<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid
2016-2025
Uitvoering geven aan de Strategische Bereikbaarheidsagenda
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>V     OORWOORD
De Metropoolregio Rotterdam Den Haag is een economisch krachtig, veelzijdig en attractief gebied. Tegelijk blijft de economie achter bij regio’s van een
vergelijkbare omvang. Onze regio is een eilandenrijk: prettig om te wonen en werken met groen en water om ons heen. Maar met te weinig gezamenlijke
kracht om alle kwaliteiten van de regio te benutten en voldoende nieuw werk te creëren. De agglomeratiekracht moet worden versterkt en we moeten
inspelen op de nieuwe technische en maatschappelijke ontwikkelingen. De Next Economy staat voor de deur.

Een goede bereikbaarheid is van groot belang om het potentieel van de metropoolregio maximaal te benutten. “Wij verbinden mensen” is dan
ook het motto van de Vervoersautoriteit MRDH. Bedrijven met klanten en toeleveranciers. Inwoners met scholen, winkels, bioscopen, theaters en
zorginstellingen. Werkgevers met degenen die er werken, maar ook met degenen die werk zoeken. Kennisinstellingen met scholieren en studenten, maar
ook met startende ondernemers. Om deze verbindingen te realiseren is één samenhangend metropolitaan mobiliteitssysteem nodig. Zodanig dat de
metropool zowel intern als extern optimaal verbonden is.

Deze Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid helpt ons om onze ambities concreet te maken. Om richting te geven aan onze bereikbaarheidsopgaven en
daarbij keuzes te maken. Dat doen we samen. Samen met 23 gemeenten, de provincie Zuid-Holland, de waterschappen en het Rijk. Samen is ook met de
kracht van het bedrijfsleven, de samenleving en de kennisinstellingen. Dit alles met als doel om de ontwikkeling van onze regio een impuls te geven. Een
impuls die voor de inwoners van ons gebied van belang is. Zij willen een baan en voorzieningen binnen bereik, prettig kunnen wonen en recreëren. Daar
doen we het voor.

Pex Langenberg,
Voorzitter Bestuurscommissie Vervoersautoriteit MRDH
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>                                                                                            Opgesteld door     Metropoolregio Rotterdam Den Haag

                                                                                   Inhoudelijke bijdrage van   APPM, Goudappel Coffeng

                                                                                               Titel rapport   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid 2016-2025
                                                                                                               Uitvoering geven aan de Strategische Bereikbaarheidsagenda



                                                                                          Datum publicatie     4 februari 2016




6   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>INHOUDSOPGAVE
1.    INLEIDING                                                   9    6.    DE ENERGIEKE EN INNOVATIEVE SAMENLEVING                           45
1.1   Aanleiding                                                  10   6.1   Benutten kracht energieke samenleving                             46
1.2   Doel document                                               10   6.2   Innovatie-ambitie                                                 48
1.3   Totstandkoming                                              11
1.4   Leeswijzer                                                  11
                                                                        7.    OPGAVEN NETWERK                                                   51
                                                                        7.1   Hoofdopgave in het netwerk                                        52
2.    BELEIDSMATIGE EN FINANCIËLE KADERS                          13   7.2   Openbaar vervoer                                                  53
2.1   Relevante beleidskaders                                     14   7.3   Auto                                                              63
2.2   Relatie met investeringsstrategie MRDH                      15   7.4   Fiets                                                             69
2.3   Relaties met MIRT-onderzoeken                               15   7.5   Ketenmobiliteit                                                   75
2.4   Relatie met toekomstige ontwikkelingen                      15
2.5   Financieel kader onder druk                                 17   8.    OPGAVEN GEBRUIK EN GEDRAG                                         83
                                                                        8.1   Duurzame mobiliteit                                               84
3.    PROFIEL EN UITGANGSPOSITIE: AGGLOMERATIEKRACHT              19   8.2   Verkeersveiligheid                                                88
3.1   Identiteit                                                  20   8.3   Mobiliteitsmanagement                                             91
3.2   Economisch profiel                                          20   8.4   Verkeersmanagement                                                93
3.3   Onbenut potentieel                                          21   8.5   Intelligente Transport Systemen (ITS)                             96
3.4   Bereikbaarheid voorwaardelijk voor functioneren metropool   23   8.6   Goederenvervoer                                                   97
3.5   Ambitie MRDH: versterken agglomeratiekracht                 26

4.    HET GEBIED                                                  29   9.    UITVOERINGSPROGRAMMA                                            101
4.1   Gebiedstypen en bestemmingslocaties metropoolregio          31   9.1   Opbouw uitvoeringsprogramma                                      102
4.2   Relatie met de omgeving                                     35   9.2   Icoonprojecten van de regio                                      103
4.3   Bereikbaarheidsopgaven per gebiedstype                      35   9.3   Randvoorwaarden                                                  104
                                                                        9.4   Innovatie                                                        105
5.    VAN DOELEN NAAR OPGAVEN                                     39   9.5   Gebruik en gedrag                                                109
5.1   Doelen Strategische Bereikbaarheidsagenda                   40
5.2   Vertaling van doelen naar eisen                             40
5.3   Top-eisen                                                   41




                                                                                     Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.   INLEIDING
     In dit hoofdstuk is de aanleiding en het doel van de Uitvoeringsagenda
     Bereikbaarheid aangegeven. Verder is beschreven hoe dit document tot
     stand is gekomen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>     1.1 Aanleiding                                                                                       Verder geeft deze Uitvoeringsagenda invulling aan de formele verplichting
     Ter voorbereiding op de Vervoersautoriteit is in 2013 de Strategische                                uit de Planwet Verkeer en Vervoer. Die schrijft voor dat de MRDH een
     Bereikbaarheidsagenda (SBA) voor de metropoolregio Rotterdam Den Haag                                regionaal verkeer- en vervoerplan moet vaststellen. Deze Uitvoeringsagenda
     (MRDH) opgesteld. Deze is op 19 december 2014 vastgesteld.                                           Bereikbaarheid is dat verkeers- en vervoersplan.

     De SBA vormt het inhoudelijk kader voor de nieuwe Vervoersautoriteit,
     die per 1 januari 2015 is opgericht. De  voorliggende
                                           VERVOERSAUTORITEIT       Uitvoeringsagenda
                                                              METROPOOLREGIO ROTTERDAM DEN HAAG

     Bereikbaarheid geeft nadere uitwerking aan deze SBA (zie figuur 1.2).

             Onze vijf kerndoelen                                                                            Strategische                                Strategische Bereikbaarheidsagenda:
                                                                                                        Bereikbaarheidsagenda                              Trends en ontwikkelingen
                                                                                                                                                           Doelen
                                                                                                                 SBA                                       Indicatoren / Aanzet opgaven
                                                                                                          MRDH beleidskader




                                                                                                                                                         Strategische Bereikbaarheidsagenda:
                                                                                                           Uitvoeringsagenda                               Uitwerking naar gebieden
                                                                                                             Bereikbaarheid                                Concretisering opgaven naar thema’s
                                                                                                                                                              Netwerken
                                                                                                                  MRDH                                        Gebruik & gedrag
     Figuur 1.1: Doelen uit de Strategische Bereikbaarheidsagenda                                 5                                                        Uitvoeringsprogramma:
                                                                                                                                                              Projecten met financiering
                                                                                                                                                              Projecten (nog) zonder financiering
                                                                                                                                                              Ambities en plannen voor toekomst
     1.2 Doel document                                                                                                                                        (onderzoeken)
     De agenda geeft invulling aan de gezamenlijke regionale mobiliteitsopgaven                                  Projecten /
     in de metropoolregio. Deze volgen uit de noodzaak om de gezamenlijke                                       onderzoeken
     agglomeratiekracht te versterken. Daarbij bouwt de MRDH voort op de
     karakteristieken van de afzonderlijke gemeenten en gebiedstypen in de
                                                                                                      Figuur 1.2: Doorvertaling Strategische Bereikbaarheidsagenda in Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid
     metropoolregio. In de Uitvoeringsagenda wordt een samenhangend pakket
     aan maatregelen voorgesteld voor de periode 2016-2025.




10   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>1.3 Totstandkoming                                                         1.4 Leeswijzer
De MRDH heeft deze Uitvoeringsagenda opgesteld in nauw overleg met         In het volgende hoofdstuk zijn de kaders van de Uitvoeringsagenda
de 23 MRDH-gemeenten. In dat kader hebben verschillende ambtelijke         aangegeven. Vervolgens is in hoofdstuk 3 de agglomeratiekracht van
en bestuurlijke werksessies plaatsgevonden en is een raadsconferentie      de metropoolregio toegelicht door de identiteit, het profiel en de
georganiseerd. Bovendien zijn externe partners geconsulteerd over de       ambitie te beschrijven. In hoofdstuk 4 zijn hierna de gebiedstypen en
contouren van de Uitvoeringagenda: provincie Zuid-Holland en Rijk,         de specifieke bereikbaarheidsopgaven per gebied aangegeven. Daarna
vervoerders, koepels, bedrijfsleven en aangrenzende regio’s. De reacties   is in hoofdstuk 5 de stap gemaakt om van de doelen uit de Strategische
en input uit de consultatieronde zijn verwerkt in deze Uitvoeringsagenda   Bereikbaarheidsagenda te komen tot de eisen en ambities voor de
Bereikbaarheid.                                                            Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid.

                                                                           Deze eisen en ambities dienen ingevuld te worden in de huidige, energieke
                                                                           en innovatieve samenleving. Deze samenleving staat beschreven in
                                                                           hoofdstuk 6. In de hoofdstukken 7 en 8 zijn hierna achtereenvolgens
                                                                           de opgaven benoemd voor het Netwerk (OV, Auto, Fiets en Keten)
                                                                           en voor Gebruik en gedrag (Duurzame mobiliteit, Verkeersveiligheid,
                                                                           Mobiliteitsmanagement, Verkeersmanagement, ITS en Goederenvervoer).
                                                                           Deze Uitvoeringsagenda wordt in hoofdstuk 9 afgesloten met het feitelijke
                                                                           uitvoeringsprogramma.




                                                                                    Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>2.    BELEIDSMATIGE EN
      FINANCIËLE KADERS
     Dit hoofdstuk geeft aan welke kaders in beleid en financiën van toepassing
     zijn op de Uitvoeringsagenda. En hoe deze kaders zich tot elkaar
     verhouden.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>     2.1 Relevante beleidskaders                                                    De samenhang met gemeentelijk beleid is een wisselwerking. Voor een
     De Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid is een doorvertaling van de relevante      goede aansluiting op gemeentelijke beleid is de Uitvoeringsagenda in nauwe
     beleidskaders van het Rijk, de provincie Zuid-Holland en de MRDH zelf. Dit     samenwerking met de gemeenten tot stand gekomen. Daarbij doet het
     zijn achtereenvolgens:                                                         werken met gebiedstypen recht aan de uiteenlopende mobiliteitsopgaven
     ▪▪ de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR, Rijk).                    in de verschillende gemeenten. Na vaststelling is de Uitvoeringsagenda
     ▪▪ de Visie Ruimte en Mobiliteit (VRM, provincie Zuid-Holland).                het gezamenlijke kader op de schaal van de metropoolregio voor het
     ▪▪ de Strategische Bereikbaarheidsagenda (SBA, MRDH).                          gemeentelijk mobiliteitsbeleid.
     ▪▪ de Economische Agenda: ‘Agenda Economisch Vestigingsklimaat’ (MRDH).
     ▪▪ de Adaptieve Agenda Zuidvleugel (Rijk en Zuidvleugel).
                                                                                                   (SVIR) Structuurvisie Infra
                                                                                                           en Ruimte
     Naast deze beleidskaders speelt vanzelfsprekend ook een wisselwerking
                                                                                                              Rijk
     tussen de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid en de gemeentelijk
     beleidskaders op het gebied van verkeer en vervoer.                                               Adaptieve agenda
                                                                                                          Zuidvleugel               (SBA)                       Agenda
                                                                                      (VRM) Visie
     In figuur 2.1 is de samenhang tussen deze diverse beleidskaders                   Ruimte en                                Strategische                  Economisch
                                                                                       Mobiliteit                               Bereikbaar-                  Vestigingskli-
     gevisualiseerd. In deze figuur zijn ook andere relevante documenten
                                                                                          PZH                                   heidsagenda                      maat
     opgenomen. Zo is sprake van een nauwe koppeling tussen het Programma                                                          MRDH                          MRDH
     Mobiliteit van de provincie Zuid-Holland en de Uitvoeringsagenda
     Bereikbaarheid. Dat geldt ook voor de bredere investeringsstrategie van
     de MRDH en de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid. De Uitvoeringsagenda                                                       Uitvoeringsa-
     Bereikbaarheid wordt doorvertaald in de subsidieverordening                      Programma                                     genda                      Invester-
                                                                                       Mobiliteit                              Bereikbaarheid                ingsstrategie
     Vervoersautoriteit en het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit van de
                                                                                          PZH                                       MRDH                         MRDH
     MRDH.




                                                                                                                        Subsidiever-         Investerings-
                                                                                                                         ordening             programma
                                                                                                                        Vervoersau-           Vervoersau-
                                                                                                                          toriteit              toriteit
                                                                                                                           MRDH                  MRDH
                                                                                    Figuur 2.1: Samenhang relevante (beleids)kaders en Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid




14   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>2.2 Relatie met investeringsstrategie MRDH                                     Voor wat betreft een toekomstperspectief op het OV-systeem wordt gewerkt
De Uitvoeringsagenda benoemt projecten en maatregelen, die op enig             aan het landelijke programma Toekomstbeeld OV. In dit kader werkt de
moment opgenomen moeten worden in het Investeringsprogramma                    MRDH samen met het Rijk en de provincie Zuid-Holland aan de Pilot
Vervoersautoriteit en in investeringsprogramma’s van gemeenten en andere       Zuidelijke Randstad. De opgaven uit deze Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid
partijen. Daarnaast worden de beleidsprioriteiten vertaald in aanpassing van   vormen input voor deze Pilot. Omgekeerd vormt de opbrengst van de Pilot
de Subsidieverordening Vervoersautoriteit.                                     input voor de verdere uitwerking in de komende periode.

Tegelijk wordt gewerkt aan een brede Investeringsstrategie voor de             2.4 Relatie met toekomstige ontwikkelingen
metropoolregio ten behoeve van economische structuurversterking. Deze          De SBA is gebaseerd op de scenario’s van het Centraal Plan Bureau
Uitvoeringsagenda vormt daarvoor één van de bronnen. In 2016 wordt             (CPB). Daarmee vormen deze scenario’s de grondlegger voor deze
deze Investeringsstrategie aangescherpt aan de hand van de studie naar de      Uitvoeringsagenda. Op dit moment worden de CPB-scenario’s
manier waarop de metropoolregio kan inspelen op ‘Next Economy’. Dat kan        geactualiseerd en vervolgens vertaald in de verkeersmodellen. Vanaf dat
leiden tot een andere prioriteitstelling binnen het Investeringsprogramma      moment zijn de nieuwe CPB-scenario’s de basis voor de uitwerking van
Vervoersautoriteit.                                                            de Uitvoeringsagenda. Zo vormen de nieuwe scenario’s het uitgangspunt
                                                                               voor de verschillende opgaven en uit te voeren MIRT-onderzoeken in de
2.3 Relaties met MIRT-onderzoeken                                              metropoolregio.
De resultaten van de volgende afgeronde en nog lopende MIRT-onderzoeken
vormen input voor de Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid van de MRDH:
▪▪ MIRT-verkenning Rotterdam VooRuit.
▪▪ MIRT-verkenning Haaglanden: Rijksstructuurvisie A4 Passage en Poorten &
   Inprikkers.
▪▪ MIRT-onderzoek Internationale connectiviteit Zuidelijke Randstad.
▪▪ MIRT-onderzoek Corridor Oost (goederencorridor A15 – Betuweroute –
   Waal vanuit Rotterdam) en Corridor Zuid (goederencorridor Rotterdam –
   Brabant – Limburg – Duitsland).
▪▪ MIRT-verkenning Haaglanden, notitie Openbaar Vervoer.

Op haar beurt vormt de Uitvoeringsagenda input voor het MIRT-onderzoek
Bereikbaarheid regio Rotterdam-Den Haag. Dit MIRT-onderzoek is van groot
belang voor de toekomstige prioriteitstelling van projecten en maatregelen.




                                                                                        Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>16   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>2.5 Financieel kader onder druk                                                                                                         Desondanks kiest de MRDH samen met de 23 gemeenten voor het
De financiële kaders van de MRDH, waarbinnen de Uitvoeringsagenda                                                                       vormgeven van een Uitvoeringsagenda met ambities en daarmee een
Bereikbaarheid wordt opgesteld, staan onder druk. De omzet van de                                                                       ‘beleidsrijke’ Uitvoeringsagenda. Dit vertaalt zich automatisch in een
Vervoersautoriteit bedraagt op jaarbasis circa € 480 miljoen. Van de                                                                    gezamenlijke financiële opgave. Door het optimaliseren van voorstellen en
inkomsten besteedt de MRDH zo’n 80% aan exploitatie en beheer &                                                                         maatregelen, door het prioriteren en faseren en door het actief zoeken naar
onderhoud van het openbaar vervoer.                                                                                                     aanvullende middelen geeft de MRDH invulling aan deze financiële opgave.
                                                                                                                                        Dit alles vraagt om scherpe keuzes. Dit geldt in de toekomst bijvoorbeeld
Het financieel meerjarenbeeld van de MRDH laat in de periode 2015-2019                                                                  voor de inrichting van het OV-net, in kwaliteitseisen bij het beheer van de
een daling van de beschikbare middelen zien (figuur 2.2). Dit wordt met                                                                 assets maar ook voor de prioritering in projecten. Voor aanvullende middelen
name veroorzaakt door reeds geplande investeringen in grote projecten                                                                   wordt zowel gekeken naar mede-overheden als Rijk en provincie als naar
zoals lijn 9 en lijn 1 in Den Haag, Netwerk RandstadRail, Rotterdamsebaan,                                                              andere partners waaronder marktpartijen.
BleiZo, A16 Rotterdam en de Hoekse Lijn. Daarnaast loopt het beschikbare
budget voor investeringen terug. Belangrijke oorzaken zijn het niet indexeren
van de BDU-middelen en het steeds grotere beslag van met name het beheer                                                                 €200                                                                      MRDH
en onderhoud van OV-assets op de totale middelen.1 Bovendien staan
gemeentelijke begrotingen onder druk. De consequentie hiervan is dat in                                                                  €150
de begroting van de MRDH geen reservering is gemaakt voor extra wensen
of investeringen in het kader van de Uitvoeringsagenda. Feitelijk zou de
                                                                                                                                         €100
Uitvoeringsagenda daarmee ‘beleidsarm’ moeten zijn.
                                                                                                                                          €50




                                                                                                                            Miljoenen
                                                                                                                                             €- 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

                                                                                                                                         €(50)

                                                                                                                                        €(100)

                                                                                                                                        €(150)

                                                                                                                                        €(200)
                                                                                                                                        Figuur 2.2: Financieel meerjarenbeeld van de MRDH



1 Oorzaken zijn onder meer het einde van de levenscyclus van onderdelen van het areaal, uitbreiding van het areaal en het
gebruik van ander type materieel.




                                                                                                                                                   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>3.   PROFIEL EN UITGANGSPOSITIE:
     AGGLOMERATIEKRACHT
     Dit hoofdstuk geeft een beschrijving van de identiteit en het economisch
     profiel van de metropoolregio. In het verlengde wordt de uitgangspositie en
     de ambitie van de metropoolregio beschreven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>     3.1 Identiteit                                                                 3.2 Economisch profiel
     De metropoolregio is een dichtbevolkt stedelijk gebied, gelegen aan de         De metropoolregio (2,2 miljoen inwoners) vormt het economische
     Noordzee. Voor de Rotterdamse regio zijn de haven en de ligging aan diep       hart van de zuidelijke Randstad. In de regio wordt 15 procent van het
     vaarwater sterk bepalend. In de regio Haaglanden vormen onder andere           totale Nederlandse inkomen verdiend. De arbeidsproductiviteit is hoog,
     institutionele activiteiten een belangrijke basis. De regio heeft toegang      het economisch profiel is sterk en divers. De centrale ligging en snelle
     tot uitstekende weg-, water-, vlieg- en spoorverbindingen en de sterkste       verbindingen met Amsterdam, Utrecht, Eindhoven, Antwerpen en het
     kennisinfrastructuur van Nederland; drie complementaire universiteiten, zes    Ruhrgebied maken de regio Rotterdam–Den Haag tot een belangrijke hub
     hogescholen en diverse aanverwante kennisinstituten en bedrijvigheid.          voor handel en kennisuitwisseling.

     De regio biedt een aantrekkelijke woon-, leef- en recreatieomgeving en
     beschikt over karakteristieke polder- en kustlandschappen en een afwisseling
     van historische en vooruitstrevende architectuur. Er zijn veel culturele
     voorzieningen zoals musea, concertzalen, theaters, tal van festivals en
     culturele evenementen.

     Eeuwenoude steden hebben deze regio gezicht gegeven. Naast Rotterdam
     en Den Haag hebben historische steden als Leiden, Dordrecht en Delft
     een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van kennis en cultuur en
     gezorgd voor een hoogopgeleide bevolking. De regio beschikt over veel
     innovatiekracht. De inwoners zijn zowel denkers als doeners; er worden niet
     alleen slimme ideeën en oplossingen bedacht, ze worden in deze regio ook
     daadwerkelijk gerealiseerd.




                                                                                                                                                       Economisch profiel MRDH




                                                                                      N
20   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag    5 km
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>In de volgende sectoren behoort de regio tot de top van de wereld;                             3.3 Onbenut potentieel
                                                                                               Hoewel de metropoolregio de hoogste dichtheid aan bevolking,
 Topsectoren                      Beschrijving                                                 voorzieningen en kennisinstellingen van Nederland kent, blijven de
 metropoolregio                                                                                economische prestaties achter bij die van vergelijkbare regio’s in Nederland.
 Greenport                        (Glas)tuinbouwconcentratiegebieden met                       In figuur 3.1 is de ontwikkeling van het bruto nationaal product van de
 Agro & Food                      tuinbouwproductie, handel, onderzoek en vers- en             metropoolregio afgezet tegen het landelijk gemiddelde en dat van de
                                  agrologistiek.
                                                                                               metropoolregio Amsterdam.
 Mainport                         Rotterdam World Port als haven en gerelateerde sectoren
 Maritime & Logistics             zoals transport en logistiek, (petro)chemie/energie en het
                                  maritieme cluster (industrie, waterbouw, dienstverlening).

 Medical Delta                    Internationaal toonaangevende bedrijven en instellingen
 Health & Life Sciences           op het gebied van gezondheid van het Biosciencepark in
                                  Leiden tot de Erasmusuniversiteit in Rotterdam.

