<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Agenda Detailhandel
2016 - 2021
Vastgesteld d.d. 9 december 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Agenda Detailhandel MRDH 2016 - 2021
        Vitale winkelcentra in de metropoolregio
                                                 Pagina 1 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoud
1. Inleiding ...................................................................................................................................... 3
     1.1 Context en opgave ............................................................................................................. 3
     1.2 Waarom detailhandelsbeleid .............................................................................................. 4
     1.3 Beleidsdoelen MRDH ......................................................................................................... 4
     1.4 Speelveld ........................................................................................................................... 6
     1.5 Landelijke trends en ontwikkelingen ................................................................................... 8
2. Beleidsrichtlijnen op bovenlokaal niveau. .................................................................................. 13
     2.1 Totstandkoming beleidsrichtlijnen .................................................................................... 13
     2.2 Beleidsrichtlijnen .............................................................................................................. 13
     2.3 Toetsingskader detailhandelsinitiatieven .......................................................................... 18
3. Bestaande winkelstructuur ....................................................................................................... 19
4. Planvoorraad en leegstand ....................................................................................................... 22
Bijlage A: Bespreekpunten met de provincie ................................................................................. 28
                                                                                                                                   Pagina 2 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Inleiding
1.1 Context en opgave
De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) en haar voorgangers kennen een jarenlange
traditie van een consistent en restrictief detailhandelsbeleid. Dit heeft geleid tot een winkelstructuur
die tegen een stootje kan en waar nog kansen liggen. Landelijke ontwikkelingen zijn echter ook in
de MRDH terug te vinden. De detailhandelssector is al een tijd in beweging en lijkt in een
stroomversnelling te zijn geraakt. Onlangs zijn grote spelers in de detailhandel, denk hierbij aan
Perry Sport, V&D en Manfield, failliet verklaard en ook veel andere grote bedrijven verkeren in
zwaar weer. Tegelijkertijd zien we veel nieuwe toetreders. Omdat vooral sprake is van een
toenemende leegstand in winkelgebieden van kleine tot middelgrote gemeenten rijst dan ook de
vraag hoe deze winkelcentra versterkt kunnen worden en hoe zij om dienen te gaan met
veranderde winkelomstandigheden. Het accent voor veel gemeenten is hierdoor nadrukkelijker
komen te liggen op het in stand houden en optimaliseren van vitale winkelgebieden. Wanneer er
sprake is van een vitaal winkelgebied, zorgt dit voor een aantrekkingskracht voor zowel bedrijven
als inwoners, ook zal het leegstand doen afremmen. Dit is essentieel aangezien een aanvangende
leegstand een groot nadelig effect heeft op het vestigingsmilieu voor overige bedrijven. Indien er
toch leegstand ontstaat is vaak actief beleid nodig om een positief woon-, leef- en
vestigingsklimaat te behouden.
In 2012 en 2013 hebben het Stadsgewest Haaglanden en de stadsregio Rotterdam elk hun eigen
detailhandelsbeleid opgesteld welke onder andere voor sterke winkelstructuren en vitale
winkelcentra moet zorgen. Beide toenmalige regio’s hebben hun beleidsdocumenten destijds zo
veel mogelijk op elkaar afgestemd. Door het oprichten van de Metropoolregio Rotterdam Den
Haag ontstaat de mogelijkheid het beleid samen te voegen en waar nodig te actualiseren. Deze
Agenda kan men zien als een update van beide strategieën. Hoofdstuk 1 is opgebouwd uit de
beleidsdoelen en de trends en ontwikkelingen. In hoofdstuk 2 staan de beleidsrichtlijnen en het
toetsingskader. Nieuwe initiatieven binnen de 23 gemeenten van de MRDH worden getoetst aan
de hand van dit hoofdstuk. In hoofdstuk 3 wordt de bestaande winkelstructuur beschreven.
Hoofdstuk 4 bestaat uit de planvoorraad. In Bijlage A staat een overzicht van bespreekpunten met
de provincie Zuid-Holland. Het gaat hierbij om wensen van de gemeenten in de MRDH die niet
passen in het provinciale beleid.
Doorkijk na vaststelling Agenda
Deze Agenda Detailhandel MRDH 2016-2021 is – naast de geformuleerde beleidsrichtlijnen –
vooral een toetsingskader voor nieuwe initiatieven. Tijdens het totstandkomingsproces van deze
Agenda is gebleken dat er bij veel gemeenten behoefte bestaat aan een uitgebreidere benadering
van de vraagstukken in de winkelmarkt. Na vaststelling van deze Agenda zal vanuit de 23
gemeenten een zogenaamde ‘Taskforce’ worden gevormd, die zich hierover in 2017 gaat buigen.
Deze Taskforce zal uiteindelijk extra handvatten/een ‘gereedschapskist’ gaan leveren voor lokaal
beleid. De volgende onderwerpen zullen in ieder geval worden uitgewerkt:
1. De revitalisering van (wijkverzorgende) centra;
2. Aandacht voor de Ladder voor duurzame verstedelijking ook bij lokale initiatieven;
3. De beknelling van sommige centra in een sterke regio.
4. De uitvoering/aansluiting van/bij de landelijke Retaildeals;
5. Het actief betrekken van vastgoedpartijen;
6. De aanpak van leegstand;
                                                                                            Pagina 3 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>7. Het onderzoeken van subsidiemogelijkheden bij het stimuleren van een gezonde winkelmarkt.
1.2 Waarom detailhandelsbeleid
Nieuwe detailhandelsontwikkelingen kunnen bovenlokale effecten hebben. Een initiatief in de ene
gemeente heeft dan direct positieve en negatieve gevolgen voor de winkels in de andere
gemeente. De 23 gemeenten in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag stemmen hierom nieuwe
ontwikkelingen graag af. Dit terwijl consumenten en bedrijfsleven geen gemeentegrenzen zien.
Regionaal detailhandelsbeleid zorgt er voor dat ontwikkelingen op elkaar zijn afgestemd en
bijdragen aan een gezonde winkelstructuur met een goed vestigingsklimaat voor ondernemers en
een goed voorzieningenniveau voor de consument. Het is daarom belangrijk vooraf de mogelijke
positieve en negatieve consequenties in beeld te brengen.
Door het opstellen van regionaal detailhandelsbeleid, waar gemeenten zich aan committeren,
creëert de MRDH ook een level playing field. Voor iedereen gelden dan dezelfde uitgangspunten,
waarbij de juiste functie op de juiste plek centraal staat en overlap wordt voorkomen.
Detailhandelsbeleid moet niet alleen de bestaande regionale winkelstructuur gezond houden en
versterken, maar ook ruimte bieden aan dynamiek en aan vernieuwende concepten. Door het
opstellen van detailhandelsbeleid denken overheden hier over na en proberen zij hiertussen een
evenwicht te vinden.
Detailhandelsbeleid geeft ook duidelijkheid aan marktpartijen. Het idee is dat die duidelijkheid leidt
tot meer investeringen. Bij onduidelijkheid zal een ondernemer eerder niet of elders investeren. Er
moet hierbij wel sprake zijn van sturing door de gemeente. Wanneer er geen sturing is gaat de
detailhandelsstructuur verloren doordat ontwikkelingen plaatsvinden die voor vastgoedpartijen
minder risicovol zijn en een zeker rendement opleveren. Herontwikkelen van bestaande
winkelgebieden is bijna altijd lastiger dan het ontwikkelen van nieuwe (grootschalige) locaties
daarbuiten. Door deze gebieden als uitgangspunt te nemen ontstaat de schaarste die noodzakelijk
is om ontwikkelingen op de gewenste locaties (in of aan de rand van bestaande winkelgebieden) te
laten plaatsvinden.
De gemeenten in de MRDH zijn er van overtuigd dat ontwikkelingen in of tegen de bestaande
winkelgebieden het gunstigst zijn voor de agglomeratiekracht. Dat betekent dat er in het kader van
een goede ruimtelijke ordening grenzen zijn gesteld aan mogelijkheden in de periferie en dat de
nadruk ligt op clustering in toekomstbestendige winkelgebieden. In dit detailhandelsbeleid leggen
de 23 gemeenten hierover eenduidige afspraken vast.
1.3 Beleidsdoelen MRDH
De MRDH is op 1 januari 2015 van start gegaan. De MRDH omvat het gebied van 23 gemeenten.1
Deze gemeenten bundelen hun krachten om het gebied beter bereikbaar te maken en het
1
  De gemeenten zijn: Albrandswaard, Barendrecht, Brielle, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Hellevoetsluis, Krimpen aan den
IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk,
Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Wassenaar, Westland, Westvoorne en Zoetermeer.
                                                                                                                       Pagina 4 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>economisch vestigingsklimaat te versterken. Deze Agenda Detailhandel valt binnen het werkveld
Werklocaties onder het onderdeel Economisch Vestigingsklimaat. Het Werkprogramma
Economisch Vestigingsklimaat ziet er schematisch als volgt uit:
                    Hogere doelen                      Hoofddoelstellingen:
                        en missie                Meer werkgelegenheid, hogere
                                                   economische groei, sterkere
                                                       concurrentiepositie
  Trends/ Strategische            Strategie: inzet op USP’s van MRDH als sterk verstedelijkte
                                deltaregio; oplossingen voor vraagstukken op mondiale markten
         thema’s
                                m.b.t. logistieke, energie-, voedsel- en veiligheidsvraagstukken
        1. Metropool-            2. Kennis-               3. Innovatieve          4. Ecologisering       5. Aantrekkelijke
           vorming                economie               maakindustrie            van de economie         metropoolregio
     Werkvelden
                                                                                                   Onder-
                       Smart
        Werk-                                         Bereik-        Cluster-         Finan-       wijs en       Landelijk
                     infrastruc      Branding
       locaties                                      baarheid        vorming          ciering      arbeids-       gebied
                        ture
                                                                                                    markt
In het Werkprogramma staan ook enkele strategische opdrachten voor het Werkveld Werklocaties.
De strategische opdrachten die betrekking hebben op detailhandel zijn de volgende:
    1. Metropoolvorming: meer agglomeratiekracht met behoud van de voordelen van de
         meerkernige stedelijke structuur. Aandacht voor het realiseren van de juiste hoeveelheid en
         kwaliteit (ha, m2) vestigingsmogelijkheden op de juiste plaats – geredeneerd vanuit de
         vestigingseisen van bedrijven – op de schaal van de MRDH als geheel.
    2. Aantrekkelijke metropoolregio: een hoogwaardiger voorzieningenaanbod. Aandacht voor
         leisure, grootschalige detailhandel/funshoppen e.d. en voor behoud van een voldoende
         aantrekkelijk voorzieningenniveau in kleinere kernen.
