<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Samen investeren in duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid
•    Zuid-Holland wil de onder druk staande economie vernieuwen en versterken door gericht te investeren in het
     Nederlandse verdienvermogen en werkgelegenheid op de lange termijn.
•    Zuid-Holland is goed voor bijna een kwart van het BBP en de banen, maar presteert onder haar kunnen. De regio
     beschikt over diverse sterke clusters en innovatiekracht die beter kan worden benut. De laatste jaren heeft Zuid-
     Holland laten zien in potentie meer bij te kunnen dragen aan de nationale economie en samenleving.
•    Private en publieke sleutelspelers in Zuid-Holland werken samen op basis van een Groeiagenda om die grotere
     bijdrage te leveren. Daarbij kiezen we voor samenhangende investeringen in kennis- en innovatie ecosystemen,
     scholing, bereikbaarheid en het benutten van transities.
•    Concreet identificeren we vijf systeeminterventies, met bijbehorende eerste concrete acties, die fundamenteel
     zijn voor het versterken van duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid op de lange termijn.
     1. Uitbouwen kennis- en innovatie ecosystemen: (nationale) proposities AI, quantum, biotech en medtech;
     2. Versterken regionale waardeketens en impuls maakindustrie: smart manufacturing propositie;
     3. Vernieuwen energie-infrastructuur: nationale waterstofpropositie en elektrificatie industrie;
     4. Mobiliteitstransitie: nationale propositie metropolitaan OV & Verstedelijking (MOVV);
     5. Intensivering Leven Lang Ontwikkelen: persoonlijke leerrekening voor iedereen, individuele leerrechten.
•    Om de komende tien jaar 10% extra economische groei te realiseren, hebben we een intensievere Rijk-Regio
     samenwerking nodig: daarom vragen we het Rijk om een gezamenlijke nationale actieagenda Zuid-Holland.
Zuid-Holland werkt aan nieuwe verdienmodellen voor toekomstig verdienvermogen
Het huidige en toekomstige verdienvermogen van Nederland staat zwaar onder druk. Dit heeft directe gevolgen voor
de toekomst van mensen. De economische crisis veroorzaakt door de COVID-19 pandemie ontwricht onze nationale
en regionale economie. Sectoren die altijd een grote bijdrage leverden aan het nationale verdienvermogen lijden
zware verliezen, werkenden verliezen hun banen en essentiële innovaties en transities vallen stil. De kwetsbaarste
ondernemers en groepen mensen worden hierbij hard geraakt.
Het wegvallen van belangrijke bedrijvigheid, banen en kennis is niet alleen op de korte termijn schadelijk. Op de lange
termijn is het wegvallen hiervan funest voor ons duurzaam verdienvermogen. In Zuid-Holland maken we ons al langer
zorgen over het toekomstig verdienvermogen van Nederland. Veel van de bedrijvigheid, kennis en kunde in Zuid-
Holland, die nu wordt bedreigd, vormt de basis voor een nieuwe duurzame economie. Het behouden hiervan is
belangrijk voor nieuwe banen, welvaart en welzijn, tot ver buiten onze regio.
Private en publieke sleutelspelers in Zuid-Holland pakken daarom door op wat we eerder in gang hebben gezet.
Samen investeren we in nieuwe werkgelegenheid en ons duurzame verdienvermogen op de lange termijn. Juist nu.
Door onze industrie versneld te verduurzamen, te blijven werken aan nieuwe verdienmodellen en bronnen van
werkgelegenheid. Op die manier vervangen we de verdienmodellen en banen die we nu verliezen.
Zuid-Holland: motor van de Nederlandse economie
Zuid-Holland vormt bijna een kwart van de Nederlandse economie én samenleving. Het is de meest dichtbevolkte en
snelst groeiende regio van Nederland, met essentiële infrastructuur en logistiek, een enorme kennisdichtheid en een
grote verscheidenheid aan sterke economische sectoren. Zuid-Hollandse bedrijven en kennisinstellingen hebben
sleutelposities in de huidige nationale, Europese en mondiale waardeketens. De aanwezigheid van zoveel kennis en
ondernemerschap, zo dicht bij elkaar, dat is onze unieke kracht.
Belangrijke sectoren van de Nederlandse economie in Zuid-Holland zijn het Rotterdamse haven-industrieel complex,
de internationale stad Den Haag, de maakindustrie van Noordwijk tot Dordrecht, de glastuinbouw in de Greenports en
de kennis en innovatie ecosystemen in Leiden, Delft en Rotterdam. Eeuwenlang innoveren, in een gunstig
vestigingsklimaat heeft Zuid-Hollandse spelers wereldwijd leidend gemaakt. Deze sectoren en ecosystemen kunnen
Nederland ook de komende eeuwen welvaart en welzijn brengen, maar dat vergt acties.
