<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Handreiking

Horizontale verantwoording
besluit digitale toegankelijkheid
overheid
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>    Colofon

    Samenstelling
    Uitgebracht in opdracht van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten

    Tekst
    Roeland Sorber, stichting Accessibility

    Eindredactie
    drs. O. Schoelink en drs. J. Jawad (VNG)

    Vormgeving en opmaak
    C. Koning (VNG)

    © Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Den Haag, 2022



2   Vereniging van Nederlandse Gemeenten
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1   Inleiding                                                                                     4
    1.1     Voor wie is deze handreiking bedoeld?                                                 4
    1.2     Leeswijzer                                                                            5

2   Waarom digitale toegankelijkheid?                                                             6
    2.1  Impact wettelijke ontwikkelingen op de gemeentelijke digitale dienstverlening            6
    2.2  Stappenplan BZK voor versnelling implementatie digitale toegankelijkheid                 7

3   Wetgeving op het gebied van digitale toegankelijkheid                                         8
    3.1  Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid (tBDTO)                             8
    3.2  De standaard EN 301 549 en de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG)                9
    3.3  Wet digitale overheid (Wdo)                                                             10
    3.4  VN-verdrag mensen met een handicap                                                      10
    3.5  Wet gelijke behandeling van mensen met een handicap of chronische ziekte                11
    3.6  European Accessibility Act                                                              11

4   Verantwoording over en toezicht op digitale toegankelijkheid                                 12
    4.1   De horizontale verantwoording                                                          12
    4.2   Het interbestuurlijk toezicht                                                          12
    4.3   Monitoring en rapportage door het Rijk                                                 13
    4.4   College voor de rechten van de mens                                                    14

5   Hoe organiseer je monitoring en horizontale verantwoording in de gemeente?                   15
    5.1   Inventariseren websites en mobiele apps (stap 1)                                       15
    5.2   Uitvoeren van onderzoek (stap 2)                                                       15
    5.3   Inventariseren maatregelen (stap 3)                                                    16
    5.4   Opstellen, ondertekenen en publiceren van verklaringen (stap 4)                        16
    5.5   Verantwoordingsverslag opstellen (stap 5)                                              17
    5.6   Informeren van de gemeenteraad (stap 6)                                                18
    5.7   Verantwoordingsverslag versturen naar de toezichthouder(s)                             18

6   Het Verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid                                         19
    6.1   Overzicht met websites en mobiele apps                                                 19
    6.2   Organisatorische maatregelen                                                           21

7   Meer informatie en ondersteuning                                                             25
    7.1   Digitale toegankelijkheid bij gemeenten                                                25
    7.2   Lokale inclusie agenda                                                                 25
    7.3   Toegankelijkheidseisen                                                                 25
    7.4   Leveranciersmanagement                                                                 25
    7.5   Toegankelijkheidsverklaring                                                            25
    7.6   Betrekken van ervaringsdeskundigen                                                     26
    7.7   Inclusieve dienstverlening                                                             26

    Bijlage 1 Overzicht leden werkgroep en geraadpleegde experts                                 27

    Bijlage 2 Format Verantwoordingsverslag Digitale toegankelijkheid                            29




                                                                Vereniging van Nederlandse Gemeenten   3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>    1 Inleiding

          Het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid (tBDTO) vereist dat websites, mobiele apps
          en intra- en extranetten van overheidsinstanties digitaal toegankelijk worden gemaakt voor mensen
          met een beperking. In gemeenten wordt sindsdien gewerkt aan het verbeteren van de digitale toe-
          gankelijkheid van digitale kanalen en aan het verankeren van digitale toegankelijkheid in de organi-
          satie. Het toezicht op de naleving van het tBDTO door het college van burgemeester en wethou-
          ders berust in de eerste plaats bij de gemeenteraad: de zogenoemde horizontale verantwoording.

          Deze handreiking Horizontale verantwoording digitale toegankelijkheid websites en (mobiele) apps
          gemeenten is ontwikkeld door de VNG om gemeenten te ondersteunen bij het organiseren van
          monitoring en verantwoording van het tBDTO. Dit in samenwerking met een werkgroep van
          gemeenten, provincies, het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), Logius
          en stichting Accessibility.

          Model verantwoordingsverslag
          Onderdeel van de handreiking is een format voor het verantwoordingsverslag. Dit format is mede
          gebaseerd op de (informatie uit de) toegankelijkheidsverklaringen die overheidsinstanties verplicht
          moeten publiceren. Deze verantwoordingsdocumenten geven een beeld van de digitale toeganke-
          lijkheid van individuele websites en apps en van de inspanningen die organisaties leveren om toe-
          gankelijker te worden.

          Het modelverslag dat in deze handreiking is opgenomen biedt de gemeenteraad overzicht en
          inzicht in de stand van zaken op het gebied van digitale toegankelijkheid in de gemeente.
          Daarnaast geeft de checklist voor organisatorische maatregelen een beeld van de mate waarin de
          organisatie in control is. De checklist is daarmee niet alleen handig voor het opstellen van het ver-
          antwoordingsverslag, maar biedt ook houvast bij het nagaan welke organisatorische maatregelen
          nog genomen moeten of kunnen worden.

          Levend document
          Deze handreiking is opgezet als een levend document: het kan nu worden gebruikt voor de verant-
          woording over de uitvoering van het huidige tijdelijke BDTO en zal geüpdatet worden als daar aan-
          leiding toe is in de toekomst. Er wordt momenteel door BZK een dashboard opgezet om de hori-
          zontale verantwoording te verbeteren, dat na voltooiing zal worden toegevoegd aan de deze
          handreiking. Het BDTO zal volgens planning in 2022 in de Wet digitale overheid (Wdo) worden
          verankerd. Het wetsvoorstel Wdo bevat in de versie van eind 2021 specifieke bepalingen over het
          interbestuurlijk toezicht op gemeenten die bij gedeputeerde staten wordt belegd. De staatssecreta-
          ris voor digitalisering en koninklijkrelatie heeft begin mei 2022 aangegeven een meer centraal inge-
          richt toezicht te willen inrichten en daarover afspraken met de VNG te willen maken. Dit document
          zal aansluitend daarop worden aangepast.

    1.1   Voor wie is deze handreiking bedoeld?
          Deze handreiking is met name bestemd voor degenen die ambtelijk verantwoordelijk zijn voor de
          digitale toegankelijkheid van gemeentelijke voorzieningen en/of voor de verantwoording daarover.
          In de praktijk zullen dat zijn:
          • Accessibility officer
          • Adviseur digitale toegankelijkheid
          • Compliance officer
          • Informatiemanager
          • Beleidsadviseur
          • Jurist




4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.2   Leeswijzer
      In de handreiking geven we antwoorden op de vragen:
      • Digitale toegankelijkheid: wat is het, voor wie is het belangrijk en wat betekent het voor de
          gemeentelijke dienstverlening? (Hoofdstuk 2)
      • Wat is er verplicht en voor wie? (Hoofdstuk 3) 6
      • Welke eisen zijn er aan verantwoording op het gebied van digitale toegankelijkheid gesteld?
          (Hoofdstuk 4)
      • Hoe organiseer je monitoring en verantwoording over digitale toegankelijkheid binnen de
          gemeente? (Hoofdstuk 5)
      • Waaruit bestaat het verantwoordingsverslag? (Hoofdstuk 6)
      • Waar kan ik terecht voor ondersteuning? (Hoofdstuk 7)

      In bijlage 1 is een overzicht van alle functionarissen en experts die een bijdrage aan de totstandko-
      ming van deze handreiking hebben geleverd.

      In bijlage 2 is het format te vinden dat gebruikt kan worden als basis voor het verantwoordingsver-
      slag.




                                                                  Vereniging van Nederlandse Gemeenten        5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>    2 Waarom digitale
      toegankelijkheid?

          In Nederland werken we aan een inclusieve samenleving. Dat is een samenleving waarin iedereen
          erbij hoort en iedereen mee kan doen, dus ook mensen met een beperking. Steeds meer dienstver-
          lening verloopt digitaal, via websites en mobiele apps. Dat geldt zowel voor diensten en producten
          in het bedrijfsleven als voor dienstverlening van de overheid.

          Circa twintig procent van de Nederlanders heeft te maken met een of meer functiebeperkingen.
          Denk aan:
          • Visuele beperkingen (bijvoorbeeld kleurenblind, slechtziend, blind)
          • Auditieve beperkingen (slechthorend of doof)
          • Motorische beperkingen (bijvoorbeeld een spierziekte)
          • Cognitieve beperkingen (bijvoorbeeld verstandelijke beperkingen of leerstoornissen)

          Voor deze mensen kunnen digitale voorzieningen in veel gevallen helpen om zaken zelfstandig te
          regelen. Belangrijke voorwaarde is dat die websites en mobiele apps digitaal toegankelijk zijn, zodat
          iedereen, inclusief mensen met een functiebeperking, daar gebruik van kan maken.

          Digitale toegankelijkheid is van groot belang voor mensen met functiebeperkingen die langdurig of
          blijvend zijn. Maar ook mensen die te maken hebben met een situationele of tijdelijke beperking
          hebben baat bij toegankelijke websites en apps. Denk bij een situationele beperking bijvoorbeeld
          aan het bekijken van een video in een stiltecoupé; dan is het fijn als video’s ondertiteld zijn, zodat je
          je medereizigers niet stoort. Een voorbeeld van een tijdelijke beperking is een gebroken arm. In dat
          geval kan het bedienen van een muis lastig zijn. Dan kan bediening via het toetsenbord uitkomst
          bieden.

    2.1   Impact wettelijke ontwikkelingen op de gemeentelijke digitale dienstverlening
          Digitale toegankelijkheid nu goed regelen is des te belangrijker vanwege nieuwe wetgeving met
          gevolgen voor digitale dienstverlening door de gemeente, zoals:
          • de Wet elektronische publicaties;
          • de Wet open overheid;
          • de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer;
          • de Omgevingswet.

          Deze wetten leiden immers tot een toename van digitale publicaties en/of de digitale dienstverle-
          ning.

          Wet elektronische publicaties (Wep)
          Volgens de Wep die in 2021 in werking is getreden moeten alle wettelijke voorgeschreven bekend-
          makingen, mededelingen en kennisgevingen van (voorgenomen) besluiten van algemene aard
          voortaan gepubliceerd worden in het elektronische gemeenteblad. Dat geldt voortaan ook voor
          beleidsregels, die bovendien geconsolideerd moeten worden. Vanaf 1 juli 2022 wordt het ook ver-
          plicht om voorgenomen besluiten (digitaal en fysiek) ter inzage te leggen.

          Wet open overheid (Woo)
          De Woo verplicht bestuursorganen om onder meer documenten uit 11 informatiecategorieën actief
          openbaar te maken via het Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI). De Woo wordt op 1 mei
          2022 van kracht.




6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>      Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (WMEBV)
      Dit wetsvoorstel wijzigt bepalingen in de Algemene wet bestuursrecht (Awb) over elektronisch
      bestuurlijk verkeer. Door de WMEBV krijgen burgers en ondernemers het recht om digitaal met de
      overheid te communiceren. De gemeente moet de digitale kanalen aanwijzen die burgers en onder-
      nemers daarvoor kunnen gebruiken. Ook wordt de overheid verplicht om passende ondersteuning
      te bieden bij bestuurlijk verkeer. Deze ondersteuning moet zijn afgestemd op de aard van de dienst-
      verlening en de doelgroepen.

  		 Omgevingswet
     Met de Omgevingswet wil de overheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en
     samenvoegen. Deze wet zal volgens planning in 2023 ingaan. Ook publicaties en websites waarin
     locatie een belangrijke rol speelt moeten digitaal toegankelijk zijn.1

2.2   Stappenplan BZK voor versnelling implementatie digitale toegankelijkheid
      De Tweede Kamer heeft in november 2021 ingestemd met de motie Bisschop, waarin werd verzocht
      om een stappenplan om overheid sneller aan de eisen van het BDTO te laten voldoen. Het stappen-
      plan is door de staatssecretaris op 7 april 2022 naar de Tweede Kamer verstuurd, waarin de opgave
      van de implementatie van digitale toegankelijkheid wordt erkend. Het stappenplan bestaat uit vier
      onderdelen:
      1. Kennis over digitale toegankelijkheid vergroten
      2. Inclusief ontwerpen stimuleren
      3. Inzicht vergroten en datakwaliteit verbeteren
      4. Faciliteren van toezichthouders

      De bespreking van het stappenplan moet nog plaatsvinden, en de verschillende vier onderdelen
      worden nog verder uitgewerkt. Om de horizontale verantwoording te verbeteren wordt er momen-
      teel een dashboard opgezet dat na voltooiing zal worden toegevoegd aan de deze handreiking.




