<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Regiovisie
Monitor 2021
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>         1. Inleiding                                         3




Inhoud
         2. Cijfers regionale jeugdhulp in beeld              5

         3. Jeugdigen groeien zo thuis mogelijk op          22

         4. Jeugdigen groeien duurzaam veilig op            32

         5. Aanpak wachttijden                              46

         6. Onderwijs en jeugdhulp werken                  57
            effectief samen


         Conclusie                                          70

         Afkortingen                                         71




                          REGIOVISIE MONITOR 2021   2   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>1 Inleiding
Voor u ligt de eerste monitor van de Regiovisie Jeugdzorg                 eerste monitor naar aanleiding van deze regiovisie en gaat over
Haaglanden 2021-2026. De gemeenten van de regio                           het jaar 2021. Op 26 januari 2022 vond een bijeenkomst plaats
Haaglanden stelden deze visie begin 2022 vast. Het doel                   over de Regiovisie voor raadsleden van de tien gemeenten in
van deze gezamenlijke visie is om sturing te geven aan de                 de regio Haaglanden. Daarin zijn kritieke prestatie indicatoren
transformatie van de jeugdzorg. Met de Jeugdwet als basis                 vastgesteld die jaarlijks uitgewerkt worden in de monitor. Dit zijn
heeft de regio in overleg met jeugdhulpaanbieders,                        onder meer generieke indicatoren over aantallen jeugdigen, de
professionals, ouders en jongeren, samenwerkingsverbanden,                in-, door- en uitstroom en duur van trajecten. Andere indicatoren
beleidsmakers en lokale teams de volgende regionale ambities              zeggen vooral veel over de vijf ambities, zoals bijvoorbeeld over
geformuleerd:                                                             wachttijden of het aantal kinderen dat in een instelling verblijft.
1. Versterken van het gewone opvoeden en opgroeien                        Met behulp van de vooraf bepaalde indicatoren is opgehaald hoe
2. Kinderen groeien zo thuis mogelijk op                                  de ambities uitgewerkt worden in de praktijk en tot uitdrukking
3. Kinderen en jongeren krijgen tijdig de best passende hulp              komen in de cijfers.
4.	Kinderen en jongeren groeien op in een duurzaam veilige
   situatie                                                               Het grootste deel van de data die de basis vormt van deze
5. Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen                          monitor is afkomstig uit het landelijke berichtenverkeer.
                                                                          Daarnaast zijn de jeugdhulp aanbieders en andere ketenpartners
                                                                          belangrijke bronnen. Ook zijn er gesprekken gevoerd met
Eerste versie van de jaarlijkse monitor                                   jongeren van JONG doet mee! en de Oudersraad.


Bij het vaststellen van de Regiovisie Jeugdzorg 2021-2026                 Hoewel deze monitor een uitgebreid document is geworden,
is afgesproken dat jaarlijks een monitor verschijnt die inzicht           is het niet bedoeld om een volledig beeld te geven. Ook is er
geeft in de behaalde resultaten per ambitie. Dit document is de           geen lokale duiding opgenomen. Dit wordt per gemeente in


                                                                  REGIOVISIE MONITOR 2021        3            INHOUD        VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>de jaarlijkse cyclus van verantwoording meegenomen. Deze             meest voorkomende afkortingen. Voor de leesbaarheid is
monitor geeft aanvullend een regionaal beeld. Het biedt een          achterin een overzicht opgenomen van de meest gebruikte
stand van zaken op onderdelen van de transformatie jeugdzorg         afkortingen. Verder is nog een andere opmerking over gebruikte
in de regio Haaglanden. De hoofdstukken van deze monitor             terminologie in deze monitor van belang. In de Jeugdwet gaat
zijn ook onafhankelijk van elkaar te lezen. Hoewel er wel veel       het consequent over de jeugdige en zijn of haar ouders. In
data aan deze monitor ten grondslag ligt, was nog niet alle          de praktijk en ook in deze monitor worden naast het begrip
relevante data op regionale schaal beschikbaar. Ook is nog           jeugdige, ook de gangbare begrippen kind en jongere gebruikt.
niet op alle ambities uit de regiovisie de gewenste beweging al      En gerelateerd aan het onderwijs gaat het ook over leerlingen
zichtbaar in cijfers uit te drukken. Dit zal de komende jaren meer   en studenten (mbo). Hier is omwille van de leesbaarheid bewust
vorm krijgen. De totstandkoming van deze monitor was een             voor gekozen.
leerproces en leverde veel inzichten op voor volgende edities.
Deze eerste monitor heeft ook uitdrukkelijk het doel om hierover
met elkaar in gesprek te gaan.                                       Leeswijzer

                                                                     Het tweede hoofdstuk bevat algemene cijfermatige inzichten
Uitvoeringsplan 2022                                                 op basis van vooraf bepaalde indicatoren voor de monitor.
                                                                     Dit hoofdstuk sluit af met een losse paragraaf over
Om de grote lijnen en ambities te vertalen naar uitvoering (van      normaliseren. Het derde hoofdstuk gaat over zo thuis mogelijk
‘denken naar doen’), is het Uitvoeringsplan 2022 Regiovisie          opgroeien, gevolgd door hoofdstuk vier over het thema
Jeugdzorg opgesteld. Hierin is verwoord hoe de regionale
            1
                                                                     veiligheid. In het vijfde hoofdstuk komt de problematiek van
ambities uit de regiovisie in 2022 verder vorm krijgen.              wachttijden aan de orde. Het complexe veld van samenwerking
                                                                     onderwijs-jeugdhulp wordt daarna geschetst in het zesde
                                                                     hoofdstuk. De monitor eindigt met een korte conclusie en een
Gebruikte terminologie                                               toelichting op de meest voorkomende afkortingen.


Deze monitor veronderstelt op sommige onderdelen
inhoudelijke kennis. Ook worden er veel afkortingen gebruikt.
Achterin deze monitor is een overzicht opgenomen van de


 	Uitvoeringsplan 2022 Regiovisie Jeugdzorg
1.




                                                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021       4       INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2 Cijfers regionale
  jeugdhulp in beeld




               REGIOVISIE MONITOR 2021   5   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>In dit algemene hoofdstuk schetsen we een overkoepelend beeld van de
ontwikkeling van de jeugdhulp. Dat doen we aan de hand van de trends op
                                                                                               “De groei zit in de
een aantal indicatoren die voor de regiovisie monitor zijn vastgesteld met de
                                                                                               intensiteit van de zorg die
gemeenteraden. Sommige indicatoren komen, meer in detail, nog terug in                         wordt verleend.”

andere hoofdstukken.


Het algemene beeld dat ontstaat uit de trends in het aantal jeugdigen dat
jeugdhulp ontvangt en de kosten per cliënt, is dat de groei in de jeugdhulp
niet meer zit in het aantal jeugdigen, maar in de intensiteit van de zorg die
wordt verleend. Het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt in de regio
Haaglanden stabiliseert. Het percentage jeugdigen lag eerder boven het
landelijk gemiddelde en is de afgelopen jaren naar het landelijk gemiddelde
bewogen.


De kosten per cliënt per jaar zijn een indicatie voor de intensiteit van de hulp
die verleend wordt. Deze stijgen jaarlijks. Een toename van de complexiteit
van de problematiek en de wachtlijsten worden hierbij vaak als oorzaak
genoemd. Meer onderzoek is nodig om dit goed te doorgronden.


                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021   6   INHOUD      VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>                         Ontwikkeling van de vraag naar jeugdhulp                                                    Figuur 1: Aantal cliënten in
                                                                                                                     tweedelijns jeugdhulp
“Opvallend is dat de     Aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt
ontwikkeling van het     In de regio Haaglanden ontvangen ieder jaar bijna 30.000 kinderen
                                                                                                                                             Bron: landelijk berichtenverkeer
aantal cliënten dat      tweedelijns jeugdhulp. Dit aantal is na een flinke groei vanaf 2015,
                                                                                                                40.000
jeugdhulp ontvangt per   sinds 2019 gestabiliseerd. Onbekend is in welke mate de corona
gemeente verschilt.”     lockdowns hier invloed op hebben gehad en of we na corona een
                         nieuwe stijging zullen gaan zien in de vraag naar jeugdhulp.                           35.000


                         Als we inzoomen op de ontwikkeling per gemeente zien we
                                                                                                                                                  2019     2020      2021
                         hier en daar flinke verschillen. In totaal blijft het aantal cliënten                  30.000                    2018
                                                                                                                                  2017
                         ongeveer gelijk, maar bij sommige gemeenten zien we
                                                                                                                           2016
                         procentueel een flinke afname en bij andere juist een toename.
                         In figuur 2 zijn de aantallen unieke cliënten per gemeente in 2019                     25.000
                         op 100% gezet. Zo zijn de ontwikkelingen per gemeente onderling
                         goed te vergelijken. Deze verschillen kunnen te maken hebben
                         met de demografische ontwikkeling per gemeente of de wijze                             20.000

                         waarop de toegang is ingericht.

                                                                                                                15.000
                         Percentage jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt
                         Landelijk daalt het percentage jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt.
                         In Haaglanden is deze trend ook zichtbaar. In Haaglanden was het
                                                                                                                10.000
                         percentage jeugdigen met jeugdhulp in 2019 nog 13,1%, in 2021
                         is dat gedaald naar 10,6%. Door deze daling komt Haaglanden
                         bijna op het landelijk gemiddelde van 10,5% in 2021.                                    5.000


                         In vergelijking met een aantal regio’s in de omgeving van Haaglan-
                         den zien we dat het percentage jongeren dat jeugdhulp ontvangt                              0
                         gemiddeld is. Met sommige regio’s zien we grote verschillen. Een


                                                                                                 REGIOVISIE MONITOR 2021   7             INHOUD       VOLGENDE           VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre> Figuur 2: Ontwikkeling aantal cliënten per gemeente


                                                                                            2019 |          2020 |              2021                                                       Bron: landelijk berichtenverkeer
115%
110%
105%
100%
 95%
 90%
 85%
 80%
 75%
 70%
               lft               ag                   rg                    nd                       rp                    ijk                     n                     ar                    d                      er
             De                Ha                  rbu                  lfla                      tdo                   sw                     ote                   na                   stlan                   me
                           n                      o                    e                        oo                   Rij                     ch                   sse                  We                    ete
                                                                                                                                                                                                                 r
                        De                    -Vo                  n-D                       - N                                         ors                   Wa                                         Zo
                                         nd
                                            am                dd
                                                                  e
                                                                                       c  ker                                          Vo
                                        e                  Mi                        na
                                   dsch                                          Pij
                               Lei



 Figuur 3: Percentage jeugdigen dat                                                             Figuur 4: Regionale vergelijking percentage jongeren
 jeugdhulp ontvangt                                                                             met jeugdhulp

                               Bron: landelijk berichtenverkeer                                                                                                                                                      Bron: CBS
15%                                                                                           15%
                                                                                                           12,1%                                                              11,5%
                                                                                                                                                       10,6%                                      10,7%                10,5%
10%                                                                                           10%
                                                                                                                                  7,6%

 5%                                                                                            5%


 0%                                                                                            0%
             2019          2020                    2021                                                   Holland               Rijnmond          Haaglanden            Zuid-Holland           Midden                Nederland
                                                                                                          Rijnland                                                          Zuid               Holland
                     Haaglanden |             NL
                                                                                                                       REGIOVISIE MONITOR 2021                   8                    INHOUD         VOLGENDE              VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>oorzaak voor deze verschillen kan, naast mogelijke verschillen      Figuur 5: Achtergrond                                     Figuur 6: Terugkeer in
in de vraag naar jeugdhulp, ook gevonden worden in de manier        instroom jeugdhulp per jaar                               jeugdhulp binnen 6 maanden
waarop de toegang is georganiseerd. Als er veel jeugdhulp door
het lokale team wordt geboden zal dit percentage lager liggen.                                         Totaal
                                                                           Totaal                       100%                                                    Totaal
Concluderend kunnen we stellen dat de vraag naar jeugdhulp in              100%          Totaal        13.978                                                   3.487
onze regio gemiddeld is.                                                  13.379         101%2
                                                                                         12.476                                                                  17%
                                                                                                        21%
                                                                            19%                                                     Totaal        Totaal
                                                                                                       2.964                                                     549
In- uit- en doorstroom                                                     2.568          21%                                       2.756         2.770
                                                                                         2.573
                                                                                                                                     18%          17,5%         24,6%
Het bieden van passende hulp is een belangrijk streven in de                21%                         25%                          495           484           859
regiovisie Haaglanden. Onderdeel daarvan is dat jeugdhulp leidt            2.756          23%          3.487
tot een duurzame oplossing van problemen. Om een beeld te                                2.770                                      25,8%         25,7%
krijgen of en in hoeverre hulp in één keer goed wordt ingezet, is
                                                                                                                                     710           712
gekeken naar de instroom van nieuwe jeugdigen in de jeugdhulp
per jaar. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen jeugdigen die
voor het eerst jeugdhulp kregen, verlengingen of jeugdigen die
                                                                            60%                                                                                 59,6%
na een afgesloten traject weer terugkeren in zorg.                                                      54%
                                                                                          57%
                                                                           8.055                                                    56,3%         56,8%         2.079
                                                                                         7.133         7.527
In figuren 5 en 6 zijn de resultaten weergegeven. Een paar                                                                          1.551         1.574
uitkomsten vallen hierbij op. Na een afname van de instroom in
2020, is deze in 2021 weer gestegen en iets boven het niveau
van 2019 gekomen. Het is mogelijk dat de coronapandemie over
de hele linie heeft geleid tot minder aanmeldingen in 2020.                2019          2020           2021                        2019          2020           2021

                                                                            Nieuwe instroom                                           0 maanden
Het aandeel jeugdigen dat voor het eerst gebruik maakt van                  Verlening van hulp/terugkeer                             innen 1 kwartaal
                                                                                                                                     B
                                                                            binnen een half jaar                                     Tussen 1 en 2 kwartalen
jeugdhulp is in twee jaar gedaald van 60% naar 54% en ligt in                Terugkeer na een half jaar
                                                                            of langer
2.
     Door afronding telt het totaal op tot 101%.                         Bron: landelijk berichtenverkeer                         Bron: landelijk berichtenverkeer

                                                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021   9          INHOUD          VOLGENDE            VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2021 ook in absolute cijfers onder het niveau van 2019. Het            •	Een deel van de ouders is ‘gehospitaliseerd’ en doet herhaal-
aantal jeugdigen waarvan de hulp wordt verlengd of dat binnen             delijk een beroep op jeugdhulp.
een half jaar terugkeert is zowel relatief als absoluut toegeno-       Nader onderzoek is nodig naar de achtergronden van terugkeer                “Opvallend is een daling
men. Het is nog niet helemaal te duiden waardoor dit komt en of        om deze beter te duiden.                                                    bij Jeugd- en opvoed-
er sprake is van een trend. Mogelijk speelt mee dat gemeenten                                                                                      hulp. Het aantal cliënten
vaker maximaal één jaar hulp toewijzen, of spelen de wachttijden                                                                                   bij deze jeugdhulp vorm
een rol.                                                               Uitval                                                                      neemt iets toe, maar de
                                                                                                                                                   kosten dalen.”
Het aandeel jeugdigen dat na een half jaar of langer terugkeert        We spreken van uitval als een behandeling voortijdig wordt
in de jeugdhulp blijft relatief constant. Wel is het absolute aantal   afgesloten. Dit is één van de landelijke outcome criteria en zegt
toegenomen. Vooral het aantal jeugdigen dat na 2 jaar terug-           iets over het behalen van de doelen van de hulp.
keert lijkt toegenomen. Dat kan echter een vertekening zijn. In
2021 kunnen we zes jaar terugkijken, terwijl we dat in 2019 nog        Voor het eerste half jaar van 2021 is landelijk 13% van de trajec-
maar vier jaar konden.                                                 ten voortijdig afgesloten. Haaglanden ligt daar met 18% boven3.


Het is de eerste keer dat we cijfers hebben over nieuwe instroom       Het is nu niet mogelijk om de achtergrond van deze indicator te
en terugkeer binnen en na een half jaar. Tijdens een ontwikkel-        duiden. Een analyse moet in samenhang met de andere outco-
tafel is met gemeenten en aanbieders gesproken over kinderen,          me criteria, zoals cliënttevredenheid en doelrealisatie, worden
jongeren en gezinnen die na een half jaar terugkeren in hulp.          gemaakt om de achtergronden te kunnen duiden. Er wordt in
Hier kunnen verschillende oorzaken aan ten grondslag liggen:           2022 aan gewerkt om deze data te verzamelen zodat dit
•	Er zijn andere problemen ontstaan. Bijvoorbeeld als een kind/       mogelijk wordt.
   jongere in een andere levensfase komt. Of door een ingrij-
   pende gebeurtenis of verandering in de situatie in het gezin
   zoals een scheiding.                                                Ontwikkeling kosten per cliënt
•	De eerder ingezette hulp was niet passend genoeg. Er is
   niet de goede hulp ingezet en/of de hulp heeft onvoldoende          Deze indicator wordt in meerdere hoofdstukken gebruikt om
   geholpen. Bijvoorbeeld omdat niet integraal gekeken is of op        ontwikkelingen te illustreren. Het gaat hier altijd om de kosten
   te korte termijn.                                                   per cliënt per jaar, niet te verwarren met de kosten voor een
•	Er is sprake van een terugval.                                      afgerond traject.                                                      3.
                                                                                                                                                   Bron: CBS



                                                                                                   REGIOVISIE MONITOR 2021      10          INHOUD             VOLGENDE    VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Kijkend naar de gemiddelde kosten van de jeugdhulp per cliënt          Figuur 7: Het aantal cliënten                             Figuur 8: Ontwikkeling van de
per jaar is een stijgende trend zichtbaar. Waar het aantal cliënten    stabiliseert, de kosten per                               kosten per cliënt geïndexeerd
stabiliseert, stijgen de jaarlijkse de kosten per cliënt. Deze stij-   cliënt stijgen                                            op 100 in 2019
ging is deels te verklaren door de indexatie van de tarieven met
gemiddeld 4%. Hiermee is niet de totale stijging te verklaren, er
liggen dus nog andere oorzaken aan ten grondslag.                                        Bron: landelijk berichtenverkeer                       Bron: landelijk berichtenverkeer
                                                                           35.000                                                   120

De kosten per cliënt ontwikkelen zich per soort jeugdhulp ver-
schillend. De grootste stijging van de kosten per cliënt is zicht-
                                                                           30.000                                                   110
baar bij de ambulante jeugdhulp, de jeugdhulp zonder verblijf.
                                                                                       28.837                  29.126
Hier zijn de kosten per cliënt tussen 2019 en 2021 met 18%                                         28.680
gestegen, in combinatie met een toename van 4% van het aantal              25.000                                                   100
cliënten.

                                                                           20.000                                                    90
Binnen de ambulante jeugdhulp zijn de kosten per cliënt bij de
jeugd-GGZ met 16% het hardst gestegen. Ook het aantal cliënten
dat ambulante jeugd-GGZ ontving, is afgelopen drie jaar met                15.000                                                    80
11% toegenomen. Deze jeugdhulp vorm is goed voor ongeveer
40% van de kosten binnen de ambulante hulp.
                                                                           10.000                                                    70
Een forse stijging is ook zichtbaar bij begeleiding, dagbehande-                                   €9.916     €10.013
                                                                                       €8.981
ling en dagbesteding. De kosten per cliënt stijgen hier met 11%
                                                                            5.000                                                    60
en het aantal cliënten neemt ook toe met 33%. Deze soort hulp
maakt ongeveer een derde uit van het geheel aan ambulante
hulp.                                                                           0                                                    50
                                                                                        2019       2020         2021                           2019        2020       2021
Opvallend is een daling bij Jeugd- en opvoedhulp. Het aantal
cliënten bij deze jeugdhulp vorm neemt iets toe, maar de kosten               Aantal cliënten |     Kosten per cliënt                     Aantal cliënten |     Kosten per cliënt
dalen.