 Security Delta Peace & Justice   Den Haag als World Legal Capital met het Vredespaleis,
                                  World Forum Congres Center, internationale rechtbanken
                                  en tribunalen en bedrijven op het gebied van Security.
Tabel 3.1: Topsectoren binnen de metropoolregio


Groei wordt steeds vaker gecreëerd door kruisbestuiving tussen diverse
sectoren. Juist die sector overstijgende verbindingen zijn een enorme
(potentiële) kracht van onze regio. Daar komt bij dat de sectoren sterk
internationaal georiënteerd zijn. Dit in combinatie met het gunstige fiscale
beleid maakt de regio tot een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven,
internationale organisaties en (kennis)instellingen.                                           Figuur 3.1: Ontwikkeling BNP van twee Randstedelijke regio’s t.o.v. landelijke ontwikkeling.2




                                                                                               2 Bron CBS/TNO, Randstadmonitor, Bewerking W.J.J. Manshanden (2004) uit het rapport ‘Prioriteiten voor een
                                                                                               investeringsstrategie’ van prof. dr. P.P. Tordoir d.d. november 2015.




                                                                                                                Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>22   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>De agglomeratievoordelen en welvaart zijn lager dan op grond van het              3.4 Bereikbaarheid voorwaardelijk voor functioneren metropool
aantal mensen mag worden verwacht. De regio is (te) versnipperd. De               Een goede bereikbaarheid geldt als belangrijke voorwaarde om het
stedelijke regio’s rond Rotterdam en Den Haag liggen nabij maar zijn niet         potentieel van de metropoolregio te benutten. Uit analyses blijkt dat de
sterk verbonden. Reistijden zijn relatief lang en vervoersnetwerken niet altijd   metropoolregio op het gebied van bereikbaarheid nog onvoldoende
overzichtelijk.                                                                   samenhang vertoont.

Er is onbenut potentieel, dat gerealiseerd kan worden door meer samenhang         Regio Haaglanden en Rotterdam opvallend gescheiden3
te creëren. Door de samenhang en massa van de hele metropool te benutten,         Haaglanden en Rotterdam zijn ondanks de korte onderlinge afstand
kan meer draagvlak ontstaan voor topvoorzieningen, meer kansen voor een           opvallend gescheiden. Ook de ontwikkeling van verplaatsingen in de
goede arbeids- en woningmarkt etc. Naar schatting kan 2 miljard euro meer         afgelopen decennia toont vooral verdere stadsgewestelijke integratie
verdiend worden als de metropoolregio meer als één geheel functioneert.           en maar weinig intergewestelijke integratie in het verband van de
Gerichte investeringen kunnen een groot hefboomeffect hebben. Bij                 metropoolregio. Metropoolvorming is nog onvoldoende een realiteit.
het benutten van dit potentieel ligt de focus op de zogenaamde derde
industriële revolutie, die nu gaande is. Deze revolutie kenmerkt zich door
een verdere digitalisering en een transitie naar een circulaire economie. Deze
circulaire economie biedt grote mogelijkheden tot productiviteitsgroei, door
besparing op en efficiënter gebruik van grondstoffen en (rest)materialen.




                                                                                  3 Adviesrapport over de (economische) uitgangspositie van de MRDH ‘Prioriteiten voor een investeringsstrategie’ van prof. dr. P.P.
                                                                                  Tordoir d.d. november 2015.




                                                                                                  Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag                                         23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>24   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Auto domineert in intergemeentelijke verplaatsingen4                                                                                 stadsgewesten. Belangrijke groeigemeenten waaronder Zoetermeer,
Het Haagse en vooral ook het Rotterdamse ‘daily urban system’ draait                                                                 Leidschendam, Lansingerland en Barendrecht zorgen voor sterke toename
voor intergemeentelijke relaties voor het overgrote deel (circa 80%) op                                                              van het autoverkeer.
autoverkeer. Meer dan het geval is in de Noordvleugel van de Randstad
en veel meer dan gebruikelijk is in grootstedelijke Europese gebieden. Het                                                           Langere verplaatsingsafstanden en meer tussen steden 5
OV heeft slechts in een handvol intergemeentelijke relaties meer dan 20%                                                             Uit een analyse van de ontwikkeling van de mobiliteit in de metropoolregio
marktaandeel. Alleen in de regio Haaglanden komt het OV-aandeel tussen                                                               in de afgelopen twee decennia blijkt dat de gemiddelde verplaatsingsafstand
stad en grote omliggende gemeenten in de buurt van 30%.                                                                              duidelijk is toegenomen, zie tabel 3.2.
                                                                                                                                     Inwoners zijn steeds minder op de eigen stad gericht en wonen, werken
                              1985-1992                2010-2013                Absoluut                 Relatief                    en recreëren op grotere afstand (uitgezonderd Zoetermeer). Door deze
                                                                                verschil                 verschil                    ontwikkeling krimpt het aandeel interne verplaatsingen binnen de steden.
 Rotterdam                    17,2                     19,8                     +2,6                     15%                         Tegelijkertijd groeit het aandeel verplaatsingen (met name voor hoger
 Den Haag                     14,9                     18,6                     +3,7                     25%                         opgeleiden en met het OV) tussen steden in de metropoolregio. In lijn
 Delft                        15,1                     16,7                     +1,6                     11%                         hiermee verschuift ook de opgave voor de MRDH: het belang van de
 Zoetermeer                   17,1                     16,6                     -0,5                     -3%                         bereikbaarheid tussen kernen in de regio neemt toe ten opzichte van de
 Schiedam                     13,4                     14,6                     +1,2                     9%
                                                                                                                                     interne bereikbaarheid van de verschillende kernen.
 Leidschendam-                13,8                     13,0                     -0,8                     -6%
 Voorburg
 Lansingerland                12,8                     17,7                     +4,9                     38%                         Focus hoger opgeleiden op Randstad6
 Rijswijk                     13,9                     15,5                     +1,6                     12%                         Terwijl het algemene beeld laat zien dat verplaatsingen vooral binnen de
                                                                                                                                     eigen stedelijke regio groeien, is voor hoger opgeleiden een ander beeld
Tabel 3.2: Groei gemiddelde verplaatsingsafstand metropoolregio5                                                                     zichtbaar. Voor hoger opgeleiden nemen vooral de interacties tussen de
                                                                                                                                     stedelijke gebieden binnen de Randstad toe. Het is dus van belang niet te
In de relatie tussen beide stadsgewesten speelt het OV echter juist wel                                                              eenzijdig op de relaties binnen de metropoolregio te focussen, maar ook de
een steeds grotere rol. Zo is het aandeel OV toegenomen van 14 tot                                                                   externe verbindingen met omliggende stedelijke gebieden te verbeteren.
20% en tussen de beide kernsteden van 25 tot 40%. De integratie tussen
beide stadsgewesten wordt dus grotendeels geaccommodeerd door het
OV. De auto speelt die rol wel bij de integratie binnen ieder van beide
                                                                                                                                     5 Analyse van de ontwikkeling van de mobiliteit in de MRDH in de afgelopen 2 decennia, Goudappel Coffeng, 2015


4 Adviesrapport over de (economische) uitgangspositie van de MRDH ‘Prioriteiten voor een investeringsstrategie’ van prof. dr. P.P.   6 Adviesrapport over de (economische) uitgangspositie van de MRDH ‘Prioriteiten voor een investeringsstrategie’ van prof. dr.
Tordoir d.d. november 2015.                                                                                                          P.P. Tordoir d.d. november 2015.




                                                                                                                                                      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag                                   25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>                 OV en fiets groeien in de stad7                                                                                           3.5 Ambitie MRDH: versterken agglomeratiekracht
                 Het OV-gebruik groeit op de sterke relaties van en naar de steden, in                                                     Het is de ambitie om de beide stadsgewesten te versmelten tot één
                 combinatie met een toenemend gebruik van de fiets. Op relaties waar                                                       uitstekend functionerende, veelzijdige en aantrekkelijke metropoolregio.
                 het OV-aandeel beperkt is, neemt het OV-gebruik af en neemt de rol van                                                    Daarmee bundelt de MRDH de krachten van 23 gemeenten. Binnen de
                 fiets en auto verder toe. In de twee grote steden is echter een groei van                                                 polycentrische structuur van de regio draagt iedere gemeente met haar
                 OV én fiets zichtbaar. Deze gevarieerde mobiliteitsontwikkeling pleit voor                                                eigen, unieke kwaliteiten bij aan de agglomeratiekracht. Deze regio van
                 een gedifferentieerde aanpak van het mobiliteitsbeleid, gekoppeld aan                                                     grote steden, kleinere steden en dorpen kan, door krachten te bundelen,
                 gebiedstypen (zie hoofdstuk 4).                                                                                           de schaalvoordelen van een grote metropool realiseren. Dit zorgt voor
                                                                                                                                           een betere werking van arbeids- en woningmarkten, draagvlak voor
                                                                                                         Schiphol/Amsterdam
                                                                                                           Schiphol/Amsterdam
                       Verplaatsingen
                                                                                                                                           (top-)voorzieningen, economische kruisbestuiving en een internationaal
                      Verplaatsingen
                       Legenda
                      Legenda                                                                                                              aantrekkelijk woon-, werk- en verblijfsklimaat. Om dit te realiseren is een
                                  Pendel hoger
                                  Pendel hoger opgeleiden
                                               opgeleiden
                                                                                                                                           uitstekend functionerend metropolitaan mobiliteitssysteem cruciaal, inclusief
                                  Pendel lager opgeleiden
                                  Pendel lager opgeleiden
                                                                                                                                           toepassing van het principe van transport orientated development. De
                                                                                          Leiden
                                                                                           Leiden
                                                                                                                                           MRDH bundelt de krachten om samen sterker te staan en ontwikkelingen
                                                                                                                                           sneller tot wasdom te laten komen. Bovendien kan samen een sterkere
                                                                                                                                           rol worden ingenomen aan diverse gesprekstafels en in de lobby naar




                                                                                                                                Utrecht
                                                                                                                                 Utrecht
                                                            Den Haag
                                                            Den Haag                                                                       bijvoorbeeld het Rijk en de EU.
                                                                                    Zoetermeer
                                                                                     Zoetermeer




                                                                                Rotterdam
                                                                                 Rotterdam




                 7 Trends in de mobiliteit van de metropoolregio, Goudappel Coffeng, 10 september 2015   Dordrecht
Figuur 3.2: Verplaatsingspatronen hoger en lager opgeleiden, bewerking op                                 Dordrecht
rapportage prof. dr. P.P. Tordoir d.d. november 2015.




         26      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>RandstadRail een groot succes en icoon van metropoolvorming: Met de introductie van RandstadRail heeft
de integratie van het verkeer- en vervoersysteem van de regio’s Rotterdam en Haaglanden een enorme impuls
gekregen. Sinds de start in 2010 is het gebruik meer dan verdubbeld. De E-lijn van RandstadRail is gebouwd voor
32.000 reizigers per dag. Binnen 5 jaar zijn dat er al 37.000 per dag. Met name in de ochtendspits richting Rotterdam
wordt de normcapaciteit overschreden. Een verdere groei van minimaal 15% wordt verwacht. De lijnen naar
                       Reizigers lijn E                        Zoetermeer laten een vergelijkbare ontwikkeling zien.
               gem. werkdag november (2012: januari)
40000
                                                              Het succes van RandstadRail laat zien dat er grote
35000
30000
                                                              (latente) behoefte is aan regionale OV-systemen die de
25000                                                         metropoolvorming versterken. Dit succes smaakt naar
20000                                                         meer en verdient uitbreiding.
15000
10000
 5000
    0
          2010       2011           2012        2013   2014
        Voorloop    Centraal       Slinge




                                                                          Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>28   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>4.   HET GEBIED
     Dit hoofdstuk beschrijft de zes gebiedstypen en belangrijkste
     bestemmingslocaties van de metropoolregio. Bovendien wordt het gebied
     in zijn omgeving gepositioneerd. Tot slot worden per type de belangrijkste
     bereikbaarheidsopgaven beschreven.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Figuur 4.1: Gebiedstypen metropoolregio
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>4.1 Gebiedstypen en bestemmingslocaties metropoolregio
De metropoolregio bestaat uit verschillende gebieden met elk een eigen
identiteit, ruimtelijke karakteristiek en positionering binnen de regio. De
verplaatsingspatronen in deze verschillende gebieden hangen hier mee
samen. De gebiedstypering uit de Strategische Bereikbaarheidsagenda is in
het kader van deze Uitvoeringsagenda verder verfijnd. Dit heeft geleid tot de
volgende zes gebiedstypen:
1. Metropolitaan hoogstedelijk gebied
2. Hoogstedelijk gebied
3. Stedelijk woon- en werkgebied
4. Landelijk wonen en recreëren
5. Greenports en wonen
6. Mainport




                                                                                Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>Figuur 4.2: Belangrijkste bestemmingen in de metropoolregio10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>In de metropoolregio bevinden zich economische kerngebieden en
recreatieve publiekstrekkers. Deze zijn gedefinieerd op basis van feitelijke
gegevens8.

Het gaat om de hoeveelheden kantoren, winkels, inwoners, arbeidsplaatsen
en bezoekers en het schaalniveau waarop die gebieden functioneren.
Daarnaast betreft het recreatiegebieden met meer dan 300.000 bezoekers
per jaar9.10



8 Dit overzicht is gebaseerd op feitelijke criteria uit het onderzoek van het Bureau Stedelijke Planning uit 2011, de gebieden
zoals benoemd in de SBA, Stedenbaanknooppunten en input vanuit Economisch Vestigingsklimaat en de consultaties.


9 Gebaseerd op bezoekerscijfers 2011, Zuid-Hollands bureau voor Toerisme 2012


10 De locaties zoals opgenomen in het MIRT Internationale Connectiviteit zijn verwerkt in deze kaart, met uitzondering
van Delft DSM, Vlaardingen International Foodcenter en Rotterdam Science Tower. Bij deze drie locaties is sprake van een
internationale vervoersvraag. Deze locaties voldoen echter niet aan de gestelde criteria ten aanzien van hoeveelheden kantoren,
arbeidsplaatsen etc.




                                                                                                                                  Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Netwerken met omliggende regio’s
Legenda

          Hoofdwegennet
          Onderliggend wegennet                                                         Holland-
          OV-verbindingen

          Spoorverbindingen
                                   Leiden                                                     Alphen
                                                                                                den

   N
 5 km


                                                                                                      G




                                                                                 Krimpenerw



                                            Figuur 4.3: Netwerken van en naar de omliggende regio’s
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>4.2 Relatie met de omgeving                                                                                                      4.3 Bereikbaarheidsopgaven per gebiedstype
De metropoolregio staat niet op zichzelf. Zij maakt onderdeel uit van een                                                        De zes gebiedstypen in de metropoolregio hebben hun eigen kenmerken en
netwerk van economische kernregio’s.                                                                                             daarmee ook hun eigen specifieke mobiliteitsopgaven. Deze opgaven zijn
                                                                                                                                 hierna voor elk van deze gebiedstypen beschreven.
Om de agglomeratiekracht van de regio te vergroten is internationale
connectiviteit van groot belang. Daarbij gaat het zowel om personen,
goederen als informatie. Een samenhangend metropolitaan gebied
vraagt om snelle en betrouwbare (inter)nationale connectiviteit tussen de
metropoolregio en andere regio’s binnen Nederland én binnen Europa. In
het kader van het MIRT-onderzoek internationale connectiviteit is een aantal
concrete opgaven gedefinieerd om dit te verbeteren11. Dit MIRT-onderzoek
vormt input voor deze Uitvoeringsagenda.

Minstens zo belangrijk zijn de economische samenhang en daarmee de
verbindingen met de aangrenzende regio’s: Holland-Rijnland, Midden-
Holland en de Drechtsteden. Dit geldt voor het functioneren van de
metropoolregio als geheel en in het bijzonder voor de mensen die werken en
wonen in de ‘grensstreek’ van de regio.

Het is van groot belang dat de netwerken van de metropoolregio en de
aangrenzende regio’s naadloos op elkaar aansluiten. Dat geldt voor het
autonetwerk, het OV-netwerk en het fietsnetwerk. Voor wat betreft het OV-
systeem dienen dienstregelingen over en weer ook goed op elkaar te zijn
afgestemd.




                                                                                                                                                                       Figuur 4.4: Vervoersstromen tussen MRDH en omgeving



11 Deze opgaven zijn: Verbeteren samenwerking in de logistieke ketens, verbeteren aansluiting internationaal spoornetwerk
Den Haag, verbeteren kwaliteit verbinding luchthavens, Benutten potentie Rijn-Schelde Delta, Optimaliseren van de
achterlandverbindingen per spoor, Reserveringen voor nieuwe buisleidingtracés, Ontwikkelen van een ‘hotspot-strategie’ voor de
Zuidelijke Randstad, Stimuleren van innovatie en triple helix samenwerking op het gebied van digitale infrastructuur



                                                                                                                                          Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Gebiedstypen                    Opgaven                                                                       Gebieden

                                De hoofdopgave is het versterken van de internationale concurrentiekracht     ▪▪ Den Haag (centrum)
                                en het metropolitaan vestigingsklimaat door levendigheid en                   ▪▪ Rotterdam (centrum)
                                multifunctionaliteit, gekoppeld aan internationale connectiviteit. In deze
                                gebieden krijgt daarom het gebruik van OV en fiets de overhand ten
                                opzichte van de auto.
                                ▪▪ Focus ligt op OV en inpassing van metropolitane fietsroutes.
                                ▪▪ Aantrekkelijkheid van de openbare ruimte is specifiek van belang.
Metropolitaan hoogstedelijk     ▪▪ Aanwezigheid van voldoende fietsparkeervoorzieningen.
gebied                          ▪▪ Goed vindbare en toegankelijke collectieve parkeervoorzieningen, zowel
                                   in het centrum, als bij P+R-locaties aan de rand van de stad.
                                ▪▪ Inzet op schone voertuigen, vervuilend verkeer wordt geweerd.
                                ▪▪ Aandacht voor betrouwbare en veilige stadsdistributie.
                                ▪▪ Kwaliteit van plekken van belang als metropolitane interactie-milieus.




                                De hoofdopgave is het versterken van aantrekkelijke, multifunctionele         ▪▪ Den Haag (dichtbebouwd gebied rond centrum
                                woon-, werk- en voorzieningen-milieus in hoge dichtheid. Het aandeel van         inclusief Scheveningen)
                                OV en fiets in de modal choice is hoog en dat aandeel stijgt verder. Ook in   ▪▪ Rotterdam (dichtbebouwd gebied rond centrum,
                                deze gebieden krijgt het gebruik van OV en fiets de overhand ten opzichte        Rotterdam Alexander)
                                van de auto.                                                                  ▪▪ Delft (centrum en Poptahof/Voorhof )
                                ▪▪ Verbindend OV bundelen op frequente, snelle en betrouwbare corridors       ▪▪ Zoetermeer (centrum)
                                   met goede multimodale toegangspunten.                                      ▪▪ Schiedam (centrum)
                                ▪▪ Herstructurering overig (ontsluitend) OV.                                  ▪▪ Rijswijk (rond winkelcentrum In de Boogaard en
Hoogstedelijk gebied            ▪▪ Versterken aantrekkelijkheid en microbereikbaarheid van IC-                   Plaspoelpolder)
                                   hoofdknopen.
                                ▪▪ Fiets als centrale modaliteit in de woongebieden.
                                ▪▪ Autotoegankelijkheid garanderen.
                                ▪▪ Betrouwbaarheid aansluitingen op het hoofdwegennet versterken.
                                ▪▪ Meer sturing op routevorming autoverkeer over bundels.



                                De hoofdopgave is de basis op orde brengen en waar relevant de vitaliteit     ▪▪   Den Haag (stadsranden, Wateringen, Ypenburg)
                                versterken met herstructurering van voorzieningencentra (met name             ▪▪   Rotterdam (stadsranden, Nesselande)
                                winkelcentra) en vergroten van de aantrekkelijkheid. De verbindingen met      ▪▪   Rijswijk (buiten hoogstedelijk deel)
                                de bestaande, stedelijke gebieden en omliggende centra worden versterkt.      ▪▪   Leidschendam-Voorburg (bebouwd gebied)
                                Het aandeel OV en fiets is substantieel maar ook het auto-aandeel is groot,   ▪▪   Zoetermeer (buiten centrum)
                                zeker voor langere afstanden.                                                 ▪▪   Delft (buiten centrum)
                                ▪▪ Versterken OV op hoofdassen. In de andere richtingen wordt gekeken         ▪▪   Pijnacker-Nootdorp (bebouwd gebied)
                                   naar alternatieve mobiliteit, inclusief P+R naar omliggende steden.        ▪▪   Lansingerland (bebouwd gebied)
                                ▪▪ Ontsluitende lijnen herstructureren.                                       ▪▪   Capelle a/d IJssel
Stedelijk woon- en werkgebied   ▪▪ Meer metropolitane hoofdfietsroutes voor de fiets, het ontvlechten van     ▪▪   Krimpen a/d IJssel
                                   netwerken en het wegnemen van barrières.                                   ▪▪   Ridderkerk
                                ▪▪ Aanbieden van (deel-) fietsvoorzieningen op knooppunten en bij OV-         ▪▪   Barendrecht
                                   haltes in samenhang met het verbeteren van de microbereikbaarheid van      ▪▪   Nissewaard (Spijkenisse)
                                   de halten.                                                                 ▪▪   Vlaardingen
                                ▪▪ Garanderen bereikbaarheid voor de auto.                                    ▪▪   Maassluis
                                ▪▪ Zorgdragen voor betrouwbare aansluitingen op het hoofdwegennet.            ▪▪   Albrandswaard


             Tabel 4.1: Opgaven per gebiedstype


        36     Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>Gebiedstypen                   Opgaven                                                                         Gebieden

                               De hoofdopgave is het verbijzonderen van de specifieke kwaliteiten.             ▪▪   Midden-Delfland
                               De openheid wordt beschermd en de gebieden moeten vitaal worden                 ▪▪   Wassenaar
                               gehouden. Het aandeel OV en fiets is beperkt in deze gebieden. Het auto-        ▪▪   Brielle
                               aandeel is en blijft dominant, zeker voor de langere afstanden.                 ▪▪   Hellevoetsluis
                               ▪▪ Garanderen betrouwbare en snelle aansluitingen op het (hoofd)                ▪▪   Nissewaard (buiten Spijkenisse)
                                  wegennet.                                                                    ▪▪   Westvoorne
                               ▪▪ Meer metropolitane hoofdfietsroutes, verbeteren feederfunctie van fiets      ▪▪   Leidschendam-Voorburg (landelijk deel)
                                  op verbindend OV, wegnemen van barrières, verhogen van de veiligheid.
Landelijk wonen en recreëren   ▪▪ Versterken van samenloop van recreatieve (slowlane) routes en
                                  metropolitane hoofdroutes.
                               ▪▪ Inzet op enkele dragende OV-assen met mobiliteitsknooppunten
                                  (inclusief microbereikbaarheid).
                               ▪▪ Herstructurering ontsluitende OV-lijnen.




