienstverlening bij het KCC te
organiseren. Op die manier kunnen meer inwoners en ondernemers aan het eerste loket worden
geholpen. Het KCC heeft er in 2014 een aantal nieuwe werkzaamheden bij gekregen. In 2014 is de
afhandeling van enkele vergunningen overgedragen van de vakafdeling aan het KCC.

In december is een onderzoek gestart naar de telefonische bereikbaarheid. Ook in 2010 en 2012 zijn
onze medewerkers gemeentebreed getest. De beoordeling is niet alleen op de opnamesnelheid, maar
ook op klantvriendelijkheid en klantgerichtheid van de medewerker. Het KCC wordt daarnaast
inhoudelijk beoordeeld op de afhandeling van gerichte vragen.
Het onderzoekt loopt door in 2015 en later in 2015 wordt het tweede deel van dit onderzoek afgerond.

Wijzigingen in wet en regelgeving
De wetgeving die ten grondslag ligt aan de dienstverlening van het KCC is continu in ontwikkeling. Een
belangrijke wijziging in 2014 was de verlenging van de geldigheidsduur van de reisdocumenten. Deze
wijzigde van vijf naar tien jaar. Dit heeft geleid tot een afname van aanvragen voorafgaand aan de
invoeringsdatum en een duidelijke toename na inwerkingtreding.

Communicatie
De communicatiestrategie wordt ingezet om een moderne, doeltreffende en klantgerichte communicatie
te bereiken. Wij stimuleren participatie van en samenwerking met inwoners, ondernemers en andere
spelers. De communicatie is dienstbaar aan het realiseren van de gemeentebrede missie.

Social media
In 2013 is het social mediaplan vastgesteld. Hiermee is een kader gegeven waarbinnen het gebruik van
social media door de gemeente beter kan worden ingezet afhankelijk van doel en doelgroep. Hoewel de
inwoners gemiddeld gezien minder gebruik maken van social media dan in andere gemeenten, merken
wij een toename in het gebruik en interactie via social media.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>Burgerpanel
Het digitaal burgerpanel is in 2014 bevraagd over hun ervaringen met de kwaliteit van de
gemeentelijke communicatie en hun ervaring met de gemeentebrede dienstverlening. Dit is een
jaarlijks terugkerend onderzoek. In 2014 is de waardering gemiddeld gezien iets hoger uitgevallen dan
in 2013.

Events & organisatie
De internationale jaarvergadering van Cittaslow werd in 2014 door de gemeente Midden Delfland
georganiseerd. De eerste helft van het jaar heeft voornamelijk in het teken gestaan van deze
organisatie. We hebben ongeveer 200 gasten uit 28 landen ontvangen. Samen met de inzet en
betrokkenheid van onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke instanties, Stichting Groen Goud en
de Midden Delfland Vereniging hebben we een bijzonder programma aan onze gasten en ook aan
anderen kunnen aanbieden.

In het vierde kwartaal hebben we de ondernemersmanifestatie georganiseerd. Met de
ondernemersmanifestatie en OndernemersAward Cittaslow Midden-Delfland wil de gemeente
economische ontwikkeling, duurzaamheid, innovatie en authenticiteit stimuleren. Het is ook een manier
om verbinding te leggen tussen ondernemerschap en Cittaslow. Voor 2014 heeft het college zich als
doel gesteld om ondernemers op het gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (MVO) te
informeren, te inspireren en samen te brengen. In de manifestatie werd hieraan invulling gegeven via
een lezing, de workshops People, Planet en Profit en de organisatie van een MVO-Tuin met externe
partijen. In gezelschap van 110 ondernemers werd tijdens de manifestatie de OndernemersAward
Cittaslow Midden-Delfland uitgereikt aan Hoeve Ackerdijk.

Naast deze twee grote events, zijn vele kleinere events georganiseerd.

Communicatie & participatietrajecten
De kerntaak van communicatie is het adviseren over communicatie en in het verlengde daarvan
participatie. In 2014 heeft een groot aantal projecten gespeeld. Enkele voorbeelden: de voorbereiding
van een nieuwe website, het Cittaslow-congres, maar ook de digitale participatie via LinkedIn over
duurzaamheid, etc.

In 2014 is veel aandacht besteed aan de veranderingen in het Sociaal Domein. De communicatie werd
opgepakt in samenwerking met andere gemeenten in Haaglanden. Gezamenlijk is de publiekscampagne
Keerpunt ontwikkeld en uitgerold.

Website
Dagelijks wordt tijd besteed aan het op orde houden (bestaand niveau) van de website en het oplossen
van problemen. In 2014 zijn echter ook grote stappen gezet om tot een vernieuwde website te komen.
De aanbevelingen uit het burgerpanelonderzoek zijn hierin meegenomen en ook is onder inwoners
zowel online als offline gevraagd naar welke informatie zij zoeken en verwachten te vinden op onze
website.
Verder voldeed de website ook in 2014 aan de hoogste eisen van de webrichtlijnen. De site is
gecertificeerd en draagt het waarmerk ‘drempelvrij’.

Bedrijfscontactfunctionaris
De bedrijfscontactfunctionaris zet zich in voor betere communicatie tussen ondernemer en gemeente.
Zij zorgt ervoor dat vragen van ondernemers adequaat afgehandeld worden en brengt partijen samen.
Voorbeelden daarvan zijn de duurzaamheidmanifestatie/ondernemersdag en de ondernemersaward en
het betrekken van het bedrijfsleven van Midden-Delfland tijdens de jaarlijkse ‘Cittaslow
Bewustwordingsdag’. Voor ondernemers is een Facebook pagina opgezet (Ondernemend Midden-
Delfland) en samen met de wethouder Economische Zaken zijn wekelijks bedrijfsbezoeken afgelegd.
Daarnaast is de bedrijfscontactfunctionaris betrokken bij diverse ontwikkelingsprojecten.

Huisvesting
Na twee jaar in de nieuwe huisvesting kan gesteld worden dat er een nieuwe routine is ontstaan.
De functionaliteiten van het nieuwe gebouw werken positief op het werken bij de gemeente Midden-
Delfland.
Het afgelopen jaar is ook gewerkt aan het verder optimaliseren van het gebruik van het gemeentehuis.
Met name de klimaatbeheersing is een onderwerp dat nog steeds de aandacht vraagt.
Over het algemeen functioneert het nieuwe gemeentehuis tot ieders tevredenheid.

Automatisering
De rol van ICT wordt steeds belangrijker voor het uitvoeren van de gemeentelijke taken. Zonder ICT
kan het lokaal bestuur zijn taken nauwelijks meer goed uitvoeren. De digitalisering van de
informatievoorziening en de (veranderende) dienstverlening aan burgers, bedrijven en andere
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>belanghebbenden neemt een steeds grotere vlucht. Deze toenemende afhankelijkheid van ICT stelt ook
steeds hogere eisen aan professionaliteit en kwaliteit van de ICT functie bij de lokale overheid.

Informatieveiligheid
Gemeentelijke organisaties hebben heel veel waardevolle informatie in het bezit. Denk hierbij aan
persoonsgegevens van hun burgers. Een betrouwbare informatievoorziening is daarom essentieel.
Informatieveiligheid is het proces dat deze betrouwbare informatievoorziening moet borgen. Het mag
nooit zo zijn dat privacy gevoelige informatie van de inwoners in verkeerde handen komt.

Afgelopen jaar is onderzocht wat de huidige staat van de beveiliging is ten opzichte van de Baseline
Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeente (BIG). Hiervoor is een eerste GAP- en
kwetsbaarheidsanalyse uitgevoerd. De oude ICT omgeving was sterk verouderd en niet veilig genoeg.
Belangrijk is dat de nieuwe ICT infrastructuur niet alleen modern maar vooral veilig wordt gerealiseerd
volgens deze landelijke normen.
Overigens is informatieveiligheid een continu proces dat de aandacht van gemeente moet hebben. Bij
Midden-Delfland staat het ook hoog op de agenda.

Vernieuwing ICT infrastructuur
In 2014 is hard gewerkt aan de modernisering en daarmee aan de bovengenoemde veiligheid van de
ICT infrastructuur. Een juiste ICT infrastructuur bepaalt de flexibiliteit waarmee geanticipeerd kan
worden op een grote hoeveelheid nieuwe behoeftes en veranderde omstandigheden binnen de
gebruikersorganisatie.
Na de technische oplevering van de nieuwe infrastructuur is een start gemaakt met het uitfaseren van
de “oude” ICT omgeving en het overzetten van applicaties naar de nieuwe ICT infrastructuur.

Samenwerking
De afhankelijkheid van ICT heeft gevolgen voor de (informatie)veiligheid, bedrijfszekerheid en
continuïteit. Een hoogwaardige, kwalitatieve en kwantitatieve, professionele ICT voorziening is
noodzakelijk. Met de beperkte ICT kennis bij het management, de informatiebeleidsmedewerkers en de
magere bezetting van het team automatisering (3 fte) is het heel moeilijk om aan die eisen te voldoen.

Gezocht is naar mogelijke samenwerking met de omliggende gemeenten Schiedam, Vlaardingen en
Westland. De gemeente Westland was van het begin af enthousiast om samen te werken op alle
mogelijke ICT gebieden. Anderhalf jaar eerder was de gemeente Westland al succesvol een
samenwerkingsverband met Leidschendam-Voorburg aangegaan.
Vervolgens is doorgegaan met aftasten van mogelijke vormen van samenwerking met de gemeenten
Leidschendam-Voorburg en Westland. Hierbij vormt de samenwerking van genoemde gemeenten het
uitgangspunt. Zo zijn de ICT beheerorganisaties van Leidschendam-Voorburg en de gemeente Westland
samengevoegd tot een beheerorganisatie en ondergebracht bij de gemeente Westland.
Door (nog te verwachten) ontwikkelingen is schaalvergroting van de ICT beheerorganisatie een
noodzaak. Niets doen is geen optie. Samenwerking/samenvoeging met de gemeenten Leidschendam-
Voorburg en Westland moet leiden tot verbetering van de continuïteit. Bovendien neemt de kwaliteit
van de ondersteuning en de automatiseringskennis (door o.a. specialisatie) toe.

Als in 2015 besloten gaat worden om samen te gaan werken zijn de drie gemeentesecretarissen
duidelijk geweest dat er ėén ICT beheerorganisatie moet komen die hiërarchisch onder
verantwoordelijkheid van de gemeente Westland valt. Dit is vastgelegd in een Intentieverklaring van 18
september 2014. De uitwerking van deze intentieverklaring vindt in 2015 plaats. Op basis van de
resultaten van deze uitwerking vindt de uiteindelijke besluitvorming plaats. Duidelijk is al wel dat het
ICT-beleid bij de gemeente Midden-Delfland blijft.

Interne Controle
Voor de accountant is de kwaliteit van (verbijzonderde) Interne Controle (IC) bepalend voor de
noodzakelijke breedte en diepgang van zijn controle. Hoe hoger de kwaliteit van de (verbijzonderde) IC,
des te minder controlewerkzaamheden de accountant hoeft uit te voeren.

De accountant dient binnen zijn opdracht en het gestelde in het controleprotocol een oordeel te geven
over de getrouwheid en rechtmatigheid van de lasten en baten van de exploitatierekening en de
balansmutaties. Hij moet daarbij kunnen steunen op een goed werkende administratieve organisatie en
verbijzonderde Interne Controle van de ambtelijke organisatie.

In 2014 is de manier van procesgeoriënteerde controle verder ontwikkeld. Door er een continu proces
van te maken kan de kwaliteit verbeterd worden. De IC wordt binnen het jaar afgerond. Gedurende het
jaar kunnen fouten worden hersteld en maatregelen worden getroffen in de procesgang om die fouten
in de toekomst te voorkomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Daarnaast is in 2014 de verandering in gang gezet om de daadwerkelijke uitvoering van de interne
controle in eigen beheer uit te voeren. De review gebeurt door een onafhankelijke derde.

Burgerjaarverslag
De burgemeester is verplicht om tegelijkertijd met de aanbieding van de jaarrekening een
burgerjaarverslag uit te brengen. Dit is een rapportage van de burgemeester over de kwaliteit van de
gemeentelijke dienstverlening en burgerparticipatie. Het burgerjaarverslag is toegevoegd in een bijlage
bij de jaarrekening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>2.2.6 Weerstandsvermogen


Interne regelgeving en beleidsafspraken:
Verordeningen:         Financiële verordening
                       Controleverordening

Beleidsnota’s:         Nota Reserves en voorzieningen
                       Treasurystatuut
                       Nota risicomanagement
                       Herziening nota grondbeleid

Inleiding
Het weerstandsvermogen is de mogelijkheid om financiële tegenvallers op te kunnen vangen, zonder
dat de normale begrotingsuitvoering en bedrijfsvoering (direct) aangepast hoeft te worden.
Het weerstandsvermogen bestaat uit de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om
niet begrote kosten te dekken en de risico’s waarvoor géén voorzieningen zijn getroffen of
verzekeringen zijn afgesloten.
Het is van belang dat er een goed beeld is van de risico’s, de beheersmaatregelen die daarop van
toepassing zijn en het vermogen waarmee deze risico’s kunnen worden opgevangen.
Twee maal per jaar worden de belangrijkste risico’s in kaart gebracht, bij het opmaken van de
begroting en bij de jaarrekening.

De paragraaf weerstandsvermogen omvat onder andere:
   Reserves & voorzieningen 31 december 2014
   Verzekeringsbeleid
   Risicomanagement
   Benodigde weerstandscapaciteit

Rentebeleid
Voor het toerekenen van rente (langlopende financiering) aan de producten wordt gebruik gemaakt van
een renteomslagpercentage. Het rente omslagpercentage is voor 2014 berekend op 3%. Gestreefd
wordt enige continuïteit te hebben in het percentage in verband met het vergelijken c.q. analyseren van
de ontwikkeling van de kapitaallasten in de tijd. Hierbij moet echter aangetekend worden dat de
marktrente een niet te beïnvloeden factor in de berekening is.

Uitgangspunt is dat rente wordt toegerekend aan de reserves. Doel is het vrij beschikbaar houden van
de reserves en het voorkomen van waardevermindering. Het rentepercentage dat wordt toegerekend,
verschilt per reserve en is afhankelijk van het doel dat de reserve dient. Bij een aantal reserves wordt
het omslagrentepercentage gehanteerd. Ook wordt bij een aantal reserves rente toegerekend op basis
van de loon- of prijsindex.

Ingevolge artikel 45 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het provincies en gemeenten
niet toegestaan rente toe te voegen aan de voorzieningen. Wel mogen toevoegingen aan voorzieningen
worden gedaan wanneer deze tegen contante waarde zijn gewaardeerd. Dit is het geval bij de
voorziening voormalige wethouders, die als doel heeft het dekken van toekomstige uitkeringen en
pensioenen aan voormalige wethouders. Om deze reden wordt rente (loonindex) toegerekend aan deze
voorziening. Ook aan de voorziening bijdrage tekort Bedrijvenschap wordt rente toegerekend. Op basis
van de overeenkomst ten aanzien van het gemeentelijke aandeel in het mogelijke tekort van het
Bedrijvenschap wordt jaarlijks rente (prijsstijgingspercentage) toegevoegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Reserves en voorzieningen per 31 december 2014

Algemene (gemeentelijke) reserve                                                                          € 5.367.308
De algemene reserve is het vrij besteedbare eigen vermogen. Deze reserve heeft als belangrijkste functie het
vormen van een buffer voor financiële tegenvallers. Tekorten en overschotten op de jaarrekening komen ten laste
respectievelijk ten gunste van de algemene reserve.
Egalisatiereserve afvalstoffenheffing (bestemming)                                                        €   321.505
Het egaliseren van de jaarlijkse verschillen tussen de reinigingskosten en de afvalstoffenheffing.
Egalisatiereserve rioolrechten (bestemming)                                                               € 4.474.022
Het egaliseren van de jaarlijkse verschillen tussen de rioleringskosten en de rioolrechten.
Egalisatiereserve bouwleges (bestemming)                                                                 € 1.430.447
Het nivelleren van wegvallende legesopbrengsten in de toekomst.
Nutsreserve (bestemming)                                                                                 € 12.850.903
Het doel van deze reserve is het creëren van een vaste inkomstenbron voor de exploitatie.
Reserve ontwikkeling Harnaschpolder (bestemming)                                                          €    986.115
 Dekking bestuurskosten die voortvloeien uit de ontwikkeling van de polder en waarvoor gelden vanuit de
grondexploitatie beschikbaar zijn gesteld.
Dekkingsreserve gemeentehuis (dekking)                                                                   € 13.569.633
Dekking van de investeringslasten van het gemeentehuis in de kern Schipluiden.
Investeringsreserve (bestemming)                                                                         € 3.277.601
Dekking van investeringen waarvan de lasten niet binnen de exploitatie kunnen worden opgevangen.
Reserve Monumenten (bestemming)                                                                          €    201.292
Het egaliseren van de jaarlijkse subsidiebudgetten voor gemeentelijke monumenten.
Egalisatiereserve BTW compensatiefonds (bestemming)                                                      €            0
Het ten gunste van de exploitatie gefaseerd vrij laten vallen van het bedrag dat in 2004 van het Rijk is ontvangen
voor onder andere het BTW-bestanddeel in oude investeringen. De laatste onttrekking heeft in 2014 plaatsgevonden.
Dekkingsreserve                                                                                          € 9.153.194
Het ten gunste van het exploitatieresultaat compenseren van de kapitaallasten van gerealiseerde
of in uitvoering zijnde projecten.
Reserve Midden-Delfland (bestemming)                                                                      €     76.766
Nog nader in te vullen beleidsontwikkeling. Conform de gesloten convenanten zal aanwending van
het fonds plaatsvinden in overleg met Delft en Den Haag.
Reserve Grondexploitaties (bestemming)                                                                   €           0
Het afdekken van het risico op toekomstige verliezen op grondexploitaties.
Reserve compensatie dividenden en huuropbrengsten (bestemming)                                            € 16.666.059
Het doel van deze reserve is het creëren van een vaste inkomstenbron voor de exploitatie, als compensatie voor het
wegvallen van het dividend van CAI Westland, het verminderen van dividendafhankelijkheid en het compenseren van
de weggevallen huuropbrengsten van grond onder het tankstation in Maasdijk en Maassluis.
Reserve Jeugd (bestemming)                                                                                €   136.019
Reserveren van rijksbijdragen voor de ontwikkeling van Centra voor Jeugd en Gezin.
Reserve A4 (bestemming)                                                                                   €   922.232
Het dekken van uitgaven voor de A4.
Reserve Investeringsprogramma (bestemming)                                                               € 3.246.907
Uitvoeren van investeringen die voortvloeien uit het collegeprogramma.
Reserve Opstartkosten begeleiding particuliere bouwinitiatieven (bestemming)                               €    14.357
Ondersteunen van kleine particuliere bouwinitiatieven.
Reserve Noodhulp-vangnet (bestemming)                                                                     €     83.500
Creëren van noodhulp voor schrijnende gevallen.
Fonds Sociale woningbouw                                                                                   € 153.599
Afkoopsommen sociale woningbouw inzetten voor sociale woningbouw op andere locaties.
Reserve afwikkeling complexen                                                                             €   551.000
Onderbrengen van budgetten uit grexen voor activiteiten die op termijn uitgevoerd gaan worden,
zodat de grexen afgesloten kunnen worden.
Voorziening dubieuze debiteuren Soza (voorziening)                                                        €     47.440
Afdekken van risico’s die kunnen ontstaan bij het verstrekken van leenbijstand.
Voorziening dubieuze debiteuren (voorziening)                                                             €   327.655
Afdekken van risico’s op geheel of gedeeltelijk oninbare vorderingen op debiteuren.
Voorziening risicomanagement (voorziening)                                                                € 3.818.260
Afdekken van (bruto) risico’s die niet opgenomen zijn in het risicoregister.
Voorziening pensioenen voormalig wethouders (voorziening)                                                € 1.160.437
Het dekken van pensioenen aan voormalig wethouders.
Voorziening wachtgelden wethouders (voorziening)                                                         €     338.892
Het dekken van wachtgelden aan voormalig wethouders.
Voorziening bijdrage in tekort Bedrijvenschap (voorziening)                                              € 2.347.626
De geformaliseerde maximale bijdrage in het tekort van het Bedrijvenschap afdekken.
Voorziening aanloopkosten fusie GGD Haaglanden (voorziening)                                              €     48.456
Het opvangen van de aanloopkosten van de fusie GGD Haaglanden
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>In onderstaande tabel staat de ontwikkeling van de reserves en voorzieningen voor het jaar 2014
(Bron: Staat van reserves en voorzieningen jaarrekening 2014).

Reserves en voorzieningen per 31 december 2014
Ontwikkeling reserves en voorzieningen                                         2014
Saldo per 1 januari                                                     €    89.300.934
Rente bijschrijving                                                     €        931.577
Vermeerderingen                                                         €      6.183.830
Verminderingen                                                          €    14.845.115
Saldo per 31 december                                                   €    81.571.226

Verzekeringsbeleid
Een van de beheersmaatregelen die een gemeente kan treffen om de gevolgen van risico’s te vermijden
en te verminderen is het sluiten van verzekeringen. Feitelijk worden daarmee de (schade)gevolgen
overgedragen aan een andere partij die in ruil voor een premie bereid is deze risico’s te dragen.

Niet elk risico dat onze gemeente loopt wordt verzekerd of kan worden verzekerd. Daarbij is het altijd
nodig een afweging te maken waarbij gekeken wordt naar de kansen, de gevolgen en de kosten die
verzekeringen nu eenmaal met zich meebrengen. Elk risico verzekeren is financieel niet haalbaar en
gelet op de kansen en de gevolgen in termen van schade ook niet noodzakelijk.

Het uitgangspunt voor het verzekeringsbeleid van de gemeente is, dat uitsluitend die risico’s worden
verzekerd die tot een ‘onacceptabele’ verstoring van de financiële huishouding kunnen leiden.

In 2014 zijn alle gemeentelijke eigendommen in het kader van de opstal/brandverzekering opnieuw
getaxeerd. Hierdoor is het risico van onderverzekering ondervangen en kan geen discussie met
verzekeraars ontstaan over de waarde van een verzekerd object. De taxatierapporten zijn voor
onroerende zaken zes jaar en voor roerende zaken drie jaar geldig.

In 2014 is eveneens de inventarisatie van elektronische apparatuur ten behoeve van de
elektronicaverzekering afgerond. Hierdoor hebben verzekeraars een actueel en volledig overzicht van
de verzekerde elektronische apparatuur in de bijzondere en openbare scholen en in het gemeentehuis.

De gemeente heeft sinds 2012 een collectieve ongevallenverzekering waarbij het bestuur (college en
raad) en alle ambtenaren middels een 24-uurs dekking zijn verzekerd tegen ongevallen. In 2014 is een
extra module aan de ongevallenverzekering toegevoegd waardoor nu ook stagiaires zijn meeverzekerd.
Deze aanvulling dekt een mogelijk groot financieel risico tegen een zeer geringe premiestijging.

In 2014 is de landmateriaalverzekering opgezegd. Onder deze verzekering was het kerkbrik van
Stichting Museum De Schilpen, dat in bruikleen aan de gemeente was gegeven, verzekerd. Nu het
kerkbrik sinds eind 2013 weer in beheer van De Schilpen is, is de verzekering beëindigd.

Het bewust omgaan met en managen van risico’s valt bij onze verzekeraars in goede aarde. De hoogte
van de premie is immers afhankelijk van het risico dat verzekeraars lopen. Door de kans op schade te
verkleinen, daalt over het algemeen de premie. Verder draagt het scherp onderhandelen met
verzekeraars over premiehoogte en polisvoorwaarden eveneens bij aan een zo laag mogelijke premie
en goede voorwaarden.