      1 Er geldt daarbij een uitzondering voor online kaarten en karteringsdiensten.




                                                                           Vereniging van Nederlandse Gemeenten   7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>    3 Wetgeving op het gebied van
      digitale toegankelijkheid

          In dit hoofdstuk gaan we in op de inhoud van het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid
          (tBDTO) en de toekomstige grondslag voor dit besluit, de Wet digitale overheid. Daarnaast gaan we
          in op andere wetten die relevant zijn voor digitale toegankelijkheid:
          • het VN-verdrag rechten van mensen met een handicap en
          • de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte
          • de European Accessibility Act

    3.1   Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid (tBDTO)
          Sinds 1 juli 2018 is het tBDTO2 van kracht. Het tBDTO is een uitwerking van de Europese
          Toegankelijkheidsrichtlijn. Dit besluit is ‘tijdelijk’ genoemd, omdat het plan is dat artikel 3 van de
          Wet digitale overheid (Wdo), waarvan het wetsvoorstel nu wordt behandeld door het parlement, de
          definitieve grondslag zal bieden voor het BDTO, zodra de Wdo is aangenomen (zie onder). Zolang
          dat niet het geval is, is de tijdelijke grondslag voor het huidige tijdelijk BDTO artikel 89 van de
          Grondwet.

          Het tBDTO schrijft voor dat:
          • Overheidsinstanties moeten werken aan toegankelijkere websites en mobiele apps (inclusief
             content).
          • Websites en mobiele apps moeten voldoen aan de standaard EN 301 549 (zie onder).
          • Overheidsinstanties toegankelijkheidsverklaringen moeten publiceren voor de websites, apps
             en waarvoor zij verantwoordelijk zijn. Het model voor deze verklaring is voorgeschreven.

          Onder websites vallen ook intra- en extranetten.

          Voor wie geldt het tBDTO?
          Het tBDTO geldt voor alle overheidsinstanties. Alle overheidsinstanties moeten werken aan het
          toegankelijker maken van de websites en mobiele apps waarvoor zij verantwoordelijk zijn én moeten
          een toegankelijkheidsverklaring per website of mobiele app publiceren. Onder ‘overheidsinstantie’
          wordt in het tBDTO, in navolging van de Europese toegankelijkheidsrichtlijn, verstaan:
          1. Staats-, regionale of lokale overheidsinstanties.
          2. Publiekrechtelijke instellingen, dat wil zeggen een instelling zoals gedefinieerd in artikel 2, lid 1,
             punt 4, van Richtlijn (EU) 2014/24:
             • die is opgericht voor het specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen
                 belang dan die van commerciële of industriële aard,
             • die rechtspersoonlijkheid bezit,
             • en:
                 • die merendeels door de staat, regionale of lokale overheidsinstanties of andere publiek-
                     rechtelijke lichamen instellingen wordt gefinancierd, of
                 • waarvan het beheer onder toezicht van deze instanties of lichamen staat, of
                 • die een bestuurs-, leidinggevend of toezichthoudend orgaan heeft waarvan de leden
                     voor meer dan de helft door de staat, de regionale of lokale overheidsinstanties of
                     andere publiekrechtelijke instellingen zijn aangewezen.




          2 Besluit van 3 mei 2018, houdende tijdelijke regels betreffende de toegankelijkheid van de websites en mobiele apps
            van overheidsinstanties (Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid) Staatsblad 2018, 141.




8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>      Deze criteria gelden cumulatief. Ze worden nader ingevuld en uitgelegd in jurisprudentie.3

      In de praktijk zijn dit vaak instanties die gemeentelijke taken uitvoeren. Bijvoorbeeld een stadsmu-
      seum of een stichting die verantwoordelijk is voor citymarketing.

      3. Samenwerkingsverbanden die bestaan uit één of meer overheidsinstanties of één of meer
         publiekrechtelijke instellingen, als die samenwerkingsverbanden worden opgericht met het
         specifieke doel te voorzien in andere behoeften van algemeen belang dan die van industriële of
         commerciële aard.

      Voorbeelden van dergelijke samenwerkingsverbanden zijn een regionale milieudienst, een gemeen-
      schappelijke bedrijfsvoeringsorganisatie of een uitvoeringsorganisatie van een gemeenschappelijke
      regeling. Maar ook privaatrechtelijke samenwerkingsverbanden of publiek-private samenwerkings-
      organisaties die aan de bovengenoemde doelomschrijving voldoen, vallen hier onder.

      Voor wie geldt de verplichting niet?
      De volgende (soorten) organisaties vallen niet onder de wettelijke verplichting:
      • NGO´s, zolang zij geen diensten verlenen in opdracht van overheidsinstanties;
      • Geprivatiseerde of private sectoren als vervoer, gas, water en post;
      • De gezondheidszorg (voor zover deze instellingen geen publiekrechtelijke organisaties zijn);
      • Kinderdagverblijven, crèches en scholen, behalve als het gaat om essentiële administratieve
         onlinefuncties (bijvoorbeeld het digitaal kunnen aanmelden van een leerling).

      Websites en mobiele apps onder de verantwoordelijkheid van de gemeente
      De verplichting om digitaal toegankelijk te zijn geldt voor:
      • Websites (hoofdwebsites én subdomeinen)
         Onder een subdomein valt een website die op een apart (sub)domein staat maar wel bij de
         hoofdwebsite hoort, d.w.z. daarmee een logisch geheel vormt en dezelfde vormgeving heeft.
         Bijvoorbeeld: producten en dienstencatalogi, raadsinformatiesystemen, afvalkalenders.
      • Mobiele spplicaties
         Denk hierbij bijvoorbeeld aan een app voor meldingen in de openbare ruimte, of een afvalwijzer.
      • Intranetten en extranetten
         Intra- en extranetten vallen bij het BDTO onder websites, en moeten ook aan de toegankelijk-
         heidseisen voldoen. Er geldt wel een uitzondering voor oudere intra- en extranetten. Dit bete-
         kent dat zodra je die vernieuwt ze alsnog moeten gaan voldoen. Intra- en extranetten die op of
         na 23 september 2019 zijn gepubliceerd moeten altijd aan het BDTO voldoen. Er geldt een uit-
         zondering voor intra- en extranetten die vóór die datum live zijn gegaan. Deze uitzondering
         vervalt zodra zo’n intra- of extranet ingrijpend wordt herzien.4
      • Cloudapplicaties
         Ook cloudapplicaties moeten voldoen aan het BDTO. Van belang is dat alle applicaties (intern of
         extern) die je via de browser kunt benaderen toegankelijk zijn. Dat geldt dus ook voor Office 365
         cloudapplicaties.

3.2   De standaard EN 301 549 en de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG)
      In het BDTO is de Europese standaard EN 301 549 voor digitale toegankelijkheid opgenomen. Deze
      standaard is gebaseerd op de technische richtlijnen voor de toegankelijkheid van websites en
      mobiele apps: de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG). Toepassing van de WCAG maakt
      websites en mobiele apps toegankelijker voor mensen die blind, slechtziend, doof of slechthorend
      zijn. Maar ook voor bijvoorbeeld mensen met leerproblemen, cognitieve beperkingen, (tijdelijke)
      motorische beperkingen, spraakproblemen, overgevoeligheid voor licht.




      3 Voor de belangrijkste jurisprudentie over de vraag of er sprake is van een publiekrechtelijke instelling zie de website
        van Pianoo.
      4 Wanneer er sprake is van een “ingrijpende herziening” kan per product of situatie verschillen. Meer informatie
        daarover vindt u op DigiToegankelijk.nl.




                                                                             Vereniging van Nederlandse Gemeenten                 9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>               Deze richtlijn is ontwikkeld in samenwerking met een breed scala aan relevante partijen, waaronder
               webbouwers, leveranciers van browsers, belangenorganisaties en mensen met beperkingen.

               WCAG heeft 4 ‘toegankelijkheidsprincipes’. Die principes bepalen dat websites en apps waarneem-
               baar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust moeten zijn. De principes zijn ingedeeld in 13 richtlijnen en
               78 succescriteria: dat zijn concrete eisen op het gebied van onder meer:
               • Afbeeldingen
               • Links
               • Kleurcontrast
               • Navigatie
               • Video (ondertiteling en audiodescriptie) en
               • Documenten zoals pdf.

               Deze eisen zijn weer onder te verdelen in niveaus: A, AA en AAA. De verplichte standaard (WCAG
               2.1 AA) bevat 50 succescriteria. Dat zijn de criteria van niveau A én niveau AA.

         3.3   Wet digitale overheid (Wdo)
               Om ervoor te zorgen dat digitale dienstverlening met en door de overheid veilig en goed verloopt
               is de Wet digitale overheid (Wdo)5 opgesteld. Deze kaderwet regelt algemene principes en verant-
               woordelijkheden ter zake de digitale overheid. Digitale toegang tot publieke dienstverlening meer
               in het bijzonder de generieke digitale voorzieningen in een gemeenschappelijke infrastructuur van
               de overheid is (naast onder meer gebruiksvriendelijkheid en betrouwbaarheid) één van de belang-
               rijke waarden die geregeld moet zijn.

               Een belangrijk uitgangspunt van de wet is dat er zoveel mogelijk met standaarden wordt gewerkt;
               het gebruik van open standaarden is verplicht. Eén van deze standaarden is de thans in het tBDTO
               opgenomen Europese standaard EN 301 549. Deze standaard zal op grond van artikel 3 Wdo bij
               algemene maatregel van bestuur worden aangewezen. Daarmee biedt de Wdo (zodra deze van
               kracht is) de grondslag voor deze standaard. In artikel 28 Wdo, onder b, wordt geregeld dat het
               Tijdelijke BDTO wordt omgehangen en komt te berusten onder artikel 3, lid 2 en 3 Wdo. Naar ver-
               wachting zal het definitieve BDTO inhoudelijk geen wezenlijke verschillen te zien geven ten opzichte
               van het huidige tijdelijke BDTO.

         3.4   VN-verdrag mensen met een handicap
               Het VN-verdrag handicap heeft als doel het bevorderen, beschermen en waarborgen van de men-
               senrechten van mensen met een beperking. Er zijn drie grondbeginselen. Mensen met een beper-
               king moeten:
               • Zelf kunnen kiezen waar, met wie en hoe zij willen wonen en leven;
               • De beschikking hebben over zorg en diensten waardoor zij kunnen participeren in de samenle-
                  ving;
               • Net als iedereen toegang hebben tot informatie, producten, openbare voorzieningen, maat-
                  schappelijke diensten, gebouwen en openbare ruimte.

               Het VN-verdrag handicap is op 14 juli 2016 in Nederland in werking getreden.
               Gemeenten hebben een belangrijke rol bij de uitvoering van het VN-verdrag handicap. Zo moeten
               zij passende maatregelen nemen zodat mensen met een beperking zo zelfstandig en onafhankelijk
               mogelijk kunnen leven. Daar hoort ook bij dat zij zelfstandig hun zaken kunnen regelen door gebruik
               te maken van de digitale voorzieningen die de gemeente biedt.

     		 Lokale inclusie agenda
        Eén van de verplichtingen die voortvloeit uit het ondertekenen van het VN-verdrag handicap is dat
        gemeenten een actieplan opstellen waarin ze aangeven hoe zij werken aan een grotere



               5 Het wetsvoorstel Wdo en de novelle die dit wetsvoorstel op onderdelen wijzigt zijn op het moment van schrijven
                 (eind 2021) in behandeling bij de Eerste Kamer.