                               De hoofdopgave is het versterken van de vitaliteit en de leefbaarheid. Het      ▪▪   Westland
                               aandeel OV en fiets is beperkt en het auto-aandeel blijft dominant.             ▪▪   Barendrecht (rond veiling)
                               ▪▪ De bereikbaarheid en betrouwbaarheid van het wegennet garanderen,            ▪▪   Nieuw Reijerwaard
                                  met name voor het logistieke verkeer.                                        ▪▪   Pijnacker-Nootdorp (kassengebied Oostland)
                               ▪▪ Versterken bundeling op betrouwbare goederencorridors met goede              ▪▪   Lansingerland (kassengebied Oostland)
                                  afwikkelkwaliteit.
                               ▪▪ Versterken van het regionale basisnetwerk in combinatie met
                                  microbereikbaarheid van enkele dragende OV-assen ten behoeve van
Greenports en wonen               woon-werk verkeer.
                               ▪▪ Meer metropolitane hoofdfietsroutes (naar de metropolitane centra),
                                  verbeteren feederfunctie van fiets op verbindend OV wegnemen van
                                  barrières, verhogen van de veiligheid.
                               ▪▪ Ontvlechten van fiets- en vrachtverkeer.
                               ▪▪ Inzet op enkele dragende OV-assen met mobiliteitsknooppunten
                                  (inclusief microbereikbaarheid).
                               ▪▪ Herstructurering van het ontsluitende netwerk.

                               De hoofdopgave is het versterken van de vitaliteit en het vestigingsklimaat.    ▪▪ Rotterdams havengebied
                               Multimodale bereikbaarheid voor goederen wordt gegarandeerd en de
                               bereikbaarheid voor werknemers verbeterd. Het gebruik van de auto is en
                               blijft dominant, boven dat van OV en fiets.
                               ▪▪ De bereikbaarheid, capaciteit en betrouwbaarheid van het wegennet
                                  garanderen.
                               ▪▪ Fiets- en OV-gebruik bevorderen door veilige en aantrekkelijke fietsroutes
                                  naar Voorne-Putten en de Noordoever (inclusief veerverbindingen).
Mainport                       ▪▪ Confrontatie van fietsers met het vrachtverkeer vermijden.
                               ▪▪ Bedrijfsvervoer verder uitbouwen, wat dit betreft behoeft woon-
                                  werkverkeer naar specifieke locaties aandacht.
                               ▪▪ Enkele dragende OV-assen met een transferpunt in de haven,
                                  gecombineerd met bedrijfsvervoer.
                               ▪▪ Aansluiten van de veerverbinding op het transferpunt.




                                                         Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag               37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>38   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>5.   VAN DOELEN NAAR OPGAVEN
     In dit hoofdstuk is op basis van de doelen uit de Strategische
     Bereikbaarheidsagenda de vertaling gemaakt naar de
     bereikbaarheidsdoelen van de MRDH. Op basis hiervan zijn de top-eisen
     geformuleerd bij die bereikbaarheidsdoelen. Afgesloten wordt met het
     omschrijven van de flexibele en adaptieve wijze van uitvoering van deze
     eisen, die de huidige omstandigheden van ons vragen.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>     5.1 Doelen Strategische Bereikbaarheidsagenda                                                   5.2 Vertaling van doelen naar eisen
     Om de agglomeratiekracht en de concurrentiepositie van de metropoolregio                        Om meer greep te krijgen op de relatie tussen enerzijds geformuleerde
     te versterken en de leefbaarheid te vergroten zijn in de Strategische                           doelen en anderzijds de effecten van ingrepen in het mobiliteitssysteem zijn
     Bereikbaarheidsagenda vijf hoofddoelen benoemd:                                                 de SBA doelen vertaald in eisen.
                                                                                                     Dit maakt het mogelijk om onderbouwde keuzes te maken, prioriteiten
     1. Concurrerende economie: de economie van de metropoolregio wordt                              te stellen en meer inzicht te krijgen in de effectiviteit van investeringen.
        versterkt door het verbeteren van de interne en externe bereikbaarheid                       Het vraagt, naast een methodische doorvertaling van doelen naar eisen,
        van de economische kerngebieden.                                                             om een bijpassende monitoringssystematiek. De doorvertaling van
     2. Kwaliteit van plekken: de kwaliteit van internationaal concurrerende                         bereikbaarheidsdoelen naar opgaven is schematisch weergegeven in
        plekken en van andere woon- en werklocaties wordt verhoogd door de                           figuur 5.2.
        aantrekkelijkheid en bereikbaarheid van deze locaties te verbeteren.
     3. Kansen voor mensen: de kansen voor mensen worden groter door te                              Om de bereikbaarheidsdoelen uit de SBA te operationaliseren zijn
        zorgen dat ze toegang hebben tot werk en voorzieningen binnen een                            top-eisen geformuleerd. Zo is de ‘45 minuten-bereikbaarheid’ uit de
        aanvaardbare reistijd en tegen een redelijke prijs.                                          SBA een uitstekende manier om het economisch functioneren van
     4. De duurzame regio: een meer toekomstvast, schoner, stiller en zuiniger                       belangrijke bestemmingslocaties te koppelen aan bereikbaarheid van de
        vervoersysteem leidt tot een afname van emissies en geluid per reizigers-                    metropoolregio.
        en tonkilometer.
     5. Efficiënt en rendabel: er wordt een kostenefficiënt en rendabel                              Vervolgens zijn netwerkeisen geformuleerd voor de diverse onderdelen van
        vervoersysteem gerealiseerd, door VERVOERSAUTORITEIT
                                            optimaal gebruik       te maken van het
                                                             METROPOOLREGIO ROTTERDAM DEN HAAG
                                                                                                     het netwerk. Om de prestaties van de diverse netwerken te beoordelen zijn
        beschikbare vervoersysteem en de ruimte daaromheen.                                          bijvoorbeeld eisen geformuleerd over doorstroming en de reistijd tot het
                                                                                                     hoofdnetwerk.
           Onze vijf kerndoelen
                                                                                                     Tot slot zijn bereikbaarheidsopgaven gedefinieerd. Dit zijn de feitelijke
                                                                                                     interventies die een bijdrage leveren aan het voldoen aan de eisen en
                                                                                                     daarmee het realiseren van de doelstellingen.
                                                                                                     Deze systematiek van werken met doelen-topeisen-netwerkeisen-
                                                                                                     opgaven is relatief nieuw. Een belangrijke opgave bij de uitwerking van de
                                                                                                     Uitvoeringsagenda is dan ook om in de praktijk aan de slag te gaan met deze
                                                                                                     methodiek.




     Figuur 5.1: Doelen uit de Strategische Bereikbaarheidsagenda                                5


40   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>                                                                                   5.3 Top-eisen
                             Bereikbaarheidsdoelen
                                                                                   In tabel 5.1 zijn de vijf bereikbaarheidsdoelen uit de SBA vertaald in top-eisen.
                                      SBA
                                                                                   Per top-eis is daarbij een ambitie voor 2025 geformuleerd. Met haar beleid
                                                                                   draagt de MRDH bij aan het bereiken van de gestelde ambities. Tegelijkertijd
                                                                                   zijn er ook andere interventies, buiten de invloedssfeer van de MRDH, die
                                      Topeisen                                     van invloed zijn op het behalen van de geformuleerde ambities. Dat geldt
                                        SBA                                        bijvoorbeeld voor de wijze waarop de verstedelijkingsopgave wordt ingevuld of
                                                                                   de verduurzaming van het wagenpark wordt gestimuleerd.

                                                         OV
                                                                                    Onzekerheid als zekerheid: flexibiliteit en risicoaanpak
                                                        Auto
                                   Netwerkeisen                                    De ontwikkeling van de mondiale economie is zeer onzeker. Dat geldt ook
                                                        Fiets
                                                                                   voor de impact van technologische ontwikkelingen op ons gedrag en ons
                                                        Keten
                                                                                   vervoersysteem. Veranderingen gaan snel. Hier zullen we bij het vertalen van
                                                                                   doelen naar opgaven rekening mee moeten houden. Dit vraagt om denken in
                                    Opgaven                                        scenario’s, meer monitoring en adaptief programmeren. Met de systematiek van
                           (projecten en onderzoeken)                              werken met en monitoren van doelen-topeisen-netwerkeisen-opgaven wordt
                                                                                   hier in de Uitvoeringsagenda invulling aan gegeven.
Figuur 5.2: Vertaling van doelen naar eisen

De komende periode is het zaak om de geformuleerde ambities en eisen te            Gebruik flexibele aanpak en adaptief programma
verifiëren. Waar nodig worden deze bijgesteld en/of meer SMART gemaakt door        Meer dan in het verleden wordt gewerkt met een flexibele aanpak en adaptief
bijvoorbeeld een onderscheid te maken naar spits- en daluren of naar gebieden.     programmeren. Dat betekent dat de ontwikkelingsrichting op hoofdlijnen
Om deze methodiek tot een succes te maken zijn een goede nulmeting en              vastligt, maar de invulling en het realisatietempo steeds worden aangepast aan
periodieke monitoring van belang. Naast een nulmeting, wordt gekeken naar de       wat op dat moment actueel en haalbaar is en past binnen de gegeven kaders.
trendontwikkeling van de verschillende eisen en ambities in de loop van de tijd.   Hierbij wordt steeds aangesloten bij de meest recente CPB-scenario’s. Op basis
                                                                                   van recente ontwikkelingen wwordt het Uitvoeringsprogramma periodiek
                                                                                   aangepast. Daarnaast vindt bijsturing plaats op basis van de daadwerkelijke
                                                                                   ontwikkeling in mobiliteit (locaties, stromen, verstedelijking etc.).




                                                                                                Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>42   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Meer werken met monitoring                                                                                 ontwikkeling van het autoverkeer, verkeersafwikkeling en daadwerkelijk
De allesbepalende rol van lange-termijn prognosemodellen neemt af. Meer                                    gebruik van het OV. Al deze data komen ook steeds meer beschikbaar.
en meer wordt gewerkt met scenario’s en monitoring van daadwerkelijke                                      Belangrijk is op basis van deze actuele data ‘best-estimate’-voorspellingen te
ontwikkeling van de mobiliteit. Hierbij is behoefte aan inzicht in effecten                                doen voor middellange en langere termijnontwikkeling en deze regelmatig
van maatregelen en meer feitelijke, actuele informatie. Zo is meer informatie                              te actualiseren. 12
nodig over zaken als P+R-gebruik, fietsstromen, fietsparkeren, verdere


 Bereikbaarheidsdoel SBA                        Top-eis                                                                              Ambitie in 2025 t.o.v. huidige situatie
 Concurrerende economie                         ▪▪ Aantal mensen dat economische toplocaties in 45 minuten kan bereiken              ▪▪ Toename van 10% voor de 10 belangrijkste locaties12
                                                ▪▪ Betrouwbaarheid van reistijd op de belangrijkste verbindingen, in het
                                                   bijzonder voor het goederenvervoer                                                ▪▪ 95% op hoofdwegennet en 90% op onderliggend wegennet
 Kansen voor mensen                             Aantal arbeidsplaatsen/ voorzieningen dat mensen vanuit woongebieden in 45 Toename van 10% voor 90% van de woongebieden
                                                minuten kunnen bereiken
 Kwaliteit van plekken                          Gebruikerswaardering van de stedenbaan-knopen                                        Minimaal 7,5 op 90% van de knopen
 De duurzame regio                              Uitstootreductie vervoersysteem (CO2)                                                Afname van 30% voor het gehele vervoersysteem
 Efficiënt en rendabel                          Reductie beheer- & exploitatielasten OV                                              Afname van 10% voor het gehele OV-systeem

Tabel 5.1: Vertaling bereikbaarheidsdoelen in top-eisen




  Behoefte aan meer feitelijke informatie: Er zijn vragen over de effectiviteit van P+R voorzieningen. Zo zijn de P+R-voorzieningen rondom Rotterdam
  succesvol in termen van bezetting. Tegelijkertijd is niet helder of dit ‘succes’ bijdraagt aan de beoogde doelen en effecten. Wie zijn de gebruikers? Komen
  de mensen uit de nabij gelegen wijk of van verder? Wat is de werkelijke vraag? Welke doelgroepen (moeten) worden aangesproken? Wat is voor specifieke
  doelgroepen van belang? Wat is de relatie met financiën (tarifering)? Wat is de relatie met het parkeerbeleid van omliggende gemeenten en gebieden? Dit
  vraagt om meer inzicht.




                                                                                                           12 In de nadere uitwerking worden de betreffende locaties en logistieke verbindingen nader vastgesteld (zie ook Opgaven
                                                                                                           ontwikkeling systematiek/methodiek in paragraaf 9.3).




                                                                                                                           Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag                              43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>44   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>6.   DE ENERGIEKE EN INNOVATIEVE
     SAMENLEVING
     In dit hoofdstuk is beschreven op welke wijze de MRDH de kracht van de
     samenleving wil benutten en welke rol innovatie daarbij speelt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>     6.1 Benutten kracht energieke samenleving                                           2. Verruimen en efficiënt inzetten traditionele financiële middelen: Het
     Verhoudingen tussen overheid, markt en samenleving veranderen in hoog                  stimuleren en actief zoeken naar extra (externe) financiële middelen als
     tempo. Vanzelfsprekend houden overheden hun kaderstellende en regisserende             onderdeel van de strategie om de gezamenlijke ambities van de partijen
     rol. Zo legt de MRDH vast wat ze wil bereiken (doelen in SBA) en wat ze daarvoor       in de regio te realiseren (ondanks de toenemende druk op de bestaande
     wil doen (opgaven en projecten Uitvoeringsagenda). Wel is daarbij nadrukkelijk         budgetten). Het zoeken naar vernieuwende financieringsconstructies,
     zichtbaar dat partners (marktpartijen, koepelorganisaties, OV-bedrijven) de            die de nieuwe (horizontale) vormen van samenwerking ondersteunen.
     formulering van de opgaven beïnvloeden en dat overheden meer en meer op                Bijvoorbeeld het ontschotten van middelen en organiseren van financiële
     een bedrijfsmatige wijze participeren in de uitvoering van opgaven. Tevens             ruimte voor experimenten.
     ontplooien burgers en maatschappelijke organisaties initiatieven en tonen een
     grote mate van ondernemerschap.                                                     3.   Verbeteren functioneren mobiliteitsmarkt: Het zorgdragen dat de
                                                                                              maatregelen, die door verschillende partijen in de mobiliteitsketen
     De MRDH wil nadrukkelijk de ontwikkelkracht van de samenleving en het                    genomen worden, elkaar gaan versterken. Daarmee zal de mobiliteitsmarkt
     bedrijfsleven benutten en stimuleren bij de realisatie van de mobiliteitsopgaven.        als totaal beter gaan functioneren. Een beter functionerende
     Burgers, bedrijven, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties zijn in          mobiliteitsmarkt, waarin het prijsmechanisme zijn werk kan doen,
     toenemende mate betrokken bij het produceren van maatschappelijke kwaliteit              leidt tot een betere benutting van het mobiliteitssysteem. Zowel
     in en om de publieke sfeer. Burgers en marktpartijen nemen zelf initiatief en            positieve als negatieve financiële prikkels kunnen leiden tot gewenste
     organiseren zich in netwerken. Dit vraagt van de MRDH een open houding om                gedragsverandering. Als financiële prikkels stoppen, vallen mensen vaak
     nieuwe initiatieven tegemoet te treden. Deze wordt geconcretiseerd op vijf               terug in hun oude gedrag. Het is van belang dat uiteindelijk een structurele
     manieren.                                                                                gedragsverandering wordt bewerkstelligd bij verschillende doelgroepen.
                                                                                              De MRDH onderzoekt welke financiële prikkels (spitsmijden, anders betalen
     1.   Ondernemerschap stimuleren: Het stellen van heldere kaders en het geven             voor mobiliteit, parkeerkosten, woon-werkvergoedingen etc.) dit kunnen
          van ruimte binnen die kaders. Het output denken staat hier centraal. Op             bewerkstelligen en verwerkt deze inzichten in beleid en uitvoering.
          het gebied van mobiliteitsinnovatie zet de MRDH daarbij in om samen met
          kennisinstellingen en partners, zoals InnovationQuarter en YesDelft!, kansen
          te bieden aan het innovatieve bedrijfsleven in de regio. Aandachtspunt bij
          het benutten van ondernemerschap is wel dat de risico’s zich op een reële
          manier verhouden tot de opbrengstmogelijkheden voor private partijen.




46   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>4. Slimmer samenwerken met partners: Het realiseren van opgaven in                     5.   Slimmer samenwerken tussen overheden: Het maakt marktpartijen
   gezamenlijkheid met partners (marktpartijen, koepelorganisaties, OV-                     en samenleving niet uit welke overheid formeel verantwoordelijk is:
   bedrijven):                                                                              Rijk, provincie Zuid-Holland, MRDH of gemeenten. Om de kracht van
   ▪▪ het open aftasten van mogelijke gezamenlijke perspectieven met                        de samenleving maximaal te benutten, is daarom meer en effectievere
      partners (verstevigen netwerk en open houding);                                       samenwerking nodig. De oprichting van de metropoolregio biedt
   ▪▪ het inhoudelijk kunnen koppelen van mobiliteitsopgaven aan                            een kans voor overheden om onderling samen te werken. Dit geldt
      ontwikkelingen en vraagstukken van partners en mogelijk ook vanuit                    bijvoorbeeld voor de samenwerking met de provincie Zuid-Holland en
      andere sectoren.                                                                      een betere samenwerking tussen wegbeheerders.
   ▪▪ een meer bedrijfsmatige houding van de MRDH om bij specifieke
      uitvoeringsopgaven te participeren in de uitvoering, zoals bijvoorbeeld
      bij de Verkeersonderneming (zie kader de Rotterdamse Infrastructuur
      uitdaging).




  Functioneren mobiliteitsmarkt: in de mobiliteitsmarkt is sprake van de volgende beïnvloedingsfactoren:
  ▪▪ Mobiliteit-gerelateerde afspraken binnen bedrijven, zoals reiskostenvergoedingen en parkeren.
  ▪▪ Subsidies voor OV-exploitatie en daaraan gekoppeld tarievenbeleid door de overheid. Effecten van tariefdifferentiatie in het OV. Gratis OV voor bepaalde
     doelgroepen.
  ▪▪ Belasting van autoverkeer naar bezit in plaats van gebruik werkt verstorend. Studie naar Betalen naar Gebruik, zoals dat in het SER-Energieakkoord is
     afgesproken.
  ▪▪ Parkeertarievenbeleid gekoppeld aan OV- en fietsgebruik. Tariferings-strategie voor P+R in relatie met parkeertarieven en kosten OV.
  ▪▪ Effecten van tarifering fietsparkeren bij grote stations.
  ▪▪ Stimuleren gebruik schone voertuigen. Weren vervuilende voertuigen uit hoogstedelijke gebieden.




                                                                                                 Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>     6.2 Innovatie-ambitie                                                                   Kennisdeling en –ontwikkeling is cruciaal. Niet alleen het ontwikkelpad
     De MRDH wil ruimte bieden aan innovatieve mobiliteitsoplossingen                        van veel innovaties is nog onduidelijk. Ook over de gevolgen voor de
     vanuit de markt en de samenleving. Deze oplossing moeten bijdragen                      mobiliteit en in het verlengde daarvan de ruimtelijke effecten is nog veel
     aan het klantgerichter en efficiënter organiseren van de mobiliteit in                  onduidelijk. De kennisinzet richt zich op het bijdragen aan onderzoek
     de regio. Daarnaast moet het ook kansen bieden voor bedrijfsleven en                    (waaronder het programma SURF van NWO), onderlinge kennisuitwisseling
     kennisinstellingen om nieuwe bedrijvigheid en kennis te ontwikkelen. De                 via een Community of Practice voor de wegbeheerders en het stimuleren
     MRDH zet daarbij samen met de provincie Zuid-Holland in op:                             van ontmoeting en uitwisseling tussen kennisinstellingen, bedrijfsleven en
                                                                                             overheden in de Future Mobility Movement.
     1. Innovaties op het gebied van de mobiliteitsmarkt, met als prioriteit
        innovatieve oplossingen voor de first- & last-mile, zelfrijdend vervoer en           Tot slot is ook een belangrijke ontwikkeling het vervagen van de grenzen
        het beter verbinden van OV, kleinschalig OV en doelgroepenvervoer.                   tussen de verschillende (modaliteits)concessies. Met het oog hierop vraagt
     2. Innovaties die bijdragen aan een transitie naar een duurzamer                        de bestendigheid van de huidige concessievorm en –inrichting aandacht.
        energiegebruik met als prioriteit infrastructuur (energie-producerende               Deze is gebaat bij meer ruimte en vrijheden voor de markt en kan via
        weg, medegebruik OV-assets) en zero emissie busvervoer. Platooning                   (verplichte) experimenten bijdragen aan de vernieuwing van het OV-systeem.
        (gekoppeld rijden) biedt hierin ook goede mogelijkheden.                             Het in ‘beton gieten’ van nieuwe concessies is een rem op innovatie en
     3. De kansen en gevolgen van innovaties, zoals ‘connected driving’ en ‘big              (gewenste) ontwikkeling. Ruimte en flexibiliteit zijn belangrijke voorwaarden
        data’ voor de wegbeheerder.                                                          voor ontwikkeling en innovatie.




          De Rotterdamse Infrastructuur uitdaging: Een inspirerend voorbeeld is de benadering van de Verkeersonderneming. Zij is op zoek naar ondernemende
          partijen die in een partnership willen bijdragen aan het bereikbaar houden van Rotterdam. Publieke en private partijen bouwen samen aan infrastructurele
          oplossingen én investeren gezamenlijk: de overheid investeert 1 publieke euro voor 1 private euro. De private partij koppelt een verdienmodel aan de
          investering, en na realisatie mag deze marktpartij de exploitatie verzorgen. Hierdoor kan de investering worden terugverdiend.
          In eerste instantie wordt gezocht naar oplossingen voor de volgende vier knelpunten:
          1. De capaciteit van de oeververbindingen, onder meer tijdens de renovatie van de Maastunnel.
          2. De bereikbaarheid van Rotterdam The Hague Airport per openbaar vervoer, en dan met name tussen de terminal en het RandstadRail-/metronet.
          3. De overstapmogelijkheden en -voorzieningen bij de Hoekse Lijn.
          4. Overlast door het ‘wildparkeren’ van vrachtwagens, gekoppeld aan onnodige verkeersbewegingen in de spits.