De Metropoolregio Rotterdam Den Haag heeft zich als doelstelling opgelegd om meer
werkgelegenheid, hogere economische groei en behoud van de internationale concurrentiepositie
te bewerkstelligen. De economische trends vormen vervolgens de context waarin werkzaamheden
uitgevoerd wordt. Deze vijf trends zijn metropoolvorming, het toenemend belang van
kennisontwikkeling in de economie, de opkomst van de nieuwe maakindustrie, ecologisering van
de economie en het toenemende belang van aantrekkelijk stedelijk leven voor de economie. De
MRDH streeft naar het realiseren van een aantrekkelijk vestigingsklimaat, met focus op het
voorzieningenniveau, binnen en buiten het stedelijk gebied. De MRDH vindt het daarom essentieel
om zich in te zetten voor een aantrekkelijke winkelstructuur met vitale winkelgebieden.
Vanwege de trends op de detailhandelsmarkt is een goed ruimtelijk-economisch beleid essentieel.
Door afstemming van vastgoed, gebieden en economie zijn onderscheidende en sterke
vestigingsmilieus te realiseren, in balans met de capaciteit van verkeer en vervoer en de ruimtelijke
voorwaarden van andere sectoren (bijvoorbeeld wonen) in de Metropool. Sterke vestigingsmilieus
met onderscheidende kwaliteit, prijs en kwaliteit zullen meer (en groeiende) bedrijven trekken en
                                                                                                                  Pagina 5 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>daardoor leiden tot meer werkgelegenheid. Naast een kwantitatieve benadering, gericht op de
passende omvang van vraag, (plan)aanbod en voorraad is dan ook kwalitatieve benadering op zijn
plaats. Hiermee kan invulling worden gegeven aan een aantrekkelijke stedelijke ontwikkeling die
zowel lokaal kwaliteit van leven oplevert (dus in relatie tot wonen en recreatief verblijf), als ook een
bijdrage levert aan het regionaal onderscheidende en concurrerende vestigingsaanbod. Door de
aandacht voor complementariteit en duurzaamheid zal de krachtenbundeling van de regio’s
Haaglanden en Rotterdam leiden tot een toekomstbestendige detailhandelsmarkt. Het beleidsdoel
voor de detailhandelsstrategie is daarmee in lijn met de strategische opdracht voor
metropoolvorming: “het voorzien in de ruimtebehoefte van (potentiële) detailhandelsgebruikers op
de schaal van de MRDH als geheel, door het realiseren van de juiste hoeveelheid en kwaliteit op
de juiste plaats”.
1.4 Speelveld
Het zwaartepunt van de beleidsuitvoering blijft liggen bij de gemeenten, waarbij de grens
lokaal/bovenlokaal van belang is. De gemeente heeft het directe contact met de markt, zoals
vastgoedpartijen, retailers en belangenorganisaties en is bijvoorbeeld ook voor de openbare ruimte
een directe speler. De detailhandelsstrategie zorgt dan ook in hoofdzaak voor een (doorlopende)
afstemming tussen de gemeenten. Het biedt primair een afsprakenkader voor het planaanbod met
betrekking tot ruimtelijke ordening. Hiermee wordt tevens voor duidelijkheid en visie (en daarmee
voor perspectief) gezorgd naar marktpartijen.
De Rijksoverheid heeft besloten om de ruimtelijke ordening meer aan de lagere overheden over te
laten. In het kader hiervan zijn veel specifieke regelingen uit de Nota Ruimte, waaronder het
locatiebeleid, in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (IenM 2011) komen te vervallen. De
woorden ‘detailhandel’ en ‘winkels’ komen niet terug in deze structuurvisie. Het Rijk blijft wel
verantwoordelijk voor het goed functioneren van het ruimtelijke ordeningssysteem. Hiertoe wordt
de zogenoemde ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro)
opgenomen, gebaseerd op de SER-ladder voor bedrijventerreinen en het oude ‘drie stappenmodel’
voor de detailhandel. Deze ladder wordt ook gebruikt bij de toetsing van initiatieven in de MRDH.
Een eveneens richting gevende partij, waar beleidsbepalers van gemeenten en de MRDH rekening
mee moeten houden, is de provincie Zuid-Holland. Middels de Visie Ruimte en Mobiliteit stelt de
provincie Zuid-Holland richtlijnen op, waar de gemeenten zich aan moeten houden op het gebied
van ruimtelijke ordening en het uitgeven van winkelvloeroppervlak. Binnen deze kaders hebben de
gemeenten speelruimte om hun eigen detailhandelsbeleid op te stellen. Een korte samenvatting
van het beleid van de provincie staat in het kader hieronder. Over enkele aspecten denken de
MRDH-gemeenten anders dan de provincie. In hoofdstuk 5 zijn deze punten op een rij gezet. De
MRDH gaat hierover in gesprek met de provincie.
                                                                                             Pagina 6 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> Het beleid van de provincie in hoofdlijnen is:
 1. De kern van het provinciaal detailhandelsbeleid ligt in de concentratie en clustering van
 detailhandel in de centra van steden, dorpen en wijken. Verspreid liggend aanbod draagt niet bij
 aan het clusteren en concentreren van het detailhandelsaanbod en tast de detailhandelsstructuur
 in ruimtelijke zin (afname ruimtelijke kwaliteit, toename leegstand) aan. Voor alle winkelgebieden,
 zowel regulier als perifeer, geldt dat kwalitatieve verbetering leidend is ten opzichte van
 kwantitatieve versterking.
 2. De provincie streeft op provinciale schaal naar reductie en concentratie van
 winkelvloeroppervlak in een versterkte hoofdstructuur. Het is noodzakelijk het
 winkelvloeroppervlak en de planvoorraad in omvang terug te brengen, en daarbij zoveel mogelijk
 de provinciale hoofdstructuur te versterken. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen:
 a. Ruimtelijk faciliteren van een beperkt aantal te ontwikkelen centra (volume-uitbreiding volgens
 het ‘ja- mits-principe);
 b. Ruimtelijk restrictief beleid ten aanzien van te optimaliseren centra (volume-uitbreiding volgens
 het nee-tenzij-principe);
 c. Beleid gericht op herstructurering van een deel van de overige centra (buiten de
 hoofdstructuur).2
 3. Buiten de centra kan alleen ruimte worden geboden aan detailhandel die vanwege de aard of
 de omvang van de goederen in ruimtelijke zin niet of niet goed inpasbaar is in de centra en die niet
 essentieel is voor de kwaliteit van de centra. Ook kan onder voorwaarden ruimte worden geboden
 aan vormen van kleinschalige detailhandel, ondergeschikte detailhandel en afhaalpunten voor
 niet-dagelijkse artikelen.
 4. Perifere detailhandel. Het aantal PDV-locaties (woondetailhandel) terugbrengen en in principe
 geen nieuwe ruimte bieden voor deze vorm van detailhandel.
 5. Bij grootschalige initiatieven (meer dan 2.000 m² bvo in de centra en meer dan 1.000 m² bvo
 buiten de centra) moet worden aangetoond dat het woon- en leefklimaat en de ruimtelijke kwaliteit
 niet onevenredig wordt aangetast. Met het oog hierop is advies nodig van de Adviescommissie
 Detailhandel Zuid-Holland en wordt zo nodig een distributieplanologisch onderzoek (DPO)
 uitgevoerd. Indien een ontwikkeling bovengemeentelijke effecten met zich meebrengt, is regionale
 afstemming nodig.
 6. Toepassen SER-ladder. De ladder voor duurzame verstedelijking (SER-ladder) is van
 toepassing op detailhandel. Dit betekent dat nieuwe ontwikkelingen alleen mogelijk zijn als de
 behoefte is aangetoond en er regionale afstemming heeft plaatsgevonden.3
Naast de toetsende functie van de provincie is sinds 2015 de Adviescommissie Detailhandel
opgericht. De ingestelde Adviescommissie Detailhandel toetst of de gemeentelijke plannen voor
2
  In het Programma Ruimte per 15 juli 2016 van de provincie staat een overzicht van de centra. In de categorie ‘te ontwikkelen’ zitten de
volgende centra: Den Haag centrum, Rotterdam centrum, Delft binnenstad, Zoetermeer Stadshart, Rijswijk In de Bogaard,
Leidschendam Leidsenhage, Rotterdam Alexandrium I en Rotterdam Zuidplein. In de categorie ‘te optimaliseren’ zitten volgens de
provincie de volgende centra: Naaldwijk centrum, ’s-Gravenzande centrum, Den Haag Frederik Hendriklaan, Den Haag Leyweg, Delft In
de Hoven, Rotterdam Keizerswaard, Rotterdam Hoogvliet, Spijkenisse centrum, Vlaardingen centrum, Hellevoetsluis Struytse Hoeck,
Schiedam centrum, Krimpen aan den IJssel centrum, Maassluis Koningshoek, Capelle aan den IJssel Koperwiek, Berkel en Rodenrijs
centrum, Barendrecht centrum en Ridderkerk centrum.
3
  Bron: Nota Detailhandel Zuid-Holland (provincie Zuid-Holland, 2012).
                                                                                                                        Pagina 7 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>nieuwbouw op een juiste manier zijn gemotiveerd en of de eventuele regionale vraag deugdelijk is
onderbouwd. Daarnaast velt de Adviescommissie een oordeel over de ruimtelijke effectanalyse.
Het advies van de commissie is bedoeld voor de betreffende gemeente. Wanneer een gemeente
een bestemmingsplan in procedure brengt, moet het advies van de Adviescommissie Detailhandel
worden bijgevoegd. De provincie betrekt dit advies bij de beoordeling van het bestemmingsplan4.
De gemeenten in de MRDH hebben besloten om het gemeentelijke plan eerst zelf regionaal af te
stemmen, een advies op te stellen en dat vervolgens naar de commissie te sturen.
Context
Alle plannen van meer dan 2.000 m² in bedoelde bestaande en nieuwe winkelconcentraties en
ontwikkelingen op perifere locaties groter dan 1.000 m² worden getoetst en afgestemd binnen de
Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Plannen onder deze grenzen worden gemeld bij de
ambtelijke Werkgroep Detailhandel. De Werkgroep Detailhandel stelt een advies op voor de
Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat (BCEV) van de MRDH. De BCEV stuurt
tenslotte een brief met een standpunt aan de gemeente waarin het initiatief speelt en stelt de
provincie Zuid-Holland en de onafhankelijke adviescommissie detailhandel in kennis van deze
brief. Inzake detailhandelsinitiatieven heeft de MRDH een adviserende functie richting de
provincie. De provincie vraagt aan gemeenten om ontwikkelingen regionaal af te stemmen.
1.5 Landelijke trends en ontwikkelingen
Het functioneren van de detailhandelsector wordt thans beïnvloed door onder meer internet,
schaalvergroting, vergrijzing en overaanbod. Veel gemeenten zien momenteel de leegstand
toenemen, zowel in het hoofdcentrum als in buurt- en wijkcentra en op de woonboulevard. Het is
de verwachting dat de leegstand toeneemt vanwege de toenemende detailhandelsbestedingen via
internet, de vergrijzing van het ondernemersbestand en de druk op de consumentenbestedingen
dankzij een laag consumentenvertrouwen, dat eind 2016 wel weer een stijgende lijn vertoont. De
meest invloedrijke trends en ontwikkelingen worden hieronder nader beschreven. Hierbij is ook
gebruik gemaakt van onderzoek van BRO dat is uitgevoerd in opdracht van de voormalige regio’s.