10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>      toegankelijkheid, zowel fysiek, sociaal als digitaal. Daarbij geldt het motto van het VN-verdrag: Niets
      over ons, zonder ons. Alleen door mensen met een beperking te betrekken bij de start, ontwikkeling
      en uitvoering van plannen werk je aan een inclusieve gemeente.

      Steeds meer gemeenten nemen hun doelstellingen voor digitale toegankelijkheid op in hun lokale
      inclusie agenda. Zij betrekken inwoners met een beperking en waar mogelijk (lokale) vertegenwoor-
      digers van belangenorganisaties bij het toegankelijker maken van hun digitale voorzieningen.

3.5   Wet gelijke behandeling van mensen met een handicap of chronische ziekte
      In de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte staat dat mensen met
      een beperking of chronische ziekte net als ieder ander mee moeten kunnen doen. Deze wet geldt
      behalve voor fysieke ook voor digitale toegankelijkheid. Mensen met een beperking kunnen in veel
      gevallen vragen om een ‘doeltreffende aanpassing’.

3.6   European Accessibility Act
      In 2019 is de European Accessibility Act6 aangenomen; deze Europese richtlijn heeft betrekking op
      toegankelijke producten en diensten. Na een overgangstermijn zal deze wet op 28 juni 2025 van
      kracht worden. Concreet betekent dit dat bepaalde producten en diensten die vanaf deze datum op
      de markt worden gebracht toegankelijk moeten zijn. Dan gaat het bijvoorbeeld om:
      • Computerapparatuur
      • Zelfbedieningsterminals (zoals geldautomaten, incheckautomaten)
      • Apparatuur voor digitale communicatiediensten
      • Apparatuur voor audiovisuele mediadiensten
      • E-lezers
      • Digitale communicatiediensten
      • Audiovisuele mediadiensten
      • Diensten voor personenvervoer (waaronder websites en mobiele apps)
      • Bankdiensten voor consumenten
      • E-boeken en software
      • Webwinkels

      Voor gemeenten kan dit betekenen dat er toegankelijkheidsvoorschriften zullen gelden voor bij-
      voorbeeld vervoersdiensten die via een gemeenschappelijke regeling in opdracht van de gemeente
      worden verricht.




      6 European Accessibility Act (EEA) oftewel de Europese richtlijn betreffende de toegankelijkheidvoorschriften voor
        producten en diensten (2019/882). Deze Europese richtlijn wordt momenteel geïmplementeerd in Nederlandse
        regelgeving. De standaard die gehanteerd zal worden is EN 301549. Deze bevat niveau A en AA van WCAG 2.1. Dit
        sluit aan bij de Europese toegankelijkheidsrichtlijn 2016/2102.




                                                                          Vereniging van Nederlandse Gemeenten             11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>     4 Verantwoording over en
       toezicht op digitale
       toegankelijkheid

           In dit hoofdstuk wordt toezicht op de naleving van de wet- en regelgeving op gebied van digitale
           toegankelijkheid beschreven:
           • De horizontale verantwoording op het (t)BDTO.
           • Het interbestuurlijk toezicht op het (t)BDTO.
           • Monitoring en rapportage in verband met de naleving op het (t)BDTO door de minister van BZK.

           Daarbij wordt ingegaan op de situatie vóór en na de voorgenomen omhanging van het tBDTO in de
           Wdo.

           Tot slot wordt stilgestaan bij de rol van het College van de rechten van de mens op de naleving van
           de lokale inclusieagenda.

     4.1   De horizontale verantwoording
           Gemeenten zijn in de eerste plaats zelf verantwoordelijk voor naleving van het tBDTO. Het college
           van burgemeester en wethouders (B&W) legt verantwoording af over de uitvoering van taken aan de
           gemeenteraad. De gemeenteraad beoordeelt of de gemeente voldoet aan de wettelijke verplich-
           tingen in het BDTO. Dit wordt horizontale verantwoording genoemd.

           Het tBDTO bevat geen verplichting om bij gemeentelijke verordening het toezicht op de naleving
           van het BDTO te regelen.7 De gemeente kan eventueel zelf een verordening opstellen, waarin de
           horizontale verantwoording wordt geregeld.8 De gemeente kan het Verantwoordingsverslag digitale
           toegankelijkheid als zelfstandig document aanbieden aan de gemeenteraad. Of de gemeente kan
           met dit Verantwoordingsverslag aansluiten bij de beleidscyclus (PDCA-cyclus) voor de uitvoering
           van de lokale inclusie agenda, als één van de maatregelen om de participatie van inwoners met een
           beperking te stimuleren (zie onder).

           Het wetsvoorstel voor de Wdo bevat, evenals het tBDTO, geen bepalingen over de horizontale
           verantwoording.

     4.2   Het interbestuurlijk toezicht
           Het interbestuurlijk of ‘verticaal’ toezicht (IBT) op de uitvoering van het tBDTO door gemeenten
           berust bij gedeputeerde staten (GS) op basis van de Gemeentewet (Gemw). Door de Wet revitalise-
           ring generiek toezicht (RGT) is het specifieke toezicht op de gemeenten sinds 2012 vervangen door
           dit generiek toezicht op basis van de Gemeentewet. Belangrijke uitgangspunten van het generiek
           toezicht zijn:
           • De eigen verantwoordelijkheid van de gemeente, het democratisch proces en het vertrouwen
               daarin;
           • De toezichtlast wordt zoveel mogelijk beperkt door de informatiehuishouding te stroomlijnen en
               zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande informatie.



           7 Zoals dit bijvoorbeeld wel is voorgeschreven in art. 32, tweede lid, van de Archiefwet 1995 voor het toezicht op de
             naleving van het bepaalde bij of krachtens die wet.
           8 Afgestemd op de wijze waarop vervolgens door de provincie in het interbestuurlijk toezicht daarmee wordt
             omgegaan.




12
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>      Dit betekent in de praktijk dat het toezicht niet vooraf wordt uitgeoefend, door middel van ver-
      plichte consultaties en het vragen van toestemming aan GS, maar achteraf.

      Om achteraf te kunnen optreden, kunnen GS op basis van artikel 124 Gemw in plaats van – en op
      kosten van − de gemeente optreden, als er sprake is van onbehoorlijke of niet tijdige uitvoering van
      een wettelijk verplichte beslissing, handeling of resultaat door het college of de raad. Wel krijgen
      college of raad tevoren nog gedurende een bepaalde termijn, spoedeisende gevallen uitgezon-
      derd, de gelegenheid van GS om hun verzuim goed te maken.

      IBT in het wetsvoorstel Wdo
      In het wetsvoorstel Wdo is geregeld welke partijen interbestuurlijk toezicht moeten houden op
      onderdelen van de wet. In het wetsvoorstel is in artikel 17, lid 3 Wdo specifiek bepaald dat GS het
      interbestuurlijk toezicht op gemeenten en waterschappen uitoefenen, voor wat betreft de naleving
      van het BDTO.9 De staatssecretaris voor digitalisering en koninklijkrelatie is echter begin mei 2022
      na onderzoek en overleg met IPO en VNG tot de conclusie gekomen dat in plaats van het voorziene
      toezicht van GS op gemeenten, een meer centraal ingericht toezicht in de rede ligt, onder meer om
      uniformiteit van de invulling te borgen.10

      Dit standpunt leidt nog niet direct tot een aanpassing van het wetsvoorstel Wdo. Een (aanvullende)
      wetswijziging in deze fase van het wetstraject zou tot ongewenste vertraging leiden en is bovendien
      niet nodig om het toezicht voor de komende tijd adequaat in te richten. Over de concrete invulling
      van een centraal ingevulde vorm van het toezicht en de manier waarop de horizontale verantwoor-
      ding kan worden ondersteund, gaan BZK, VNG en IPO nadere afspraken maken. Als daarover dui-
      delijkheid is, zullen bij de eerstvolgende wetswijziging de toezichtbepalingen onder de Wdo
      worden gewijzigd.

      Zodra het nieuwe toezichtarrangement bekend is, zal dit in een update van deze handreiking
      worden beschreven.

4.3   Monitoring en rapportage door het Rijk
      In het tBDTO is in artikel 5 geregeld dat de minister van BZK taken heeft in monitoring en rappor-
      tage over de naleving van het besluit. Deze taken staat naast het eventuele horizontale en verticale
      toezicht. Jaarlijks rapporteert het Ministerie van BZK over de voortgang aan de Tweede Kamer en
      elke drie jaar aan de Europese Commissie. Volgens artikel 5 tBDTO omvat de methodiek van de
      monitoring omvat in ieder geval de volgende elementen:
      • de frequentie van onderzoek naar de mate waarin websites en mobile applicaties van overheids-
          instanties toegankelijk zijn;
      • het nemen van steekproeven en het doen van testen;
      • de aanwezigheid en de inhoud van toegankelijkheidsverklaringen bij overheidsinstanties;
      • de wijze waarop naleving of niet-naleving van toegankelijkheid kan worden aangetoond;
      • het verstrekken van informatie aan overheidsinstanties bij geconstateerde tekortkomingen ten-
          einde deze te verhelpen.

      Het agentschap Logius (van het Ministerie van BZK) voert tegen deze achtergrond onder de werking
      van het tijdelijk BDTO controles uit op de toegankelijkheidsverklaringen die gepubliceerd zijn in het
      Toegankelijkheidsregister. Logius controleert alleen of de verplichte elementen aanwezig zijn in de
      verklaring en of de bijbehorende onderbouwing aanwezig is. Logius kijkt niet naar de inhoud van de
      verklaringen. Op de website van Digitoegankelijk staat een checklist met de voorwaarden waaraan
      een toegankelijkheidsverklaring moet voldoen.

      Rol van de Minister van BZK in het wetsvoorstel Wdo
      Als bijzonderheid verplicht art. 17, lid 3 Wdo de provincies om de Minister te informeren over de


      9 De VNG staat kritisch tegenover een rol van GS in deze. De VNG pleit ervoor de verantwoordelijkheid voor het
         interbestuurlijk toezicht op de naleving van het BDTO bij het rijk te beleggen.
      10 Brief van BZK aan VNG en IPO in afschrift aan de Unie van Waterschappen d.d. 10 mei 2022.




                                                                          Vereniging van Nederlandse Gemeenten         13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>           (mate van) naleving door overheidsorganen op het niveau van gemeenten, zodat de Minister zijn rol
           als stelselverantwoordelijke kan vervullen. Op grond van art. 3, lid 4 Wdo kan bij AMvB worden
           bepaald dat organen op hun website een actuele verklaring over de toepassing van de aangewezen
           standaard publiceren en kan worden bepaald dat organen aan de Minister een verklaring van een
           auditor overleggen waaruit blijkt of de aangewezen standaard wordt toegepast. Daarnaast kan de
           Minister ingevolge art. 3, lid 5 Wdo een aanwijzing geven aan een orgaan waarvoor de verplichting
           tot toepassing van een aangewezen standaard geldt, indien dit orgaan een gedragslijn hanteert die
           strijdig is met een aangewezen standaard. Hoe zich deze bevoegdheid exact verhoudt tot rol van
           GS in de naleving van het BDTO is thans niet duidelijk.

     4.4   College voor de rechten van de mens
           Het College voor de rechten van de mens houdt toezicht op de naleving van het VN-verdrag handi-
           cap en de manier waarop het verdrag dit in de praktijk wordt gebracht in Nederland. Als toezicht-
           houder bekijkt het College:
           • Of wetten en beleid voldoen aan de normen van het VN-verdrag;
           • Welke instanties betrokken zijn bij de uitvoering van het verdrag en hoe zij deze taak uitvoeren;
           • Of de situatie van mensen met een beperking verbetert;
           • Of de maatschappij inclusiever wordt.

           Mensen met een beperking en organisaties die hun belangen vertegenwoordigen worden hier
           nauw bij betrokken. Het College doet daarnaast aanbevelingen aan de regering en ook aan
           gemeenten over wat er nog moet gebeuren om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking
           aan de samenleving kunnen deelnemen. Bijvoorbeeld in een jaarlijkse monitor over participatie van
           mensen met een beperking bij het maken van wetgeving en beleid. Ook rapporteert het College
           aan het VN-comité dat toezicht houdt op de naleving van het VN-verdrag handicap over hoe het er
           in Nederland voor staat.