Dit zijn de lopende verzekeringen:

 Ten behoeve van:                 Verzekering
 Wettelijke Aansprakelijkheid     Personen- en zaakschade (letsel- en zaakschade)
                                  Dienstritten
                                  Vermogensschade
 Raad                             Ongevallen en politiek molest
 College                          Bestuurlijke aansprakelijkheid (rechtsbijstand)
                                  Ongevallen en politiek molest
 Gemeentelijke Eigendommen        Opstal (uitgebreide brandverzekering)
                                  Bedrijfswagenparkverzekering
                                  Werkmaterieel
                                  Elektronica (gemeentehuis en scholen)
                                  Kunst
                                  Transportgoederenverzekering (ambtsketen en pollers)
                                  Bouw (CAR)
                                  Glasverzekering (gemeentehuis)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre> Personeel                         Rechtsbijstand ambtenaren
                                   Ongevallenverzekering ambtenaren, BHV’ers en rampenbestrijders
 Overig                            Fraude en Beroving
                                   Vrijwilligersverzekering

Risicomanagement
Dit is het beheersen van risico’s en het nemen van beslissingen die gericht zijn op het voorkomen of
minimaliseren van nadelige effecten. Op basis van de wetgeving (BBV 2004) worden de risico’s
minimaal eenmaal per jaar zichtbaar doorlopen en zo nodig geactualiseerd of aangevuld.

Benodigde weerstandscapaciteit
Met de weerstandscapaciteit wordt bedoeld de beschikbare middelen waarover de gemeente beschikt
om NIET begrote kosten af te dekken en de financiële gevolgen van de risico’s op te vangen.

Het ‘ratio weerstandsvermogen’ wordt als volgt berekend:

                                        Beschikbare weerstandscapaciteit (Alg. reserve)
   Ratio weerstandsvermogen =           ------------------------------------------------------
                                        Benodigde weerstandscapaciteit = totaal risico’s

De gemeente streeft ernaar zo min mogelijk risico te lopen en -mits financieel verantwoord- zoveel
mogelijk risico’s af te dekken. De gemeente streeft een weerstandsvermogen na dat tenminste
voldoende is. Dat betekent een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,0 en 1,4.

Risicoregister
In het kader van deze jaarrekening zijn alle risico’s tegen het licht gehouden en aangepast/aangevuld
in het risicoregister. Op basis van de huidige inzichten en de berekening in het risicoregister blijkt dat
een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van € 3.5 mln. noodzakelijk is om aan de zo reëel
mogelijk ingeschatte financiële risico's weerstand te bieden.
De algemene reserve heeft zich ontwikkeld tot een bedrag van € 5.4 mln. per 31 december 2014. Dit
geeft de gemeente voldoende weerstandscapaciteit om onvoorziene financiële tegenvallers op te
vangen.

Berekening beschikbare weerstandscapaciteit
Algemene reserve per 31-12-2014                                           € 5.367.308
Onvoorzien                                                                €    20.000
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit per 31-12-2014                    € 5.377.308

                                           Beschikbaar weerstandscap. = € 5,4 mln.
Berekening ratio weerstandsvermogen is ------------------------------------------------------ = 1,5
                                           Totaal aan risico’s              = € 3,5 mln.

Het streven van de gemeente naar een ratio tussen de 1,0 en 1,4 wordt hiermee ruimschoots gehaald.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>2.2.7 Financiering


De paragraaf financiering is als vast onderdeel opgenomen in de programmabegroting en de
jaarrekening. Dit staat in de Wet financiering decentrale overheden (Wet fido) en het Besluit begroting
en verantwoording provincies en gemeenten (BBV).

De Wet fido vormt, samen met o.a. de Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden
(afgekort Ruddo), het wettelijk kader voor de treasuryfunctie bij decentrale overheden. Het doel van de
wet is het bevorderen van een solide financiering en kredietwaardigheid, transparantie van het
financieringsbeleid en het beheersen van de risico’s die hiermee samenhangen. Om de risico’s te
kunnen beheersen, moet het financieringsbeleid in ieder geval voldoen aan twee belangrijke
randvoorwaarden, namelijk dat:
     het opnemen en uitzetten van leningen en het verlenen van garanties uitsluitend is toegestaan
     voor de uitoefening van de publieke taak, en dat
     het uitzetten en het gebruik van derivaten een prudent karakter heeft en niet gericht is op het
     genereren van inkomsten, waarbij de kans op overmatige risico’s wordt vergroot.

De Wet fido bevat ook regels die ervoor zorgen dat de financieringsfunctie transparant en inzichtelijk is.
De gemeente heeft daarvoor twee verplichte instrumenten: een treasurystatuut en in zowel de
programmabegroting als de jaarrekening een paragraaf financiering.

In het treasurystatuut wordt de ‘beleidsmatige infrastructuur’ van de financieringsfunctie vastgelegd.
Het college van burgemeester en wethouders stelt het treasurystatuut op grond van de ‘Financiële
verordening gemeente Midden-Delfland’ vast. In de paragraaf financiering lichten wij de
beleidsvoornemens (programmabegroting) toe en verantwoorden wij de uitvoering van het
financieringsbeleid (jaarverslag).

Algemene ontwikkelingen
De economische ontwikkelingen hebben een negatief effect gehad op de ontwikkeling van de
renteopbrengsten. De rentestanden blijven laag. De verwachting voor het jaar 2015 is nog steeds
gematigd.
In 2014 had de gemeente te maken met het zogeheten schatkistbankieren. Schatkistbankieren houdt in
dat de overtollige liquiditeit van de gemeente geparkeerd wordt in de schatkist. De ontvangen rente
over die gelden was nagenoeg nihil. Om het rendement op onze overliquiditeit te verhogen heeft de
gemeente in 2014 € 5.000.000 uitgeleend aan de gemeente Oud-Beijerland. Deze lening wordt medio
2015 terugontvangen.

Rente en renterisico
Het (gewogen) gemiddelde rentepercentage op de restantschuld van de leningenportefeuille per 31
december 2014 bedraagt 3,67 (ultimo 2013: 3,69). De looptijd van alle vaste geldleningen is gelijk aan
de rentevaste periode. Voor de berekening van de kapitaallasten en de rente over de reserves die
intern zijn ingezet voor de financiering is een rentepercentage gehanteerd van 3 (2013: 3).

Financieringsmiddelen
Door ons aanhoudende liquiditeitsoverschot is het niet nodig geweest om geldleningen aan te trekken.
De verwachting voor 2015 is dat het liquiditeitsoverschot blijft.
In de volgende grafiek is het verloop weergegeven van de liquiditeit gedurende het
verantwoordingsjaar. De vermelde bedragen zijn inclusief de hiervoor genoemde uitgezette gelden.

                                 Saldoverloop schatkist 2014
              12,00
  Miljoenen




              10,00


               8,00


               6,00

                                                                                             Schatki st
               4,00


               2,00


               0,00
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>                12
                                                         Verloop liquiditeit 2014
  Miljoenen

                10




                       8




                       6                                                                               tota a l ontvangsten
                                                                                                       tota a l betalingen
                                                                                                       Ei nd s aldo
                       4




                       2




                       0




Kortlopend renterisico (kasgeldlimiet)
De Wet FIDO hanteert voor decentrale overheden een zogeheten kasgeldlimiet. De kasgeldlimiet geeft
de liquiditeitspositie van de gemeente weer. Dat is de mate waarin de gemeente aan haar kortlopende
verplichtingen kan voldoen. Uitgangspunt voor de kasgeldlimiet is het vermijden van grote fluctuaties in
de rentelasten door een grens te stellen aan kortlopende schulden (looptijd tot 1 jaar).Dit is juist omdat
voor kortlopende schulden het renterisico aanzienlijk kan zijn. De limiet bedraagt momenteel 8,5% van
de totale omvang van de begroting per 1 januari. Op basis van deze norm bedroeg de kasgeldlimiet
voor onze gemeente in 2014 ca. € 4,08 miljoen. (8,5% van afgerond € 48 miljoen). Deze norm geeft
aan tot welk bedrag aan kortlopende schulden de gemeente gemiddeld in een jaar maximaal ‘in het
rood’ mag staan. Als blijkt dat de kasgeldlimiet wordt overschreden, wordt een deel van de kortlopende
schuld omgezet in een langlopende schuld. Informatie hierover is opgenomen in de volgende tabel.
Deze tabel en de bijbehorende grafiek maken duidelijk dat er in 2014 geen overschrijding van de
kasgeldlimiet heeft plaatsgevonden.



                                                   Toets kasgeldlimiet
                               6000
                               4000
       bedragen x € 1.000,-




                               2000
                                  0                                                 Gem. netto vlottende schuld
                                       1e kw.   2e kw.      3e kw.    4e kw.        (+) of middelen (-)
                              -2000
                              -4000                                                 Kasgeldlimiet
                              -6000
                              -8000
                              -10000
                                                Jaarrekening 2014
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>Tabel 2: Prognose kasgeldlimiet
Berekening kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000)
Begrotingstotaal voor 2014 (per 1 januari) 48.000
Toegestane kasgeldlimiet
In % van het begrotingstotaal                  8,5
In bedrag                                   4.080
                                                           Bedragen x € 1.000
                                              Vlottende    Vlottende  Netto vlottend(+) of
                                               schuld      middelen Overschot middelen(-)
1e kwartaal:
Ultimo januari                                       46        7.590                   -7.544
Ultimo februari                                       0        7.322                   -7.322
Ultimo maart                                        402        1.987                   -1.585

Gemiddelde 1e kw artaal                                                                -5.484
Kasgeldlimiet                                                                           4.080
Ruimte onder de kasgeldlimiet                                                           9.564
Overschrijding van de kasgeldlimiet
2e kwartaal:
Ultimo april                                        161        2.755                   -2.594
Ultimo mei                                          407        4.685                   -4.278
Ultimo juni                                         341        5.480                   -5.139

Gemiddelde 2e kw artaal                                                                -4.004
Kasgeldlimiet                                                                           4.080
Ruimte onder de kasgeldlimiet                                                           8.084
Overschrijding van de kasgeldlimiet
3e kwartaal:
Ultimo juli                                         337        1.079                     -742
Ultimo augustus                                     375          900                     -525
Ultimo september                                    433        1.503                   -1.070

Gemiddelde 3e kw artaal                                                                  -779
Kasgeldlimiet                                                                           4.080
Ruimte onder de kasgeldlimiet                                                           4.859
Overschrijding van de kasgeldlimiet
4e kwartaal:
Ultimo oktober                                        0        7.340                   -7.340
Ultimo november                                     612        8.030                   -7.418
Ultimo december                                     108        5.300                   -5.192

Gemiddelde 4e kw artaal                                                               -6.650
Kasgeldlimiet                                                                          4.080
Ruimte onder de kasgeldlimiet                                                         10.730
Overschrijding van de kasgeldlimiet

Langlopend renterisico (renterisiconorm)
De Wet fido stelt voor decentrale overheden een renterisiconorm verplicht. De renterisiconorm geeft
inzicht in het renterisico dat de gemeente loopt op haar vaste schuld. Dit zijn leningen met een
rentetypische looptijd van langer dan 1 jaar. Deze norm is maximaal 20% van het begrotingstotaal in
het eerste jaar met een horizon van vier jaar en houdt nadrukkelijker rekening met het budgettaire
risico voor een individuele gemeente. Het risico bestaat uit de componenten: ‘netto renteherzieningen’
en ‘netto aflossingen’. De norm moet voorkomen dat een gemeente een te groot financieel risico loopt,
doordat op enig moment een groot deel van de langlopende schulden aan renteherziening toe is.
Spreiding in omvang en tijd beperkt dat risico. Het bedrag aan aflossingen, renteherzieningen en nieuw
af te sluiten leningen in een jaar mag deze norm niet overschrijden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>Uit de volgende tabel en grafiek blijkt dat in 2014 binnen de gestelde norm is gebleven.

Renterisico vaste schuld
Berekening renterisiconorm (bedragen x € 1.000)
Begrotingstotaal voor 2014 (per 1 januari) 48.000
Renterisiconorm:
In % van het begrotingstotaal                  20
In bedrag                                   9.600
                                                                       (bedragen x € 1.000)
Renterisico op vaste schuld o/g en u/g                        2014        2015         2016          2017
Renteherzieningen                                                -           -            -            -
Aflossingen                                                      386        4986          136          136
Renterisico                                                      386        4986          136          136
Toets renterisiconorm
Renterisiconorm                                                9.600       9.600             9.600     9.600
Ruimte onder renterisiconorm                                   9.214       4.614             9.464     9.464
Overschrijding risiconorm



                                         Toets renterisiconorm
                          12000

                          10000
   Bedragen x € 1.000,-




                           8000

                           6000
                                                                               Renterisico

                           4000                                                Renterisiconorm


                           2000

                             0
                                  2014     2015       2016     2017
                                            Begrotingsjaren


Kredietrisico en garanties
Naast de eerder genoemde renterisico’s heeft de gemeente ook te maken met kredietrisico’s. Dit zijn de
risico’s die verband houden met de nakoming van de betalingsverplichting van rente en aflossing op
eerder door de gemeente verstrekte geldleningen in het kader van de publieke taak en aanspraken op
verleende gemeentegaranties. De gemeente heeft een relatief beperkt bedrag aan leningen met een
kredietrisico uitstaan.

Eind 2014 waren dit de volgende leningen:
                                                                       2014                            (2013)
- leenbijstand WWB en BBZ (1*                                      € 354.475                     (€ 417.914)
- verenigingen/maatschappelijke instellingen                       € 598.468                     (€ 613.074)
                                                                   € 952.943                     (€ 1.030.988)

(1* Om het kredietrisico op de leenbijstand WWB af te dekken is een voorziening getroffen. Per 31
december 2014 had deze voorziening een omvang van € 47.440. De leenbijstand BBZ (m.u.v. de
bijdrage voor levensonderhoud) wordt voor 75% gecompenseerd door het Rijk.

De aanspraken op verleende gemeentegaranties zijn onderverdeeld. Enerzijds zijn dit de verleende
garanties voor de bevordering van het eigen woningbezit (zowel particulieren als
woningbouwcorporaties) en anderzijds zijn dit de garanties die zijn verstrekt voor geldleningen die zijn
aangetrokken door maatschappelijke instellingen in onze gemeente, zoals sportverenigingen. Als de
gemeente op grond van de aangegane garantieverplichting betalingen verricht, vervalt het eigendom
van het onderpand aan de gemeente. Dit is in 2014 niet gebeurd.
De aan particulieren verstrekte hypotheekgaranties voor de bevordering van het eigenwoningbezit zijn
hypotheken die zijn afgesloten vóór 1 januari 1995. Voor hypotheken afgesloten na 1 januari 1995 met
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>een zogenoemde Nationale Hypotheek Garantie (NHG) staat de stichting Waarborgfonds Eigen
Woningen (WEW) garant. Voor deze hypotheken vervult de gemeente samen met het Rijk een
achtervangfunctie met een beperkt risico. Met ingang van 1 januari 2011 is de gemeente als achtervang
alleen nog risicodrager voor hypotheken afgesloten met NHG in de periode tussen 1 januari 1995 en 31
december 2010.

Per 1 januari 2011 is de achtervangovereenkomst met de Stichting Waarborgfonds Sociale Woningbouw
(WSW) verlengd. Voor woningcorporaties is het hierdoor mogelijk om tegen een redelijke rente geld
aan te trekken, omdat het waarborgfonds geldverstrekkers de tijdige betaling garandeert van rente en
aflossing van leningen aan te gaan door woningcorporaties. De gemeente en het Rijk vervullen daarbij
een achtervangfunctie. Als blijkt dat het vermogen van het waarborgfonds ontoereikend is op het
moment van een aanspraak, dan bestaat de kans dat de gemeente op grond van deze achtervang-
overeenkomst (in de vorm van renteloze leningen) het vermogen van het waarborgfonds moet
aanvullen. De kans dat dit gebeurt, is echter gering. De woningcorporaties zijn in eerste instantie zelf
financieel verantwoordelijk voor de risico’s in hun sector en zij worden hierop jaarlijks gecontroleerd en
beoordeeld door het waarborgfonds. In het afgelopen jaar is echter gebleken dat het niet ondenkbaar
is. Te denken valt hierbij aan Vestia.

Het totale bedrag aan uitstaande garanties bedraagt per 31 december 2014 ruim € 60,7 miljoen.
Een specificatie van dit bedrag is (buiten telling) opgenomen in de balans en de toelichting daarop.

Leningenportefeuille
De portefeuille met vaste geldleningen (leningen met een rentetypische looptijd van langer dan 1 jaar)
had per 31 december 2014 een omvang van € 6.202.265 (ultimo 2013 € 6.588.399).
Op deze leningen is volgens schema € 386.134 afgelost. In 2014 is over deze leningen € 238.603 rente
betaald. Deze rente is verantwoord via het onderdeel Algemene Dekkingsmiddelen.
Onderstaande tabel geeft een gespecificeerd overzicht van de leningenportefeuille.


Overzicht van vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar


Omschrijving Oorspronkelijk Laatste                   Rente-     Restantbedrag         Weging
             bedrag van de aflossing                   perc.      geldleningen        in totale
              geldlening                           31-12-2014                       portefeuille
Onderhandse leningen N.V. Bank Nederlandse Gemeenten:
BNG 089594                907.560            2024       4,670            363.024           5,85%
BNG 091485                680.670            2025       3,470            299.495           4,83%
BNG 092017                680.670            2026       5,500            326.722           5,27%
BNG 101100              2.500.000            2015       3,470            250.000           4,03%
                                                                       1.239.241          19,98%


Onderhandse leningen Nederlandse Waterschapsbank N.V.:
NWB 14564               1.134.451            2022        6,400           363.024           5,85%
NWB 23861               4.600.000            2015        3,270         4.600.000          74,17%
                                                                       4.963.024          80,02%


                                           Totaal                      6.202.265        100,00%
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>3 JAARREKENING


3.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Inleiding

Sinds 1 januari 2004 is het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) van
kracht. Voorliggende jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften die het BBV
daarvoor geeft.

Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening

De waardering van de activa en passiva en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van
historische kosten. De activa en passiva worden opgenomen tegen nominale waarden, tenzij bij de
betreffende balanspost anders is vermeld.

Activa met een verkrijgingprijs van minder dan € 10.000 worden in het jaar van aanschaf direct ten
laste van de exploitatie gebracht. Gronden en terreinen vormen hierop een uitzondering. Deze worden
altijd geactiveerd, maar niet afgeschreven.

De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten
worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun
oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar worden opgenomen indien zij voor het
opmaken van de jaarrekening bekend zijn.

Dividendopbrengsten en/of winstuitkeringen van deelnemingen worden als baat opgenomen in het jaar
waarin het dividend door de algemene vergadering van aandeelhouders of het bestuur van de
betreffende deelneming wordt vastgesteld en betaalbaar wordt gesteld. Extra winst die gedurende het
jaar bekend wordt, wordt conform de afspraak met de raad toegevoegd aan de Algemene reserve.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop deze betrekking hebben.
Echter als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen c.q. schulden uit hoofde
van jaarlijks terugkerende aan arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume,
worden sommige personele lasten toegerekend aan het boekjaar waarin de uitbetaling plaatsvindt.
Daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van
gepensioneerden en overlopende vakantiegeld- en verlofaanspraken.

Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen
voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode hiervoor is
dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien er binnen de referentieperiode
sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld reorganisaties) dient wel een verplichting te
worden gevormd.

Balans

Vaste activa
Conform de voorschriften van het BBV heeft de raad op 14 september 2011 de Nota waarderings- en
afschrijvingsbeleid 2012-2015 vastgesteld. De nota beoogt structuur te brengen in de financiële
consequenties van investeringsuitgaven. Daarbij wordt gekeken naar de voorwaarden waaronder wel of
niet geactiveerd moet worden, de waardering van de activa en de verschillende mogelijkheden van
afschrijving. De nota beperkt zich tot de vaste activa. De vlottende activa worden buiten beschouwing
gelaten.

Investeringen waarop dit van toepassing is worden afgeschreven vanaf het boekjaar volgend op het
jaar van ingebruikname. Dit betekent, dat uitsluitend wordt afgeschreven op basis van gerealiseerde
investeringsbedragen.

In het jaar waarin een investering plaatsvindt, wordt geen rente toegerekend. Toerekening van rente
vindt plaats met ingang van het tweede jaar en wordt berekend als percentage van de boekwaarde van
het actief aan het begin van het tweede jaar.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Groot onderhoud van vaste activa wordt slechts geactiveerd indien dit leidt tot een nieuwe
functionaliteit van het actief of een duidelijke technische verandering die leidt tot levensduurverlenging.
In alle andere gevallen komt groot onderhoud ten laste van de exploitatie of een daartoe gevormde
voorziening.

Immateriële vaste activa
De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- c.q. vervaardigingsprijs
verminderd met de afschrijvingen en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. De
kosten van onderzoek en ontwikkeling voor een bepaald actief worden in maximaal 5 jaar
afgeschreven. De afschrijving van geactiveerde kosten van onderzoek en ontwikkeling vindt plaats
vanaf het jaar dat er uitgaven zijn gedaan (reeds het eerste jaar wordt een vol jaar afgeschreven).
Afsluitkosten van opgenomen geldleningen en het saldo van (dis)agio worden niet afgeschreven maar
direct ten laste van de exploitatie gebracht.

Materiële vaste activa
Artikel 59 van het BBV beschrijft het onderscheid tussen investeringen met een (beperkt) economisch
nut en investeringen met uitsluitend maatschappelijk nut in de openbare ruimte. Investeringen die op
enigerlei wijze kunnen leiden tot bijdragen aan het verwerven van inkomsten zijn investeringen met
economisch nut. De vraag of de investering geheel kan worden terugverdiend, is niet relevant voor de
classificatie.
In het kader van het BBV is het alleen mogelijk om investeringen met een maatschappelijk nut in één
keer volledig ten laste te brengen van een hiervoor aanwezige reserve of voorziening. Zodra er sprake
is van een investering met een economisch nut, is uitsluitend de brutomethode toegestaan. Dit wil
zeggen dat de investering volledig moet worden geactiveerd. Indien een reserve of voorziening wordt
aangewend ter gehele of gedeeltelijke dekking, kan dit slechts plaatsvinden door de kapitaallasten uit
de betreffende reserve of voorziening te dekken.

- Investeringen met economisch nut
Deze materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs. Specifieke
investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht.
Slijtende investeringen worden lineair afgeschreven in de verwachte gebruiksduur vanaf het begin van
het boekjaar volgend op het jaar van ingebruikname. Op grond van het voorzichtigheidsprincipe wordt
de restwaarde van een actief gesteld op nihil. Voor de gehanteerde afschrijvingstermijnen wordt
verwezen naar de Nota waarderings- en afschrijvingsbeleid. Bij de waardering van een actief wordt in
voorkomende gevallen rekening gehouden met een bijzondere vermindering van de waarde, indien
deze naar verwachting duurzaam is.

- Investeringen in de openbare ruimte met uitsluitend maatschappelijk nut
Dit zijn investeringen met betrekking tot infrastructurele werken in de openbare ruimte, zoals wegen,
pleinen, bruggen, viaducten en parken. De ondergrond van deze werken wordt daarbij als integraal
onderdeel van het werk beschouwd (en dus afgeschreven). Voor de afschrijvingstermijnen wordt
verwezen naar de Nota waarderings- en afschrijvingsbeleid. Voor zover in voorkomende gevallen een
snellere budgettaire dekking mogelijk is, wordt op dergelijke activa overigens (resultaatafhankelijk)
extra afgeschreven.

Financiële vaste activa
Leningen u/g zijn opgenomen tegen nominale waarde. Indien van toepassing wordt een voorziening
voor verwachte oninbaarheid in mindering gebracht.

Participaties in het aandelenkapitaal van NV’s en BV’s zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingprijs van de
aandelen. Indien de waarde van de aandelen onverhoopt structureel mocht dalen tot onder de
verkrijgingprijs vindt afwaardering plaats. Tot dusver is een dergelijke afwaardering niet noodzakelijk
gebleken. De actuele waarde ligt ruim boven de verkrijgingprijs.

Geactiveerde bijdragen aan activa van derden zijn gewaardeerd op het bedrag van de verstrekte
bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bijdragen worden afgeschreven in de periode
waarin het betrokken actief van de derde op basis van door de gemeente gestelde voorwaarden moet
bijdragen aan de publieke taak.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Vlottende activa
Voorraden
De nog niet in exploitatie genomen bouwgronden zijn gewaardeerd tegen verkrijgingprijs, vermeerderd
met eventuele beheerskosten en verminderd met eventuele huuropbrengsten, dan wel lagere markt-
waarde. Op de boekwaarde van deze voorraden wordt rente bijgeschreven.

