<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Concept impressieverslag gezamenlijke vergadering adviescommissies Vervoersautoriteit
en Economisch Vestigingsklimaat, 15 juni 2016, 19.00 – 20.00 uur, bij de MRDH te Den Haag

1. Opening
Mevrouw Van Eekelen en de heer Hekman openen de gezamenlijke vergadering van de
adviescommissies Vervoersautoriteit en Economisch Vestigingsklimaat. Deze vergadering staat
geheel in het teken van het Regionaal Investeringsprogramma en het geven van een gezamenlijk
advies daarover aan het algemeen bestuur van 1 juli a.s.

Inspreekrecht
Alvorens in te gaan op het Regionaal Investeringsprogramma wordt het woord gegeven aan de
heer Wiskerke, campaigner Klimaat en Energie van Greenpeace Nederland die zich vooraf als
inspreker gemeld heeft. De heer Wiskerke vraagt aandacht voor het project warmterotonde en met
name de wijze waarop die gevoed gaat worden. Voeding vanuit kolencentrales is wat de inspreker
betreft om verkeerde keuze onder andere omdat het de verkeerde warmte betreft en vervuilende
centrales overeind houdt. Hij adviseert de regio dan ook dringend om een warmterotonde niet aan
te sluiten op kolencentrales.

De aanwezigen nemen kennis van deze inbreng.

Algemeen bestuur MRDH 27 mei jl.
Mevrouw Van Eekelen en de heer Hekman lichten kort hun inbreng in het algemeen bestuur (AB)
van 27 mei jl. toe over de rol en werkwijze van de adviescommissies en de betrokkenheid van
raadsleden. Er zijn praktische afspraken gemaakt, onder andere over de terugmeldingen vanuit de
bestuurscommissies en het AB. Onder de leden van het AB bleek grote bereidheid om de rol van
de raadsleden verder te versterken. Daarnaast is gesproken over de rol van de bestuurders in de
eigen gemeenteraad. De aanwezigen worden opgeroepen om de eigen bestuurders daar ook op
aan te spreken.

Korte toelichting op het Regionaal Investeringsprogramma
De heer Boot schetst de aanleiding voor het Regionaal Investeringsprogramma te weten het
OESO-rapport dat op 1 februari jl. verschenen is. Het Regionaal Investeringsprogramma is
bedoeld om de agglomeratiekracht en de economische structuur van de regio te vergroten en is
opgezet vanuit de vier invalshoeken van professor Tordoir. Er zit grote druk op het proces, mede
vanwege de aankomende Tweede Kamerverkiezingen en het feit dat ook de andere regio’s met
vergelijkbare plannen bezig zijn. Benadrukt wordt de unieke aanpak waarin de 23 gemeenten,
provincie, Economische Programmaraad Zuidvleugel de handen ineen hebben geslagen. Dit is
een groot signaal naar buiten dat deze partijen bestuurlijke daadkracht tonen en met een duidelijke
en eenduidige lijn naar buiten treden. Van belang is dat de projecten door de gemeenten en de
provincie zijn aangedragen; die zijn eigenaar van de projecten. De MRDH-organisatie voert niets af
of toe. De projectenlijst is dynamisch en zit niet ‘in beton’. Gaandeweg kunnen er dus projecten
afvallen of bij komen.

Na deze korte toelichting nodigen mevrouw Van Eekelen en de heer Hekman de aanwezigen uit
om het gesprek verder te voeren aan één van de vier gesprekstafels.

2. Gesprekstafels Regionaal Investeringsprogramma
De aanwezigen gaan uiteen in vier gesprekstafels om over het Regionaal Investeringsprogramma
te spreken. In de gesprekken stonden de volgende hoofdvragen centraal:
    1. Kunt u aangeven wat de 23 gemeenteraden van het algemeen bestuur MRDH nodig
       hebben om na 1 juli gedegen hun zienswijze te geven?
    2. Kunt u reflecteren op de voorgestelde uitwerking en richting van het Regionaal
       Investeringsprogramma via de vier invalshoeken van Tordoir?



                                                                                                  1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Onderstaande zijn geen woordelijke verslagen en geven de bediscussieerde punten weer. De
invulling hiervan is per gesprekstafel verschillend en daarom zijn de verslagen ook verschillend.

Hieronder volgt per gesprekstafel een kort impressieverslag met de bediscussieerde punten. Het
stond elke gesprekstafel vrij hoe de discussie te voeren. Om die reden zijn de impressieverslagen
ook verschillend.