           Het College voor de Rechten van de Mens bevordert, beschermt en monitort de uitvoering van het
           VN-Verdrag handicap en de manier waarop het verdrag dit in de praktijk wordt gebracht in
           Nederland. Als toezichthouder bekijkt het College:
           • Of wetten en beleid voldoen aan de normen van het VN-verdrag;
           • Welke instanties betrokken zijn bij de uitvoering van het verdrag en hoe zij deze taak uitvoeren;
           • Of de situatie van mensen met een beperking verbetert;
           • Of de maatschappij inclusiever wordt.

           Het College voert jaarlijks een monitor uit waarbij elk jaar een bepaald thema centraal staat. Voor
           2021 was dat bijvoorbeeld “Toegang tot hulpmiddelen in het recht op persoonlijke mobiliteit”.
           Mensen met een beperking en organisaties die hun belangen vertegenwoordigen worden hier
           nauw bij betrokken. Het College doet daarnaast aanbevelingen aan de overheid over wat er nog
           moet gebeuren om ervoor te zorgen dat mensen met een beperking aan de samenleving kunnen
           deelnemen. Ook rapporteert elke vier jaar het College aan het VN-comité dat toezicht houdt op de
           naleving van het VN-verdrag handicap over hoe het er in Nederland voor staat.

           Als een verzoek van een burger om een ‘doeltreffende aanpassing’ wordt geweigerd kan het
           College voor de Rechten van de Mens gevraagd worden om een uitspraak te doen. Het College
           doet geen uitspraken over diensten die tot de taken van de overheid behoren. In de rol van toe-
           zichthouder geeft het College adviezen om de naleving van het VN-verdrag handicap verder te
           verbeteren, maar het kan gemeenten niet verplichten om te gaan voldoen aan de vereisten van het
           verdrag.




14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>5 Hoe organiseer je monitoring
  en horizontale verantwoording
  in de gemeente?

      Monitoring van en verantwoording over de digitale toegankelijkheid is één van de processen die
      organisaties geregeld moeten hebben om structureel in control te zijn op het gebied van digitale
      toegankelijkheid. In de cyclus van monitoring en verantwoording zijn 7 verschillende stappen te
      onderscheiden.




      Afbeelding 1. De 7 stappen van monitoring en verantwoording op het gebied van digitale toegankelijkheid


5.1   Inventariseren websites en mobiele apps (stap 1)
      De cyclus van monitoring en verantwoording begint met het maken van een overzicht met websites
      en mobiele apps waarvoor de gemeente verantwoordelijk is (zie paragraaf 3.1).

      Let op dat in het overzicht ook websites en mobiele apps worden meegenomen van organisaties die
      bepaalde taken uitvoeren waarvoor de gemeente (deels) bestuurlijk verantwoordelijk is. Raadpleeg
      hiervoor bijvoorbeeld het overzicht met Verbonden partijen, zoals vermeld in de gemeentelijke
      begroting. Neem bij twijfel contact op met een jurist.

5.2   Uitvoeren van onderzoek (stap 2)
      Websites en mobiele apps moeten voldoen aan de richtlijn WCAG 2.1 AA.11 Om te weten in hoe-
      verre een website of mobiele app digitaal toegankelijk is, is een volledig onderzoek nodig. In een
      onderzoek wordt nagegaan in hoeverre de website of app voldoet aan de richtlijn. Deze informatie
      is noodzakelijk als ondersteunend bewijs in de toegankelijkheidsverklaring die opgesteld moet
      worden.




      11 Voldoen aan de richtlijn WCAG 2.1 AA betekent dat zowel aan de eisen voor niveau A én de eisen voor niveau AA
         moet worden voldaan. Zie ook paragraaf 3.1 met uitleg over de Web Content Accessibility Guidelines (WCAG).




                                                                          Vereniging van Nederlandse Gemeenten           15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>           Vaak is het te veel om alles tegelijk aan te pakken. Bepaal daarom welke websites of apps je (eerst)
           wilt laten onderzoeken en welke later.

           Een volledig onderzoek moet voldoen aan een aantal eisen. De belangrijkste zijn:
           • Het onderzoek moet volledig zijn (representatief voor de hele website of app) en uitgevoerd
              volgens een methode waarvan de aanpak en opzet is beschreven (WCAG-EM).
           • Een volledig onderzoek bestaat behalve uit een controle met een of meer testtools ook altijd uit
              een handmatige controle.
           • Het onderzoek mag maximaal 36 maanden gebruikt worden als onderbouwing van een toegan-
              kelijkheidsverklaring. Let op: het onderzoek mag te allen tijde maximaal drie jaar oud zijn. Een
              verklaring is dus niet meer geldig als die termijn is overschreden.

           Webapplicaties van externe leveranciers
           Veel gemeenten maken voor specifieke diensten gebruik van webapplicaties. Bijvoorbeeld een
           afvalkalender, een raadsinformatiesysteem of een applicatie voor het afhandelen van burgerzaken.
           Ook deze systemen moeten digitaal toegankelijk zijn. Ga bij de leverancier na of het product digi-
           taal toegankelijk is en vraag naar het onderzoek dat hiernaar mogelijk al uitgevoerd is. Als dit onder-
           zoek aan de voorwaarden voldoet (zie boven) kan het ook als ondersteunend bewijs aan de toegan-
           kelijkheidsverklaring toegevoegd worden.

           Wie voert het onderzoek uit?
           Een onderzoek moet aan bepaalde criteria voldoen. Wié het onderzoek uitvoert is niet voorgeschre-
           ven. Een dergelijk onderzoek is zelf uit te voeren, zolang het voldoet aan de hierboven genoemde
           criteria. In de praktijk vereist het onderzoeken kennis en ervaring. Als de kennis en ervaring niet
           aanwezig zijn, is dit bovendien een tijdrovende klus. Daarom kiezen veel organisaties ervoor om de
           toetsing ter onderbouwing van de toegankelijkheidsverklaring uit te laten voeren door een gespeci-
           aliseerde instelling. Om kosten voor onderzoek te besparen is het ook mogelijk om met andere
           gemeenten samen te werken, bijvoorbeeld bij het inkopen van onderzoek.

           Zelf testen met tools
           Tools kunnen helpen om inzicht te krijgen in de digitale toegankelijkheid van een website of docu-
           ment. Alleen vertellen ze niet het hele verhaal: ongeveer 10 tot 25% van de succescriteria is met
           automatische tools te meten. Een handmatige toets blijft dus altijd nodig om een volledig beeld te
           geven van de digitale toegankelijkheid.

           Door verschillende manieren van (regelmatig) testen te combineren met bepaalde maatregelen is
           het mogelijk om ervoor te zorgen dat de toegankelijkheid van de website of app op peil blijft. Zo
           kunnen ook de kosten die gemoeid zijn met het oplossen van eventuele toegankelijkheidsproble-
           men beperkt of voorkomen worden.

     5.3   Inventariseren maatregelen (stap 3)
           Uit de resultaten van een onderzoek blijkt in welke mate een website of app toegankelijk is en welke
           toegankelijkheidsproblemen er resteren. Vervolgens is het mogelijk om te bepalen welke maatrege-
           len er genomen moeten worden om deze problemen op te lossen en te voldoen aan de standaard.
           Sommige problemen zullen eenvoudig en snel op te lossen zijn. Bij andere problemen is dat lastiger
           omdat er bijvoorbeeld organisatiebreed maatregelen nodig zijn. Of de oplossing moet gezocht
           worden bij externe leveranciers.

           Bekijk de checklist organisatorische maatregelen (paragraaf 6.2) en zie hoofdstuk 7 voor meer infor-
           matie en ondersteuning.

     5.4   Opstellen, ondertekenen en publiceren van verklaringen (stap 4)
           Na het bepalen van maatregelen is het mogelijk om toegankelijkheidsverklaringen op te stellen
           voor alle websites en apps, één voor welke website of app. Het model van de toegankelijkheids-
           verklaring is verplicht. Om ervoor te zorgen dat de toegankelijkheidsverklaring aan de eisen vol-




16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>      doet is het aan te bevelen om gebruik te maken van de invulassistent op
      www.toegankelijkheidsverklaring.nl.

      Afhankelijk van de mate waarin de website of app toegankelijk is en afhankelijk van maatregelen die
      al dan niet genomen zijn, volgt er een nalevingsstatus.
      • Websites of apps waarbij uit volledig onderzoek is gebleken dat zij volledig toegankelijk zijn
          krijgen nalevingsstatus A: volledig toegankelijk.
      • Websites of apps waarbij uit volledig onderzoek is gebleken dat zij nog niet volledig toeganke-
          lijk zijn krijgen nalevingsstatus B: gedeeltelijk toegankelijk.

      Daarnaast geldt:
       • Voor websites of apps waarvan de mate van toegankelijkheid onbekend is, is het doen van een
          onderzoek een eerste maatregel. Zij krijgen nalevingsstatus C: Eerste maatregelen genomen.
       • Websites of apps waarvan de mate van toegankelijkheid onbekend is en waarbij nog geen
          onderzoek is gepland krijgen nalevingsstatus D: Voldoet niet.
       • Websites of apps die nog niet voorzien zijn van een toegankelijkheidsverklaring krijgen nale-
          vingsstatus E, hoewel ze dus nog niet in het register op www.toegankelijkheidsverklaring.nl/
          register terug te vinden zijn.

      Wie ondertekent de verklaring?
      De toegankelijkheidsverklaring is een wettelijke verplichting. Zorg ervoor dat de verklaring gete-
      kend wordt door een functionaris die binnen de gemeente verantwoordelijk is voor digitale toegan-
      kelijkheid of door de verantwoordelijke bestuurder.

      Let op: bij samenwerkingsverbanden geldt het volgende:
      1. Een lid van het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling ondertekent de toegan-
          kelijkheidsverklaring van websites en apps van gemeenschappelijke regelingen met een open-
          baar lichaam of gemeenschappelijk orgaan, waaraan bevoegdheden zijn gedelegeerd of geat-
          tribueerd en die een eigen rechtspersoonlijkheid kennen.
      2. De verantwoordelijke gemeentelijke bestuurder of de daartoe door het college gemachtigde
          functionaris moet de toegankelijkheidsverklaring ondertekenen bij websites en apps van/bij:
          • gemeenschappelijke regelingen zonder openbaar lichaam of een gemeenschappelijk orgaan
              zoals een bedrijfsvoeringsorganisatie of centrumgemeente-constructie;
          • gemeenschappelijke regelingen met een openbaar lichaam, die in mandaat werken voor de
              deelnemende overheden;
          • samenwerkingsverbanden zonder rechtspersoonlijkheid;
          • privaatrechtelijke organisaties die taken in mandaat uitvoeren of gefinancierd worden door
              de gemeente;
          • vormen van publiek-private samenwerking.

5.5   Verantwoordingsverslag opstellen (stap 5)
      Om de toezichthouder in staat te stellen een toezichthoudende rol uit te voeren, is het belangrijk
      dat de juiste informatie wordt verzameld en aangeboden. Een toezichthouder wil weten of de orga-
      nisatie voldoet aan de wettelijke verplichtingen en in control is. Op het gebied van digitale toegan-
      kelijkheid betekent dit:
      1. Zijn alle websites en mobiele apps waar de gemeente verantwoordelijk voor is voorzien van een
          toegankelijkheidsverklaring?
      2. Werkt de organisatie aan verbetering van de digitale toegankelijkheid van deze websites/
          mobiele apps?

      Het overzicht met alle websites en mobiele apps waarvoor de gemeente verantwoordelijk is en de
      bijbehorende toegankelijkheidsverklaringen geven aan of er aan de wettelijke verplichting wordt
      voldaan (hoofdstuk 3.1). Zie hoofdstuk 6 Verantwoordingsverslag en in bijlage 2 het format voor het
      Verantwoordingsverslag.




                                                                 Vereniging van Nederlandse Gemeenten         17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>         5.6   Informeren van de gemeenteraad (stap 6)
               Met de informatie in de toegankelijkheidsverklaringen en het verantwoordingsverslag kan de
               gemeenteraad geïnformeerd worden.