De bouwgronden in exploitatie zijn opgenomen als ‘onderhanden werken’ en gewaardeerd tegen de
vervaardigingprijs. De vervaardigingprijs omvat de kosten die rechtstreeks aan de vervaardiging
kunnen worden toegerekend (zoals grondaankopen en kosten van bouw- en woonrijpmaken), de
rentekosten en de administratie- en beheerskosten. Hierop worden ontvangsten uit grondverkopen en
bijdragen van derden in mindering gebracht.

Winsten uit de grondexploitatie worden slechts genomen indien en voor zover die met voldoende mate
van betrouwbaarheid (verwaarloosbaar risico) als gerealiseerd aangemerkt kunnen worden. Zolang
daarvan geen sprake is, worden de verkregen verkoopopbrengsten ten volle op de vervaardigingkosten
in mindering gebracht. Voor zover uit de laatste kostprijsberekeningen (grexen) verliezen worden
verwacht, wordt een beroep gedaan op de Reserve Grondexploitaties. De boekwaarde van de gronden
wordt in dat geval verlaagd met deze verwachte verliezen.
Conform de gemeentelijke nota grondbeleid worden, met instemming van de raad, de winst- en
verliesnemingen ten gunste of ten laste gebracht van de Reserve Grondexploitaties.

Vorderingen en overlopende activa
De vorderingen worden gewaardeerd tegen nominale waarde. Er is een voorziening gevormd voor
verwachte oninbaarheid van vorderingen op cliënten van sociale zaken, waaraan in het verleden
leenbijstand is vertrekt. In de jaarrekening is het saldo van deze voorziening op de betreffende
vorderingen in mindering gebracht. Oninbare vorderingen van overige debiteuren worden direct ten
laste van de exploitatie gebracht behalve bij uitzonderingen (zie hieronder).

Bij het opleggen van een belasting-/legesaanslag wordt ervan uitgegaan dat deze wordt betaald.
Belastingplichtigen hebben de mogelijkheid bezwaar aan te tekenen tegen opgelegde vorderingen. De
heffingsambtenaar doet uitspraak op een bezwaarschrift en verklaart deze (niet-) ontvankelijk en
(on)gegrond. In 2010 is tegen een in dat jaar opgelegd specifieke ’Aanslag-/beschikkingsbiljet 2008’
bezwaar aangetekend. Met inachtneming van juridisch advies, opgevraagd bij een gespecialiseerd
bedrijf, doet de heffingsambtenaar uitspraak op dit bezwaarschrift. Mogelijk leidt deze uitspraak tot een
gerechtelijke procedure. Er lijken voldoende aanknopingspunten aanwezig, om deze procedure
succesvol af te ronden.
Deze (nog openstaande) vordering is desondanks een onzekerheid en daarvoor is deels een voorziening
ingesteld bij de najaarsnota 2011.

Liquide middelen en overlopende posten
Deze activa worden opgenomen tegen nominale waarde.

Vaste passiva
Eigen vermogen
Het eigen vermogen wordt gewaardeerd tegen nominale waarde. In maart 2011 heeft de raad een Nota
reserves en voorzieningen vastgesteld. In deze nota worden de spelregels voor de vorming en het
gebruik van de reserves en voorzieningen aangegeven.

Voorzieningen
De voorzieningen worden gewaardeerd tegen nominale waarde of tegen contante waarde. In maart
2011 heeft de raad een Nota reserves en voorzieningen vastgesteld. In deze nota worden de spelregels
voor de vorming en het gebruik van de reserves en voorzieningen aangegeven.

Vaste schulden
Vaste schulden worden gewaardeerd tegen de nominale waarde, verminderd met de gedane
aflossingen. De vaste schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

Vlottende passiva
De vlottende passiva worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Borg en garantstellingen
Voor zover leningen door de gemeente gewaarborgd zijn, is het totaalbedrag van de geborgde schuld-
restanten per einde boekjaar buiten telling opgenomen. Nadere informatie en een specificatie van de
gewaarborgde schuldrestanten is opgenomen in de toelichting op de balans. In het verslagjaar zijn er
geen betalingen gedaan als gevolg van de borgstellingen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>3.2 Overzicht baten en lasten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Begrotingsrechtmatigheid
Het door de raad vastgestelde controleprotocol schrijft voor dat moet worden getoetst in hoeverre
eventuele begrotingsoverschrijdingen op de lasten worden gekwalificeerd als onrechtmatig. De
programma’s waarop een begrotingsoverschrijding heeft plaatsgevonden worden hieronder toegelicht.
Per programma wordt hierna een toelichting op de overschrijdingen gegeven. Hierbij wordt tevens
aangegeven of er sprake is van een onrechtmatige overschrijding en of deze meetelt in het oordeel van
de accountant.

Programma 01 Vitale Dorpen in Midden-Delfland (€ 46.476)
Deze overschrijding betreft voornamelijk uitgaven vanuit de IODS-vergoeding: uitgaven voor de
projecten Grondinstrument en Duurzaam Boer Blijven. Deze uitgaven waren niet volledig geraamd in de
begroting van 2014.

De overschrijding is niet onrechtmatig en telt niet mee in het oordeel van de accountant, omdat deze
uitgaven volledig gedekt worden uit de IODS-vergoeding. Voor de exploitatiebegroting van de
gemeente zijn deze uitgaven dus budgettair neutraal.

Mutaties reserves programma 07 Ruimtelijke ordening, ontwikkeling en volkshuisvesting
( 1.721.170)
 Dit betreft voornamelijk de storting van het saldo winst/verliesnemingen van de grondexploitaties in de
reserve grondexploitaties.

Deze overschrijding is niet onrechtmatig en telt niet mee in het oordeel van de accountant omdat de
reserve grondexploitaties is ingesteld voor het afdekken van eventuele toekomstige verliezen op
grondexploitaties. Hiervoor wordt voor het saldo van de winst- en verliesnemingen in deze reserve een
storting of onttrekking gedaan.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>3.2.1 Toelichting op het overzicht baten en lasten


Analyse begroting en realisatie

Voor een analyse verschillen per programma tussen begroot en realisatie zie ‘Wat mag het kosten/Wat
heeft het gekost?’ wordt verwezen naar hoofdstuk 2.1.1 tot en met hoofdstuk 2.1.8 van de
programmaverantwoording.

Tevens is in hoofdstuk 2 is een cijfermatige analyse van de verschillen opgenomen.
Voor een aanvullende toelichting op de algemene dekkingsmiddelen, onvoorzien en incidentele baten en
lasten wordt verwezen naar respectievelijk het Overzicht van algemene dekkingsmiddelen, Bedrag voor
onvoorzien en het Overzicht van incidentele baten en lasten, die zijn opgenomen in deze jaarrekening.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>3.2.2 Overzicht aanwending bedrag onvoorzien


Hier wordt inzicht gegeven in het gebruik van het geraamde bedrag voor onvoorzien. Het geraamde
bedrag voor onvoorzien is als één post in de begroting opgenomen en niet verdeeld over de diverse
programma’s. Onvoorzien is een bijzondere post in de begroting. Deze begrote post (groot € 20.000) is
in 2014 niet gebruikt voor de volgende uitgaven
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>3.2.3 Overzicht incidentele baten en lasten


Ingevolge artikel 28 van het Besluit begroting en verantwoording is in de toelichting op het overzicht
baten en lasten een overzicht van de incidentele baten en lasten opgenomen. In 2014 zijn er de
volgende incidentele baten en lasten geweest (bedragen boven € 50.000)

Incidentele lasten > € 50.000                                             Incidentele baten > € 50.000
Programma:                                      Begroot      Werkelijk    Programma:                                          Begroot       Werkelijk

                        ®                                                                         ®
01. Midden-Delfland 2025 en                                             01. Midden-Delfland 2025 en
     ontwikkelingsvisies dorpen                                              ontwikkelingsvisies dorpen
   - Kn dioxineproblematiek                         59.368       59.369    - Kn dioxineproblematiek                               59.368        59.369
   - IODS grondinstrument                           60.000       69.784    - IODS grondinstrument                                 60.000        69.784
   - IODS Kn Duurzaam Boer Blijven                 280.000      350.933    - IODS Kn Duurzaam Boer Blijven                       280.000       350.933
   -
02. Bestuur en Midden-Delfland                                            02. Bestuur en Midden-Delfland
  - Begeleid.kn. amovering Harnaskade               83.000       73.805

03.    Beheer, verkeer en milieu                                          03.    Beheer, verkeer en milieu
   -   Vrachtwagenpark Maasland groene inr.        200.000      183.419      -   Subsidies project Gaagpad                       289.427       252.477
   -   Subsidie Geothermie Haaglanden              350.000      350.000      -   Instandhouding skateroutenetwerk                106.651       106.651
   -   Project gaagpad                             412.150      243.976      -   Subsidie Geothermie Haaglanden                  350.000       175.000

04. Onderwijs                                                             04. Onderwijs
   - Overgang onderhoud naar scholen                90.000       90.000

05.    Welzijn en Wmo                                                     05. Welzijn en Wmo
   -   renovatie Kopershoek                        300.000      300.000
   -   Gezondheidscentrum Maasland                       0      200.000
   -   Invoering decentralisaties                  702.675      654.537

06. Economische en Sociale Zaken                                          06. Economische en Sociale Zaken
   - Bestandcheck sociale zaken                     72.000       89.080      - Dividend Evides                                    74.458        64.810
   - Invoering decentralisaties                    143.325       85.479

07. Ruimtelijke ordening,                                                 07. Ruimtelijke ordening,
     Ontwikkeling en Volkshuisvesting                                          Ontwikkeling en Volkshuisvesting
   - Betaling SVN afkoop startersleningen           53.629       53.529      - Kn Hooipolder uit investeringsreserve           -3.933.113    -3.933.113
   - Aanv. Vz. Bedrijvenschap Harnaschpolder        99.000       99.000      - Kn centrumontw. DH uit investeringsres.           -356.459      -356.459
   - Saldo Winst- en verliesnemingen grexen                   2.377.730      - Bijdrage projectontw. Startersleningen              48.999        48.999
   - Doorgeschoven kn explosief                    384.660      384.660      - Aanpassingen Look-West                             551.000       551.000
                                                                             - overeenkomst HHD AWZI                                    0       850.000
                                                                             - afkoop Sociale woningbouw                                0        82.500


       Algemene dekkingsmiddelen                                                 Algemene dekkingsmiddelen


       Mutaties reserves                                                         Mutaties reserves
   -   Klimaatbeheersing MFA van Alg. res.       1.056.003      871.732      -   Vrachtwagenpark Maasland groene inr.            200.000       183.419
   -   Dividend Evides                              74.458       64.810      -   Renovatie Korpershoek                           300.000       300.000
   -   Afwikkelingen Look-West                     551.000      551.000      -   Overgang onderhoud naar scholen                  90.000        90.000
   -   Instandhouding skateroutenetwerk            106.651      106.651      -   Invoering decentralisaties                      846.000       740.016
   -   afkoop Sociale woningbouw                         0       82.500      -   Bestandcheck sociale zaken                       72.000        72.000
                                                                             -   Gezondheidscentrum Maasland                                   200.000
                                                                             -   Doorgeschoven kn explosief                      384.660       384.660
                                                                             -   Aanv. Vz. Bedrijvenschap Harnaschpolder          99.000        99.000
                                                                             -   Begeleid.kn. amovering Harnaskade                83.000        73.805
                                                                             -   Klimaatbeheersing MFA naar dekkingsres.       1.056.003       871.732
                                                                             -   Saldo Winst- en verliesnemingen grexen                      2.377.730
                                                                             -   Onttrekking investeringsreserve grex          4.289.572     4.289.572


                                      Totaal:    5.077.919    7.341.994                                             Totaal:    4.950.566     8.003.885
                                       Saldo:     -127.353      661.891


Toelichting
(Bedragen zijn meer, dus meer lasten (nadeel) of meer baten (voordeel)).

Programma 1
Baten en lasten Dioxineproblematiek Midden-Delflandgebied
Voor de aanpak van de dioxineproblematiek in de Aalkeet-Binnenpolder en de Aalkeet-Buitenpolder
heeft de gemeente een subsidie van € 429.825 ontvangen van de Provincie Zuid-Holland. Hiervan is in
2014 € 59.369 besteed.

Baten en lasten IODS grondinstrument
Vanuit de subsidiebijdrage van het Rijk voor de IODS-kwaliteitsprojecten is een bedrag van € 13,2 mln.
bestemd voor het IODS-kwaliteitsproject ‘Groen Ondernemen, een nieuwe landbouw’ (onderdeel
‘Grondinstrument’). De uitgaven voor dit project in 2014 bedroegen € 69.784 en zijn dus ten laste
gebracht van de subsidie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>Baten en lasten IODS Duurzaam Boer Blijven
In het kader van het IODS-convenant hebben wij een subsidie van in totaal € 2.477.452 toegekend
gekregen voor het project Duurzaam Boer Blijven. In 2014 is ten laste van deze subsidie € 350.933
besteed aan dit project.

Programma 2
Lasten begeleidingskosten amovering Harnaskade
Dit betreffen de kosten voor gemeentelijke begeleiding voor het proces tot amovering van woningen
aan de Harnaskade. Deze begeleidingskosten worden gedekt door een uitname uit de reserve
Ontwikkeling Harnaskade.

Programma 3
Baten en lasten Vrachtwagenparkeerplaats Maasland
In 2012 heeft de gemeenteraad ingestemd met het beschikbaar stellen van een bedrag van
€ 300.000 voor ontwikkeling van de Maaslandse Poort. Van de totale projectkosten is € 200.000
bestemd voor de groene herinrichting van het vrachtwagenparkeerterrein en € 100.000 voor
Procesbegeleiding. Hoewel in 2013 al wel de voorbereidingen voor de groene herinrichting van het
vrachtwagenparkeerterrein zijn gestart, zijn er in 2013 nagenoeg geen kosten ten laste van dit budget
gemaakt. In 2014 zijn de werkzaamheden afgerond. Provincie Zuid-Holland heeft ten behoeve van de
groene herinrichting van de vrachtwagenparkeerplaats € 100.000 subsidie beschikbaar gesteld.

Baten en lasten Subsidie Geothermie Oud Camp
GeoPower Oud Camp heeft de gemeente Midden-Delfland laten weten een subsidieaanvraag te willen
doen bij Stadsgewest Haaglanden voor geothermie. Stadsgewest Haaglanden doet uitsluitend zaken
met gemeenten. De gemeente fungeert hier als tussenpersoon. Het Stadsgewest Haaglanden heeft in
2014 50% gestort, het restant wordt overgemaakt bij voltooiing van het project. De gemeente heeft al
wel de volledige subsidie verstrekt aan GeoPower Oud Camp.

Baten en lasten project Gaagpad
Het Gaagpad tussen Maasland en Schipluiden, onderdeel van het regionaal fietsroutenet Haaglanden, is
in 2014 opnieuw geasfalteerd en op verschillende plekken verbreed. Het opnieuw asfalteren van het
Gaagpad is gebeurd in het kader van het IODS project ‘Verbetering recreatieve routestructuur Midden-
Delfland’ voor realisatie van een skateroutenetwerk. De totale kosten voor het project Gaagpad
bedroegen € 243.976.
Een deel van de kosten voor dit project zijn gedekt vanuit externe subsidies: € 121.988 vanuit de
subsidie Beter Benutten van de Metropoolregio Rotterdam Den Haag ontvangen en € 130.489 van het
Recreatieschap Midden-Delfland vanuit de IODS-gelden.

Baten instandhouding skateroutenetwerk
Naast een bijdrage voor de realisatie ontvangen wij een bijdrage van Recreatieschap Midden-Delfland
voor de instandhouding (gedurende 10 jaar) van het skateroutenetwerk. Dit bedrag is toegevoegd aan
de algemene reserve om de komende 10 jaar vrij te laten vallen.

Programma 4
Lasten overgang onderhoud naar scholen
Met ingang van 2015 gaan de kosten van het groot onderhoud aan schoolgebouwen van de gemeente
naar de schoolbesturen. Uit de Algemene reserve is € 90.000 besteed aan achterstallig onderhoud,
zodat de scholen met een schone lei kunnen beginnen.

Programma 5
Lasten renovatie Korpershoek
Stichting Wonen Midden-Delfland heeft in 2014 appartementen in ouderencomplex Korpershoek in
Schipluiden gerenoveerd. Door deze renovatie zijn de appartementen geschikt om langer zorg te
verlenen. Stichting Wonen Midden-Delfland kon deze investering niet alleen dragen. Daarom heeft de
gemeente een subsidie beschikbaar gesteld van € 300.000 voor het uitvoeren van de renovatie. Deze is
ten laste gebracht van de algemene reserve.

Lasten Gezondheidscentrum Maasland
Gemeente Midden-Delfland draagt met een bijdrage van € 200.000 a fonds perdu bij in de realisatie
van het Gezondheidscentrum Maasland. Dit bedrag komt, op grond van het raadsbesluit van 28 januari
2014, ten laste van de reserve Investeringsprogramma.

Lasten invoering decentralisaties
Op 1 januari 2015 zijn taken in het sociaal domein gedecentraliseerd. Hiervoor zijn in 2014 extra kosten
gemaakt voor de voorbereiding en invoering. Deze kosten komen ten laste van de Algemene Reserve.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Programma 6
Invoering decentralisaties
Op 1 januari 2015 zijn taken in het sociaal domein gedecentraliseerd. Hiervoor zijn in 2014 extra kosten
gemaakt voor de voorbereiding en invoering. Deze kosten komen ten laste van de Algemene Reserve.

Bestandscheck Sociale zaken
De kosten voor de bestandscheck bij de afdeling sociale zaken komt ten laste van de Algemene reserve.

Baten extra dividend Evides
Dit betreft een extra dividenduitkering van Waterbedrijf Evides.

Programma 7
Baten en lasten afkoop startersleningen
Met de startersleningen zijn in het project Balkengat 9 starters geholpen met de koop van een woning.

Lasten aanvulling voorziening Bedrijvenschap HarnaschPolder
Gemeente Midden-Delfland is financieel verantwoordelijk voor 15% van het tekort van het
Bedrijvenschap Harnaschpolder. Dit tekort is afgedekt in een voorziening.
Op basis van het businessplan (grondexploitatie) van het bedrijvenschap was in 2014 een aavnullende
storting van € 99.000 noodzakelijk. Dit bedrag is onttrokken aan de
investeringsreserve.

Baten saldo winst/verliesnemingen grexen
Voor het saldo winst- en verliesnemingen in de grondexploitaties is € 786.625 onttrokken uit de reserve
Grondexploitaties en € 1.591.105 uit de reserve Compensatie dividenden en huuropbrengst.

Inzet investeringsreserve
Uit de investeringsreserve is een bedrag van € 4.289.572 ingezet voor grondexploitaties. Het gaat
hierbij om een bedrag van € 3.933.113 voor grondexploitatie Hooipolder en € 356.459 voor
grondexploitatie Centrum Den Hoorn.

Baten doorgeschoven kosten explosief
In 2013 is er een onderzoek naar een blindganger. Deze blindganger bleek niet aanwezig. De
ontvangen subsidie voor dit onderzoek is niet volledig benut. Het restnat van de subsidie is toegevoegd
aan de reserve grondexploitatie.

Baten aanpassingen Look-West
Uit de grondexploitatie Look-West is een bedrag van € 551.000 gestort in de reserve Afwikkeling
complexen. Hiervan is € 500.000 bestemd voor aanpassing van de Woudseweg en € 51.000 voor het
doortrekken van de sloot bij de schoolwoningen.

Baten overeenkomst HHD AWZI
Gemeente Midden-Delfland en Hoogheemraadschap van Delfland hebben een minnelijke
schikking getroffen ten aanzien van "Realisatieovereenkomst AWZI Harnaschpolder". Op
grond van deze minnelijke schikking heeft de gemeente een bedrag van € 850.000 ontvangen. Bij de
resultaatbestemming van de Jaarrekening 2014 wordt voorgesteld dit bedrag toe te voegen aan de
reserve Grondexploitaties.

Baten afkoop sociale woningbouw
Voor het project Cloosterhof is een afkoopsom voor sociale woningbouw betaald. Het bedrag van
€ 82.500 is in de reserve gestort.

Mutatie reserves
Lasten klimaatbeheersing MFA
Voor de klimaatbeheersing van de MFA is een krediet beschikbaar gesteld van € 1.056.003, dekking
vanuit de Algemene reserve. In 2014 zijn de kosten vanuit de Algemene reserve gestort in de
dekkingsreserve voor de dekking van de kapitaallasten.

Lasten extra dividend Evides
Dit betreft een extra dividenduitkering van Waterbedrijf Evides.

Lasten afwikkeling Look-West
In de reserve afwikkeling complexen is € 551.000 gestort vanuit de grondexploitatie Look-West. Dit
bedrag is bestemd voor afrondende kosten in het gebied na afsluiting van de grondexploitatie.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>Lasten instandhouding skateroutenetwerk
Een deel van de subsidie voor het skateroutenetwerk is bestemd voor 10 jaar instandhouding hiervan.
Dit bedrag is in de Algemene reserve gestort en zal in de komende 10 jaar onttrokken worden.

Lasten afkoop sociale Woningbouw
Voor het project Cloosterhof is een afkoopsom voor sociale woningbouw betaald. Het bedrag van
€ 82.500 is in de reserve gestort.

Baten Vrachtwagenpark Maasland groene inrichting
In 2012 heeft de gemeenteraad ingestemd met het beschikbaar stellen van een bedrag van
€ 300.000 voor ontwikkeling van de Maaslandse Poort. Van de totale projectkosten is € 200.000
bestemd voor de groene herinrichting van het vrachtwagenparkeerterrein. In 2013 zijn nagenoeg geen
kosten gemaakt ten laste van dit budget, daarom is het budget doorgeschoven via de reserves. In 2014
zijn de werkzaamheden afgerond. Van het budget is € 183.419 besteed.

Baten Renovatie Korpershoek
Dit betreft een subsidie aan Stichting wonen Midden-Delfland voor aanpassing bad- en doucheruimten
in 30 appartementen van het project Korpershoek. De subsidie is vastgesteld op € 300.000, het bedrag
is onttrokken aan de Algemene reserve

Invoering decentralisaties
Op 1 januari 2015 zijn taken in het sociaal domein gedecentraliseerd. Hiervoor zijn in 2014 extra kosten
gemaakt voor de voorbereiding en invoering. Deze kosten komen ten laste van de Algemene Reserve.

Bestandscheck Sociale zaken
De kosten voor de bestandscheck bij de afdeling sociale zaken komt ten laste van de Algemene reserve.

Baten gezondheidscentrum Maasland
De raad heeft op 28 januari besloten op een gemeentelijke bijdrage á fonds perdu te verstrekken aan
de realisatie van het gezondheidscentrum te Maasland. Dit bedrag is onttrokken uit de reserve
Investeringsprogramma.

Overgang onderhoud naar scholen
Met ingang van 2015 gaan de kosten van het groot onderhoud aan schoolgebouwen van de gemeente
naar de schoolbesturen. Uit de Algemene reserve is € 90.000 besteed aan achterstallig onderhoud,
zodat de scholen met een schone lei kunnen beginnen.

Baten doorgeschoven kosten explosief
In 2013 is er een onderzoek naar een blindganger. Deze blindganger bleek niet aanwezig. De
ontvangen subsidie voor dit onderzoek is niet volledig benut. Het restnat van de subsidie is toegevoegd
aan de reserve grondexploitatie.

Baten aanvulling voorziening Bedrijvenschap HarnaschPolder
Gemeente Midden-Delfland is financieel verantwoordelijk voor 15% van het tekort van het
Bedrijvenschap Harnaschpolder. Dit tekort is afgedekt in een voorziening.
Op basis van het businessplan (grondexploitatie) van het bedrijvenschap was in 2014 een aanvullende
storting van € 99.000 noodzakelijk. Dit bedrag is onttrokken aan de
investeringsreserve.

Baten begeleidingskosten amovering Harnaschkade
Dit betreffen de kosten voor gemeentelijke begeleiding voor het proces tot amovering van woningen
aan de Harnaskade. Deze begeleidingskosten worden gedekt door een uitname uit de reserve
Ontwikkeling Harnaskade

Baten klimaatbeheersing MFA
Dit betreft de ontvangst van de kosten van de klimaatbeheersing vanuit de Algemene reserve in de
Dekkingsreserve (zie ook lasten).