48   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>Technologische ontwikkeling: individualisering mobiliteit
De ‘digitalisering van ons dagelijks leven’ heeft grote effecten. Werken, winkelen en recreëren worden steeds meer onafhankelijk van plaats en tijd. Digitalisering
en beschikbaarheid van informatie hebben grote effecten op de arbeidsmarkt, de woningmarkt, de zorgmarkt en niet in de laatste plaats de mobiliteitsmarkt.
Als gevolg van deze ontwikkelingen ontstaat een toenemende behoefte aan flexibiliteit om individueel keuzes te kunnen maken. In hoofdlijn zijn drie
innovatiestromen te onderkennen:
▪▪ Stroom 1 - Innovatie van vervoersystemen: Schoner, slimmer, zuiniger en veiliger. Voertuigtechnologie neemt een hoge vlucht, wat niet alleen het
   bestaande systeem beïnvloedt, maar dit systeem ook structureel verandert. Zo zouden e-fiets en zelfrijdende (deel-)auto’s op termijn een belangrijke plaats
   kunnen krijgen aan de ‘basis’ van de OV-markt. Deze ontwikkelingen kunnen ook grote ruimtelijke consequenties hebben.
▪▪ Stroom 2 - Innovatie van de reizigersmarkt: Niet alleen de vervoersystemen veranderen, maar ook de reizigersmarkt zelf verandert. Reizigers zijn goed
   geïnformeerd en kennen de verschillende opties. Er komen nieuwe toetreders tot de markt met innovatieve oplossingen voor de first & last-mile. Om
   innovatie te bevorderen dient een goed antwoord gegeven te worden op de positie van deze nieuwe toetreders en ruimte te worden geschapen binnen de
   vervoerconcessies. Meer sturing op de gewenste output (wat wil je bereiken?) en minder op de gewenste input (hoe wil je dat bereiken?).
▪▪ Stroom 3 - Innovatie in de mobiliteitsdata: Beschikbare data over het mobiliteitssysteem nemen sterk toe. Parkeerplaatsen, OV-stoelen, fietsen, voertuigen,
   verkeersregelinstallaties: alle onderdelen gaan steeds meer communiceren (‘internet of things’). De MRDH heeft een rol in het genereren en beschikbaar
   stellen van mobiliteitsdata. Op deze manier geeft zij marktpartijen ruimte om op basis van deze data innovatieve oplossingen te bieden, die bijdragen aan de
   doelen van de MRDH.




                                                                                                 Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>50   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>7.   OPGAVEN NETWERK
     In hoofdstuk 5 zijn de bereikbaarheidsdoelen uit de SBA vertaald in
     topeisen en ambities. In dit hoofdstuk zijn deze topeisen vertaald naar
     specifieke eisen en opgaven voor het netwerk. Na een beschrijving van de
     hoofdopgave voor het netwerk worden achtereenvolgens de netwerken
     voor openbaar vervoer, auto, fiets en de keten nader uitgewerkt.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>     7.1 Hoofdopgave in het netwerk
                                                                                                          Bereikbaarheidsdoelen
     Op basis van de hiervoor aangegeven kaders, doelen en eisen is de
     hoofdopgave voor het netwerk te formuleren. Deze hoofdopgave is het
                                                                                                                   SBA
     realiseren van een duurzaam, compleet en robuust metropolitaan netwerk.
     Het gaat om een geïntegreerd netwerk van OV, auto, fiets en ketenmobiliteit.
     Dit netwerk dient de agglomeratiekracht en de economische positie van de
     regio als geheel te versterken. Bovendien sluit het metropolitaan netwerk aan
                                                                                                                       Topeisen
     bij de verschillende gebiedstypen binnen de metropoolregio en de daarbij
     behorende specifieke opgaven.                                                                                       SBA

     De regio Rotterdam Den Haag staat niet op zichzelf. Zij maakt onderdeel
     uit van een groter geheel. In de ‘grensgebieden’ zijn de verbindingen met                                                       OV
     netwerken in aangrenzende regio’s van belang. Deze dienen optimaal
                                                                                                                                    Auto
     op elkaar aan te sluiten. Verder is het van belang dat de metropoolregio
                                                                                                                  Netwerkeisen
     Rotterdam Den Haag snel en goed is verbonden met omliggende                                                                    Fiets
     economische kerngebieden als de metropoolregio Amsterdam, Utrecht,                                                             Keten
     Noord-Brabant, de Vlaamse Ruit en Rhein-Ruhr.

     De metropolitane netwerken van OV, auto, fiets en ketenmobiliteit moeten
     bijdragen aan de 45-minuten bereikbaarheid van economische toplocaties,                                    Opgaven
     woningen, arbeidsplaatsen en voorzieningen. Bij de uitwerking en                                  (projecten en onderzoeken)
     beoordeling van projecten voor de verschillende gebieden stuurt de MRDH
     op de bijdrage van een project aan deze 45-minuten bereikbaarheid.              Figuur 7.1: Vertaling van doelen naar eisen




52   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>7.2 Openbaar vervoer                                                                                                             Het OV-net kent verschillende schaalniveaus. Dit is schematisch weergegeven
De ontwikkeling, het beheer en de exploitatie van het OV is één van de                                                           in tabel 7.1. In deze tabel is aangegeven waarvoor de MRDH primair
kerntaken van de MRDH. Circa 80% van het budget wordt hieraan besteed.                                                           verantwoordelijk is. Voor de overige schaalniveaus heeft de MRDH een
Ondertussen nemen de exploitatielasten en in het bijzonder de beheer- en                                                         agenderende of faciliterende rol. De aangegeven scheidslijnen zijn in praktijk
onderhoudslasten13 van het railsysteem toe en neemt de bijdrage van het Rijk af.                                                 overigens niet keihard.
Dit vraagt om optimalisatie van het netwerk.


 Schaalniveau                                  Indicatie                Product                               Frequentie                              Gemiddelde snelheid
                                               reisafstand                                                    (minimale eis spits)                    indicatief
 (Inter-)nationaal OV                          100-500 km               ICE, Thalys, IC-direct                Min. 1 x per uur                        > 100km/h
                                                                                                              Wens: 2 x per uur




                                                                                                                                                                            RIJK
 Interregionaal OV                             30-100 km                Intercity                             Min. 4 x per uur                        75km/h
                                                                                                              Wens: 6 x per uur
 Regionaal hoofdnet OV (rail +                 3-50 km                  Sprinter                              Min. 4 x per uur                        50km/h
 R-net + HOV-bus)                                                                                             Wens: 6 x per uur
                                                                        Randstad-rail, metro,                 Min. 6 x per uur                        25-35km/h




                                                                                                                                                                            MRDH
                                                                        Tram, HOV-bus                         Min. 6 x per uur                        20-30km/h
 Ontsluitend OV-net                            1-10 km                  Bus                                   Min. 2 x per uur in stedelijk gebied,   20-25km/h
                                                                                                              Min. 1 x per uur in landelijk gebied
 First & last-mile                             1-30km                   Fiets, P+R, nieuwe
 (van en naar OV)                                                       concepten, deelsystemen
Tabel 7.1: Schaalniveaus in het OV-net (de frequenties en snelheden zijn voorlopige richtlijnen. In de nieuwe kadernota OV zullen deze definitief worden
vastgesteld.)




13 De toename van beheer- en onderhoudslasten wordt met name veroorzaakt door toename van het gebruik, areaaluitbreiding, de
aanschaf van nieuwe voertuigen en veroudering van het netwerk.




                                                                                                                                                Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>54   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Technologische ontwikkeling heeft grote impact op ontwikkeling OV: Hoewel we de gevolgen van technologische innovaties nog amper kunnen
doorgronden, is zeker dat die er zullen zijn. De verwachting is dat dit grote veranderingen teweeg gaat brengen in het ontsluitende OV en de ‘first & last-mile’. Dit
deel van de markt wordt opgevangen door deelsystemen, innovatieve vervoersconcepten en op langere termijn zelfrijdende auto’s. Ook wordt een toenemend
verschil in OV-gebruik tussen zomer en winter verwacht als gevolg van de opkomst van de e-bike. Deze ontwikkelingen bieden kansen en vragen om een
andere benadering van de ‘basis’ van de OV-markt. In het kader van het landelijke programma OV Toekomstbeeld werkt de MRDH dit samen met I&M en de
provincie Zuid-Holland uit in de Pilot Zuidelijke Randstad.




Personenvervoer over water: Vervoer over water in de lengterichting is een aantrekkelijke manier van verplaatsen, is recreatief interessant, maar is voor
utilitair verkeer meestal geen alternatief. Bovendien is de kostendekkingsgraad vanuit OV-perspectief doorgaans een groot probleem. Dwarsverbindingen
voor langzaam verkeer zijn in potentie wél kansrijk als invulling van ontbrekende schakels in het fietsnetwerk. Hierbij ligt het primaat bij de betreffende
oevergemeenten. Personenvervoer over water is op dit moment een lappendeken van (typen) verbindingen en opdrachtgevers, waarbij zowel overheden als
marktpartijen betrokken zijn. De MRDH zal dit geheel in kaart brengen en een visie opstellen in samenhang met de netwerken van fiets, OV en weg.




                                                                                                  Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Inclusief zekere uitvoeringsprojecten




                                        Figuur 7.2: Netwerk openbaar vervoer in 2025 .14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>Richtlijnen voor het OV-netwerk                                                                                          Bij de uitwerking van de richtlijnen in de Kadernota OV is de mate van
Per schaalniveau gelden richtlijnen voor het OV-netwerk. De basis voor                                                   fijnmazigheid van de basis van het OV-net een aandachtspunt. De eisen
deze eisen is opgenomen in tabel 7.1. Voor de metropoolregio worden de                                                   hebben onder meer betrekking op snelheid, comfort, halte-afstand,
richtlijnen voor het regionale hoofdnet OV en het ontsluitend OV-net de                                                  betrouwbaarheid, frequentie, bedieningsperiode, informatievoorziening en
komende periode uitgewerkt in de Kadernota OV. De Uitvoeringsagenda                                                      toegankelijkheid.
leidt daarmee niet tot mutaties in de concessies 2016-2026, de Kadernota
OV is hierin leidend. Dit geldt tevens voor de referentie- of nulsituatie                                                Om te komen tot prioritering in opgaven zijn in de onderstaande tabel
van de beheer- en onderhoudslasten. Deze wordt, ten behoeve van de                                                       7.2 de richtlijnen geformuleerd voor de verschillende gebiedstypen. De
ambitie om de beheer- en onderhoudslasten te verlagen, vastgelegd in het                                                 herkomstgebieden (waar komen mensen vandaan) zijn afgezet tegen de
concessiebesluit.14                                                                                                      bestemmingen (waar gaan mensen heen). 15

 Bestemming/ herkomstgebied               Metropolitaan centrum                                                      Metropolitane knoop                                      Voorzieningen centrum

 Metropolitaan en hoogstedelijk           Binnen 45 min. in beide metropolitane centra                               Binnen 20 min. op een (inter-)nationale knoop
 gebied                                   Reistijd met OV is kleiner dan reistijd met auto in de spits
 Stedelijk wonen en werken                Binnen 45 min. in één van de metropolitane centra                          Binnen 20 min. op een metropolitane knoop
                                          Reistijd met OV is gelijk aan reistijd met auto in de spits
 Landelijk wonen en Greenports            Met P+R binnen 45 min. in één van de metropolitane centra                  Binnen 45 min. op een metropolitane knoop                Binnen 20 min. in een lokaal centrum 15 (indien
                                          Reistijd OV/ P+R is kleiner dan 1,5 maal reistijd van auto in de                                                                    niet per fiets)
                                          spits


Tabel 7.2: Richtlijnen OV per gebied




    Afstemming ruimtelijke ontwikkeling en OV: Bij ruimtelijke ontwikkeling ligt er een koppeling met de aanwezigheid van OV:
    ▪▪ Bereiken dat zoveel mogelijk nieuwe ruimtelijke ontwikkeling tot stand komt nabij stations/haltes van hoogwaardig openbaar vervoer (Stedenbaan), conform
       de ‘Ladder van Duurzame Verstedelijking’.
    ▪▪ Voorkomen dat OV sluitpost is in een te ontwikkelen gebied en zorgen voor goede overstapknopen.
    ▪▪ Met een slimme spreiding van ruimtelijke ontwikkeling zorgen voor een ‘tegenspits’ waardoor het OV-systeem efficiënter wordt benut.
    Het is zaak om de MRDH als concessieverlener en financier van het OV in een vroeg stadium te betrekken bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. De MRDH zal
14 In deze kaart is de situatie weergegeven van de huidige situatie, gecombineerd met de projecten, die in de periode tot 2025
    voor
zeker wordende    operationalisering hiervan een procesafspraak maken met de provincie Zuid-Holland
             uitgevoerd.                                                                                                                   en de
                                                                                                                               15 Lokaal centrum    inliggende
                                                                                                                                                 zoals                gemeenten.
                                                                                                                                                       aangegeven op figuur 4.2, Belangrijkste bestemmingen in de metropoolregio.




                                                                                                                                       Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag                 57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>58   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre> Opgaven OV-netwerk                         Beschrijving

 Eén OV-systeem voor de reiziger            Het inspelen op de veranderende wensen van de OV-reiziger, die gemak en comfort steeds belangrijker vindt. Komen tot één integraal systeem of product,
                                            dat optimaal voorziet in de deur-tot-deurreis. Het systeem is betrouwbaar (nooit lang wachten, goede en actuele informatievoorzieningen, voldoende
                                            zitplaatsen), snel (sneller dan auto of fiets), sociaal veilig, gemakkelijk (herkenbaar en samenhangend) en aantrekkelijk (toegankelijk en comfortabel). Met
                                            dit systeem kan de reiziger met gemak door de hele regio reizen.
 Verbeteren internationale connectiviteit   Naar aanleiding van het MIRT-onderzoek Internationale Connectiviteit is afgesproken dat voor de langere termijn onderzoek wordt gedaan naar twee directe
                                            en snellere spoorverbindingen met Duitsland (via Breda-Eindhoven en via Utrecht-Arnhem). Voor de korte termijn neemt de regio met NS initiatief een
                                            businesscase te ontwikkelen voor deze directere verbindingen. Versnelling en verbetering van de verbindingen tussen de Zuidelijke Randstad (met name
                                            Den Haag CS) en Brussel en Engeland blijft ook van belang. Het is tevens van belang dat de regionale bereikbaarheid van de internationale knooppunten,
                                            zoals Rotterdam CS (Thalys/Eurostar), Schiphol en Rotterdam The Hague Airport, op orde is. Dit betreft o.a. de robuustheid van de spoorcorridor Rotterdam-
                                            Den Haag en last mile-verbindingen met metropolitane locaties.
 Versterken Oude Lijn / hoofdspoor          Verdere ontwikkeling van het hoofdspoor door hogere frequenties van IC en Sprinters, in samenhang met verbetering van de keten en ruimtelijke
                                            ontwikkeling (Stedenbaanconcept).
 Verbeteren van de aansluiting van de       Het verbeteren van de aansluiting van economische locaties op het spoor is van groot belang voor de locaties gelegen aan de kennisas: bijvoorbeeld
 economische top-locaties op het spoor      Erasmus, TU Delft, Rotterdam The Hague Airport, Scheveningen, Internationale Zone en op termijn ontwikkelingslocaties als de Binckhorst en Merwe-
                                            Vierhavens.
 Versterken regionaal hoofdnet OV           Snel, betrouwbaar en efficiënt organiseren van de hoofdverbindingen in de metropoolregio, het optimaal afstemmen op ontwikkelingen op het
                                            interregionaal OV en het verbeteren van de knooppunten. De verbindingen met en aansluitingen op omliggende regio’s zijn hierbij een aandachtspunten.
 Keuzes maken in de ‘tussenlaag’ van        Op dit niveau spelen vraagstukken als versnellen van lijnen, waardoor ze aantrekkelijker worden en meer markt genereren (‘upgrade’). Of juist schrappen
 ontsluitend OV                             van lijnen en haltes/halteringen die onvoldoende rendabel zijn en/of vervangen door vernieuwende OV-concepten (‘downsize’). Dit is noodzakelijk om
                                            het OV-product te verbeteren en beter te laten aansluiten op de vraag. Aanvullend aandachtspunt is een gelijkmatiger verdeling van de OV-vraag over de
                                            dag (‘peak shaving’).
 Integratie van gemeentelijk                Aan de ‘basis’ van de OV-markt en in gebieden met een lage dichtheid zijn slimme koppelingen te maken met gemeentelijk doelgroepenvervoer (scholieren,
 doelgroepenvervoer en ontsluitende OV-     zorg, ouderen etc.) en de eigen initiatieven vanuit woon- en werkgebieden (energieke samenleving). Dit wordt vraaggericht ingericht. Aandachtspunt
 diensten                                   daarbij is de definitie van het vereiste minimumniveau van het doelgroepenvervoer en first- & last mile. Onderdeel hiervan is uitwerking van de precieze
                                            rol van de MRDH op dit vlak.
Tabel 7.3: Opgaven in het OV-netwerk




                                                                                                                     Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag          59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Figuur 7.3: Projecten en opgaven in het OV-netwerk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>In figuur 7.3. zijn de projecten en opgaven aangegeven in het OV-netwerk,                 ▪▪ Beschikbaar stellen van de OV-bedrijfsmiddelen: het beschikbaar (laten)
zoals deze volgen uit de opgaven in tabel 7.3. Een uitgebreide beschrijving                  stellen door aanleg en beheer van de OV-bedrijfsmiddelen. Een deel
van alle projecten en opgaven is opgenomen in het Uitvoeringsprogramma                       van deze rol (met name tactisch en operationeel) is gedelegeerd aan de
(hoofdstuk 9).                                                                               vervoerders.
                                                                                          ▪▪ Aanleg OV-bedrijfsmiddelen: het voorbereiden van de contractering van
Rollen MRDH Openbaar Vervoer                                                                 marktpartijen ten behoeve van het ontwerp en de realisatie van nieuwe OV
▪▪ Beleidsmaker: vertalen van bestuurlijke ambities en wensen voor                           bedrijfsmiddelen en het ontwerpen en realiseren van nieuw aan te leggen
   het regionale OV-systeem in uitvoerbaar beleid door het formuleren                        en/of aan te schaffen OV-bedrijfsmiddelen.
   van prestatie-eisen voor het OV-systeem (infrastructuur, materieel en                  ▪▪ Beheer OV-bedrijfsmiddelen: het beschikbaar (laten) stellen en houden van
   exploitatie) en het ontwikkelen (netwerk en lijnvoering) van het systeem.                 alle OV gerelateerde bedrijfsmiddelen, het borgen van de veiligheid van
   Als gesprekspartner optreden voor opgaven op hogere schaalniveaus van                     gebruik en beheer van de OV-bedrijfsmiddelen conform het vastgestelde
   het OV-systeem. Hierbij gaat het om agenderen, faciliteren en lobbyen.                    veiligheidsbeleid (systeemveiligheid) en het hiertoe afsluiten van
▪▪ Concessieverlener: het verlenen van het recht tot verrichten van regionaal                contracten met de markt.
   (railgebonden) openbaar vervoer aan een vervoerder (tegenover een
   vervoersprestatie) en het aanbesteden en beheren van de concessie en het
   veilig gebruik van het (railgebonden) OV-systeem.




  TramPlus en Stadstram in Rotterdam: upgraden of downsizen? In Rotterdam is de introductie van TramPluslijnen (een snellere tramlijn) lastig gebleken.
  Deze lijnen vervoeren (in potentie) grote aantallen reizigers maar de gemiddelde snelheid bleef te laag om een concurrerend product neer te zetten. Er was
  voortdurend veel discussie over het opheffen van haltes en conflicten met overige weggebruikers (fietsers, oversteekgebieden, parkeerplaatsen, instellen 30km-
  zones etc.). Hierdoor blijft potentieel onbenut. Bij de Stadstram liggen snelheid, frequentie en reizigersaantallen lager. Als gevolg daarvan zijn de exploitatie- en
  beheerkosten van deze lijnen te hoog. Bovendien kiezen mensen voor concurrerende modaliteiten (fiets, nabije metro).




                                                                                                    Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   61
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>Inclusief zekere uitvoeringsprojecten




                                        Figuur 7.4: Autonetwerk in 2025 16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>7.3 Auto                                                                                                                        In de hoogstedelijke gebieden vraagt het spanningsveld van bereikbaarheid
Het autonetwerk krijgt een forse impuls met de realisatie van enkele grote                                                      en goede inpassing in de stedelijke omgeving aandacht. In meer perifere
projecten in de regio (zoals Rotterdamsebaan, A4 Delft-Schiedam, A15                                                            gebieden speelt met name de robuustheid van het netwerk een rol. Dit geldt
MaVa, A24 Blankenburgverbinding en A13/A16). Dit draagt bij aan een                                                             onder andere in gebieden als Voorne-Putten en het Havengebied.
betere doorstroming van het verkeer, een betrouwbaarder netwerk en
een verbeterde bereikbaarheid van de regio. De komende periode ligt                                                             Twee netwerklagen in de metropoolregio
de focus op het verder verbeteren van het netwerk. In het bijzonder de                                                          In onderstaande tabel 7.4 en figuur 7.4 zijn de twee netwerklagen
aansluitingen van het onderliggend wegennetwerk op het hoofdnetwerk.                                                            weergegeven die van belang zijn op het schaalniveau van de metropoolregio.
Juist op deze aansluitingen treedt in toenemende mate rijtijdverlies
en onbetrouwbaarheid op. Delen van de metropoolregio met weinig                                                                 In aanvulling op de bovenstaande twee lagen is er sprake van een lokaal,
alternatieven zijn hiervoor extra kwetsbaar. 16                                                                                 ontsluitend netwerk. De primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij
                                                                                                                                gemeenten en waterschappen.




 Onderdeel autonetwerk                      Beschrijving
 Metropolitaan verbindend                   Dit netwerk bestaat uit de Rijkswegen, provinciale wegen en een enkele gemeentelijke hoofdweg. Het draagt zorg voor de verbindingskwaliteit binnen de
 netwerk                                    metropoolregio en de aansluiting van de regio op de omliggende regio’s. Dit netwerk bevat bovendien de corridors waarlangs het goederenverkeer zich in hoofdzaak
                                            afwikkelt.
 Metropolitaan basisnetwerk                 Dit netwerk ontsluit de stedelijke en regionale gebieden. Het bestaat hoofdzakelijk uit gemeentelijke en provinciale wegen. Auto- en vrachtverkeer wordt op deze
                                            routes gebundeld en aangesloten op het metropolitaan verbindend netwerk.
Tabel 7.4: Netwerklagen in de metropoolregio




16 In deze kaart is de situatie weergegeven van de huidige situatie gecombineerd met de projecten, die in de periode tot 2025
zeker worden uitgevoerd.




                                                                                                                                         Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   63
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Figuur 7.5: Projecten in het autonetwerk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre> Eisen aan het autonetwerk     Beschrijving
 Snelheid en                   Ten aanzien van het metropolitaan verbindend netwerk sluiten we aan bij de normen, die het Rijk stelt aan het netwerk. Als het Rijk de normering aanpast, zal bezien
 betrouwbaarheid op het        worden of dit voor het hele verbindend netwerk moet worden aangepast. Op dit moment betekent dit dat de reistijd op dit netwerk in de spits maximaal anderhalf keer
 metropolitaan verbindend      de reistijd in de dalperiode mag bedragen. Uitzondering op deze norm vormen de A4 bij Den Haag (tussen Harnaschknoop, de N211 en N14) en de Ring Rotterdam. Hier
 netwerk                       mag van deze norm worden afgeweken (maximaal tweemaal de reistijd in de spits ten opzichte van de dalperiode).