Connectiviteit
Gesprekleider: Ad Hekman
Bestuurlijk aanwezig: Dick van Sluis

Wat hebben 23 gemeenteraden nodig hebben om de zienswijze in te kunnen dienen bij het
algemeen bestuur MRDH?
• Er moet nog draagvlak worden gewonnen voor het Investeringsprogramma MRDH bij de
    gemeenteraden.
• De doelstelling voor het Investeringsprogramma en de projecten moeten helder zijn. Omschrijf
    goed wat het belang is voor de regio, maar ook voor de gemeenten. Belangrijk is om heldere
    en duidelijke stukken tijdig aan te leveren bij de gemeenten, zodat er goed over gesproken kan
    worden in de raden en goed gewogen besluiten genomen kunnen worden.
• Het is belangrijk om een analyse van het onderliggende probleem te krijgen en een heldere
    uitleg van de stukken is gewenst. Voor ieder project is van belang aan te geven wat de bijdrage
    is voor de ‘gewone’ burger.
• Kijk naar quick wins die makkelijk uit te voeren zijn en weinig geld kosten om de MRDH op de
    kaart te zetten.

Wat wordt er op dit moment gemist?
• De vraag die leeft is hoe de keuze voor de projecten in de top 25 is gemaakt. Voor draagvlak
  voor gemeenten die niet in het stedelijk gebied liggen, is het faciliteren van goed openbaar
  vervoer een pré voor het creëren van draagvlak voor het Investeringsprogramma.
• De projecten die nu in de lijst staan zijn niet ‘in beton’ gegoten en de haalbaarheid van een
  project is belangrijk. Er is geld nodig om de projecten uit te kunnen voeren en het belang voor
  de regio moet kunnen worden aangetoond. Kortom, de businesscases moeten rijp en
  uitvoerbaar zijn door de gemeenten. Zij zijn en blijven zelf eigenaar van de ingebrachte
  projecten. Samen wordt er gekeken naar de kansrijke projecten en wordt er gekeken naar geld,
  effectiviteit en uitvoering. Deze stap wordt nog gemaakt en het is adaptief programmeren.
• Belangrijk is een goed verhaal naar het Kabinet om de MRDH te profileren en ook naar de EU
  voor het binnenhalen van subsidies (Junker gelden). Connectiviteit was eigenlijk ‘going
  concern’ bij de oude stadsregio’s en overstijgende projecten zijn nu in het
  Investeringsprogramma opgenomen. Belangrijk is het om het proces te creëren waarmee door
  gegaan kan worden met de lijst projecten.
• Er is een strakker verband nodig tussen de strategische bereikbaarheidsagenda en het
  Investeringsprogramma. Meetbare doelen moeten gesteld worden, omdat uiteindelijk het
  Investeringsprogramma wordt aangeboden aan het kabinet.
• Missie en visie en strategie zijn voor de regio zijn belangrijk en gaan voor projecten. Dit moet
  duidelijk zijn en de projecten zijn een hulpmiddel of afgeleide daarvan en het moet niet vice-
  versa zijn.
• Neem de projecten van het Rijk mee als lijst, naast de projecten uit het Investeringsprogramma
  om te bezien of er geen dubbelingen zijn en om te bekijken of er kansen zijn voor de MRDH of
  op samenwerking.
• Evalueer na enige tijd het proces en kijk terug naar de projecten die zijn afgevallen of weer zijn
  opgevoerd.




                                                                                                    2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Hebben wij een beeld van een kansrijk project?
• Vier-sporigheid als ader van Noord naar Zuid door de regio is een topproject in de
   communicatie naar het Rijk.
• Visie op lightrail in de regio is van groot belang.
• Schaalsprong naar metropolitaan niveau, voor de hele regio en kijk ook daarbuiten.
• Maak een quickwins lijst die niet teveel kost binnen MRDH om draagvlak te krijgen van de
   gemeenten.
• Bestuurders moeten aan de bak om draagvlak te creëren voor de MRDH.
• Draagvlak zit in het proces en omschrijf goed wat er nodig is voor gemeenten hoe de
   zienswijze ingediend kan worden. De MRDH moet aangeven wat er gaat gebeuren en goed
   letten op de tijdslijn.

Vernieuwing economie
Gesprekleider: Anouk van Eekelen
Bestuurlijk aanwezig: Ferry Förster