                                                                                                  REGIOVISIE MONITOR 2021   11            INHOUD         VOLGENDE           VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>Bij andere soorten hulp, zoals bij de gecertificeerde instellingen      de vraag of wachttijden op te lossen zijn zonder extra kosten
of JeugdzorgPlus, is ook een stijging van de kosten per cliënt          te maken.
zichtbaar. Deze gaat echter gepaard met een daling van het           •	Daarnaast is de behandelduur van cliënten toegenomen. Hier             “Er is geen eenduidig
aantal cliënten.                                                        gaan we in een latere paragraaf dieper op in. Door de toena-           gedeeld beeld dat de
                                                                        me van de behandelduur stijgen ook de kosten per cliënt per            stijging van kosten per
Er is geen eenduidige verklaring te noemen voor de ontwikkeling         jaar.                                                                  cliënt verklaart. Nader
van de gemiddelde kosten per cliënt. De volgende ontwikkelin-        •	Ook wordt als oorzaak genoemd dat er steeds meer matched               onderzoek is nodig om
gen kunnen hier mogelijk aan bijdragen:                                 care geboden wordt in plaats van stepped care. Dit betekent            hier meer zicht op te
•	Aanbieders noemen de toename van de complexiteit van de              dat sneller zwaardere zorg wordt ingezet, wat moet leiden              krijgen.”
   problematiek als een belangrijke oorzaak. De vraagstukken            tot een snellere en meer effectieve hulp die voor de gehele
   van de cliënten hebben een meer intensieve behandeling               zorgduur goedkoper zou moeten zijn.
   nodig. Deze stelling wordt ondersteund door de data waarin
   een stijging zien van de intensiteit en het aantal producten      Er is geen eenduidig gedeeld beeld dat de stijging van kosten per
   (bijvoorbeeld het aantal uren ondersteuning) dat wordt inge-      cliënt verklaart. Nader onderzoek is nodig om hier meer zicht op
   zet. Dit bewijst echter nog niet dat de complexiteit toeneemt     te krijgen.
   en geeft hier ook geen verklaring voor de toename van de
   complexiteit.
•	Als andere mogelijke oorzaak die door aanbieders wordt ge-        Kenmerken van de complexiteit
   noemd is dat door de lockdowns problematiek voor sommige
   jeugdigen is verergerd. We zien echter ook dat voor anderen       Voor de stijgende kosten per cliënt wordt vaak de toegenomen
   de problematiek juist is verminderd.                              complexiteit als reden genoemd. Een manier om deze complexi-
•	Ook de wachtlijsten zijn mogelijk een factor in de stijging van   teit in kaart te brengen is het aantal aanbieders dat betrokken is
   de kosten. Door de toename van de wachtlijsten duurt het          bij één cliënt. In onderstaande analyse is het aantal verschillende
   langer totdat een cliënt de best passende zorg krijgt. In de      aanbieders weergegeven dat in één kalenderjaar bij een cliënt
   tussentijd kunnen problemen verergeren en moet overbrug-          betrokken is geweest. Dat kan tegelijkertijd of na elkaar zijn
   gingszorg geleverd worden. Dit leidt tot een toename van de       geweest.
   kosten. Dat is ook direct een heel complexe verklaring. Oor-
   zaak en gevolg zijn hierin niet eenvoudig te duiden. Het is ook




                                                                                                 REGIOVISIE MONITOR 2021      12           INHOUD      VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>In figuur 9 is weergegeven welk deel van de cliënten van één,           Figuur 9: Aantal betrokken aanbieders per cliënt
twee of meer jeugdhulpaanbieders in 2021 zorg hebben ontvan-
gen en welke kosten hiermee gemoeid waren.

                                                                                                                                    Bron: landelijk berichtenverkeer
Dit overzicht laat zien dat de cliënten die van meerdere aanbie-
ders zorg ontvangen een groot aandeel (39%) in de totale kosten        45.000                                                                    €42.089               80%
                                                                                           72%
hebben. Dit zijn cliënten met complexe problematiek, waarbij
hulp van meerdere aanbieders nodig is. De gemiddelde kosten            40.000                                                                                          70%
per cliënt per jaar zijn dan ook hoger (€42.089 per cliënt per
jaar). We zien ook dat dit maar 9% van alle cliënten betreft. Het
                                                                       30.000                                                                                          60%
grootste deel van de cliënten (72%) ontvangt van één aanbieder
zorg en heeft ook relatief lage kosten per jaar per cliënt (€4.552
                                                                       25.000                                                                                          50%
per cliënt per jaar).
                                                                                                                                                         39%
Het percentage cliënten dat van meer aanbieders zorg ontvangt          20.000                                                                                          40%
                                                                                           33%                     € 14.437
is redelijk stabiel. We zien wel dat de kosten bij cliënten die hulp
van drie of meer aanbieders krijgen, in de afgelopen jaren meer        15.000                                                                                          30%
zijn gestegen dan cliënten die van bij één of twee aanbieders
hulp krijgen.                                                                                                                 28%
                                                                       10.000                                                                                          20%

De groep cliënten die van meerdere aanbieders zorg ontvangt                         €4.552                   19%                                         9%
zal vaak ook voor langere tijd zorg ontvangen. Deze groep ont-          5.000                                                                                          10%

vangt complexe en kostbare zorg.
                                                                           0                                                                                            0%
                                                                                   1 aanbieder                    2 aanbieders           3 of meer aanbieders




                                                                                                 € per cliënt |      % cliënten |    % kosten




                                                                                    REGIOVISIE MONITOR 2021           13                INHOUD         VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre> Figuur 10: De kosten per één, twee of meer jeugdhulpaanbieders



                                                       Bron: landelijk berichtenverkeer
€ 50.000


€45.000


€40.000


€35.000


€30.000


€25.000


€20.000


€15.000


€10.000


 €5.000


      0
                2019                         2020                       2021




                   1 aanbieder |      2 aanbieders |   3 en meer aanbieders




            REGIOVISIE MONITOR 2021       14             INHOUD          VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre> Figuur 11: Aantal verwijzingen per type verwijzer


                                                        2019 |      2020 |      2021                                    Bron: landelijk berichtenverkeer
18.000
16.000
14.000
12.000
10.000
 8.000
 6.000
 4.000
 2.000
    0

                           Gecertificeerde
             Lokale Team                     Gemeente    Huisarts            Jeugdarts       Medisch specialist   Rechter            Zelfverwijzer
                            instellingen




                                                                             REGIOVISIE MONITOR 2021     15        INHOUD        VOLGENDE            VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>                                                                     Figuur 12: Kosten per cliënt per verwijzer
Verwijzers
                                                                                                                              Bron: landelijk berichtenverkeer
Er zijn meerdere wettelijke verwijzers die jeugdhulp mogen
inzetten. De huisarts verwijst bijna 40% van alle cliënten. We
zien dat dit percentage regionaal stijgt de afgelopen jaren. Het    €25.000

lokale team neemt gemiddeld 25% van de verwijzingen voor
haar rekening. In deze verdeling zien we grote verschillen tussen
de gemeenten. Dit heeft te maken met de wijze waarop iedere
                                                                    €20.000
gemeente de toegang heeft georganiseerd.


Twee verwijzers verdienen een nadere toelichting:
•	Sommige gemeenten hebben de scholen in het primair               €15.000
   onderwijs het recht gegeven om namens hen leerlingen te
   verwijzen naar dyslexie. In dat geval gebruikt de aanbieder
   ‘Gemeente’ als verwijzer.
•	Zelfverwijzer wordt sporadisch gebruikt door aanbieders en       €10.000

   is bedoeld voor crisissituaties.


                                                                     €5.000
Kosten per cliënt per verwijzer

In de Jeugdwet is vastgelegd dat naast het lokale team van de
gemeente, er meer wettelijke verwijzers zijn die toegang kunnen          0
geven tot de jeugdhulp. Samenwerking met deze verwijzers is                       2019                           2020                              2021
essentieel om ervoor te zorgen dat op een eenduidige manier
wordt gewerkt zodat de kwaliteit en kosten van de jeugdhulp                   Lokale Team |   Gecertificeerd instelling |   Gemeente |    Huisarts
worden beheerst. In deze paragraaf wordt ingezoomd hoe de                       Jeugdarts |   Medisch specialist |     Rechbank |   Zelfverwijzer




                                                                                  REGIOVISIE MONITOR 2021      16             INHOUD         VOLGENDE            VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>verwijzingen van de verschillende verwijzers zich tot elkaar           lage kosten per verwijzing (gemiddeld €4.210, per cliënt per
verhouden. In andere hoofdstukken worden verschillende maat-           jaar) en een groot aantal verwijzingen, goed voor 22% van de
regelen toegelicht om de samenwerking met de verwijzers te             totale kosten.                                                        “De kosten per cliënt die
verbeteren, zoals Beter Samenspel. Ook wordt er steeds nauwer                                                                                door de huisarts is ver-
met de huisartsen samengewerkt.                                                                                                              wezen, zijn gemiddeld
                                                                    Gemiddelde duur jeugdhulp                                                lager dan bij de meeste
De gemiddelde kosten per cliënt per jaar per verwijzer ver-                                                                                  andere verwijzers.”
schillen. Dit komt door de aard van de problematiek waarmee         De duur dat cliënten een bepaald soort jeugdhulp ontvangen
een type verwijzer in het algemeen te maken heeft.                  noemen we een hulptraject. Figuren 13 en 14 laten zien hoe
De kosten per cliënt die door de huisarts is verwezen, zijn         lang trajecten met of zonder verblijf hebben geduurd. Een traject
gemiddeld lager dan bij de meeste andere verwijzers.                duurt gemiddeld 16 maanden. Als een cliënt van type zorg wis-
                                                                    selt, start een nieuw traject. De daadwerkelijke periode dat een
Een paar zaken zijn opvallend in dit overzicht:                     cliënt zorg ontvangt kan dus langer zijn dan hier weergegeven.
•	De verwijzingen van de gecertificeerde instellingen zijn per
   cliënt per jaar het duurst, namelijk gemiddeld €22.000 per       In de afgelopen jaren is de duur dat cliënten ambulante jeugd-
   cliënt per jaar. Dit is te verwachten aangezien de GI de meest   hulp kregen toegenomen. Het deel van de cliënten dat een
   complexe en urgente cliënten verwijst. Zoals in figuur 11 en     traject korter dan een jaar heeft, nam af van 70% naar 65%.
   12 te zien is, verwijst de GI niet een groot percentage van de
   cliënten, maar is door de hoge kosten per cliënt goed voor       Bij jeugdhulp met verblijf zien we een ander patroon. Daar zien
   18% van de totale kosten.                                        dat het percentage korte trajecten vrij stabiel is en dat het aan-
•	Daarna zien we dat de lokale teams de duurste verwijzingen       deel verblijf langer dan 3 jaar toeneemt.
   hebben, gemiddeld €9.800 per cliënt per jaar. Dit is ook te
   verwachten en gewenst. Het lokale team kan het meeste            Aanbieders geven een aantal oorzaken aan voor deze
   waarde toevoegen bij meer complexe casuïstiek en zal dus         ontwikkeling:
   ook vaak duurdere verwijzingen doen. Door het grote aantal       •	Door de wachttijden blijven cliënten langer in hulp en stro-
   vertegenwoordigen de verwijzingen vanuit het lokale team            men niet goed door. Deze oorzaak wordt het meeste ge-
   39% van de totale kosten.                                           noemd. Het gaat dan niet alleen om wachttijden bij andere
•	De huisartsverwijzingen zijn, door de combinatie van relatief       jeugdhulpaanbieders, maar ook om bijvoorbeeld speciaal




                                                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021      17          INHOUD     VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre> Figuur 13: Gemiddelde trajectduur zonder verblijf                             Figuur 14: Gemiddelde trajectduur met verblijf


                                                                  Bron: CBS                                                                               Bron: CBS



80%                                                                           80%
                                                                                          74%
         70%                                                                                                              70%
70%                                                                           70%
                                          66%                                                                                                             66%
                                                                  65%

60%                                                                           60%



50%                                                                           50%



40%                                                                           40%


                                          29%                     30%                                                                                     29%
30%                                                                           30%
         26%                                                                                                              25%
                                                                                          23%

20%                                                                           20%



10%                                                                           10%
                                                                   5%                                                      5%                             5%
         4%                                4%                                             3%

0%                                                                             0%
        2019                             2020                     2021                    2019                           2020                             2021




               Tot 1 jaar |   1 tot 3 jaar |    Meer dan 3 jaar                                  Tot 1 jaar |   1 tot 3 jaar |   Meer dan 3 jaar




                                                                                    REGIOVISIE MONITOR 2021     18               INHOUD        VOLGENDE          VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>   onderwijs, kinderdagcentra, etc. De stelling is dat cliënten in   Figuur 15: Verdeling aantallen per type aanbieder
   hulp blijven omdat ze niet door kunnen naar een echt passen-
   de plek.
•	Mogelijk is er ook een invloed van de coronapandemie. Deze
   reden is echter niet heel waarschijnlijk. We zien deze trend al
   langer en zien eerder een afvlakking in het laatste jaar, dan                         32
                                                                                                                 regionale aanbieders
   een versterking.
                                                                             57                                  sub-regionale aanbieders
•	Vaak wordt ook genoemd dat cliënten langer in hulp blijven                                                    lokale aanbieders
   met een lagere intensiteit, een soort nazorg. Dit zou de toena-
   me van de gemiddelde duur kunnen verklaren, maar de lagere                                               Bron: landelijk berichtenverkeer

   intensiteit zou moeten leiden tot een daling van de kosten per                      99
   cliënt per jaar. Het tegenovergestelde blijkt uit de data.


Ook hier is er geen eenduidig antwoord te geven. Per hulpsoort,
per aanbieder, per gemeente zijn er verschillen. Nader onderzoek
moet meer duidelijkheid verschaffen.
                                                                     Figuur 16: Verdeling omzet per type aanbieder

Kenmerken van het aanbod

De jeugdhulp wordt grotendeels geleverd door de jeugdhulpaan-
bieders die regionaal zijn gecontracteerd. Een klein deel van de
                                                                                        17%
                                                                                                                 regionale aanbieders
jeugdhulp wordt geleverd door een aantal zeer gespecialiseerde
                                                                            31%                                  sub-regionale aanbieders
landelijke aanbieders. Daarnaast wordt een klein deel door de                                                    lokale aanbieders
gemeente direct gefinancierd met een persoonsgebonden budget
(pgb) of een maatwerk contract.                                                                             Bron: landelijk berichtenverkeer
                                                                                      52%

In totaal heeft de regio Haaglanden 185 jeugdhulpaanbieders
gecontracteerd. Een deel hiervan werkt lokaal. Dit zijn meestal


                                                                                  REGIOVISIE MONITOR 2021   19                 INHOUD          VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>vrijgevestigde psychologen die cliënten in één of een paar ge-        Opvallend is de stijging van de kosten per cliënt per jaar naar
meenten hebben. Daarnaast zij er ook grotere aanbieders die in        gemiddeld €10.041. Deze trend is niet aan één oorzaak toe te
(bijna) alle gemeenten actief zijn en soms zelfs landelijk werken.    wijzen. Het is een complex vraagstuk. Een veel genoemde oor-               “Er is geen eenduidig
                                                                      zaak is de toename van de complexiteit van de problematiek. Uit            gedeeld beeld dat de
In bovenstaande figuren is te zien dat de 17% van de aanbieders       gesprekken met jeugdhulpaanbieders, ouders en professionals                stijging van kosten per
die regionaal werken (in alle gemeenten) gezamenlijk 74% van de       bij gemeenten blijkt dat wachttijden en daarmee belemmeringen              cliënt verklaart. Nader
kosten declareren. De 30% van de aanbieders die in 1, 2 of 3 ge-      om snel de best passende zorg te kunnen bieden, een belangrij-             onderzoek is nodig om
meenten actief zijn, vertegenwoordigen maar 2% van de kosten.         ke factor kan zijn.                                                        hier meer zicht op te
                                                                      Als we inzoomen op de complexiteit, één van de genoemde oor-               krijgen.”
Dit is goed te verklaren door het type zorg dat de grotere zorg-      zaken voor de stijging van de kosten per cliënt, zien we dat de
aanbieders leveren. Zij leveren complexe zorg en bijvoorbeeld         kosten per cliënten veel hoger zijn naarmate er meer aanbieders
verblijf. Dit zijn duurdere zorgvormen.                               betrokken zijn.
                                                                      De kosten per cliënt verschillen ook per type verwijzer. Dit is te
                                                                      verklaren door de verschillende soorten problematiek die per
Samenvatting                                                          type verwijzer langskomen.


Vanaf 2019 is het aantal jeugdigen dat jeugdhulp ontvangt in de       De duur dat een cliënt zorg ontvangt blijkt toe te nemen. We
regio Haaglanden gestabiliseerd op bijna 30.000. Het percentage       zien een trend dat het percentage korte behandelingen afneemt.
jeugdigen is gedaald tot 10,6%. Dat is 0,1% boven het landelijk       Cliënten blijven dus langer in jeugdhulp. Of dit ook de stelling dat
gemiddelde.                                                           de complexiteit toeneemt ondersteunt is nog niet duidelijk, dit
Van de circa 13.000 jeugdigen die jaarlijks instromen in de jeugd-    moet nader onderzocht worden.
hulp, is ruim 50% niet eerder in zorg geweest. Ongeveer 25% is
heel kort niet in zorg geweest, dat zijn waarschijnlijk vooral ver-   In deze analyse gaan we vooral in op de tweedelijns jeugdhulp,
lengingen. Ongeveer 20% is langer dan een half jaar niet in zorg      deze wordt geleverd door jeugdhulpaanbieders. Regionaal zijn
geweest. Ook zien we dat 18% van de trajecten voortijdig wordt        er 185 gecontracteerd en daarnaast zijn er nog gespecialiseerde
afgesloten, wat hoger is dan het landelijke gemiddelde van 13%.       landelijke of lokale aanbieders waarmee samen wordt gewerkt.
                                                                      Hierbij is het meest opvallend dat de 32 aanbieders die in alle
                                                                      gemeenten actief zijn, 74% van de kosten vertegenwoordigen.




                                                                                                   REGIOVISIE MONITOR 2021      20           INHOUD      VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Normaliseren

Normaliseren is een nieuw thema in het regionale beleid en is
dan ook opgenomen in de regiovisie. Net als landelijk en in veel
andere regio’s heeft normaliseren in Haaglanden de eerste jaren
na de decentralisatie nog weinig invulling gekregen.


Daar is verandering in gekomen. Zo zal het thema in de Hervor-
mingsagenda van het ministerie van VWS en de VNG naar ver-
wachting een prominente plek krijgen. Ook krijgen afzonderlijke
gemeenten er meer aandacht voor, bijvoorbeeld de gemeente
Pijnacker-Nootdorp die met haar beleid de nodige landelijke
aandacht heeft gekregen. In 2022 zal de regio Haaglanden zich
op een drietal aspecten richten. Ten eerste het verdiepen en
toepassen van kennis over normaliseren. Want we praten veel
over normaliseren, maar we hebben nog weinig handvatten hoe
we hier invulling aan kunnen geven. In 2021 hebben een aantal
gemeenten deelgenomen aan het leernetwerk Normaliseren,
georganiseerd door de Haagse Hogeschool. Begin 2022 zullen
de eerste resultaten van dit leernetwerk verschijnen en gaan
we uitwerken hoe we deze en andere kennis, kunnen vertalen in
regionaal en lokaal beleid.


Ten tweede gaat de regio uitwerken hoe de jeugdhulp via de ver-
ordeningen verder begrensd kan worden. Ten derde willen we in
gesprek met aanbieders over hoe normaliseren onderdeel wordt
van de dagelijkse werkprocessen en wat daar voor nodig is.