Baten saldo winst/verliesnemingen grexen
Voor het saldo winst- en verliesnemingen in de grondexploitaties is € 786.625 onttrokken uit de reserve
Grondexploitaties en € 1.591.105 uit de reserve Compensatie dividenden en huuropbrengst.

Baten ontrekking investeringsreserve
Uit de investeringsreserve is een bedrag van € 4.289.572 ingezet voor grondexploitaties. Het gaat
hierbij om een bedrag van € 3.933.113 voor grondexploitatie Hooipolder en € 356.459 voor
grondexploitatie Centrum Den Hoorn.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>3.2.4 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen


Het is volgens de WNT verplicht om voor gemeentesecretarissen en griffiers een melding van hun
inkomen te maken. Deze wet verbiedt dat bestuurders in de (semi)publieke sector meer verdienen dan
130 procent van het ministersalaris. Deze grens is de zogenoemde WNT-norm: € 230.474 (2013:
€228.599). In 2013 is er geen overschrijding van de norm geweest.

Financiële verantwoording topfunctionarissen:

naam               beloning (incl.     voorziening       functie           duur en omvang
                   onkosten-           voor op termijn                     van het
                   vergoeding)         betaalbare                          dienstverband in
                                       beloningen                          het boekjaar
P.T. Veenman       € 95.942            € 22.280          secretaris        36 uur
                                                                           sinds 1-9-2000
A. de Vos          € 72.559            € 16.710          griffier          36 uur
                                                                           sinds 1-4-1987
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 122 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 122 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 123 ======================================================================

<pre>3.3.1 Toelichting op de balans



Toelichting op de balans per 31 december 2014

ACTIVA

VASTE ACTIVA

Materiële vaste activa

De post materiële activa wordt onderscheiden in:
                                                                                                                 2014            2013

                                   nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan
Investeringen met een economisch nut,                                                                         38.597           46.033
worden geheven                                                                                                 9.892              -
Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut                                                4.672            4.692
                                                                                                              53.161           50.725

De investeringen met een economisch nut kunnen als volgt worden onderverdeeld:

Boekwaarde ultimo                                                                                                2014            2013

Gronden en terreinen                                                                                           4.263            2.748
Woonruimten                                                                                                      258              266
Bedrijfsgebouwen                                                                                              27.395           26.579
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                                                                          -              9.820
Vervoermiddelen                                                                                                   64               83
Machines, apparaten en installaties                                                                            2.613            2.715
Overige materiële vaste activa                                                                                 4.004            3.821
                                                                                                              38.597           46.033


Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde weer van de investeringen met een economisch nut:

                                                         Boekwaarde       Investering   Desinves-       Afschrijving      Boekwaarde
                                                           1-1-2014                      tering                           31-12-2014

Gronden en terreinen                                           2.748            1.515                                           4.263
Woonruimten                                                      266                                               8              258
Bedrijfsgebouwen                                              26.579            1.833               5          1.012           27.395
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                        9.820                            9.820                             -
Vervoermiddelen                                                   83                                              19               64

Machines, apparaten en installaties                             2.715             65                             168            2.613
Overige materiële vaste activa                                  3.821            745                             562            4.004
                                                              46.031            4.157           9.824          1.769           38.597
De belangrijkste in het boekjaar gedane investeringen en de daarvoor van derden ontvangen bijdragen staan in onderstaande
overzichten vermeld:
                                                           Totaal         Werkelijk       Totaal        Afschrijvings-
                                                        beschikbaar        besteed       besteed           termijn
                                                       gesteld krediet          2014 t.l.v. krediet
EGEM 2011                                                         220              -3              214         5 jaar    liniair
Vervanging hardware 2013(K)                                       186             152              186         5 jaar    liniair
Informatiebeleidsplan 2013                                        100              68               68         5 jaar    liniair
3e fase invoering DMS 2013(K)                                     155              52              102         5 jaar    liniair
Vervanging kernapplicaties 2013(K)                                191             159              177         5 jaar    liniair
Vervanging hardware automatisering 2014                           100              43               43         5 jaar    liniair
BAG-WOZ koppeling                                                  25               3                3         5 jaar    liniair
Basisregistratie Grootschalige Topografie                          99              18               18         5 jaar    liniair
Aanschaf CMS                                                       50              10               10         5 jaar    liniair
Vervanging vingermaaibalk                                          19              19               19       10 jaar     liniair
Vervanging zoutstrooier                                            30              30               30       10 jaar     liniair
Realisatie 24 schoollokalen (MFA)(K)                           15.327             320           10.791       40 jaar     liniair
Aanpak klimaatprobleem MFA Het Lint                               893             648              648 40, 15, 5 jaar    componenten
Renovatie Notenschip(K)                                           467             347              450       25 jaar     liniair
Renovatie handbalveld Schipluiden                                 104             104              104       15 jaar     liniair
                                                                                                        25, 15, 10, 5
Renovatie De Hofstede                                               490           346              346           jaar    componenten
Dakrenovatie De Hoornbloem                                           38            38               38       25 jaar     liniair
Vervanging CV Dorpshoeve                                             80            16               16       15 jaar     liniair
Overkapping tussen Schilpen en Tavenu                               385            16              394       25 jaar     liniair
Vervanging hekwerk dierenweitje                                      35            35               35       10 jaar     liniair
Klimaatprobleem MFA kinderopvang                                    163           110              110 40, 15, 5 jaar    componenten
Uitbreiding begraafplaats Schipluiden                               250            22              246       10 jaar     liniair
Uitbreiding begraafplaats Schipluiden 2014                          250            82               82       10 jaar     liniair
</pre>

====================================================================== Einde pagina 123 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 124 ======================================================================

<pre>                                                           Totaal        Ontvangen          Totaal     Afschrijvings-
                                                        beschikbaar      van derden        besteed        termijn
                                                       gesteld krediet     2014         t.l.v. krediet
                                                              -               -                 -            -
De WOZ-waarde van het oude gemeentehuis Maasland bedroeg € 637.000. De boekwaarde bedraagt € 186.000

De investeringen in de openbare ruimte met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden
geheven, kunnen als volgt worden onderverdeeld:

Boekwaarde ultimo                                                                                                2014            2013
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                                                                        9.892              -
                                                                                                               9.892              -
Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen in de openbare ruimte met een met een
economisch nut, waarvoor ter bestrijding van dekosten een heffing kan worden geheven weer:

                                                         Boekwaarde      Investering       Desinves-     Afschrijving    Boekwaarde
                                                           1-1-2014                         teringen                     31-12-2014

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                            -         10.231                              338            9.892

                                                                             10.231               -              338            9.892

In onderstaand overzichten zijn de in het boekjaar gedane investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van
dekosten een heffing kan worden geheven


                                                           Totaal        Werkelijk       Totaal     Afschrijvings-
                                                        beschikbaar      besteed        besteed        termijn
                                                       gesteld krediet    2014       t.l.v. krediet
Vervanging   pompunits drukriolering (GRP) 2013(K)                126             79            106        15 jaar liniair
Vervanging   pompen hoofdgemalen (GRP) 2013(K)                    236             49            205        15 jaar liniair
Vervanging   vrijvervalriolering 2013(K)                          215             27            210        45 jaar liniair
Vervanging   pompen hoofdgemalen (GRP) 2014(K)                    141             27             27        15 jaar liniair
Vervanging   pompunits drukriolering (GRP) 2014(K)                 48             50             50        15 jaar liniair
Vervanging   vrijvervalriolering 2014(K)                          204           180             180        45 jaar liniair

De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut kunnen als volgt worden onderverdeeld:

Boekwaarde ultimo                                                                                               2014             2013
Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                                                                        4.345            4.309
Overige materiële vaste activa                                                                                   327              384
                                                                                                               4.672            4.692

Onderstaand overzicht geeft het verloop van de boekwaarde van de investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk

                                                         Boekwaarde      Investering       Desinves-     Afschrijving    Boekwaarde
                                                           1-1-2014                         teringen                     31-12-2014

Grond-, weg- en waterbouwkundige werken                         4.309             512             109            367            4.345
Overige materiële vaste activa                                    384             -               -               56              327
                                                               46.922             512             109            424            4.672

In onderstaand overzichten zijn de in het boekjaar gedane investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut en de
daarvoor van derden ontvangen bijdragen vermeld:

                                                           Totaal        Werkelijk          Totaal     Afschrijvings-
                                                        beschikbaar      besteed           besteed        termijn
                                                       gesteld krediet    2014          t.l.v. krediet
Vervanging lichtmasten 2013(K)                                    170            60               146         30 jaar liniair
Uitvoeringsprojecten ontwikkeling Zwethzone                       825              6              131         10 jaar liniair
Vervanging fietsbrug Westgaag-Kralingerpad                        260          120                121         60 jaar liniair
Extra maatregelen OV-plan 2013                                     27            24                25         30 jaar liniair
Vervanging lichtmasten 2014                                       174            42                42         30 jaar liniair
Vervanging Kluisheulbrug                                          265              2                 2        80 jaar liniair
Waterkering Hoornse wal                                           311          244                244         15 jaar liniair
Vervangen damwand Kerkweg                                          50              3               13         15 jaar liniair
Vervanging beschoeiing damwanden 2014                              89            13                13         15 jaar liniair

                                                           Totaal        Ontvangen          Totaal     Afschrijvings-
                                                        beschikbaar      van derden        besteed        termijn
                                                       gesteld krediet     2014         t.l.v. krediet
Uitvoeringsprojecten ontwikkeling Zwethzone                  559            109             112               10 jaar liniair
</pre>

====================================================================== Einde pagina 124 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 125 ======================================================================

<pre>Financiële vaste activa

Het verloop van de financiële vaste activa gedurende het jaar 2014 wordt in onderstaand overzicht weergegeven:

                                            Boekwaarde     Investeringen   Desinves-    Aflossingen/       Afwaar-     Boekwaarde
                                            01-01-2014                      teringen   Afschrijvingen      deringen    31-12-2014

Kapitaalverstrekkingen aan:
- deelnemingen t.w.
Waterbedrijf Evides N.V.                          1.088                                                                      1.088
N.V. Holding Nutsbedrijf Westland                   123                                                                        123
N.V. Bank Nederlandsche Gemeenten                   121                                                                        121
Warmtebedrijf Eneco Delft B.V.                       12                           12                                             -
- gemeenschappelijke regelingen                     -
Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex                  165                                                                       165
Overige langlopende leningen:                       -
- renteloze leningen fietsproject                     1                0                               1                        -
- renteloze lening v.v. Schipluiden                  73                                                5                       68
- renteloze lening clubaccomodatie SV
Den Hoorn                                            43                                                6                       37
- Gezondheidscentrum Den Hoorn BV                   450                                            -                          450
- renteloze lening HV DIOS Den Hoorn                 27                                                4                       23
- renteloze lening Belangenvereniging
Oude Campspolder                                     20                                                                         20
Grond in erfpacht                                   -                  0                                                         0
- fixeleningen Royal Bank of Scotland             7.714                                                                      7.714
- fixelening Nederlandse Waterschaps-
-bank
   APG Investments Services Garantie              1.361                                                                      1.361
 Fonds                                               98                                                                         98
 - leenbijstand BBZ                                 317                                            32                          286
 - leenbijstand WWB (bijzondere bijstand)*           30                                             8                           22
 Bijdrage aan activa in eigendom van derden:        -
 - Investeringssubsidie handbalaccommodatie           7                                             6                            1
                                                 11.650                0          12               62            -          11.576

VLOTTENDE ACTIVA

Voorraden

De in de balans vermelde voorraden zijn als volgt te specificeren:                                              2014          2013
Grond- en hulpstoffen, gespecificeerd naar:
- niet in exploitatie genomen bouwgronden                                                                      8.107     9.321.177
- overige grond- en hulpstoffen                                                                                  -             -
                                                                                       Totaal A:               8.107     9.321.177
Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie                                                        18.943    18.079.301
                                                                                       Totaal B:              18.943    18.079.301
                                                                                       Totaal A + B:          27.050    27.400.478

A: Van de nog niet in exploitatie genomen bouwgronden wordt het volgende overzicht worden gegeven:
                                          Boekwaarde      Saldo          Winst-     Naar gronden Voorziening           Boekwaarde
                                            1-1-2014    mutaties         neming      in exploitatie t.b.v. verlies     31-12-2014
Complex 1 Keenenburg IV                           -                                                                            -
Complex 5 Harnaschpolder - Scharnier            2.233             68                                                         2.300
Complex 12 Harnaschpolder -
Bedrijventerrein                                    15           -15                                                             -
Complex 13 Hooipolder                          -1.484                                        1.484                               -
Complex 14 Centrumontwikkeling Den
Hoorn                                           1.598                                       -1.598                               -
Complex 17 Keenenburg V                           867                                         -867                               -
Complex 23 Harnaschpolder - Noord-
West Hoek                                          16-             1                                                           -15
Complex 24 Kreekzone Look-West                  1.600             76                                                         1.675
Complex 31 Vastgoedzone Den Hoorn               2.855            164                                                         3.018
Complex 41 Entree Maasland                         26            -26                                                             -
Complex 42 's Herenstraat Maasland                 15-            15                                                             -
Complex 47
         48 Spreeuwennest
            Willemoordseweg  Maasland
                                3a e.o.           532                                         -532                               -
Schipluiden                                        10            -10                                                             -
Complex 49 Strategische gronden
buitengebied                                    1.100             28                                                         1.128

                                Totaal A:      9.321.177             300          -           -1.514             -           8.107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 125 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 126 ======================================================================

<pre>B: Van de bouwgronden in exploitatie wordt van het verloop in 2014 het volgende overzicht gegeven:
                                         Boekwaarde      Investering     opname in         Winst        Voorziening      Balanswaarde
                                            1-1-2014                     exploitatie     uitname        t.b.v. verlies    31-12-2014
Complex 2 Keenenburg III                          622           -1.006                                                           384-
Complex 4 Harnaschpolder - Look-West
Noord*                                        10.382               329                       -2.354                            8.357
Complex 8 Harnachpolder - Look-West            -1.138              891                                                          -247
Complex 13 Hooipolder                               0              751         1.484-                                           -732
Complex   14 Centrumontwikkeling Den
Hoorn                                                   0          389-         1.598                                          1.209
Complex   16   Verzorgingshuis Schipluiden            224-         224                                                             -
Complex   17   Keenenburg V                                        569            867                                          1.436
Complex   18   Commandeurspolder III               -1.398           21                         1.327                             -50
Complex   21   Lotsweg                               -170          170                                                             -
Complex   22   Ruimte voor Ruimte                 10.004           419                        -1.662                           8.761
Complex   47   Spreeuwennest Maasland                 -             59            532                                            592

                                  Totaal B:       18.079          2.039         1.514          2.689-               0         18.943

Voor een nadere toelichting op de grondexploitaties wordt verwezen naar programma 7 (Ruimtelijke ordening, Ontwikkeling en
Volkshuisvesting, alsmede de paragraaf Grondbeleid).

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder worden als volgt gespecificeerd:

Vorderingen op openbare lichamen                                                4.993          2.186           2.807           3.113
Verstrekte kasgeldleningen (Wet fido)                                           5.000                          5.000             -
Rekening-courantverhoudingen met het Rijk                                       5.166                          5.166           6.275
Overige vorderingen                                                             2.677          1.960             717           1.077
Overige uitzettingen                                                                                             -               -

                                                                              17.836           4.146          13.690          10.464

Bij de vorderingen op openbare lichamen is sprake van een onzekerheid. De reden hiervan is toegelicht in hoofdstuk 3.1

Liquide middelen

Het saldo liquide middelen bestaat uit de volgende componenten:
                                                                                                                 2014           2013
Kassaldi:
- Kas afdeling Burgerzaken                                                                                          5              8
- Voorschotkas bodedienst                                                                                           0              0

Banksaldi:
- Bank Nederlandse Gemeenten                                                                                      -              -
- Rabobank                                                                                                        130          4.890
- ING                                                                                                             -                1

                                                                                                                  135          4.899

Overlopende activa

De specificatie van de post overlopende activa is als volgt:
                                                                                                          2014                  2013
Van Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen                         1.853                 2.292
Vooruitbetaalde bedragen / Nog te ontvangen bedragen                                                     1.973                 2.191
                                                                                                         3.826                 4.484
In de vooruitbetaalde bedragen is een bedrag opgenomen van € 1 mln die per 31 december nog niet betaald was.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 126 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 127 ======================================================================

<pre>PASSIVA

VASTE PASSIVA

Eigen vermogen

Het in de balans opgenomen Eigen Vermogen bestaat uit de volgende posten:
                                                                                                                   2014             2013

Algemene reserve                                                                                                  5.367           5.094
Bestemmingsreserves:
- Voor egalisatie van tarieven                                                                                   6.226            5.804
- Overige bestemmingsreserves                                                                                   63.011           70.586
Resultaat na bestemming                                                                                          2.304            1.401
                                                                                                                76.909           82.886

Het verloop in 2014 wordt in onderstaand overzicht per reserve weergegeven.

                                                 Saldo     Bestemming      Toevoegingen Onttrekkingen Vermindering               Saldo
                                             1-1-2014       resultaat                                  ter dekking         31-12-2014
                                                            boekjaar                                   afschrijving


Algemene reserve                                  5.094            1.401           1.951          3.079                           5.367

Bestemmingsreserves voor egalisatie van tarieven:
- Egalisatiereserve afvalstoffenheffing           263                                59                                             322
- Egalisatiereserve rioolrechten               4.111                                363                                           4.474
- Egalisatiereserve bouwleges                  1.430                                                                              1.430

Overige bestemmingsreserves:
- Nutsreserve                                   12.846                                 5                                         12.851
- Reserve ontwikkeling Harnaschpolder             1.248                                             261                             986
- Dekkingsreserve gemeentehuis                  14.071                              422             421             502          13.570
- Investeringsreserve                             7.555                             111           4.389                           3.278
- Reserve monumenten                                202                               3               4                             201
- Egalisatiereserve BTW compensatiefonds             17                                              17                               0-
- Reserve Midden-Delfland                            76                                1                                             77
- Reserve Grondexploitaties                         775                            1.650          2.425                               0-
- Reserve Compensatie dividenden en
huuropbrengsten                                 18.257                                            1.591                          16.666
- Reserve jeugd                                     134                                2                                            136
- Reserve A4                                      1.294                                             372                             922
- Reserve investeringsprogramma                   4.056                                             809                           3.247
- Reserve Revolving Fund particuliere bouwinitiatieven
                                                     37                                1             23                              14
- Reserve Noodhulpvangnet                            90                                               7                              84
- Reserve Fonds sociale woningbouw                   70                               84                                            154
- Reserve afwikkeling complexen                                                      551                                            551
- Dekkingsreserve                                 8.739                            1.037            294             329           9.153
- Reserve herwaardering deelnemingen              1.122                                                                           1.122

                                                 81.485            1.401           6.240         13.690             831          74.605

Voorgesteld bestemming resultaat:
Algemene reserve                                                                                                                   2.304

                                                                                                                                  76.909

Toelichting doel en mutaties reserves

Algemeen                                                  Het beleid met betrekking tot de reserves is vastgelegd in de Nota Reserves
                                                          en Voorzieningen. Daarbij wordt o.a. onderscheid gemaakt tussen
                                                          geblokkeerde en niet-geblokkeerde reserves. Van de geblokkeerde reserves
                                                          komt de rente geheel of gedeeltelijk ten gunste van de exploitatie.
                                                          Gedetailleerde specificaties met betrekking tot het verloop van de reserves
                                                          zijn opgenomen in het overzicht Reserves en Voorzieningen dat als bijlage is
                                                          opgenomen in de jaarstukken.
Algemene reserve                         Doel:            Een buffer voor nadelige (en voordelige) saldi op de programmarekening,
(Niet geblokkeerd)                                        alsmede een bedrag voor mogelijke toekomstige risico's.
                                       Bestemming         Ingevolge het besluit van de raad d.d. 27 mei 2014 is het positieve
                                       resultaat          resultaat 2013 ad € 1.401.408 toegevoegd aan de algemene reserve.
                                       2013
Bestemmingsreserves voor egalisatie van tarieven:
Egalisatiereserve afvalstoffenheffing  Doel:              Het via storten of onttrekken van het verschil tussen reinigingskosten
(Niet geblokkeerd)                                        (inclusief BTW) en afvalstoffenheffing egaliseren van de kosten c.q. tarieven.
Egalisatiereserve rioolrechten         Doel:              Het via storten of onttrekken van het verschil tussen rioleringskosten
(Niet geblokkeerd)                                        (inclusief BTW) en rioolrechten egaliseren van de kosten c.q. tarieven.
Egalisatiereserve bouwleges            Doel:              Het nivelleren van wegvallende legesopbrengsten vanaf 2012.
(Niet geblokkeerd)
Overige bestemmingsreserves:
Nutsreserve                            Doel:              Het middels gedeeltelijke benutting van de rente door de gewone dienst, en
(Geblokkeerd)                                             eventueel gedeeltelijk bijschrijven van de rente op de reserve (en eventueel
</pre>

====================================================================== Einde pagina 127 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 128 ======================================================================

<pre>Reserve ontwikkeling Harnaschpolder      Doel:           Dekking van bestuurskosten die voortvloeien uit de ontwikkeling van de
(Geblokkeerd)                                            Harnaschpolder en waarvoor gelden vanuit de grondexploitatie beschikbaar
                                                         komen.
Dekkingsreserve gemeentehuis             Doel:           Dekking investeringskosten van een nieuw gemeentehuis in de kern
                                                         Schipluiden.
Investeringsreserve                      Doel:           Dekking van grote investeringen waarvan de lasten niet binnen de
(Niet geblokkeerd)                                       exploitatie kunnen worden opgevangen.
Reserve monumenten                       Doel:           Het egaliseren van overschotten en tekorten op het jaarlijkse subsidiebudget
(Niet geblokkeerd)                                       voor gemeentelijke monumenten en het subsidiëren van eigenaren van een
                                                         monument op basis van de gemeentelijke subsidieverordening.
Egalisatiereserve BTW                    Doel:           Het bedrag dat van het Rijk is ontvangen voor het BTW-bestanddeel in oude
compensatiefonds                                         investeringen. Vanaf 2004 komt het in een periode van 10 jaar ten gunste
(Geblokkeerd)                                            van de exploitatie.
Reserve Vitale Dorpen                    Doel:           Deze reserve is in 2012 beëindigd, het saldo is gestort in de reserve
(Niet geblokkeerd)                                       investeringsprogramma.
Reserve Midden-Delfland                  Doel:           Nog nader in te vullen beleidsontwikkeling voor Midden-Delfland.
(Niet geblokkeerd)
Reserve Grondexploitaties                Doel:           Het afdekken van de risico's van de (mogelijke) toekomstige verliezen op de
(Niet geblokkeerd)                                       grondexploitaties.
Reserve compensatie dividenden en        Doel:           Compenseren weggevallen dividend CAIW in verband met verkoop
huuropbrengsten                                          kabelbedrijf, verminderen dividendafhankelijkheid en compenseren van de
(Geblokkeerd)                                            huuropbrengst van benzinepompen.
Reserve realisatie beleidsopgaven        Doel:           Realiseren van nieuwe beleidsopgaven. Hieruit is in 2013 nog een bedrag
(Niet geblokkeerd)                                       bestemd voor kunstgrasvelden, het overige deel is in de reserve
                                                         Investeringsprogramma gestort. De reserve wordt met ingang van 2014
                                                         opgeheven.
Reserve A4                               Doel:           In deze reserve wordt de afkoop door Rijkswaterstaat voor de A4 gestort. De
(Niet geblokkeerd)                                       door de gemeente te maken kosten worden uit deze reserve gedekt.
Reserve Jeugd (Niet geblokkeerd)         Doel:           Reserveren van rijksbijdragen voor ontwikkelingskosten CJG
Dekkingsreserve (Geblokkeerd)            Doel:           Het ten gunste van de exploitatie compenseren van de kapitaallasten van
                                                         daartoe door de raad aangewezen en inmiddels gerealiseerde of in
                                                         uitvoering zijnde projecten.
Reserve investeringsprogramma (Niet      Doel:           Het uitvoeren van investeringen die voortvloeien uit het collegeprogramma.
geblokkeerd)
Reserve opstartkosten begeleiding        Doel:           Het ondersteunen van kleine particuliere bouwinitiatieven.
particuliere bouwinitiatieven (Niet
geblokkeerd)
Reserve Noodhulp-vangnet (Niet           Doel:           Creëren van noodhulp voor schrijnende gevallen.
geblokkeerd)
Fonds sociale woningbouw (Niet           Doel:           Afkoopsommen van sociale woningbouw inzetten voor sociale woningbouw
geblokkeerd)                                             op andere locaties.
Reserve herwaardering deelnemingen       Doel:           De gemeentelijke deelnemingen zijn op de balans opgenomen tegen de
                                                         nominale waarde bij het onderdeel kapitaalverstrekkingen van de financiele
                                                         vaste activa. De boekwaarde van de deelnemingen is echter lager dan de
                                                         nominale waarde. Het verschil is als herwaarderingsreserve op de balans
                                                         opgenomen. Omdat de boekwaarde als uitgangspunt is genomen voor de
                                                         kapitaallasten,is de herwaarderingsreserve geen reserve waarover beschikt
                                                         kan worden. Deze wijze van registreren is louter bedoeld om het verschil
                                                         tussen boekwaarde en nominale waarde zichtbaar te maken.