De volgende punten zijn in het gesprek aan de orde geweest:
• Geef aan met welke projecten je als eerste wilt beginnen.
• Beter aangeven welke projecten goed scoren aan de hand van de doelstellingen van de
   MRDH.
• Showcases moeten uit de kerndoelstellingen komen.
• Gelijke weging is belangrijk. Hoe gaan projecten bijdragen aan de transitie van de economie?
• Sommige projecten zijn te algemeen en abstract verwoord. Wat zijn de projecten? En hoe zijn
   die “gekozen”?
• Er ontbreekt informatie over de projecten. Niet elke aanwezige herkent alle projecten van de
   eigen gemeente die in de lijst zijn opgenomen.
• Benoem eigenaren van de projecten.
• Wat is de rol van de MRDH? Benoem die rol duidelijker en betrek bedrijven ook in het verhaal.
• Wat wordt er op 6 juli overhandigd aan de minister president en waarom vindt er pas daarna
   een zienswijzeprocedure plaats?
• Geef aan hoe het programma wordt aangeboden aan het kabinet.
• Geef aan waarom bepaalde projecten belangrijk zijn voor Nederland. Nu staan er projecten op
   de lijst waarvan men niet vindt dat ze een bijdrage leveren aan de economie van Nederland.
   Niet overvragen en te veel projecten aanbieden aan de minister president. Hij pleit voor
   “beperk en versterk”.
• De bereikbaarheid op het rijkswegennet is belangrijk voor Nederland.
• Geef expliciet aan waarom juist de MRDH een investeringsprogramma moet oppakken.
• Kortom, pleidooi voor concrete projecten en meer abstracte projecten (omdat die projecten
   vaak innovatief zijn).
• Maak aan de voorkant helder wat concreet is en wat niet.
• De MRDH is het verbindende element en daarom geëquipeerd om zich bezig te houden met
   een investeringsprogramma.
• Sommige raadsleden vinden het belangrijk dat je voorwaarden stelt waaraan projecten moeten
   voldoen: bijvoorbeeld bij een project moeten minstens vier partijen betrokken zijn. Andere
   raadsleden vinden juist niet dat je aan de voorkant voorwaarden moet stellen.
• In het advies van de ACEV moet ook een opmerking komen te staan over de samenwerking
   van de gemeenten op dit dossier.
• Gemist wordt de ontwikkeling/positie van het vliegveld in de lijst. Kan dat niet worden
   ondergebracht op de lijst met innovatieve projecten?
• De aansluiting bij de onderkant van de arbeidsmarkt/onderwijs en de transformatie van het
   onderwijs wordt gemist.
• Geef beter aan hoe projecten scoren op de doelstellingen van de MRDH.

                                                                                              3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>•   Richt je vooral op de regionaal versterkende projecten en innovatieve projecten.
•   Tot slot: neem geen projecten op in de lijst waarover in gemeenten nog geen akkoord bestaat.

Toonaangevende duurzaamheid/energietransitie
Gesprekleider: Jan Willem Schotel
Bestuurlijk aanwezig: André Schoon

De volgende punten zijn in het gesprek aan de orde geweest:
• De lijst met 135 projecten bevat alleen de titels maar geen nadere toelichting. Die toelichting is
   nodig om het te kunnen beoordelen. Een A4-tje per project zou wenselijk zijn.
• Een ‘rem’ op sommige projecten wordt gemist, zoals bij de warmterotonde. Gehoord de
   inbreng van Greenpeace is er behoefte aan een onderlegger over de warmterotonde: goede
   (technische) achtergrondinfo over dit onderwerp vanuit de MRDH.
• Er wordt meer aandacht gevraagd voor kennisontwikkeling, innovatie, nieuwe economie,
   werkgelegenheid etc. Bij de projecten kijken of ze aan deze aspecten bijdragen en cross-over
   effecten meer inzichtelijk maken.
• Middelen en doelen niet verwarren. Zonnepanelen is bijvoorbeeld een middel en geen doel.
• Projecten niet individueel beschouwen maar in samenhang. Maak een generieke rode draad
   businesscase. In de samenhang heb je ook niet 1 project als meest kansrijk. Het gaat om de
   vraag met welke optelsom je het hogere doel haalt.
• Transparantie in procedure: in hoeverre zijn de raden zich bewust van alle info? Wanneer
   hebben ze nog een rol om te remmen dan wel aan te vullen? Helderheid over proces is nodig!
• Samenhang tussen het Regionaal Investeringsprogramma en RNE is van groot belang. Zit die
   al voldoende in het investeringsprogramma? Leg dat naast elkaar en kies voor de projecten
   waar consensus over is.
• Maak in de stukken duidelijk waarvoor je gaat lobbyen na 1 juli: op het niveau van de 25
   thema’s of ook op projectniveau? Dat is nu onduidelijk. De aanwezigen schetsen het dilemma
   over het startmoment van de lobby. Een deel van de aanwezigen pleit er voor om de lobby te
   starten na de zienswijzeprocedure; anderen geven aan dat je niet te laat moet starten met
   lobbyen omdat je anders de boot mist. Laat bestuurders daarbij hun rol pakken.
• Blijf als MRDH weg bij onderwerpen die heel verschillend liggen in de diverse raden want dan
   is er geen consensus.
• Als regio heb je een samenhangend verhaal nodig en daar ga je dan projecten bij zoeken. Nu
   lijkt het proces precies andersom.