                                                                   REGIOVISIE MONITOR 2021   21   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>3 Jeugdigen
  groeien zo thuis
  mogelijk op



               REGIOVISIE MONITOR 2021   22   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Kinderen groeien thuis op en jeugdhulp vindt in principe in de
leefomgeving van kinderen, jongeren en ouders plaats. Dat is de ambitie
                                                                                                “De verwachting is dat het
van de regio Haaglanden en wordt ‘zo thuis mogelijk’ genoemd. Voor
                                                                                                overeind houden van (een
een klein deel van de kinderen is thuis wonen (tijdelijk) niet mogelijk.                        beperkt aantal) plekken
                                                                                                voor gesloten jeugdhulp
Plaatsing in de omgeving zoals bij familie of kennissen heeft dan                               in de regio voorlopig nog
                                                                                                nodig blijft. Ook ouders met
de voorkeur. Als dat niet lukt zijn er alternatieven zoals pleegzorg
                                                                                                kinderen die in de gesloten
beschikbaar. Ook een andere oplossing zoals een gezinshuis moet                                 jeugdhulp hebben gezeten
                                                                                                ondersteunen dit. Jongeren
een plek zijn die zoveel mogelijk als thuis aanvoelt. Zo thuis mogelijk                         geven juist aan dat we
                                                                                                zo snel mogelijk moeten
opgroeien is een van de speerpunten van de regiovisie.
                                                                                                stoppen met gesloten
                                                                                                jeugdhulp. Dat geeft het
                                                                                                dilemma waar we voor
Dit hoofdstuk beschrijft hoe de regio deze ambitie verwezenlijkt.                               staan goed weer.”

Het versterken en ondersteunen van pleeggezinnen, meer kleinschalige
woonvormen en het afbouwen van gesloten jeugdhulp dragen hieraan bij.
Ook het voorkomen dat kinderen uit huis geplaatst worden past in deze
ambitie. Hierover wordt nader uitleg gegeven in het hoofdstuk 4 over
Veiligheid.




                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021   23   INHOUD      VOLGENDE      VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>Het gedwongen plaatsen van kinderen in een instelling moet            het recht hebben om thuis op te groeien en dat er een rangorde
met terughoudendheid gebeuren en alleen als dat aantoonbaar           is in de alternatieven van opvang voor kinderen die niet thuis
in het belang is van de jeugdige. Alternatieven voor dergelijke       kunnen wonen. Eerst moet gekeken worden of het kind terecht                “Uit onderzoeken blijkt
gedwongen plaatsingen in gesloten jeugdhulp (JeugdzorgPlus)           kan bij andere leden van de familie, daarna naar een vervangend            dat het opgroeien in een
zijn het bieden van intensieve vormen van ambulante hulp.             gezin. Pas als het echt niet anders kan, mogen kinderen in een             instelling, zeker als het
                                                                      passende residentiële instelling worden geplaatst. Uit onder-              gepaard gaat met over-
Maar ook het creëren van kleinschalige woonvormen, het aan-           zoeken blijkt namelijk dat het opgroeien in een instelling, zeker          plaatsingen, ernstige
pakken van de schaarste aan passende zelfstandige woonruimte          als het gepaard gaat met overplaatsingen, ernstige negatieve               negatieve gevolgen kan
voor jongeren en het afbouwen en omvormen van gesloten                gevolgen kan hebben voor kinderen. Vooral opname in geslo-                 hebben voor kinde-
jeugdhulp dragen bij aan het zo thuis mogelijk opgroeien.             ten jeugdhulp dient zoveel mogelijk te worden voorkomen. Een               ren. Vooral opname
De cijfers lijken een eerste bevestiging te laten zien van de         dergelijke plaatsing kan traumatiserend zijn en moet daarom zo             in gesloten jeugdhulp
afname van vormen van jeugdhulp met verblijf in een instelling.       kort als mogelijk zijn, blijkt uit longitudinaal onderzoek .
                                                                                                                                5
                                                                                                                                                 dient zoveel mogelijk te
Per soort jeugdhulp waarbij kinderen niet thuis verblijven volgt in                                                                              worden voorkomen.”
dit hoofdstuk een stand van zaken: hoe staat het ervoor en wat        De ambitie dat kinderen zo thuis mogelijk opgroeien was al
is er bereikt? Het hoofdstuk eindigt met een globale conclusie en     langer een speerpunt van beleid in de regio Haaglanden. Met
een doorkijk naar de acties die in 2022 ondernomen worden op          het actieplan ‘Samen sterk voor jeugdigen in gezinnen’ zette de
dit thema.                                                            regio vanuit de besteding van het Transformatiefonds Jeugdhulp
                                                                      (2019-20216) hierop in. Deze middelen zijn beschikbaar gesteld
                                                                      vanuit het landelijk Actieprogramma Zorg voor Jeugd (2018-
Brede beweging naar minder residentiële                               2021) waar ook de ambitie van zo thuis mogelijk centraal staat.
plaatsingen                                                           Een indrukwekkende documentaire over Jason verschijnt in
                                                                      2021, waarin de traumatische ervaring van verblijven in de
Kinderen hebben het recht om veilig op te groeien, bij voorkeur       gesloten jeugdhulp een gezicht krijgt. Ook vanuit de landelijke
thuis in het eigen gezin. Dit betekent dat het plaatsen van kinde-    politiek klinkt het geluid om een afname van kinderen in instel-
ren in instellingen zo veel mogelijk voorkomen moet worden. In        lingen. Begin december neemt de Tweede Kamer unaniem de               5.
                                                                                                                                              	Bron: Kijk op JeugdzorgPlus,
                                                                                                                                                Addink en van der Veldt, maart
2021 wordt de roep om dit te verwezenlijken steeds sterker. Het       motie aan waarin verzocht wordt om te stoppen met gesloten                2022)
                                                                                                                                            6.
                                                                                                                                              	Bron: Rapportage besteding
fundament hiervoor ligt beschreven in het Internationaal Verdrag      jeugdhulp met zo min mogelijk uithuisplaatsingen en om in te
                                                                                                                                                Transformatiefonds Jeugdhulp
inzake de Rechten van het Kind (IVRK) waarin staat dat kinderen       zetten op ambulante zorg, passende hulp en wonen dicht bij                Haaglanden 2019-2021




                                                                                                   REGIOVISIE MONITOR 2021           24   INHOUD         VOLGENDE           VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>     Figuur 17: Aantal kinderen met jeugdhulp naar soort jeugdhulp
                                                                                                                                                                                        28.837 28.680 29.126
                                                                                                                                                                                         2019 2020 2021
                      26.626
 25.912 25.984
                       2021
     2019    2020




                                        1.464    1.431      1.312                                                1.290    1.179     1.145
                                        2019      2020      2021             139       160      146              2019     2020      2021              256      202      147
                                                                             2019     2020     2021                                                  2019     2020      2021


            Ambulant                            Pleegzorg                         Gezinshuizen                     Verblijf in instelling              Gesloten jeugdhulp                   Totaal aan unieke
                                                                                                                                                                                        jeugdigen met jeugdhulp7


7.
     Omdat kinderen en jongeren per jaar meer vormen van jeugdhulp kunnen krijgen tellen de afzonderlijke vormen van jeugdhulp op tot meer dan het totaal aantal unieke jeugdigen met jeugdhulp

                                                                                                                           REGIOVISIE MONITOR 2021           25                INHOUD         VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>huis. In de sector zelf ontstaat vanuit professionals de beweging                       Figuur 18: Kinderen in jeugdhulp met
StroomOp, zij pleiten eveneens voor het voorkomen van geslo-                            verblijf (pleegzorg, gezinshuizen, verblijf
ten jeugdhulp. Ook de brancheorganisaties van jeugdhulpaan-                             in instelling en gesloten jeugdhulp)
bieders hebben het terugdringen van gesloten jeugdhulp als
speerpunt benoemd.



                                                                                          3.149
Minder kinderen die niet thuis wonen
                                                                                              2019    2.972
                                                                                                      2020
Zoals beschreven in bovenstaande paragraaf gaat zo thuis                                                           2.750
mogelijk over verschillende vormen van jeugdhulp voor kinderen                                                     2021
die (tijdelijk) niet thuis kunnen wonen. Vanuit de ambitie dat
kinderen in principe thuis opgroeien, heeft ambulante begelei-
ding thuis de voorkeur boven verblijven in een instelling. In
figuur 17 is in de regio Haaglanden een stijging van het aandeel
ambulante inzet zichtbaar. Of en in welke mate deze stijging
toegeschreven kan worden aan het voorkomen van plaatsingen
in residentiële instellingen is niet met zekerheid te zeggen.


Uit figuur 18 blijkt een sterke daling van het aantal plaatsingen
in een instelling, vooral bij de gesloten jeugdhulp en in 2020.
Opvallend is verder de afname van het aantal plaatsingen in
een pleeggezin. Mogelijke verklaringen worden in de volgende
paragraaf toegelicht. Ten opzichte van 2019 zijn de afgelopen
jaren zo’n 400 minder kinderen in een instelling geplaatst. Deze
neergaande trend in combinatie met meer ambulante inzet kan
gezien worden als een bevestiging van de ambitie van zo thuis
mogelijk opgroeien. Langduriger monitoring en analyse van deze
cijfers zal de komende jaren meer inzicht geven.


                                                                    REGIOVISIE MONITOR 2021      26       INHOUD     VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>                          Pleegzorg                                                                 Kleinschalige woonvormen

“Als plaatsing in een     Als kinderen en jongeren niet thuis kunnen opgroeien, is een              Als plaatsing in een pleeggezin niet kan, moeten er voldoende
pleeggezin niet kan,      pleeggezin of een gezinshuis een second best oplossing. Deze              geschikte alternatieven zijn. Het uitbreiden van kleinschalige
moeten er voldoende       vormen van jeugdhulp benaderen zoveel mogelijk het opgroeien              woonvormen is daarom van belang voor het realiseren
geschikte alternatieven   in een gezin. Om voldoende pleeggezinnen te hebben en te                  van de ambitie dat kinderen zo thuis mogelijk kunnen
zijn.”                    houden is in de regiovisie het doel geformuleerd om pleegouders           opgroeien. Er bestaan al verschillende mogelijkheden, zoals
                          te versterken en is in 2018 het regionale programma ‘Jeugdhulp            beschermd wonen voor dakloze jongeren onder de 18 jaar
                          in gezinsvormen gestart’.                                                 en de opvang voor tienermoeders. In 2020 signaleerde het
                                                                                                    expertisecentrum complexe zorg een hiaat in het zorglandschap
                          In de vorige paragraaf viel op dat het aantal kinderen in                 voor een specifieke doelgroep: jongeren met autisme en
                          Haaglanden in pleeggezinnen in 2021 is afgenomen. Dit is een              hechtingsproblemen. Deze jeugdigen zijn vaak moeilijk
                          landelijke trend. Hiervoor is een aantal mogelijke verklaringen           plaatsbaar in andere woonvormen omdat er specialistische
                          te benoemen. Tussen 2019 en 2021 is het aantal uit huis                   hulp nodig is in een kleine setting. Met behulp van financiering
                          geplaatste kinderen gedaald. Het kan zijn dat het beleid om               van het Transformatiefonds hebben Prodeba in Delft en
                          jeugdigen minder snel uit huis te plaatsen effect krijgt en               Jeugdformaat in Den Haag in 2021 gezamenlijk nieuw aanbod
                          daardoor minder kinderen in een pleeggezin terechtkomen.                  gerealiseerd. Een kleinschalige woonvorm voor 10-12 kinderen
                          Daarnaast was het door de coronamaatregelen lastiger om                   in de leeftijd 14-17 jaar en een gespecialiseerd gezinshuis voor
                          potentiële pleeggezinnen te bereiken. Pleegzorg heeft vaak                maximaal 4 kinderen in de leeftijd van 0-4 jaar.
                          een grote impact op het gezin van pleegouders. Doordat de
                          complexiteit van de problematiek van pleegkinderen toeneemt,
                          kan dit eerder tot het stoppen van pleegouderschap leiden.                Huisvestingsmogelijkheden
                          Langduriger monitoring en duiding van landelijke cijfers over
                          pleegzorg zal uitwijzen of de afname van pleegzorg verder                 Als jongeren in een gezinshuis of in een instelling verblijven
                          doorzet.                                                                  is het van belang dat ze de mogelijkheid krijgen om door te
                                                                                                    stromen naar een vorm van zelfstandig wonen. Er zijn lange
                                                                                                    wachttijden voor huurwoningen voor jongeren. Hierdoor kunnen
                                                                                                    jongeren moeilijk uitstromen uit een gezinshuis of instelling en




                                                                                            REGIOVISIE MONITOR 2021     27              INHOUD         VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>                               ontstaan er wachtlijsten voor nieuwe instroom. In 2021 lag de
                               nadruk daarom op het vergroten van huisvestingsmogelijkheden
                               voor jongeren. Bestuurlijk is in 2021 de afspraak gemaakt dat
                               gemeenten de komende jaren 1250 huisvestingsplekken gaan
                               realiseren8. Bijvoorbeeld voor kwetsbare groepen zoals jongeren,
                               gericht op uitstroom in combinatie met de noodzakelijke
                               vervolghulp en nazorg.



                               Afbouw van JeugdzorgPlus instellingen

                               Deze laatste paragraaf gaat over jeugdhulp waar kinderen
                               in een gesloten setting verblijven. Dit zijn de JeugdzorgPlus
                               instellingen. Omdat het gaat om jeugdhulp met vergaande
                               vrijheidsbeperking wordt deze met tussenkomst van de rechter
                               opgelegd. Als andere vormen van jeugdhulp ontoereikend
                               zijn, is JeugdzorgPlus een laatste mogelijkheid. Bijvoorbeeld
                               wanneer de opgroei- of opvoedproblemen dusdanig ernstig
                               zijn dat kinderen een gevaar zijn voor zichzelf of voor anderen.
                               Zoals jongeren met ernstige agressieproblemen of ernstige
                               onveiligheid door groepen waarvan zij -soms onvrijwillig- deel
                               uitmaken.


                               JeugdzorgPlus is meestal ingrijpend voor jeugdigen en hun
                               ouders. Daarom moet dit zoveel mogelijk worden voorkomen en
                               zo kort mogelijk duren. De ambitie om de gesloten jeugdhulp af
                               te bouwen is in 2020 geformuleerd door de vijf jeugdhulpregio’s
 	Bron: Haags Samen
8.
                               samen (Landsdeel Zuid-West) met de grootste aanbieders
   wonen, Woonagenda
   2020-2023                   van gesloten jeugdhulp en gecertificeerde instellingen. Dit


                       REGIOVISIE MONITOR 2021     28              INHOUD       VOLGENDE          VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>ambitiedocument beoogt naast het geleidelijk afbouwen van                Figuur 19: Totaal aantal kinderen in gesloten
plekken ook een kwaliteitsverbetering. Het verkorten van                 jeugdhulp op peildatum in de regio Haaglanden
de verblijfsduur, verkleinen van groepen en ontwikkelen van
alternatief aanbod draagt bij aan deze kwaliteitsslag. Ook
het bieden van intensief ambulante hulp en kleinschalige
woonvormen is onderdeel van de ambitie.


In figuur 19 is een sterke afname zichtbaar van jongeren in de
gesloten jeugdhulp in de regio Haaglanden. In drie jaar tijd is het           116
aantal gesloten plaatsingen gehalveerd van 116 in 2019 naar 55               1 JAN.              110
                                                                             2019
in 2022.                                                                                        1 JAN.
                                                                                                2020

Hieronder volgt een toelichting op hoe deze snelle afbouw tot
stand kwam. De eerste helft van 2020 is de gesloten jeugdhulp
locatie Midgaard in Den Haag gesloten, waardoor 35 plekken
                                                                                                           65
gesloten jeugdhulp zijn afgebouwd. In 2021 is Ihub met een
                                                                                                         1 JAN.         55
ambulant team gestart. Dit team kan op twee manieren worden                                              2021
                                                                                                                       1 JAN.
ingezet. Aan de voorkant ter voorkoming van plaatsing en aan                                                           2022
de achterkant om een plaatsing te verkorten of de overgang
naar een volgende plek te begeleiden. In 2021 heeft dit team 18
trajecten gestart in Haaglanden. In een aantal casussen is het
gelukt om gesloten jeugdhulp te voorkomen.


In 2021 zijn voorbereidingen getroffen voor het omvormen
van het vastgoed van de gesloten jeugdhulp. Het realiseren
van kleinere groepen en de afbouw van gesloten jeugdhulp
staat hierin centraal. Het afbouwen van jeugdhulp leidt
tot verbouwingskosten, frictiekosten door leegstand en




                                                                      REGIOVISIE MONITOR 2021     29     INHOUD   VOLGENDE      VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>  Figuur 20: Plaatsingen gesloten jeugdhulp per landsdeel                                                              ontwikkelkosten voor alternatieven. Vanuit het Rijk zijn hiervoor
                                                                                                                       middelen beschikbaar gesteld9, echter zijn daarmee niet alle
                                                                                                                       kosten voor omvorming gedekt. De tarieven voor deze kleinere
                                                                                                                       groepen zullen wijzigen en gesprekken met betreffende
                                                                                                843                    aanbieders worden in 2022 voortgezet.
                                                                                                2019

                                                                                                       -21,2           In 2020 was een sterkere afname van gesloten jeugdhulp
                                                                                                                       zichtbaar dan in 2021. Dit kan vooral worden toegeschreven
                                                                                                       673
                                                                                                                       aan een kortere gemiddelde behandelduur. Opvallend is dat het
                                                                                                       2021
                                                                                                                       aantal plaatsingen in Haaglanden ten opzichte van 2020 licht
                                                                                                                       gestegen is. Deze stijging wijkt af van het beeld van de andere
                                                           528
                                                                                                                       regio’s in het landsdeel Zuid-West, waar vooral sprake is van een
                                                          2019
                                                                                                                       stabilisatie. Deze ontwikkeling zal verder gemonitord worden in
                                                                                                                       2022.
                                                                    �38,4%            �10,2%
                                                                             361
                                                                     325                  324                          De afname van het aantal plaatsingen in gesloten jeugdhulp is
                                        313                                  2019
                              �26,6%                                2021              2021
                                       2019      �35,5%                                                                ook landelijk het beeld. Uit figuur 20 blijkt dat het landsdeel Zuid-
                               224                                                                                     West hierin de afgelopen twee jaar een van de koplopers was.
                     205                          202
           �32%
                              2021                                                                                     Ook in Noord-West is de afbouw snel gegaan. Hier is een zeer
                    2019                         2021
  147
                                                                                                                       actief beleid gevoerd in de omvorming van gesloten jeugdhulp
 2019       100
                                                                                                                       naar kleinschalige open voorzieningen.
           2021

                                                                                                                       In relatief korte tijd is de gesloten jeugdhulp in Haaglanden sterk
                                                                                                                       afgenomen. Hoewel dit een positieve ontwikkeling is, leidt dit tot
      Noord              Oost           Noord-West          Zuid-West              Zuid           Totaal               continuiteitsrisico’s bij aanbieders. De VNG en het ministerie van

                                                                                                                       9.
                                                                                                                            BREN gelden zijn door het ministerie van VWS ter beschikking gesteld voor
                                                                                                                            het organiseren van passende hulp voor de kleine groep jeugdigen met
Bron: landelijke factsheet gesloten jeugdhulp 2021, Jeugdzorg Nederland                                                     meervoudige en complexe problematiek.




                                                                                                               REGIOVISIE MONITOR 2021           30                 INHOUD          VOLGENDE             VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>VWS zijn in gesprek over oplossingen. De regio Haaglanden is        afspraken van 2021 over huisvesting in prestatieafspraken
nauw betrokken bij deze landelijke gesprekken.                      met woningcorporaties nader concretiseren. Tot slot is het
                                                                    de bedoeling om in 2022 een derde nieuwe kleinschalige
De snelle afbouw van gesloten jeugdhulp leidt ook tot een           woonvoorziening te realiseren. De omvorming van de gesloten
grotere urgentie om voldoende alternatieven beschikbaar             jeugdhulp wordt verder door gezet, lerend van voorbeelden in
te hebben om gesloten opname te voorkomen. In hoeverre              andere landsdelen.
kleinschalige alternatieven werken voor alle kinderen die nu
in een gesloten setting verblijven is nog onbekend. Onderzoek
hiernaar staat nog in de kinderschoenen (van Schie et.al., Kleine
groepen bij grote problemen, 2020).