Voorzieningen

Het verloop van de voorzieningen in 2014 wordt in onderstaand overzicht weergeven.

                                                                  Saldo Toevoegingen           Vrijval      Aanwending             Saldo
                                                              1-1-2014                                                       31-12-2014
- Voorziening   pensioenen voormalige wethouders                 1.284           34                                  158          1.160
- Voorziening   wachtgelden voormalige wethouders                  441           34                                  136            339
- Voorziening   tekort bijdrage Bedrijvenschap                   2.197          150                                               2.348
- Voorziening   aanloopkosten fusie GGD Haaglanden                  55                                                  7            48

                                                                   3.978             218              -              301             3.895
Toelichting doel en mutaties voorzieningen

Algemeen                                 In de kolom Vrijval zijn de bedragen opgenomen die ten gunste van de rekening van baten
                                         en lasten zijn vrijgevallen.
                                         Gedetailleerde  specificatiesAlle
                                                                       metaanwendingen
                                                                            betrekking totvan
                                                                                           het de voorzieningen
                                                                                               verloop            zijn rechtstreeks
                                                                                                       van de voorzieningen     zijn ten
Voorziening pensioenen voormalige        opgenomen
                                         Doel:        in het
                                                         Het overzicht
                                                              dekken vanReserves  en Voorzieningen dat
                                                                           de pensioenverplichtingen    alsvoormalige
                                                                                                       aan  bijlage is opgenomen
                                                                                                                         wethouders. in de
wethouders
Voorziening wachtgelden voormalige       Doel:           Het dekken van de wachtgeldverplichtingen aan voormalige wethouders.
wethouders
Voorziening tekort bijdrage              Doel:           Geformaliseerde maximale bijdrage in het tekort van het Bedrijvenschap
Bedrijvenschap
Voorziening aanloopkosten fusie GGD      Doel:           Harnaschpolder.
                                                         Het dekken van hoger uitvallen van personele frictiekosten, verkoop van het
Haaglanden                                               GGD-gebouw in Zoetermeer en de aanloopkosten voor de vorming van de
</pre>

====================================================================== Einde pagina 128 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 129 ======================================================================

<pre>Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

                                                                                                             2014              2013
Onderhandse leningen van:
Binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen                                                      363             408
Binnenlandse banken en overige financiële instellingen                                                      5.839           6.180
Binnenlandse bedrijven
Overige binnenlandse sectoren                                                                                 214             238
                                                                                                            6.416           6.826
Waarborgsommen                                                                                                  1               3
                                                                                                            6.417           6.829

In onderstaand overzicht wordt het verloop weergegeven van de vaste schulden over het jaar 2014.

                                                                                  Saldo Vermeerdering Aflossingen            Saldo
                                                                              1-1-2014                                 31-12-2014
Onderhandse leningen van:
- binnenlandse pensioenfondsen en verzekeringsinstellingen                         408                        45              363
- binnenlandse banken en overige financiele instellingen                         6.180                       341            5.839
- overige binnenlandse sectoren                                                    238                        24              214

Waarborgsommen                                                                       3                            2                1

                                                                                 6.829          -            412            6.418

De totale rentelast voor het jaar 2014 met betrekking tot de vaste schulden bedraagt € 239(2013: €254). Dit komt overeen met
de voor 2014 begrote rentelast.

VLOTTENDE PASSIVA

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

Deze post kan als volgt worden gespecificeerd:
                                                                                                             2014              2013
Schulden korter dan één jaar:
- Kasgeldleningen                                                                                             -                -
- Banksaldi:
  Bank Nederlandse Gemeenten                                                                                  108             352
- Overige schulden                                                                                          3.320           4.488
                                                                                                            3.427           4.839

Overlopende passiva

De specificatie van de post overlopende passiva is als volgt:
                                                                                                             2014              2013

Vooruit ontvangen bedragen                                                                                 17.857           9.781
Nog te betalen bedragen                                                                                       933           1.309

                                                                                                           18.790          11.091

Onder de vooruit ontvangen bedragen zijn eveneens opgenomen de zogenaamde uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel.
In het verslagjaar was het verloop van deze uitkeringen als volgt:

                                                                                  Saldo Toevoegingen Bestedingen             Saldo
                                                                              1-1-2014                                 31-12-2014


- RMC-gelden kwalificatieplicht 2013                                                 32                           32                -
- Geluidskwaliteitskaart                                                             28                                            28
- I.S.V.-3 Geluid 2010-2014                                                          62             11                             73

- I.S.V.-3 Geluid                                                                   123                                         123

- Tijdelijke Regeling Asielzoekers                                                    3                                          3
- Tijdelijke uitkering schuldhulpverlening 2011                                       4                                          4
- Middelen VSV-convenant                                                             17                        19               -2
- Onderwijs Achterstandenbeleid                                                      44             16          7               53
- Werkdeel Wet Werk en Bijstand (Participatiebudget)                                 67             61         67               61
- Jeugdwerkloosheid 2e tranche                                                      118                        13              105
- Rijksbijdrage IODS kwaliteitsprojecten 1e tranche                               8.266        8.835          141           16.960
- IODS Duurzaam Boer Blijven                                                        449                       351               98
- Storting egalisatiefonds De Hofstede                                               25                                         25
- Depot Burgerdijkseweg PZH dioxine                                                 367                        59              308
- Stadsgewest Haaglanden, Geothermie                                                175                       175                -

                                                                              9.780.165       8.923          865           17.838
</pre>

====================================================================== Einde pagina 129 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 130 ======================================================================

<pre>Waarborgen en garanties

Het in de balans opgenomen bedrag voor verstrekte waarborgen aan natuurlijke- en rechtspersonen wordt als volgt naar de aard
van de geldlening gespecificeerd:


Geldnemer                                Aard / Omschrijving           Oorspronkelijk     Percentage         Restant         Restant
                                                                              bedrag      Borgstelling     begin jaar       eind jaar

Particulier woningbezit                  Gewaarborgde geldleningen              9.467           100%           1.606           1.354
Woningstichtingen                        Gewaarborgde geldleningen              5.445           100%           3.192           2.985
Woningstichtingen                        overgedragen aan WSW                  37.357            50%          32.548          34.087
                                         Gewaarborgde geldleningen /
Overige instellingen                     garantieverplichtingen                  8.584             div.       23.085          22.333

                                                                               60.854                         60.431          60.759

Buiten de balanstelling is een bedrag opgenomen voor de mogelijke risico's op verstrekte garanties en gewaarborgde leningen.
Voor 2014 gaat dit om de volgende risico's. In de paragraaf financiering is dit nader toegelicht.

                                         Omschrijving:                                                              Garantiebedrag
Particulier woningbezit                  Gewaarborgde geldleningen tot 1 januari 1995                                         1.354
Woningstichting Delft (DUWO)             Geldleningen met borging door het WSW en gemeentelijke achtervang                    1.650
Stichting Wonen Midden-Delfland          Geldleningen met borging door het WSW en gemeentelijke achtervang                   32.437
Stichting Wonen Midden-Delfland          Volledig gewaarborgde geldleningen                                                   2.985
Bedrijvenschap Harnaschpolder*           Gewaarborgde geldlening                                                             17.333
M.V.V. '27                               Gewaarborgde geldleningen                                                              115
VV Schipluiden                           Gewaarborgde geldleningen                                                              198
LTC Keenenburg                           Gewaarborgde geldlening                                                                 88
TV De Commandeur                         Gewaarborgde geldlening                                                                164
SV Den Hoorn                             Gewaarborgde geldlening                                                                 55
Handbalvereniging D.I.O.S.               Gewaarborgde geldlening                                                                 26
Gezondheidscentrum Den Hoorn BV          Gewaarborgde geldlening                                                              1.774
Stichting Exploitatie Vastgoed           Gewaarborgde geldlening                                                              2.580
Kinderopvang Midden-Delfland
                                                                                                                              60.759

Langlopende financiële verplichtingen

De gemeente is voor een aantal toekomstige jaren verbonden aan verschillende, niet uit de balans blijkende financiële verplichtingen.
Hieronder volgt een opsomming van de belangrijkste van deze verplichtingen:

a.   Centric                             Onderhoudsabonnement voor hard- en software
b.   Renaud & Wolf                       Huur trouwzaal te Schipluiden
c.   Diversen                            Meerjarig uitbesteed groenonderhoud
d.   N.A. van der Windt                  Huur opslagloods t.b.v. zoutopslag
e.   De Hartingbank                      Meerjarig onderhoudscontract t.b.v. hulpmiddelen en de aanschaf van hulpmiddelen.
f.   Hulverleningsregio Haaglanden       Operationele lease diverse apparatuur C2001
g.   Diverse zorgaanbieders              Huishoudelijke hulp Wmo (periode 2010-2012)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 130 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 131 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 131 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 132 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 132 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 133 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 133 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 134 ======================================================================

<pre>4 BIJLAGEN


4.1 Staat van reserves en voorzieningen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 134 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 135 ======================================================================

<pre>                                                                                            Dienstjaar (2014)
Naam van de reserve of de voorziening                                                          Saldo begin    Toegevoegde       Vermeer-       Vermin-       Saldo einde    Waarvan belegd                                     Toelichting                                                  Gekweekte
                                                                                                boekjaar         rente          deringen       deringen       boekjaar      bij de gemeente                                                                                                    rente
A. Algemene reserves

Algemene gemeentelijke reserve                                                                    6.495.886     n.v.t.            1.950.706      3.079.284      5.367.308        5.367.308 De rente wordt volledig ten gunste van de                                       n.v.t.              194.877
Doel: Buffer voor nadelige exploitatiesaldi na resultaatbestemming,                                                                                                                        exploitatie gebracht.
      alsmede voor calamiteiten                                                                                                                                                            Saldo per 31 december 2013                                                         5.094.478
                                                                                                                                                                                           Saldo jaarrekening 2013                                                            1.401.408
                                                                                                                                                                                           Saldo per 1 januari 2014                                                           6.495.886

                                                                                                                                                                                              Vermeerderingen:
                                                                                                                                                                                              Instandhouding Skateroutenetwerk (10 jr.)                                         106.651
                                                                                                                                                                                              Saldo voorjaarsnota                                                               535.075
                                                                                                                                                                                              Saldo najaarsnota                                                                 295.473
                                                                                                                                                                                              Dividend Evides                                                                    64.810
                                                                                                                                                                                              Doorschuiven budget landelijke kwaliteitscriteria vergunningverlening              40.000
                                                                                                                                                                                              Doorschuiven budget samenwerking uitbesteding taakonderdelen                       15.000
                                                                                                                                                                                              Doorschuiven budget onderhoud bruggen                                              90.000
                                                                                                                                                                                              Doorschuiven budget fietsbewegwijzering                                             6.000
                                                                                                                                                                                              Aanpassing van de fietsenstalling in Maasland                                      68.100
                                                                                                                                                                                              Subsidie aanpassing fietsenstalling Maasland                                      -60.000
                                                                                                                                                                                              Doorschuiven deel budget gebiedsvisie                                              70.000
                                                                                                                                                                                              Budget sociaal domein voor WMO en Jeugd                                           277.500
                                                                                                                                                                                              Budget sociaal domein voor Participatie                                            24.750

                                                                                                                                                                                              Doorsch. Budget projectsubsidie nieuwbouw Euterpe en Maaslandse Harmonie          165.335
                                                                                                                                                                                              Doorsch. Budget projectsubsidie nieuwbouw NTO/MIJV                                252.012
                                                                                                                                                                                              totaal                                                                          1.950.706

                                                                                                                                                                                              Verminderingen:
                                                                                                                                                                                              Aanleg C IF (degeneratie + beheer)                                                 54.133
                                                                                                                                                                                              Invoering decentralisaties                                                        740.016
                                                                                                                                                                                              Bestandscheck sociale zaken                                                        72.000
                                                                                                                                                                                              Overgang onderhoud scholen                                                         90.000
                                                                                                                                                                                              C ittaslow jaarcongres 2014                                                        15.000
                                                                                                                                                                                              Lokaal onderwijsbeleid                                                             55.000
                                                                                                                                                                                              Inhuur BAG                                                                         44.470
                                                                                                                                                                                              Onderhoud wegen                                                                    50.000
                                                                                                                                                                                              Groene herinrichting vrachtwagenparkeerplaats                                     100.000
                                                                                                                                                                                              Bouwkundig onderhoud bruggen                                                      144.372
                                                                                                                                                                                              Sloop Koolekitbrug                                                                 84.392
                                                                                                                                                                                              Aanpassing van de fietsenstalling in Maasland                                      73.300
                                                                                                                                                                                              Subsidie aanpassing fietsenstalling Maasland                                      -60.000
                                                                                                                                                                                              Explosief C entrum Den Hoorn                                                      384.660
                                                                                                                                                                                              Kosten Gemeentehuis                                                                50.000
                                                                                                                                                                                              Taxatiekosten opstalverzekering                                                     7.000
                                                                                                                                                                                              Aanpak klimaatproblemen MFA Het Lint                                              113.721
                                                                                                                                                                                              Aanpak klimaatproblemen MFA Het Lint kredieten naar dekkingsreserve               758.010
                                                                                                                                                                                              Planvormingskosten centrumontwikkeling M'land en S'luiden                           2.460
                                                                                                                                                                                              Subsidie Korpershoek                                                              300.000
                                                                                                                                                                                              Storting wachtgeld in voorziening                                                     750
                                                                                                                                                                                              Totaal                                                                          3.079.284

                                                          Totaal A Algemene reserves              6.495.886                 0     1.950.706      3.079.284      5.367.308        5.367.308                                                                                                     194.877

B. Bestemmingsreserves

Nutsreserve                                                                                   12.845.665        n.v.t.               5.238                     12.850.903        3.677.549 De rente wordt volledig ten gunste van de exploitaite gebracht                                   110.169,33
Doel: Het creëren van een waardevaste inkomstenbron voor de exploitatie
                                                                                                                                                                                              Een deel van de reserve is extern belegd. Ook hiervan komt de rente ten gunste van de exploitatie.

                                                                                                                                                                                              Vermeerderingen:
                                                                                                                                                                                              Afkoopsommen eigen graven                                                             5.238

Reserve ontwikkeling Harnaschpolder                                                            1.247.547        n.v.t.                             261.432        986.115          986.115 De rente wordt volledig ten gunste van de                                                            37.426
Doel: Dekking bestuurskosten die voortvloeien uit de ontwikkeling van de polder                                                                                                            exploitatie gebracht.
      en waarvoor gelden vanuit de grondexploitaties beschikbaar komen
                                                                                                                                                                                              Verminderingen:
                                                                                                                                                                                              Aandeel gemeentelijke bestuurskosten                                              211.473
                                                                                                                                                                                              Verminderen onttrekking met 10.000 per jaar                                       -60.000
                                                                                                                                                                                              Begeleiding proces amovering woningen Harnaskade                                   73.805
                                                                                                                                                                                              Inhuur t.b.v. bedrijvenschap Harnaschpolder                                        36.154
                                                                                                                                                                                              Totaal                                                                            261.432

Investeringsreserve                                                                                                                                                                           Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                                        111.094        226.652
Doel: Dekking van geplande investeringen waarvan de lasten niet binnen
      de exploitatie opgevangen kunnen worden. In de begroting wordt
      aangegeven voor welke investeringen een claim op de reserve wordt
      gelegd.

        - Geoormerkte gelden voor frontbebouwing langs de Gaag (1997)                            61.577                924                                         62.500           62.500
        - Aansluiting / oprit A4 bij Harnaschpolder                                             965.452             14.482                                        979.933          979.933
        - Aansluiting Woudseknoop*                                                              254.299              3.814                         166.529         91.584           91.584
        - Aansluiting Gaag*                                                                    3.710.920            55.664                       3.766.584              0                0
        - Parkeervoorzieningen centrum ontwikkeling Den Hoorn *                                 351.191              5.268                         356.459              0                0
        - Groenontwikkeling Zwethzone                                                           401.833              6.028                                        407.861          407.861
        - Recreatieve verbindingen in de Harnaschpolder*                                       1.638.964            24.584                          99.000      1.564.548        1.564.548
        - Plankosten verkeersvisie Maasland                                                      13.298                199                                         13.498           13.498
        - Onbestemde middelen (vrije ruimte)                                                     8.701                 131                                          8.832            8.832
       * Reserves aangewezen als dekking projecten locatieontwikkeling

       Voor de hierna genoemde investeringen zijn inmiddels kredieten beschikbaar
       gesteld. De feitelijke afloop van deze investeringen loopt via de dekkingsreserve.

721072 - Reconstructie kruising oude veiling                                                    148.844                                                 0         148.844          148.844
      Subtotaal investeringsreserve                                                            7.555.079          111.094                  0    4.388.572       3.277.601        3.277.601                                                                                                     226.652
</pre>

====================================================================== Einde pagina 135 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 136 ======================================================================

<pre>                                                                                    Dienstjaar (2014)
Naam van de reserve of de voorziening                                                  Saldo begin    Toegevoegde     Vermeer-      Vermin-       Saldo einde  Waarvan belegd                                 Toelichting                                 Gekweekte
                                                                                        boekjaar         rente        deringen      deringen       boekjaar    bij de gemeente                                                                               rente
Reserve Monumenten                                                                      201.907               3.029                       3.644        201.292         201.292 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                        3.029          6.057
Doel: Het ondersteunen van onderhoud van monumenten
      buiten de exploitatie                                                                                                                                                    Verminderingen
                                                                                                                                                                               Subsidie monumenten                                               3.644

Egalisatiereserve afvalstoffenheffing                                                   262.507               3.938       55.060                       321.505         321.505 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                        3.938         7.875
Doel: Het via storten of onttrekken van het verschil tussen reinigingskosten
       en afvalstoffenheffing egaliseren van de kosten cq tarieven                                                                                                             Vermeerderingen/verminderingen:
                                                                                                                                                                               Saldo kosten/opbrengsten functie 721 (zgn. gesloten circuit)     55.060
                                                                                                                                                                               Positief saldo=vermeerdering, negatief saldo=vermindering

Egalisatiereserve rioolrechten                                                         4.110.685             61.660      301.676                     4.474.022       4.474.022 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                       61.660       123.321
Doel: Het via storten of onttrekken van het verschil tussen rioleringskosten
       en rioolrechten egaliseren van de kosten cq tarieven                                                                                                                    Vermeerderingen/verminderingen:
                                                                                                                                                                               Saldo kosten/opbrengsten functie 722 (zgn. gesloten circuit)    301.676
                                                                                                                                                                               Positief saldo=vermeerdering, negatief saldo=vermindering

Egalisatiereserve BTW-compensatiefonds                                                  16.538           n.v.t.                         16.538               0               0 De rente wordt volledig ten gunste van de                                         496
Doel: Het bedrag dat van het rijk is ontvangen voor het BTW-bestanddeel                                                                                                        exploitatie gebracht.
       in oude investeringen vanaf 2004 gedurende 10 jaar ten gunste van de
       exploitatie laten komen                                                                                                                                                 Verminderingen (t.g.v. de exploitatie):
                                                                                                                                                                               1/10e deel van het oorspronkelijke saldo (€ 1.246.642)
                                                                                                                                                                               van de reserve                                                  124.664
                                                                                                                                                                               een bedrag van € 0,- in 2009, jaarlijks met € 25.000,-
                                                                                                                                                                               dalend tot -/- € 100.000,- in 2013                             -108.126
                                                                                                                                                                               Totaal                                                           16.538

Egalisatiereserve Bouwleges                                                            1.430.447         n.v.t.                                      1.430.447       1.430.447 De rente wordt volledig ten gunste van de                                      42.913
Doel: Ter nivellering van de wegvallende leges vanaf 2012                                                                                                                      exploitatie gebracht.
                                                                                                                                                                               Vermeerderingen:
                                                                                                                                                                               initieel begrote inkomsten 2014                                       0
                                                                                                                                                                               af: verwachte inkomsten 2014                                          0
                                                                                                                                                                                                                                                     0


Reserve Midden-Delfland                                                                 75.631                1.134                                     76.766          76.766 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                        1.134         2.269
Doel: Nog nader in te vullen beleidsontwikkeling Midden-Delfland

Reserve Grondexploitaties                                                               775.000              11.625     1.638.671     2.425.296              0               0 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                       11.625        23.250
Doel: Het afdekken van de risico's van de (mogelijke) toekomstige verliezen op de
      diverse grondexploitaties                                                                                                                                                Vermeerdering
                                                                                                                                                                               Verzorgingshuis Schipluiden                                      144.138
                                                                                                                                                                               C ommandeurspolder III                                         1.327.000
                                                                                                                                                                               Lotsweg                                                          167.533
                                                                                                                                                                               Vastgoedzone                                                           0
                                                                                                                                                                               Totaal                                                         1.638.671

                                                                                                                                                                               Vermindering
                                                                                                                                                                               Maaslandse Dam                                                    70.895
                                                                                                                                                                               Look-West Noord                                                2.354.401
                                                                                                                                                                                                                                              2.425.296

Compensatie dividenden en huuropbrengst                                               18.257.164         n.v.t.                       1.591.105     16.666.059      16.666.059 De rente wordt volledig ten gunste van de                                     547.715
Doel: C ompenseren weggevallen dividend C AIW ivm verkoop aandelen                                                                                                             exploitatie gebracht.
      Verminderen dividendafhankelijkheid
      C ompenseren huuropbrengst bezinepompen
                                                                                                                                                                               Vermindering
                                                                                                                                                                               Maaslandse Dam                                                 1.591.105

Reserve Jeugd                                                                           134.009               2.010                                    136.019         136.019 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                        2.010         4.020
Doel: Reserveren van rijksbijdragen voor ontwikkelingskosten C JG

Reserve A4                                                                             1.293.952         n.v.t.                        371.720         922.232         922.232 De rente wordt volledig ten gunste van de                                      38.819
Doel: Dekken van uitgaven voor de A4                                                                                                                                           exploitatie gebracht.

                                                                                                                                                                               Vermindering
                                                                                                                                                                               Onttrekking voor medew. Locatieontwikkeling                     128.800
                                                                                                                                                                               Salariskosten BAG                                                 7.500
                                                                                                                                                                               Onttrekking overige kosten                                      235.420
                                                                                                                                                                               Totaal                                                          371.720

Reserve Investeringsprogramma                                                          4.055.644         n.v.t.                        808.736       3.246.907       3.246.907 De rente wordt volledig ten gunste van de                                     121.669
Doel: Uitvoeren van investeringen die voortvloeien uit het collegeprogramma                                                                                                    exploitatie gebracht.