Daarnaast dient wel een onderscheid gemaakt te worden tussen groei- en krimpregio’s. De MRDH
heeft in dit opzicht een gunstige uitgangspositie.
Internetaankopen
De verwachting is dat het internet zich de komende jaren als volwaardig aankoopkanaal gaat
ontwikkelen, waardoor de online detailhandelsbestedingen verder zullen gaan stijgen. Hoewel de
effecten nog moeilijk te overzien zijn, staat het buiten kijf dat hierdoor minder detailhandelsomzet
in de winkels terecht gaat komen, dat er een toenemende vraag zal zijn naar internetafhaalpunten
en dat het voor ondernemers juist een kans is door hier op in te spelen met een cross-channel5
strategie. Vast staat ook dat niet alle bestedingen via internet ten koste gaan van de omzet van
fysieke winkels.
Als belangrijkste redenen voor de consument om de virtuele winkel te verkiezen boven de fysieke
winkel, gelden aspecten als het onbeperkte aanbod (bijna alle producten zijn leverbaar), de
mogelijkheden tot vergelijking, het gemak, de efficiëntie en de lagere prijs. Hoewel de effecten van
internetwinkelen op de totale winkelomzet nu nog beperkt zijn, is de verwachting dat internet zich
de komende jaren als volwaardig aankoopkanaal zal ontwikkelen waardoor de online
4
  Bron: www.adviescommissiedetailhandel.nl
5
  Cross-channel: consumenten kopen en oriënteren zich zowel in de winkel als online. Winkeliers kunnen de online en offline
verkoopkanalen die voorhanden zijn, goed op elkaar afstemmen. Het idee is dat consumenten steeds meer producten op elk moment
en via elk kanaal willen en kunnen kopen.
                                                                                                                     Pagina 8 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>detailhandelsbestedingen zullen gaan stijgen. Met name in de branches waarin webwinkelen
momenteel al heel populair is zal het aantal winkels fors gaan
afnemen. Het gaat dan met name om media, electro, bruin- en witgoed, telecom en hard- en
software. Ook in het modische segment zullen er effecten gaan optreden, maar wel in mindere
mate. Voor winkels in de modische branche wordt een sterke multichannelstrategie steeds
belangrijker.6
Fysieke winkels blijven dit decennium de basis voor winkelketens. Toonaangevende
winkelformules zien internet als aanvulling op de winkelvestiging (verlengstuk of tweede winkel).
Internet neemt naar verwachting in belang toe, maar vervangt de fysieke winkel niet.
Beleving consument
Zoals hierboven beschreven neemt het aantal internetaankopen toe met als resultaat dat de
consument voor een aankoop in principe niet meer de deur uit hoeft. Een neveneffect hiervan is
dat de beleving van de consument is veranderd: wanneer de consument besluit om naar een
winkelcentrum toe te gaan, ziet hij dit als een dagje uit. Tijdens dat dagje uit wil de consument naar
een plek gaan met een zo groot mogelijk aanbod en beleving (winkels, horeca, cultuur) en is
bereid om hier langer voor te reizen. De kleine- en middelgrote winkelcentra zien hierdoor steeds
vaker dat consumenten kiezen voor de grote winkelcentra, die veelal in de grote steden zijn
gelegen. Een afnemende klandizie is vooral voor de kleine- en middelgrote winkelcentra funest
omdat dit vaak leidt tot meer leegstand.
Demografische ontwikkelingen
Vanwege verschillende demografische veranderingen zoals de vergrijzing, de toenemende
culturele diversiteit en de gezinsverdunning verandert het koopgedrag van de consument.
Bijvoorbeeld winkelgebieden die goed bereikbaar zijn, service en kwaliteit bieden, zijn populair
onder ouderen. Kleinere huishoudens hebben een ander bestedingspatroon. De ontwikkeling van
het aantal huishoudens, maar vooral ook de samenstelling, zal zijn weerslag hebben op de
detailhandel. Het aantal huishoudens neemt tussen 2010 en 2020 volgens het SCP met ruim 7%
toe. Aanleiding voor deze toename is aan de ene kant het aantal alleenstaande ouderen, maar ook
het later gaan samenwonen van jongeren speelt een rol. Het aantal dat na een samenleefperiode
alleenstaand wordt speelt hierin ook mee, maar voert zeker niet de boventoon. Meer kleinere
huishoudens betekent meer kleinere woningen. Op dergelijke ontwikkelingen dienen
winkelgebieden en retailers te anticiperen.
Concurrentie bovenlokale winkelcentra
De concurrentie tussen winkelgebieden neemt toe omdat de consument steeds hogere eisen gaat
stellen aan aanbodkwaliteit, keuzemogelijkheid, prijsstelling, bereikbaarheid en parkeren en
beleving en vermaak. De consument is steeds minder trouw aan haar aankooplocaties, ook
vanwege de toegenomen mobiliteit. Vanwege het toenemende aantal filiaalbedrijven lijken veel
winkelcentra in aanbod op elkaar. Dit heeft als voordeel dat een groot publiek vanwege de
bekende winkelketens naar een winkelcentrum gaat, maar heeft als nadeel dat het
onderscheidende vermogen afvlakt. Het biedt echter wel de kans, wanneer wordt ingezet op lokale
ondernemers, ketens en verbetering van de opzet van het winkelcentrum, om het winkelcentrum
voor de consument compleet en onderscheidend te maken. Winkelcentra zullen meer moeten
doen om zich van andere winkelcentra te onderscheiden en te profileren waardoor een breder
publiek wordt aangetrokken.
6
  Bron: www. thuiswinkel.org
                                                                                            Pagina 9 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Brancheverbreding/-vervaging.
Vanwege de leegstandsontwikkeling en het matig functioneren van PDV- en GDV-locaties in de
periferie is er sprake van brancheverbreding en branchevervaging in de periferie. Dit zorgt er in
sommige gevallen voor dat deze locaties gaan lijken op reguliere winkelgebieden. Wanneer er
geen sturing is gaat de detailhandelsstructuur verloren, doordat ontwikkelingen plaatsvinden die
voor vastgoedpartijen minder risicovol zijn en een zeker rendement opleveren. Herontwikkelen in
bestaande winkelgebieden is bijna altijd lastiger dan het ontwikkelen van nieuwe (grootschalige)
locaties daarbuiten.
Winkelketens focussen op grote centra
Toonaangevende winkelketens zetten in op vestiging of uitbreiding van filialen in de grootste
stadscentra en investeren veelal niet meer in centra van middelgrote steden en grote dorpen.
Onder invloed van de recessie, demografische ontwikkelingen en internet wijzigen winkelketens
hun vestigingsstrategie rigoureus. Zij concentreren zich op de grootste steden, en minder op
middelgrote kernen en landsdelen zonder bevolkingsgroei. Naar verwachting wijzigt de
verzorgingsstructuur hierdoor sterk en leidt dit tot een toename van leegstand in winkelgebieden.
De toonaangevende winkelformules zijn, in tegenstelling tot een aantal jaar geleden, minder
gericht op expansie. Met grote winkelvestigingen in de grootste steden, aangevuld met een
webwinkel, worden ook consumenten uit kleinere steden en dorpen goed bereikt. Naar
verwachting zorgt dit voor minder winkelende klanten in de centra van middelgrote steden en
dorpen. Hoewel nog geen sprake is van het massaal sluiten van bestaande vestigingen wordt er
niet veel energie meer gestoken in deze centra.
De grootste binnensteden hebben de sterkste positie in de regionale winkelstructuur en voorzien
consumenten in hun behoefte aan sfeer en beleving. Grote modeformules blijven de A1-
hoofdwinkelstraat opzoeken en zetten in op optimalisatie van bestaande winkels en locaties. De
voorkeur gaat uit naar samenvoeging of vergroting van winkels op de beste plek. In grotere winkels
kan meer worden ingespeeld op beleving en service en onderscheidende kwaliteiten ten opzichte
van internet. Door langere openingstijden na te streven of een afhaalpunt in de winkel te maken
wordt ingespeeld op gemak voor de consument, als tegenwicht voor pure internetspelers7.
Vergrijzing ondernemersbestand
De leeftijdsopbouw van het ondernemersbestand is nog sneller aan het vergrijzen vergeleken met
onze bevolking. De gemiddelde leeftijd van ondernemers in de detailhandel ligt in 2010 al op 45
jaar en daarmee vijf jaar boven de gemiddelde leeftijd van de Nederlander. Ruim 35% van de
ondernemers is ouder dan
50 jaar. Uit onderzoek van CBW-MITEX (nu Inretail) bleek een paar jaar geleden dat circa 30%
van de MKB-leden tussen 2010 en 2015 wilde stoppen. In veel gevallen is er geen opvolging,
waardoor veel winkels zullen gaan sluiten8.
Schaalvergroting
De trend van steeds grotere winkels in de detailhandel zet door. In de afgelopen vijf jaar is het
winkelvloeroppervlak gestegen met ongeveer 2,5 miljoen vierkante meter. Het aantal
verkooppunten is licht gestegen, maar daarbij gaat het vooral om niet-winkelbranches (leisure,
diensten en pinautomaten). Het aantal winkels is gedaald sinds 2003 (het eerste jaar waarin goed
7
  Bron: DTNP (http://www.dtnp.nl/kennisbank/vakkennis/winkelketens_focussen_op_grote_centra.php).
8
  Bron: Retail 2020 Re’structure, CBW-MITEX.
                                                                                                  Pagina 10 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>vergelijkbare Locatus-gegevens voorhanden zijn)9. Met name in grootschalige clusters en
verspreide bewinkeling is het winkelvloeroppervlak de afgelopen 10 jaar flink gestegen. Het
Koopstromenonderzoek Randstad 2011 bevestigt dit beeld. Het aantal winkelmeters is flink
gestegen, terwijl het aantal winkels is gedaald. Opvallend is wel dat Zuid-Holland zich het meest
onderscheidt ten opzichte van de landelijke trend, met een minder sterke groei van het
winkeloppervlak en een sterkere afname van het aantal winkels.
Doordat de toename van het winkelvloeroppervlak de bevolkingsgroei aanzienlijk overtreft, en de
bestedingen ongeveer gelijk zijn gebleven, neemt de omzet per m² wvo af. Grotere winkels kunnen
een groter assortiment presenteren, meer comfort bieden aan de consument (ruimere opzet
winkel), een betere en attractievere presentatie van producten voorzien en een grotere voorraad
huisvesten (magazijn).
De schaalvergroting komt in enkele PDV/GDV-branches tot uiting in de komst van
‘branchegerichte warenhuizen’: zeer grootschalige zaken met een heel breed assortiment, inclusief
branchevreemde artikelen. Perifere locaties bieden ruimte voor deze ontwikkeling.