Conclusie

In de afgelopen paar jaar heeft de regio belangrijke stappen
gezet in het realiseren van de ambitie van zo thuis mogelijk.
Tegelijk is er ook nog veel te bereiken, bijvoorbeeld om de meest
effectieve manier te vinden om deze ambitie te realiseren. In
2022 wordt een nieuw actieplan uitgewerkt voor het versterken
van pleegzorg. Hierin worden activiteiten benoemd met als doel
om pleegouders te werven en ze te behouden, bijvoorbeeld door
ondersteuning te bieden in complexe situaties.
Jong Doet Mee heeft de zogenaamde Big 5 opgesteld. Dit zijn
de vijf voorwaarden voor jongeren om zelfstandig te kunnen
functioneren als ze op hun 18e uit een instelling vertrekken. In
2022 zal de Big 5 in de handreiking behorend bij de contracten
met jeugdhulpaanbieders worden opgenomen, zodat ook zij
hiermee aan de slag gaan. Gemeenten zullen de bestuurlijke




                                                                                               REGIOVISIE MONITOR 2021     31      INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>4 Jeugdigen groeien
  duurzaam veilig op




              REGIOVISIE MONITOR 2021   32   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Dit hoofdstuk gaat in op het duurzaam veilig opgroeien van jeugdigen
in de regio Haaglanden. Onveiligheid in de opvoedsituatie moet
tijdig herkend worden, daarom zetten de gemeenten veel in op                                        “Onveiligheid in de
                                                                                                    opvoedsituatie moet
vroegsignalering door onder meer jeugdgezondheidszorg, welzijn en                                   tijdig herkend worden,

onderwijs. Als de thuissituatie die veiligheid niet kan bieden kan de                               daarom zetten de
                                                                                                    gemeenten veel in op
overheid ingrijpen door bijvoorbeeld jeugdigen en gezinnen onder                                    vroegsignalering door
                                                                                                    jeugdgezondheidszorg,
toezicht van de jeugdbescherming te plaatsen. In uiterste situaties
                                                                                                    welzijn en onderwijs.”
zal een veilige omgeving moeten worden gevonden in een pleeggezin,
gezinshuis of een instelling. Zowel in de Regiovisie als landelijk is er veel
aandacht voor dit onderwerp.
Het eerste deel van dit hoofdstuk gaat in op de achtergrond van
de jeugdbescherming. Daarna komen de landelijke en regionale
ontwikkelingen in de jeugdbescherming aan bod. Het volgende onderdeel
is een toelichting op jeugdreclassering en welke acties de gemeenten in
regio Haaglanden op dat onderdeel oppakken.




                                                                 REGIOVISIE MONITOR 2021   33   INHOUD     VOLGENDE          VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Een belangrijk landelijk en regionaal initiatief is de Beweging    - EEN VOOGDIJMAATREGEL:
van 0, met als ultiem doel: 0 kinderen die niet optimaal thuis     Van een voogdijmaatregel is sprake wanneer het gezag van
opgroeien. Vervolgens wordt Beter Samenspel toegelicht: een        ouders beëindigd wordt. Zij hebben dan geen zeggenschap meer          “Het gezin komt onder
programma in Haaglanden waarin gecertificeerde instellingen        over hun kind(eren). Ouders blijven hun kinderen nog wel zien,        toezicht te staan en
(GI’s) en lokale teams samenwerken voor kinderen en gezinnen       indien mogelijk.                                                      kan verplichte hulp
met veiligheidsproblemen. Ten slotte worden de recente                                                                                   opgelegd krijgen.”
ontwikkelingen bij het Crisis Interventie Team (CIT) toegelicht.   - EEN JEUGDRECLASSERINGSMAATREGEL:
                                                                   Hierbij gaat het om jeugdigen die strafbare feiten hebben
Wat is jeugdbescherming?                                           gepleegd, maar ook om jeugdigen waarbij sprake is van
Er is sprake van jeugdbescherming wanneer een kinderrechter        aanhoudend schoolverzuim. Zij krijgen dan een zogenaamde
op advies van de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), een        jeugdreclasseerder toegewezen die hen ook kan verplichten hulp
wettelijke jeugdbeschermingsmaatregel heeft uitgesproken.          te accepteren.
Het gaat om de volgende maatregelen, die door de zogenaamde
gecertificeerde instellingen (GI’s) uitgevoerd worden:             Route naar een Jeugdbeschermingsmaatregel
                                                                   Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt niet zomaar
- EEN ONDERTOEZICHTSTELLING (OTS):                                 uitgesproken. Het betekent dat de overheid, door inzet van
Het gezin wordt onder toezicht gesteld en krijgt een               een jeugdbeschermer ingrijpt in het (persoonlijk) leven van een
jeugdbeschermer toegewezen, ouders behouden nog het                gezin. Dit dient alleen te gebeuren wanneer de veiligheid en/of
gezag maar over belangrijke beslissingen die hun kinderen          de ontwikkeling van een kind ernstig wordt bedreigd. Het gezin
aangaan dienen ze te overleggen met een jeugdbeschermer. Een       komt onder toezicht te staan en kan verplichte hulp opgelegd
jeugdbeschermer kan besluiten dat er bepaalde vormen van hulp      krijgen. Gemeenten zijn volgens de Jeugdwet verantwoordelijk
ingezet moeten worden en is verantwoordelijk voor de veiligheid    voor de toeleiding naar de RvdK. Een professional van
van de jeugdigen/in gezinnen. Een ots kan per jaar verlengd        bijvoorbeeld een lokaal team, Veilig Thuis, een crisisteam,
worden. Hiervoor moet de jeugdbeschermer dan opnieuw een           leerplicht, of een jeugdhulporganisatie kan een melding doen
verzoek doen bij de kinderrechter die het verzoek dan toetst.      bij een jeugdbeschermingstafel (JBT). Aan deze tafel zitten
                                                                   vertegenwoordigers van de gemeente, RvdK, degene die de
                                                                   melding heeft gedaan, ouders en soms de jeugdige en/of
                                                                   mensen uit het netwerk en eventueel betrokken hulpverleners.




                                                                                               REGIOVISIE MONITOR 2021      34       INHOUD     VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Aan de JBT wordt een zorgvuldige afweging gemaakt, door              Figuur 21: Verdeling van inzet tussen de GI’s
het horen van alle betrokkenen. Hier wordt beoordeeld of een
onderzoek door de RvdK of jeugdbeschermingsmaatregel
                                                                     76,3% 73,5% 75,4%
nodig is, of dat vrijwillige hulp ingezet kan worden. De RvdK
                                                                     2019 2020 2021
zal in geval van een onderzoek alle betrokkenen bij het gezin
horen en op basis van de uitkomsten een advies uitbrengen
aan de kinderrechter. De kinderrechter neemt, alle belangen
afwegende, vervolgens een besluit over het uitspreken van een                                                           18,8% 22,1% 21,0%
jeugdbeschermingsmaatregel en door welke GI deze uitgevoerd                                    3,6%                     2019 2020 2021
                                                                                                       3,0%    2,8%                                1,3%    1,4%   0,8%
moet worden.                                                                                  2019 2020 2021                                       2019 2020 2021

                                                                      Jeugdbescherming        Leger des Heils (JB-JR)        William Schrikker             Rest
Data, analyse, landelijke en regionale                                      West                                                  Stichting

ontwikkelingen in de jeugdbescherming

Er zijn in de regio Haaglanden drie GI’s werkzaam:                   Figuur 22: Ondertoezichtstelling en
Jeugdbescherming West (JB West, voor de generieke doelgroep),        voogdijmaatregelen Jeugdbescherming
de William Schrikker Stichting (WSS, voor de LVB doelgroep)
en het Leger des Heils JB-JR (LdH, voor een bijzondere multi-                                                                                      2.524
                                                                                                                                                           2.401 2.349
problem doelgroep). De onderlinge verhouding van de GI’s is                                                                                        2019
                                                                                                                                                           2020 2021
hierboven in beeld gebracht. 1% van de inzet wordt vanwege
het woonplaatsbeginsel door GI’s buiten regio Haaglanden
                                                                                              1.205 1.123               1.198 1.251 1.240
uitgevoerd.                                                                                               1.023
                                                                                              2019 2020                 2019 2020 2021
                                                                      580                                 2021
                                                                           531 499
Het totaal aantal Jeugdbeschermingsmaatregelen in Haaglanden         2019 2020 2021
over de afgelopen drie jaar laat een vrij constante, licht dalende
lijn zien. Vergeleken met het landelijke beeld heeft Haaglanden
te maken met een gemiddeld percentage jeugdigen met een               Voogdij maatregel       Ondertoezichtstelling      Ondertoezihtstelling         Totaal aantal
                                                                                              jaar korter dan 1 jaar          > 1 jaar               beschermings-
                                                                                                                                                      maatregelen


                                                                                          REGIOVISIE MONITOR 2021       35                INHOUD     VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Figuur 23: Jeugdreclasseringsmaatregelen                                                       maatregel (namelijk 0,77%) ten opzichte van het totaal aantal
                                                                                               jeugdigen tot en met 17 jaar10.


                                                                                               Ook het aantal jeugdreclasseringsmaatregelen in Haaglanden
          700                             679
                                                                                               over de afgelopen drie jaar laat een dalende lijn zien. De dalende
                                                                          636                  trend is ook landelijk zichtbaar.


                                                                                               De regio Haaglanden gaat de komende periode een scherpere
                                                                                               visie ontwikkelen op de thema’s jeugdreclassering en
                                                                                               forensische jeugdhulp. Er zijn signalen van verjonging van
                                                                                               first-offenders met zwaardere delicten. Daarnaast verschuift
          2019                           2020                             2021                 de kleine criminaliteit van de straat naar een online omgeving
                                                                                               die onzichtbaar is en moeilijk te monitoren. De regio gaat zich
                                                                                               daarom richten op de kwalitatieve monitoring van de volgende
                                                                                               onderwerpen:
Figuur 24: Aantal MUHP t.o.v. het totaal aantal OTS zaken                                      •	Forensische jeugdhulp sluit aan bij een veranderende
                                                                                                       doelgroep.
                                                                                               •	Jeugdreclassering heeft een pro-actieve rol in de begeleiding
  1.257                          1.221                            1.265                                van jonge delictplegers.


                                                                                               Het komende jaar wordt er onderzoek gedaan naar deze
                                                                                               veranderende doelgroep. De uitkomsten hiervan zullen worden
                 515                            477                              468           gebruikt om de huidige visie aan te scherpen en waar nodig de
                                                                                               werkwijze aan te passen.
          41%                            39%                              37%


     2019                                2020                              2021


                   OTS zaken |   Machtigingen uithuisplaatsing (MUHP)                          10.
                                                                                                     Bron: CBS gegevens over het eerste half jaar 2021



                                                                                       REGIOVISIE MONITOR 2021            36                 INHOUD      VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>                                         Uithuisplaatsingen
                                         Figuur 24 geeft op basis van data van JB West het totaal aantal
                                         machtigingen uithuisplaatsing (MUHP) aan ten opzichte van het
                                         totaal aantal ots.


                                         In het aantal uithuisplaatsingen is een lichte daling te zien. De rol
                                         en betrokkenheid van de GI bij een MUHP is wisselend en soms
                                         beperkt van invloed. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om jeugdigen
                                         met een plaatsing bij de andere ouder, in een (netwerk)pleeggezin,
                                         een gezinshuis of een residentiële setting. De jeugdigen met een
                                         machtiging uithuisplaatsing kunnen onderverdeeld worden in de
                                         volgende categorieën:
                                         •	Jeugdigen waarvoor een MUHP verzocht is door de RvdK bij
                                            aanvang van de ots (2021: 149).
                                            -	Voor 82 jeugdigen was er sprake van een preventieve
                                                betrokkenheid11 van JB West.
                                            -	Voor 67 jeugdigen was er geen sprake van preventieve
                                                betrokkenheid van JB West.
                                         •	Jeugdigen waarvoor een MUHP verzocht is door JB West tijdens
                                            een lopend ots-traject (2021: 38)
                                         •	Jeugdigen voor wie een reeds eerder uitgesproken MUHP
                                            wordt verlengd (2021: 281)


                                         Er wordt ook toegewerkt naar een onderscheid tussen een spoed
  	Er is sprake van preven-
11.                                      MUHP en een regulier MUHP. Het CBS gaat deze informatie land-
   tieve betrokkenheid van               elijk uitvragen bij de GI’s. Deze informatie wordt verwacht in
   de GI als er geen wettelij-
   ke kinderbeschermings-                oktober 2022. Aanvullend wil de regio Haaglanden ook het aantal
   maatregel is uitgesproken
                                         gerealiseerde terugplaatsingen monitoren.
   door de rechter.




                                 REGIOVISIE MONITOR 2021      37              INHOUD       VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Toekomstscenario                                                    nieuwe werkwijze. Betrokken partners hierbij zijn: Veilig Thuis
Eind 2019 publiceerden de Inspectie Gezondheidszorg en              Haaglanden, JB West, WSS, Stichting, Perspektief, RvdK en
Jeugd (IGJ) en de inspectie Justitie en Veiligheid het rapport      namens de regio Haaglanden de gemeenten Delft, Den Haag en                   Rapport van de Inspectie
‘Kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd’’, waarin de Inspecties   Westland.                                                                    Gezondheidszorg en
oordeelden dat jeugdigen met een jeugdbeschermings- of                                                                                           Jeugd (IGJ) en de inspectie
jeugdreclasseringsmaatregel onvoldoende bescherming                 Doorbraakaanpak                                                              Justitie en Veiligheid
kregen en de GI’s hun wettelijke opdracht onvoldoende konden        Parallel aan de ontwikkeling van het toekomstscenario is                     ‘Kwetsbare kinderen
uitvoeren.                                                          de huidige praktijk in de jeugdbescherming tegen het licht                   onvoldoende beschermd’
In meerdere kamerbrieven van de destijds betrokken                  gehouden door het Rijk en de Inspectie. De inspecties IGJ en
ministers is een heroverweging van de beschermingsketen             J&V constateerden in hun vervolgrapport ‘Kwetsbare kinderen
aangekondigd . Een landelijk traject heeft, onder leiding van
               12
                                                                    onvoldoende beschermd’ (juli 2021) dat te veel jeugdigen
een landelijke kwartiermaker, geleid (voorjaar 2021) tot een        te lang op passende hulp moesten wachten. Vanwege de te
toekomstscenario kind- en gezinsbescherming:
                    13
                                                                    lange wachttijden voor de inzet van passende jeugdhulp voor
•	Het landelijk toekomstscenario is uitgewerkt aan de hand         jeugdigen met een maatregel is onze jeugdbeschermingsregio
   van vier basisprincipes, die samen met de betrokken              Zuid-West (Haaglanden, Midden-Holland, Zuid-Holland Zuid
   partijen zijn geformuleerd, namelijk “eenvoudig”, “duidelijk     en Holland Rijnland) vanaf juli 2021 onder verscherpt toezicht
   en transparant”, “gezinsgericht” en “lerend”. Deze principes     van de inspecties en Interbestuurlijk toezicht (IBT) door het Rijk
   vormen de fundering voor het toekomstscenario.                   gesteld. De regio Zuid-West heeft een plan van aanpak met
•	In het toekomstscenario wordt gepleit voor een regionaal         concrete acties opgesteld om zo te realiseren dat er sneller
   veiligheidsteam, waarin het overgrote deel van de taken van      passende hulp wordt verstrekt: de doorbraakaanpak.
   de RvdK, de GI’s en Veilig Thuis opgaan in de kerntaken van
   dit team.                                                        In maart 2022 is het verscherpt toezicht en IBT beëindigd in           12.
                                                                                                                                              	Ook in de meest recente
•	Het lokale team is de spil van de aanpak.                        onze regio gezien de dalende cijfers en het vertrouwen dat er               kamerbrief over hervormingen
                                                                                                                                                in het jeugdstelsel van mei
                                                                    is in de ingezette doorbraakaanpak. Tot medio 2022 zal er nog               2022 wordt aangegeven dat
De regio Haaglanden heeft de ambitie uitgesproken de kind-          maandelijks worden gemonitord op het aantal jeugdigen op de                 verbeteringen in de keten van
                                                                                                                                                jeugdbescherming op korte
en gezinsbescherming verder te ontwikkelen volgens het              doorbraaklijst inclusief hun hulpvraag. Daarna wordt opnieuw de             termijn nodig zijn.
                                                                                                                                           13.
                                                                                                                                              	Zie ook: Toekomstscenario
toekomstscenario. Hiertoe is een aanvraag gedaan voor het           frequentie van monitoren bepaald.
                                                                                                                                                kind- en gezinsbescherming |
starten van een proeftuin om te experimenteren met een                                                                                          Rapport | Rijksoverheid.nl




                                                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021       38         INHOUD          VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>        Figuur 25: Kinderen op de doorbraaklijst Haaglanden                                                  De stijging vanaf september 2021 is optisch, veroorzaakt door
                                                                                                             de verbreding van de aanpak van JB West naar het totaal van
                                                                                                             de drie GI’s. Daarnaast had het belang om casuïstiek voor de
                                                                                                             doorbraakaanpak te registreren, vanaf dat moment meer de
160
                                                                                                             aandacht van de jeugdbeschermers.
140

120
                                                                                                             Beweging van 0
                                                                                                             De Beweging van 0 is een landelijk en groeiend initiatief dat in
100
                                                                                                             2019 door een groep jeugdhulpprofessionals is gestart14. Deze
 80                                                                                                          beweging heeft tot doel om de jeugdbescherming en jeugdhulp in
 60                                                                                                          brede zin op allerlei gebieden structureel te verbeteren. Leidend
                                                                                                             thema en tegelijkertijd ook de ambitie is het optimaal opgroeien
 40
                                                                                                             van de kinderen in Nederland, waarbij als ultiem doel voor de
 20                                                                                                          toekomst is gesteld: 0 kinderen die niet optimaal thuis opgroeien.
 0                                                                                                           De Beweging wil dat de jeugdhulp stapje voor stapje steeds meer
        Start 15/01 15/02 15/03 15/06 15/09 15/10 15/11 15/12 15/01 15/02 15/03 15/04                        gaat bereiken voor kinderen, ouders en samenleving, tegen een
                                                                                                             steeds rendabeler kosten-baten-verhouding.


                                                                                                             In de regiovisie (zie ook het hoofdstuk ‘zo thuis mogelijk
                                    De casuïstiek wordt in 2021 maandelijks doorgesproken met                opgroeien’) is de Beweging naar 0 uithuisplaatsingen opgenomen.
                                    de GI’s om te bezien waar met inzet vanuit de regio doorbraken           Uitgangspunt voor de regio, GI’s en ketenpartners is dat kinderen
                                    kunnen worden geforceerd. Hierdoor blijft er ook goed zicht op           thuis wonen en dat de passende hulp binnen de thuissituatie
                                    de actuele lacunes in het zorgaanbod.                                    wordt ingezet. Hiervoor is het nodig dat GI’s vroegtijdig
                                                                                                             samenwerken met de lokale teams en de jeugdhulpaanbieders
                                    Het totaal aantal lopende jeugdbeschermingsmaatregelen                   en gelijktijdig optrekken. Zo kan er bij onveiligheid direct een
                                    in Haaglanden is circa 2.260. Per 1 april 2022 wachten er in             interventie worden ingezet en wordt uithuisplaatsing bij voorkeur
                                    Haaglanden nog 43 kinderen met een maatregel langer dan                  voorkomen. Het (door)ontwikkelen van deze werkwijze gebeurt
                                    3 maanden op passende hulp. Het overgrote deel van de                    op dit moment onder andere via Beter Samenspel.
  14.
      	Zie www.bewegingvannul.nl   jeugdigen ontvangt daarmee tijdig passende hulp.


                                                                                                     REGIOVISIE MONITOR 2021     39               INHOUD       VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Beter Samenspel
Het programma Beter Samenspel voor veilig opgroeien (BSS)
is inmiddels al enkele jaren bekend in de regio Haaglanden als
de werkwijze waarin de GI en het lokale team samen optrekken
rondom casuïstiek waar veiligheidsvraagstukken spelen. Het
doel van dit programma is om de samenwerking tussen de
lokale teams en de GI’s te intensiveren, kinderen duurzaam veilig
te laten opgroeien én de hoogste kwaliteit bieden voor kinderen
die hierin gevaar lopen, door:
•	Vroegtijdig, op verzoek van het lokale team, de expertise
   van de GI in te zetten om escalaties op langere termijn te
   voorkomen;
•	De GI en het lokale team niet opeenvolgend, maar parallel
   in te zetten voor hetzelfde doel, namelijk het realiseren van
   blijvende veiligheid voor dezelfde gezinnen;
•	De lokale teams steeds te positioneren naast het gezin,
   terwijl de GI bevraagd wordt op de veiligheid.