Zuid-Holland wil haar onbenut potentieel realiseren
In de snel veranderende wereld biedt het verleden geen garanties voor de toekomst. Ook vóór COVID-19 stond Zuid-
Holland al voor forse uitdagingen. Ondanks alle aanwezige kennis en bedrijvigheid in de regio is Zuid-Holland in het
afgelopen decennium economisch gezien achter gebleven. De Zuid-Hollandse economie groeide 10 tot 15 procent
minder hard dan andere belangrijke regio’s in Nederland. Dit betekent niet alleen minder banen en
belastinginkomsten, het BBP zou 15 miljard euro hoger zijn geweest met een vergelijkbare groei van de Zuid-
Hollandse economie. Vergelijkbare Europese regio’s, zoals Antwerpen, München en Stockholm, groeiden zelfs drie
keer harder dan Zuid-Holland.
Samen investeren in duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid – Groeiagenda Zuid-Holland light (2020)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Tegelijk hebben de grote transities - energietransitie, digitalisering ,de overgang naar een circulaire economie,
veranderingen in de gezondheidszorg - ongekende impact op sleutelsectoren in Zuid-Holland. Zonder vernieuwing van
onze economie dreigt het risico dat deze clusters, met al hun banen, verloren gaan. Dit komt bovenop de grote
opgave om de groeiende bevolking in Zuid-Holland ruimte te blijven bieden om te wonen, werken, ondernemen en
recreëren.
Onderzoek, onder meer door de OESO, laat meerdere oorzaken voor de achterblijvende economische groei in Zuid-
Holland zien: de deels verouderde economische structuur heeft een hoge productiviteit maar zorgt voor beperkte
groei, er is een tekort aan goed gekwalificeerd personeel én tegelijk staan er veel mensen aan de kant, de ruimtelijke
druk is aanzienlijk en de regionale samenwerking kan veel beter. Inmiddels werken private en publieke sleutelspelers
intensief samen om deze obstakels met een samenhangend pakket aan maatregelen weg te nemen en zo ons
potentieel te realiseren. De regio kan dit niet alleen, gelet op de enorme opgaven, en vraagt het Rijk om hulp.
Samenhangend investeren in verdienvermogen en werkgelegenheid
Zuid-Holland kan en wil meer bijdragen aan de Nederlandse economie en samenleving. Met onze sterke sectoren,
toonaangevende kennisinstellingen en alsmaar groeiende bevolking zal Zuid-Holland altijd een groot aandeel hebben
in het Nederlandse verdienvermogen. Dat aandeel willen we de komende tien jaar niet alleen vergroten, maar ook
duurzamer maken. Door nu de juiste systeeminterventies te doen, willen we over tien jaar tien procent extra
economische groei realiseren én een grote bijdrage leveren aan de maatschappelijke missies. Concreet willen we nu in
samenhang investeren in kennis- en innovatie ecosystemen, scholing, bereikbaarheid en transities benutten.
Kennis- en innovatie ecosystemen vormen de ruggengraat van een toekomstbestendige economie en samenleving.
Producten en toepassingen die onderzoekers en ondernemers hier ontwikkelen, dragen rechtstreeks bij aan het
vernieuwen en verduurzamen van verschillende sectoren. Denk aan circulaire productieprocessen, kunstmatige
intelligentie, quantum technologie, resilient delta en biotechnologie die brede toepassing hebben. Dankzij deze
sleuteltechnologieën benutten we de kansen van de digitale- en energietransitie, maken we gezondheidszorg
betaalbaar en toegankelijk en creëren we blijvende nieuwe werkgelegenheid. Dit stimuleren we met regionale
innovatieprogramma’s en met ons Human Capital Akkoord zorgen we dat de beroepsbevolking aangesloten blijft bij
de behoefte van de nieuwe economie.
Verbinding is hierbij essentieel: ideeën, toepassingen, producten en energie moeten fysiek en digitaal uitgewisseld
worden tussen mensen, locaties en verschillende sectoren. Zuid-Holland is hiervoor bij uitstek de plek: denk aan de
verbinding tussen tuinbouw, biotech en gezondheidszorg of de maakindustrie die robotica en AI-technologie kan
vermarkten in zowel de maritieme sector, luchtvaart, space als tuinbouw, gezondheidszorg en nieuwe energie-
oplossingen. De nationale proposities voor het Groeifonds concretiseren deze bijdragen.