In de supermarktbranche is de schaalvergroting al langere tijd zichtbaar. Voor een rendabel
functioneren heeft een supermarkt een steeds groter verkoopvloeroppervlak nodig. Nieuwe,
moderne supermarkten hebben een omvang van circa 1.500 m² wvo. In grote steden maken
enkele supermarkten een schaalsprong tot megasupermarkten, maar ook in kleinere plaatsen is
duidelijk een schaalsprong zichtbaar. Tevens is de schaalvergroting nadrukkelijk aanwezig in de
binnensteden, waar diverse winkelfilialen steeds grotere winkels openen. Niet alleen de schaal per
winkel neemt toe, maar ook de omvang van sommige soorten
winkelgebieden in hun geheel. De zeer grootschalige zaken kunnen door hun omvang en
aantrekkingskracht zowel positieve (zoals toenemende aantrekkingskracht en draagvlak) als
negatieve effecten (zoals verstoring voorzieningenstructuur) hebben op de verzorgingsstructuur.
Indien er in binnensteden en hoofdwinkelcentra geen grotere locaties voorhanden zijn tegen
acceptabele huurprijzen, dan zal met name aanbod in de branches rijwielen, sport en spel, bruin-
en witgoed en wonen zich in toenemende mate in de periferie willen vestigen. Deze trend is
momenteel landelijk al zichtbaar.
Ontstaan van mengvormen
De laatste jaren ontstaan er steeds meer mengvormen van detailhandel en horeca. Een glas wijn
bij de kapper, een bakje koffie bij de boekhandel of de verkoop van de kunst aan de muur in een
café. Ondernemers hanteren deze mengvorm om de beleving te vergroten.
Druk op het middensegment
Er lijkt een toenemende druk op het middensegment te zijn. De faillissementen in 2015 en 2016
lijken zich te concentreren op het middensegment. In de kledingbranche is in 2025 geen plaats
meer voor een middensegment. Kleding en schoenen zijn tegen die tijd heel goedkoop of juist heel
prijzig. Dat concludeert ING in een sectorvisie over fashion. De fashion sector staat onder druk. De
crisis heeft de uitgaven aan kleding en schoenen doen krimpen. De opkomst van webshops en de
groei van internationaal opererende fast fashion ketens heeft het speelveld opgeschud. Modieuze
kleding en snel veranderende collecties tegen steeds lagere prijzen kunnen rekenen op de gunst
9
   Planbureau voor de Leefomgeving. Rapport detailhandel en beleid, een continue wisselwerking (2011).
                                                                                                       Pagina 11 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>van de consument. Schaal, kostenbeheersing en snelheid geven de doorslag in een strijd die zich
meer en meer op mondiaal niveau afspeelt. Veel zelfstandige winkels lijken het spel niet te kunnen
volgen en haken af.10 Aan de andere kant richten enkele winkels zich ook steeds meer op luxe.
Een goed voorbeeld is de Bijenkorf dat zich met een beperkter aantal winkels richt op de verkoop
van luxere goederen dan in het verleden.
Krimp/expansie
In figuur 1 wordt de vraag naar winkelruimte aangegeven. Hierbij valt met name op dat de as
Amsterdam – Eindhoven veel groei kent en dat de gemeenten aan de randen van Nederland te
maken hebben met een aanzienlijke daling van vraag naar winkelruimte. Naast een verzadiging in
de vraag naar winkelruimte geeft figuur 2 aan dat demografische ontwikkelingen een grote rol
spelen. De gemeenten die donkerblauw zijn, waarvan de populatie groeit, laten in figuur 1 veelal
een zelfde groei zien. Afgaande op figuur 1 is er voor een aantal gemeenten binnen de
metropoolregio, voornamelijk zuidwesten gelegen, een grote uitdaging om bestaande
winkelgebieden vitaal te houden.
Figuur 1. Ontwikkeling vraag naar winkelruimte.       Figuur 2. Bevolking: Groei en krimp in Nederland 2016.
Bron: Retailnews via Roots Beleidsadvies en AnalyZus (blauw is groei, oranje en roze krimp). Bron: CBS.
De hierboven benoemde trends en ontwikkelingen hebben meegespeeld in de discussies over de
beleidsrichtlijnen en het toetsingskader (hoofdstuk 2).
10
   ING Economisch Bureau, Sectorvisie Fashion (2013)
                                                                                                         Pagina 12 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>2. Beleidsrichtlijnen op bovenlokaal niveau
2.1 Totstandkoming beleidsrichtlijnen
De hieronder beschreven beleidsrichtlijnen zijn tot stand gekomen door de beleidsrichtlijnen van de
voormalige stadsregio Rotterdam en het voormalige Stadsgewest Haaglanden te analyseren. Deze
beleidsrichtlijnen zijn in 2012 en 2013 opgesteld en destijds op elkaar afgestemd. Voor de in deze
Agenda geformuleerde beleidsrichtlijnen is de afweging gemaakt om deze beleidsrichtlijnen, al dan
niet geactualiseerd, over te nemen of om nieuwe beleidsrichtlijnen op te stellen.
Wanneer er sprake is van een initiatief in een bestaand winkelgebied van meer dan 2.000 m² of
een initiatief van 1.000 m² in de periferie, spreken de gemeenten in de MRDH af om deze
regionaal af te stemmen. De toetsing van een plan gebeurt aan de hand van onderstaande
beleidsrichtlijnen.
2.2 Beleidsrichtlijnen
In stand houden bestaande structuur en streven naar optimale verzorging
Het centrale beleidsuitgangspunt is gericht op het in stand houden en versterken van de
bestaande winkelstructuur. Hierbij wordt ingezet op:
 Een regionaal detailhandelsbeleid dat moet leiden tot een optimale verzorging voor de
    consument en de bezoekers in de regio. Belangrijk uitgangspunt hierbij is het versterken van
    de bestaande identiteit en de positionering van de winkelgebieden ten opzichte van elkaar. Dit
    betekent de juiste functie op de juiste plek voor de consument, waarbij wordt gestreefd naar
    onderscheid en complementariteit van winkelgebieden om zo de (boven)regionale
    aantrekkingskracht te versterken;
 Optimalisering/uitbreiding van een winkelgebied mag bij andere winkelgebieden niet leiden tot
    een andere verzorgingsfunctie/schaalsprong binnen de winkelstructuur (regionaal,
    bovenregionaal);
 Specifieke aandacht voor de bovenlokale detailhandelsontwikkelingen en de consequenties en
    wisselwerking die dit op lokaal niveau heeft voor kernwinkelgebieden in de dorpen en steden.
    Dit betekent dat het aanpakken van (chronische) leegstand en de gevolgen daarvan, in de
    kleinere, middelgrote en de grote steden een verantwoordelijkheid is die gezamenlijk gevoeld
    en uitgedragen moet worden en moet bijdragen aan een toekomstbestendige
    detailhandelsstructuur;
 Nieuwe ontwikkelingen in de bestaande winkelgebieden en nieuwe vestigingslocaties voor
    detailhandel (die niet reeds in bestaande bestemmingsplannen worden mogelijk gemaakt)
    mogen niet leiden tot ongewenste leegstand. Dit betekent ook dat nieuwe ontwikkelingen er
    niet toe mogen leiden dat de bestaande perspectiefrijke winkelgebieden (zie winkelgebieden
    genoemd in hoofdstuk 3) op den duur niet meer levensvatbaar zijn, dat de keuzemogelijkheden
    voor de inwoners in een kern of wijk onaanvaardbaar afnemen en dat de verzorgingsfunctie
    van winkelgebieden wordt aangetast doordat een aanzienlijk deel van de winkels niet meer
    duurzaam geëxploiteerd kan worden. Toename van leegstand buiten de toekomstbestendige
    winkelgebieden is geen reden om nieuwe ontwikkelingen tegen te houden;
 Wanneer een nieuw initiatief minder dan 2.000 m² bedraagt, en zich wil vestigen in een
    bestaand winkelgebied, is er geen afstemming binnen de MRDH noodzakelijk. De gemeenten
    dienen nieuwe ontwikkelingen wel te melden. Een e-mail richting de MRDH volstaat, deze
    worden vervolgens periodiek richting de 23 gemeenten verspreid;
                                                                                       Pagina 13 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>   Vernieuwende of complementaire concepten die niet in de bestaande winkelgebieden kunnen
    worden gevestigd, of tuincentra en bouwmarkten kunnen afhankelijk van de lokale situatie
    solitair worden gevestigd;
   Het faciliteren van vervanging, sanering en functiewijziging van winkelvastgoed op plekken
    waar structurele leegstand optreedt en perspectief ontbreekt.
Clusteren van detailhandel
Bundeling van detailhandel in centra vormt een belangrijk element van het detailhandelsbeleid om
verspreide bewinkeling terug te dringen. Dynamiek wordt bij voorkeur gefaciliteerd in- of
aangrenzend aan de bestaande winkelgebieden en themacentra (PDV- en GDV-concentraties).
Versterking wordt in principe ondersteund, mits aan te tonen is dat de beoogde ontwikkeling
voorziet in een consumentenbehoefte.
Kleine kernen en buurt- en wijkniveau
Het behoud van kwaliteit van de leefomgeving, vooral in de kleine kernen, staat voorop. Voor
behoud van de leefbaarheid in kleine kernen en op buurt- en wijkniveau zijn nieuwe concepten
toelaatbaar, waarbij detailhandelsaanbod wordt gecombineerd met andere publieksgerichte
voorzieningen. De aard en omvang van de voorzieningen moeten wel in overeenstemming zijn met
de verzorgingsfunctie van het gebied.
Regionaal verzorgende centra
Voor versterking van regionaal verzorgende centra worden nieuwe plannen getoetst aan de
bijdrage die deze leveren aan de versterking van het (ruimtelijk) functioneren van het betreffende
centrumgebied. Dan gaat het om het versterkende karakter van de uitbreiding op de positie van
het winkelgebied in relatie tot de consumentendoelgroepen en de consumentenbehoeften in het
verzorgingsgebied.
PDV beleid
Perifere concentraties (PDV) bieden plaats aan complementair, aanvullend aanbod ten opzichte
van de centrumgebieden en buurt- en wijkvoorzieningen. Op PDV-locaties gaat het om de
volgende goederen: meubelen (inclusief in ondergeschikte mate woninginrichting) en voor
detailhandel in keukens, badkamers, vloerbedekking, parket, zonwering en jacuzzi’s. Verbreding
van het aanbod naar bijvoorbeeld bruin- en witgoed is niet gewenst. Wel kunnen ook kleinere
winkels in de branche woninginrichting (<1.000 m² bvo) worden toegestaan. Het huidige beleid van
de provincie staat dit niet toe. De MRDH gaat hierover in gesprek met de provincie (zie bijlage A
voor de lijst met bespreekpunten met de provincie Zuid-Holland).
Voor woonzaken wordt ingezet op verdere concentratie binnen de aangewezen perifere
concentraties. Nieuwe grootschalige woonzaken zullen zich eerst in de aangewezen PDV-centra
moeten vestigen. Wanneer op reguliere detailhandels-bestemmingen binnen deze centra geen
ruimte is voor een toevoeging, waarvan de behoefte is aangetoond, wordt er positief geadviseerd
over het fysiek vergroten van deze centra. Slechts wanneer ook dat niet mogelijk is zal een
perifere vestiging, op basis van behoefte, buiten de PDV-centra worden overwogen. In principe
worden woonzaken niet solitair toegestaan.