               Monitoring en verantwoording op het gebied van digitale toegankelijkheid is een relatief nieuw
               onderwerp binnen veel gemeenten. Dat geldt voor de gemeentelijke organisatie, maar in veel
               gevallen ook voor de gemeenteraad. Dit is iets om rekening mee te houden bij het aanbieden van
               een verantwoordingsverslag aan de raad. Belangrijk is dan ook dat raadsleden weten wat digitale
               toegankelijkheid inhoudt en voor wie het belangrijk is.

     		 Bewustwording
        Maak de verantwoording over digitale toegankelijkheid informatief én interessant voor de gemeen-
        teraad. Bijvoorbeeld door een bijeenkomst te organiseren met de raad waarin een ervaringsdeskun-
        dige vertelt welke drempels er zijn bij het gebruiken van de gemeentelijke website of app. De erva-
        ring leert dat een dergelijke bewustwordingssessie enorm helpt om begrip te krijgen voor de
        noodzaak van digitale toegankelijkheid van websites en apps. Ook biedt het de gelegenheid om
        toe te lichten welke maatregelen de organisatie al heeft genomen om de toegankelijkheid te verbe-
        teren. Zie hoofdstuk 7 Ondersteuning voor meer informatie over hoe je ervaringsdeskundigen kunt
        betrekken.

     		 Frequentie
        Met het oog op de toenemende digitalisering wordt digitale toegankelijkheid van websites en apps
        steeds belangrijker. Iedereen moet immers gebruik kunnen maken van deze digitale voorzieningen.
        Daarom is het advies om minimaal één keer per jaar het onderwerp onder de aandacht te brengen
        van de raad. Dat sluit aan bij de wettelijke eis dat toegankelijkheidsverklaringen minimaal één keer
        per jaar geüpdatet moeten worden.

     		 Aansluiten bij verantwoording over lokale inclusie agenda
        Zorg ervoor dat de verantwoording over digitale toegankelijkheid vastgelegd wordt in een
        (bestaand) verantwoordingsproces richting de gemeenteraad. De verantwoording over digitale
        toegankelijkheid sluit inhoudelijk goed aan bij de verantwoording over activiteiten op het gebied
        van lokale inclusie.

               Zeker als er bij de gemeente al jaarlijks verantwoording wordt afgelegd over lokale inclusie, is het
               een goed idee om het verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid hierin mee te nemen.

               Als er niet jaarlijks maar bijvoorbeeld twee-, drie- of vierjaarlijks verantwoording wordt afgelegd over
               de lokale inclusie is het advies om het verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid bijvoor-
               beeld mee te nemen in de bestaande (jaarlijkse) verantwoordingsrapportages op het gebied van
               dienstverlening. Overweeg dan om bij de evaluatie van de lokale inclusieagenda ook de resultaten
               op het gebied van digitale toegankelijkheid in ieder geval te benoemen.

               In het algemeen geldt: hoe belangrijk digitale toegankelijkheid ook is, lang niet iedereen is er
               bekend mee. Dat geldt dus ook voor raadsleden. Het betekent dat er voldoende aandacht nodig is
               voor dit onderwerp. Het risico is dat het onderwerp niet de aandacht krijgt die het op dit moment
               verdient. Het is mogelijk om een en ander in een gemeentelijke verordening over het toezicht op de
               digitale toegankelijkheid vast te leggen.

         5.7   Verantwoordingsverslag versturen naar de toezichthouder(s)
               Het Verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid waarmee de gemeenteraad is geïnformeerd,
               wordt idealiter in de toekomst ook benut voor het informeren van de interbestuurlijke toezichthou-
               der. De VNG zal zich daarvoor inzetten in de gesprekken die de komende tijd met het ministerie van
               BZK over de inrichting van het interbestuurlijke toezicht zullen worden gevoerd.




18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>6 Het Verantwoordingsverslag
  digitale toegankelijkheid

      Om toezicht uit te kunnen oefenen is het belangrijk dat de toezichthouder beschikt over de juiste en
      actuele verantwoordingsinformatie. De toegankelijkheidsverklaring is de basis voor verantwoording.
      De toegankelijkheidsverklaring moet in ieder geval jaarlijks geactualiseerd worden. Het is een wet-
      telijk voorgeschreven verantwoordingsmodel. Deze verklaringen tezamen geven informatie over de
      toegankelijkheid van websites en mobiele apps onder verantwoordelijkheid van de gemeente. Ook
      bevatten ze per website of mobiele app maatregelen die genomen worden om resterende toegan-
      kelijkheidsproblemen op te lossen.

      Door de verklaringen te vergelijken met eerdere verklaringen is het mogelijk om vast te stellen of de
      toegankelijkheid in de afgelopen verantwoordingsperiode is verbeterd. Dit is van belang om te
      kunnen bepalen of er wordt voldaan aan de wettelijke verplichting.

      Om gemeenten te ondersteunen bij het organiseren van toezicht op het gebied van digitale toe-
      gankelijkheid is een format voor een verantwoordingsverslag ontwikkeld, dat als bijlage is opgeno-
      men. Het verantwoordingsverslag is als het ware een korte samenvatting van de belangrijkste con-
      clusies die getrokken kunnen worden op basis van de informatie in de openbaar beschikbare
      toegankelijkheidsverklaringen. Hiermee wordt het voor gemeenteraadsleden gemakkelijker
      gemaakt om conclusies te trekken over de mate waarin de gemeentelijke organisatie in control is en
      voldoet aan de wettelijke verplichting.

      Het verantwoordingsverslag bestaat uit twee onderdelen:
      1. Overzicht met websites en apps met toelichting bij de informatie zoals opgenomen in de toe-
         gankelijkheidsverklaringen. Hiermee kan worden gekeken of er aan de wettelijke verplichting
         wordt voldaan.
      2. Checklist organisatorische maatregelen die genomen zijn of worden om digitale toegankelijk-
         heid van websites en apps op een structurele manier te regelen. Het gaat hier om mogelijke
         randvoorwaarden om te voldoen aan de wettelijke verplichting, maar het is niet verplicht om aan
         de deze voorwaarden te voldoen. Deze organisatorische voorwaarden zijn opgesteld op basis
         van resultaten van de impactanalyse, praktijkervaringen van de leden van de werkgroep en
         geraadpleegde experts.

      Hieronder volgt een toelichting bij de informatie die nodig is bij het opstellen van het verantwoor-
      dingsverslag.

6.1   Overzicht met websites en mobiele apps
      De basis voor het verantwoordingsverslag is de informatie uit de toegankelijkheidsverklaringen.
      Neem in het verantwoordingsverslag een overzicht op met alle websites en mobiele apps die onder
      de verantwoordelijkheid van de gemeente vallen.

      Geef per website of app de gevraagde aanvullende informatie. Met behulp van deze informatie is
      het mogelijk om snel inzicht te krijgen in de huidige toegankelijkheid van deze digitale voorzienin-
      gen, de geplande maatregelen en voortgang. Aan de hand van dit overzicht is ook te bepalen of er
      aan de vereisten van het BDTO is voldaan.




                                                                  Vereniging van Nederlandse Gemeenten        19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>       Hieronder volgen voorbeelden van een overzicht met een toelichting.

       Voorbeeld 1
       • Naam website of app: Hoofdwebsite gemeente
       • URL/link store: www.gemeente.nl
       • Nalevingsstatus: A
       • Verbetering gepland? Ja/Nee: n.v.t.
       • Verbetering gerealiseerd? Ja/Nee: n.v.t.
       • Streefdatum hogere nalevingsstatus: 01-01-2021
       • Streefdatum volledig toegankelijk (A): : 01-01-2022
       • Voldoet aan het BDTO: Ja

       Voorbeeld 2
       • Naam website of app: Website 2
       • URL/link store: www.website2.nl
       • Nalevingsstatus: B
       • Verbetering gepland? Ja/Nee: Ja
       • Verbetering gerealiseerd? Ja/Nee: n.v.t.
       • Streefdatum hogere nalevingsstatus: 01-01-2023
       • Streefdatum volledig toegankelijk (A): : 01-01-2023
       • Voldoet aan het BDTO: Ja

       Voorbeeld 3
       • Naam website of app: Website 3
       • URL/link store: www.website3.nl
       • Nalevingsstatus: C
       • Verbetering gepland? Ja/Nee: Ja
       • Verbetering gerealiseerd? Ja/Nee: n.v.t.
       • Streefdatum hogere nalevingsstatus: 01-01-2022
       • Streefdatum volledig toegankelijk (A): : 01-01-2023
       • Voldoet aan het BDTO: Ja

       Voorbeeld 4
       • Naam website of app: Website 4
       • URL/link store: www.website4.nl
       • Nalevingsstatus: D
       • Verbetering gepland? Ja/Nee: Nee
       • Verbetering gerealiseerd? Ja/Nee: Nee
       • Streefdatum hogere nalevingsstatus: 01-01-2022
       • Streefdatum volledig toegankelijk (A): : 01-01-2024
       • Voldoet aan het BDTO: Nee

       Naam website of (mobiele) app
       Neem in het overzicht alle websites en mobiele apps op waarvoor de gemeente verantwoordelijk is.
       Neem zowel hoofddomeinen als subsites op. Zie paragraaf 3.1 voor meer informatie over digitale
       voorzieningen die vallen onder het Besluit. Raadpleeg een jurist bij twijfel of een website of mobiele
       app onder verantwoordelijkheid van de gemeente valt.

     		 URL
        Vermeld de URL(s) van de website(s) en/of de vindplaats van de mobiele app(s) in App/Playstore.

       Huidige nalevingsstatus toegankelijkheid
       Vermeld in het overzicht bij elke website en of mobiele app de huidige nalevingsstatus van de bijbe-
       horende toegankelijkheidsverklaring.




20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>  Geplande verbeteringen toegankelijkheid
  Geef per website of app aan of er verbeteringen van de toegankelijkheid zijn gepland. Zo ja, geef in
  een bijlage per website of app beknopt weer welke maatregelen/ verbeteringen zijn gepland.

  Welke maatregelen nodig zijn hangt van de huidige nalevingsstatus:
   Nalevingsstatus                   Geplande verbeteringen

   Nalevingsstatus A: volledig       Geef puntsgewijs aan welke maatregelen genomen worden die ertoe leiden dat de
   toegankelijk                      toegankelijkheid op peil blijft.

   Nalevingsstatus B: gedeeltelijk   Geef puntsgewijs aan welke maatregelen genomen zullen worden om de resterende
   toegankelijk                      toegankelijkheidsproblemen te verhelpen.

   Nalevingsstatus C: eerste         Geef aan welke maatregelen genomen zijn om inzicht te krijgen in de toegankelijkheid van
   maatregelen genomen               website of app. Bijvoorbeeld het plannen van een onderzoek of het opheffen van een
                                     website.

   Nalevingsstatus D: voldoet niet   Geef aan welke eerste maatregelen genomen zullen worden om inzicht te krijgen in de
                                     mate van toegankelijkheid.
                                     Geef aan wat de reden is waarom er nog geen maatregelen genomen zijn.

   Nalevingsstatus E: Toeganke-      Geef aan welke maatregelen genomen worden zodat website of app voorzien is van een
   lijkheids-verklaring ontbreekt    toegankelijkheidsverklaring.


  Gerealiseerde verbeteringen toegankelijkheid
  Geef daarnaast per website of app aan of de toegankelijkheid is verbeterd gedurende de periode
  waarover verantwoording wordt afgelegd. Zo ja, geef in een bijlage bij het overzicht per website of
  app beknopt weer welke toegankelijkheidsproblemen zijn opgelost.

  Streefdatum waarop de eerstvolgende hogere nalevingsstatus zal worden bereikt
  Vermeld in het overzicht bij elke website of app de geplande datum waarop de volgende (hogere)
  nalevingsstatus zal worden bereikt.

  Streefdatum waarop de website of app zal voldoen aan de richtlijn WCAG 2.1 AA en nalevingsstatus
  A zal hebben bereikt.
  Vermeld in het overzicht bij elke website op app de geplande datum waarop naar verwachting nale-
  vingsstatus A (volledig toegankelijk) zal worden bereikt.