                                                                                                                                                                               Vermindering
                                                                                                                                                                               Onttrekking t.b.v. M.O.P.                                        52.207
                                                                                                                                                                               Meerjarige renovatie sportvelden                                 31.343
                                                                                                                                                                               Nieuwbouw accomodaties Maasland                                 416.441
                                                                                                                                                                               Overkapping tussen Schilpen en Tavenu                            16.386
                                                                                                                                                                               Bijdrage gezondheidscentrum Maasland                            200.000
                                                                                                                                                                               Groene herinrichting vrachtwagenparkeerplaats Mld.               83.419
                                                                                                                                                                               Herinrichting C entrum Den Hoorn                                  8.940
                                                                                                                                                                               Totaal                                                          808.736
</pre>

====================================================================== Einde pagina 136 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 137 ======================================================================

<pre>Naam van de reserve of de voorziening                                                 Saldo begin    Toegevoegde     Vermeer-      Vermin-       Saldo einde   Waarvan belegd                                 Toelichting                          Gekweekte
                                                                                       boekjaar         rente        deringen      deringen       boekjaar     bij de gemeente                                                                        rente
Reserve opstartkosten begeleiding particuliere bouwinitiatieven                         36.605                549                       22.798          14.356          14.356 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                   549          1.098
Doel: Ondersteunen van kleine particuliere bouwinitiatieven
                                                                                                                                                                                Vermindering
                                                                                                                                                                                Saldo bouwplannen niet zijnde grexen                      22.798

Reserve Noodhulp-vangnet                                                                90.000          n.v.t.                           6.500         83.500          83.500 De rente wordt volledig ten gunste van de                                 2.700
Doel: C reëren van noodhulp voor schrijnende gevallen                                                                                                                         exploitatie gebracht.

                                                                                                                                                                                Vermindering
                                                                                                                                                                                Exploitatiesubsidie SUN                                    2.500
                                                                                                                                                                                Subsidie Schuldhulpmaatje                                  4.000
                                                                                                                                                                                Totaal                                                     6.500

Fonds Sociale Woningbouw                                                                70.048               1.051       82.500                       153.599         153.599 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                   1.051        2.101
Doel: Afkoopsommen sociale woningbouw inzetten voor sociale woningbouw
      op andere locaties.                                                                                                                                                       Vermeerdering
                                                                                                                                                                                Storting afkoopsom project C loosterhof                   82.500

Reserve afwikkeling complexen                                                                                           551.000                       551.000         551.000                                                                               0
Doel: Onderbrengen van budgetten vanuit grexen voor activiteiten die op                                                                                                         Vermeerdering
      termijn uitgevoerd gaan worden, zodat de grexen afgesloten kunnen                                                                                                         Look-West                                                551.000
      worden.
                                                    Totaal B Bestemmingsreserves        52.458.429         196.089     2.634.145     8.234.341     47.054.323      37.880.969                                                                        1.298.552

C. Dekkingsreserves

Dekkingsreserve gemeentehuis                                                          14.070.661           422.120                    923.148      13.569.633      13.569.633 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari                 422.120      422.120
Doel: Realisatie van een nieuw gemeentehuis
                                                                                                                                                                                Verminderingen:
                                                                                                                                                                                Kapitaallasten (voorbereiding) nieuw gemeentehuis        923.148

Dekkingsreserve                                                                                                                                                                 Toegevoegde rente over saldo per 1 januari               262.167      262.167
Doel: Het ten gunste van het exploitatieresultaat compenseren van de
       kapitaallasten van daartoe door de raad aangewezen en inmiddels                                                                                                          Vermeerderingen:
       gerealiseerde of in uitvoering zijnde projecten. De volgende                                                                                                             Uit investeringsreserve                                  774.396
       investeringen zijn daartoe aangewezen:
721072 - Reconstructie Oude Veiling Maasland                                           100.277               3.008                     13.411          89.874          89.874 Verminderingen:
742139 - Aankoop 4 schoolwoningen (8 lokalen)                                         1.450.000             43.500                     93.500       1.400.000       1.400.000 Vrijval t.g.v. exploitatie                                 622.283
742189 - Realisatie multifunctionele accommodatie Den Hoorn (MFA)                     3.712.500            111.375                    223.875       3.600.000       3.600.000
742322 - Nieuwbouw PC -basisschool Maasland                                           1.414.995             42.450                     82.878       1.374.566       1.374.566
753001 - Realisatie sporthal Schipluiden                                               291.673               8.750                     28.750         271.674         271.674
753021 - Extra (kunstgras)speelveld MVV'27                                             164.590               4.938                     37.214         132.313         132.313
753031 - Aanleg kunstgrasveld (3x)                                                    1.227.129             36.814                    112.922       1.151.021       1.151.021
753032/34
       -Sportvloer DIOS                                                                 32.093                 963                      5.536          27.519          27.519
754104 Overkapping tussen Schilpen en Tavenu                                           345.658              10.370        16.386       24.196         348.217         348.217
742331 Aanpak klimaatproblemen MFA                                                                                       648.273                      648.273         648.273
765001 Aanpak klimaatproblemen MFA                                                                                       109.737                      109.737         109.737
       subtotaal dekkingsreserve                                                      8.738.915       262.167        774.396       622.283       9.153.194       9.153.194

                                                          Totaal C Dekkingsreserves     22.809.575         684.287      774.396      1.545.431     22.722.827      22.722.827                                                                         684.287
D. Voorzieningen

Voorziening dubieuze debiteuren Soza                                                    70.931          n.v.t.                          23.490         47.440          47.440                                                                           2.128
Doel: Oninbare debiteuren waaraan leenbijstand is verleend

Voorziening dubieuze debiteuren                                                        327.655          n.v.t.                                        327.655         327.655                                                                           9.830
Doel: Geheel of gedeeltelijk oninbare debiteuren

Voorziening pensioenen voormalig wethouders                                           1.284.118         n.v.t.           34.023       157.705       1.160.437       1.160.437 Vermeerderingen:                                                         38.524
Doel: Het dekken van de uitkeringen en pensioenen aan voormalige wethouders                                                                                                   Toevoeging conform actuariële waardeberekening              22.875
                                                                                                                                                                              Storting APPA pensioen via salaris                          11.149
                                                                                                                                                                              Totaal                                                      34.023

                                                                                                                                                                                Verminderingen:
                                                                                                                                                                                Betaalde pensioenaanspraken                              157.705

Voorziening wachtgelden voormalig wethouders                                           441.059          n.v.t.           34.152       136.319         338.892         338.892 Verminderingen:                                                          13.232
Doel: Het dekken van de uitkeringen en pensioenen aan voormalige wethouders                                                                                                   Betaalde wachtgelden                                       136.319

                                                                                                                                                                                Vermeerderingen:
                                                                                                                                                                                Storting wachtgeld                                        34.152

Voorziening bijdrage tekort Bedrijvenschap                                            2.197.426             51.200       99.000                     2.347.626       2.347.626 Op basis van de indicering van de overeenkomst t.a.v.                    65.923
Doel:: Geformaliseerde maximale bijdrage in het tekort van het schap                                                                                                          het gemeentelijk aandeel in het mogelijke tekort van het
                                                                                                                                                                              bedrijvenschap (oorspronkelijk fl. 4.000.000,-) wordt
                                                                                                                                                                              jaarlijks rente (prijsstijgingspercentage) toegevoegd.      51.200

                                                                                                                                                                                Vermeerderingen:
                                                                                                                                                                                Storting uit investeringsreserve                          99.000

Voorziening risicomanagement                                                          3.160.853         n.v.t.          657.407                     3.818.260       3.818.260 Vermeerderingen:                                                         94.826
Doel: Het afdekken van risico's                                                                                                                                               Aanslagen AWZI                                             657.407

Voorziening aanloopkosten fusie GGD Haaglanden                                              55.000      n.v.t.                           6.544         48.456          48.456 Verminderingen:                                                           1.650
Doel: opvangen van aanloopkosten fusie GGD Haaglanden                                                                                                                         Tijdelijke extra bijdrage (2014 t/m 2017)                    6.544


                                                          Totaal D Voorzieningen         7.537.043         51.200        824.582       324.059      8.088.767       8.088.767                                                                         226.111
                                                       Totaal A + B + C Reserves        81.763.891        880.377      5.359.248    12.859.057     75.144.458      65.971.104                                                                       2.177.716
                           Totaal reserves en voorzieningen (excl deelnemingen)        89.300.934        931.577      6.183.830    13.183.115     83.233.225      74.059.871                                                                       2.403.827
</pre>

====================================================================== Einde pagina 137 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 138 ======================================================================

<pre>4.2 Overzicht begrotingswijzigingen

Overzicht begrotingswijzigingen 2014
                                        exploitatie  - = nadeel
Omschrijving                            lasten/baten       2014 Raadsvergadering d.d.
Beginstand primitieve begroting                           34.299
Begrotingswijziging 1:
Diverse posten                          lasten           -22.036
Diverse posten                          baten              4.154
Gecorrigeerde stand begroting na nr 1                   16.417          28 januari 2014
Begrotingswijziging nr 2:
Correcties via voorjaarsnota            lasten       -10.873.684
Correcties via voorjaarsnota            baten         10.857.267

Gecorrigeerde stand begroting na nr 2                         0            27 mei 2014
Begrotingswijziging nr 3:
Klimaatproblemen MFA Het Lint           lasten          172.592
Klimaatproblemen MFA Het Lint           baten          -172.592
Gecorrigeerde stand begroting na nr 3                         0            24 juni 2014
Begrotingswijziging nr 4:
Parkeervoorziening TVM Maassland        lasten            17.500
Parkeervoorziening TVM Maassland        baten            -17.500

Gecorrigeerde stand begroting na nr 4                         0            24 juni 2014
Begrotingswijziging nr 5:
Verbreding Gaagpad                      lasten          293.200
Verbreding Gaagpad                      baten          -293.200

Gecorrigeerde stand begroting na nr 5                         0            25 juli 2014
Begrotingswijziging nr 6:
Correcties via najaarsnota              lasten         2.939.571
Correcties via najaarsnota              baten         -2.939.571

Gecorrigeerde stand begroting na nr 6                         0      16 december 2014
Begrotingswijziging nr 7:
Subsidie Korpershoek                    lasten          300.000
Subsidie Korpershoek                    baten          -300.000

Gecorrigeerde stand begroting na nr 7                         0      16 december 2014
</pre>

====================================================================== Einde pagina 138 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 139 ======================================================================

<pre>4.3 Incidentele subsidies

organisatie                   Activiteit                    bedrag Datum        Datum
                                                                    aanvraag    Toekenning
TTV Groene Oase               NK Indoor Touwtrekken           € 250  31-12-2013     30-1-2014
Hospice                       Huishoudelijke hulp                                       Afgewezen
Historische vereniging Oud    Publicatie jaarboek           € 1.000    17-12-2013       12-3-2014
Schipluiden
CAC Cardim Cordinal           verzenden ingezamelde           € 250      4-1-2014       14-2-2014
                              kleding Brazilië
Bureau Meteau                 Beterboek Reinier de            € 179      9-1-2014       19-2-2014
                              Graaf groep
Careyn                        Preventieprogramma          € 4.242,27    30-5-2013       16-2-2014
                              senioren 2014
Stichting Dierenweide Den     Dierenweide                   € 5.000     19-3-2014       14-4-2014
Hoorn
Stichting Welzijn Midden-     Wereld Alzheimerdag             € 500     10-4-2014       10-4-2014
Delfland
JJC van Kleef                 Herinnering Verlicht            € 100     10-6-2014       26-8-2014

Kinderrechten NU              Kinderrechten Magazine        € 4.565     17-6-2014       11-9-2014
DIOS Lentefeest               lentefeest                                                Afgewezen
Alzheimer Nederland           Deelname Alzheimercafe's      € 1.000      1-7-2014       15-7-2014
ODO Korfbalclub               Schoolkorfbaltoernooi        € 832,50     29-9-2014      13-11-2014
TVM                           Jeugddag TVM                    € 500     1-10-2014       6-11-2014
Stichting Boerol              Garantiestelling Boerol                                   Afgewezen
Vox Delflandia                Jaarlijkse subsidie                                       Afgewezen
Polderpicknick                ontmoeting tussen jong                                Afgewezen
                              en oud
Holocaust Namenmonument       Plaatsen namen op                                     Afgewezen
                              monument
Theaterstichting Ooit         Theaterstuk: Misverstand                              Afgewezen
WZC Akkerleven                Jubileumcadeau inwoners                               Afgewezen
Saluutbatterij Atkins         De strijd om Souteveen      € 5.000,00    10-3-2014 27-3-2014
Kreatiehuis                   Schatjes van Midden-        € 3.300,00    10-3-2014 27-3-2014
                              Delfland
SBNG (notenschip)             opening Notenschip          € 1.700,00    10-3-2014 27-3-2014
Museum De Schilpen            zuivelbereiding zoals het   € 3.725,00    10-3-2014 27-3-2014
                              vroeger was
Gastvrij Midden-Delfland      ontmoetingen met             € 300,00     10-3-2014 27-3-2014
                              markante inwoners
Wijkvereniging De             De Boumare Cultuurdagen     € 5.000,00    10-3-2014 27-3-2014
Commandeur
Stichting Kunst en Cultuur DH Kunst en cultuureducatie    € 2.449,80   24-10-2014 4-12-2014
                              0-12 jaar
</pre>

====================================================================== Einde pagina 139 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 140 ======================================================================

<pre>4.4 Staat van de gemeente inzake interbestuurlijk toezicht

Het college heeft een bestuursovereenkomst afgesloten met de provincie Zuid-Holland in het kader van
het interbestuurlijk toezicht dat door de provincie wordt uitgeoefend op de gemeente. De gemeente
heeft zich verplicht om vanaf de jaarrekening 2013 onderstaande gegevens op te nemen in de
jaarrekening. De “stoplichtkleuren” zijn volledig afkomstig uit het toezichtkader van de provincie.


                                        Rood/Oranje/Groen
Financiën                               (inkleuren)
                                                            TOELICHTING (korte en bondige tekst)




De begroting 2015 is in evenwicht                           De begroting is voor het jaar 2015 in evenwicht.




De meerjarenbegroting 2016 - 2018 is
                                                            De meerjarenbegroting 2016-2018 is in evenwicht.
in evenwicht


Is er reden voor extra aandacht?        nee

Ruimtelijke ordening                    Rood/Oranje/Groen   TOELICHTING
                                                            In het jaar 2014 zijn er zeven voorontwerpbestemmingsplannen aan de provincie
                                                            voorgelegd. Van deze plannen zijn er drie die niet geheel overeenkomen met
                                                            het provinciaal ruimtelijk beleid.

De provinciale ruimtelijke belangen                         In 2014 zijn er zeven ontwerpbestemmingsplannen aan de provincie voorgelegd. Van deze
zijn opgenomen in de gemeentelijke                          plannen is er één plan waarvan de provincie aangeeft dat ze niet geheel overeenkomen
ruimtelijke plannen                                         met het provinciaal ruimtelijk beleid.

                                                            Er zijn geen vastgestelde plannen aan de provincie voorgelegd.



Is er reden voor extra aandacht?        nee



Omgevingsrecht
(T oezicht, handhaving en               Rood/Oranje/Groen   TOELICHTING
vergunningverlening milieu, bouwen
en wonen )



Er is een door de gemeenteraad
                                                            Zelfevaluatie is door het college vastgesteld.
vastgestelde zelfevaluatie.




Er is een door de gemeenteraad
                                                            Is door het college vastgesteld.
vastgesteld verbeterplan.



Vanaf 1-1-2015: er is een door de                           Deze indicator komt te vervallen, aangezien het landelijk traject is afgesloten en er geen
                                              N.v.t.
gemeenteraad vastgestelde eindmeting.                       eindmeting wordt gefaciliteerd.


Is er reden voor extra aandacht?
</pre>

====================================================================== Einde pagina 140 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 141 ======================================================================

<pre>Provinciale Risicokaart                 Rood/Oranje/Groen   TOELICHTING




De gemeente levert actuele en
volledige informatie voor de
provinciale risicokaart




Is er reden voor extra aandacht?        nee.



Archief- en informatiebeheer            Rood/Oranje/Groen   TOELICHTING




Het archief- en informatiebeheer zijn
                                                            Voor een uitgebereide toelichting is een apart document opgesteld.
op orde




Is er reden voor extra aandacht?        nee



Huisvesting
Verblijfsgerechtigden/                  Rood/Oranje/Groen   TOELICHTING
Vergunninghouders
                                                            Voorsprong/achterstand per 1 januari 2014- 0
                                                            Fase interventieladder - Taakstelling gerealiseerd
                                                            Taakstelling eerste halfjaar - 7
                                                            In het eerste halfjaar gehuisveste verblijfsgerechtigden/vergunninghouders - 12
                                                            Voorsprong/achterstand per 1 juli - Voorsprong 5
                                                            Fase interventieladder - Taakstelling gerealiseerd
Er is volledig voldaan aan de                               Taakstelling tweede halfjaar - 10
halfjaartaakstelling en er is geen                          In het tweede halfjaar gehuisveste verblijfsgerechtigden/vergunninghouders - 3
achterstand                                                 Voorsprong/achterstand per 31 december - Achterstand 2




Er is tijdig voldaan aan de                                 Het COA registreert op dit moment nog niet het gemiddeld aantal weken waarbinnen een
halfjaartaakstelling en er is geen             N.v.t.       verblijfsgerechtigde / vergunninghouder wordt gehuisvest. Dit betekent dat er geen
achterstand                                                 informatie is ten aanzien van het tijdig voldoen aan de halfjaartaakstelling.


Is er reden voor extra aandacht?        nee
</pre>

====================================================================== Einde pagina 141 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 142 ======================================================================

<pre>4.5 Verantwoording ISV3 Bodem, Geluid en/of Wonen

Het college heeft een bestuursovereenkomst afgesloten met de provincie Zuid-Holland in het kader van
ISV3 Bodem, Geluid en/of Wonen. Hierin is vastgelegd dat de gemeente jaarlijks verantwoording aflegt.
Deze verantwoording is opgenomen in de onderstaande tabel.

Midden Delfland ISV3 GELUID                is de prestatie volledig   is de prestatie niet       is de prestatie niet     is de prestatie niet
                                           gerealiseerd in de periode volledig gerealiseerd geef volledig gerealiseerd,   gerealiseerd is dan een
                                           2010-2015 (ja/nee)         een verklaring             wordt die later alsnog   alternatieve prestatie
                                                                                                 gerealiseerd? Wanneer    gerealiseerd? Welke?
                                                                                                 (jaartal)?
De gemeente neemt deel aan het project     Midden-Delfland heeft      Twee woningeigenaren       Volgens opgave van BSV   Binnen de gemeente
RUIG, dat als doel heeft het uitvoeren van daarmee alle A-            hebben geweigerd om        heeft de gemeente nu     Midden-Delfland waren
het regionale saneringsprogramma voor de lijstwoningen gesaneerd. geluidsmaatregelen te          nog 1 A-lijstwoning      binnen RUIG 16 woningen
woningen op de A-lijst. Dit regionale                                 laten treffen. Volgens                              opgenomen. Deze zijn
                                                                                                 (Hoornseweg 10). Naar
programma omvat 326 woningen (=50                                     opgave van Bureau                                   gesaneerd doordat de
procent van het aan woningen dat                                      Sanering Verkeerslawaai
                                                                                                 verwachting wordt deze   woningen langs 30-wegen
regionaal nog gesaneerd moet worden). De                              (BSV) heeft de gemeente woning gesaneerd op het     gelegen zijn, geamoveerd
gemeente zet het investeringsbudget in om                             nu nog 1 A-lijst woning.   moment dat de            zijn of een
de uitvoering van dit regionale                                                                  Verlengde                bedrijfsbestemming
saneringsprogramma van het stadsgewest                                                           Zuidhoornseweg wordt     hebben.
Haaglanden mogelijk te maken.                                                                    gerealiseerd, waardoor
                                                                                              de Hoornseweg een veel
                                                                                              lagere etmaalintensiteit
                                                                                              zal krijgen.

Midden Delfland ISV3 GELUID                  ontvangen budget       uitgegeven budget         niet uitgegeven budget,     niet uitgegeven budget en
                                                                                              maar verplicht voor het     niet verplicht
                                                                                              realiseren van een of
                                                                                              meer prestaties
de provincie stelt in de periode 2010-2014   73.000                 0                         0                           73.000
aan de gemeente € 73.000,00 ter
beschikking
</pre>

====================================================================== Einde pagina 142 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 143 ======================================================================

<pre>4.6 Burgerjaarverslag

De burgemeester is verplicht om tegelijkertijd met de aanbieding van de jaarrekening een
burgerjaarverslag uit te brengen. Dit is een rapportage van de burgemeester over de kwaliteit van de
gemeentelijke dienstverlening en burgerparticipatie. In de bijlage bij deze jaarrekening is een overzicht
opgenomen waarin gerapporteerd wordt over de termijnen en afdoening van klachten,
bezwaarschriften, servicenormen en signaalbonnen. Daarnaast is inhoudelijke informatie opgenomen
over de werkwijze en ontwikkeling van het klantcontactcentrum en de rekenkamercommissie.

De burgemeester constateert dat uit de rapportage blijkt dat in 2014 voor het grootste deel aan de
servicenormen is voldaan. Alleen in bijzondere omstandigheden zijn termijnen niet gehaald. De
prestaties zijn vergelijkbaar met die over 2013.

HOOFDSTUK 1 KLACHTEN/BEZWAAR
In de Algemene wet bestuursrecht (Awb) is de wettelijke mogelijkheid voor klachten en bezwaar en
beroep opgenomen. Dit hoofdstuk bevat de verslaglegging hoe aan deze wettelijke taak in 2014
invulling is gegeven.

1.1.    Klachten
Als iemand niet tevreden is over de wijze van dienstverlening door een ambtenaar of bestuurder van de
gemeente kan een officiële klacht in de zin van hoofdstuk 9 van de Awb worden ingediend. Dit kan
betrekking hebben op het verstrekken van verkeerde informatie of niet correct behandeld worden. In
deze en vele andere gevallen kan een klacht worden ingediend. Signaalbonnen worden niet gerekend
tot de officiële klachten.
De gemeente Midden-Delfland heeft een klachtenverordening. Het gaat hierbij om klachten waarbij de
klager vindt dat een bestuursorgaan zich tegenover hem niet juist heeft gedragen. Het college van
burgemeester en wethouders, de gemeenteraad en de burgemeester zijn bestuursorganen, maar ook
een gedraging van een ambtenaar wordt gezien als een gedraging van een bestuursorgaan. De
klachtambtenaar, een onafhankelijke ambtenaar, onderzoekt of de ingediende klaagschriften terecht
zijn.

1.1.1. Afhandeling
De Awb schrijft voor dat het bestuursorgaan binnen zes weken na ontvangst van het klaagschrift de
klacht moet hebben afgehandeld. Het bestuursorgaan kan de afhandeling van het klaagschrift met ten
hoogste vier weken verdagen. Van deze verdaging moet schriftelijk mededeling worden gedaan aan de
klager en aan degene op wiens gedraging de klacht betrekking heeft. In 2014 zijn 16 klaagschriften
ingediend. Van deze klachten zijn er 13 binnen de (wettelijke) termijn van 6 weken afgehandeld of
minnelijk opgelost en 2 klachten binnen de verdagingstermijn van 4 weken. 1 klacht was ten tijde van
het opstellen van dit burgerjaarverslag nog in behandeling. De servicenorm is dat 80% van de klachten
wordt afgedaan binnen zes weken en de overige 20% binnen de verdagingstermijn van vier weken.
Gelet op bovenstaande is de klachtafhandeling ruim binnen de servicenorm verricht.

Bij de klachtbehandeling wordt aandacht besteed aan het minnelijk oplossen van klachten in plaats van
(alleen) het formeel afhandelen van klachten. Niet iedere klacht leent zich echter voor een dergelijke
aanpak. In 2014 zijn 14 klachten minnelijk opgelost. Dit is 88% van het totaal aantal klachten.

Gebleken is dat de eerdere ervaringen met de gemeente naar de inwoners direct of indirect een rol
speelt bij de klacht. Een klacht is ‘slechts’ een ingang om eerdere negatieve ervaringen aan de orde te
stellen. Het horen van alle partijen is een wezenlijk onderdeel van de klachtenprocedure. In een
persoonlijk gesprek blijkt dat klagers zich beter en vollediger kunnen uitspreken over hun klacht. Als
beide partijen met elkaar overleggen. Is het makkelijker een oplossing te vinden. De klagers voelen
zich betrokken als serieuze gesprekspartner. Omdat persoonlijk, mondeling contact op prijs wordt
gesteld, neemt de klachtambtenaar na ontvangst van de klacht zo spoedig mogelijk telefonisch contact
op met de klager, zodat deze weet dat de klacht in behandeling is genomen. Daarnaast kan tijdens dit
eerste gesprek soms al onduidelijkheid of ongenoegen worden weggenomen.