Tuincentra en bouwmarkten
Voor tuincentra en bouwmarkten geldt dat gelet op de kenmerken van dit aanbod vestiging buiten
de aangewezen gebieden bespreekbaar is. Wanneer sprake is van ontwikkelingen op één
                                                                                        Pagina 14 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>bedrijventerrein, dan is vanuit ruimtelijk ordeningsperspectief (efficiënt ruimtegebruik) het clusteren
van bouwmarkten en tuincentra en aansluiting bij andere voorzieningen wel uitgangspunt. De
afwegingen voor het al dan niet toestaan van nieuwvestiging van een tuincentrum of bouwmarkt is
gericht op de consumentenverzorging in het verzorgingsgebied.
Het verplaatsen van een bestaand PDV-cluster, die zijn genoemd in hoofdstuk 3, mag leiden tot
een ‘nieuw’ winkelgebied buiten de bestaande structuur, onder de voorwaarde dat de
detailhandelsfunctie van het achterblijvende vastgoed komt te vervallen.
Nevenassortiment PDV locaties
Als gevolg van de uitzonderingspositie van de PDV locaties wordt kritisch gekeken naar het
nevenassortiment. Er is alleen ruimte voor nevenassortiment dat past bij het hoofdassortiment (dus
geen fietsen, elektronica, etc.). Dit assortiment mag niet meer dan 20% van het wvo in beslag
nemen en maximaal 500 m² wvo zijn.
GDV Beleid
GDV staat voor grootschalige detailhandelsvestigingen. Een GDV-locatie is een locatie met
meerdere grootschalige detailhandelsvestigingen waarbij de branchebeperkingen van het PDV-
beleid niet gelden. In de Metropoolregio Rotterdam Den Haag zijn twee GDV-centra: (een gedeelte
van) Megastores in Den Haag en Alexandrium Megastores in Rotterdam. Voor de duur van deze
Agenda Detailhandel zal er geen nieuw GDV-centrum worden ontwikkeld. Grootschalige winkels
kunnen zich vestigen in één van de twee bestaande GDV-centra of in de overige bestaande
winkelgebieden.
Creëren van nieuwe winkelgebieden
In enkele gevallen kan er een uitzondering gemaakt worden voor het ontwikkelen van een nieuw
winkelgebied buiten de bestaande detailhandelsstructuur:
      Wanneer er sprake is van een nieuwe woonwijk, wordt het toestaan van
         detailhandelsvoorzieningen afgewogen op basis van het bieden van een goede
         consumentenverzorging voor de inwoners in de wijk (voldoende draagvlak,
         afstandscriterium en reistijd). Wanneer bestaande detailhandelsvoorzieningen binnen
         afzienbare afstand liggen, dan is het toevoegen van detailhandelsvoorzieningen niet
         wenselijk.
      Bij bijzondere thema’s en concepten die momenteel nog niet in de regio gevestigd zijn of bij
         sterke lokale bevolkingsuitbreiding kan een uitzondering worden gemaakt.
      Wanneer sprake is van gehele sanering/transformatie van verouderde centra en het op een
         andere (betere) plek ontwikkelen van een nieuwe winkellocatie voor hetzelfde draagvlak.
Ontsloten knooppunten (trafficlocaties) bieden mogelijkheden voor ontwikkeling
Op (het liefst maximaal) ontsloten knooppunten, zogenaamde trafficlocaties liggen
ontwikkelingsmogelijkheden voor kleinschalige detailhandel. Omvang en invulling moeten passen
bij de functie van het gebied, met de bijbehorende doelgroep. Een trafficlocatie is ook een
geschikte locatie voor een afhaalpunt.
Definities trafficlocaties: locaties waar veel passanten zich door de dag heen in een wisselend
piek- en dalpatroon bewegen in het kader van hun woon-werkverkeer. Denk hierbij aan
treinstations, benzinestations, kantoorlocaties, luchthavens etc. Het gaat hier dus niet om
(snel)wegen.
                                                                                           Pagina 15 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Bij kantoorlocaties moet de kleinschalige detailhandel of het afhaalpunt zijn gericht op de mensen
die in de kantoren werken en op verbetering van de kwaliteit van de kantoorlocatie.
Beleid voor internetwinkels (internetafhaalpunten)
Internethandel zonder bezoekersfunctie kan zich overal vestigen waar bedrijven zich mogen
vestigen.
Internethandel met een (beperkte) bezoekersfunctie wordt enkel toegestaan op trafficlocaties en in
de detailhandelsconcentratiegebieden. Wanneer er in een detailhandelsconcentratiegebied sprake
is van een branchebeperking, dan geldt deze branchebeperking ook voor de internethandel. Bij
bezoek gaat het om klanten die ter plekke een product kopen en meenemen, of het product alleen
ophalen.
Kringloopwinkels/kringloopbedrijf en winkels met tweede hands goederen
Winkels met tweedehandsgoederen dienen een plaats te krijgen in de bestaande winkelgebieden.
Kringloopbedrijven mogen zich ook vestigen in de bestaande winkelgebieden, maar kunnen ook
worden toegestaan in de PDV-concentratiegebieden en eventueel op bedrijventerreinen.
Definitie: Een kringloopbedrijf zamelt spullen in die nog bruikbaar zijn. Het selecteert, sorteert en
repareert de goederen vervolgens en verkoopt hetgeen daarvoor geschikt is in één of meer
winkels. De opbrengst van de verkopen wordt gebruikt om kosten te bestrijden, werkgelegenheid
te creëren en het milieu te verbeteren. Sommige kringloopbedrijven hebben zich bovendien ten
doel gesteld om financieel bij te dragen aan maatschappelijke projecten dichtbij of ver weg.
Kringloopbedrijven moeten niet worden verward met tweedehandswinkels. Tweedehandswinkels
kopen hun goederen in, kringloopbedrijven bevoorraden zich met goederen die door mensen zijn
afgedankt en die voor niets ter beschikking worden gesteld. Deze worden vaak aan huis
opgehaald. In het kringloopbedrijf worden ze vervolgens gesorteerd, gecontroleerd, zo nodig
gerepareerd en schoongemaakt. Daarna worden ze in de kringloopwinkel weer aangeboden.
Winkels op bedrijventerreinen
Samengevat zijn op bedrijventerreinen de volgende winkels toegestaan: kringloopwinkels,
tuincentra en bouwmarkten, internetwinkels zonder afhaalfunctie en detailhandel in brand- en
explosiegevaarlijke goederen, auto’s, motoren, scooters, boten, caravans, zwembaden,
buitenspeel- en fitnessapparatuur, piano’s, surfplanken, tenten, grove bouwmaterialen en
landbouwwerktuigen. Deze winkels zijn moeilijk inpasbaar in centra. Vestiging van deze branches
kan daarom vanuit ruimtelijke overwegingen zonder verdere voorwaarden buiten de reguliere
detailhandelsstructuur plaatsvinden. Over detailhandel die zich uit het oogpunt van ruimtelijke
ordening niet onderscheidt van de hiervoor genoemde detailhandel zal per casus worden bekeken
of het zich ook op bedrijventerreinen kan vestigen.
Ladder voor duurzame verstedelijking
De ‘ladder voor duurzame verstedelijking’ is in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR)
van het Rijk geïntroduceerd en vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening
(Bro). Het Bro bepaalt dat voor onder meer bestemmingsplannen de treden van de ladder moet
worden doorlopen. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke
ordening in de vorm van een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Met de
ladder voor duurzame verstedelijking wordt een zorgvuldige afweging en transparante
besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten nagestreefd. De MRDH toetst nieuwe
initiatieven ook aan de ladder.
                                                                                           Pagina 16 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>De ladder bestaat uit drie treden:
11
11
   Bron: Ministerie van Infrastructuur en milieu: Handreiking Ladder voor duurzame verstedelijking
                                                                                                   Pagina 17 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>2.3 Toetsingskader detailhandelsinitiatieven
                             Initiatief
                            Gemeente
               Bestemmingsplanwijziging noodzakelijk?                                            Nee                  Gemeente kan/ moet medewerking verlenen
                                 Ja
                                                                                                                               Lokale verantwoordelijkheid*
       Is het initiatief >2.000 m² bvo in bestaande winkelgebieden                                                     *desondanks moet de SER Ladder worden
                                                                                                 Nee
                          of > 1.000 m² in de periferie                                                              doorlopen. Afstemming binnen de MRDH is niet
                                                                                                                                       noodzakelijk
               Ja: gemeente legt initiatief voor aan MRDH
                  Toetsing aan het regionale detailhandelsbeleid:
     Sprake van onderscheidenheid in thema, concept, branche of formule                          Nee                                  Negatief advies
            of sprake van optimalisering (lokale) verzorgingsfunctie?
                                 Ja                                                                                    Is er aangetoond dat het initiatief niet kan
                                                                                                                     worden gehuisvest in- of aangrenzend aan een
                                                                                                                                 bestaand winkelgebied?
     Sprake van versterking bestaande winkelconcentraties?                                       Nee                     Is er aangetoond dat het initiatief geen
                                                                                                                        blijvende negatieve effecten heeft op de
                                  Ja                                                                                 bestaande detailhandelsstructuur en/ of in het
                                                                                                                       beleid aangegeven ontwikkeling daarvan?
            Sprake van geen structuurverstorende effecten op bestaande perspectiefrijke winkelgebieden?
         Sprake van geen opschaling verzorgingsfunctie binnen structuur (lokaal, regionaal, bovenregionaal)?                                               Nee
                          Sprake van behoud gezond perspectief stadsdeel-, wijk- en buurtcentra?
                                 Ja                                                                                       Ja                        Negatief advies
                                                            MRDH kan positief advies geven aan provincie en gemeente
                                                                                                                                                                    Pagina 18 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>3. Bestaande winkelstructuur
Bij het opstellen van een nieuw structuurvisie document is het van belang om de huidige structuur
van de detailhandel in de regio te beschrijven. Met name omdat mede door dit document de
bestaande bovenlokale structuren in stand gehouden dienen te worden. Momenteel kent de MRDH
de volgende structuur:
Bovenregionaal verzorgend: Binnenstad Den Haag en Rotterdam centrum.
Regionaal verzorgend: Delft-centrum, Stadshart Zoetermeer, Leidschendam Leidsenhage,
Naaldwijk-centrum, Rotterdam Alexandrium Shopping center, Rotterdam Zuidplein, Vlaardingen-
centrum, Schiedam-centrum, Spijkenisse-centrum, Ridderkerk-centrum, Hellevoetsluis-centrum,
Struytse Hoek, Rijswijk In de Bogaard.
Stadsdeelcentrum: Den Haag Leyweg, Bijerlandselaan (Boulevard-Zuid, Rotterdam), Bergse
Dorpstraat (Rotterdam), Noorderboulevard (Rotterdam), Nieuwe Binnenweg (Rotterdam),
Keizerswaard (Rotterdam) en Schiedamseweg (Rotterdam).