  Voldoet aan het BDTO
  Geef aan of de website of mobiele applicatie voldoet aan het Besluit. Let op:
  • Websites of mobiele apps met nalevingsstatus D voldoen niet aan het BDTO, omdat er geen
     verbeteringen zijn gepland.
  • Voor websites of apps met nalevingsstatus B en C geldt: Bij de eerste keer dat verantwoording
     wordt afgelegd voldoen websites of apps aan het BDTO als er verbeteringen zijn gepland (zie
     kolom 4 in het overzicht). Bij de tweede en daaropvolgende keren geldt dat er daarnaast ook
     verbeteringen gerealiseerd moeten zijn om te voldoen (kolom 5 in het overzicht).

		 Maatregelen
   Vermeld in het verantwoordingsverslag welke organisatorische maatregelen in de toegankelijk-
   heidsverklaringen zijn opgenomen als reden waarom de bestaande digitale voorzieningen nog niet
   (helemaal) toegankelijk zijn en per wanneer deze maatregelen worden genomen. Let op: het gaat
   hier om organisatorische maatregelen, dus niet om technische aanpassingen onder een specifiek
   succescriterium.

  Onevenredige last
  Als het voordeel voor een gebruiker niet opweegt tegen de kosten en de moeite die moeten
  worden besteed aan de oplossing van een toegankelijkheidsvraagstuk kan een overheidsinstantie
  een beroep doen op een onevenredige last. Dit is geregeld in artikel 3, lid 2-4 tBDTO met in achtne-
  ming van artikel 5 richtlijn (EU) 2016/2102 In dat geval is het mogelijk om afzonderlijke eisen uit de
  toegankelijkheidsstandaard - tijdelijk - niet toe te passen. Het ontbreken van prioriteit, tijd of kennis
  is geen geldige reden. Vermeld in het verantwoordingsverslag of er sprake is van onevenredige last.




                                                                            Vereniging van Nederlandse Gemeenten                21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>           Is dat het geval, vermeld dan wat de onevenredige last inhoudt en welke alternatieven beschikbaar
           gesteld zijn.

           Een voorbeeld van een onevenredige last is een website die nog niet voldoet aan de standaard,
           maar ook binnen afzienbare tijd wordt vervangen. De kosten voor het alsnog digitaal toegankelijk
           maken van de oude website wegen dan niet op tegen de korte duur van de baten. In de toeganke-
           lijkheidsverklaring dient dan te worden aangegeven wanneer de nieuwe website wordt gelanceerd,
           en hoe digitale toegankelijkheid bij de ontwikkeling daarvan wordt meegenomen.

       		 Klachten
          Vermeld of er klachten zijn binnengekomen via het feedbackmechanisme in de toegankelijkheids-
          verklaring. Zo ja, geef aan wat de aard van de klacht was en vermeld hoe de klacht is afgehandeld.

     6.2   Organisatorische maatregelen
           De informatie uit de toegankelijkheidsverklaringen geven een goed beeld van de digitale toegan-
           kelijkheid van individuele websites en apps en de mate waarin de gemeente werkt aan de verbete-
           ring daarvan. De informatie uit de toegankelijkheidsverklaringen geeft aan of u voldoet aan de wet-
           telijke verplichting

           Gebruik onderstaande checklist12 om een beeld te krijgen van de mate waarin de nodige organisa-
           torische maatregelen getroffen zijn die zorgen voor de randvoorwaarden om te voldoen aan het
           tBDTO. De checklist kan ook gebruikt worden om raadsleden inzicht te geven welke maatregelen
           de gemeente al dan niet getroffen heeft. Dat kan bijvoorbeeld door de checklist als bijlage met het
           verantwoordingsverslag mee te sturen.

           Vermeld in de checklist per maatregel:
           • Of de maatregel genomen is.
           • Of de maatregel (nog) niet genomen is. Geef aan wanneer deze maatregel genomen wordt.
           • Of de maatregel niet van toepassing is. Bijvoorbeeld: als een gemeente geen mobiele apps
              aanbiedt, zijn de genoemde maatregelen (nog) niet van toepassing.

           Bij de checklist is er gekozen voor binaire en daarmee absolute antwoorden. U kunt hiervan afwijken,
           aangezien deze checklist niet aangeeft of u voldoet aan de wettelijke verplichting. Om dat te
           kunnen controleren heeft u het overzicht van de websites en mobiele apps met toegankelijkheids-
           verklaringen voor nodig. De checklist zelf zal ook in een Excel-format gepubliceerd worden op de
           website van de VNG, waarbij er extra invulmogelijkheden zijn voor toelichting en er extra toelichting
           wordt gegeven op de stellingen.

           Beleid en strategie
           Onderdeel             Stelling                                                                                Ja/Nee/N.v.t.

           Algemeen              Er is een organisatiebrede visie omtrent digitale toegankelijkheid.

                                 In bestaande strategieën binnen de organisatie worden toegankelijkheidsdoelstellin-
                                 gen benoemd.

                                 Er is structureel capaciteit vrijgemaakt om aan de digitale toegankelijkheidseisen te
                                 voldoen.

                                 Er is structureel budget vrijgemaakt om aan de digitale toegankelijkheidseisen te
                                 voldoen.

                                 Verantwoordelijkheden zijn vastgelegd voor specifieke processen, taken en
                                 deelonderwerpen.

                                 Digitale toegankelijkheid wordt organisatiebreed opgepakt, dus niet door één
                                 afdeling.




           12 Deze checklist is gebaseerd op het Dashboard digitale toegankelijkheid dat door provincies wordt gebruikt en
              aangepast na feedback door gemeenten. De checklist is ook beschikbaar als invulbaar overzicht.




22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Onderdeel          Stelling                                                                                 Ja/Nee/N.v.t.

                   Hierbij is een eindverantwoordelijke aangewezen die het overzicht heeft en de
                   voortgang bewaakt.

                   Er is een proces ingericht voor het opstellen van toegankelijkheidsverklaringen.

Kennisoverdracht   De basisprincipes van digitale toegankelijkheid zijn bekend bij alle medewerkers.
en bewustwording

                   Er worden/zijn bewustwordingscampagnes binnen de organisatie gevoerd.

                   Medewerkers hebben de mogelijkheid om cursussen en trainingen te volgen op het
                   gebied van digitale toegankelijkheid.

                   Medewerkers hebben de mogelijkheid om op het intranet meer te weten over het
                   thema digitale toegankelijkheid, of weten waar ze de juiste informatie kunnen vinden.

                   Medewerkers kunnen programma’s, tools en documenten gebruiken om aan de
                   toegankelijkheidseisen te voldoen.

                   Digitale Toegankelijkheid is onderdeel van de basistraining voor nieuwe medewer-
                   kers.

                   Ervaringsdeskundigen worden structureel bevraagd bij gebruikstesten of in de vorm
                   van een panel.

Bestuurlijk        De bestuurlijk eindverantwoordelijke is zich bewust van de wetgeving rondom
                   digitale toegankelijkheid.

                   De bestuurlijk eindverantwoordelijke weet wat de actuele stand van zaken is omtrent
                   digitale toegankelijkheid in de organisatie.

                   De bestuurlijk eindverantwoordelijke weet welke maatregelen er genomen worden
                   en binnen welke periode dit plaatsvindt.

ICT                De I-adviseurs zijn bekend met het thema en weten welke invloed dit heeft op de
                   werkzaamheden.

                   De functioneel beheerders zijn bekend met het thema en weten welke invloed dit
                   heeft op de werkzaamheden.

                   De functioneel beheerder heeft het mandaat om processen (test op bevindingen,
                   verbeteren, hertesten) in te richten.

                   Er wordt periodiek binnen de organisatie getest of alle programma's, software en
                   applicaties voldoen aan de toegankelijkheidseisen.

                   De eindverantwoordelijke voor ICT weet dat op alle websites toegankelijkheidsver-
                   klaringen moeten staan.

Inkoop             Digitale toegankelijkheid is een (standaard)onderdeel van het inkoopproces.

                   De laatste versie van de Europese standaard EN 301 549 ‘Accessible requirements for
                   ICT products and services’ is in contractuele afspraken en opvolgende evaluaties
                   verwerkt.

                   Er wordt onderzocht of en hoe aantoonbaar wordt voldaan aan de contractueel
                   vastgelegde eisen.

                   Er is afgesproken wat de vervolgstappen zijn bij het niet voldoen aan de toegankelijk-
                   heidseisen zoals die wel in het contract staan.

                   Inkoop is bekend met alle websites, apps en intranetten waar deze toegankelijkheids-
                   verplichtingen voor gelden.

                   Er zijn er duidelijke afspraken over een eindtoets, de termijn waarbinnen reparaties
                   plaatsvinden en de kosten van testen en reparaties.

                   Er is inkoopbeleid m.b.t. digitale toegankelijkheid opgesteld en er wordt op
                   toegezien dat andere afdelingen zich hieraan houden.

Juridisch          Er is een overzicht van alle relevante wet- en regelgeving.

                   De verplichtingen omtrent digitale toegankelijkheid zijn niet enkel bekend bij
                   juristen, maar ook bij de andere werknemers bekend.

                   De risico's van het niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen zijn vastgesteld.

                   De risico's en gevolgen daarvan zijn bekend bij het management

Redactie           De kenmerken van een digitaal toegankelijk document zijn bekend bij de redactie.




                                                                       Vereniging van Nederlandse Gemeenten                 23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>     Onderdeel              Stelling                                                                               Ja/Nee/N.v.t.

                            Digitale toegankelijkheid is verwerkt in de communicatiestrategie en -beleid.

                            Er is een strategie voor welke content online wordt geplaatst.

                            Er is een strategie voor welk bestandstype er wordt gekozen.

                            Er is binnen de organisatie/redactie genoeg specifieke kennis op het gebied van
                            tabellen, een goede koppenstructuur, bladwijzers (bij pdf), lijsten, contrast en
                            metadata.



     Uitvoering en beheer
     Onderdeel              Stelling                                                                               Ja/Nee/N.v.t.

     Toegankelijk- heids-   Er is een toegankelijkheidsverklaring voor de hoofdwebsite gepubliceerd in het
     verklaringen           toegankelijkheidsregister van Logius.

                            Voor alle andere websites is ook een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd in het
                            toegankelijkheidsregister van Logius.

                            Er is een overzicht van alle toegankelijkheidsverklaringen voor websites en mobiele
                            apps met de daarvoor verantwoordelijke medewerkers en contactpersonen.

                            Voor alle toegankelijkheidsverklaringen is er een actueel onderzoeksrapport
                            beschikbaar.

     Hoofdwebsite           Op de hoofdwebsite staat een link naar de toegankelijkheidsverklaring.

                            Er is een plan van aanpak voor de verbeterpunten.

                            Er is een formele opdracht om de verbeterpunten daarvan uit te voeren.

                            Op de hoofdwebsite staat een feedbackmechanisme voor digitale toegankelijkheid,
                            waarbij de minimaal de eisen van DigiToegankelijk worden gehanteerd.

     Subwebsites            Er is een overzicht van alle websites met de daarbij behorende verantwoordelijke
                            medewerkers en contactpersonen.

                            Er is een plan van aanpak per website.

                            Er zijn links naar de volledige onderzoeken per website.

                            Er wordt per website gewerkt aan de verbeterpunten.

                            Op de subwebsite staat een feedbackmechanisme voor digitale toegankelijkheid.

     Documenten             Er is een proces ingericht om te kunnen voldoen aan de eisen van digitale toeganke-
                            lijkheid.

                            De software waarmee documenten worden gecreëerd kan zorgen voor digitaal
                            toegankelijke content.

                            Er is een aanpak opgesteld waardoor documenten aan de toegankelijkheidseisen
                            (gaan) voldoen.

                            Er is een proces met vervolgstappen als er ontoegankelijke documenten worden
                            aangeboden.

                            Er is een overzicht van documenten op de hoofdwebsite.

                            Er is een overzicht van welke documenten niet voldoen die op de hoofdwebsite
                            staan.

                            Er is een overzicht van documenten op de overige websites.

                            Er is een overzicht van welke online documenten niet voldoen die op de overige
                            websites staan.

                            Documenten worden standaard digitaal toegankelijk gemaakt.