1.1.2. Tabel afhandeling klachten
In 2014 zijn 16* klachten ingediend. Hieronder staat weergegeven waartegen de klachten zich hebben
gericht en hoe de klachten zijn afgehandeld.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 143 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 144 ======================================================================

<pre>*Binnen het totaal is iedere klaagschrift gerekend als één klacht. Aangezien in sommige klaagschriften
meerdere klachten staan, valt het feitelijk aantal klachten hoger uit dan het hier genoemde aantal.

1.2.    Nationale Ombudsman
Indien de klager niet tevreden is met de afhandeling van zijn klacht, kan hij zich wenden tot de
Nationale Ombudsman (hierna: de Ombudsman). De Ombudsman verstrekt jaarlijks een overzicht van
de verzoekschriften over de klachten die hij dat jaar heeft ontvangen over de gemeente. De
Ombudsman maakt onderscheid in klachten die wel in onderzoek of zaken die niet in onderzoek worden
afgedaan. Daarbij wordt tevens een onderscheid gemaakt in zaken waarbij wel of geen rapport wordt
uitgebracht. Een rapport wordt alleen uitgebracht wanneer sprake is van een ontvankelijke klacht.

In 2014 zijn er 2 klachten ingediend bij de Ombudsman. In 1 geval is een onderzoek gestart door de
Ombudsman, maar na interventie met de gemeente is dit onderzoek beëindigd. En 1 klacht is nog in
behandeling. Voor deze twee gevallen heeft de Ombudsman (nog) geen rapport uitgebracht.

Conclusie klachten bij Ombudsman
De klachtenbehandeling binnen de gemeente functioneert naar behoren in die zin dat de Ombudsman
ook in 2014 (nog) geen rapport heeft uitgebracht.

1.3.     Bezwaarschriften
Wanneer iemand het niet eens is met een besluit dat directe gevolgen heeft voor hem of haar, kan
diegene tegen dit besluit een bezwaarschrift indienen. De bezwaarschriftenprocedure biedt de
mogelijkheid om het besluit op al zijn aspecten opnieuw te bezien en te heroverwegen. In 2014 zijn er
145 bezwaarschriften ingediend. Ten opzichte van voorgaande jaren is er sprake van een sterke
stijging. De besluiten waar de bezwaren zich op richten zijn verdeeld over de verschillende
gemeentelijke taakvelden (zie tabel 1.3.3).

Bij de behandeling van bezwaarschriften wordt geprobeerd om tot een voor beide partijen acceptabele
oplossing te komen; dit binnen de formele juridische kaders. In 74 situaties is dit gelukt en zijn de
bezwaarschriften ingetrokken. Van de 145 ingediende bezwaarschriften zijn uiteindelijk, na advisering
door de bezwaarschriftencommissie, 17 bezwaarschriften ongegrond, 3 gegrond en 3 niet-ontvankelijk
verklaard. In 8 gevallen zijn de bezwaarschriften doorgezonden naar bijvoorbeeld een andere instantie.
37 bezwaarschriften zijn nog in behandeling en 3 bezwaarschriften zijn aangehouden met instemming
van bezwaarmaker.

Op basis van deze gegevens is het aantal gegrondverklaringen tot nu toe gelijk gebleven (in 2013: in
totaal 3 gegrond). De bezwaarschriften die gegrond zijn verklaard hebben betrekking op verschillende
vakgebieden, namelijk 2 besluiten op grond van de Wet werk en bijstand en 1 besluit op grond van de
Wet openbaarheid van bestuur.

1.3.1. De bezwaarschriftencommissie
Wanneer een bezwaarschrift wordt ingediend, wordt daarop zowel inhoudelijk als procedureel een
beslissing genomen. Een bezwaarschrift wordt ter advisering voorgelegd aan de onafhankelijke
bezwaarschriftencommissie. Deze commissie adviseert over alle bezwaarschriften, met uitzondering van
personele aangelegenheden en belastingzaken. Om advies uit te brengen, nodigt de commissie de
bezwaarmaker en een vertegenwoordiger namens het gemeentebestuur uit zodat zij de mogelijkheid
krijgen hun standpunten toe te lichten en vragen van de commissie te beantwoorden. Ook andere
belanghebbenden, bijvoorbeeld de houder van een omgevingsvergunning waartegen bezwaar is
aangetekend, worden uitgenodigd voor een hoorzitting. De bezwaarschriftencommissie bestaat uit een
</pre>

====================================================================== Einde pagina 144 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 145 ======================================================================

<pre>externe voorzitter en drie externe leden. Het voorzitterschap is roulerend. Van een hoorzitting wordt
een verslag gemaakt. Nadat de bezwaarschriftencommissie advies heeft uitgebracht, vindt een
heroverweging plaats. Het bestuursorgaan beslist dan of de ingediende bezwaren leiden tot een ander
besluit dan aanvankelijk was genomen.
Wanneer het bestuursorgaan besluit het advies van de commissie niet te volgen, is sprake van een
zogenaamd contrair besluit. Bij contraire besluitvorming is het wettelijk voorgeschreven de
overwegingen die hebben geleid tot afwijking van het advies van de commissie duidelijk in de
beschikking te formuleren. Net als in 2013 heeft het bestuursorgaan in (nog) geen van de
bezwaarschriften in het jaar 2014 (deels) contrair aan het advies van de bezwaarschriftencommissie
besloten. Van de zaken die nu nog in behandeling zijn, is in 8 zaken advies door de
bezwaarschriftencommissie uitgebracht, maar is nog geen beslissing op bezwaar genomen.

1.3.2. Behandelingstermijn
De Awb bepaalt dat het bestuursorgaan, indien er een adviescommissie voor bezwaarschriften is,
binnen 12 weken na verstrijken van de indieningtermijn een beslissing op het bezwaarschrift neemt.
Het bestuursorgaan kan de beslissing voor ten hoogte zes weken verdagen.

In 2014 zijn slechts 3 van de 145 ontvangen bezwaarschriften afgehandeld buiten de wettelijke termijn.

In een groot aantal gevallen wordt de overschrijding van de termijnen veroorzaakt door de periode
tussen het moment waarop de commissie het advies uitbrengt en het moment waarop het besluit op
bezwaar wordt verzonden. In een enkele situatie gaat het hierbij om maanden, omdat het besluit op
het bezwaar soms gekoppeld wordt aan een nieuw inhoudelijk besluit, waarbij bijvoorbeeld nog een
advies van een deskundige opgevraagd wordt of partijen in overleg zijn.

Bij de start van de procedure worden partijen uitgebreid geïnformeerd over de proceduregang van het
bezwaarschrift. Op die manier is de procedure en de voortgang daarvan voor bezwaarden inzichtelijk en
biedt hen dit ook de mogelijkheid om de gemeente concreet aan te spreken op de voortgang van
bezwaarschriften. In het belang van de termijnbewaking wordt een hoorzitting meteen na ontvangst
van een bezwaarschrift ingepland. Deze datum wordt veelal meteen na de ontvangstbevestiging
vermeld.



 1.3.3. Tabellen afhandeling bezwaarschriften
Onderwerpen waartegen bezwaarschriften gericht zijn:
Bezwaren per onderwerp                                                                Aantal
Verkeersbesluiten                                                                     64
Omgevingsvergunningen (zoals voorheen bouwvergunningen/ vrijstellingen/               29
sloopvergunningen/ aanlegvergunningen en kapvergunningen)
Planschade                                                                            0
Handhavingbesluiten(besluiten waarin een last onder dwangsom of bestuursdwang         1
wordt aangezegd)
Besluiten op grond van de Wet werk en bijstand/ IOAW/ Bbz/ WIJ/WI                     27
Besluiten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning/ Wet kinderopvang        8
Gehandicaptenparkeerkaart                                                             1
Subsidiebesluiten                                                                     2
Aanwijzing/intrekken aanwijzing monument                                              0
Urgentieverklaring                                                                    2
APV besluiten                                                                         0
Evenementenvergunningen                                                               1
Besluiten op grond van de Wob                                                         5
Overige besluiten                                                                     5
Totaal                                                                                145

Figuur 1 Bezwaarschriften onderverdeeld naar onderwerp

In onderstaand overzicht is de uitkomst van de behandeling van de bezwaarschriften, na advisering
door de bezwaarschriftencommissie, vermeld:
</pre>

====================================================================== Einde pagina 145 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 146 ======================================================================

<pre>Figuur 2 Uitkomst behandeling bezwaarschriften



In onderstaand overzicht is de uitkomst van de behandeltermijn van de bezwaarschriften vermeld:

 Aantal ingediende bezwaarschriften                  145
 Afgedaan binnen 12 weken                            15
 Afgedaan binnen 18 weken                            2
 Aangehouden met instemming van bezwaarmaker         3
 Afgedaan buiten wettelijke termijn                  6
 Geen besluit/doorgezonden                           8
 Ingetrokken bezwaarschriften / tegemoet gekomen     74
 In behandeling/ gegevens niet bekend                37



Figuur 3 Overzicht van ingediende bezwaren en afhandeling in 2014
</pre>

====================================================================== Einde pagina 146 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 147 ======================================================================

<pre>HOOFDSTUK 2 KWALITEIT VAN DIENSTVERLENING
Kwaliteit van dienstverlening is een aspect dat in het Burgerjaarverslag aan de orde gesteld moet
worden. In dit hoofdstuk wordt gerapporteerd over de dienstverlening in relatie tot de ambtelijke
organisatie.

2.1.   Dienstverlening Klant Contact Centrum

Het Klant Contact Centrum is nu alweer twee jaar operatief vanuit het nieuwe gemeentehuis. De
inrichting hiervan is zo gerealiseerd dat we onze inwoners en ondernemers nog beter van dienst kunnen
zijn. Eén plek waar alle diensten worden aangeboden met in ‘het hart van het gebouw’ het Klant
Contact Centrum. We merken dat bezoekers de weg hebben gevonden naar de balies,
kopieermogelijkheden, internetwerkplekken, ter inzage liggende stukken en de gratis koffie en thee.

Werken op afspraak
Voor de producten van burgerzaken is het mogelijk om een afspraak te maken zodat lange wachttijden
voorkomen worden. Waar veel gemeentes om ons heen ervoor kiezen om alleen nog op afspraak te
werken wil de gemeente Midden-Delfland juist zoveel mogelijk klantvriendelijk en flexibel blijven. Naast
het maken van een afspraak blijft de vrije inloop dus ook mogelijk.

Onderzoek
De verbetering van de dienstverlening is een continu proces. Zo is er continue aandacht voor de
telefonische bereikbaarheid. Eind 2014 is er een onderzoek gestart naar de telefonische
bereikbaarheid. Het onderzoek wordt begin 2015 afgerond.
De kwaliteit van de gegevens in de Basis Registratie Personen is ook in 2014 getoetst. Aan de toets zijn
door het ministerie van Binnenlandse Zaken normen verbonden ten aanzien van de inrichting, werking
en beveiliging van de basisregistratie en de verwerking van gegevens in de basisregistratie. Dit
onderzoek is in 2014 met goed gevolg afgerond.

Gedragsregels
De gemeente Midden-Delfland wil een respectvolle, gastvrije en veilige gemeente zijn. Daarom zijn in
2014 in het kader van het veiligheidsplan, gedragsregels opgesteld. Hierin staat beschreven hoe wij
met onze klanten om willen gaan maar ook welk gedrag wij van klanten verwachten. Deze gelden voor
alle contacten en communicatiekanalen, zoals: telefoon, e-mail, tijdens een bezoek aan het
gemeentehuis, bij een huisbezoek en bij contacten met medewerkers buiten. De gedragsregels staan op
het internet vermeld en een verwijzing ernaar wordt getoond op de informatieschermen in de hal van
het Klant Contact Centrum.

Dienstverlening
Naast digitale dienstverlening, blijft een goede dienstverlening aan de balie van groot belang.
Dienstverlening is meer dan alleen een vriendelijke medewerker en korte wachttijden. Goede
dienstverlening vereist ook aandacht voor kwaliteit. Kwaliteit van persoonsgegevens en de bescherming
daarvan. Identiteitsfraude komt helaas steeds meer voor. Wij merken dat veel inwoners onbewust niet
altijd even zorgvuldig omgaan met hun persoonsgegevens. Het KCC helpt sinds eind 2013 mee om de
bewustwording hiervan te vergroten. Inwoners krijgen bij het ophalen van hun nieuwe identiteitsbewijs
een ID-cover mee en er wordt hen ook verteld waarom dat is. Dit wordt over het algemeen erg
gewaardeerd. Wij gaan hier dus zeker mee door.

Opleiding
Goede dienstverlening blijft hoog op onze agenda staan. Daarom is (en wordt) ook geïnvesteerd in de
opleidingen van medewerkers van het KCC. Zowel opleidingen voor het gehele team, als individueel
met als doel de kennis en de vereiste vaardigheden verder te verbeteren voor een optimale
dienstverlening. Nog steeds met veel plezier en enthousiasme staan we u en andere klanten te woord
en helpen u graag verder.

2.2.    De Rekenkamercommissie
De Rekenkamercommissie bestaat uit drie onafhankelijke leden en is op 28 november 2006 ingesteld.
De commissie heeft als taak het onderzoeken van de rechtmatigheid, doelmatigheid en de
doeltreffendheid van het beleid en bestuur van de gemeente Midden-Delfland.

Door middel van het uitvoeren van onderzoek en het geven van aanbevelingen tracht de
Rekenkamercommissie een positieve bijdrage te leveren aan de kwaliteit van het bestuur van de
gemeente Midden-Delfland en de versterking van de controlerende, kaderstellende en
volksvertegenwoordigende rol van de gemeenteraad.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 147 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 148 ======================================================================

<pre>In 2014 kende de Rekenkamercommissie dezelfde samenstelling als in 2013. De Rekenkamercommissie
beschikt over een bescheiden budget en voert hier de onderzoeken van uit. De commissieleden voeren
overwegend zelf onderzoek uit.

Onderzoeken 2014
In2014 heeft de Rekenkamercommissie één onderzoek afgerond: de gebiedsvisie. De
rekenkamercommissie ziet de gebiedsvisie als een langlopend, voor de gemeente Midden-Delfland zeer
belangrijk proces dat mede het bestaansrecht als zelfstandige gemeente rechtvaardigt. De
Rekenkamercommissie heeft onder meer aanbevolen de raad periodiek in te lichten over de voortgang
van dit proces. De raad heeft de aanbevelingen overgenomen. Het gehele rapport is op de website van
de gemeente beschikbaar.

Contact met Raadsleden en burgers
Eind 2014 heeft de Rekenkamercommissie in twee termijnen overleg gepleegd met de raad over de
toekomstige onderzoeksonderwerpen. In eerste termijn werd gekozen voor “grote projecten”.
Vervolgens werd in tweede termijn de vraagstelling nader uitgewerkt en, in overleg met de raad, een
keuze gemaakt van de te onderzoeken projecten. Het onderzoek zal in 2015 worden afgerond.
De leden van de Rekenkamercommissie nodigen u als burger van de gemeente Midden-Delfland van
harte uit met suggesties voor mogelijk onderzoek te komen. U kunt suggesties en verzoeken mailen
naar rekenkamer@middendelfland.nl.

2.3.    Servicenormen
Voor 2014 golden servicenormen (afhandelingtermijnen) voor de diverse soorten bezwaarschriften,
klachten, omgevingsvergunningen voor bouwen, milieuvergunningen, APV-vergunningen, aanvragen
voor leerlingenvervoer, bijstand en hulp in het huishouden, signaalbonnen en de afspraken om terug te
bellen. Bij de servicenormen zijn over 2014 de volgende resultaten geboekt:

-   omgevingsvergunning voor bouwen: in 2014 zijn in totaal 171 aanvragen omgevingsvergunning
    met de activiteit bouwen ontvangen (2013: 170), waarvan er 0 buiten de wettelijke termijn zijn
    afgedaan (2013 eveneens 0);
-   kennisgeving publiceren van aanvragen omgevingsvergunning: alle 245 aanvragen
    omgevingsvergunning zijn gepubliceerd;
-   aanvragen leerlingenvervoer: alle 29 aanvragen (2013: 35) zijn binnen de servicetermijn van 6
    weken afgedaan;
-   APV-vergunningen: de servicetermijn van 8 weken van de 144 aanvragen is niet altijd gehaald. De
    aanvragen die niet binnen de servicetermijn werden afgedaan betroffen:
       o aanvragen waarover besluitvorming wordt uitgesteld vanwege de vroegtijdige indiening. De
           aanvraag is bij indiening of incompleet of er worden aanvullingen/wijzigingen verwacht (met
           name betreft dit evenementen). De aanvrager wordt van een latere behandeling hiervan op
           de hoogte gebracht.
       o aanvragen voor inzamelingsacties voor kleding waarvan de toekenning één keer per jaar
           plaatsvindt.
           In al die gevallen vindt besluitvorming voor het evenement of actie plaats.
-   bezwaarschriften WOZ en diverse belastingen: alle 124 bezwaarschriften (2013: 528) zijn binnen
    de servicetermijn – afhandeling in het kalenderjaar waarin de aanslagtermijn is vastgesteld, met
    een minimum van 6 weken - afgedaan;
-   aanvragen om kwijtschelding: de 211 aanvragen (2013: 184) zijn binnen de servicetermijn van 8
    weken afgedaan;
-   aanvragen hulp in het huishouden: voor deze aanvragen gelden servicetermijnen van 3 weken
    (wanneer geen medisch advies nodig is) en 8 weken (wanneer wel medisch advies nodig is). Er zijn
    201 aanvragen behandeld (2013: 194), waarvan 9 aanvragen buiten de servicetermijn;
-   gedurende het jaar 2014 zijn er geen meldingen gedaan dat een afspraak om terug te bellen niet
    werd nagekomen (in 2012: 0)
-   bijstand: er zijn 68 aanvragen behandeld (2013: 74), waarvan 10 aanvragen buiten de
    servicetermijn van 6 weken (2013: 7).

2.4.    Signalen vanuit de samenleving
2014 was het eerste volle jaar dat meldingen werden geregistreerd in het nieuwe meldingensysteem
Melddesk. Dit systeem vereenvoudigt de registratie en het afhandelen van meldingen. Burgers konden
vanaf januari 2014 meldingen ook via hun smartphone indienen. Het meldingensysteem gebruikt
hiervoor de Mijn Gemeente app. Deze app is gratis verkrijgbaar voor Android en IOS smartphones.

In 2014 werden 2339 meldingen geregistreerd. Dit is een toename van 25 procent ten opzichte van
2013 (1873 meldingen).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 148 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 149 ======================================================================

<pre>Belangrijkste reden voor de stijging van het aantal meldingen is de verbeterde registratie.
Het meldingensysteem is alleen voor registratie van meldingen over het beheer van de buitenruimte.
Meldingen over toezicht en handhaving worden niet in het nieuwe systeem geregistreerd.
Iedere melding die binnenkomt, krijgt een afhandeltermijn. Deze termijn is afhankelijk van het type
melding. Voor rioolstoringen of wegverzakkingen is de termijn korter dan voor een verzoek om een
boom te snoeien.
De tijd die nodig is om een melding op te lossen, is van vele factoren afhankelijk. Voorbeelden hiervan
zijn de complexiteit van de melding, de beschikbaarheid van (bouw)materialen en middelen en de
beschikbaarheid van externe partijen en eigen medewerkers. In 2014 duurde het gemiddeld 9,1 dag
om een melding af te handelen.

2.4.1   Grafieken en tabellen signalen vanuit de samenleving

Figuur 1. Aantal meldingen per jaar




Figuur 2. Totaal aantal meldingen in 2014, per dorp
</pre>

====================================================================== Einde pagina 149 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 150 ======================================================================

<pre>HOOFDSTUK 3 BURGERPARTICIPATIE

Burgerparticipatie is het samen optrekken van betrokkenen en de gemeente. Het is het proces waarbij
gemeente, betrokken burger en eventueel externe deskundigen via een open houding naar elkaar en
een vooraf besproken aanpak samen vorm en inhoud geven aan (delen van) plannen of beleid. Doel
hiervan is om elkaars deskundigheid te benutten en het draagvlak voor te nemen beslissingen te
verhogen. (Definitie: Handboek Burgerparticipatie VNG). Als burgerparticipatie goed wordt toegepast,
versterkt dit het vertrouwen in de gemeente. Essentieel hiervoor is dat je van te voren goed afspreekt
welke vorm van burgerparticipatie je toepast. Wil je informeren, de mening weten van een groep
inwoners of verwacht je advies? Door dit goed vast te leggen aan het begin, voorkom je teleurstelling
op een later moment. In november 2011 is de nota burgerparticipatie vastgesteld. Deze nota heeft ons
in 2012 geholpen om burgerparticipatie goed vorm te geven. Zo wordt in ieder advies vooraf nagedacht
of en zo ja in welke vorm participatie wordt toegepast.

3.1      Collegeprogramma 2014-2018
In 2014 is na de verkiezingen voor de leden van de gemeenteraad door de collegepartijen een
coalitieovereenkomst opgesteld. Deze overeenkomst is uitgewerkt in het Collegeprogramma 2014-2018
“Inspireren en verbinden”. Deze collegeperiode richt de gemeente zich actief op het gezamenlijk
beheren en inrichten van de eigen woonomgeving door inwoners. In deze paragraaf wordt zichtbaar
gemaakt op welke wijze inwoners en maatschappelijke organisaties bij het gemeentelijk beleid worden
betrokken.