Lokaal verzorgend: Centrumgebieden van: Wassenaar, Voorburg (Huygenskwartier),
Wateringen, Pijnacker, ’s-Gravenzande, Nootdorp (de Parade), In de Hoven (Delft), Oud Rijswijk,
Dorpsstraat Zoetermeer, De Julianabaan (Voorburg), Hoogvliet Binnenban, Barendrecht-centrum,
Capelle aan den IJssel-centrum (De Koperwiek), Brielle-centrum, Maassluis-centrum,
Koningshoek, Berkel en Rodenrijs-centrum, Krimpen aan den IJssel-centrum, De Loper
(Vlaardingen) en Hof van Spaland (Schiedam).
- En de volgende grotere winkelgebieden in Den Haag: Frederik Hendriklaan, Theresiastraat,
Fahrenheitstraat/Thomsonlaan, Savornin Lohmanlaan, Loosduinse Hoofdplein, De Stede,
Ypenburg, t’Hogeveen, Apeldoornselaan/Dierenselaan, Weimarstraat, Keizerstraat,
Hobbemastraat, Paul Krugerlaan, Zeeheldenkwartier, Mariahoeve.
- En de volgende grotere winkelgebieden in Rotterdam: Benthuizerstraat, Bentinckplein,
Binnenhof, Burgemeester Baumannlaan, Carnissewinkeldriehoek, Centrum Hoek van Holland,
Centrum Rozenburg, Crooswijkseweg, Eudokiaplein, Hesseplaats, Kleiwegkartier, Lage Land,
Lusthofstraat, Mathenesserplein-Vierambachtstraat, Middellandstraat, Nesselande, Oudedijk,
Peppelweg, Plein 53, Slinge, Spinozaweg, Vuurplaat, Wolphaersbocht, Zalmplaat in de Fuik.
Nieuwe gebieden: Rotterdam: Pols Katendrecht.
Kleinere lokaal verzorgende centra: Centrumgebieden van: Leidschendam, Monster, De Lier,
Honselersdijk, Poeldijk, Den Hoorn, Maasland, Schipluiden, Rozenburg-centrum, Bergschenhoek-
centrum, Oostvoorne-centrum, Rhoon-centrum, Hoek van Holland-centrum, Zuidland-centrum,
Bleiswijk-centrum, Rockanje-centrum, Portugaal-centrum.
- En ook:
Pijnacker-Nootdorp: wijkwinkelcentra Delfgauw en Keizershof.
Capelle aan den IJssel: De Terp, De Scholver, ’s Gravenland, Slotplein, De Wingerd en
Kanaalweg.
Lansingerland: Gouden Hart/Westpolder (Berkel en Rodenrijs).
Barendrecht: Carnisse Veste.
Delft: Van Foreestweg, Bikolaan, Nassaulaan, Dashof, Verdiplein, Elzenlaan, Buitenhof.
Zoetermeer: Rokkeveen, Oosterheem, De Leyens, Buytewegh, Seghwaert, Meerzicht, Vijverhoek,
Oranjelaan, Noordhove, Palenstein, Piet Heinplein, Rokkeveen de Vlieger, Leisdewallen.
Den Haag (buurtverzorgende winkelgebieden, die tot de Haagse hoofdwinkelstructuur behoren):
Deltaplein, Hildo Kroplaan, Kraayenstein, Waldeck, Almeloplein, Ambachtsgaarde, Betje
Wolffstraat, Bouwlustlaan, Heeswijkplein, Leyenburg, Parijsplein, Appelstraat/Vlierboomstraat,
Goudsbloemstraat, Valkenboslaan, Aert v/d Goesstraat, Badhuisstraat, Gentsestraat/Stevinstraat,
Palacepromenade, Reinkenstraat, Tesselseplein, Dr. Lelykade, Bankastraat, Hoefkade,
                                                                                      Pagina 19 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Hoflandplein, Kempstraat, The Globe, Koningstraat, Goeverneurplein, Lorentzplein,
Neherkade/Laakweg, Van Hoytemastraat, Weissenbruchstraat, Willem Royaardsplein, ‘t Hoge
Veld.
Schiedam: Mgr. Nolenslaan, Groenelaan.
Leidschendam-Voorburg: Prins Frederiklaan.
PDV: Woonboulevard Naaldwijk, Leeuw&Stein, Woonhart Zoetermeer, Rotterdam Alexandrium
Woonmall, Barendrecht Woonboulevard Cornelisland + Reijerwaard + Keukenboulevard,
Spijkenisse woonboulevard, Vlaardingen Hoogstad, Capelle aan den IJssel XL, Rotterdam
Bigshops Parkboulevard, Berkel en Rodenrijs Berkelse Poort, Rotterdam Stadionweg,
Hellevoetsluis Moerman Woon Promenade en Elektraweg en Industrieweg Maassluis.
GDV: Megastores Den Haag en Rotterdam Alexandrium Megastores.
NB: De lijst is niet uitputtend. Winkelconcentraties die niet in de lijst zijn opgenomen/niet zijn
toebedeeld qua typologie zullen, in het geval zich in het betreffende gebied ontwikkelingen
voordoen die om een regionale beoordeling vragen, alsnog aan de lijst worden toegevoegd.
Definitie verzorgingsgebied:
Bovenregionaal: Door de omvang en kwaliteit van het voorzieningenpakket, bestaande uit een
menging van functies (detailhandel, horeca, cultuur en dienstverlening) een sfeer kan een
verzorgend centrum een brede aantrekkingskracht uitoefenen op bezoekers vanuit de regio en
daarbuiten. Is hiervan sprake, dan wordt dit gerekend tot een bovenregionaal verzorgingsgebied.
Regionaal: Regionaal verzorgende centra beschikken over een aanbod dat gemengd is, maar
minder breed en diep dan de bovenregionale verzorgingscentra.
Stadsdeelcentrum: Een stadsdeelcentrum vervult in hoofdzaak een lokale functie gericht op
boodschappen doen en beperkt aanvullend efficiënt recreatief winkelen gericht op een eigen
stadsdeel.
Lokaal verzorgend: Lokaal verzorgende centra beschikken zowel over een uitgebreid aanbod voor
dagelijkse boodschappen en frequent benodigd niet-dagelijks winkelaanbod (textiel, huishoudelijke
artikelen) als recreatief aanbod. Het boodschappenaanbod vervult een lokale verzorgingsfunctie,
het recreatieve winkelaanbod vervult in sommige gevallen een bovenlokale functie.
Kleinere lokaal verzorgende centra: Deze lokaal verzorgende centra functioneren vooral als
aankoopplaats voor dagelijkse boodschappen. Het accent ligt op supermarkten,
levensmiddelenzaken, drogisterijaanbod en frequent benodigde niet-dagelijkse artikelen (textiel,
huishoudelijke artikelen, plant en dier). Nabijheid is het belangrijkste bezoekmotief voor de
consument.
PDV: Winkelformules die door de omvang en aard van de gevoerde artikelen een groot
oppervlakte nodig hebben voor de uitstalling: keukens, tuincentrumassortiment, grove
bouwmaterialen, sanitair en woninginrichting waaronder meubelen, parket, tenten, zonwering en
vloerbedekking. Het betreft een grootschalige concentratie van winkels (> 1.000 m²) met een
branchebeperking op een daarvoor bestemd gebied. Reguliere detailhandel (< 1.000 m² is niet
toegestaan).
GDV: Een GDV-locatie is een locatie met meerdere grootschalige detailhandelsvestigingen waarbij
de branchebeperkingen van het PDV-beleid niet gelden. De minimale omvang van één vestiging is
1.000 m². Reguliere detailhandel (< 1.000 m²) is niet toegestaan.
                                                                                           Pagina 20 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Categorie apart: Factory Outlet Center (FOC)12, IKEA, bouwmarkten en tuincentra.
Op het moment van vaststellen van deze Agenda Detailhandel heeft de regio geen FOC. Er zijn
wel plannen. En er zijn plannen geweest (zie de voetnoot onderaan deze pagina). Hoewel hier in
de casus Bleizo van af is geweken blijft de richtlijn dat als er een FOC komt (daarvoor moet het
toetsingskader worden doorlopen), dit zich moet vestigen binnen of grenzend aan de bestaande
detailhandelsstructuur.
Hoe we als regio omgaan met tuincentra en bouwmarkten staat beschreven in paragraaf 2.2.
IKEA is een meubelwinkel, die in het verleden toestemming heeft gekregen om zich solitair te
vestigen.
12
   Historie: op het knooppunt Bleiswijk-Zoetermeer (Bleizo) waren er plannen om een FOC te ontwikkelen. Deze locatie is niet binnen of
grenzend aan de bestaande detailhandelsstructuur. De regio’s Haaglanden en Rotterdam stonden uiteindelijk toch positief tegenover de
vestiging van een FOC in Bleizo, met inachtneming van de volgende randvoorwaarde: “het is van essentieel belang dat in het FOC
sprake is van een specifiek, hoogwaardig aanbod dat de consument niet in die vorm en omvang in de bestaande detailhandelsstructuur
kan vinden. Het wordt hiermee een vernieuwend, thematisch centrum. Er dient een juridisch afdwingbare regeling met de exploitant te
zijn opgesteld, waarmee wordt geborgd dat in het FOC geen reguliere detailhandel komt die niet in het beoogde hoogwaardige concept
past. Hiermee is het negatieve effect voor de bestaande detailhandel zo klein mogelijk.” Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-
Holland hebben eind 2012 niet ingestemd met het plan.
                                                                                                                     Pagina 21 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>    4. Planvoorraad en leegstand
Tabel 1: Planvoorraad per gemeente
Gemeente                  Huidig   Planvoorraad
                        winkelaan-
                           bod
Albrandswaard             22.485   -
Barendrecht              139.509   -
Brielle                   23.694   - Bouw nieuwe supermarkt voor Albert Heijn aan de Thoelaverweg (Brielle centrum). Oppervlakte 2.000 m².
                                   Onherroepelijk bestemmingsplan.
                                   - Bestaande supermarkt Albert Heijn aan het Slagveld 2-3. Oppervlakte 1.786 m². Onherroepelijk
                                   bestemmingsplan. Meters blijven beschikbaar voor detailhandel (Brielle centrum) met dien verstande dat in
                                   het nieuw op te stellen bestemmingsplan Vesting Brielle het aantal m² met de bestemming detailhandel buiten
                                   het kernwinkelgebied tenminste met 2.000 m² wordt gereduceerd.
                                   - Uitbreiding buurtsupermarkt in de wijk Zuurland (Plusmarkt) met 225 m². Bestemmingsplanprocedure moet
                                   nog worden gestart.