Vanuit het programma BSS zijn knelpunten gedefinieerd die door
een verbeterde en parallelle samenwerking tussen de GI’s en de
lokale teams aangepakt worden, zoals:
•	Te veel jeugdigen krijgen te laat, te lang, te kort of mogelijk
   onnodig een maatregel;
•	In standhoudende (intergenerationele) patronen worden niet
   herkend en of niet doorbroken.


De expertise van GI’s en lokale teams wordt gedeeld om tot
een gezamenlijke verklarende analyse en een (systeemgericht)




                                                                     REGIOVISIE MONITOR 2021   40   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>    veranderplan te komen. Gemeenten Delft, Den Haag (Escamp)          Figuur 26: Beter SamenSpel (BSS)
    en Westland gaan verder op de ingeslagen weg en werken toe
    naar het borgen van de werkwijze van BSS als een onderdeel van
    het reguliere proces. De geleerde lessen vanuit deze gemeenten
                                                                           686
    worden benut in de rest van de regio. De gemeenten Rijswijk
                                                                          2019
    en Zoetermeer zijn inmiddels ook van start gegaan. De overige
                                                                                           542
    gemeenten bereiden de start voor. De beschikbare capaciteit
                                                                                          2020            450
    (mede als gevolg van de huidige krapte op de arbeidsmarkt) in
                                                                                                         2021
    de lokale teams en de GI’s is tot op heden een belangrijke reden
    geweest waardoor de implementatie trager gelopen is dan
    gepland.


    Het programma BSS kent een eigen monitor met zowel                                                                                          27               29
                                                                                                                                0
    kwantitatieve als kwalitatieve indicatoren.                                                                                                2020             2021
                                                                                                                              2019

                                                                                Activiteiten in het preventief            Activiteiten in het preventief justitieel kader:
    In figuur 26 over Beter Samenspel is te zien dat de                 justitieel kader: samen optrekken regie op        samen optrekken regie op veiligheid bij het
    implementatie van het programma een voorzichtige start heeft                     veiligheid bij de GI’s                                 lokale team
    gemaakt met het samen optrekken van de GI en het lokale
    team. Er is nog een beperkt aantal gezinnen waar het lokale            686
    team de regie heeft op de veiligheidssituatie en de GI vanuit          2019
                                                                                           559
    haar expertise mee oploopt in het gezin om een escalatie en een
                                                                                          2020            477
    maatregel te voorkomen.
                                                                                                         2021



“Door de volledige uitwisseling van informatie begrijp je veel beter
waarom de ots nodig is en niet kon worden voorkomen. Dit is hoe
ik mijn werk als jeugdbeschermer het liefst zou willen uitvoeren!”
(jeugdbeschermer inzake Beter Samenspel)15

        Bron: Cases Beter Samenspel, Rapport van het Programmabureau
    15.	

        Jeugdhulp Haaglanden, 2022.                                                       Totaal

                                                                                       REGIOVISIE MONITOR 2021       41               INHOUD          VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Figuur 27: Gemiddelde kosten per verwijzer (in euro’s)
                                         22.761     22.884
                               20.399     2020       2021
                               2019




                      10.804
          9.982
8.657                 2021
           2020
2019                                                                                                                                             6.600
                                                                                                                                        5.425               5.955
                                                                                                                  4.728                          2020
                                                              3.887      3.413        3.614             3.884                4.019       2019               2021
                                                                                                                  2020
                                                              2019       2020         2021              2019                 2021




        Lokale team            Gecertificeerde instellingen            Gemeente                                  Huisarts                       Jeugdarts




                                                                                                                  9.916      10.013
                                                                                                        8.981
                                         7.344                                                                    2020       2021
                                                    6.604                                               2019
                               6.070
          5.387       4.771               2020
4.710                          2019                  2021
           2020       2021
2019                                                          2.549      2.411        2.411
                                                              2019       2020         2021



   Medisch specialist                   Rechtbank                     Zelfverwijzer                          Totaal gemiddeld




                                                                                              REGIOVISIE MONITOR 2021       42        INHOUD     VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>In figuur 27 valt op dat de uitgaven voor jeugdhulp bij               Het CIT heeft een 24-uurs bereikbaarheid en beschikbaarheid
de verwijzingen door de GI het hoogst zijn. Dit is een                voor consult, advies en het ontvangen en beoordelen van
bekend patroon dat ook landelijk te zien is aangezien de              crisismeldingen. Waar nodig wordt samengewerkt met de GGZ-                “Een crisisinterventie
jeugdbescherming ook wel wordt gekenmerkt als de Intensive            crisisdienst, LVB-expertise of andere aanbieders. Bij de uitvoering       kenmerkt zich doordat
Care van de jeugdhulp. Het gaat om gezinnen waar het                  van de Wet Tijdelijk Huisverbod werkt het CIT samen met de                het CIT direct in actie
ontbreekt aan veiligheid waardoor én ouder én jeugdigen hulp          politie, maatschappelijk werk, de volwassenenreclassering en              komt en indien nodig
nodig hebben. Hierbij is keuze vaak óf een vorm van verblijf óf       Veilig Thuis. Het CIT draagt bij aan de risicoanalyse en de eerste        binnen 2 uur op de
intensieve hulp in de thuissituatie en beide zijn kostbaar. Daar      opvang van kinderen voorafgaand aan het opleggen van het                  plek van de crisis
komt bij dat de caseload van de jeugdbeschermer is verzwaard          huisverbod of heeft de rol om na het huisverbod de analyse te             aanwezig is.”
doordat de gezinnen met relatief lichte problematiek nu vooral        doen van de ontwikkeling van de kinderen.
preventief (bijvoorbeeld in de lokale teams) worden geholpen.
                                                                      We zien aan de cijfers van de afgelopen drie jaar dat er een
Crisis Interventie Team Haaglanden (CIT)                              lichte daling is in het aantal huisverboden en een lichte stijging
Het CIT van JB West is de crisisdienst voor de jeugdigen die          in het aantal crisisinterventies. De instroom was in de afgelopen
zich in de regio bevinden. Het CIT beoordeelt op basis van            twee jaar onvoorspelbaar en grillig, mogelijk als gevolg van
afgesproken criteria of er sprake is van een crisis. Zo ja, dan       de lockdown maatregelen vanwege het coronavirus. Bij de
voert zij een crisisinterventie uit om de crisis te bezweren.         crisisinterventies is de j-GGZ een steeds grotere rol gaan
Een crisisinterventie kenmerkt zich doordat het CIT direct in         innemen.
actie komt en indien nodig binnen 2 uur op de plek van de
crisis aanwezig is. De crisisinterventie is erop gericht de directe   Naast de inzet bij huisverboden en crisisinterventies biedt het
veiligheid van kinderen en jongeren te realiseren. Dit betekent       CIT ook advies aan voor de partnerorganisaties in de regio zoals
dat het crisisinterventieteam tijdens een crisisinterventie een       jeugdhulpaanbieders en lokale teams. In 2021 is door het CIT in
veiligheidstaxatie uitvoert en waar nodig zorgt voor een tijdelijk    283 situaties advies bij een verzoek of melding geboden. In 2020
‘noodverband’.                                                        was dit in 258 situaties het geval. Waar mogelijk en verantwoord
                                                                      biedt het CIT advisering en begeleiding bij het zelf beteugelen
Dit noodverband heeft twee doelen:                                    van een crisismelding, vanuit de overtuiging dat dit voor de cliënt
1. Directe controle op het geweld (dit wordt gestopt).                minder belastend is dan een verwijzing naar het CIT. Bovendien
2. Maatregelen treffen om de slachtoffers te beschermen.              wordt er op deze wijze inzet van duurdere zorg voorkomen.




                                                                                                   REGIOVISIE MONITOR 2021      43          INHOUD      VOLGENDE          VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>Figuur 28: Aantal jeugdigen door het CIT in                              Figuur 29: Aantal afgesloten trajecten per jaar
2019-2021 in behandeling genomen als                                     2018-2021 door het CIT
crisistraject en als huisverbod



                           1.378
               1.300                                                  1.600
                           2021
     1.259
               2020
     2019
                                                                      1.400


                                                                      1.200


                                                                      1.000


                                          622
                                                     581               800
                                         2019
                                                    2020       499
                                                               2021    600


                                                                       400


                                                                       200


                                                                         0
             Crisiszaken                          Huisverbod                          2018              2019              2020         2021


   Aantal jeugdigen door het CIT in 2019-2021 in behandeling
   genomen als crisistraject en als huisverbod.                                                     crisiszaken |   huisverbod




                                                                              REGIOVISIE MONITOR 2021     44             INHOUD   VOLGENDE    VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>                         Het aantal jeugdigen dat vanuit het CIT een beroep moet                 jeugdreclassering wordt ingezet. Ook is toegelicht hoe de relatie
                         doen op de gedwongen hulp is al jaren vrij stabiel tot heel             is met de inzet van jeugdhulp door de GI en hoe er samengewerkt
“De focus van de         licht dalend. In 2021 betrof dit in totaal 35 gezinnen met in           wordt om het aantal jeugdigen dat lang op passende hulp
aanpak blijft liggen     totaal 53 jeugdigen waarvan het bij 16 gezinnen ging om een             moet wachten verminderen. De GI’s en lokale teams werken
op de casuïstiek en de   spoedmaatregel.                                                         samen in het programma Beter Samenspel voor kinderen met
efficiënte toeleiding                                                                            veiligheidsproblemen. De regio zet zich in voor de Beweging van
naar passende hulp                                                                               0; geen enkel kind dat niet meer optimaal thuis opgroeit. Ten
voor alle jeugdigen.”    Tot slot                                                                slotte zijn de ontwikkelingen geschetst van het Crisis Interventie
                                                                                                 Team.
                         In dit hoofdstuk is beschreven wat in de regio Haaglanden               Over Veilig Thuis is in deze monitor nog geen cijfermatige
                         gedaan wordt om jeugdigen duurzaam veilig te kunnen                     informatie opgenomen. Dit is een van de ontwikkelpunten voor
                         laten opgroeien. Er is toegelicht wat jeugdbescherming                  toekomstige monitors.
                         en jeugdreclassering is, hoe vaak de jeugdbescherming en
                                                                                                 In 2022 wordt de doorbraakaanpak voortgezet en krijgt de
                                                                                                 monitor een reguliere plaats in de dataverzameling. De focus van
                                                                                                 de aanpak blijft liggen op de casuïstiek en de efficiënte toeleiding
                                                                                                 naar passende hulp voor alle jeugdigen. In het kader van de
                                                                                                 Beweging van 0 wordt gewerkt aan een dataset over de aantallen
                                                                                                 uithuisplaatsingen. De monitor Beter Samenspel wordt blijvend
                                                                                                 gevolgd en mede in het licht van de aantallen uithuisplaatsingen
                                                                                                 bezien. De aanvraag voor de proeftuin voor het toekomstscenario
                                                                                                 jeugdbescherming is halverwege 2022 ingediend bij het Rijk en
                                                                                                 zal naar verwachting na de zomer starten.




                                                                                         REGIOVISIE MONITOR 2021     45              INHOUD       VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>5 Aanpak
  wachttijden




                REGIOVISIE MONITOR 2021   46   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>Dit hoofdstuk gaat over de aanpak van wachttijden in de specialistische
jeugdhulp en wat de regio doet om wachttijden te beperken. Zowel
                                                                                                “Wachttijden zijn
in de regiovisie als landelijk is er veel aandacht voor dit onderwerp.
                                                                                                onwenselijk. Om
In dit hoofdstuk wordt de huidige stand van zaken van de aanpak in                              wachttijden terug te
                                                                                                kunnen dringen, is eerst
Haaglanden weergegeven en hoe die zich verhoudt tot de landelijke                               meer inzicht nodig.”

aanpak wachttijden.


Lange wachttijden zijn onwenselijk. Een goed begrip van de wachttijden
problematiek is noodzakelijk om verbetering aan te kunnen brengen.
In 2021 hebben de gemeenten uit de regio Haaglanden zich daarom
vooral gericht op het verkrijgen van een verbeterd inzicht in wachttijden
bij de ingekochte jeugdhulpaanbieders. De acties die nodig waren om
meer inzicht te verkrijgen in wachttijden zijn nader toegelicht in dit
hoofdstuk. In het laatste deel van dit hoofdstuk worden de maatregelen
benoemd die in 2022 (en verder) genomen worden om wachttijden in de
regio Haaglanden terug te dringen.




                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021   47   INHOUD     VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Aanpak wachttijden                                                     Wachttijden in de regiovisie

Net als in de meeste jeugdhulpregio’s is er ook in Haaglanden          De regio Haaglanden heeft in de afgelopen jaren al een aantal                 “Ouders en jongeren willen
sprake van vaak lange wachttijden voor bepaalde vormen van             stappen gezet in het kader van wachttijden. Zo is er in 2017 een              zelf graag informatie op
jeugdhulp. Wachten op jeugdhulp is deels onoverkomelijk en             onderzoek gestart naar de in-, door- en uitstroom bij jeugdhulp               kunnen zoeken over de
onderdeel van het systeem, omdat het bijvoorbeeld duur is om           met verblijf in een instelling.                                               beschikbare zorg en de
overcapaciteit in stand te houden. Maar waar het wachten op            Daarnaast is er bij het Expertiseteam Complexe Zorg een drieja-               bijbehorende wachttijden.”
zorg schadelijk is voor kinderen wordt het een urgent probleem.        rig project ‘Zorglogistiek’ gestart. Hierin worden jeugdigen die te
Zoals bij kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel of               lang wachten op zorg of moeilijk plaatsbaar zijn, ondersteund in
vroeghulp waarop kinderen twee jaar moeten wachten. We                 de toeleiding naar passende jeugdhulp (met verblijf).
spreken dan van schadelijke wachttijden.                               Verder is eind 2020 parallel aan de pilot Zorglogistiek in het
                                                                       kader van verscherpt toezicht vanuit de Inspectie16 een ‘door-
In de regio Haaglanden werd tot 2019 een steeds groter beroep          braakaanpak’ gestart. Deze aanpak richt zich op gezinnen met
gedaan op jeugdzorg. Sinds dat jaar is sprake van een stabilise-       een beschermingsmaatregel die langer dan drie maanden op
ring en later van een procentuele afname van het aantal jeugdi-        passende hulp wachten. De regio Haaglanden heeft voor deze
gen die een vorm van jeugdhulp ontvangen. Er is een lichte da-         doorbraakaanpak samen met drie andere jeugdregio’s een plan
ling zichtbaar van jeugdigen die in een instelling verblijven en een   van aanpak opgesteld met concrete acties om sneller pas-
stijging van de inzet van ambulante jeugdhulp. Dit zou kunnen          sende hulp te kunnen verstrekken. Meer informatie over de
duiden op een wenselijke beweging dat jeugdigen meer in de             doorbraakaanpak is te lezen in hoofdstuk 4. In 2021 wordt er
eigen omgeving begeleiding ontvangen. Wachttijden zijn echter          gewerkt aan een systeem om alle wachttijden bij aanbieders in
divers. Sommige jeugdigen wachten op een vorm van jeugdhulp            beeld te krijgen
bij een aanbieder tot zij aan de beurt zijn. Voor anderen is de zorg
die zij nodig hebben niet ingekocht in de regio Haaglanden. Deze       Het streefbeeld is om als regio regie te hebben op alle jeugdigen
kinderen wachten tot er een alternatieve oplossing in de regio         voor wie wachten schadelijk is. Dubbele registraties, waarbij kin-
is gevonden, of tot de gevraagde zorg binnen de regio is gerea-        deren bij verschillende instellingen op een wachtlijst staan moe-
liseerd. Kinderen kunnen ook wachten tot er uiteindelijk in een        ten worden voorkomen. En ook is het doel om stapsgewijs voor
andere regio hulp wordt gevonden of een andere jeugdhulpvorm           zowel verwijzers als inwoners online informatie beschikbaar te          16.
                                                                                                                                                     Inspectie Gezondheidszorg en
                                                                                                                                                     Jeugd en de Inspectie Justitie en
wordt aangeboden.                                                      hebben over het beschikbare jeugdhulpaanbod en eventueel
                                                                                                                                                     Veiligheid.




                                                                                                     REGIOVISIE MONITOR 2021     48          INHOUD            VOLGENDE           VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>daarmee gemoeide wachttijden. Ouders en jongeren willen zelf               naar alle jeugdigen (met en zonder jeugdbeschermingsmaatre-
graag informatie op kunnen zoeken over de beschikbare zorg en              gel) die langer dan drie maanden op hulp wachten, is onderdeel
de bijbehorende wachttijden.                                               van de aanpak.



Kern van de aanpak wachttijden                                             Landelijke ontwikkelingen wachttijden

De aanpak van schadelijke wachttijden in Haaglanden richt zich             Wachttijden is een landelijk probleem en is niet eenvoudig op-
op jeugdigen die drie maanden of meer wachten op hulp. Dit                 losbaar. Wachttijden zijn het resultaat van onvoldoende door-
sluit aan bij de doorbraakaanpak in het kader van het verscherpt           stroom, en beschikbaarheid van uitstroom mogelijkheden. Zoals
toezicht van de Inspectie. De volgende doelen zijn geformuleerd            in het eerste hoofdstuk is toegelicht, neemt de duur van trajec-
om wachttijden aan te pakken:                                              ten toe. Dit werkt langere wachttijden in de hand. Wachttijden
                                                                           en zorgvormen hebben effect op elkaar. Bijvoorbeeld wanneer
a.	Definiëren wat ‘te lang’ wachten is (schadelijke wachttijd).           door de grote druk om zorg sneller in te zetten, een suboptimale
b.	Zicht krijgen wie waarop te lang wacht (Dit betekent zicht             oplossing wordt ingezet in de vorm van overbruggingszorg. Dit
   krijgen op enerzijds de zorgvormen waarin wachten te lang               vraagt extra tijd van professionals, kost extra geld en lost het
   of schadelijk voorkomt en anderzijds zicht krijgen welke                probleem van het kind niet op. Het wachttijdprobleem bestaat
   cliënten dit betreft).                                                  daarmee niet als losstaand probleem, het is mede een symp-
c.	Regie (samenwerkende gemeenten) en uitvoering van casus-               toom van een suboptimale (organisatie van de) zorg. Een te
   regie organiseren.                                                      smalle benadering die gericht is op casuïstiek van het wachten
d. Lerende structuur voor ketenafspraken.                                  op zorg helpt onvoldoende. De focus zou moeten liggen op de
e. Digitale infrastructuur ontwikkelen en inrichten.                       in-, door en uitstroom (de zorglogistiek) van jeugdigen waarbij
                                                                           er systeemaspecten betrokken worden. Uit landelijke inzichten,
De aanpak wachttijden staat niet op zichzelf, maar sluit aan op            bijvoorbeeld vanuit het Ondersteuningsteam Zorg voor de Jeugd
de bestaande (infra)structuren in de regio zoals Zorglogistiek, de         (OZJ) blijkt dat als de effectiviteit van (de organisatie van) de zorg
Experttafel van het Expertiseteam Complexe Zorg en de (boven)              verbetert, dat dan de wachttijden afnemen.
regionale doorbraakaanpak gecertificeerde instellingen. Ook het
door ontwikkelen van de werkwijze van de doorbraakaanpak




                                                                   REGIOVISIE MONITOR 2021      49              INHOUD        VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>                    Figuur 30: Totale wachttijd ambulante hulp per zorggebied                                            Stand van zaken aanpak wachttijden regio
                                                                                                                         Haaglanden

                                                                                                                         In 2021 is er een uitvraag gedaan bij aanbieders over de wacht-
                                                                                                                         tijden om hiermee meer inzicht te krijgen in wachttijden. De regio
                                                                                                                         beschikt nog niet over een waterdichte dataverzameling waar-
               30                                                                                                        mee het wachten objectief en per jeugdige actief kan worden
                                                                                                                         gemonitord. In de contracten met de jeugdhulpaanbieders is op-
               25                                                                                                        nieuw opgenomen dat de regio met ingang van 2021 regelmatig
                                                                                                                         de wachttijden opvraagt. Door deze wachttijden inzichtelijk te
               20                                                                                                        maken kan de regio zich samen met de aanbieders en andere
                                                                                                                         stakeholders inzetten om de wachttijden te verkorten.
               15
                                                                                                                         Langste wachttijd bij de ambulante jeugd-GGZ
               10                                                                                                        De ambulante jeugd-GGZ heeft de langste wachttijd bij de totale
                                                                                                                         wachttijd per zorgvorm. Dit is conform het landelijke beeld en in
Aantal jha’s




                5                                                                                                        lijn met het beeld in de doorbraakaanpak gecertificeerde instel-
                                                                                                                         lingen en geeft aanleiding tot zorg. In totaal 22 (17%) van de
                0                                                                                                        126 aanbieders bevindt zich qua wachttijd op de grens van drie
                      0-14      15-28     29-42      43-56       57-70   71-84     85-98     99-112     > 112            maanden of (ver) daarboven. Hiermee is het totaalbeeld van het
                      dagen     dagen     dagen      dagen       dagen   dagen     dagen      dagen     dagen
                                                                                                                         aantal wachtende kinderen echter nog niet compleet. Hieraan
                                                                                                                         wordt in 2022 verder gewerkt. De projectgroep wachttijden gaat
                       Mix |      LVB |      GGZ |         J&O
                                                                                                                         in overleg met deze aanbieders om gezamenlijk te bepalen wat
                                                                                                                         er nodig is om het zicht hierop te verbeteren en de wachttijd te
                     Op de y-as het aantal aanbieders (ingedeeld in de vier zorggebieden: kinderen met een               verkorten.
                     licht verstandelijke beperking (LVB), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), Jeugd en Opvoed-
                     hulp (J&O) en een mix van twee of meer zorggebieden (Mix)) en dit aantal is afgezet tegen
                     de totale wachttijd per zorggebied.