3.1.1 Structurele betrokkenheid inwoners en organisaties
Inwoners in Midden-Delfland zijn over het algemeen betrokken bij hun dorp en gemeente. Met de
uitwerking van het dienstverleningsconcept wordt beoogd de laagdrempelige toegankelijkheid van de
gemeente in stand te houden en waar mogelijk te verbeteren. Met inwoners wordt op verschillende
wijzen structureel overleg gevoerd. Onderstaand is een opsomming van het structureel betrekken van
inwoners en maatschappelijke organisaties:

-   Buurtverenigingen en huurdersvereniging; overleg is vooral gericht op de openbare ruimte
-   Coalitie Midden-Delfland Senioren (CMS); overleg is gericht op alle aspecten die voor ouderen van
    belang zijn
-   Vrouwenadviescommissie (VAC); overleg richt zicht op advisering woningbouwplannen ten aanzien
    van inrichting van de woning
-   Commissie Welstand & Erfgoed; overleg richt zich op besluitvorming over monumentenplannen
-   Adviesraad Sociaal Domein Midden-Delfland (voorheen Wmo-cliëntenraad); overleg met
    vertegenwoordigers vanuit diverse doelgroepen dat is gericht op alle aspecten van de Wet
    maatschappelijke ondersteuning
-   OOGO; overleg met schoolbesturen dat primair is gericht op de huisvesting van het onderwijs. Ook
    andere onderwijsaspecten komen hierbij aan de orde
-   Cliëntenraad Werkse! (voorheen Combiwerk). Werkse! is de samenvoeging van Combiwerk en het
    team Werk van de gemeente Delft. Mensen die werkzaam zijn bij Werkse! zijn georganiseerd in een
    cliëntenraad. Deze raad heeft minimaal eenmaal per jaar overleg met de bestuurders van de
    betrokken gemeenten
-   Bedrijfscontactfunctionaris; structureel aanspreekpunt voor ondernemers binnen de gemeentelijke
    organisatie
-   Stichting Groen Goud; overleg met ondernemers gericht op verbetering ondernemersklimaat ten
    gunste van de kerntaak voor het gebied Midden-Delfland
-   Werkgroep evenementen; overleg diverse instanties met organisatoren van evenementen over de
    vergunningvoorschriften en evaluatie van het evenement in het voorgaande jaar
-   Burgernet; via Burgernet van de politie betrekken van inwoners bij de veiligheid van hun eigen
    woon- en leefomgeving

3.1.2 Incidentele betrokkenheid inwoners en organisaties
Betrokkenheid van inwoners en organisaties is ook zichtbaar bij thema’s binnen de gemeente. In 2014
zijn inwoners bij de volgende incidentele gebeurtenissen betrokken:

-   De gemeente heeft de inwoners van Midden-Delfland begin januari in de gelegenheid gesteld
    kerstbomen en vuurwerkresten in te leveren op drie punten in Midden-Delfland. In Maasland op de
    Meester Postlaan, in Schipluiden op de Burgemeester Musquetiersingel en in Den Hoorn op het
    Koningin Julianaplein. Als extra stimulans ontvingen de inwoners voor elke ingeleverde kerstboom
    € 0,50.
-   In januari is een (raads)informatieavond georganiseerd over het COM ('Covenant of Mayors' -
    Burgemeestersconvenant). De gemeente is van plan om met het COM en het SEAP ('Sustainable
    Energy Action Plan', een duurzaam energieplan) een langjarige inspanning in te zetten om ons
</pre>

====================================================================== Einde pagina 150 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 151 ======================================================================

<pre>     energiegebruik te veranderen. Op deze avond is gebrainstormd over o.a. de manier waarop we dit
     gaan doen, welke technieken er passen in Midden-Delfland en wie onze partners zijn.
-    De gemeente Midden-Delfland is begin 2014 aan de slag gegaan met het bouwen van een nieuwe,
     meer gebruiksvriendelijke, gemeentelijke website. Het is de bedoeling dat de nieuwe website
     voorjaar 2015 de lucht in gaat. In het voorjaar heeft de gemeente een eerste inventariserend
     onderzoek gedaan. Inwoners zijn benaderd om mee te denken. Veel inwoners hebben toen uit een
     lijst van gemeentelijke producten en diensten de voor hen meest belangrijke onderwerpen
     gekozen. Met de uitkomsten is de gemeente aan het werk gegaan en is de basis van de nieuwe
     website gebouwd. In december is opnieuw een oproep gedaan aan de inwoners om meer
     gedetailleerde wensen kenbaar te maken aan de hand van een enquêteformulier. Met daarin
     vragen als “waarvoor komt u naar de website? En welke informatie verwacht u direct op de
     homepage?”. Aan de hand van deze uitkomsten kon de gemeente verder gaan werken aan de
     nieuwe website en deze gedetailleerder gaan inrichten.
-   De gemeente stimuleert het burgerinitiatief om in elk dorp een buurtpreventie te realiseren. Eind
     januari heeft in De Hoornbloem in Den Hoorn een informatiebijeenkomst plaatsgevonden over het
     verder vormgeven van de buurtpreventie in Den Hoorn.
-    Gedurende het gehele jaar 2014 hebben 10 ondernemers uit Midden-Delfland zich aangemeld om
     supporter van Cittaslow te worden. In totaal zijn er nu 42 supporters in Midden-Delfland.
-    De gemeente heeft eind januari inwoners uit Den Hoorn die mee willen denken over oplossingen
     om de verkeerssituatie in het centrum van Den Hoorn te verbeteren opgeroepen om zich aan te
     melden als lid van de nieuwe werkgroep verkeer Den Hoorn.
-    De gemeente heeft eind januari aan de eigenaren van gemeentelijke- en rijksmonumenten in
     Midden-Delfland een monumentenschildje uitgereikt. Door de schildjes worden de monumenten
     beter herkenbaar en wordt de waarde die de monumenten voor de samenleving hebben,
     onderstreept. Tijdens de uitreiking van het monumentenschildje is ook de nieuwe subsidieregeling
     voor monumentale panden toegelicht: deze regeling is eenvoudiger en overzichtelijker dan de
     huidige regeling.
-    Begin februari is er voor de inwoners een veiligheidsspreekuur ingesteld. Elke woensdagmiddag
     wordt voortaan een veiligheidsspreekuur gehouden in het gemeentehuis in Schipluiden van 14.00
     uur tot 15.00 uur. Tijdens het veiligheidsspreekuur kunnen de inwoners terecht voor al hun vragen
     of opmerkingen over veiligheid. Bijvoorbeeld over brandveilig wonen of over inbraakwerende
     voorzieningen. De gemeente, brandweer en politie zijn aanwezig om de vragen te beantwoorden
-    In februari is er een (raads)informatiebijeenkomst gehouden als vervolg op de behandeling van de
     begroting 2013-2016. (6 november 2012) de gemeenteraad heeft toen een motie over de kosten
     van de ICT aangenomen. Op de (raads) informatiebijeenkomst zijn aan de orde gekomen:
     resultaten van het uitgevoerde onderzoek naar aanleiding van de ICT-motie; realisatieplan
     informatievoorziening voor de komende 4 jaar en resultaat van de I-spiegel.
-    De gemeente heeft eind februari ouders en jongeren uit Midden-Delfland opgeroepen om mee te
     denken over de jeugdzorg in Midden-Delfland. Onder ander op het gebied van zorg en hulp voor
     jeugdigen en opvoeders verandert er veel vanaf 1 januari 2015. Landelijk georganiseerde taken en
     verantwoordelijkheden om ouders, kinderen en jongeren te ondersteunen bij vragen rondom
     opvoeden en opgroeien worden overgeheveld naar de gemeente. De gemeente kan in het kader
     van deze nieuwe taken en verantwoordelijkheden de mening van de inwoners goed gebruiken. De
     gemeente wil ouders en jongeren betrekken bij het ontwikkelen van nieuw beleid.
-    De gemeente Midden-Delfland is aangesloten bij het Covenant of Mayors, een Europese beweging
     van overheden die zich inzet voor 20% energiebesparing, 20% opwekking van groene energie en
     20% besparing van CO2 in 2020. De gemeente Midden-Delfland heeft voor het behalen van deze
     duurzaamheiddoelstellingen in februari de samenwerking met ondernemers en inwoners via een
     online discussieforum gezocht. De resultaten worden gebruikt als input voor het actieplan voor
     duurzame energie (SEAP) met daarin uitgangspunten en projecten die bijdragen aan een duurzame
     economie.
-    In februari heeft er een grote brand gewoed aan de Schippershof in Schipluiden. Hoewel er alleen
     materiële schade was, heeft de brand toch grote indruk gemaakt op veel inwoners van Midden-
     Delfland. Om inwoners en andere belangstellenden in de gelegenheid te stellen om vragen te
     stellen over de brand, de aanpak, de gevolgen voor het getroffen gezin, enz., is begin maart een
     informatiebijeenkomst georganiseerd, waarbij ook aandacht is gegeven aan preventieve
     maatregelen om de kans op brand te verkleinen en de kans om eventueel te kunnen vluchten te
     vergroten.
-    De gemeente Midden-Delfland heeft in maart een app voor de smartphone gelanceerd voor het
     MeldPunt BuitenRuimte. Met deze app kunnen inwoners nog sneller en makkelijker een melding
     over de buitenruimte doen. Het voordeel van de app is dat een melding direct ter plekke kan
     worden gedaan. Door het gebruik van gps is de meldlocatie exact bekend. Met het toevoegen van
     een foto wordt de melding nog duidelijker. Medewerkers van de gemeente kunnen op deze wijze
     nog beter en sneller reageren op de gemaakte melding. Na het maken van de melding wordt deze
     direct doorgestuurd naar de juiste medewerker die hiermee aan de slag gaat.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 151 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 152 ======================================================================

<pre>-   Sinds 2012 stelt de gemeente Midden-Delfland jaarlijks een cultuurbudget van € 20.000
    beschikbaar voor initiatieven van vrijwilligersorganisaties die bijdragen aan het vergroten van de
    gemeenschapszin in de dorpen en het versterken van de lokale identiteit. Hierbij moet het gaan om
    activiteiten op het gebied van cultuur, het moet een eenmalige of nieuwe activiteit zijn en de
    activiteit moet uitgevoerd worden door vrijwilligersorganisaties of een groep inwoners uit Midden-
    Delfland. Zeven organisaties dienden in 2014 een aanvraag in. Van de zeven aanvragen zijn er vier
    volledig toegekend, twee aanvragen zijn gedeeltelijk toegekend en één verzoek is afgewezen
-   In mei heeft de gemeente Midden-Delfland samen met Rijkswaterstaat en de Provincie Zuid-
    Holland een informatieve en actieve middag over de agrarische bedrijvigheid in Midden-Delfland
    georganiseerd in samenwerking. Voor deze themamiddag Kringloopboeren Midden-Delfland’ was
    een programma gemaakt met als uitgangspunt duurzaam boer blijven in Midden-Delfland. LTO
    Delflands Groen, de gemeente Midden-Delfland en de provincie Zuid-Holland werken in het
    programma Kringloopboeren Midden-Delfland samen om het agrarisch cultuurlandschap met koe in
    de wei te behouden en te ontwikkelen, waarbij ze samen optrekken met gebiedsorganisaties en
    met de inwoners.
-   Vanaf begin mei heeft de gemeente Midden-Delfland het masterplan centrum Den Hoorn ter inzage
    gelegd. Om de inwoners de gelegenheid te bieden om hier vragen over te stellen zijn er half mei
    twee inloopbijeenkomsten gehouden. Van alle opmerkingen, aanvullingen en dergelijke die op deze
    inloopavonden gemaakt zijn is een overzicht gemaakt. In dit overzicht is vermeld welke punten de
    gemeente voorstelt om over te nemen en welke niet. De reacties zijn ook met de klankbordgroep
    Centrum Den Hoorn besproken. het college van burgemeester en wethouders is daarna met het
    masterplan inclusief de wijzigingsvoorstellen aan de slag gegaan.
-   In mei is er een (raads)informatiebijeenkomst georganiseerd over “de stand van de veiligheid in
    Midden-Delfland” met als uitgangspunt het Actieprogramma veiligheid 2013-2014. Tijdens deze
    avond zijn presentaties gehouden door Het Openbaar Ministerie (OM), Nationale Politie eenheid
    Den Haag, Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) brandweer Midden-Delfland. Vanuit de gemeente
    was het team handhaving en veiligheid vertegenwoordigd. De burgemeester heeft op deze avond
    benadrukt wat het belang is van burgerparticipatie, waaronder buurtpreventie en wat er afgelopen
    tijd is bereikt.
-   De gemeente Midden-Delfland heeft in juni samen met provincie Zuid-Holland Natuurmonumenten,
    KNNV afdeling Delfland, Agrarische Natuurvereniging Vockestaert, LTO Noord afdeling Delflands
    Groen en de Weidevogelwacht Midden-Delfland het symposium ‘Samen voor weidevogels in en om
    Midden-Delfland’ georganiseerd. Hiermee is invulling gegeven aan het programma Integrale
    Ontwikkeling Delft Schiedam (IODS) waarin bestuurlijke afspraken over agrarisch
    weidevogelbeheer staan. Samenwerking is nodig om ervoor te zorgen dat landbouw, recreatie en
    natuur elkaar aanvullen en dat weidevogels zich thuis voelen in het landschap van Midden-
    Delfland.
-   Kort na het aantreden van het nieuwe college is een wethouderspreekuur ingevoerd dat 1 x in de
    maand op een donderdagmiddag plaatsvindt. Inwoners kunnen een afspraak maken met een
    wethouder in hun eigen dorp. Het maandelijkse spreekuur biedt de inwoners de mogelijkheid met
    hun dorpswethouder te spreken over zaken die zij belangrijk vinden. De vertegenwoordiging per
    dorp is als volgt: Annemiek de Goede: dorpswethouder Den Hoorn, Hans Horlings: dorpswethouder
    buitengebied (inclusief ’t Woudt en De Zweth), Piet Houtenbos: dorpswethouder Maasland, Govert
    van Oord: dorpswethouder Schipluiden.
-   Het project Duurzaam Boer Blijven heeft meegedaan aan een wedstrijd die in 2014 wereldwijd
    uitgeschreven is ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van het internationale netwerk
    Cittaslow. Dit project heeft een prijs gewonnen voor het beste praktijkvoorbeeld in de categorie
    Local Economy. De inzendingen zijn beoordeeld door het Wetenschappelijk Comité dat aan
    Cittaslow International is verbonden. Het project Duurzaam Boer Blijven heeft als doelstelling
    agrariërs te begeleiden naar het sluiten van de kringloop op het bedrijf. De prijs betekent
    internationale waardering voor de agrariërs die zich met elkaar inspannen om met een duurzame
    manier van boeren het landschap open en groen te houden.
-   In juli heeft een (raads)informatiebijeenkomst plaatsgevonden waarin een presentatie is gegeven
    over de stand van zaken van de planvorming van het ontwikkelproject Keenenburg V. In
    september is een bewonersinformatieavond gehouden over Keenenburg V. Niet alleen de
    bouwplannen, maar ook de saneringswerkzaamheden zijn op deze avond uitgebreid besproken.
-   Midden-Delflandse boeren hebben vanaf zomer 2014 hun weiland ter beschikking gesteld voor de
    Vliegende Wandelpaden. Wandelpaden zijn een nieuw fenomeen in Nederland. Het zijn
    wandelroutes over boerenland die tijdelijk met toestemming van de boer geopend zijn. Elke keer
    op een andere plek Mensen krijgen daarmee de mogelijkheid dichtbij huis te genieten van rust en
    ruimte in een monumentaal oer-Hollands landschap. De Vliegende Wandelpaden in Midden-
    Delfland zijn ontstaan uit een samenwerking tussen de gemeente Midden-Delfland, stichting
    Groenfonds Midden-Delfland en de Agrarische Natuurvereniging Vockestaert (die de boeren bereid
    vond hun weiland beschikbaar te stellen).
</pre>

====================================================================== Einde pagina 152 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 153 ======================================================================

<pre>-   De gemeente Midden-Delfland heeft ouders en opa’s en oma’s die zelf graag beter willen leren
    (voor)lezen om hun (klein)kinderen te kunnen ondersteunen bij hun taalontwikkeling opgeroepen
    om zich aan te melden voor de cursus ‘Taal voor ouders met jonge kinderen’. De cursisten zijn tien
    keer bijeengekomen op een maandagochtend.
-   In oktober heeft een (raads)informatiebijeenkomst plaatsgevonden waarin een presentatie is
    gehouden over afvalinzameling met als uitgangspunt de overweging of het ook anders zou kunnen.
    De folder ‘Samen kunnen we meer met afval’ is op deze avond als leidraad gebruikt. Gemeenten
    en Avalex hebben een aantal scenario’s uitgewerkt die zouden moeten leiden tot een verbeterde
    aanpak van afvalscheiding.
-   In de eerste week van oktober heeft de gemeente Midden-Delfland het ontwerp bestemmingsplan
    van de Maaslandse Dam ter inzage gelegd. Om de inwoners de gelegenheid te bieden om vragen
    over te stellen over dit bestemmingsplan is er een informatiebijeenkomst georganiseerd in de
    tweede week van oktober. Medewerkers van de gemeente Midden-Delfland hebben op deze avond
    vragen beantwoord. Ook waren ontwikkelaars van Weboma aanwezig om hun schetsen van De
    Meent te laten zien.
-   Negen Gemeenten in de regio hebben in 2014 de handen in elkaar geslagen om het belang van
    ‘iets betekenen voor een ander’ onder de aandacht te brengen. Hiertoe zijn de gemeenten begin
    oktober begonnen met de regionale publiekscampagne ‘Keerpunt’. Gemeenten krijgen er vanaf 1
    januari 2015 veel taken bij op het gebied van werk, zorg en jeugd, met minder budget. De taken
    worden vanuit Rijk en provincie overgedragen aan gemeenten. Zij krijgen daarmee de
    verantwoordelijkheid voor vrijwel de gehele maatschappelijke ondersteuning van inwoners. Dit
    vraagt veel van de gemeente, maar ook van de samenleving. De teneur van de campagne is dat
    iedereen te maken krijgt met de veranderingen die 1 januari 2015 ingaan en dat inwoners,
    ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties samen met de gemeente de
    schouders eronder moeten zetten. De campagne is gevoerd op RTV West en bestond uit diverse tv-
    en radiospotjes. Ook Facebook en andere social media zijn ingezet om inwoners te bereiken en
    bewust te maken van de veranderende samenleving. Voor de inwoners zijn in november en
    december informatiebijeenkomsten georganiseerd over de veranderingen in zorg (AWBZ en Wmo),
    jeugdhulp, werk en inkomen. Verspreid over de zaal stonden medewerkers van de gemeente klaar
    om vragen (over de persoonlijke situatie) te beantwoorden. Het betrof inloopbijeenkomsten waar
    inwoners op elk moment konden binnenlopen.
-   De gemeente Midden-Delfland heeft in 2014 meegedaan aan het landelijke Woononderzoek van
    het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en het Centraal Bureau voor de
    Statistiek (CBS). De bedoeling van dit onderzoek is om te weten te komen hoe tevreden haar
    inwoners zijn met hun woonsituatie, wat ze van hun buurt vinden en of ze verhuiswensen hebben.
    De gemeente heeft in oktober aan de inwoners laten weten dat zij voor dit onderzoek benaderd
    zouden kunnen worden en gestimuleerd om aan dit onderzoek deel te nemen. De gemeente vindt
    het belangrijk dat haar beleid zoveel mogelijk aansluit bij de beleving en wensen van de inwoners.
    De antwoorden die worden gegeven zijn daarom belangrijk en worden gebruikt om een goed
    woonbeleid te kunnen voeren.
-   In 2014 heeft de gemeente wederom de jaarlijkse Ondernemersmanifestatie georganiseerd.
    Tijdens deze manifestatie is zoals ook in vorige jaren de OndernemersAward Cittaslow Midden-
    Delfland uitgereikt. Ondernemers konden zichzelf of een collega-ondernemer voor deze
    OndernemersAward voordragen. De OndernemersAward Cittaslow Midden-Delfland is de jaarlijkse
    prijs voor ondernemers die door hun activiteiten inhoud geven aan Cittaslow. En die daarmee een
    inspiratiebron zijn voor collega-ondernemers. De winnaar van de OndernemersAward 2014
    Cittaslow Midden-Delfland is Hoeve Ackerdijk, een gecertificeerd biologisch melkveebedrijf dat ook
    actief is in natuurbeheer en op het terrein van zorg. Eigenaar Arie van den Berg heeft een
    sculptuur ontvangen van de hand van kunstenares Tineke van Gils en een oorkonde. Daarnaast
    heeft de Rabobank Zuid-Holland Midden een geldbedrag van € 2.500 beschikbaar gesteld als
    aanmoediging om de Cittaslow kwaliteiten verder te ontwikkelen.
-   In november hebben de gemeente Midden-Delfland en de Sociale Verzekeringsbank (SVB) een
    informatiebijeenkomst gehouden voor mensen die een PGB (persoonsgebonden budget) ontvangen
    voor hulp bij het huishouden, begeleiding of jeugdzorg. Deze bijeenkomst ging over de
    veranderingen van het beheer van het persoonsgebonden budget en de betalingen aan
    zorgverleners per 1 januari 2015. Tot en met 2014 hebben de mensen hun PGB op een eigen
    bankrekening gestort gekregen. Vanaf 2015 stort de gemeente het PGB op een rekening van de
    SVB. Cliënten betalen de zorgverlener niet meer zelf. Zij geven de facturen of urenbriefjes van de
    zorgverlener door aan de SVB. De SVB controleert de rekening en betaalt de zorgverlener. Deze
    nieuwe manier van betaling wordt 'trekkingsrecht' genoemd.
-   Half december konden geïnteresseerde inwoners tijdens een inloopavond in De Hoornbloem
    informatie krijgen over het voorontwerp bestemmingsplan Harnaschpolder-Zuid 2014, het
    ontwerpbestemmingsplan Harnaschpolder-Noord 2014 en het ontwerp beeldkwaliteitplan
    Bedrijventerrein Harnaschpolder. Deze plannen waren kort daarvoor ter inzage gelegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 153 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 154 ======================================================================

<pre>3.1.3.          Cocreatie
In de samenleving ontstaat steeds meer behoefte om meer grip te krijgen op
besluitvormingsprocessen. Burgers verwachten in toenemende mate dat ze kunnen participeren in de
vorming van het beleid. Ook willen burgers meer directe zeggenschap over hun omgeving. Dit uit zich
in het ontstaan van lokale initiatieven. Deze kunnen bijdragen aan de kwaliteit van leven in de dorpen.
Overheden willen actief ruimte geven aan de initiatieven. De rol van de gemeente kan daarbij wisselen.
Tussen verschillende partijen is samenwerking nodig.

Cocreatie is een vorm van samenwerken waarbij alle deelnemers invloed hebben op het proces. De
gemeente Midden-Delfland omarmt deze nieuwe manier van samenwerken.

‘Het ondersteunen van de ideeën en initiatieven van de bevolking vergroot de leefbaarheid van buurten
en de zorg van naasten!’

De gemeente Midden-Delfland heeft in 2014 een begin gemaakt met het onderzoeken wat cocreatie
betekent voor de medewerkers van de gemeente en voor de burgers. Iedere bestuurder en ambtenaar
in de gemeentelijke organisatie krijgt ermee te maken. Maar ook voor de inwoners kan het een flinke
verandering betekenen.

In 2014 is de gemeente begonnen met het voorbereiden van een aantal cocreaties. Een voorbeeld is
het samen opstellen van de gemeentebegroting, de zogenaamde burgerbegroting. Het
bewustwordingsproces vindt verder voortgang in 2015 en de verwachting is dat gaande de nieuwe
denkprocessen steeds meer projecten in alle publieke domeinen in cocreatie uitgevoerd gaan worden.

3.1.3 Inspraakrecht raad- en commissievergaderingen
Bij zowel de raads- als de commissievergadering bestaat de mogelijkheid tot inspreken. Bij de
commissievergaderingen kan dit bij punten tijdens het agendapunt. Tevens kan bij de
commissievergadering voorafgaand aan de vergadering worden ingesproken over onderwerpen die niet
op de agenda staan. Bij raadsvergaderingen kan alleen worden ingesproken over onderwerpen die op
de agenda staan vermeld. Er kan niet worden ingesproken op de agendapunten notulen, lijst van
ingekomen stukken, vragenuur, benoemingen e.d. Daarnaast kan ook niet worden ingesproken over
onderwerpen waarop een klacht kan worden ingediend of bezwaar en beroep mogelijk is. Onderstaand
een overzicht per commissie- of raadsvergadering over de onderwerpen waarbij van het spreekrecht
gebruik is gemaakt:

Inspreekmogelijkheid bij vergaderingen in 2014

Commissie
14-01: Project Zuidhoornseweg
       Dhr. van Leeuwen (inwoner),
       Dhr. Pater (inwoner)
       Dhr. Schwarz (vertegenwoordiger namens enkele inwoners)
       Dhr. Kardux (inwoner)

       Project Zwethzone
       Dhr. Noordam (inwoner)

       Project Kralingerhoek/Westgaag
       dhr. P. Koornneef (inwoner)

21-01 Gezondheidscentrum Maasland
      Dhr. A. Abbinga (directeur Wonen Midden-Delfland)
      Dhr. Peeters (penningmeester Groene Kruis Maasland)

11-02: Algemene mogelijkheid
       Dhr. L. van der Meijs (inwoner) over Led-verlichting

13-05: Tennismuur TV Hodenpijl Den Hoorn
       Mevr. Noordam (inwoner)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 154 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 155 ======================================================================

<pre>10-06: Algemene mogelijkheid
       Dhr. Bandringa (belangstellende) over Blankenburgtunnel
       Parkeerplaatsen TVM te Maasland
       Dhr. K. van Woerden (Voorzitter TVM)

01-07: Bestemmingsplan Zuidhoornseweg
       Dhr. Lansbergen (inwoner)

09-09: Ontwikkeling Woud-Harnasch/ Harnaskade
       Dhr. Franssen (inwoner)
       Mevr. Wauven (inwoner)

14-10: Geen gebruik van gemaakt
04-11: Geen gebruik van gemaakt
02-12: Geen gebruik van gemaakt

Gemeenteraad
28-01: Zuidhoornseweg
       Dhr. P. Lansbergen (inwoner)
       Dhr. C. van Leeuwen (inwoner)
       Dhr. R. Ruijgt (inwoner)

25-02:   Geen gebruik van gemaakt
25-03:   Geen gebruik van gemaakt
27-03:   Geen gebruik van gemaakt
27-05:   Geen gebruik van gemaakt
24-06:   Geen gebruik van gemaakt

15-07: Bestemmingsplan Zuidhoornseweg
       Dhr. P. Lansbergen (inwoner)

23-09: Bouwplan Oostgaag 9
       Dhr. A. van Marrewijk (inwoner)

28-10: Winkeltijdenverordening
       Mevr. G. Arkesteijn (ondernemersvereniging)

11-11: Geen gebruik van gemaakt
18-11: Geen gebruik van gemaakt
16-12: Geen gebruik van gemaakt
</pre>

====================================================================== Einde pagina 155 =================================================================

<br><br>