 Snelheid en                   De schakels moeten in staat zijn het auto- en vrachtverkeer van en naar de onderliggende gebieden te bundelen (gebiedsontsluitingswegen). De afwikkelingseis aan het
 betrouwbaarheid op het        metropolitaan basisnetwerk mag daarom in spitsperioden niet meer afwijken dan tweemaal de reistijd op daluren. Tevens moet sprake zijn van 90% betrouwbaarheid
 metropolitaan basisnetwerk    van de te verwachten reistijd. Daarnaast moet het mogelijk zijn om binnen 15 minuten vanuit de stad of de regio op het metropolitaan verbindende netwerk te zijn,
                               inclusief de aansluitingen op het verbindend hoofdnet. De inrichting van hoofdwegen in het stedelijk gebied vraagt om een integrale benadering. Hierbij dienen de
                               kwaliteit voor het autoverkeer, de ruimtelijke kwaliteit, de inpassing in de stedelijke omgeving en de ruimte voor andere verkeerssoorten met elkaar in balans te worden
                               gebracht. Dit is een uitwerkingsopgave waarbij de balans per gebiedstype anders kan uitvallen.

Tabel 7.5: Eisen aan autonetwerk



 Opgaven autonetwerk               Beschrijving
 Afmaken verbindend                In de komende periode worden diverse grote projecten uitgevoerd, zoals de Blankenburgverbinding, A16 Rotterdam en de Rotterdamsebaan. Daarna wordt de A4
 hoofdnetwerk                      Passage, poorten en inprikkers gerealiseerd, alsmede de verbreding van de A20-Oost. Of de gewenste verbindingskwaliteit op het verbindend hoofdnet daarmee kan
                                   worden gegarandeerd is nog niet vastgesteld. Dit wordt met het Rijk nader onderzocht (MIRT-onderzoek Rotterdam – Den Haag). De Rijksstructuurvisie Rotterdam
                                   Vooruit is daarbij uitgangspunt, zodat bijvoorbeeld bij gebleken robuustheid van het knelpunt Brienenoord-/Algeracorridor de oplossingsrichting niet ter discussie
                                   staat.
 Aansluitingen - kwaliteit         In het MIRT-onderzoek Bereikbaarheid Rotterdam-Den Haag wordt de kwaliteit van de aansluitingen meegenomen. Eerder uitgevoerde onderzoeken van de
 verkeersafwikkeling               voormalige stadregio Rotterdam en het Stadsgewest Haaglanden zijn hierbij het uitgangspunt. De zorg om de kwaliteit van de aansluitingen is groot. Dit geldt zowel
 garanderen                        voor de inprikkers in de steden als voor de aansluitingen in de regio. Op enkele corridors ligt er ook een relatie met de routevorming en de kwaliteit van de afwikkeling
                                   op het hoofdwegennet (bijvoorbeeld de Kruithuisweg in Delft).

 Hoofdwegennetwerk                 Binnen Rotterdam vindt een herijking plaats van het wegennetwerk als onderdeel van het nieuwe Verkeersplan. In dit kader wordt het metropolitaan basisnetwerk
 Rotterdam                         binnen de Ring nader beschouwd. Hiervan is nut en noodzaak van een nieuwe oeververbinding onderdeel.
 Samenwerking van                  Samenwerking tussen de wegbeheerders is nodig. Dit geldt zowel voor de ontwikkeling van netwerken als voor het sturen en beheersen van het gebruik (op de
 netwerkbeheerders                 betrouwbaarheid) van de netwerken door Dynamisch Verkeersmanagement (DVM)-maatregelen, beheer en onderhoud en voorkomen van incidenten. Samen met de
                                   andere wegbeheerders worden de verbindingen uit de volgende studies verder uitgewerkt, geprioriteerd en geagendeerd: Wegenstudie Haaglanden, Wegenstudie
                                   Rotterdam, Bereikbaarheid Voorne Putten en havengebied, Wegenstudie A20, gebiedsverkenning Westland en de monitoringsafspraken als gevolg van nieuwe
                                   infrastructuur (A4, A13/16, Rotterdamsebaan).
Tabel 7.6: Opgaven autonetwerk




                                                                                                                           Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag        65
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Figuur 7.6: Prioriteiten Tactisch Kader Verkeersmanagement BEREIK!
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>In figuur 7.5. zijn de projecten voor het autonetwerk aangegeven, zoals               Rollen MRDH auto
deze volgen uit de opgaven in tabel 7.6. Een uitgebreide beschrijving van             ▪▪ Beleidsmaker: het vertalen van bestuurlijke ambities en wensen voor de
alle projecten en opgaven is opgenomen in het Uitvoeringsprogramma                       regionale weginfrastructuur in uitvoerbaar beleid door het bewaken van de
(hoofdstuk 9).                                                                           netwerksamenhang, formuleren van de prestatie-eisen voor het netwerk,
                                                                                         de ontwikkeling van het systeem en effecten te monitoren met een
In figuur 7.6 is tevens de prioritering binnen het wegennetwerk aangegeven.              regionaal verkeersmodel.
Deze prioritering is leidend bij het uitvoeren van het Verkeersmanagement.            ▪▪ Subsidieverlener: het stimuleren en (mede)financieren van de aanleg en
Op de wegen met de hoogste prioriteit is de doorstroming van het grootste                verbetering van nieuwe regionale weginfrastructuur en het motiveren van
belang. Deze prioritering wordt in 2016 in overleg met de wegbeheerders                  wegbeheerders om maatregelen te nemen.
geactualiseerd.




  Prioritering en maken van keuzes voor toekomstige projecten
  ▪▪ Vertrekpunt voor het benoemen en prioriteren van opgaven is de gelaagde opbouw van het huidige netwerk.
  ▪▪ Streven is om hierbij onderscheid te maken naar de gebiedstypen, zoals beschreven in paragraaf 4.3. Differentiatie van de doelstellingen / criteria naar de
     gebiedssoorten is van belang.
  ▪▪ Om tot prioriteiten te komen moeten per gebiedssoort de opgaven worden bepaald aan de hand van de verschillende SBA-doelstellingen en de bijbehorende
     topeisen. Deze moeten worden vertaald in indicatoren of streefwaarden. Indien streefwaarden niet kunnen worden gehaald, zal dit leiden tot knelpunten.
     Op deze manier worden knelpunten benoemd waarbij de knelpuntzwaarte (gerelateerd aan de pijlers van de SBA) is bepaald. Uiteindelijk kan dit landen in
     kaarten, waarin per gebiedssoort de opgaven (voorzien van prioriteit) benoemd zijn.
  ▪▪ Om tot een uiteindelijke prioritering te komen is een uitspraak nodig over de onderlinge weging van doelstellingen van de SBA. Dat is bij uitstek een
     bestuurlijke keuze.
  ▪▪ Bij verkenningen naar infrastructuurknelpunten moet de robuustheid daarvan onderzocht worden in het licht van te verwachten mobiliteitsontwikkelingen.




                                                                                                Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   67
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>Figuur 7.7: Regionaal basisnetwerk fiets
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>7.4 Fiets                                                                                                             80.000
Een aanzienlijk deel van de verplaatsingen in de metropoolregio is met
                                                                                                                      70.000
de fiets. Gemiddeld gaat het om een kwart van alle verplaatsingen. Ten
opzichte van de andere grote steden als Amsterdam en Utrecht blijven Den                                              60.000




                                                                                                      Intensiteiten
Haag en Rotterdam achter in de modal split. Oorzaken zijn onder meer de                                               50.000
hoge kwaliteit van het metro/tram netwerk, aanwezige barrières (rivier
                                                                                                                      40.000
Rotterdam), de goede autobereikbaarheid en de bevolkingssamenstelling.
Het fietsgebruik groeit, met name in de steden.                                                                       30.000

                                                                                                                      20.000
De opkomst van de e-fiets creëert nieuwe mogelijkheden; het gebruik
hiervan leidt tot (langere) fietsafstanden tot 15 kilometer. Andere                                                    10.000

opkomende fietsen als de bakfiets en de speed pedelec stellen specifieke                                                    0
eisen aan het netwerk. Het fietsnetwerk moet hiermee in de pas lopen. Dit                                                       2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012
alles betekent dat op metropolitaan niveau het fietsnetwerk moet worden                                                                  gem. werkdag               zaterdag             zondag
versterkt. Ook fietsparkeren (zie kader op pagina 71) en de aansluiting van de
                                                                                                                                                                        Jaar
fietsinfrastructuur op OV vragen om meer aandacht.
                                                                                                                      Figuur 7.8: Fietsverkeer in Rotterdam is tussen 2000 en 2012 gegroeid met 70%.

Twee netwerklagen in de metropoolregio                                                                                Figuur 7.7 is een weergave van het regionaal basisnetwerk. Hierin is nog
In tabel 7.7 zijn de twee netwerklagen weergegeven die van belang zijn op                                             geen onderscheid gemaakt in schaalniveaus of typeringen van fietspaden.
de schaal van de metropoolregio.                                                                                      Eén van de opgaven (zie tabel 7.9) is een grondige analyse en het definiëren
                                                                                                                      van het metropolitaan hoofdnetwerk, in afstemming met het recreatieve
In aanvulling op deze lagen is er sprake van een lokaal, ontsluitend                                                  slowlane-concept. Op basis daarvan kunnen per type netwerk de feitelijke
netwerk. De primaire verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij gemeenten en                                              opgaven gedefinieerd worden. Dat betekent dat de basiskaart van deze
waterschappen.                                                                                                        Uitvoeringsagenda periodiek zal gaan wijzigen.


 Onderdeel fietsnetwerk              Beschrijving

 Metropolitaan hoofdnetwerk          Netwerk voor de veel gebruikte hoofdverbindingen vanuit de regio naar de belangrijkste bestemmingsgebieden. Dit netwerk is een hoogwaardige verbijzondering van
                                     het regionaal basisnetwerk
 Regionaal basisnetwerk              Netwerk voor de langere afstanden binnen de regio en de steden
Tabel 7.7: Indeling van het fietsnetwerk




                                                                                                                                  Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   69
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Figuur 7.9: Onderzoeksopgaven in het fietsnetwerk
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Opgaven fietsnetwerk
Om een gedegen classificering van het fietsnetwerk te kunnen uitvoeren, is                              De geformuleerde opgaven dienen vervolgens te worden geprioriteerd. De
een grondige analyse nodig van het basisnetwerk. Op basis daarvan wordt                                 middelen zijn beperkt. Prioritering vindt plaats op basis van de bijdrage aan
een toedeling naar de twee onderdelen van het fietsnetwerk gemaakt en                                   de SBA-doelen. Bovendien vindt prioritering plaats op basis van huidige en
worden opgaven geformuleerd. De fiets heeft zowel een utilitaire als een                                toekomstige fietsstromen.
recreatieve functie. Beide functies zijn voor de MRDH relevant. De functies
stellen echter verschillende eisen aan het netwerk en de kwaliteit daarvan.                             Deze aanpak leidt tot de specifieke opgaven, zoals beschreven in tabel 7.9.
Onderdeel hiervan zijn uitwerkingsopgaven ten aanzien van comfortabele,
verkeersveilige snelle routes en (brede) recreatieve routes (slowlanes) tussen                          In figuur 7.9 zijn de onderzoeksopgaven in het fietsnetwerk aangegeven.
stedelijk en landelijk gebied. Maar ook gaat het om oplaadpunten voor                                   Een uitgebreide beschrijving van alle opgaven is opgenomen in het
e-bikes, de (daadwerkelijke behoefte aan) oeververbindingen en de relatie                               Uitvoeringsprogramma (hoofdstuk 9).
tussen fiets en OV.

 Eisen aan het                Netwerkeis                                                   Eis infrastructuur
 fietsnetwerk
 Metropolitaan                ▪▪ ontsluiten economische kerngebieden en grotere woon- en   Tenminste voldoen aan eisen hoofdfietsroute (CROW-ontwerpwijzer), met name:
 hoofdnetwerk                    metropolitane recreatiegebieden                           ▪▪ geschikt voor e-bikes
                              ▪▪ minimaal 500 fietsers/etmaal tussen kernen                ▪▪ beperking verliestijd door minimale verstoring op kruisingen (prioriteit verkeersregeling, ongelijkvloers)
                              ▪▪ verbeteren bereikbaarheid economische kernlocaties        ▪▪ fysieke continuïteit en herkenbaarheid route
                                                                                           ▪▪ aangenaam en aantrekkelijk (niet langs drukke weg)
 Regionaal basisnetwerk       ▪▪ maaswijdte 500 – 1000 meter binnen de kernen              Streven om te voldoen aan de CROW-ontwerpwijzer:
                                                                                           ▪▪ algemene kwaliteitsverbetering / aanpak

Tabel 7.8: Eisen aan het fietsnetwerk




   Fietsparkeren: Het stimuleren en het succes van de fiets zorgen ervoor dat de vraag naar stallingsplaatsen op OV-knopen en andere locaties toeneemt. Deze
   almaar toenemende opgave vraagt om een gerichte en gezamenlijke benadering. De MRDH speelt hierin een faciliterende rol. Hierbij is een grondige analyse
   van locatie, capaciteit, kwaliteit en gebruik van fietsparkeervoorzieningen van belang. Bovendien gaat het nadrukkelijk ook om elementen als handhaving,
   sturing (betaald fiets parkeren?) en gedragsbeïnvloeding.




                                                                                                                     Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag          71
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>       Prioritering en maken van keuzes
       ▪▪ Om keuzes te maken tussen verschillende opgaven is het wenselijk dat de MRDH kaders formuleert en methodieken voor afwegingen aanreikt. De
          daadwerkelijke invulling van keuzes dient op lokaal niveau te gebeuren.
       ▪▪ Voor het maken van keuzes zijn de pijlers uit de SBA leidend: welke opgaven dragen bijvoorbeeld meer of minder bij aan concurrentiekracht of kansen voor
          mensen.
       ▪▪ Bovendien gaat het om keuzes tussen modaliteiten: een prioriteit op een bepaalde verbinding voor de fiets kan bijvoorbeeld een lagere prioriteit voor de auto
          betekenen.
       ▪▪ Wat in ieder geval prioriteit moet krijgen is fietsveiligheid. Deze is op veel punten een belangrijke zorg en vaak gekoppeld aan het integrale vraagstuk van
          doorstroming.




72   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>Rollen MRDH fiets                                                                                         ▪▪ Kennismakelaar: het delen van kennis en ervaringen met betrekking tot
▪▪ Beleidsmaker: het vertalen van bestuurlijke ambities en wensen voor de                                    nieuwe ontwikkelingen rond de fiets (fietsenstallingen, fietsveiligheid,
   regionale fietsinfrastructuur in uitvoerbaar beleid door het formuleren                                   e-bikes).
   van prestatie-eisen en het ontwikkelen en bewaken van het fietsnetwerk.                                ▪▪ Lobbyist: lobby richting het Rijk, intermediair tussen de wegbeheerders en
   Tevens een regierol richting het ministerie van IenM met betrekking tot de                                het Rijk in verband met regelgeving fiets.
   afstemming over de aanleg van fietsinfrastructuur rond Rijksinfrastructuur.
   Daarnaast participeert de MRDH in het Rijksprogramma ‘Tour de Force’ dat
   I&M heeft opgezet om het fietsgebruik te bevorderen.
▪▪ Subsidieverlener: het stimuleren en (mede)financieren van de aanleg
   van nieuwe regionale fietsinfrastructuur en opwaardering van bestaande
   fietsinfrastructuur.




 Opgaven in het fietsnetwerk             Beschrijving
 Meten is weten, ook voor de fiets       Er is meer informatie over fietsgebruik en routekeuze nodig. De verwerking hiervan in een verkeersmodel maakt de verkeerskundige en maatschappelijke baten
                                         beter toetsbaar. Op basis hiervan kunnen gerichte keuzes worden gemaakt over netwerkopbouw/indeling en noodzakelijke aanpassingen van het netwerk. Hierbij
                                         wordt nadrukkelijk gebruik gemaakt van de kennis en kunde van de gemeenten.
 Zorgvuldige opbouw fietsnetwerk         Er dient een grondige, routegewijze analyse te worden uitgevoerd op basis van de eisen aan het fietsnetwerk (tabel 7.8) en zo mogelijk met de resultaten van de
                                         pilot met Safe Cycle Network.
 Komen tot enkele prioritaire opgaven    Vanuit het gedefinieerde netwerk dienen er vervolgens enkele prioritaire opgaven te worden gedefinieerd voor het metropolitane fietsnetwerk.
 metropolitaan fietsnetwerk
 Opgaven regionaal fietsnetwerk          Voortzetten van de inzet op het regionaal netwerk. De capaciteit van het netwerk moet meegroeien met het gebruik door het zo aantrekkelijk en veilig mogelijk
                                         te maken.
 Opgaven utilitair/ recreatief           De opgave is waar mogelijk utilitaire en recreatieve routes te verbinden, zodat het geheel aan kracht wint. Waar nodig dient echter ook te worden gekozen tussen
                                         beide functies.

 Fiets en communicatie                   Een uitwerkingsopgave betreft de communicatie rond de fiets. Hierbij gaat het om het verleiden om (vaker) op de fiets te stappen via bijvoorbeeld een website
                                         met alle fietsroutes. Bovendien gaat het om uniforme en herkenbare bewegwijzering.
 Opgaven fietsparkeren                   Fietsparkeren vraagt om een gerichte, gezamenlijke aanpak (zie kader vorige pagina). De MRDH speelt een faciliterende rol in het komen tot een dergelijke
                                         aanpak.
Tabel 7.9: Opgaven in het fietsnetwerk




                                                                                                                      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag          73
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>       Optimaliseren keten bij overstap Spijkenisse: In Spijkenisse is het metrostation Spijkenisse Centrum een belangrijk overstappunt naar het onderliggende
       busnetwerk. Als de metro echter te laat aankomt, missen reizigers hier hun aansluiting richting bijvoorbeeld Hellevoetsluis en moeten zij lang wachten op een
       volgende bus. De bussen dienen namelijk, conform de concessie, op tijd te rijden. Hier valt winst te halen in de keten door een betere afstemming van deze
       aansluiting als aandachtspunt op te nemen in de concessie.




74   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>7.5 Ketenmobiliteit                                                                                  Momenteel ontbreekt er veel feitelijke informatie op het vlak van
Door de keten beter te stroomlijnen zullen veel meer mensen uitgenodigd                              ketenmobiliteit. Het is een belangrijke opgave om meer inzicht in te krijgen
worden om multimodaal te reizen. Er is veel winst te boeken in het                                   in de effectiviteit van maatregelen. In hoeverre dragen ketenvoorzieningen
optimaliseren van de deur-tot-deur reis. De mobiliteitsketen bestaat uit                             bij aan de beoogde beleidsdoelstelling? Afhankelijk van de uitkomsten kan
allerlei schakeltjes. De verschillende modaliteiten komen op de OV-knopen                            worden bepaald welke aanvullende opgaven onderkend kunnen worden en
bij elkaar. Om te komen tot een optimale ‘overstapmachine’ is het van groot                          welke prioriteit hebben.
belang om alle modaliteiten van meet af aan mee te nemen in het ontwerp
en de ontwikkeling van een knoop. Hier is nog veel te winnen. Zo ontbreekt
de voetganger vaak in de benadering, terwijl die toch zo’n 20% van het voor-
en 50% van het natransport voor haar rekening neemt (zie figuur 7.10). Per
modaliteit dient een gerichte strategie te worden ontwikkeld.




                                                                      24%                                       27%

                                                   20%                                                                           52%

                                       30%                                                                                                 8%


                                                   1%                                                                            1%


                                                                  12%                                            10%

                                                                  14%                                            2%
                           Figuur 7.10: Landelijk aandeel verschillende modaliteiten in voor- en natransport (bron NS)


                                                                                                                 Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   75
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>Figuur 7.11: OV-knopen
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>Eisen aan de ketenmobiliteit                                                                                                             ▪▪ Metropolitaan knooppunt: een knooppunt waar alle typen OV
In de onderstaande tabel zijn de onderdelen van de keten afgezet tegen de                                                                   samenkomen, behalve internationaal OV (interregionaal, regionaal
type knopen die de metropoolregio onderscheidt. Het betreft een aanzet, die                                                                 hoofdnet en ontsluitend OV-net).
de komende periode met de ketenpartners uitgewerkt dient te worden.17 OV-                                                                ▪▪ Lokaal knooppunt: een knooppunt waar alle typen OV samenkomen,
                                                                                                                                            behalve internationaal en interregionaal OV (regionaal hoofdnet en
De OV-knopen zijn als volgt gedefinieerd:                                                                                                   ontsluitend OV-net).
▪▪ Internationaal knooppunt: een knooppunt waar alle typen OV
   samenkomen (internationaal, interregionaal, regionaal hoofdnet en
   ontsluitend OV-net).



 Eisen ketenmobiliteit                       (Inter-)nationaal                                                           Metropolitaan                                             Lokaal
                                             OV-knooppunt                                                                OV-knooppunt                                              OV-knooppunt
 Kwaliteit van knoop                         Klantwaardering                                                             Klantwaardering                                           Klantwaardering
                                             8 of hoger                                                                  7,5 of hoger                                              7 of hoger
 Microbereik-baarheid / way-                 Logische, veilige en toegankelijke langzaam verkeerroutes                   Logische, veilige en toegankelijke langzaam
 finding                                     vanuit alle windstreken                                                     verkeerroutes vanuit alle windstreken
 Informatie-voorziening                      Multimodale digitale reizigers-informatie (uniformeren)                     Multimodale digitale reizigers-informatie (uniformeren)   Digitale reizigers informatie (uniformeren)
 Overstap-kwaliteit                          3 minuten lopen                                                             2 minuten lopen                                           2 minuten lopen
 Fietsparkeren (vraag-volgend)               Bewaakt, deel/ huurfiets, overdekt                                          Bewaakt, deel/ huurfiets, overdekt                        Bewaakt, deel/ huurfiets, overdekt
 P+R   17                                    n.v.t.                                                                      P+R op 3 minuten lopen                                    P+R op 2 minuten lopen
 Deelsystemen                                Fiets, auto, lopen                                                          Fiets, lopen                                              n.v.t.
 Beheer-niveau                               Hoog                                                                        Hoog                                                      Gemiddeld
 Bediening OV                                ICE, Thalys, IC-direct, Intercity, Sprinter, metro, tram,                   Intercity, Sprinter, metro, tram, HOV-bus, bus            Sprinter, metro, HOV-bus en tram en/of bus
                                             HOV-bus, bus
Tabel 7.10: Eisen aan ketenmobiliteit




17 Voor P+R geldt dat zij enerzijds dicht bij het hoofdnetwerk auto moeten liggen en anderzijds gekoppeld moeten zijn aan een
snelle, hoogwaardige OV-verbinding (bij voorkeur sprinter, metro, RandstadRail).