                                                                                                                 REGIOVISIE MONITOR 2021     50              INHOUD       VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>                    Figuur 31: Totale wachttijd verblijf per zorggebied                                                  Langste wachttijd bij verblijf is integrale verblijfshulp
                                                                                                                         Voor jeugdhulp in combinatie met een woonvorm heeft integrale
                                                                                                                         verblijfshulp de langste wachttijd. Deze vorm van jeugdhulp met
                                                                                                                         verblijf is er voor kinderen die (tijdelijk) wonen op de locatie van
                                                                                                                         de aanbieder en daar een combinatie van twee of meer soorten
                                                                                                                         jeugdhulp krijgen. De vraag naar een meer integraal aanbod
               12                                                                                                        voor meervoudige problematiek en kleinschalige voorzieningen
                                                                                                                         neemt toe.
               10
                                                                                                                         Dubbele registratie
                8                                                                                                        Bij het interpreteren van cijfers over wachttijden is het van
                                                                                                                         belang om ook zich te krijgen op dubbele registraties. Jeugdigen
                6                                                                                                        staan soms op meerdere wachtlijsten tegelijk. Ook kan een jeug-
                                                                                                                         dige nog op wachtlijsten van meerdere aanbieders staan terwijl
                4                                                                                                        de jeugdige al wel in zorg is genomen door een aanbieder. Met
                                                                                                                         de aanpak wachttijden worden ook de dubbele registraties beter
Aantal jha’s




                2                                                                                                        inzichtelijk gemaakt. Wachtlijsten kunnen ingekort door dubbele
                                                                                                                         registraties eruit te filteren.
                0
                      0-14      15-28     29-42      43-56       57-70   71-84     85-98    99-112     > 112             Knelpunten wachtlijst residentieel
                      dagen     dagen     dagen      dagen       dagen   dagen     dagen     dagen     dagen
                                                                                                                         Uit de rapportages van het Expertiseteam Complexe Zorg blijkt
                                                                                                                         dat de wachttijd voor jeugdhulp met verblijf in een instelling de
                       Mix |      LVB |      GGZ |         J&O
                                                                                                                         afgelopen jaren licht is gedaald. De vraag naar gezinshuizen is
                                                                                                                         gestegen, waardoor ook de wachttijd is opgelopen. Daarnaast is
                     Op de y-as het aantal aanbieders (ingedeeld in de vier zorggebieden: kinderen met een               er afgelopen jaar meer vraag gekomen naar deeltijd verblijf en is
                     licht verstandelijke beperking (LVB), Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ), Jeugd en Opvoed-           ook daar een stijging in het aantal wachtenden te zien17.
                     hulp (J&O) en een mix van twee of meer zorggebieden (Mix)) en dit aantal is afgezet tegen
                     de totale wachttijd per zorggebied.                                                                   	Bron: Jaarrapportage Expertiseteam Complexe Zorg, wachtlijstbeheer
                                                                                                                         17.




                                                                                                                 REGIOVISIE MONITOR 2021        51                 INHOUD         VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Op 1 januari 2022 waren er 80 jeugdigen die wachten op jeugd-             Figuur 32: Aantal residentieel wachtenden haaglanden 2019-2021
hulp met verblijf waarvan er 35 wachten op een gezinshuis.


Uit het wachtlijstbeheer van het Expertiseteam Complexe Zorg
blijkt dat circa een kwart van de wachtende kinderen uiteinde-
lijk van de wachtlijst af wordt gehaald. De reden is vaak dat de            140                                       119
wachttijd zo lang is dat er is uitgeweken naar andere zorg of               120         96
                                                                                                                                                     82                   80
oplossingen. Binnen zorglogistiek komt een gedeelte van de kin-             100
deren terug, echter niet de kinderen die op gezinshuizen wach-               80
ten. Naast een tekort aan beschikbare plekken speelt matching                60
een belangrijke rol bij wachttijden voor gezinshuizen. Kinderen              40
met meervoudige problematiek en ingewikkeld gedrag zijn niet                 20
op iedere beschikbare plek in een gezinshuis te plaatsen. In com-             0
binatie met de schaarse plekken leidt dit vaak tot afwijzing en                     1-1-2019                       1-1-2020                        1-1-2021            1-1-2022
een langere zoektocht. Vooral voor de complexere doelgroep die
wacht op een gezinshuis loopt de wachttijd daardoor op.


Onderzoek De Haagse Hogeschool naar de ervaringen en inzet
van Zorglogistiek
De Haagse Hogeschool heeft in 2021 onderzoek gedaan op
basis van de gegevens van het wachtlijstbeheer en zorglo-           deren waar meerdere problemen spelen of er sprake is van een
gistiek van het Expertiseteam Complexe Zorg. Daaruit is naar        jeugdbeschermingsmaatregel. Ook komt uit het onderzoek naar
voren gekomen dat kinderen bij het wachtlijstbeheer gemiddeld       voren dat de gevraagde zorg en de daadwerkelijk geleverde zorg
zes maanden op een plek wachten (70% wacht langer dan elf           grotendeels met elkaar overeen komen18.
weken). Vanuit de coördinatie van zorglogistiek is de gemiddelde
wachttijd drie maanden en 37% van de jeugdigen wacht langer
                                                                      	Bron: Gezocht: Residentiele plek! Evaluatie van de meerwaarde van
                                                                    18.
dan elf weken. Daarnaast blijkt uit het onderzoek dat bepaalde
                                                                       zorglogistiek voor zorgaanbieders, verwijzers, ouders en jongeren; Haagse
categorieën kinderen langer wachten op zorg. Bijvoorbeeld kin-         Hogeschool




                                                                                                      REGIOVISIE MONITOR 2021           52                INHOUD   VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>     Figuur 33: Wachtenden per zorgvorm op peildata 2020-2021


40



35



30



25



20



15



10



 5



 0


       01-01-20       01-04-20            01-07-20            01-10-20           01-01-21       01-04-21            01-07-21   01-10-21       01-01-22




        Gezinshuis               Gezinsopname                     GGZ dagbehandeling (LVB)
        GGZ kliniek (LVB)        3 Milieus (LVB)                  Verblijf deeltijd/logeren
        Verblijf leefgroep       Verblijf leefgroep LVB/OBC       Verblijf tienermoeder
        WLZ woovoorziening       Zelfstandigheidstraject

                                                                                              REGIOVISIE MONITOR 2021    53      INHOUD   VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>                                    Wachttijd van aanmelding tot intake langste wachttijd bij de                   ingezet zodat in een zo vroeg mogelijk stadium preventief aan
                                    ambulante hulp                                                                 ontwikkelingsachterstand kan worden gewerkt bij jonge kin-
      “Als een jeugdige wordt       Bij de ambulante hulp is de wachttijd van aanmelding tot intake                deren. De wachttijden voor deze hulp loopt soms op tot twee
      afgewezen dan komt            de langste wachttijd in het proces van aanmelding tot start                    jaar, waarbij de wachttijden in Den Haag ernstiger zijn dan in
      hij of zij weer onder-        zorg. Het is niet zeker dat een jeugdige na de intake ook echt in              de rest van de regio Haaglanden. Dit is een duidelijk voorbeeld
      aan op de wachtlijst bij      behandeling wordt genomen. Als een jeugdige wordt afgewezen                    van wachttijden die schadelijk zijn. Van vroeghulp is dan immers
      een andere aanbieder.         dan komt hij of zij weer onderaan op de wachtlijst bij een andere              nauwelijks meer sprake. Met als gevolg dat de ontwikkelings-
      Hierdoor kan het erg          aanbieder. Hierdoor kan het erg lang duren voordat de jeugdige                 achterstand van een kind al voor het vijfde jaar begint.
      lang duren voordat de         de juiste zorg ontvangt. Deze praktijk van wachten, afgewezen
      jeugdige de juiste zorg       worden en elders onderaan beginnen verdient de kwalificatie                    Uit onderzoek19 komt naar voren dat het tijdverlies door wacht-
      ontvangt.”                    ‘niet acceptabel’ en is onderdeel van de aanpak wachttijden in                 tijden voor het jonge kind nijpend is en dat het als gevolg kan
                                    2022.                                                                          hebben dat de problematiek verergert. Het betreft kinderen die
                                                                                                                   thuis niet de hulp krijgen die ze nodig hebben. Gezien de jonge
                                    Lange wachttijden van intake naar start zorg bij verblijf                      leeftijd met vele ontwikkelingstaken is de wachttijd van langer
                                    Bij de aanbieders voor verblijf zijn, in tegenstelling tot de ambu-            dan een jaar voor deze kwetsbare doelgroep zeer schadelijk,
                                    lante aanbieders, relatief ook hoge wachttijden van intake naar                omdat dit de ontwikkelingsachterstand vergroot.
                                    start zorg te zien. Dit kan verklaard worden doordat de flexibili-
                                    teit van het aanbod voor verblijf beperkter is. Er is een bepaalde
                                    capaciteit van bedden te vergeven en deze capaciteit is niet                   Doorkijk 2022
                                    snel aan te passen. Ook speelt de matching van de jeugdige en
                                    de verblijfsgroep waarin hij of zij geplaatst kan worden een rol.              In 2022 richt de aanpak wachttijden zich op de schadelijke
                                    Beide zaken kunnen vertragend werken op de plaatsing van de                    wachttijden voor ambulante hulp en verblijf in een instelling.
                                    jeugdige in het verblijf.                                                      Samengevat gaat het dan om de volgende te bereiken doelen
                                                                                                                   in 2022 zoals geformuleerd in het uitvoeringsplan 2022 van de
                                    Wachttijden specialistische Kinderdagcentra (KDC+)                             Regiovisie:
                                    Professionals die Integrale Vroeghulp bieden aan jonge kinde-                  • Zicht op schadelijke wachttijden (> 3 maanden)
                                    ren signaleren in 2021 dat de wachttijden voor de specialisti-                 • Een werkende verbrede doorbraakaanpak
  	Bron: ‘Verkenning integrale
19.

   vroeghulp Den Haag’; JSO, 2021   sche Kinderdagcentra zeer lang zijn. Integrale Vroeghulp wordt                 •	Een vastgesteld plan van aanpak en start realisatie van een




                                                                                                         REGIOVISIE MONITOR 2021    54              INHOUD       VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>           digitale tool voor meer inzicht in beschikbare hulp en wacht-
           tijden voor verwijzers en inwoners.


        Zicht op alle langwachtenden
        De regio Haaglanden gaat in overleg met de J-GGZ aanbieders
        om meer inzicht te krijgen in de knelpunten bij de langwachten-
        den. In samenspraak met aanbieders zal worden onderzocht
        welke acties bijdragen aan de verkorting van de wachttijden. Ook
        volgt in 2022 een overleg met KDC+ aanbieders voor inzicht en
        aanpak van de knelpunten bij de lange wachttijden bij KDC+ zorg.


        De doorbraakaanpak wordt ook ingezet bij ambulante
        jeugdzorg
        De doorbraakaanpak bij de gecertificeerde instellingen heeft
        ervoor gezorgd dat er zicht is op de knelpunten van de kinderen
        die op de wachtlijst staan. Hierdoor kunnen de regiogemeenten
        samen met de zorgaanbieders aan de slag om de knelpunten
        weg te nemen. Voor de ambulante zorg kan Zorglogistiek hierin
        een rol spelen. Zij doen dit al als bemiddelaar bij wachttijden bij
        de jeugdhulp met verblijf. De regiogemeenten zien graag dat op
        basis van de evaluaties en het gevoerde debat medio 2022 een
        besluit is genomen over een eventuele structurele plek voor een
        functie als Zorglogistiek, over de rol bij wachtlijstproblematiek
        (doorbraakaanpak), over de financiering en over de verant-
        woordelijkheden. De gemeenten starten in 2022 met rondeta-
        felgesprekken, eerst met de betrokken aanbieders en daarna
        verbreed met vertegenwoordigers van lokale teams, overige
        aanbieders en verwijzers en ouders-jongeren.




REGIOVISIE MONITOR 2021     55               INHOUD       VOLGENDE          VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>Informatieplatform                                                          kinderen. In 2022 ontstaat meer zicht op de knelpunten van de
In 2021 is een uitvraag gedaan voor een digitale tool voor inzicht          jeugdigen die langer dan drie maanden op de wachtlijst staan.
in beschikbare hulp en wachttijden. Er is een aanbieder geselec-            Door dit verbeterde inzicht, kan samen met de zorgaanbieders
teerd en de implementatie van de tool volgt in de loop van 2022.            gericht gewerkt worden aan het verkorten van de wachttijden.


                                                                            In 2022 heeft regio Haaglanden een informatieplatform waar de
Tot slot                                                                    wachttijden van de zorgaanbieders voor inwoners en verwijzers
                                                                            (huisartsen, lokale wijkteams) zichtbaar zijn. Op die manier kun-
In dit hoofdstuk is ingegaan op de wachttijden in de regio Haag-            nen jeugdigen direct worden doorverwezen naar die zorgaanbie-
landen. De langste wachttijden zijn er bij de ambulante jeugd-              der die de kortste wachttijden hebben.
GGZ en bij integrale verblijfshulp. Zo’n 17% van de aanbieders
heeft een wachttijd van drie maanden of meer. In de ambulan-                In dit hoofdstuk zijn geen cijfers opgenomen over eventuele
te hulp is de langste wachttijd van aanmelding tot intake. Bij              wachttijden bij lokale teams, daarover wordt op het niveau van
verblijf zijn ook hoge wachttijden van intake naar start zorg. De           individuele gemeenten gerapporteerd. Een regionaal beeld van
wachttijden bij de specialistische Kinderdagcentra in de regio              wachttijden bij lokale teams is een van de ontwikkelpunten voor
Haaglanden zijn lang, vooral in relatie tot de jonge leeftijd van de        volgende edities van deze regiovisie monitor.




                                                                    REGIOVISIE MONITOR 2021    56              INHOUD       VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>6 Onderwijs en
  jeugdhulp werken
  effectief samen

             REGIOVISIE MONITOR 2021   57   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>In dit hoofdstuk wordt aan de hand van de regiovisie geschetst wat er
binnen de gemeenten in de regio Haaglanden gebeurt op het gebied van
                                                                                             “Het is de gezamenlijke
samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp. Zowel in het (speciaal en
                                                                                             ambitie van samen-
regulier) primair en voortgezet onderwijs als het middelbaar onderwijs. In                   werkingsverbanden
                                                                                             passend onderwijs en de
de regiovisie is de ambitie ’Jeugdhulp en onderwijs werken effectief samen’                  gemeenten in Haaglanden
                                                                                             dat ieder kind of jongere
opgenomen.
                                                                                             zich veilig en optimaal
Voor optimale ontwikkelingskansen van de kinderen en jongeren in de regio                    ontwikkelt in het primair
                                                                                             onderwijs (po), voortgezet
Haaglanden staan gemeenten en onderwijspartners samen aan de lat, met                        onderwijs (vo) en het
                                                                                             middelbaar onderwijs
aandacht voor de lokale context. Dit hoofdstuk geeft inzicht in de complexiteit
                                                                                             (mbo).”
van het veld van onderwijs-jeugdhulp en licht toe hoe de ambities uit de
regiovisie over onderwijs-jeugdhulp worden uitgewerkt.


Het is de gezamenlijke ambitie van samenwerkingsverbanden passend
onderwijs en de gemeenten in Haaglanden dat ieder kind of jongere zich veilig
en optimaal ontwikkelt in het primair onderwijs (po), voortgezet onderwijs (vo)
en het middelbaar onderwijs (mbo). Om dit doel te bereiken is het belangrijk
om passend onderwijs en jeugdhulp op elkaar af te stemmen, preventieve
ondersteuning optimaal te benutten en aandacht te hebben voor het
gezinssysteem waarin jeugdigen zich bevinden.