Capelle aan den IJssel   117.208   -
Delft                    163.521   - Winkelcentrum In de Hoven: AH Locatie 6.119 m², vigerend bestemmingsplan. Sloop/nieuwbouw; uitbreiding
                                   circa 2.000 m² bvo
                                   - Winkelcentrum In de Hoven: Hovenpassage 4.500 m², vigerend bestemmingsplan; nieuwbouw deels
                                   gerealiseerd/ deels in ontwikkeling
                                   - Spoorzone 3.200 m², vigerend plan, reeds gerealiseerd: 1.200 m² bvo
                                   - Binnenstad 3.000-5.000 m², vigerend plan (toelichting verwijst naar gemeentelijke nota detailhandel)
                                   - Winkelcentrum Verdiplein 2.000 m², sloop/nieuwbouw supermarkt; uitbreiding maximaal circa 750 m²,
                                   aanpassing bestemmingsplan noodzakelijk
                                   - Winkelcentrum Van Foreestweg 900 m², aanpassing bestemmingsplan noodzakelijk
                                                                                                                                          Pagina 22 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Gemeente                 Huidig   Planvoorraad
                       winkelaan-
                          bod
Den Haag                711.656   Binnenstad:
                                  - Spuikwartier max. 5.000 m² bvo in bestemmingsplan opgenomen, reëel max. 3.000-4.000 m² bvo
                                  detailhandel. Verwachting is dat zelfs dit alleen met horeca wordt ingevuld (past in bestaand
                                  bestemmingsplan)
                                  - KJ-plein/Den Haag CS 2.500 m² bvo, waarvan naar verwachting 50% horeca (past in bestaand
                                  bestemmingsplan)
                                  Wijken en buurten:
                                  - Willem Royaardsplein 1.900 m² bvo (nog langs MRDH)
                                  - Apeldoornselaan/Dierenselaan 2.500 m² bvo (nog langs MRDH)
                                  - Almeloplein 500 m² bvo (past in bestaand bestemmingsplan)
                                  - Badhuisstraat SM 1.900 m² bvo (past in bestaand bestemmingsplan)
                                  - Savornin Lohmanplein 600 m² bvo (past in bestaand bestemmingsplan)
                                  Thematisch:
                                  - Deltaplein/Kijkduin 5.500 m² bvo (past in bestaand bestemmingsplan)
                                  - RWS-kavel sportcluster 5.200-8.400 m² bvo (regionaal afgestemd/akkoord van Stadsgewest Haaglanden)
                                  PDV:
                                  - Hornbach 18.000 m² bvo (past in bestaand bestemmingsplan, regionaal afgestemd/akkoord van
                                  Stadsgewest Haaglanden)
Hellevoetsluis           65.983   Ongeveer 2.000 m² op het hoofdwinkelcentrum De Struytse Hoeck. Momenteel is dit nog in een verkennend
                                  stadium. Het betreft een uitbreiding t.b.v.:
                                  -Het verbeteren van een entree
                                  -Versterking van de structuur op het centrum
                                  -Accommoderen van een trekker die bijdraagt aan een betere (completere) bediening van de consument.
Krimpen aan den IJssel   30.965   Centraal in de detailhandelsvisie staat versterking van de hoofdwinkelstructuur, bestaande uit de Crimpenhof,
                                  De Korf en De Olm en verkleuring van de overige gebieden. Concreet staat het volgende gepland:
                                  - De Korf: herontwikkeling binnen het bestemmingsplan door aanpassing routing en (her)indeling en
                                  toevoeging/vergroting van winkels met 1.500-2.000 m² wvo . Huidige leegstand is voornamelijk strategische
                                  leegstand vanwege de verwachte herontwikkeling.
                                   - Centrum (Crimpenhof): uitbreiding met 6.000-8.000 m² wvo wat binnen het bestemmingsplan past.
                                                                                                                                        Pagina 23 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Gemeente             Huidig   Planvoorraad
                   winkelaan-
                      bod
Lansingerland        77.916   Berkel Centrum:
                               - Uitbreiding: totaal ca. 5.500 m² wvo, waarvan ca. 3.500 m² dagelijks en ca. 2.000 m² niet dagelijks.
                              Vastgelegd in bestemmingsplan, bestemmingsplan wordt herzien op basis van lopende
                              aanbestedingsprocedure. Afstemming: moet nog plaatsvinden
                              Bij de andere winkelcentra (Bleiswijk/Bergschenhoek) zijn er geen aanpassingen/ontwikkelingen.
                              Overige opmerking:
                              - De Lidl in Bleiswijk ligt niet in een winkelgebied.
                               Het bestemmingsplan voor de uitbreiding van de Lidl is op 7 juli jl. vastgesteld. Lidl gaat met 410 m²
                              uitbreiden (maar planologisch wordt er 100 m² ingeleverd ten opzichte van de ruimte uit het geldende
                              bestemmingsplan). Het andere perceel binnen het plangebied met een detailhandelsbestemming vervalt.
                              Daar gaat het om 1.420 m². Per saldo wordt er 1.520 m² planologische ruimte voor detailhandel geschrapt.
Leidschendam-        98.494   - Leidsenhage: 28.500 m² (hard, exclusief bioscoop). Hard 25.000 m² bvo detailhandel/daghoreca en
Voorburg                      diensten. Verder nog 3.500 m² bvo Dining Experience.
Maassluis            47.405   - Koningshoek: 2.900 m² (hard)
                              - Steendijkpolder (Lidl): 404 m² (hard)
                              - Binnenstad: plannen om een trekker in het centrum toe te voegen (gedacht wordt aan een supermarkt).
                              - Voor de gehele locatie (Vlietlocatie) wordt momenteel een tender uitgezet.
Midden-Delfland      9.933    - Centrumplan Den Hoorn: 2.388 m² (hard)
                              - Harnaschpolder: Bauhaus (9.000 m² doe-het-zelf en 6.000 m² tuincentrum). Is al regionaal afgestemd.
Nissewaard          138.404   - Winkelcentrum Maaswijk: 350 m² wvo
                              Past binnen het huidige bestemmingsplan
                              - Winkelcentrum Heenvliet: 500 m² wvo
                              Er is geen goedgekeurd bestemmingsplan maar een vastgesteld masterplan.
Pijnacker-Nootdorp   57.549   Pijnacker Centrum:
                              Ten opzichte van het geldende bestemmingsplan wordt op dit moment niet uitgebreid. In een nieuw op te
                              stellen bestemmingsplan wordt gedacht (nog niets besloten) aan het wegbestemmen van papieren
                              detailhandel, meer concentreren en in feite dus krimpen. Dit nieuwe bestemmingsplan moet de politieke route
                              nog volgen.
                              Nootdorp Centrum:
                              In het laatste bestemmingsplan is al beperkte uitbreidingsruimte geboden (<1.000 m²). Er speelt op dit
                              moment geen verdere uitbreiding.
                              Verder:
                              Voor Boezem Oost zijn er plannen voor een bouwmarkt (2.640 m²).
Ridderkerk           67.595   - Vernieuwing wijkwinkelcentrum Vlietplein, geen uitbreiding voorzien.
                                                                                                                                      Pagina 24 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Gemeente      Huidig   Planvoorraad
            winkelaan-
               bod
Rijswijk      88.338   - Rijswijk Buiten : 1.900 m² (goedgekeurde wijziging van het bestemmingsplan). 1.920 m² kan vervallen:
                       gemeente ziet af van wijzigingsbevoegdheid.
                       - In de Bogaard : 1.680 m² (goedgekeurd bestemmingsplan) en 10.000 m² (niet in bestemmingsplan)
Rotterdam    950.873   Binnenstad:
                       De Plancapaciteit voor het centrum van Rotterdam is tot 2036 in totaal 47.400 m² bvo. Hierbij gaat het om
                       zowel nieuwbouw (14.700 m² bvo) als om vernieuwbouw (32.700 m² bvo). In omvang is de grootste
                       ontwikkeling de herontwikkeling van het ABN-AMRO pand, ook wel Forum Rotterdam genoemd. Deze
                       gedeeltelijke herontwikkeling heeft een omvang van 29.600 m² bvo.
                       Gebieden:
                       - Buiten het centrum is de planvoorraad in totaal 98.964 m² bvo. Hiervan is ongeveer 55% te typeren als
                       nieuwbouw en ongeveer 44% als vernieuwbouw. Enkele grote ontwikkelingen zijn bijvoorbeeld de
                       Alexanderknoop (15.000 m² bvo), Hart van Zuid (5.500 m² bvo), Beijerlandselaan (4.500 m² bvo).
                       - Een ontwikkeling die getypeerd kan worden als thematische toevoeging is Feijenoord City. In totaal behelst
                       de plancapaciteit ca. 14.500 m² bvo.
                       - Perifere detailhandelsontwikkelingen met een grote omvang zijn de ontwikkeling van een bouwmarkt aan de
                       Horvathweg (17.000 m² bvo), de Brielselaan (2.500 m² bvo) en de Ceintuurbaan (2.300 m² bvo).
Schiedam      98.208   - Harga Noord: bestemmingsplan biedt ruimte voor 7.000 m² wvo, (plan vestiging Decathlon), door
                       gemeenteraad vastgesteld, maar aangehouden door provincie (gerechtelijke procedure loopt al een tijdje).
                       - Schiedam west/Wilhelminahaven: hier wordt een plan uitgewerkt voor een aantal woningen en een
                       supermarkt. Grootte wvo vooralsnog onbekend (plan in verkennende fase), maar zal naar verwachting circa
                       500-1.000 m² bedragen (zacht).
                       - Winkelcentrum Hof van Spaland, plannen nog pril. Vraag is of er (en zo ja hoeveel) meters bij zullen komen.
Vlaardingen  115.654   In het lokale beleid (2013) wordt een uitbreiding van maximaal 10.000 m² detailhandel verantwoord geacht.
                       Het invullen van de leegstand heeft echter de eerste voorkeur. Belangrijke voorwaarde bij de uitbreiding is,
                       dat het een kwaliteitsverbetering van het (winkel)gebied betekent. Dit houdt in:
                       • dat met de uitbreiding, het winkelgebied compacter wordt en er een betere routing ontstaat;
                       • dat de uitbreiding ruimtelijk past (verkeerstechnisch, milieutechnisch, op aanvaardbare afstand voor de
                       consument, stedenbouwkundig);
                       • dat, in geval van uitbreiding van een bestaande winkel, het modernisering (schaalvergroting of specialisatie)
                       betreft. Deze modernisering is noodzakelijk wanneer dit betekent dat de aantrekkingskracht van een
                       winkelcentrum en de werkgelegenheid hierdoor behouden blijft of toeneemt;
                       • dat de uitbreiding door middel van een distributieplanologisch onderzoek is onderbouwd. Een
                       distributieplanologisch onderzoek, uitgevoerd door de branche/winkel die zich wil vestigen, zal moeten
                       aantonen dat er vraag is vanuit de markt, dat er geen duurzame ontwrichting in de detailhandelsstructuur in
                       Vlaardingen en de regio optreedt en welke verdringingseffecten er te verwachten zijn.
                       - Er wordt nu nagedacht over een reductie van zowel de planmeters als ook de leegstandsmeters (bestaande
                       capaciteit) in de niet-dagelijkse sector in de binnenstad.