                            Video's, animaties, infographics, podcasts en andere mediavormen worden
                            standaard digitaal toegankelijk gemaakt.

     Intra- en extranet-    De intra- en extranetten/cloudapplicaties voldoen aan de toegankelijkheidseisen.
     ten/cloud
     applicaties

                            Er is geïnventariseerd naar welke documenten er op het intranet staan.

                            Er is een toegankelijkheidsverklaring opgesteld.

                            Er wordt gewerkt aan de verbeterpunten.




24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Onderdeel   Stelling                                                                   Ja/Nee/N.v.t.

            Er is een feedbackmechanisme.

Apps        Er is geïnventariseerd welke apps er zijn.

            Er is geïnventariseerd naar welke documenten er op de apps staan.

            Er is al een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd per app.

            Er zijn links naar de volledige toegankelijkheidsonderzoeken.

            Er is een plan van aanpak.

            Er wordt gewerkt aan de verbeterpunten volgens het plan van aanpak

            Er is een feedbackmechanisme.




                                                               Vereniging van Nederlandse Gemeenten    25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>     7 Meer informatie en
       ondersteuning

           Verschillende organisaties bieden informatie over en ondersteuning bij het regelen van digitale
           toegankelijkheid van websites en apps.

     7.1   Digitale toegankelijkheid bij gemeenten
           Het Aanjaagteam Digitale toegankelijkheid van VNG informeert medewerkers bij gemeenten die
           zich bezighouden met digitale toegankelijkheid. Bijvoorbeeld webredacteuren, contentmanagers
           en informatie-adviseurs. Zo organiseert het Aanjaagteam regelmatig webinars over aspecten van
           digitale toegankelijkheid en stimuleert het Aanjaagteam het delen van kennis, bijvoorbeeld via het
           (besloten) VNG-forum.

           Ook gaat het Aanjaagteam in gesprek met bestuurders en raadsleden over draagvlak voor en
           bewustwording van digitale toegankelijkheid in gemeenten. Hierover kunt u contact opnemen met
           de ambassadeurs van het Aanjaagteam.

           Meer informatie is te vinden op https://vng.nl/nieuws/aanjaagteam-digitale-toegankelijk-
           heid-van-start.

     7.2   Lokale inclusie agenda
           Steeds meer gemeenten beschikken over een lokale inclusie agenda. Digitale toegankelijkheid is
           een onderwerp dat daarin meegenomen kan worden. Meer informatie over het opstellen van een
           Lokale inclusie agenda is te vinden in de handreiking Lokale inclusie.

     7.3   Toegankelijkheidseisen
           Logius (de Dienst digitale overheid, onder het Ministerie van BZK) ondersteunt overheidsinstanties
           op verschillende manieren bij het verbeteren van de digitale toegankelijkheid. Op de website
           Digitoegankelijk.nl is veel informatie te vinden over:
           • Wetgeving
           • De toegankelijkheidsverklaring
           • Aanpak toegankelijke website, inclusief stappenplan
           • Uitleg van de toegankelijkheidseisen

           Ook kun je vragen stellen via het formulier op de website en zijn er antwoorden op veelgestelde
           vragen te vinden. Via deze website is ook de brochure Rollen Digitale toegankelijkheid te downloa-
           den.

     7.4   Leveranciersmanagement
           Veel gemeenten maken gebruik van een (beperkt) aantal webapplicaties voor specifieke diensten.
           Bijvoorbeeld een raadsinformatiesysteem. Om te stimuleren dat leveranciers aan de slag gaan met
           de digitale toegankelijkheid van hun producten gaat het Aanjaagteam VNG met hen in gesprek.
           Deze leveranciers worden aangespoord om onderzoeksgegevens en verbeterplannen beschikbaar
           te stellen. Deze informatie kunnen gemeenten gebruiken om te vermelden in de toegankelijkheids-
           verklaring.

     7.5   Toegankelijkheidsverklaring
           Op de website www.toegankelijkheidsverklaring.nl kunnen toegankelijkheidsverklaringen aange-
           maakt, gepubliceerd en beheerd worden. Via www.toegankelijkheidsverklaring.nl/register zijn de




26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>      verklaringen die in het register zijn gepubliceerd vervolgens te raadplegen.

7.6   Betrekken van ervaringsdeskundigen
      Op de website www.vng.nl/iedereen-doet-mee is veel informatie te vinden over hoe je als
      gemeente ervaringsdeskundigen kunt betrekken bij het werken aan een inclusievere gemeente.
      Bijvoorbeeld:
      • Inspiratiebundel: Hoe organiseer je ervaringsdeskundigheid in jouw gemeente?
      • Podcast Iedereen doet mee! Over de samenwerking tussen ervaringsdeskundigen en ambtena-
          ren. Wat kunnen gemeenteambtenaren en ervaringsdeskundigen doen om deze samenwerking
          zo goed mogelijk te laten verlopen?
      • Handreiking Lokale inclusie agenda.

      Het College voor de Rechten van de Mens heeft een toolkit ontwikkeld met tips en handvatten over
      het betrekken van mensen met een beperking.

7.7   Inclusieve dienstverlening
      Meer informatie over (inclusieve) online dienstverlening door de overheid is te vinden bij Gebruiker
      Centraal.
      • Gebruiker Centraal is een community voor professionals die werken aan de online dienstverle-
          ning van de overheid.
      • Op de website Optimaal digitaal is het Optimaal Digitaal spel te spelen. Het is een workshop in
          spelvorm en een instrument om de (online) dienstverlening te verbeteren. Er wordt ook een spel
          specifiek voor digitale toegankelijkheid ontwikkeld.




                                                                 Vereniging van Nederlandse Gemeenten        27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>         Bijlage 1 Overzicht leden
         werkgroep en geraadpleegde
         experts

     1   Geïnterviewde personen
         Mieke Bos, Webmanager, Gemeente Gooise Meren
         Menno Roozendaal, Wethouder, Gemeente Meijerijstad
         Orkidia Majd, Online Communicatie-adviseur, Gemeente Helmond
         Mark van Bree, Senior informatieadviseur, Gemeente Helmond
         Joyce van der Klauw, Projectmedewerker, VNG
         Raph de Rooij, Sr. Beleidsmedewerker digitale inclusie, Ministerie BZK Jacqueline Kok-du
         Mez, Adviseur, Gemeente Barneveld
         Sander Janssen, Online adviseur /Raadslid, Gemeente Tilburg/Gemeente Peel en Maas

     2   Werkgroep
         Dick Bunskoeke, Archivaris en toezichthouder, Provincie Drenthe
         Paul Francissen, Adviseur, Logius/Digitoegankelijk
         Ineke de Jonge, Projectleider, Provincie Groningen
         Jamil Jawad, Sr. Beleidsmedewerker, VNG
         Joyce van der Klauw, Projectmedewerker Iedereen doet mee, VNG
         Jacqueline Kok-du Mez, Adviseur, Gemeente Barneveld
         Marlies Klooster, Projectleider Aanjaagteam digitale toegankelijkheid, VNG
         Kristian Mul, Adviseur, Logius/Digitoegankelijk
         Olaf Schoelink, Trainee, VNG
         Raph de Rooij, Sr. Beleidsmedewerker digitale inclusie, Ministerie BZK
         Koen Willems, Raadsgriffier, Gemeente Stadskanaal

     3   Refectiebijeenkomst
         Patricia Bolink, Specialist digitale toegankelijkheid, Gemeente Deventer
         Jochem de Groot, Projectleider digitale toegankelijkheid, Gemeente Alphen aan den Rijn
         Maurice Hoogeveen, Bestuurlijke ambassadeur Aanjaagteam digitale toegankelijkheid, VNG
         Bertil van Kolthoorn, Communicatieadviseur, Gemeente Kampen
         Jacqueline Kok-du Mez, Adviseur, Gemeente Barneveld
         Jasper Molenaar, Adviseur online, Mijngemeentedichtbij (gemeente Boxtel en gemeente Sint
         Michielsgestel)
         Micheline Tasseron, Adviseur digitale dienstverlening, Gemeente Harderwijk
         Tamara Volleberg, Adviseur online dienstverlening, Gemeente Venray
         Marja Wekking, Webmaster, Gemeente Enschede
         Yousuf Yousufi, Bestuurlijke ambassadeur Aanjaagteam digitale toegankelijkheid, VNG
         Ron Zuidema, Adviseur digitale toegankelijkheid, GGD Twente




28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>Bijlage 2 Format
Verantwoordingsverslag
Digitale toegankelijkheid

Digitale toegankelijkheid: wat is het en voor wie is het belangrijk?
Een gemeente die digitaal toegankelijk wil zijn voor alle inwoners zorgt er voor dat alle websites en
mobiele apps digitaal toegankelijk zijn. Digitaal toegankelijke websites en mobiele apps zijn zo
gebouwd en ingericht dat iedereen ze in principe kan gebruiken, dus ook mensen met een functie-
beperking. Of het nu gaat om een visuele of auditieve beperking, of een beperking van motorische
of cognitieve aard.

Overheidsinstanties zetten websites en mobiele apps steeds vaker in als hun primair communicatie-
kanaal. Het voordeel voor burgers en overheden is dat die websites en mobiele kanalen overal en
op elk tijdstip beschikbaar zijn. En door die websites en mobiele apps te laten voldoen aan toegan-
kelijkheidsrichtlijnen kunnen ook mensen met beperkingen participeren in de digitale maatschappij;
een mensenrecht, dat is vastgelegd in het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een
handicap.

Wettelijk kader
Sinds 1 juli 2018 is het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid (BDTO) overheid van kracht. Het
BDTO schrijft voor dat:
1. Overheidsinstanties moeten werken aan toegankelijkere websites en apps, uiteindelijk moeten
   deze voldoen aan de verplichte standaard WCAG 2.1 AA.
2. Overheidsinstanties zich verantwoorden over de digitale toegankelijkheid door middel van een
   toegankelijkheidsverklaring per website of app. Het model voor deze verklaring is voorgeschre-
   ven.

Over dit verantwoordingsverslag
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor naleving van de regelgeving op het gebied van digitale toe-
gankelijkheid van websites en apps. Het college van burgemeester en wethouders (B&W) legt ver-
antwoording af over de uitvoering van taken aan de gemeenteraad door middel van dit
Verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid. De gemeenteraad beoordeelt of de gemeente
voldoet aan bovengenoemde wettelijke verplichtingen.

Het Verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid is gebaseerd op de (informatie uit de) toe-
gankelijkheidsverklaringen die de gemeente heeft opgesteld én biedt overzicht en inzicht in de
stand van zaken op het gebied van digitale toegankelijkheid in de gemeente. Daarnaast geeft de
checklist voor organisatorische maatregelen een beeld van de mate waarin de organisatie in control
is.

Het Verantwoordingsverslag digitale toegankelijkheid bestaat uit:
1. Een overzicht met websites en mobiele apps waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, inclu-
   sief de belangrijkste informatie uit de verklaringen. Aan de hand hiervan is per website en/of app
   vast te stellen of er aan de wettelijke vereisten van het BDTO is voldaan.
2. Een checklist/ dashboard met organisatorische maatregelen die een gemeente kan nemen om
   niet alleen nu maar ook in de toekomst in control te zijn.




                                                            Vereniging van Nederlandse Gemeenten        29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>     1   Overzicht websites en mobiele apps
         In dit overzicht staan alle websites en mobiele apps waarvoor de gemeente verantwoordelijk is. Per
         websites of mobiele app staat vermeld:
         • Naam website (hoofdwebsite en subwebsites) of mobiele app
         • URL
         • Nalevingsstatus toegankelijkheid. De nalevingsstatus hangt af van de mate waarin de website of
             app digitaal toegankelijk is en voldoet aan de verplichte standaard en van de mate waarin de
             gemeente werkt aan de digitale toegankelijkheid van deze website of app. De verschillende
             nalevingsstatussen zijn:
             A. Volledig toegankelijk
             B. Gedeeltelijk toegankelijk
             C. Eerste maatregelen genomen
             D. Voldoet niet
             E. Toegankelijkheidsverklaring ontbreekt.
         • De noodzakelijke en geplande maatregelen om een hogere nalevingsstatus te bereiken.
         • Gerealiseerde verbeteringen
         • Streefdatum waarop de eerstvolgende hogere nalevingsstatus zal worden bereikt.
         • Streefdatum waarop de website of app zal voldoen aan de richtlijn WCAG 2.1 AA en nalevings-
             status A zal hebben bereikt.
         • Voldoet de website of mobiele app aan het BDTO?