Daarvoor is een goede infrastructuur cruciaal. Op campussen en in proeftuinen brengen we innovatie fysiek samen.
Daarnaast investeren we in een schaalsprong van het openbaar vervoer en de infrastructuur om onze industriële
clusters, slimme maakindustrie en groeiende bevolking te verbinden. Door de verstedelijking slagvaardig aan te
pakken, bieden we als Zuid-Holland een excellent vestigingsklimaat. Samen creëren we ruimte om te werken,
ondernemen en reizen, zonder afbreuk te doen aan groene gebieden.
Fundamentele systeeminterventies voor duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid
Het versterken van het Nederlandse duurzame verdienvermogen over tien tot vijftig jaar vraagt meer dan alleen een
heldere stip op de horizon. Op korte termijn zijn acties nodig. Private en publieke sleutelspelers in Zuid-Holland
identificeren vijf systeeminterventies die fundamenteel zijn en als eerste opgepakt moeten worden. Deze interventies,
die de regio graag samen met het Rijk uitwerkt door middel van een nationale actieagenda, stelt mensen,
kennisinstellingen en bedrijven in staat om nieuwe verdienmodellen en werkgelegenheid te realiseren:
     1.   Uitbouwen kennis- en innovatie ecosystemen: (nationale) proposities AI, quantum, biotech en medtech;
     2.   Versterken regionale waardeketens en impuls maakindustrie: smart manufacturing propositie;
     3.   Vernieuwen energie-infrastructuur: nationale waterstofpropositie en elektrificatie industrie;
     4.   Mobiliteitstransitie: nationale propositie metropolitaan OV & Verstedelijking (MOVV);
     5.   Intensivering Leven Lang Ontwikkelen: persoonlijke leerrekening voor iedereen, individuele leerrechten.
Voortbouwend op de Groeistrategie voor Nederland op de lange termijn van het Ministerie van Economische Zaken en
Klimaat en de korte termijn economische herstelmaatregelen werkt Zuid-Holland aan een brede Groeiagenda, waarbij
we onze unieke kracht en positie verbinden aan een grotere nationale bijdrage op de lange termijn. Samen willen we
onze achterstand ombuigen naar een voorsprong en zo meer bijdragen aan welvaart en welzijn in Nederland.
Samen investeren in duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid – Groeiagenda Zuid-Holland light (2020)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Fundamentele systeeminterventies                           Effect voor Nederlands                           Concrete acties
                                                           verdienvermogen
Kennis en innovatie ecosystemen rond                       Nieuwe verdienmodellen, nieuwe                   - Nationale Biotechnologie propositie;
campussen (van kennis- en                                  werkgelegenheid plus bijdrage                    - Nationale AI propositie incl. cybersecurity;
onderwijsinstellingen) uitbouwen en inzetten op            maatschappelijke missies.                        - Nationale Agenda Quantum Technologie;
valorisatie van de sterke sleuteltechnologieën.                                                             - Medtech propositie.
Ontwikkelen en versterken regionale                        Nieuwe verdienmodellen, nieuwe                   - Smart Manufacturing Propositie;
waardeketens rond Nederlandse maakindustrie.               werkgelegenheid, plus digitale- en               - ActieAgenda Technologische Industrie.
                                                           productiesoevereiniteit.
Energie-infrastructuur vernieuwen zodat deze               Nieuwe verdienmodellen, nieuwe                   - Nationale waterstofpropositie;
passend wordt voor nieuwe en duurzame                      werkgelegenheid, plus                            - Elektrificatie Industrie.
energiebronnen en grondstoffen.                            verduurzaming.
Mobiliteitstransitie om de verstedelijking en              Woonplekken, werkplekken en                      - Nationale propositie Metropolitaan OV en
agglomeratiekracht te faciliteren (stap 1).                innovatieknooppunten zijn duurzaam               Verstedelijking (MOVV).
                                                           en veilig met elkaar en de wereld
                                                           verbonden.
Intensivering Leven Lang Ontwikkelen.                      De Nederlandse beroepsbevolking is               - Persoonlijke leerrekening voor iedereen,
                                                           wendbaar en weerbaar en heeft grote              door verruiming en versnelde invoer van
                                                           werkzekerheid. Bedrijven in                      het STAP-budget voor de hele
                                                           Nederland kunnen beschikken over                 beroepsbevolking;
                                                           goed opgeleide vakmensen.                        - Vorming (regionaal) opleidingsfonds en
                                                                                                            introductie individuele leerrechten.