                                                                                                                                                      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   77
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>       Opgaven rond fietsparkeren spitsen zich toe op de OV-knopen in de regio. In essentie betreft het de volgende opgaven:
       1. Waar hebben we het over: een grondige capaciteits- en gebruiksinventarisatie als basis voor prioritering van verbeteringen.
       2. Juist gebruik: vermoedelijk gaat relatief veel capaciteit verloren door verkeerd gebruik (wrakken, niet gebruikte fietsen, etc.). De eerste prioriteit is goede
          handhaving inclusief het tegengaan van (latent) verkeerd gebruik.
       3. Prioriteit locaties met tekort: op verschillende plekken is sprake van een tekort aan voorzieningen. De aandacht dient zich te richten op de locaties met het
          grootste capaciteitstekort.
       4. Inzetten op goede kwaliteit: aantrekkelijke voorzieningen dragen nadrukkelijk bij aan betere benutting. Tegelijkertijd zijn er vragen over effectiviteit. In
          hoeverre dragen overkappen/bewaken van fietsenstallingen bij aan toename van het OV-gebruik?
       5. Delen en ontsluiten kennis: op het gebied van fietsparkeren, in het bijzonder op het gebied van handhaving.




78   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Een ketenregisseur ontbreekt                                                                              aanpak. Het blijkt echter niet altijd eenvoudig om vervolgens over te gaan
Niet alleen de MRDH en haar gemeenten spelen een rol bij het organiseren                                  tot concrete actie en verbetering. Hierdoor blijft er potentieel onbenut. Dit
van de keten. Onder meer NS, HTM, RET, ProRail en de provincie Zuid-                                      geldt bijvoorbeeld voor de regionale NS-stations en HOV-knooppunten. Hier
Holland zijn ook partij. Daarnaast zijn op veel van de knooppunten                                        ligt een belangrijke opgave voor de MRDH en de provincie Zuid-Holland. Zij
marktpartijen actief: Vastgoedeigenaren en –gebruikers en aanbieders van                                  spelen een trekkende rol bij het gericht verbeteren van de ketenmobiliteit.
mobiliteitsdiensten. Tegelijkertijd ontbreekt een natuurlijke ‘ketenregisseur’.                           Het is goed om bij de ketenregie onderscheid te maken in strategisch,
Stedenbaan is een belangrijk concept. Zij is een logisch platform om                                      tactisch en operationeel niveau. De MRDH en Zuid-Holland kunnen invulling
partijen op strategisch niveau samen te brengen. De zogenaamde alliantie-                                 geven aan het strategisch niveau. De praktische kennis van bijvoorbeeld
gesprekken zijn een prima start om op een knoop of plek de verschillende                                  gemeenten en OV-bedrijven kan helpen bij het invullen van het tactisch en
partijen bij elkaar te brengen en een basis te leggen voor een gezamenlijke                               operationeel niveau.


 Opgaven                Beschrijving
 ketenmobiliteit
 Onderzoeken van de     Het is van belang om goed te weten hoe het vervoerssysteem werkt: dus eerst onderzoek en inventarisatie MRDH-breed. Hierbij dient te worden gekeken naar de verschillende
 keten                  gebiedstypen/knooptypen en specifiek ook naar de relatie tussen OV en fiets. Daarnaast dient te worden gezorgd dat de relevante OV-data beschikbaar zijn. Op basis van deze
                        inventarisatie kunnen gezamenlijke speerpunten benoemd worden, met oog voor de verschillen tussen de gebieden.
 Opstellen              Het met alle partijen komen tot en uitvoeren van een gezamenlijke agenda ketenmobiliteit, met daarin afspraken over:
 gezamenlijke agenda    ▪▪ De definitie van (lokale) OV-knopen en de hiërarchie tussen knooppunten.
                        ▪▪ De effectiviteit van maatregelen.
                        ▪▪ De eisen die we stellen.
                        ▪▪ Hoe onderscheidt dit zich per type knoop.
                        ▪▪ De grootste opgaven.
                        ▪▪ De wijze van prioriteren.
                        ▪▪ Voorstellen voor samenwerking en publiek-private kansen.
Tabel 7.11: Opgaven in ketenmobiliteit




                                                                                                                      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag    79
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>       Kwaliteit van plekken: De norm bij het aanleggen van infrastructuur is doorgaans ‘sober en doelmatig’. Tegelijkertijd laten plekken waar geïnvesteerd wordt
       in kwaliteit zien dat dit veel oplevert. De MRDH kan bij investeringen eisen stellen aan de ruimtelijke kwaliteit. Als voorbeeld worden investeringen in tram-
       infrastructuur genoemd die een impuls kunnen geven aan een gebied. Den Haag onderscheidt in aanvulling op ‘standaard-kwaliteit’ plekken met ‘Hofstad-
       kwaliteit’. Dit zijn plekken die economisch van belang zijn en met een hogere kwaliteit meer waarde genereren. Dergelijke investeringen zijn vaak te overzien
       en genereren veel effect. De MRDH zal bij het functioneren van het netwerk op de metropolitane economische centra rekening houden met een dergelijke
       strategie bij het doen van investeringen of toepassen van verkeersmanagement.




80   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>Rollen MRDH Ketenmobiliteit
▪▪ Coördinator: in samenwerking met de gemeenten, aanhakend op
   Stedenbaan, actief stimuleren en coördineren van initiatieven en
   activiteiten en ontwikkelen van een gezamenlijke agenda ter verbetering
   van de ketenmobiliteit.
▪▪ Kennismakelaar: het ondersteunen en faciliteren van gemeenten op het
   gebied van ketenmobiliteit, onder meer door kennisdeling en afstemming
   van initiatieven.
▪▪ Beleidsmaker: het opstellen en afstemmen van beleid voor ketenmobiliteit
   met de (publieke) partners, onder meer in het kader van Stedenbaan.
▪▪ Subsidieverlener: het mede financieren van maatregelen ter
   verbetering van ketenmobiliteit, bijvoorbeeld voor verbetering van
   microbereikbaarheid, fietsparkeren of P+R.




  Stick & carrot: Om te zorgen dat alle beleidsvoornemens waarheid worden, is meer nodig om de verdichting rond knopen te stimuleren: een ‘stick & carrot’
  strategie. Middels een provinciale verordening kan veel worden afgedwongen (de ‘stick’). Er dient daarbij (meer) ruimte te komen om te zorgen dat juiste
  functies rond knopen worden ontwikkeld. Bovendien moet daarbij goed gekeken worden naar belemmerende regelgeving (geluid etc.). Maar er is meer nodig.
  Met een ‘yes-instrument’ moeten gemeenten die rond knopen ontwikkelen worden gestimuleerd (de ‘carrot’). Bijvoorbeeld door in dat geval vanuit de MRDH/
  provincie voor 50% mee te investeren in de kwaliteit van de openbare ruimte rond de knoop of in ketenvoorzieningen (P+R, fietsparkeren o.i.d.). In aanvulling is
  het interessant om te zoeken naar mogelijkheden om private investeringen te stimuleren (fiscaal, meer ontwikkelruimte etc.).




                                                                                                 Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   81
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>82   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>8.   OPGAVEN GEBRUIK EN GEDRAG
     Naast opgaven in aanpassingen van het netwerk liggen er ook opgaven
     in het sturen op gebruik en gedrag. 95% van het netwerk ligt er namelijk
     al. Het gaat dus om het beter benutten daarvan en het accent verschuift
     steeds meer naar de sturing op gebruik en gedrag. In dit hoofdstuk wordt
     beschreven hoe deze sturing vorm krijgt voor duurzame mobiliteit,
     verkeersveiligheid, mobiliteitsmanagement, verkeersmanagement, ITS en
     goederenvervoer.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>     8.1 Duurzame mobiliteit
     Duurzaamheid is een ambitie, die alle beleidsterreinen raakt. Hiermee                 Bovendien moeten de maatregelen betaalbaar en effectief zijn (geen
     raakt het ook de verschillende onderdelen van het beleidsterrein verkeer              ‘windowdressing’). Dat wil zeggen dat het resultaat in verhouding moet
     en vervoer. De MRDH heeft een opgave als het gaat om duurzaamheid. ‘De                staan tot de middelen. De doelstellingen moeten worden vertaald richting
     duurzame regio’ is als doel benoemd in de SBA van de Vervoersautoriteit.              vervoerders en marktpartijen. Doelstellingen moeten afdwingbaar zijn door
     De Vervoersautoriteit werkt aan “een toekomstvast, schoner, stiller en                goede borging in concessies en ‘handhaving’ van afspraken.
     zuiniger vervoerssysteem”. Het klimaatakkoord van Parijs onderstreept
     nogmaals het belang van duurzaamheid bij de uitwerking en uitvoering van
     mobiliteitsbeleid.

     De ambities op het vlak van duurzame mobiliteit moeten worden vertaald in
     concrete en SMART geformuleerde doelstellingen. De doelstellingen moeten
     pragmatisch worden ingevuld. Zo moeten zij aansluiten bij programma’s
     voor vernieuwing en beheer en onderhoud. Maar er moet ook slim en
     toekomstvast worden ingespeeld op de diverse trends en ontwikkelingen die
     zich in hoog tempo voordoen rond dit thema.



       Belang verduurzaming mobiliteit en gezond gedrag nemen toe
       ▪▪ De focus van overheid en marktpartijen op ‘schone mobiliteit’ neemt een vlucht. De ontwikkeling van de brandstofkosten is daarbij onzeker, maar speelt een
          belangrijke rol bij de mobiliteitskeuzen van personen en goederen. Er is met name onder jongeren in de steden een trend waarneembaar van autobezit naar
          autogebruik. Dit vraagt onder andere om meer deelvoorzieningen op knooppunten. De vraag is of en in welke mate deze trends zich ook buiten de steden
          door zullen zetten.
       ▪▪ Het belang dat mensen hechten aan ‘gezond leven’ neemt toe. Dit vertaalt zich onder meer in een grotere bereidheid om te fietsen. Het belang
          van gezondheid draagt ook bij aan een lagere maatschappelijke acceptatie van overlast als gevolg van verkeer (lucht, geluid, trillingen) en risico’s
          (verkeersonveiligheid, groepsrisico’s gevaarlijke stoffen).




84   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   85
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>      Opgaven duurzame            Beschrijving
      mobiliteit
      Doelstellingen EU en Rijk   De duurzame ambitie uit de SBA moet uitgewerkt worden in concrete doelstellingen. Zij zullen in lijn zijn met Europese en nationale doelstellingen en afspraken op dit gebied.
      leidend                     De doelstellingen zijn om te voldoen aan de normen voor de luchtkwaliteit (NO2 en fijn stof ) en de EU-norm: verminderen van uitstoot van CO2 met 40% in 2030 t.o.v. van
                                  1990.
      sturen op duurzaamheid      De MRDH wil het OV zo duurzaam mogelijk inkopen. Bij voorkeur binnen de bestaande financiële middelen en zonder dat het ten koste gaat van het voorzieningenniveau. De
      OV-exploitatie              aanbesteding van (collectief/doelgroepen) vervoer is hét belangrijkste instrument van gemeenten en MRDH om schone en stillere voertuigen op de weg te krijgen (zie kader).
      Sturen op duurzaamheid      Als concessieverlener wil MRDH (afdwingbare) duurzaamheidseisen opnemen aan de assets (zie kader), eventueel voorzien van bonus-malus instrumenten om het effect
      assets OV                   te vergroten. In lijn met overheidsdoelstellingen dient op termijn voor de assets te worden gestreefd naar energieneutraliteit. Om benutting te optimaliseren wordt
                                  maatschappelijk medegebruik van de assets onderzocht.
     Tabel 8.1: Opgaven duurzame mobiliteit


     Rollen MRDH
     ▪▪ Facilitator: het faciliteren van initiatieven t.b.v. het verduurzamen van                                   Duurzaamheidsdoelstellingen MRDH voor OV zijn gebaseerd op
        het wegverkeer in de zin van afstemmen van activiteiten gericht op het                                      de landelijke en provinciale ambities voor transitie naar duurzaam,
        verduurzamen van het wagenpark. Dit geldt richting gemeenten rond                                           regionaal OV:
        het verduurzamen van het eigen wagenpark. Maar ook richting het                                             ▪▪ In 2016 rijden alle voertuigen in de railconcessies van de MRDH op
        bedrijfsleven als werkgever (woon-werkverkeer) en als wagenparkbezitter                                        groene stroom.
        (goederenvervoer). De faciliterende rol van de MRDH is gericht op het met                                   ▪▪ Uiterlijk in 2025 of zoveel eerder als mogelijk zijn alle nieuwe bussen
        elkaar afstemmen van lokaal beleid, kennisdeling en het verkennen van                                          emissievrij aan de uitlaat.
        (externe) bronnen van financiering (cofinanciering uit de markt/Green Deal                                  ▪▪ Uiterlijk in 2025 of zoveel eerder als mogelijk maken alle nieuwe
        2.0 etc.).                                                                                                     bussen gebruik van 100% hernieuwbare energie. Met het oog op
     ▪▪ Kennismakelaar/verbinder: het delen van kennis met en tussen gemeenten                                         economische ontwikkeling (groene groei) worden de brandstoffen
        en externe partners op het gebied van duurzame mobiliteit. Hierbij                                             zoveel mogelijk regionaal opgewekt.
        dient de grotere schaal van de metropoolregio benut te worden om best                                       ▪▪ Voor het gehele (regionale) OV wordt gestreefd naar een zo gunstig
        practices, beleidskeuzes en andere ervaringen met elkaar te delen. Goed                                        mogelijke score op well-to-wheel CO2–emissie per reizigerskilometer.
        voorbeeld doet nu eenmaal volgen. Onderdeel hiervan is gemeenten in                                         ▪▪ Voor het gehele (regionale) OV wordt gestreefd naar een lager
        contact brengen met markt / netwerk.                                                                           geluidsniveau.
     ▪▪ Lobbyist: naar Rijk en EU voor onder andere beprijzing en Europese                                          ▪▪ Via PvE en gunningscriteria worden vervoerders uitgedaagd om
        financiering, naar Rijk voor verschonen van containerboten ten behoeve                                         een zo duurzaam mogelijk bod te doen en om mee te werken aan
        van leefbaarheid.                                                                                              duurzaamheidsinnovaties in het OV.




86   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>Verduurzaming van assets OV kan met verschillende type maatregelen: inkoop, beheer & onderhoud, aanleg, materiaal(her)gebruik, materieel, energie,
gebouwen. Dit kan worden gerealiseerd door bijvoorbeeld:
▪▪ duurzaamheid een duidelijke plaats geven bij het ‘inkopen’ van (grootschalige) projecten.
▪▪ een handboek hanteren voor toe te passen materialen en deze toetsen op duurzaamheid.
▪▪ het scheiden van afval op perrons/haltes.
▪▪ het koppelen van zonnepanelen aan de energievraag van gebouwen/perrons.
▪▪ het toepassen van donkergroene stroom (zodat daadwerkelijk duurzame stroomopwekking wordt gestimuleerd).
▪▪ ecologische maatregelen of lokale wateropvang.
▪▪ Duurzaamheid kan ook worden vertaald in het gebruiksvriendelijker maken van assets zodat meer mensen gebruik gaan maken van het OV of door het
   verhogen van de bezettingsgraad van het OV




                                                                                          Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   87
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>       Openbare laadpalen voor elektrisch vervoer: mede als gevolg van actief Rijksbeleid (recente autobrief II van minister Wiebes) stijgt het bezit van elektrische
       auto’s. Elektrisch rijden beantwoordt aan ambities van gemeenten én MRDH inzake luchtkwaliteit, mobiliteitsinnovatie en energietransitie. Deels volstaan
       oplaadpunten op eigen oprit, maar voor het grootste deel zijn elektrische auto’s afhankelijk van laden in de openbare ruimte. Prognoses van het gebruik
       wijzen op een groei tot 2020 met 5.800 laadpalen in de MRDH. Hierdoor ontstaat bij alle gemeenten de vraag naar een goede, openbare laadinfrastructuur.
       De gemeenten Rotterdam en Den Haag hebben hiervoor straks contracten afgesloten, waar ook andere regiogemeenten op kunnen aansluiten, maar de
       financiering is nog een groot knelpunt. De MRDH faciliteert kennisdeling en het verkennen van financiering bovenop de Rijksbijdrage.




     8.2 Verkeersveiligheid                                                                                      Deze kosten zijn veel hoger dan bijvoorbeeld filekosten die tussen 2,3 en
     Verkeersonveiligheid brengt naast veel persoonlijk leed ook hoge                                            3,0 miljard euro liggen, of milieukosten die worden geraamd op 2,0 tot 8,5
     maatschappelijke kosten met zich mee. In 2013 lagen de totale kosten van                                    miljard euro. Reden dus om ook verkeersveiligheid sterk te bevorderen waar
     verkeersonveiligheid in Nederland tussen de 12,2 en 14,5 miljard euro.                                      dat mogelijk is.



      Opgaven                Beschrijving
      verkeersveiligheid
      Registratie            Landelijk wordt verkeersveiligheid uitgedrukt in geregistreerde verkeersslachtoffers (doden en ernstige gewonden). De werkelijke aantallen zijn (veel) hoger dan de geregistreerde
      ongevallen vraagt      aantallen. De regionale overheden hebben geen betrouwbare bron meer waarop zij hun beleid kunnen prioriteren en bijsturen. De aantallen verkeersslachtoffers in de MRDH
      om kwaliteits-         dienen dan ook voor ‘onder-registratie’ gecorrigeerd te worden. De MRDH stimuleert landelijk en in samenwerking met gemeenten de verbetering van ongevallenregistratie. Een
      verbetering            doelstelling blijft nodig als impuls en als basis voor monitoring.
      Naar risico gestuurd   De principes van Duurzaam Veilig zijn bij veel gemeenten al gemeengoed bij de inrichting van de infrastructuur. De vervolgstap is dat het gedrag van de weggebruiker passend
      verkeersveiligheid-    is bij de infrastructuur en het overige verkeer. En dat met behulp van een risicobenadering wordt bepaald waar een verkeerde beslissing van de weggebruiker kan zorgen voor
      beleid                 onveiligheid. Dit leidt er toe dat er meer accent komt te liggen op de gedragsbeïnvloeding. Er is een fundamentele wijziging in de beleidsmatige benadering nodig: “Van curatief
                             naar preventief”. Ofwel door op basis van risico-indicatoren de verkeersveiligheid in beeld brengen.
      Landelijke             Met ondersteuning van het Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid Zuid-Holland (ROV-ZH) vertaalt de MRDH de landelijk aangeboden campagnes naar gemeenten.
      campagnes vertalen     Het betreft gedragsbeïnvloeding (campagnes) voor verschillende doelgroepen en educatie projecten (School of Seef, Totally Traffic). Daarbij is effectiviteit van campagnes van
      naar gemeenten         belang. Per doelgroep worden specifieke doelstellingen bepaald, die te meten zijn in bijvoorbeeld percentage van bereik en “bekend zijn met” of “deelname aan”.
      Faciliteren            Beïnvloeding van gedrag bij specifieke doelgroepen met verhoogd risico: fietsers, jonge automobilisten, jeugd (0-18 jaar) en ouderen. De MRDH faciliteert de gemeenten
      beïnvloeding gedrag    bij regionale uitvoering van verkeerseducatie. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij maatschappelijke thema’s (bijvoorbeeld burgerparticipatie als BOB-sportkantines en
                             buurtflitsteams bij handhaving en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in het bedrijfsleven) en gebruik gemaakt van mobiliteitsinnovaties. Daarnaast bevordert de MRDH
                             dat handhaving hoger op de bestuurlijke agenda komt.
     Tabel 8.2: Opgaven Verkeersveiligheid




88   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>    Maak van de nul een punt: de mindset dat ‘ieder slachtoffer er één te veel is’ krijgt steeds meer bijval. Het streven dient nul doden en gewonden te zijn,
    in plaats van minder. Het is niet acceptabel dat er in het verkeer doden en gewonden vallen. ‘Maak van de nul een punt’ is de paraplu waaronder het hele
    verkeersveiligheidsbeleid hangt.




Figuur 8.1: Verkeersdoden in de metropoolregio (bron: CBS, IenM en SWOV)                Figuur 8.2: Ernstige verkeersgewonden in de metropoolregio (bron: CBS, IenM, DHD en SWOV)




                                                                                                     Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   89
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>       Fietsveiligheid: Het bevorderen van het veilig gebruik van de fiets staat in de MRDH hoog op de agenda. De hoge ongevallencijfers van fietsers geven
       aanleiding tot gerichte maatregelen:
       ▪▪ In 2014 is het Manifest Lokale aanpak Veilig fietsen in de MRDH door de verkeersveiligheidsambassadeurs ondertekend. De uitvoering is nog niet overal
          voortvarend opgepakt en vraagt extra aandacht.
       ▪▪ Met de tool van het Safe Cycling Network (i.s.m. SWOV) gaan we de verkeersveiligheidsrisico’s en de kwaliteit van het fietsnetwerk in beeld brengen.



     Dit leidt tot de volgende opgaven:                                                    ▪▪ Kennismakelaar: het delen van kennis met gemeenten en partners, onder
     Rollen MRDH                                                                              andere door ervaringen en inzet van veiligheidsauditors met elkaar te
     ▪▪ Beleidsmaker: het vertalen van bestuurlijke ambities en wensen voor de                delen.
        verkeersveiligheid in uitvoerbare maatregelen door het opstellen van               ▪▪ Subsidieverlener: het stimuleren en (mede)financieren van
        stimuleringsmaatregelen infrastructuur en gedrag.                                     stimuleringsmaatregelen infra en gedrag. De MRDH heeft een rol als
     ▪▪ Coördinator: het coördineren en faciliteren van regionale                             bewaker van eenduidigheid in oplossingen voor verkeersveiligheid. Dit
        verkeersveiligheidsinitiatieven, waarbij het ROV-Zuid Holland                         wordt onder meer via de subsidiegeversrol ingevuld.
        ondersteuning biedt.




90   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>8.3 Mobiliteitsmanagement                                                                                    Succesvolle initiatieven: Met Bereikbaar Haaglanden en de
De tijd van eenzijdig inzetten op grootschalige infra-investeringen is                                       Verkeersonderneming heeft de MRDH twee goede en succesvolle
achter de rug. Het gaat om het slim en beter benutten van de bestaande                                       showcases van mobiliteitsmanagement. De kracht van Bereikbaar
infrastructuur. Mobiliteitsmanagement speelt hierin een cruciale rol. Dit leidt                              Haaglanden is het betrekken van de (grote) werkgevers uit de regio en
tot de volgende opgaven:                                                                                     hen verleiden om hun gedrag te veranderen. Goed voorbeeld waren
                                                                                                             daarbij de lege wegen ten tijde van de nucleaire top. De kracht van de
                                                                                                             Verkeersonderneming is dat met de opzet van een marktplaats voor
                                                                                                             mobiliteit vernieuwende diensten ontstaan zijn. Die hebben inmiddels
                                                                                                             geleid tot zo’n 15.000 spitsmijdingen per dag. Mooi voorbeeld is de
                                                                                                             “Algera-corridor” waar een community is ontstaan die elkaar onderling
                                                                                                             aanspreekt en van tips voorziet.