         Naam         URL/link       Nalevingssta- Verbetering    Verbetering   Streefdatum     Streefdatum    Voldoet aan
         website of   store          tus           gepland? Ja/   gereali-      hogere          volledig       het BDTO
         app                                       Nee            seerd? Ja/    nalevingssta-   toegankelijk
                                                                  Nee           tus             (A)

         Hoofdwebsite www.           A             n.v.t.         n.v.t.        01-01-2021      01-01-2022     Ja
         gemeente     gemeente.nl

         Website 2    www.           B             Ja             n.v.t.        01-01-2023      01-01-2023     Ja
                      website2.nl

         Website 3     www.          C             Ja             n.v.t.        01-01-2022      01-01-2023     Ja
                       website3.nl

         Website 4     www.          D             Nee            Nee           01-01-2022      01-01-2024     Nee
                       website4.nl



     		 Maatregelen
        De gemeente heeft in de toegankelijkheidsverklaringen de volgende organisatorische redenen
        aangegeven waarom bestaande digitale voorzieningen nog niet (helemaal) toegankelijk zijn:
        1. Nog in te vullen
        2. Nog in te vullen
        3. Nog in te vullen

         Onevenredige last
         Als het voordeel voor een gebruiker niet opweegt tegen de kosten en de moeite die moeten
         worden besteed aan de oplossing van een toegankelijkheidsvraagstuk kan een overheidsinstantie
         een beroep doen op een onevenredige last. In dat geval is het mogelijk om afzonderlijke eisen uit
         de toegankelijkheidsstandaard - tijdelijk - niet toe te passen. Het ontbreken van prioriteit, tijd of
         kennis is geen geldige reden. Als er een beroep gedaan wordt op een onevenredige last moet er
         een toegankelijk alternatief beschikbaar gesteld zijn.

         De gemeente doet een beroep op onevenredige last:
         Onevenredige last                                        Alternatief

         1.

         2.




30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>		 Klachten
   De toegankelijkheidsverklaring bevat een feedbackmechanisme. Gebruikers van niet-toegankelijke
   websites of apps kunnen hierover feedback geven aan de gemeente.
   In het afgelopen jaar zijn de volgende klachten ontvangen en afgehandeld: Klachten


    Datum                 Omschrijving klacht                                 Datum en wijze van afhandeling




2   Organisatorische maatregelen
    Lang is gedacht dat digitale toegankelijkheid een technisch probleem is. Uit onderzoek13 blijkt dat
    digitale toegankelijkheid vooral een organisatorische opgave is. Digitale voorzieningen zijn constant
    aan veranderingen onderhevig en er zijn veel verschillende rollen en verantwoordelijkheden te
    onderscheiden. Dat maakt dat het structureel regelen van digitale toegankelijkheid gevolgen heeft
    voor allerlei processen binnen de organisatie.

    Bijgaand overzicht bevat maatregelen die genomen zijn om daadwerkelijk in control te zijn en te
    blijven, op het gebied van digitale toegankelijkheid. Daarnaast is in het overzicht te zien welke
    maatregelen nog getroffen moeten worden.

    Beleid en strategie
    Onderdeel             Stelling                                                                                Ja/Nee/N.v.t.

    Algemeen              Er is een organisatiebrede visie omtrent digitale toegankelijkheid.

                          In bestaande strategieën binnen de organisatie worden toegankelijkheidsdoelstellin-
                          gen benoemd.

                          Er is structureel capaciteit vrijgemaakt om aan de digitale toegankelijkheidseisen te
                          voldoen.

                          Er is structureel budget vrijgemaakt om aan de digitale toegankelijkheidseisen te
                          voldoen.

                          Verantwoordelijkheden zijn vastgelegd voor specifieke processen, taken en
                          deelonderwerpen.

                          Digitale toegankelijkheid wordt organisatiebreed opgepakt, dus niet door één
                          afdeling.

                          Hierbij is een eindverantwoordelijke aangewezen die het overzicht heeft en de
                          voortgang bewaakt.

                          Er is een proces ingericht voor het opstellen van toegankelijkheidsverklaringen.

    Kennisoverdracht      De basisprincipes van digitale toegankelijkheid zijn bekend bij alle medewerkers.
    en bewustwording

                          Er worden/zijn bewustwordingscampagnes binnen de organisatie gevoerd.

                          Medewerkers hebben de mogelijkheid om cursussen en trainingen te volgen op het
                          gebied van digitale toegankelijkheid.

                          Medewerkers hebben de mogelijkheid om op het intranet meer te weten over het
                          thema digitale toegankelijkheid, of weten waar ze de juiste informatie kunnen vinden.

                          Medewerkers kunnen programma's, tools en documenten gebruiken om aan de
                          toegankelijkheidseisen te voldoen.

                          Digitale Toegankelijkheid is onderdeel van de basistraining voor nieuwe medewer-
                          kers.

                          Ervaringsdeskundigen worden structureel bevraagd bij gebruikstesten of in de vorm
                          van een panel.

    Bestuurlijk           De bestuurlijk eindverantwoordelijke is zich bewust van de wetgeving rondom
                          digitale toegankelijkheid.

                          De bestuurlijk eindverantwoordelijke weet wat de actuele stand van zaken is omtrent
                          digitale toegankelijkheid in de organisatie.




    13 The implementation of web accessibility standards by Dutch municipalities, Eric Velleman, 2018.




                                                                              Vereniging van Nederlandse Gemeenten                31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>     Onderdeel              Stelling                                                                                 Ja/Nee/N.v.t.

                            De bestuurlijk eindverantwoordelijke weet welke maatregelen er genomen worden
                            en binnen welke periode dit plaatsvindt.

     ICT                    De I-adviseurs zijn bekend met het thema en weten welke invloed dit heeft op de
                            werkzaamheden.

                            De functioneel beheerders zijn bekend met het thema en weten welke invloed dit
                            heeft op de werkzaamheden.

                            De functioneel beheerder heeft het mandaat om processen (test op bevindingen,
                            verbeteren, hertesten) in te richten.

                            Er wordt periodiek binnen de organisatie getest of alle programma's, software en
                            applicaties voldoen aan de toegankelijkheidseisen.

                            De eindverantwoordelijke voor ICT weet dat op alle websites toegankelijkheidsver-
                            klaringen moeten staan.

     Inkoop                 Digitale toegankelijkheid is een (standaard)onderdeel van het inkoopproces.

                            De laatste versie van de Europese standaard EN 301 549 ‘Accessible requirements for
                            ICT products and services’ is in contractuele afspraken en opvolgende evaluaties
                            verwerkt.

                            Er wordt onderzocht of en hoe aantoonbaar wordt voldaan aan de contractueel
                            vastgelegde eisen.

                            Er is afgesproken wat de vervolgstappen zijn bij het niet voldoen aan de toegankelijk-
                            heidseisen zoals die wel in het contract staan.

                            Inkoop is bekend met alle websites, apps en intranetten waar deze toegankelijkheids-
                            verplichtingen voor gelden.

                            Er zijn er duidelijke afspraken over een eindtoets, de termijn waarbinnen reparaties
                            plaatsvinden en de kosten van testen en reparaties.

                            Er is inkoopbeleid m.b.t. digitale toegankelijkheid opgesteld en er wordt op
                            toegezien dat andere afdelingen zich hieraan houden.

     Juridisch              Er is een overzicht van alle relevante wet- en regelgeving.

                            De verplichtingen omtrent digitale toegankelijkheid zijn niet enkel bekend bij
                            juristen, maar ook bij de andere werknemers bekend.

                            De risico's van het niet voldoen aan de toegankelijkheidseisen zijn vastgesteld.

                            De risico's en gevolgen daarvan zijn bekend bij het management.

     Redactie               De kenmerken van een digitaal toegankelijk document zijn bekend bij de redactie.

                            Digitale toegankelijkheid is verwerkt in de communicatiestrategie en -beleid.

                            Er is een strategie voor welke content online wordt geplaatst.

                            Er is een strategie voor welk bestandstype er wordt gekozen.

                            Er is binnen de organisatie/redactie genoeg specifieke kennis op het gebied van
                            tabellen, een goede koppenstructuur, bladwijzers (bij pdf), lijsten, contrast en
                            metadata.


     Uitvoering en beheer
     Onderdeel              Stelling                                                                                 Ja/Nee/N.v.t.

     Toegankelijk- heids-   Er is een toegankelijkheidsverklaring voor de hoofdwebsite gepubliceerd in het
     verklaringen           toegankelijkheidsregister van Logius.

                            Voor alle andere websites is ook een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd in het
                            toegankelijkheidsregister van Logius.

                            Er is een overzicht van alle toegankelijkheidsverklaringen voor websites en mobiele
                            apps met de daarvoor verantwoordelijke medewerkers en contactpersonen.

                            Voor alle toegankelijkheidsverklaringen is er een actueel onderzoeksrapport
                            beschikbaar.

     Hoofdwebsite           Op de hoofdwebsite staat een link naar de toegankelijkheidsverklaring.

                            Er is een plan van aanpak voor de verbeterpunten.

                            Er is een formele opdracht om de verbeterpunten daarvan uit te voeren.

                            Op de hoofdwebsite staat een feedbackmechanisme voor digitale toegankelijkheid,
                            waarbij de minimaal de eisen van DigiToegankelijk worden gehanteerd.




32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>Onderdeel             Stelling                                                                              Ja/Nee/N.v.t.

Subwebsites           Er is een overzicht van alle websites met de daarbij behorende verantwoordelijke
                      medewerkers en contactpersonen.

                      Er is een plan van aanpak per website.

                      Er zijn links naar de volledige onderzoeken per website.

                      Er wordt per website gewerkt aan de verbeterpunten.

                      Op de subwebsite staat een feedbackmechanisme voor digitale toegankelijkheid.

Documenten            Er is een proces ingericht om te kunnen voldoen aan de eisen van digitale toeganke-
                      lijkheid.

                      De software waarmee documenten worden gecreëerd kan zorgen voor digitaal
                      toegankelijke content.

                      Er is een aanpak opgesteld waardoor documenten aan de toegankelijkheidseisen
                      (gaan) voldoen.

                      Er is een proces met vervolgstappen als er ontoegankelijke documenten worden
                      aangeboden.

                      Er is een overzicht van documenten op de hoofdwebsite.

                      Er is een overzicht van welke documenten niet voldoen die op de hoofdwebsite
                      staan.

                      Er is een overzicht van documenten op de overige websites.

                      Er is een overzicht van welke online documenten niet voldoen die op de overige
                      websites staan.

                      Documenten worden standaard digitaal toegankelijk gemaakt.

                      Video's, animaties, infographics, podcasts en andere mediavormen worden
                      standaard digitaal toegankelijk gemaakt.

Intra- en extranet-   De intra- en extranetten/cloudapplicaties voldoen aan de toegankelijkheidseisen.
ten/cloud
applicaties

                      Er is geïnventariseerd naar welke documenten er op het intranet staan.

                      Er is een toegankelijkheidsverklaring opgesteld.

                      Er wordt gewerkt aan de verbeterpunten.

                      Er is een feedbackmechanisme.

Apps                  Er is geïnventariseerd welke apps er zijn.

                      Er is geïnventariseerd naar welke documenten er op de apps staan.

                      Er is al een toegankelijkheidsverklaring gepubliceerd per app.

                      Er zijn links naar de volledige toegankelijkheidsonderzoeken.

                      Er is een plan van aanpak.

                      Er wordt gewerkt aan de verbeterpunten volgens het plan van aanpak

                      Er is een feedbackmechanisme.




                                                                         Vereniging van Nederlandse Gemeenten               33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>         Vereniging van
Nederlandse Gemeenten

          Nassaulaan 12
      2514 JS Den Haag
        +31 70 373 83 93

            info@vng.nl

          augustus 2022
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>