Attractiviteit
Gesprekleider: Jurjen Dieleman
Bestuurlijk aanwezig: Charlie Aptroot

Kunt u aangeven wat de 23 gemeenteraden van het Algemeen Bestuur MRDH nodig hebben om
na 1 juli gedegen hun zienswijzen te kunnen geven?
• Gemeenteraden kunnen aan de hand van deze informatie ( na AB van 1 juli) hun zienswijzen
   gaan geven. Wel specifieke aandacht voor “0-meting”. Die had er al in mei moeten zijn, maar
   komt nu kennelijk in juni (deze maand dus). Was beter geweest als dit rapport eerder
   beschikbaar was geweest ook om de eigen raden te kunnen informeren en mee te kunnen
   nemen. Er wordt aangegeven dat het OESO-rapport ook als een soort nulmeting gezien kan
   worden.
• Er wordt aandacht gevraagd voor de onderbouwing van de relatie tussen RNE en Tordoir. Voor
   raadsleden die minder zijn aangehaakt, is deze relatie niet altijd voldoende duidelijk. De
   adviescommissieleden kunnen de raadsleden die minder aangehaakt zijn hier in meenemen.
• In feite zou bij al deze bespiegelingen bezien moeten worden hoeveel regionale banen dit
   oplevert, c.q. gaat opleveren (aspect werkgelegenheid dus) waarbij er dan niet lokaal maar
   juist regionaal gekeken wordt. Met andere woorden: aansluiting Onderwijs –Arbeidsmarkt
   nauwlettend volgen.

                                                                                                       4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>•   De commissieleden zien in hun eigen raden dat er nog erg lokaal gekeken wordt. Dit is ook de
    rol van de eigen gemeenteraadsleden en hier kan de zienswijzeprocedure voor gebruikt
    worden. De rol van de commissieleden is juist om meer regionaal te kijken naar projecten die
    het economisch perspectief van de regio versterken.

Inhoudelijke opmerkingen t.a.v. attractiviteit:
• De deelnemers zijn het eens met invalshoeken Tordoir ten aanzien van attractiviteit. Waarbij
   het prioriteit heeft om een samenhangend metropolitaan landschap te creëren. En je laat zien
   hoe uniek groen de MRDH is en hoe dit groen de leefbaarheid verbeterd en de economie
   versterkt.
• Kijk ook naar politieke thema’s die straks landelijk spelen zoals Economie en Duurzaamheid.
• Projecten zoveel mogelijk concretiseren (van belang voor gemeenteraden ook in kader van
   vergroten draagvlak MRDH).
• Maak inzichtelijk wat een lokaal project voor de hele regio kan betekenen.
• Ga ook in gesprek over de grenzen van de MRDH heen, zoals Krimpenerwaard en Midden-
   Holland.
• Eerst aan de slag met aantal zichtbare projecten, die op korte termijn uitgevoerd kunnen
   worden (ook ter vergroting draagvlak MRDH; goed om over bijv. 1 jaar concrete resultaten te
   kunnen laten zien); bijv. bepaalde fietsroutes; dus niet wachten totdat alle projecten uitgebreid
   zijn bediscussieerd.
• Essentieel voor vergroting attractiviteit regio goede verbindingen tussen stad en regio (groene
   gebied/eilanden, stad en ommeland); bereikbaarheid is zeer belangrijk onderdeel van
   attractiviteit, zowel fiets als autoverbindingen.
• “Groene lus” goed definiëren en nog beter onderbouwen: is van groot belang voor
   connectiviteit.

Plenaire terugkoppeling van de gesprekstafels
De vier gespreksleiders koppelen kort de bevindingen van de gesprekstafels terug. Samengevat
zijn de belangrijkste bevindingen:
• Zorg voor heldere project/thema-beschrijvingen, zodat raadsleden tijdens de
     zienswijzeprocedure een goede afweging kunnen maken tussen thema’s/projecten in relatie
     tot de doelen van het Regionaal Investeringsprogramma en de verwachte effecten.
• Start met een aantal projecten die gedragen worden én relatief snel realiseerbaar zijn, omwille
     van een verdere draagvlakvergroting.
• Wees scherp op te tonen eigenaarschap.
• Communiceer helder richting gemeenteraden over de wijze waarop keuzes tot stand komen
     en welke processtappen in de uitvoering worden gezet.
• Start een goede en gerichte lobbystrategie en informeer de gemeenteraden daarover.

Mevrouw Van Eekelen en de heer Hekman bedanken de aanwezigen voor hun aanwezigheid en
inbreng. Op basis van hetgeen vanavond is opgehaald wordt het gezamenlijk advies aan het
algemeen bestuur opgesteld.

3. Rondvraag en sluiting
Van de rondvraag wordt geen gebruik gemaakt.




                                                                                                       5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>