 Opgaven mobiliteits-             Beschrijving
 management
 Slim prikkelen en gedrag         Mobiliteitsmanagement heeft op dit moment vooral een focus op de auto, woon-werkverkeer en specifiek spitsmijden. Naast de auto dient echter ook de focus te
 blijvend veranderen              worden gelegd op het OV, de fiets en de ketenmobiliteit. Mobiliteitsmanagement richt zich met name op het (duurzaam) beïnvloeden van het reisgedrag van de
                                  mobilist. Dit kan door te kijken naar:
                                  ▪▪ Noodzaak van de reis (re-duce / re-think);
                                  ▪▪ Tijdstip van de reis (re-time);
                                  ▪▪ Keuze voor een vervoermiddel (re-mode);
                                  ▪▪ Keuzen van de route (re-route).

                                  Hierbij zijn de volgende onderwerpen van belang:
                                  ▪▪ Betrek de gemeenten bij de continuering en verdere uitwerking.
                                  ▪▪ Stimuleer alternatieven (ketenmobiliteit, veren, etc.).
                                  ▪▪ Evalueer en stel bij (dit vindt plaats in de visie Mobiliteitsmanagement 2017 en verder).
                                  ▪▪ Jeugd is een groot deel van het spitspubliek (40%). De MRDH heeft aandacht voor spitsspreiding door bijvoorbeeld differentiatie in tarieven, spitsmijden of variatie
                                     in starttijden van scholen en universiteiten.

 Wat wordt het vervolg op Beter   In 2017 loopt Beter Benutten 2 af. De MRDH heeft op dat moment een nieuwe strategie op het vlak van mobiliteitsmanagement. De ervaringen vanuit Bereikbaar
 Benutten 2?                      Haaglanden en de Verkeersonderneming bieden hiervoor een uitstekend vertrekpunt. In de nieuwe strategie worden de beide benaderingen geïntegreerd. Hierbij is
                                  van belang mobiliteitsmanagement breder neer te zetten dan spitsmijden en woon-werkverkeer. De verbreding richt zich onder andere op nieuwe doelgroepen en
                                  andere modaliteiten dan auto.

Tabel 8.3: Opgaven mobiliteitsmanagement




                                                                                                                      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag          91
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>     Rollen MRDH                                                                       ▪▪ Facilitator: het ondersteunen van gemeenten op het gebied van
     ▪▪ Coördinator: het stimuleren en aanjagen van mobiliteitsmanagement-                mobiliteitsmanagement, onder meer door kennisdeling.
        initiatieven en mobiliteitsdiensten als mobiliteitsmakelaar. Of als            ▪▪ Beleidsmaker: het afstemmen van beleid op gebied van
        marktmeester: actief partijen en bedrijven opzoeken, suggesties doen en           mobiliteitsmanagement met de publieke partners.
        gezamenlijk ideeën ontwikkelen.



       Taken voor de MRDH:
       ▪▪ Door communicatie, stimulering van marktpartijen en het beschikbaar stellen van data zorgen dat mobilisten en stakeholders zich voorafgaand en tijdens de
          reis kunnen informeren.
       ▪▪ Ondersteunen bewoners, werknemers en werkgevers in gebruik van huidige marktplaatsdiensten.
       ▪▪ Stimuleren van nieuwe innovatieve samenwerkingsvormen tussen overheid, bedrijfsleven en de markt, bijvoorbeeld MAAS (Mobility As A Service).
       ▪▪ Stimuleren van alternatieve vervoerswijzen, o.a. probeerpool van schone voertuigen (e-scooters).
       ▪▪ Sturen en financieren van directe spitsmijdingen (t.b.v. gedragsverandering door financiële prikkels, negatief en positief ) door subsidieregelingen voor
          weggebruikers.
       ▪▪ Aandringen bij de gemeenten op het structureel betrekken van mobiliteitsmanagement bij gebiedsontwikkeling en het vestigingsbeleid.




92   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>  Meerjarenplanning wegwerkzaamheden: Deze laat zien dat er veel staat te gebeuren de komende jaren. Dit is het gevolg van veel nieuwe projecten
  (Rotterdamsebaan) en vanwege noodzakelijk onderhoud van bestaande infrastructuur (onderhoud Maastunnel, ombouw Hoekse Lijn). Daarnaast worden in
  toenemende mate grote evenementen georganiseerd met impact op het wegennet (Internationale top-overleggen in Den Haag, Tour de France en in 2025
  mogelijk de World Expo in Rotterdam). Tot slot zorgen grote publiekstrekkers (IKEA, dierentuinen en pretparken, Scheveningen) regelmatig voor extra druk op
  het wegennet.




8.4 Verkeersmanagement
Gezien de verwachte mobiliteitsontwikkeling zijn betrouwbaarheid                        Rijden of stilstaan: Op veel trajecten in de MRDH is de vraag groter
en beheersing van verkeersstromen van belang. Dynamisch                                 dan het aanbod. Het netwerk zit zo vol dat kleine verstoringen het
verkeersmanagement (DVM) kan ervoor zorgen dat het netwerk optimaal                     verschil maken tussen rijden of stilstaan. Het gaat hierbij zowel
wordt benut en de betrouwbaarheid van de reistijd wordt vergroot. De                    om geplande verstoringen (wegwerkzaamheden, evenementen)
basis van DVM is het treffen van dynamische maatregelen op wegen om het                 als ongeplande verstoringen (incidenten / pechgevallen, te hoge
personen- en goederenvervoer te informeren en te sturen afhankelijk van de              vrachtwagens, storingen aan wegkantsystemen en bruggen). Incidenten
verkeerssituatie. Verkeersmanagement beperkt zich niet tot het autoverkeer.             op het Rijkswegennet zijn alleen al verantwoordelijk voor 25% van de
Ook voor het openbaar vervoer en de fiets kan verkeersmanagement                        vertragingen!
bijdragen aan de doorstroming.

Verkeersmanagement is nu versnipperd. Er is behoefte aan betere
koppelingen of het gebruik van één systeem. Een intensievere samenwerking
tussen wegbeheerders voor wat betreft informatie-uitwisseling draagt hier
aan bij.




                                                                                               Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   93
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>  Ontwikkelingen: Het netwerk in de Zuidelijke Randstad krijgt een steeds robuuster karakter, doordat meer parallelle routes en alternatieven beschikbaar
  komen. De A4 en A13 tussen Den Haag en Rotterdam, de A20 en de A16 Rotterdam en de Utrechtsebaan en de Rotterdamsebaan bij Den Haag zijn voorbeelden
  van mogelijke toekomstontwikkelingen waarbij DVM een rol kan spelen. Dit is ook mogelijk voor enkele invalswegen in Rotterdam, bijvoorbeeld Pleinweg,
  Stadionweg en de Maasboulevard vanuit de richting Dordrecht.



Dit leidt tot de volgende opgaven:                                                             ▪▪ Kennismakelaar: het ondersteunen van gemeenten op het gebied van
                                                                                                  verkeersmanagement, onder meer door kennisdeling. Dit gebeurt in
 Opgaven verkeers-      Beschrijving
 management                                                                                       de vorm van samenwerkende ingenieursdiensten en Wegbeheerders
 Aanpakken van          Het voorkomen van verstoringen en het beperken van de                     ontmoeten Wegbeheerders. Het MRDH-huis staat open voor
 verstoringen           hinder ervan is een speerpunt. Het beter afstemmen van                    wegbeheerders om samen te werken.
                        wegwerkzaamheden, werken in rustige periodes, juiste gezamenlijke
                        communicatie en inzet van regelscenario’s moeten zorgen voor           ▪▪ Beleidsmaker: het afstemmen van beleid op het gebied van
                        beheersbare hinder voor de weggebruikers.
                                                                                                  verkeersmanagement met publieke partners.
 BEREIK!                BEREIK! is het samenwerkingsplatform in de metropoolregio voor
                        verkeersmanagement, regioregie (afstemming werkzaamheden),             ▪▪ Subsidieverlener: mede financieren van verkeersmanagementmaatregelen
                        regiodesk en incidenten. De MRDH is de verbindende schakel
                        met de 23 wegbeheerders. BEREIK! wordt gecontinueerd. Het                 bij wegbeheerders, zoals de koppeling van wegkantsystemen aan het
                        vastgestelde tactisch kader DVM (zie figuur 7.6) vormt de basis voor      gezamenlijke netwerkmanagementsysteem, inwinnen en ontsluiten van
                        verkeersmanagement.
 Bijdrage leveren aan   Door slimmer en beter bepaalde wegen te benutten kan een bijdrage
                                                                                                  data en het geschikt maken van systemen voor communicatie met auto’s.
 leefbaarheid met       worden geleverd aan de leefbaarheid (vergroten luchtkwaliteit). Met
 DVM                    gerichte acties kan een ongewenste route onaantrekkelijker worden
                        gemaakt.
Tabel 8.4: Opgaven Verkeersmanagement                                                            Regiodesk: Als incidenten zich voordoen wordt dit in veel gevallen
                                                                                                 afgehandeld door de hulpdiensten. Voor incidenten op het
Rollen MRDH                                                                                      hoofdwegennet zijn scenario’s gemaakt om het verkeer waar mogelijk
▪▪ Coördinator: het coördineren en faciliteren van                                               om te leiden of in ieder geval te informeren. Dat kan via één van de
   verkeersmanagementactiviteiten en initiatieven, waaronder: het                                vele Dynamische routeinformatiepanelen (Drips), maar de informatie
   coördineren van regelstrategieën, het monitoren van het wegnetwerk,                           over incidenten en de verwachte restduur wordt ook doorgegeven aan
   het stimuleren van wegbeheerders om verkeersmanagement                                        informatiediensten als VID, ANWB en radiozenders. Dit gebeurt via de
   maatregelen te nemen en de stimulering van brede toegankelijkheid van                         regiodesk van BEREIK! en de vier samenwerkende verkeerscentrales in
   verkeersinformatie.                                                                           Zuid-Holland.




                                                                                                        Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   95
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>     8.5 Intelligente Transport Systemen (ITS)                                         Rollen MRDH
     Intelligente Transport Systemen (ITS) nemen een grote vlucht. Dit betekent dat    ▪▪ Kennismakelaar: Ontwikkelen en delen van kennis door onder meer te
     de techniek in auto’s en langs wegen steeds slimmer wordt. Dat biedt kansen          participeren in onderzoeksprojecten met de provincie Zuid-Holland en de TU
     om informatie in de auto te krijgen, verstoringen te voorkomen, rijgedrag te         Delft (o.a. in beeld brengen gevolgen en kansen van intelligente auto’s) en te
     verbeteren en de volgafstand tussen auto’s te verkleinen. ITS is ook van belang      participeren in samenwerkingsverbanden als Dutch Roads en Connekt t.b.v.
     voor openbaar vervoer en de fiets, onder andere voor informatievoorzieningen         het versnellen van (proeven met) zelfrijdend vervoer.
     en meer vraaggestuurde dienstverleningsconcepten.                                 ▪▪ Subsidieverlener: in het kader van Beter Benutten cofinancieren van projecten
                                                                                          om systemen en auto’s intelligenter te maken.
     De snelheid waarmee auto’s en wegen slimmer worden is onbekend.
     Hierbij hebben partijen elkaar nodig: de automobielindustrie voor de
     productontwikkeling, marktpartijen voor de implementatie, universiteiten voor
     de kennisontwikkeling, wegbeheerders voor de aanpassingen van wegen en
     wegkantsystemen en overheden als hoeder van het algemeen belang en de
     veiligheid.

     Daarnaast is de mate van publieke acceptatie belangrijk. Naast onderzoek naar
     de effecten en kansen voor zelfrijdend vervoer is het handig om ‘no–regret’
     stappen te zetten om de nieuwe technieken mogelijk te maken. Een aantal
     gemeenten in de regio staat open om als proeftuin te fungeren.




96   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>8.6 Goederenvervoer                                                                                     goed mogelijk gefaciliteerd worden voor een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
De logistieke sector is een belangrijke pijler van de economie in de                                    Anderzijds moeten gedragsaanpassingen in het goederenvervoer gestimuleerd
metropoolregio. Bovendien is er zonder goederenvervoer geen economie.                                   worden om bij te dragen aan de bereikbaarheid en leefbaarheid van de regio.
Tegelijkertijd zorgt het goederenvervoer voor druk op de bereikbaarheid en
leefbaarheid van de regio. Enerzijds moet het goederenvervoer daarom zo                                 Dit leidt tot de volgende opgaven:

 Opgaven goederenvervoer             Beschrijving

 Oplossen regionale knelpunten       Het faciliteren van het goederenvervoer zien we vooral terug in het borgen van de bereikbaarheid en het verbeteren van de betrouwbaarheid van de belangrijkste
 en optimaliseren keten              logistieke (weg- en spoor)verbindingen. Een manier om dit te bewerkstelligen is het toevoegen van capaciteit en het oplossen van (infrastructurele) knelpunten.
                                     Lokaal gebeurt dit door kleine aanpassingen. Voor het faciliteren van het goederenvervoer is het ook van belang op regionaal niveau inzichtelijk te hebben waar de
                                     knelpunten optreden zodat de hele keten optimaal kan functioneren. Innovaties zoals platooning (elektronisch gekoppeld rijden van vrachtwagens) kunnen helpen
                                     voertuigen en wegcapaciteit beter te benutten.
 Slimmer goederenvervoer vraagt      Er is met name in de steden behoefte aan minder goederenvervoer en goederenvervoer met minder overlast. Gedragsverandering bij het goederenvervoer is
 om gedragsverandering               hiervoor noodzakelijk. Die gedragsverandering kan niet of heel moeilijk op lokaal niveau worden bewerkstelligd. Door dit regionaal op te pakken ontstaat een betere
                                     onderhandelingspositie en zijn partijen sneller bereid in overleg te treden en mee te denken of mee te werken. Dit kan bijvoorbeeld worden ingevuld vanuit de
                                     Verkeersonderneming. Verder kan een actieve bijdrage aan innovaties zoals “Uber” voor logistiek helpen om in- en uitgaande stromen slimmer te organiseren.
 Veilig vervoer van gevaarlijke      In de metropoolregio worden veel gevaarlijke stoffen getransporteerd over weg, water en rail. Waar mogelijk zet de MRDH zich in om een veilig vervoer van
 stoffen                             gevaarlijke stoffen te stimuleren. Dit doet zij in afstemming/overleg met Rijkswaterstaat en de provincie Zuid-Holland. In ieder geval richt dit zich op het beïnvloeden
                                     van toekomstige besluitvorming over de routering van het goederenvervoer over het spoor. Dit is mede vanwege de bijdrage die dit kan leveren aan het verruimen
                                     van de mogelijkheid om in het stedelijk gebied langs het spoor te bouwen.
Tabel 8.5: Opgaven Goederenvervoer




                                                                                                                         Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag           97
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>98   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Rollen MRDH                                                                          ▪▪ Facilitator: het stimuleren en faciliteren van bedrijven bij het verduurzamen
▪▪ Coördinator: het coördineren met medeoverheden (bijvoorbeeld tussen                  van hun vervoer en hun voertuigen. Het faciliteren en ondersteunen van
   diverse bestuurslagen in het Westland), Havenbedrijf, bedrijfsleven                  gemeenten door in te spelen op specifieke vragen over goederenvervoer.
   en koepelorganisaties (TLN, EVO) om goederenvervoer te verbeteren.                ▪▪ Subsidieverlener: mede financieren van infrastructuurmaatregelen
   Richting Havenbedrijf en provincie Zuid-Holland gaat het hierbij ook over            voor doorstroming en stimuleren van gedragsverandering in het
   goederenvervoer over water en op het spoor.                                          goederenvervoer.




  Een aantal specifieke thema’s rond goederenvervoer vraagt om regionale coördinatie en afstemming:
  ▪▪ Afstemming vrachtwagen-parkeren.
  ▪▪ Afstemming ontkoppelpunten lange, zware voertuigen (LOP, LZV).
  ▪▪ Afstemming beperkingen in hoogte, breedte en gewicht.
  ▪▪ Afstemming inefficiënt transport en zwaar transport, met name door bouwlogistiek en internet-winkelen en allerhande bezorgapplicaties.
  ▪▪ Verbetering logistieke routes van en naar de Mainport en Greenports en betere aansluiting op het verbindende wegennet.
  ▪▪ Afstemming venstertijden stedelijke distributie.
  ▪▪ Kennisdeling en afstemming regelgeving over nieuwe, logistieke voertuigen, als elektrische aangedreven voertuigen, platooning (gekoppeld rijden), Twizy
     Cargo (auto voor vervoeren van kleine spullen binnen de stad) etc.
  ▪▪ Samenbrengen partijen om kennis te delen over regionale inspanningen en effecten op goederenvervoer.
  ▪▪ Stimuleren samenwerking binnen de diverse ketens (Beter Benutten vervolg) met als doel een efficiencyslag in de logistieke keten.




                                                                                               Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   99
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>100   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>9.   UITVOERINGSPROGRAMMA
     Dit hoofdstuk bevat het feitelijke Uitvoeringsprogramma. Dit programma
     is tot stand gekomen vanuit de geformuleerde opgaven in deze
     uitvoeringsagenda. Daar zijn de al eerder gedefinieerde projecten, onder
     andere uit de Railagenda 2025 en diverse MIRT-onderzoeken18 aan
     toegevoegd.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>      9.1 Opbouw uitvoeringsprogramma
      In figuur 9.1 is de opbouw van het Uitvoeringsprogramma schematisch                     Uitvoeringsprogramma
      weergegeven.

      Voor het invullen van de projecten is een aantal randvoorwaarden noodzakelijk.             Randvoorwaarden
      Deze randvoorwaarden betreffen de wijze van samenwerken, de financiering
                                                                                                Wijze samenwerking &
      en de ontwikkeling van de systematiek. De uitwerking hiervan is opgenomen in
      paragraaf 9.3. De projecten in innovatie zijn opgenomen in paragraaf 9.4.
                                                                                                     financiering

      In paragraaf 9.5 zijn vervolgens de projecten opgenomen ten aanzien van het                  Systematiek /
      netwerk, zoals deze volgen uit hoofdstuk 7. In paragraaf 9.6 zijn de projecten           methodiekontwikkeling
      benoemd voor de thema’s bij Gebruik en gedrag, volgend uit hoofdstuk 8.

      Overkoepelend is in paragraaf 9.2 een aantal toonaangevende icoon-projecten
      benoemd. Projecten die symbool staan voor de regio, projecten die de                  Projecten en programma’s
      samenhang en daarmee de kracht van de metropoolregio verder vergroten.18                  Projecten netwerk:
                                                                                                 fysieke ingrepen
      Dit uitvoeringsprogramma vormt de basis voor het werkplan van de
      Vervoersautoriteit, het Investeringsprogramma Vervoersautoriteit en
      de Investeringsstrategie van de MRDH. In het werkplan zullen keuzen
                                                                                           Projecten gebruik en gedrag:
      worden gemaakt welke onderwerpen het eerst worden uitgewerkt. In de                    thematische opgaven en
      Investeringsstrategie van de MRDH wordt de koppeling gelegd met de                              acties
      economische opgaven, in het bijzonder de Roadmap Next Economy. Voor
      zover dit leidt tot uitgaven van de Vervoersautoriteit wordt dit verwerkt in de
      begroting en het bijbehorende Investeringsprogramma Vervoersautoriteit.                            Innovatie
                                                                                          Figuur 9.1: : Opbouw Uitvoeringsprogramma




      18 Een overzicht van de relevante MIRT-onderzoeken is opgenomen in paragraaf 2.3.



102   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>9.2 Icoonprojecten van de regio                                                 ▪▪ De capaciteit, de kwaliteit en de betrouwbaarheid van het openbaar
In hoofdstuk 3 is aangegeven dat er onbenut potentieel is in de regio. Dit         vervoer als drager van de Kennisas. De opgaven zijn hierbij met name de
potentieel kan worden benut door meer samenhang te creëren. Meer                   viersporigheid Den Haag-Rotterdam en de uitbreiding van RandstadRail en
samenhang resulteert in meer economische groei.                                    de realisatie van één samenhangend R-net.
                                                                                ▪▪ Het garanderen van de autobereikbaarheid met een robuust, compleet en
Met meer samenhang benutten we de kracht van de regio en de kwaliteiten            optimaal benut metropolitaan autonetwerk.
van de 23 MRDH-gemeenten optimaal. We willen voorop lopen en                    ▪▪ Het versterken van de regionale samenhang en het stimuleren van
vernieuwend zijn. Samen kunnen we een sterkere rol spelen aan diverse              het fietsgebruik met de realisatie van een samenhangend en robuust
gesprekstafels en in de lobby naar het Rijk en de EU.                              metropolitaan fietsnetwerk.
                                                                                ▪▪ Innoveren door toepassing van nieuwe technieken bij
Het versterken van de agglomeratiekracht en het stimuleren van innovatie           bereikbaarheidsvraagstukken met kansen voor het regionale bedrijfsleven.
zijn kernopgaven voor de MRDH. Om dit te bewerkstelligen staan op de               Het oplossen van de last-mile naar economische toplocaties is hiervan een
schaal van de MRDH de volgende projecten symbool:                                  voorbeeld.
▪▪ Verbeteren van de internationale bereikbaarheid, in het bijzonder de
   spoorverbindingen met Duitsland en België en de OV-bereikbaarheid van
   Rotterdam The Hague Airport, zowel via RandstadRail als in de richting van
   Delft en Rijswijk.




                                                                                         Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag   103
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>      9.3 Randvoorwaarden


       Nr.   Projecten vernieuwde samenwerking

             Financieringsvormen: onderzoek naar alternatieve en nieuwe financieringsvormen zowel bij/samen met medeoverheden (provincie Zuid-Holland, Rijk, Europa) als bij het bedrijfsleven.
       1

             Pilots opzetten rond alternatieve vormen van financiering:
             ▪▪ Pilot oplaadpalen elektrisch vervoer: andere manieren van in de markt zetten, aantrekken externe financiering.
       2     ▪▪ Pilot P+R: andere vormen van financiering (bv. NS als medefinancier van fietsparkeren, Havenbedrijf besloten vervoer).
             ▪▪ Pilot ‘ontschotten budgetten’ (bv. veraangenamen reizen).
             Verdere combinaties bedrijfsleven en overheid: verkennen combinaties ten aanzien van:
       3     ▪▪ Bedrijfsleven als werkgever, onder andere bedrijfsvervoer, collectief vervoer Haven, platooning.
             ▪▪ Bedrijfsleven als aanbieder van nieuwe mobiliteitsproducten.
             Structureel slimmer samenwerken: samenwerking met en tussen de MRDH-gemeenten en samenwerking met partners. Zoals platform Future Mobility Movement, netwerkontwikkeling,
       4     mobiliteitsinnovatie, kennisontwikkeling en –deling.

       Nr.   Projecten ontwikkeling systematiek/methodiek

             ▪▪   Meer SMART formuleren top-eisen en ambities.
             ▪▪   Opstellen meet- en monitoringsplan 2015 – 2017.
       1     ▪▪   Opstellen factsheets per project uit dit uitvoeringsprogramma; vastleggen bijdrage project aan ambities en eisen.
             ▪▪   Opstellen evaluatie- en aanpassingsplan t.b.v. bijstellen uitvoeringsprogramma en/of methodiek.