                                                                                                            - Obstakels bijscholing beroepsbevolking
                                                                                                            wegnemen.
Next steps                                                Effect voor Nederlands                      Concrete acties bij de next steps
                                                          verdienvermogen
Digitaliseren en innoveren van het                        Voldoende goed voedsel voor                 - Uitwerking verduurzamen Greenport West-
glastuinbouwcluster.                                      Nederland en de wereld.                     Holland.
Ontwikkelen en opschalen productie van                    Nieuwe duurzame grondstoffen                - Nationale chemiepropositie.
circulaire grondstoffen en halffabricaten.                voor industrie.                             - Uitwerking ontwikkeling scale-ups in het
                                                                                                      Haven-industrieel complex (chemische
                                                                                                      recycling, productie van bio- en synthetische
                                                                                                      brandstoffen).
Ruimte-infrastructuur versterken.                         Leidende positie op het gebied              - Laser-satelliet-communicatie-propositie.
                                                          van veilige communicatie en
                                                          aardobservatie.
Logistieke transitie.                                     Nederlandse bedrijvigheid is                - Propositie goederenvervoer en logistiek;
                                                          verbonden met NW-Europa en de               - Buisleidingen (m.n. voor waterstof).
                                                          rest van de wereld.
Mobiliteitstransitie om de verstedelijking en             Woonplekken, werkplekken en                 - Uitwerking benodigde impuls wegsysteem
agglomeratiekracht te faciliteren (stap 2).               innovatieknooppunten zijn                   voor lopen, fietsen en auto;
                                                          duurzaam en veilig met elkaar en            - Uitwerking benodigde impuls duurzame en
                                                          de wereld verbonden.                        veilige mobiliteit;
                                                                                                      - Overig OV.
Modernisering funderend- en beroepsonderwijs              Bedrijven in Nederland kunnen               - Vernieuwen kaders basis- en voortgezet
in relatie tot vernieuwing economie.                      beschikken over goed opgeleide              onderwijs;
                                                          vakmensen.                                  - Versterken beroepsonderwijs met
                                                                                                      campusvorming;
                                                                                                      - Ruimte binnen onderwijskaders voor regionale
                                                                                                      invulling.
           Samen investeren in duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid – Groeiagenda Zuid-Holland light (2020)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Samen investeren in duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid – Groeiagenda Zuid-Holland light (2020)</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>       Allard Castelein                          Fedde Sonnema                       Marjan van Loon                 Bart van Zijll Langhout
     President-directeur                       Directeur DSM Delft                 President-directeur        VP Strategic alliances Janssen EMEA
   Havenbedrijf Rotterdam                                                            Shell Nederland           & The Netherlands campus lead
 Martin van Gogh, Directeur              Maarten Schippers, CEO Airbus             Steven Soederhuizen             Jeffrey van Meerkerk, Director
  Hoogendoorn/Batenburg                  Defense and Space Netherlands              VP Aerostructures                    Strategic Relations
         Techniek N.V                                                                GKN-Fokker ASEA                      ManpowerGroup
      Chris Figee             Marc van der Linden                Yousef Yousef                   Jaap Bierman               Jan van der Wel
       CFO KPN                    CEO Stedin                     CEO LG Sonic            Algemeen directeur HTM           CEO Technolution
       Tim van der Hagen                          Ron Bormans                          Paul de Krom                  Audrey Keukens
Rector Magnificus & Voorzitter           Voorzitter College van Bestuur                  CEO TNO               Voorzitter VNO-NCW West
 College van Bestuur TU Delft                Hogeschool Rotterdam
       Pancras Hoogendoorn                                      Hans Smits                                            Hester Bijl
    Lid Raad van Bestuur LUMC                   Voorzitter ad interim College van Bestuur                       Vice-rector magnificus
                                                     Erasmus Universiteit Rotterdam                               Universiteit Leiden
      Ahmed Aboutaleb                           Henri Lenferink                      Wouter Kolff                     Johan Remkes
        Burgemeester                            Burgemeester                        Burgemeester                       waarnemend
          Rotterdam                                  Leiden                            Dordrecht                 Burgemeester Den Haag
                                                           Marja van Bijsterveldt
 Liesbeth Spies, Burgemeester                                                                                       Rinke Zonneveld
                                                            Burgemeester Delft
      Alphen aan den Rijn                                                                                     Directeur InnovationQuarter
                                          Jaap Smit, Voorzitter EBZ a.i. en Commissaris van de Koning
    Samen investeren in duurzaam verdienvermogen en werkgelegenheid – Groeiagenda Zuid-Holland light (2020)
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>