                                                                                                                               Pagina 25 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Gemeente     Huidig   Planvoorraad
           winkelaan-
              bod
Wassenaar    33.987   - Rijksstraatweg: 953 m² (hard) Het gaat hier om een dubbelbestemming waar zowel kantoor,
                      bedrijven als detailhandel in volumineuze goederen mogelijk is.
Westland    177.943   - In het centrum van 's-Gravenzande is 7.600 m² bvo (ca. 6.000 m²) aan nieuwe detailhandel voorzien. De
                      ontwikkeling omvat de komst van Jumbo (de voormalige en tijdelijke gesloten C1000) en verplaatsing en
                      uitbreiding van Lidl. De gezamenlijke omvang van de supermarkten bedraagt ca. 2.500 m² wvo. De huidige
                      Lidl meet 650 m² wvo.
                      - De Lier: uitbreiding en verplaatsing AH van 877 m² wvo naar 1.800 m² wvo.
                      - Kwintsheul: herbouw na brand bij AH met een omvang van 1.000 m² wvo.
                      - Uitbreiding AH in Honselersdijk van 1.575 m² wvo naar 2.275 m² wvo. Dit initiatief is nog niet planologisch
                      verankerd.
                      - Herlocatie en uitbreiding van een supermarkt in Wateringen met een toevoeging van circa 2.000 m² wvo.
                      - Herlocatie en uitbreiding Lidl Monster met een toevoeging van circa 1.000 m².
Westvoorne   20.499   -
Zoetermeer  181.073   - Stadshart Zoetermeer: 10.000 m² (zacht)
                      - Cadenza (Stadshart Oost): 2.280 m² (hard)
                      - Dobbegebied: 720 m² (hard)
                      - Winkelcentrum Palenstein 1.720 m² (hard)
                      - Stationsgebied Zoetermeer (Afrikaweg): 160 m² (hard)
Totaal     3.438.892
                                                                                                                               Pagina 26 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>Tabel 2: Leegstand per gemeente
 Gemeente                        Leegstand     Locaties met de meeste m² leegstand binnen de gemeente
 Albrandswaard                 814          Centrum Poortugaal (531), Centrum Rhoon (245)
 Barendrecht                   8.259        Reijerwaard (3.500), Centrum Barendrecht (2.639), Carnisse
                                            Veste (1.156)
 Brielle                       6.102        Bedrijfsterrein (2.141), Centrum (2.039)
 Capelle aan den IJssel        8.387        Capelle XL (5.000), Centrum (1.317), De Scholver (1.151)
 Delft                         9.014        Centrum (4.361), In de Hoven (3.068)
 Den Haag                      100.841      Centrum (33.688), Megastores (31.420), Leyweg (4.105)
 Hellevoetsluis                6.191        Centrum (3.520)
 Krimpen aan den IJssel        3.247        Centrum (1.728), De Korf (732)
 Lansingerland                 3.331        Centrum Berkel en Rodenrijs (950), Berkelse Poort (905),
                                            Centrum Bergschenhoek (724)
 Leidschendam-Voorburg         16.025       Leidsenhage (11.391), Damlaan (1.426)
 Maassluis                     4.470        Centrum (2.409), Koningshoek (732)
 Midden-Delfland               527          Centrum Den Hoorn (387), Centrum Schipluiden (140)
 Nissewaard                    26.007       Centrum Spijkenisse (14.603), Woonboulevard Spijkenisse
                                            (2.315)
 Pijnacker-Nootdorp            5.321        Centrum Pijnacker (2.045), Centrum Nootdorp (837)
 Ridderkerk                    6.796        Centrum (4.356)
 Rijswijk                      20.877       In de Bogaard (17.436), Oud-Rijswijk (1.260)
 Rotterdam                     118.823      Centrum (36.772), Rotterdam Zuidplein (12.548),
                                            Centrum Hoogvliet (7.589)
 Schiedam                      23.221       Centrum (16.071), 's Gravenlandseweg (1.013)
 Vlaardingen                   11.449       Centrum (6.283), Hoogstad (3.466)
 Wassenaar                     2.347        Centrum (717), Stadhoudersplein (160)
 Westland                      13.239       Centrum Naaldwijk (4.430), Woonboulevard Naaldwijk (2.244),
                                            Centrum Monster (1.462)
 Westvoorne                    2.017        Centrum Oostvoorne (816), Centrum Rockanje (502)
 Zoetermeer                    11.407       Centrum (5.799), Dorpsstraat (2.276), Rokkeveen (1.044)
Leegstand kent vele oorzaken, een geaggregeerd leegstandscijfer geeft over het algemeen weinig
inzicht. Het is daarom belangrijk om de leegstand goed te analyseren, naar oorzaak, duur en
locatie. Frictieleegstand tot circa 5% is geen enkel probleem, grotere en vooral structurele
leegstand van meer dan 3 jaar op een gefixeerde locatie kan wel een probleem betekenen.
Leegstand buiten de bestaande winkelgebieden heeft hierbij over het algemeen weer minder
verstrekkende gevolgen dan er binnen. Zodra het duidelijk is waar en van welke type leegstand
sprake is kan hier, waar noodzakelijk, gericht worden gehandeld. Leegstand die voortkomt uit een
slechte fysieke situatie kent andere oplossingen en toekomstperspectieven dan leegstand door
vraaguitval en bevolkingskrimp. Daarom is het belangrijk om de geaggregeerde leegstand en
nieuwe ontwikkelingen niet zonder nadere analyse tegenover elkaar te zetten, maar een visie te
ontwikkelen op het totale winkellandschap in de regio en gemeenten, waarbij een gezonde
detailhandelsstructuur het uitgangspunt is. Dit kan transformatie/krimp en herbestemming op de
ene locatie betekenen, en vernieuwing en versterking op een andere locatie.
                                                                                          Pagina 27 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage A: Bespreekpunten met de provincie
De provinciale beleidsrichtlijnen ten aanzien van detailhandel zijn richtinggevend voor het
regionale detailhandelsbeleid. Het bestaande provinciale beleid wordt door de MRDH op
hoofdlijnen onderschreven. Wel adviseert de MRDH de provincie om het beleid op punten aan te
passen of te nuanceren:
A. Uitzondering voor het ontwikkelen van een nieuw winkelgebied buiten de bestaande
detailhandelsstructuur
Het gaat dan om de volgende uitzonderingscategorieën:
1. Er is sprake van een bijzonder thema of concept dat momenteel nog niet in de regio gevestigd
is;
2. Er is sprake van sterke lokale bevolkingsuitbreiding;
3. Er is sprake van het verplaatsen van een momenteel minder gunstig gelegen
winkelconcentratiegebied.
4. Er sprake is van het clusteren van reeds gevestigd verspreid gelegen PDV-aanbod.
Het betreft hier nadrukkelijk geen nieuwe reguliere winkelgebieden, woonboulevards en
retailparken (GDV-concentraties). Wel dient er voldaan te worden aan de volgende
randvoorwaarden (zie ook toetsing aan de detailhandelsladder, paragraaf 2.3):
- Er is aangetoond dat het thema of concept nog niet in de regio gevestigd is en dat er sprake is
van een consumentenvraag die momenteel nog onvoldoende wordt vervuld.
- Er is aangetoond dat het initiatief niet kan worden gehuisvest in of aangrenzend aan een
bestaand winkelgebied.
- Er is aangetoond dat het initiatief geen blijvende negatieve effecten heeft op de bestaande
detailhandelsstructuur en/of in het beleid aangegeven ontwikkeling daarvan.
B. Winkels in de branche woninginrichting <1.000 m² bvo toestaan op PDV-concentraties
In het provinciale beleid worden enkel grootschalige meubelbedrijven met een bvo van minimaal
1.000 m² toegestaan in de PDV-concentratiegebieden. Voorgesteld wordt om in de PDV-
concentratiegebieden het minimum oppervlakte van 1.000 m² bvo los te laten en ook kleinere
winkels binnen de hoofdbranche woninginrichting toe te staan.
C. Nevenassortimenten
In het provinciale beleid staat dat voor gronden die zijn bestemd voor perifere detailhandel regels
worden gesteld aan nevenassortimenten. Voorwaarden zijn dat nevenassortimenten dienen te
passen bij het hoofdassortiment en dat het nevenassortimentsdeel niet meer ruimte in beslag
neemt dan 20% van het netto verkoopvloeroppervlak. Voorgesteld wordt om hieraan toe te voegen
dat het nevenassortimentsdeel bij het hoofdassortiment in absolute zin gemaximeerd wordt op 500
m² wvo met een maximum van 20% van het netto verkoopvloeroppervlak.
D. Internetwinkels en afhaalpunten
Gezien de toename van het aantal internetverkopen op het gebied van detailhandel en het daarbij
behorende toenemend aantal internetwinkels en initiatieven voor internetafhaalpunten is nieuw
beleid op dit punt noodzakelijk. Op dit punt hebben wij de volgende beleidsrichtlijnen geformuleerd:
a. Internethandel zonder bezoekersfunctie kan zich overal vestigen waar bedrijven zich mogen
vestigen.
b. Internethandel met een (beperkte) bezoekersfunctie wordt enkel toegestaan in de
detailhandelsconcentratiegebieden en op trafficlocaties. Wanneer er in een
detailhandelsconcentratiegebied sprake is van een branchebeperking, dan geldt deze
branchebeperking ook voor de internethandel.
                                                                                         Pagina 28 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>De provincie staat de vestiging van non-food afhaalpunten op bedrijventerreinen toe. Om de
bestaande winkelgebieden niet verder te verzwakken, vraagt de MRDH aan de provincie om het
beleid op dit punt te heroverwegen.
E. Centrum Naaldwijk
In het provinciale beleid wordt een onderscheid gemaakt tussen te versterken centra, te
optimaliseren centra en centra waar dient te worden geherstructureerd. Het voormalig
Stadsgewest Haaglanden heeft hetzelfde bureau (Bureau Stedelijke Planning, BSP) als de
provincie ingeschakeld om te kijken naar de ontwikkelingsmogelijkheden van de verschillende
aankoopplaatsen in Haaglanden. BSP concludeert dat Naaldwijk centrum “een grotere
ontwikkelingspotentie heeft dan in het aangepaste provinciale beleid mogelijk wordt gemaakt.” Wij
stellen op grond van deze studie voor om het centrum van Naaldwijk aan te merken als “te
versterken centrum”.
F. Categorisering winkelgebieden
We willen graag met de provincie in gesprek om haar beleid meer gelijk te trekken met de MRDH-
winkelstructuur zoals we die hier zelf hebben opgenomen. Een groot deel van onze belangrijke
buurt- en wijkwinkelgebieden wordt door de provincie als niet levensvatbaar neergezet. Dat is wat
ons betreft voor een groot deel niet het geval.
De MRDH stelt de provincie voor om het provinciale beleid op deze punten aan te passen. De
MRDH gaat hierover ambtelijk in gesprek met de provincie.
                                                                                      Pagina 29 van 29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Colofon
Metropoolregio Rotterdam Den Haag
Postbus 66
2501 CB Den Haag
088 5445 100
informatie@mrdh.nl
www.mrdh.nl
Datum
december 2016
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>