                                                             REGIOVISIE MONITOR 2021   58   INHOUD     VOLGENDE       VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>In de regiovisie is de ambitie ‘effectief samenwerken tussen        woord wat gemeenten in 2021 hebben gedaan om de actielijnen
jeugdhulp en onderwijs’ geformuleerd. De focus hierbij ligt op      uit de regiovisie te bereiken.
samenwerken op het snijvlak onderwijs - jeugdhulp en samen                                                                                      “In de regio Haaglanden
experimenteren, leren en monitoren. De samenwerking tussen                                                                                      gemeenten zijn dus
onderwijs en gemeenten moet hiermee verder vorm krijgen.            Samenwerking tussen gemeenten en                                            meerdere samen-
In samenwerking met het mbo zetten de regio Haaglanden              samenwerkingsverbanden                                                      werkingsverbanden actief
gemeenten in op inclusiever onderwijs, een dekkend onderwijs-                                                                                   en dat bepaalt in grote
jeugdhulp aanbod en preventie.                                      De regio Haaglanden beslaat tien gemeenten, vijf samenwer-                  mate de samenwerking
                                                                    kingsverbanden passend primair onderwijs (po), vijf samenwer-               tussen gemeenten en
Ook landelijk is er aandacht voor de samenwerking tussen            kingsverbanden passend voortgezet onderwijs (vo) en meerdere                onderwijspartners.”
onderwijs en jeugdhulp. Het kabinet heeft in 2020 de verbete-       mbo-instellingen. Deze onderwijsinstellingen volgen niet de
raanpak passend onderwijs opgesteld om ervoor te zorgen dat
                            20
                                                                    grenzen van de tien gemeenten. De samenwerkingsverbanden
elk kind de passende plek krijgt die het nodig heeft. En zo heeft   passend onderwijs (swv) zijn bij wet ingedeeld over bepaalde
het NJi meerdere publicaties geschreven over de samenwerking        postcodes. In figuur 34 is zichtbaar hoe de tien samenwerkende
tussen onderwijs en jeugdhulp die gemeenten en samenwer-            gemeenten zich verhouden tot de samenwerkingsverbanden
kingsverbanden kunnen ondersteunen bij het vormgeven van de         passend primair onderwijs. Op deze figuur is ook te zien dat niet
samenwerking.                                                       alle gemeenten die vallen onder de vijf samenwerkingsverban-
De samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp vindt niet            den ook onderdeel zijn van de regio Haaglanden. Zo valt bijvoor-
plaats op het niveau van de regio Haaglanden, maar per onder-       beeld Wassenaar onder de regio Haaglanden, maar beslaat het
wijs-samenwerkingsregio’s. Deze samenwerkingsregio’s zijn           desbetreffende samenwerkingsverband ook gemeenten die
gebaseerd op de reikwijdte van de samenwerkingsverbanden.           niet samenwerken met betrekking tot de jeugdhulpinkoop zoals
Hierdoor bestaan er in de gemeenten van de regio Haaglanden         Leiden. Een figuur van de samenwerkingsverbanden passend
meerdere samenwerkingsregio’s. In de eerste paragraaf worden        voortgezet onderwijs zou er ongeveer vergelijkbaar uit zien.
deze regio’s in beeld gebracht. Om het snijvlak van onderwijs en    In de regio Haaglanden zijn dus meerdere samenwerkingsver-
jeugdhulp in cijfers in beeld te brengen wordt ingegaan op het      banden actief en dat bepaalt in grote mate de samenwerking
aantal leerlingen in het onderwijs die gebruik maken van jeugd-     tussen gemeenten en onderwijspartners. Hierna te noemen               20.
                                                                                                                                                Kamerbrief Verbeteraanpak
                                                                                                                                                passend onderwijs en route naar
hulp en het aantal thuiszitters. Ten slotte volgt een stand van     samenwerkingsregio’s. Als voorbeeld zijn de gemeenten Den
                                                                                                                                                inclusiever onderwijs, november
zaken van de actielijnen uit de regiovisie. De vraag wordt beant-   Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg een samenwerking                    2020, referentie 25992965




                                                                                                 REGIOVISIE MONITOR 2021    59          INHOUD           VOLGENDE          VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>                Figuur 34: Samenwerkingsverbanden                                                         Figuur 35: Groei/krimp leerlingen t.o.v. 2018
                primair onderwijs provincie Zuid-Holland

                                                                                                           50%                                            46%           Nederland
                                                                                                                                                                        Haaglanden
                                                                                                           40%

                                                                                                           30%                                    25%
                                                       TEYLINGEN                                           20%               17%                                                  15%
                                       KATWIJK
                                                                   KAAG EN BRAASSEM                                    8%
                                                OEGSTGEEST                                                 10%
                                                  LEIDEN     LEIDERDROP                                                                                                   -3%
                               WASSENAAR
                                                                                                             0
                                              VOORSCHOTEN
                                                                RIJNWOUDE                                 -10%
                                      LEIDSCHENDAM-VOORBURG
                         DEN HAAG                                                ALPHEN AAN DEN RIJN                basisonderwijs               speciaal                 voortgezet-
                                                 ZOETERMEER
                                                                                                                                             (basis)onderwijs              onderwijs
                                                                                BOSKOOP
                                RIJSWIJK                            WADDINXVEEN
               WESTLAND             DELFT      LANSINGERLAND
                                     PIJNACKER-NOOTDORP            ZUIDPLAS
                                                                                                          Figuur 36: Jeugdhulp naar leeftijd in Haaglanden
                         MIDDEN-DELFLAND

                                    SCHIEDAM          CAPELLE AAN DEN IJSSEL
                  MAASSLUIS
                             VLAARDINGEN              KRIMPEN AAN DEN IJSSEL                            12.000
              BRIELLE
WESTVOORNE                                                     RIDDERKERK                               10.000
                                      ALBRANDSWAARD
       HELLEVOETSSLUIS         SPIJKERNISSE           BARENDRECHT          HENDRIK-IDO-AMBACHT           8.000
                  BERNISSE                                   ZWIJNDRECHT
                                            OUDBEIJERLAND
                                                                                                         6.000

                                                                                                         4.000

                                                                                                         2.000

                                                                                                             0
                                                                                                                       0         1-4        5-8         9-12    13-16     17-18      18+



                                                                                                       REGIOVISIE MONITOR 2021         60                INHOUD         VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>aangegaan omdat de samenwerkingsverbanden SPPOH en ZHW             Primair en Voortgezet Onderwijs in cijfers
in deze regio het passend onderwijs verzorgen. De gemeenten
Delft, Pijnacker-Nootdorp en Midden-Delfland zijn een samen-       De regio Haaglanden21 heeft ruim 96.000 leerlingen in het regu-
werking aangegaan omdat het samenwerkingsverband PPO               lier basisonderwijs, ruim 2.500 leerlingen in het speciaal (basis)
Delflanden in deze regio het passend onderwijs verzorgt voor po    onderwijs en ruim 61.000 leerlingen in het voortgezet (speciaal)
en vo Delflanden voor het vo. Onderdeel van dat samenwerkings-     onderwijs. Daarvan gaat de helft naar school in Den Haag (res-
verband is ook Lansingerland, dat buiten regio Haaglanden ligt.    pectievelijk 46.371, 1.368 en 29.424), in volume gevolgd door
Gemeente Zoetermeer werkt samen met swv Zoetermeer omdat           Zoetermeer en Westland. In de totale regio staan 307 basis-
dit samenwerkingsverband zich richt op kinderen uit Zoetermeer.    scholen, 55 scholen voor speciaal (basis)onderwijs22 en 91 scho-
                                                                   len voor middelbaar onderwijs. In Midden-Delfland, Voorschoten
Elke samenwerkingsregio in de regio Haaglanden vult een            en Wassenaar staan geen scholen voor speciaal onderwijs, maar
passende plek voor ieder kind op een andere manier in. Om de       wel speciaal basisonderwijs. Op basis van de leerlingdata uit het
samenwerking in de verschillende regio’s te regelen is zowel       verleden is een prognose gemaakt voor de groei en krimp van           21.
                                                                                                                                            	Teldatum 2020, data: https://
                                                                                                                                             www.waarstaatjegemeente.nl/
in de Jeugdwet als de Wet passend onderwijs vastgelegd dat         leerlingen in onze regio. In figuur 35 is de regionale geprognoti-        dashboard/dashboard/onderwijs
gemeenten en samenwerkingsverbanden een op overeenstem-            seerde groei afgezet tegen de verwachte Nederlandse groei en              Het speciaal basisonderwijs
                                                                                                                                         22. 

                                                                                                                                             is voor leerlingen met lichte
ming gericht overleg (OOGO) moeten voeren. In de regio Haag-       krimp. Hieruit wordt duidelijk dat in de regio Haaglanden geen            problematiek waarvoor de
                                                                                                                                             reguliere basisschool geen
landen voert daarom elke gemeente met hun betrokken swv een        krimp wordt verwacht en een buitenproportionele groei in het
                                                                                                                                             ondersteuning kan geven.
OOGO-overleg.                                                      speciaal (basis)onderwijs. In totaal hebben 29.87423 kinderen in          Het speciaal onderwijs
                                                                                                                                             is basisonderwijs voor
                                                                   de leeftijd van 5 t/m 18 jaar jeugdhulp in de regio Haaglanden            kinderen met een zwaardere
Om de complexiteit van de samenwerking compleet te maken           (figuur 36). Deze kinderen volgen niet allemaal onderwijs. In dit         ondersteuningsbehoefte. Dit
                                                                                                                                             zijn meestal leerlingen met een
tellen wij hier bovenop nog eens de meerdere mbo-instellingen      totaal zitten ook kinderen die wegens omstandigheden geen on-             beperking, ziekte of stoornis.
                                                                                                                                             Initi8. Uit het excel bestand van
                                                                                                                                         23.	
en scholen voor speciaal onderwijs in de regio die ieder een re-   derwijs volgen. Als we inzoomen op deze kwetsbare doelgroep
                                                                                                                                             servicebureau, wat is de bron?
giofunctie kennen. Dat wil zeggen dat jongeren uit verschillende   en verzuim (waaronder thuiszitten), dan zien we in de regio dat           Bij absoluut verzuim is de leerling
                                                                                                                                         24.	

                                                                                                                                             niet ingeschreven op een school
jeugdhulpregio’s in de regio Haaglanden naar een mbo-instelling    er bij 3,8 per 1.000 leerlingen sprake is van absoluut verzuim24          Bij relatief verzuim staat een
                                                                                                                                         25.	


gaan.                                                              ten opzichte van 2,7 per 1.000 leerlingen in Nederland. En bij 30         leerling wel ingeschreven op een
                                                                                                                                             school maar is afwezig tijdens
                                                                   op de 1.000 leerlingen in de regio Haaglanden is sprake van rela-         les- of praktijktijd. Relatief
                                                                                                                                             verzuim kan geoorloofd zijn
                                                                   tief verzuim25 ten opzichte van 26 per 1.000 leerlingen in Neder-
                                                                                                                                             (bijvoorbeeld door ziekte) of
                                                                   land. Binnen de gemeenten in de regio Haaglanden verschilt dit            ongeoorloofd (spijbelen).




                                                                                               REGIOVISIE MONITOR 2021       61         INHOUD          VOLGENDE             VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>aantal. Lokale cijfers zijn in dit overzicht niet meegenomen. Er is
sprake van ongeoorloofd schoolverzuim als een leerling zonder
geldige reden niet voldoet aan de leerplicht.                            “Een optimale samen-
                                                                         werking tussen onderwijs
                                                                         en jeugdhulp draagt bij
Stand van zaken actielijnen PO en VO                                     aan goede ontwikkelings-
                                                                         kansen van kinderen en
Een optimale samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp                  jongeren. Daarvoor zijn
draagt bij aan goede ontwikkelingskansen van kinderen en                 gemeenten en onder-
jongeren. Daarvoor zijn gemeenten en onderwijspartners ge-               wijspartners gezamenlijk
zamenlijk aan zet. In de regiovisie is de ambitie opgenomen om           aan zet.“
onderwijs en jeugdhulp effectief samen te laten werken. Voor de
effectieve samenwerking zijn meerdere actielijnen ontwikkeld.
Deze actielijnen moeten bijdragen aan het vergroten van de
ontwikkelingskansen van kinderen en jongeren. Hoe de actielij-
nen in de regio Haaglanden wordt ingevuld is in onderstaande
paragrafen beschreven.


Verbeteren afstemmen passend onderwijs en jeugdhulp
Alle samenwerkingsregio’s in Haaglanden hebben de ambitie
onderschreven om het passend onderwijs en jeugdhulp beter op
elkaar afstemmen. Deze gezamenlijke ambitie is het fundament
van de samenwerking tussen passend onderwijs en jeugdhulp
die nodig is om de ontwikkelingskansen van kinderen te ver-
groten. Daarnaast draagt een goede afstemming bij aan het
verminderen van schooluitval van kinderen en jongeren.




                            REGIOVISIE MONITOR 2021       62          INHOUD     VOLGENDE      VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>                           Om goede afspraken tussen onderwijs en gemeenten vast te                  Leerplicht gaat in gesprek met ouders en de leerlingen over de
                           leggen zetten gemeenten diverse instrumenten in. Het eerste               gevolgen van het verzuim. De jgz draagt bij aan verzuimbegelei-
“Gemeenten en              instrument voor een goede samenwerking is een lokale edu-                 ding. Hierbij brengen zij de situatie in kaart en bekijken in overleg
onderwijspartners          catieve agenda voor gemeenten, schoolbesturen en overige                  met leerling en of ouders wat er nodig is om weer naar school te
zetten in op integrale     partners. Hierin zijn de verhoudingen en gezamenlijke afspraken           kunnen. Een gesprek met een behandelend arts of een doorver-
projecten, gezamenlijke    vastgelegd om te komen tot onderwijs- en jeugdbeleid. Elke                wijzing naar hulpverlening kan in zo’n geval nodig zijn. Als blijkt dat
thuiszittersaanpak en      gemeente stelt in samenwerking met partners een eigen agenda              gebrek aan motivatie een rol speelt bij het verzuim, dan kan de jgz
ontwikkelen van            op. Ten tweede stellen gemeenten een afwegingskader op als                adviseren dat school en of leerplicht een gesprek met de leerling
dekkend aanbod zodat       handvat in het onderbouwen en maken van afwegingen voor                   voert. De kracht van de jgz zit in begeleiding bij beginnend ver-
ieder kind zich optimaal   passende ondersteuning voor kinderen en jongeren. Ten derde               zuim, zo kunnen zij hun preventieve taak echt oppakken.
kan ontwikkelen.”          voeren gemeenten periodiek gesprekken met samenwerkings-                  Zowel jgz als leerplicht delen (met toestemming van ouders en/of
                           partners (gemeenten, samenwerkingsverbanden, schoolbestu-                 leerling) het advies met de school.
                           ren, etc.) om te evalueren wat goed gaat in de samenwerking en
                           wat beter kan. Deze gesprekken dragen bij aan het ontwikkelen             Naast dat jgz en leerplicht worden ingezet bij verzuim, houden zij
                           van een dekkend onderwijs – jeugdhulp aanbod, het vastleg-                op school vaak ook spreekuren en voeren preventieve gesprekken
                           gen van afspraken over de inzet van professionals, zoals lokale           om schoolverzuim te voorkomen. Jgz Den Haag sluit op scholen
                           teams, team jeugdgezondheidszorg (jgz) en schoolmaatschap-                aan bij de multidisciplinaire overleggen en voert het spreekuur in
                           pelijk werk (smw). Daarnaast zijn de gesprekken een meerwaar-             principe uit op het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), maar dit kan
                           de voor afspraken over gezamenlijke financiering bij integrale            ook op school.
                           onderwijs – jeugdhulp projecten.
                                                                                                     Voor elke gemeente is de rol van jgz en leerplicht hetzelfde in-
                           Preventieve ondersteuning op scholen met jgz en leerplicht                gericht. Wel hebben de gemeenten de jgz anders georganiseerd.
                           De jgz en leerplicht zijn in alle gemeenten van de regio Haaglan-         Gemeente Den Haag heeft de jeugdgezondheidszorg in het CJG
                           den onderdeel van de zorgstructuur in de scholen en zetten zich           gepositioneerd. De andere negen gemeenten in de regio Haag-
                           gezamenlijk in op het terugdringen van schoolverzuim. Daarvoor            landen (Zoetermeer, Delft, Westland, Wassenaar-Voorschoten,
                           zijn scholen eerst aan zet en voeren gesprekken met ouders                Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Midden-Delfland en Leidschen-
                           en de leerling om het verzuim te bespreken. Stopt dit niet dan            dam-Voorburg) laten de werkzaamheden uitvoeren door JGZ ZHW.
                           kan de school ervoor kiezen om leerplicht en jgz in te zetten.




                                                                                             REGIOVISIE MONITOR 2021     63                INHOUD      VOLGENDE         VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>Dekkend aanbod voor de meest kwetsbare leerlingen                      Alle gemeenten ervaren deze uitdagingen en zetten onderstaan-
Een dekkend aanbod voor kwetsbare leerlingen is in de regio            de instrumenten in:
Haaglanden een uitdaging door onder andere de wachtlijsten op          •	Met gemeenten, samenwerkingsverbanden, scholen en                       “Gemeenten bieden
cluster 3 en 4 scholen en ook door wachtlijsten in de jeugd-
                       26
                                                                          KDC’s wordt gezocht naar mogelijke oplossingen om pas-                  extra ondersteuning in
hulp. Met als gevolg dat kwetsbare kinderen en jongeren tussen            send aanbod op het snijvlak cluster 3 en 4 en KDC’s te                  de periode dat er geen
wal en schip kunnen raken. Om dit te voorkomen wordt zowel                creëren. Als voorbeeld zetten Gemeente Den Haag, Rijswijk               passend aanbod is.”
door gemeenten als het onderwijs overbruggingszorg ingezet.               en Leidschendam – Voorburg actief in op deze aanpak door
Gemeenten zetten jeugdhulp in en onderwijs biedt extra                    een werkgroep in te richten met bovenstaande samenwer-
ondersteuning in de periode dat er geen passend aanbod is.                kingspartners. Gezamenlijk wordt gezocht naar oplossingen
Gemeenten ervaren hierbij de volgende knelpunten:                         en mogelijke experimenten die bijdragen aan een dekkend
•	Er is onvoldoende dekkend aanbod op het grensvlak tussen               aanbod. Maar ook andere gemeenten zetten in op een dek-
   jeugdhulp en cluster 2, 3 en 4 scholen. Kinderen zijn onvol-           kende aanpak op dit snijvlak. Om van elkaar te leren wordt op
   doende schoolbaar voor het onderwijs (kunnen onvoldoende               regionaal niveau elke aanpak gedeeld.
   functioneren in een groep van minimaal 8-12 kinderen), maar         •	In alle samenwerkingsregio’s worden onderwijsjeugdhulp ar-
   zijn goed leerbaar (educatief kunnen kinderen zich ontwik-             rangementen (OJA’s of OZA’s) uitgevoerd of ontwikkeld. Per 1
   kelen). Met als gevolg dat kinderen zich niet goed kunnen              april 2022 is in gemeenten Den Haag, Rijswijk en Leidschen-
   ontwikkelen.                                                           dam-Voorburg gestart met de pilot OJA’s op elf deelnemende
•	Er is onvoldoende dekkend aanbod met een integrale samen-              scholen. De arrangementen zijn beschikbaar op een aantal
   werking tussen gemeenten en onderwijs. Integraal aanbod                sbo/so-scholen en het Flexcollege of Pleysiercollege (vo).
   ondersteunt de ontwikkeling van kwetsbare jeugdigen.                   Een OJA is een combinatie van (extra) onderwijsondersteu-
•	Door onvoldoende dekkend aanbod volgen kinderen geen                   ning en jeugdhulp voor leerlingen die zonder deze hulp niet         	Cluster 3: Scholen voor zeer
                                                                                                                                            26.

                                                                                                                                               moeilijk lerende kinderen
   onderwijs, met als gevolg dat zij thuis (deels) zitten of dreigen      kunnen deelnemen aan het onderwijs. In de H7 gemeenten
                                                                                                                                               (zmlk), kinderen met een
   thuis te zitten.                                                       (Zoetermeer, Delft, Westland, Wassenaar-Voorschoten,                 ernstige meervoudige
                                                                                                                                               beperking, kinderen die
•	Er is onvoldoende aanbod voor kinderen met hoogbegaafd-                Pijnacker-Nootdorp, Midden-Delfland) worden de onderwijs-            langdurig ziek zijn en
   heid.                                                                  jeugdhulparrangementen vormgegeven voor het po of vo.                kinderen met fysieke
                                                                                                                                               beperkingen.
•	Er is onvoldoende collectief georganiseerd aanbod van jeugd-        •	Gemeenten en samenwerkingsverbanden financieren ge-                  Cluster 4: Scholen
                                                                                                                                               voor kinderen met
   hulp in het (speciaal) onderwijs                                       zamenlijk integrale projecten waar onderwijs en jeugdhulp
                                                                                                                                               psychische stoornissen en
                                                                          elkaar overlappen. Zowel zorgprofessionals als leerkrachten          gedragsproblemen.