       2     Maken van scherpe keuzes in projecten, bijvoorbeeld over de inrichting van het OV-net, in kwaliteitseisen bij het beheer van de assets maar ook voor de prioritering in projecten.




104   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>9.4 Innovatie


 Nr.   Projecten innovatie

 1     Definiëren van innovatieve, first & last-mile oplossingen, waaronder Rotterdam The Hague Airport, Parkshuttle Rivium en diverse andere opgaven in gemeenten.

 2     Uitwerken Weg van de energietransitie N470 en N211, inclusief vertaling naar andere wegen.
 3     Vormgeven van de transitie naar zero-emissie in het busvervoer.
 4     Uitvoeren proeftuinen/demonstraties zelfrijdend vervoer, inclusief participatie in onderzoeksprogramma’s.
 5     Stimuleren maatschappelijk medegebruik infrastructuur OV.
       Zoeken naar compensatie voor wegvallend ontsluitend OV en de trend van vergroting van halteafstanden door ontwikkeling van herkomsttransferia, stimuleren voortransport per fiets en andere
 6     vormen van deur-halte vervoer, bijvoorbeeld via efficiënter en met gemeenten afgestemd doelgroepenvervoer.
       Ondersteunende activiteit: deelnemen aan Community of Practice Mobiliteitsinnovatie, waaronder laadpalen voor elektrisch vervoer, kansen en gevolgen van innovaties (zoals connected driving en
 7     big data) voor de wegbeheerder.
 8     Ondersteunende activiteit: door ontwikkelen Future Mobility Movement, het netwerk van mobiliteitsinnovatoren in de Zuidelijke Randstad.
 9     Opgaven definiëren om met prijsmechanismen de mobiliteitsmarkt beter te laten functioneren.


9.5 Netwerken                                                                                              Openbaar Vervoer
                                                                                                           Voor de hoofdspoorprojecten is de rol MRDH faciliterend. In de tabellen op
Categorisering in Projecten                                                                                de volgende pagina is dat aangegeven met de letter F. Voor de regionale OV-
▪▪ Beleidsuitwerking: dit zijn generieke opgaven per thema.                                                projecten heeft de MRDH de rol van autoriteit. Dit is aangeduid met de
▪▪ Projecten: dit zijn specifieke projecten in het netwerk. Deze kennen de                                 letter A.
   volgende onderverdeling in fasen:
     ▪▪ Realisatiefase (cf. IPVa): vaststaande projecten, definitieve
        uitvoeringsafspraken zijn vastgelegd en de financiering is geregeld.
     ▪▪ Planstudiefase: project is gedefinieerd, nadere afspraken over realisatie
        en financiering dienen nog te worden gemaakt.
     ▪▪ Verkenningsfase: verkennend onderzoek, nut-noodzaak en/of wijze
        invulling staan nog niet vast (planvorming). Uit deze onderzoeken
        moet volgen of, en zo ja welke projecten of fysieke ingrepen nodig zijn.
        De volgende stap is het vinden van de bijpassende financiering. Indien
        deze onderzoeken leiden tot een concreet project, dan worden deze
        projecten, in het kader van dit Uitvoeringsprogramma, pas uitgevoerd
        ná 2025.


                                                                                                                      Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag       105
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>      Openbaar vervoer

       Nr.   Beleidsuitwerking OV

       1     Programma één OV-systeem voor de reiziger.
       2     Herijking ‘tussenlaag’ ontsluitend OV in kader van nieuw aan te besteden concessies.
             Programma integratie van gemeentelijk doelgroepenvervoer en ontsluitende OV-diensten. Onderdeel is verkennen mogelijke wijze van organiseren en financieren en aan de slag gaan op basis van
       3     pilots (bijvoorbeeld Schiedam).
       4     Vraagafhankelijk vervoer en vernieuwde lijnvoering: verkennen organisatie openbaar vervoer, in samenwerking met de provincie Zuid-Holland (bijvoorbeeld Hoekse lijn).
       5     Doorzetten programma Stedenbaan, waaronder het stimuleren van verdichting stedelijk programma rond bestaande stations.
       6     Opstellen visie personenvervoer over water

      Specifieke projecten OV
       Nr.   Realisatiefase                                                 Nr.    Planstudiefase                                               Nr.   Verkenningsfase

       1     Ombouw Hoekse Lijn (A).                                               Hergebruiken sporen voormalige Hoekse Lijn voor                    4-sporigheid A12 corridor Den Haag – Gouda (inclusief
                                                                            1      aansluiting op sporen naar Delft, inclusief IC-haltering     1     mogelijke inzet RandstadRail en relatie Binckhorst) en
       2     Eindhalte metrolijn E Den Haag Centraal (A).                          Schiedam (F).                                                      4-sporigheid Rotterdam – Gouda (F).
             Programma integratie van gemeentelijk                                 Vergroten capaciteit en robuustheid RandstadRail:            2     Verbinding Internationale Zone –Den Haag Centraal (A).
             doelgroepenvervoer en ontsluitende OV-diensten.                2      samenloopdeel lightrail/metro en capaciteit Rotterdam/
             Onderdeel is verkennen mogelijke wijze van organiseren                Pijnacker (A).                                                     Verbetering Den Haag – Leiden – Schiphol – Amsterdam
                                                                                                                                                3
             en financieren en aan de slag gaan op basis van pilots                                                                                   (internationale connectiviteit) (F).
             (bijvoorbeeld Schiedam).                                       3      Verbetering OV-ontsluiting TU Wijk – Delft Zuid (A).
                                                                                                                                                      Corridor R’dam - Drechtsteden (IC, sprinters,
       3     Vervoersknoop BleiZo (F).                                             Verbetering OV-bereikbaarheid Rotterdam The Hague            4     Merwede Lingelijn, goederen, verdeling capaciteit
                                                                            4      Airport op halte Meijersplein en in de richting van Delft/         Willemsspoortunnel op LT) (F).
       4     IC-haltering en verbetering station Blaak (F).                        Rijswijk (A)
                                                                                                                                                5     Visie op HOV Den Haag –Westland –Hoekse Lijn (A).
       5     4-sporigheid Rijswijk–Delft Zuid (F).                                 Verbetering internationale connectiviteit
                                                                            5      metropoolregio (Verbinding met Duitsland en tussen                 Verbetering overstapstations Schiedam Centrum en
       6     6 x per uur Sprinter Oude Lijn (F).                                                                                                6
                                                                                   Den Haag en België / Frankrijk) (F).                               Rijswijk (F).
       7     Aanleg tramlijn station Delft -TU Wijk (tram 19) (A).                                                                              7     4-sporigheid Delft Zuid –Schiedam (F).
                                                                            6      OV-ontsluiting en realisatie Station Stadionpark (A+F).
             Verbetering overstapstations Den Haag Laan van NOI,                                                                                8     Verbetering HOV Rotterdam Zuid (A).
       8                                                                           Overdag 4 Sprinters per uur tussen Rotterdam en Gouda
             Blaak en Rotterdam Alexander (A).                              7      (F).                                                               Programma Netwerk RandstadRail fase 2 (nieuwere
             Opwaarderen tramlijn 1 (Tanthof – Den Haag Centrum)                                                                                      tramvoertuigen en perrons) op lijnen 6, 12, 16 en 17,
       9                                                                           Opwaarderen tramlijn 1 (Den Haag Centrum –                   9
             (A).                                                           8                                                                         plus diverse capaciteitsknelpunten in centrum Den
                                                                                   Scheveningen) (A).
                                                                                                                                                      Haag (A).
       10    Kwaliteitsverbetering tram 23/25 Rotterdam Zuid (A).           9      HOV-verbinding tram Norkfolkterrein Scheveningen (A).
                                                                                                                                                10    HOV Ridderkerk-Drechtsteden (R-net) (A)
       11    Kwaliteitsverbetering tramlijn 25 (A).                         10     Busstation Zuidplein (A).
                                                                                                                                                11    HOV-verbinding bus uit Westland (A).
                                                                                   Koppeling World Expo 2025: Westelijke oeververbinding
                                                                            11                                                                  12    HOV-verbinding Rotterdam Alexander–Zoetermeer (A).
                                                                                   HOV (F).
                                                                            12     HOV-baan BleiZo (A).                                         13    HOV-Lightrail verbinding Leiden–Zoetermeer (F).

                                                                            13     Capaciteit stationsplein Holland Spoor (A)                   14    OV-ontsluiting Binckhorst (A).

                                                                            14     Busstation Den Haag CS                                       15    Ongelijkvloerse verbinding HS – CS (F).
                                                                                                                                                16    HOV-verbinding Delft–Zoetermeer (A).
                                                                                                                                                17    HOV-Lightrail Rotterdam Centrum – Zoetermeer (A)
                                                                                                                                                18    Station Schiedam Kethel (incl. tram) (F/A)
                                                                                                                                                19    HOV-verbinding Rotterdam Alexander - Delft (A)
106   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>Auto

Nr.    Beleidsuitwerking Auto

1      Samenwerking van netwerkbeheerders: gezamenlijk benutten van het netwerk: DVM, mobiliteits-management, ITS en meer netwerk-overschrijdende maatregelen.
2      Nader onderzoek uitvoeren naar toepassing van het betrouwbaarheidscriterium.




Specifieke projecten Auto
Nr.    Realisatiefase                                             Nr.    Planstudiefase                                             Nr.   Verkenningsfase

1      Poorten en inprikkers: N211 Wippolderlaan (A4-N222).              Poorten en inprikkers:                                           Samen met wegbeheerders verkennen, prioriteren en
                                                                         ▪▪ Lozerlaan/Erasmusweg.                                         agenderen van (potentiele) knelpunten uit Wegenstudie
2      H6-weg Hoek van Holland.                                   1      ▪▪ Prinses Beatrixlaan Rijswijk.                                 Haaglanden, Gebiedsverkenning Westland,
                                                                         ▪▪ N14.                                                          Wegenstudie stadsregio Rotterdam, MIRT-verkenning
3      Aansluiting Vijfsluizen.                                                                                                           Rotterdam Vooruit, MIRT onderzoek Bereikbaarheid
4      Rijnlandroute.                                             2      Parallelstructuur A4-passage.                                    Rotterdam Den Haag:
                                                                                                                                          ▪▪ Bereikbaarheid Voorne Putten en Havengebied.
5      Moordrechtboog.                                            3      Verlengde Veilingroute.                                          ▪▪ Verbreding N57.
                                                                  4      A20 Oost.                                                        ▪▪ Aansluitingen A20 Maassluis-Vlaardingen.
6      A16 Rotterdam.                                                                                                                     ▪▪ Ontsluiting Westland (centrale as en Bruinsmaknoop).
                                                                  5      Capaciteitsverruiming A15 Papendrecht-Sliedrecht.                ▪▪ Volledige aansluiting Zoetermeer Centrum/A12.
7      Blankenburgverbinding.                                                                                                             ▪▪ A12 Zoetermeer-Voorburg.
8      Rotterdamsebaan.                                           6      Noordwestelijke Hoofdroute                                       ▪▪ N209 bij Benthuizen verlengen richting N11.
                                                                                                                                    1     ▪▪ Aansluitingen A15 en A29.
9      Capaciteitsuitbreiding aansluiting Zoetermeer A12.         7      Nieuw Reijerwaard (IJsselmondse knoop).                          ▪▪ Capaciteit Ridderster West=>Noord.
                                                                                                                                          ▪▪ Oeververbinding(en) Rotterdam en Krimpen (N210)
       Uitbreiding A4 tussen N14 en toekomstige                                                                                              (in relatie tot HBAC).
10     Rijnlandroute.                                                                                                                     ▪▪ Corridor A4-A13 en Kruithuisweg (tweede ontsluiting
                                                                                                                                             Technopolis/Ruyven).
                                                                                                                                          ▪▪ Ontsluiting Oostland (N470/N471/N209).
                                                                                                                                          ▪▪ Verlengde N471, 2e verbinding Pijnacker-Nootdorp.
                                                                                                                                          ▪▪ Doorstroming/leefbaarheid A44/N44 (tunnel
                                                                                                                                             Wassenaar?).
                                                                                                                                          ▪▪ Schenkverbinding Den Haag als verbinding tussen
                                                                                                                                             Utrechtsebaan en Centrumring
                                                                                                                                          ▪▪ Zuidelijke Randweg Den Haag (doorstroming op deze
                                                                                                                                             bundel).
                                                                                                                                    2     A4 Zuid.




                                                                                                                   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag     107
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>      Fiets

       Nr.    Beleidsuitwerking Fiets
       1      Meten van de fietsintensiteiten en routekeuze, het ontwikkelen van een modelsystematiek.
       2      Ontwikkeling en prioriteitstelling metropolitaan fietsnetwerk, inclusief formulering kwaliteitseisen.
       3      Ontwikkeling aanpak kwaliteitsverbetering bestaand regionaal fietsnetwerk, inclusief eisen t.a.v. verkeersveiligheid.
       4      Analyse opgave fietsparkeren en rolverdeling.
       5      Opzetten en uitvoeren campagnes in fietseducatie en –communicatie.
       6      Opstellen fietsbeleid en uitwerken beleid in herleidbare en meetbare doelstellingen.



      Specifieke projecten fiets

       Nr.    Realisatiefase                                                  Nr.    Planstudiefase                                          Nr.   Verkenningsfase

              Voor diverse kleine fietsprojecten, die op stapel staan,        1      Kruising A4 (exclusief kruising Vliet).                       Programma fietsverbindingen naar
       1      wordt verwezen naar het investeringsprogramma                                                                                  1     OV-knooppunten.
              Vervoersautoriteit                                                     Programma snelfietsroutes Beter Benutten HGL.
                                                                                     ▪▪ Schipluiden-Delft-Pijnacker-Zoetermeer               2     Programma fietsenstallingen op OV-knooppunten.
                                                                                     ▪▪ Leiden-Zoetermeer
                                                                                     ▪▪ Leiden-Alphen                                              Programma fietsverbindingen, waaronder onderzoek
                                                                                     ▪▪ Leiden-Katwijk (zuid)                                      naar relaties:
                                                                              2      ▪▪ Verlengde Velostrada Leiden-Den Haag                       ▪▪ Binckhorst – Zoetermeer.
                                                                                     ▪▪ Wateringen-Naaldwijk                                       ▪▪ Kruising Vliet van A4-route.
                                                                                     ▪▪ Sterfietsroute Binnenstad – Wateringse Veld –              ▪▪ Delft – Rotterdam.
                                                                                        Wateringen                                                 ▪▪ Vlaardingen – Rotterdam – Rotterdam Alexander.
                                                                                     ▪▪ Sterfietsroute Binnenstad – Spoorwijk – Rijswijk –         ▪▪ Rotterdam Alexander – Lansingerland.
                                                                                        Delft                                                      ▪▪ Kruising A20 (Hofpleinroute).
                                                                                                                                                   ▪▪ Spijkenisse – Ridderkerk.
                                                                                                                                             3     ▪▪ Hellevoetsluis – Rotterdam.
                                                                                                                                                   ▪▪ Kralingen – Rotterdam Zuid.
                                                                                                                                                   ▪▪ Barendrecht – Rotterdam Zuid.
                                                                                                                                                   ▪▪ Hoek van Holland – Naaldwijk.
                                                                                                                                                   ▪▪ Naaldwijk – Vlaardingen.
                                                                                                                                                   ▪▪ Hoek van Holland – Den Haag (voornamelijk
                                                                                                                                                      recreatief ).
                                                                                                                                                   ▪▪ Hoek van Holland – Vlaardingen (voornamelijk
                                                                                                                                                      recreatief ).
                                                                                                                                                   Uitwerking Slow Lanes in het kader van economisch
                                                                                                                                             4     vestigingsklimaat.




108   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>Ketenmobiliteit

 Nr.   Beleidsuitwerking Ketenmobiliteit
       Opstellen gezamenlijke agenda Ketenmobiliteit (zie ook tabel 7.11 op pagina 55):
 1     a. Methodiek ontwikkelen en toepassen.
       b. Methodiek ontwikkelen, (pilots) uitvoeren.
       Uitwerking aanpak kwaliteit OV-knooppunten: Analyseren kwaliteit (onder andere vergroten microbereikbaarheid), (keten)-regierol MRDH vormgeven, alliantiegesprekken, gebiedsgerichte
 2     uitvoeringsplan(nen) opstellen, faciliteren/ coördineren uitvoering, monitoring handhaving kwaliteit.
       Herijking P+R beleid, waaronder koppeling aan doelgroepen, ligging, verwachte gedragseffecten, te verwachten behoefteontwikkeling, bestaande parkeersituatie in omgeving, relatie met
 3     parkeerbeleid in de steden, mogelijkheden van tarifering, criteria voor effectiviteit, monitoring. Op basis hiervan opstellen van een nieuw programma voor uitbreiding en verbetering van P+R.
 4     Programma fietsenstallingen op OV-knooppunten, inclusief monitoring bezetting.
 5     Aanpak weesfietsen en fietswrakken, afspraken handhaving (sociale) veiligheid en kwaliteit (onderhoud en beheer).



9.5 Gebruik en gedrag
Duurzame mobiliteit
 Nr.   Beleidsuitwerking Duurzame mobiliteit
 1     Uitwerken van de ambitie van duurzaam/ schoon wegverkeer in concrete doelstellingen passend bij de rol van de MRDH.
 2     Uitwerking van de verduurzaming van het OV-systeem via de OV-concessies.
 3     Opstellen programma duurzaamheid assets OV.
       Organiseren van de samenwerking tussen de gemeenten bij het realiseren van laadinfrastructuur inclusief het verkennen van (externe) bronnen van financiering (cofinanciering uit de markt/Green
 4     Deals etc.).


Verkeersveiligheid
 Nr.   Beleidsuitwerking Verkeersveiligheid
 1     Het stimuleren van kwaliteitsverbetering van de landelijke ongevallenregistratie.
       Het stimuleren en ontwikkelen van verkeersveiligheid beleid vanuit risico-gestuurde benadering, uitgaande van Duurzaam Veilig, een pilot met de tool Safe Cycling Network voor het fietsnetwerk
 2     uitvoeren.
       Uitwerken regierol voor gedrag en educatie van specifieke doelgroepen met verhoogd risico, zoals fietsers, jonge automobilisten, jeugd (0-18 jaar) en ouderen. In samenwerking met gemeenten
 3     meest effectieve manier bepalen.
       Opdrachtgever Regionaal Ondersteuningsbureau Verkeersveiligheid voor de uitwerking van het regionale verkeersveiligheidsbeleid (gedragsbeïnvloeding en educatie) in samenwerking met de
 4     provincie Zuid-Holland ten behoeve van de gemeenten. Resulterend in een meerjaren Bestuursovereenkomst ROV ZH. Dit vanuit de mindset ‘Maak van de nul een punt’.
 5     Aansluiting zoeken bij andere maatschappelijke thema’s en bij mobiliteitsinnovaties die kansen bieden om de verkeersveiligheid te verbeteren.
 6     Handhaving hoger op de bestuurlijke agenda krijgen.




                                                                                                                        Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag     109
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>110   Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>Mobiliteitsmanagement
Nr.   Beleidsuitwerking Mobiliteitsmanagement
1     Continueren en afmaken Mobiliteitsmanagement acties in het kader van Beter Benutten Vervolg Haaglanden en Rotterdam.
2     Continueren participatie in en bijdragen aan Bereikbaar Haaglanden en De Verkeersonderneming.
3     Bepalen visie/strategie op mobiliteitsmanagement aansluitend aan Beter Benutten Vervolg (transitieproces).
4     Een platform mobiliteitsmanagement starten en/of verder uitbouwen in samenwerking met het bedrijfsleven (commitment en slagkracht).
5     Onderzoek verbeteren functioneren mobiliteitsmarkt.


Verkeersmanagement en ITS
Nr.   Beleidsuitwerking Verkeersmanagement en ITS
1     Aanpak van verstoringen: het beter afstemmen van wegwerkzaamheden, werken in rustige periodes, juiste gezamenlijke communicatie en inzet van regel-scenario’s.
2     Continueren bijdrage aan BEREIK!
      Stimuleren samenwerking: de automobielindustrie voor de ontwikkeling, marktpartijen voor de implementatie, universiteiten voor de kennisontwikkeling, wegbeheerders voor de aanpassingen van
3     wegen en wegkantsystemen en overheden als hoeder van het algemeen belang en de veiligheid.
4     Onderzoek naar de effecten en kansen voor zelfrijdend vervoer.
5     No–regret stappen zetten om de nieuwe technieken mogelijk te maken. Een aantal gemeenten in de regio staat open om als proeftuin te fungeren.
      Kennisontwikkeling en – deling door onder meer participatie in onderzoeksprojecten met de provincie Zuid-Holland en TU Delft (bijvoorbeeld in beeld brengen gevolgen en kansen van intelligente
6     auto’s).
7     Participatie in samenwerkingsverbanden als Dutch Roads en Connekt ten behoeve van het versnellen van (proeven met) zelfrijdend vervoer.
8     In het kader van Beter Benutten cofinanciering van projecten om systemen en auto’s intelligenter te maken.


Goederenvervoer
Nr.   Beleidsuitwerking Goederenvervoer
      Oplossen regionale knelpunten en optimaliseren keten:
      ▪▪ Verbeteren logistieke routes van en naar de Mainport en Greenports en betere aansluiting op het verbindende wegennet.
1     ▪▪ Samenbrengen partijen rond logistiek om kennis te delen, knelpunten op te lossen en activiteiten te ontplooien.
      ▪▪ Afstemmen inefficiënt transport en zwaar transport, met name voor bouwlogistiek, internet-winkelen en allerhande bezorgapplicaties.
      Slimmer goederenvervoer vraagt ook om gedragsverandering:
2     ▪▪ Voorlichten van doelgroepen.
      ▪▪ Inzichtelijk maken van alternatieven.
      Vervoer van gevaarlijke stoffen:
3     ▪▪ Veilig vervoer stimuleren.
      Routering afstemmen op toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen.
      Regionale coördinatie en afstemming rond een aantal specifieke thema’s rond goederenvervoer:
      ▪▪ Afstemmen vrachtwagen-parkeren.
      ▪▪ Afstemmen ontkoppelpunten lange, zware voertuigen (LOP, LZV).
4     ▪▪ Afstemmen/kennisdelen tussen gemeenten van beperkingen in hoogte, breedte en gewicht (valt onder Beter Benutten Vervolg).
      ▪▪ Afstemmen venstertijden stedelijke distributie (is reeds uitgevoerd in regio Rotterdam).
      ▪▪ Kennisdelen en coördineren wettelijke omgang met slimme logistiek en nieuwe, logistieke voertuigen, als elektrisch aangedreven voertuigen, platooning, Twizy Cargo (auto voor vervoeren van
         kleine spullen binnen de stad).
5     Opstellen plan van aanpak Goederenvervoer ten behoeve van concretisering van rollen MRDH.

                                                                                                                     Ontwerp Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid | Metropoolregio Rotterdam Den Haag       111
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>Metropoolregio Rotterdam Den Haag
Postbus 66
2501 CB Den Haag
088 5445 100
informatie@mrdh.nl
www.mrdh.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>