                                                                                                  REGIOVISIE MONITOR 2021     64          INHOUD         VOLGENDE              VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>                            zetten zich in deze initiatieven in om verzuim van leerlingen           ken geïntroduceerd om de samenwerkingsafspraken te verbe-
                            te voorkomen. Gemeenten zetten bijvoorbeeld in op scha-                 teren. Naast fysieke bijeenkomsten wordt ook ingezet op een
“Netwerken is belang-       kelklassen met als doel om kinderen door te laten stromen               kennis- en leernetwerk.
rijk om te komen tot        naar het reguliere onderwijs of door te onderzoeken welke               Dit is een platform waar professionals die werken op het snijvlak
deze effectieve samen-      onderwijsvorm het beste bij het kind past.                              onderwijs – jeugdhulp hun kennis kunnen delen en inspiratie op
werking tussen onder-    •	Alle gemeenten hebben samen met samenwerkingsver-                       kunnen doen voor vraagstukken op dit snijvlak.
wijs en jeugdhulp.”         banden een thuiszittersaanpak opgesteld. De aanpak heeft
                            als doel om verzuim van leerlingen te voorkomen of het                  H10 Actieprogramma
                            (dreigende) verzuim gezamenlijk aan te pakken. Hiervoor zijn            Op dit moment heeft elke samenwerkingsregio zijn eigen aanpak
                            diverse afspraken in de aanpak vastgelegd. Zoals het orga-              en is er op beleidsniveau afstemming. Om van elkaar te leren
                            niseren van een multidisciplinair overleg waarin betrokkenen            worden jeugdhulp visies, projecten en knelpunten met elkaar
                            zoals school, schoolmaatschappelijk werk, jeugdteams, jgz               besproken. Omdat de samenwerking tussen gemeenten en
                            en ouders met elkaar de aanpak van verzuim bespreken.                   samenwerkingsverbanden in elke samenwerkingsregio nog
                            Ingewikkelde casussen kunnen via deze weg worden op-                    volop in beweging is, heeft de regio Haaglanden niet eerder
                            geschaald naar een zogenaamde doorbraakaanpak zodat                     ingezet op een gezamenlijk actieprogramma. De bovengenoem-
                            jeugdigen niet tussen wal en schip vallen.                              de uitdagingen worden in elke samenwerkingsregio ervaren en
                                                                                                    om deze reden wordt in 2022 ingezet op een gezamenlijk H10
                         Versterken van netwerken en inzet specifieke expertise                     actieprogramma. Een analyse over grensverkeer van leerlingen
                         Het snijvlak onderwijs – jeugdhulp is veelomvattend en kent                (waar zitten de kinderen op school per gemeente buiten de eigen
                         meerdere actoren die bijdragen aan een effectieve samen-                   gemeentegrenzen) is het startpunt van dit actieprogramma.
                         werking en een dekkend aanbod voor jeugdigen. Netwerken
                         is belangrijk om te komen tot deze effectieve samenwerking
                         tussen onderwijs en jeugdhulp. Daarom zetten gemeenten in
                         op bijvoorbeeld netwerkbijeenkomsten. Tijdens deze netwerk-
                         bijeenkomsten komen thema’s aan bod die de samenwerking
                         tussen gemeenten en onderwijs versterken. Daarnaast hebben
                         samenwerkingsregio’s aan het begin van het jaar startgesprek-




                                                                                            REGIOVISIE MONITOR 2021    65             INHOUD         VOLGENDE      VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>Vooruitblik op de samenwerking met
PO en VO

Zoals eerder aangegeven ontstaat een dilemma op het ge-
bied van passend aanbod. Uit cijfers is gebleken dat het aantal
leerlingen op het speciaal onderwijs is gestegen met 37% en
het aantal leerlingen op het speciaal basisonderwijs met 22%.27
Daarnaast groeit het aantal leerlingen op de wachtlijst voor deze
scholen, door onder andere het personeelstekort in het onder-
wijs.


Aan de andere kant is de verwachting dat het aantal jeugdigen
met jeugdhulp zo goed als gelijk zal blijven28, maar de pro-
blematiek van de kinderen groter wordt en dus de intensiteit
van specialistische jeugdhulp bij kinderen en jongeren toe zal
nemen. Met als gevolg dat de kosten van gemeenten stijgen.
Beide trends zullen effect hebben op de samenwerking tussen
onderwijs en jeugdhulp. Zowel gemeenten als onderwijs hebben
elkaar steeds meer nodig en zullen gezamenlijk op moeten trek-                                       27.
                                                                                                        	Onderzoek Samenwerkings-
ken om diverse en complexe vraagstukken aan te pakken.                                                    verband Primair Passend
                                                                                                          Onderwijs Haaglanden
                                                                                                     28.
                                                                                                        	Jeugdvoorspelmodel Den Haag
                                                                                                     29.
                                                                                                        	RMC: Regionale Meld- en
                                                                                                          coördinatiefunctie voortijdig
Stand van zaken actielijnen mbo                                                                           schoolverlaten. De regionale
                                                                                                          aanpak voortijdig schoolverlaten
                                                                                                          in Nederland is verdeeld in 40
De samenwerking tussen gemeenten en mbo-instellingen is                                                   regio’s. Binnen zo’n regio maken
                                                                                                          scholen en gemeenten samen
geregeld in een samenwerkingsregio van negen gemeenten, de                                                afspraken over maatregelen om
                                                                                                          schooluitval tegen te gaan en
zogenoemde RMC29-regio Haaglanden. Met gemeente Den Haag
                                                                                                          over de begeleiding van jongeren
als contactgemeente en ROC Mondriaan als contactschool. De                                                in een kwetsbare positie.




                                                                    REGIOVISIE MONITOR 2021   66   INHOUD         VOLGENDE           VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>RMC-regio Haaglanden overlapt grotendeels met de regio Haag-        intern begeleiders met veel verschillende gemeenten schakelen
landen. Enkel de gemeente Voorschoten ontbreekt in deze regio.      om ondersteuning te realiseren, want niet alle jongeren wonen
Binnen de RMC-regio Haaglanden draait het Programma Voor-           en studeren in dezelfde gemeente. Het gebeurt regelmatig dat           “Gemiddeld is nog
tijdig Schoolverlaten (vsv). Het programma heeft als doel om        jongeren met ondersteuningsbehoefte dit niet (durven) aan-             geen 1/3 deel van de
zoveel mogelijk jongeren in Haaglanden een startkwalificatie te     geven, hulpverleners en VO-scholen niet altijd de kennis met           studenten positief over
laten halen of een duurzame plek op de arbeidsmarkt te laten        de mbo-school delen of dat mbo-scholen geen contact opne-              de hulpmiddelen en
vinden. Om dit te bereiken, is kwalitatief goed onderwijs met       men met de aanleverende school om een goede overdracht te              ondersteuning die er
passende onderwijsondersteuning en/of zorg essentieel.              kunnen doen. Hierdoor ontvangen studenten niet vroegtijdig             hiervoor georganiseerd
                                                                    passend onderwijs of ondersteuningsaanbod en vroegtijdig uit           is op hun school.”
De studenttevredenheid bij de mbo’s in onze regio is echter laag    kunnen vallen.                                                         (JOBMonitor 2020)
als het gaat om onderwijs en begeleiding. Bovendien ervaart op
onze mbo’s een derde van de studenten leerproblemen, beper-         Daarnaast weten jongeren niet vaak genoeg bij wie ze terecht
kingen of blijvende ziektes - al dan niet bekend bij de docenten.   kunnen, wie er op school tijd en aandacht voor hen heeft, wie er
Gemiddeld is nog geen derde deel van de studenten positief over     naar hen luistert of wie ze kunnen vertrouwen. Hierdoor wach-
de hulpmiddelen en ondersteuning die er hiervoor georganiseerd      ten zij lang op ondersteuning binnen de school.
is op hun school . Ook weten we dat een deel van de mbo’ers
gebruik maakt van jeugdzorg (tot 23 jaar) (in 2019 8,3 procent      Tevens zijn mbo-scholen nog onvoldoende toegerust voor de
van de mbo-ers).                                                    problematiek en ondersteuningsbehoeften van hun studenten.
                                                                    Scholen zijn niet allemaal bekend met de begeleidingsmogelijk-
De samenwerking tussen externe hulpverlening en begelei-            heden die er zijn binnen het onderwijs en daarbuiten.
ding enerzijds en de interne ondersteuningsstructuur op mbo’s
anderzijds is nog niet optimaal georganiseerd. Dit gaat ten koste   Tot op heden is onvoldoende ingezet op een effectieve samen-
van jongeren die begeleiding nodig hebben. Het snijvlak is ook      werking tussen de verschillende zorgdomeinen en het mbo.
complex omdat jongeren vaak overgaan op het grensvlak 18- /         Maar gemeenten en mbo zien wel het belang van deze samen-
18+. Het mbo heeft te maken met verschillende wetten die            werking. In de RMC-regio is een bestuurlijke opdracht gefor-
ondersteuning aan studenten kan bieden, zoals de wet maat-          muleerd tussen mbo-scholen, gemeenten (jeugdhulp, wmo,
schappelijke ontwikkeling (wmo), zorgverzekeringswet (zvw)          participatie) en zorgverzekeraars. De opdracht ziet toe op de re-
en de (verlengde) jeugdhulp (jw). Daarnaast moeten smw’ers of       alisatie en financiering van een dekkend en regionaal ondersteu-




                                                                                                REGIOVISIE MONITOR 2021     67          INHOUD    VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>ningsaanbod voor mbo-studenten. Met monitoring wordt het           Conclusie
resultaat bestuurlijk gevolgd en zo nodig bijgesteld. Vanaf 2021
wordt gezamenlijk ingezet op het maken van regionale, structu-     De samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp is complex.               “Jeugdigen staan op de
rele en integrale afspraken over samenwerking tussen de mbo’s      In de regio Haaglanden zijn meerdere samenwerkingsregio’s               wachtlijst omdat het
en het sociaal domein. Door deze afspraken maakt het over          ontstaan om de verbinding tussen onderwijs en jeugdhulp te              aanbod niet passend is
vier jaar als mbo’er in Haaglanden niet meer uit waar je woont     maken. Elke regio heeft als doel dat jeugdigen zich veilig en           of omdat er onvoldoen-
of hoe oud je bent, je krijgt de ondersteuning en/of begeleiding   optimaal ontwikkelen in het onderwijs. Om dit doel te bereiken          de plek is op de school
waar je behoefte aan hebt, zo lang als je die nodig hebt. Deze     heeft elke regio zijn eigen aanpak ontwikkeld. Daarnaast hebben         waar ze wel passen.”
ondersteuning of begeleiding (informeel waar mogelijk, formeel     gemeenten ook een eigen aanpak op jeugdigen uit de eigen
en intensief waar nodig) is laagdrempelig, kent zoveel mogelijk    gemeente om bijvoorbeeld het aantal thuiszitters terug te drin-
één gezicht (is persoonlijk) en is desgewenst beschikbaar voor     gen. Niet alleen de structuur maakt de samenwerking complex,
jongeren op de plaats waar zij tot leren komen en het onderwijs    maar ook de wachtlijsten in zowel het speciaal (basis) onderwijs
georganiseerd wordt. Ook richt de samenwerking zich op bege-       als in de jeugdhulp. Jeugdigen staan op de wachtlijst omdat het
leiding, advies en een scholingsaanbod voor docenten om hen in     aanbod niet passend is of omdat er onvoldoende plek is op de
staat te stellen met de soms complexe ondersteuningsbehoef-        school waar ze wel passen. In zowel de jeugdhulp als het onder-
ten van studenten om te gaan, op zo’n manier dat het geven van     wijs wordt overbruggingszorg geleverd, waardoor de jeugdige
kwalitatief goed onderwijs centraal blijft staan.                  niet het passende aanbod krijgt.


                                                                   Bovendien speelt de samenwerking op het snijvlak tussen twee
                                                                   wetten: de Wet passend onderwijs en de Jeugdwet. Voor een
                                                                   passend aanbod is het soms nodig om te experimenteren op het
                                                                   snijvlak, maar de beperking in wetgeving laat dit in veel gevallen
                                                                   niet toe. Met als gevolg dat jeugdigen tussen wal en schip vallen.
                                                                   Gemeenten en samenwerkingsverbanden zien de noodzaak om
                                                                   gezamenlijk een passend aanbod te creëren. Daarom heeft elke
                                                                   gemeente al stappen gezet om de samenwerking met het on-
                                                                   derwijs te verbeteren. Door een educatieve agenda op te stellen
                                                                   waar passend onderwijsaanbod een speerpunt is. Maar ook door




                                                                                               REGIOVISIE MONITOR 2021      68          INHOUD    VOLGENDE        VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>met het onderwijs in gesprek te gaan over de samenwerking
en gemaakte afspraken, zodat jeugdigen optimaal ondersteunt
kunnen worden. Daarnaast stelt elke samenwerkingsregio
een gezamenlijke aanpak op voor bijvoorbeeld thuiszitters en
ontwikkelen gemeenten verschillende onderwijs – jeugdhulp
arrangementen.


De regio Haaglanden is er nog niet. De samenwerking tussen
onderwijs en jeugdhulp kent genoeg uitdagingen om voor ieder
kind een veilige en optimale ontwikkelingsomgeving te creëren.
Daarom richt de regio zich vanaf 2022 op het verder uitbreiden
en uitvoeren van de onderwijs – jeugdhulparrangementen,
krijgen gemeenten meer zicht op de inzet van jeugdhulp in het
onderwijs en maakt de regio Haaglanden een analyse van de
jeugdigen die niet in de eigen gemeente onderwijs volgen en
ondersteuning nodig hebben. Zodat er inzicht komt in het grens-
verkeer en welke regionale samenwerking daarvoor nodig is.




                                                                  REGIOVISIE MONITOR 2021   69   INHOUD   VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Conclusie
Met deze regiovisie monitor 2021 laat de regio Haaglanden jaarlijks
zien in hoeverre de ambities uit de regiovisie zijn gerealiseerd.        De ontwikkelpunten die in deze monitor zijn genoemd, zullen opge-
Zoals in de inleiding is aangegeven, is deze monitor niet volledig en    nomen worden in de actualisatie van het Uitvoeringsplan 2023.
vooral bedoeld om met betrokken partners in gesprek te gaan.
De monitor zoomt in op een aantal onderwerpen met behulp van             Deze monitor was de eerste van een reeks en daarmee een
cijfers en duidingen. Ook is deze monitor een aanleiding om aandacht     leerproces. Er zullen vast veel ideeën en aanvullingen komen die
te vragen voor andere, aan de ambities gerelateerde onderwerpen en       weer meegenomen kunnen worden voor het vervolg. Alle stake-
ontwikkelingen.                                                          holders in het domein van jeugd(hulp) in de regio Haaglanden zijn bij
Er is ruimte voor ontwikkeling voor de volgende versies van deze         deze uitgenodigd om hierop te reageren.
jaarlijkse monitor. Sommige onderwerpen kwamen bijvoorbeeld kort
of nog niet aan bod, zoals de wachttijden bij lokale teams. Ook is het
goed om jongeren en ouders meer aan het woord te laten in komen-
de edities.
De meeste onderwerpen uit deze monitor zijn volop in ontwikkeling
en hebben vaak tijd nodig voordat ze met meer cijfermatige on-
derbouwing toegelicht kunnen worden. Zoals het zo thuis mogelijk
opgroeien, of de ontwikkelingen in het complexe veld van onder-
wijs-jeugdhulp.


In diverse hoofdstukken is aangegeven dat meer onderzoek of
duiding nodig is. Zoals over de oorzaken voor de stijging van kosten
voor jeugdhulp en over wachttijden. En ook over oorzaken van uitval,
verlengingen of terugkeer in jeugdhulp is meer analyse en onderzoek
nodig. Sommige cijfers waren nog niet beschikbaar tijdens het opstel-
len van deze monitor, zoals cijfers van Veilig Thuis.


                                                                                       REGIOVISIE MONITOR 2021     70              INHOUD        VOLGENDE   VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>Afkortingen in deze monitor
In deze monitor is veel gebruikgemaakt van afkortingen.             in Nederland is verdeeld in 40 regio’s. Binnen zo’n regio maken        Smw – Schoolmaatschappelijk werk. Kortdurende hulpverlening
De meeste zijn gangbaar in de jeugdhulp en het bredere jeugd-       scholen en gemeenten samen afspraken over maatregelen om               en schoolondersteuning voor jeugdigen met ontwikkelings- en
domein. Om tegemoet te komen aan de begrijpelijkheid zijn           schooluitval tegen te gaan en over de begeleiding van jongeren in      opvoedproblemen in het onderwijs
hieronder de in deze monitor meest voorkomende afkortingen          een kwetsbare positie
kort toegelicht. De lijst is niet uitputtend en zal in opvolgende                                                                          Swv – Samenwerkingsverband Passend onderwijs. Cluster 3
versies van deze monitor worden aangevuld.                          IBT – Interbestuurlijk toezicht. Interbestuurlijk toezicht is het      en 4 scholen zijn onderdeel van de samenwerkingsverbanden
                                                                    toezicht betekent dat de ene overheid (bijvoorbeeld de Rijks-          passend onderwijs. Cluster 1 en 2 zijn landelijk georganiseerd.
BSS – Beter Samenspel. De professionals van het lokale team         overheid) toezicht houdt op de uitvoering van de taken door een
en de GI werken volgens een gezamenlijke werkwijze eerder           andere overheid (bijvoorbeeld een gemeente).                           Vo – Voortgezet onderwijs
intensief samen in die gezinnen waar sprake is van onveiligheid.
                                                                    JBT – Jeugdbeschermingstafel. Werkwijze, uitgevoerd door de            (V)SO – (Voortgezet) Speciaal onderwijs. Het (voortgezet)
CIT – Crisis interventieteam. Het CIT bestaat uit medewerkers       gemeente, de Raad voor de Kinderbescherming regio Haaglanden,          speciaal onderwijs is er voor leerlingen die specialistische onder-
die 7×24 uur ingeschakeld kunnen worden bij meldingen van           de gecertificeerde instellingen, lokale jeugd/wijkteams en jeugd-      steuning nodig hebben, dat het regulier onderwijs niet kan bieden.
onveiligheid bij kinderen en jongeren.                              hulpaanbieders. Doel is om jeugdigen die ernstig in hun ontwikke-      Het speciaal onderwijs is verdeeld in clusters:
                                                                    ling worden bedreigd, toe te leiden naar hulp. Er wordt getoetst of    Cluster 1: Scholen voor blinde en slechtziende leerlingen.
CJG – Centrum voor Jeugd en Gezin                                   er grond is om een raadsonderzoek te starten.                          Cluster 2: Scholen voor kinderen met auditieve beperkingen,
                                                                                                                                                     spraak-/taalproblemen of autisme.
GI – Gecertificeerde instelling. Organisaties die, conform de       Jgz – Jeugdgezondheidszorg. Jeugdgezondheidszorg is de                 Cluster 3: Scholen voor zeer moeilijk lerende kinderen (zmlk),
Jeugdwet, maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclas-          publieke gezondheidszorg voor kinderen van 0-19 jaar.                            kinderen met een ernstige meervoudige beperking,
sering uitvoeren. Deze instellingen moeten in het bezit zijn van    Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de organisatie, zij wijzen                  kinderen die langdurig ziek zijn en kinderen met fysieke
een certificaat. Zij voldoen daarmee aan kwaliteitseisen die de     de uitvoering vaak toe aan de GGD’en.                                            beperkingen.
overheid hieraan stelt.                                                                                                                    Cluster 4: Scholen voor kinderen met psychische stoornissen en
                                                                    MUHP – Machtiging uithuisplaatsing. Een juridische maatregel,                    gedragsproblemen.
OJA /OZA – Onderwijs-jeugdhulp arrangement, Onderwijs-zorg          uitgesproken door een kinderrechter. De kinderrechter machtigt
arrangement. Een samenwerking tussen onderwijs en jeugdhulp,        als het ware het kind om tijdelijk ergens anders te wonen dan          Wmo – Wet maatschappelijke ondersteuning. Gemeenten
speciaal voor kinderen die onderwijs- en zorgondersteuning nodig    thuis. Dit gebeurt als ouders het niet eens zijn met een uithuis-      ondersteunen mensen (vanaf 18 jaar) met een ziekte of beperking
hebben.                                                             plaatsing.                                                             en ouderen die thuis wonen. Het doel is dat mensen zo lang
                                                                                                                                           mogelijk zelfstandig kunnen wonen en dat zij goed mee kunnen
Po – Primair onderwijs                                              RvdK – Raad voor de Kinderbescherming. Dienst van Ministerie           doen in de maatschappij.
                                                                    van Justitie ne Veiligheid. De RvdK voert een aantal wettelijke
RMC – Regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig              taken uit die te maken hebben met kinderen, met name kinderen
schoolverlaten. De regionale aanpak voortijdig schoolverlaten       die in de knel dreigen te komen of dat al zijn.




                                                                                                                       REGIOVISIE MONITOR 2021      71                  INHOUD           VOLGENDE            VORIGE
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>Colofon
Deze regiovisie monitor is opgesteld door
de samenwerkende gemeenten in de regio
Haaglanden, met inbreng van jeugdhulp-
aanbieders, professionals, ouders en jongeren,
samenwerkingsverbanden, beleidsmakers en
lokale teams.

Vormgeving: Lex de Haas
Foto’s: ANPFOTO en Adobe Stock

www.jeugdhulphaaglanden.nl
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>