<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Model Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur
(artikel 213a Gemeentewet) (nieuw model, november 2022)
 Leeswijzer modelbepalingen

 - […] of [iets] = door gemeente in te vullen, zie bijvoorbeeld artikel 7, eerste lid.
 - [iets OF iets] = door gemeente te kiezen, zie bijvoorbeeld artikel 3, eerste lid.
 - [(iets)] = een duiding ter illustratie of uitleg voor gemeente, zie bijvoorbeeld artikel 2, eerste lid.
 - Combinaties zijn ook mogelijk, zie bijvoorbeeld artikel 3, eerste lid.

 Nadere uitleg is opgenomen in de VNG ledenbrief (zie ook de implementatiehandleiding, bijlage bij
 de VNG ledenbrief).

Besluit van de raad van de gemeente [naam gemeente] tot vaststelling van de Verordening
onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur (artikel 213a Gemeentewet) [naam
gemeente en eventueel jaartal] (Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid
bestuur (artikel 213a Gemeentewet) [naam gemeente en eventueel jaartal])

De raad van de gemeente [naam gemeente];
gelezen het voorstel van burgemeesters en wethouders van [datum en nummer];
gelet op artikel 213a, eerste lid, van de Gemeentewet;
gelezen het advies van de [naam commissie];
besluit vast te stellen de volgende verordening:

Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur (artikel 213a
Gemeentewet) [naam gemeente en eventueel jaartal]

Artikel 1. Definities
In deze verordening wordt verstaan onder:
- doelmatigheid: de mate waarin een maximale hoeveelheid producten en prestaties is gerealiseerd
met een minimale hoeveelheid middelen of een hogere kwaliteit wordt bereikt met een gelijkblijvende
hoeveelheid aan middelen;
- doeltreffendheid: de mate waarin de geleverde producten en prestaties bijdragen aan het realiseren
van gestelde gemeentelijke beleidsdoelen.

Artikel 2. Onderzoeksfrequentie
1. Burgemeester en wethouders verrichten jaarlijks onderzoeken naar de doelmatigheid van
[onderdelen van] de organisatie-eenheden van de gemeente en de uitvoering van taken door de
gemeente. Ieder gemeentelijke organisatie-eenheid en gemeentelijke taak wordt minimaal [eens in de
[aantal] jaren OF eenmaal in [aantal (bijvoorbeeld twee)] raadsperioden] in zijn geheel aan
dergelijke onderzoeken onderworpen.
2. Burgemeester en wethouders verrichten jaarlijks onderzoeken naar de doeltreffendheid van
minimaal [aantal] programma's en paragrafen van de begroting en jaarstukken of delen daarvan.

Artikel 3. Onderzoeksplan
[1. Burgemeester en wethouders zenden jaarlijks uiterlijk voor [datum] een onderzoeksplan naar de
raad voor de in het daarop volgende jaar te verrichten onderzoeken naar de doelmatigheid en
doeltreffendheid.
OF
1. Burgemeester en wethouders nemen jaarlijks een onderzoeksplan op in de paragraaf
bedrijfsvoering van de begroting, voor de in het daaropvolgende jaar te verrichten onderzoeken naar
de doelmatigheid en doeltreffendheid.]
2. Het onderzoeksplan bevat in ieder geval per onderzoek:
         a. het onderzoeksobject;
         b. de reikwijdte van het onderzoek;
         c. de onderzoeksmethode;
         d. de doorlooptijd van het onderzoek;
         e. de wijze van uitvoering van het onderzoek;
         f. het budget in de begroting voor het te verrichten onderzoek;
         g. […].


Bijlage bij VNG ledenbrief, kenmerk 22/061, november 2022.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Artikel 4. Voortgang onderzoeken
Burgemeester en wethouders rapporteren in de tussentijdse rapportages en de paragraaf
bedrijfsvoering van de jaarstukken over de voortgang van de onderzoeken naar de doelmatigheid en
doeltreffendheid en de uitputting van bijbehorende budgetten.

Artikel 5. Verslag en plan van verbetering
1. De onderzoeksresultaten worden vastgelegd in een verslag. Het verslag bevat tenminste een
analyse van de onderzoeksresultaten en indien nodig aanbevelingen voor verbetering.
2. Op basis van het verslag stellen burgemeester en wethouders indien nodig een plan van
verbetering op.
3. Het verslag en het plan van verbetering worden ter kennisgeving aan de raad aangeboden.
4. Burgemeester en wethouders nemen op basis van het plan van verbetering organisatorische
maatregelen.

Artikel 6. Intrekking oude regeling
De [citeertitel oude verordening] wordt ingetrokken.

Artikel 7. Inwerkingtreding en citeertitel
1. Deze verordening treedt in werking op [datum op of na datum inwerkingtreding Wet versterking
decentrale rekenkamers].
2. Deze verordening wordt aangehaald als: Verordening onderzoeken doelmatigheid en
doeltreffendheid bestuur (artikel 213a Gemeentewet) [naam gemeente en eventueel jaartal].

Aldus vastgesteld in de openbare raadsvergadering van [datum].

De voorzitter,
De griffier,




Bijlage bij VNG ledenbrief, kenmerk 22/061, november 2022.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Toelichting

NB Deze toelichting is ook geschreven met het oog op de (mogelijke) keuzes die in de Model
Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur (artikel 213a Gemeentewet)
gemaakt zijn. Als een individuele gemeente op onderdelen andere keuzes maakt dan in deze
modelverordening zijn gemaakt, dan sluit deze toelichting mogelijk niet aan. Wel kan ze uiteraard als
basis dienen voor een door de gemeente zelf op te stellen toelichting. Voor een goed beeld dient deze
modelverordening in samenhang met de hierbij behorende VNG ledenbrief en
implementatiehandleiding gelezen te worden.

Algemeen

Artikel 213a van de Gemeentewet verplicht tot periodiek onderzoek naar de doelmatigheid en
doeltreffendheid van het door burgemeester en wethouders gevoerde bestuur. Anders dan het
onderzoek door de rekenkamer gaat het hierbij om een zelfonderzoek. Onderzoek naar doelmatigheid
en doeltreffendheid van het gemeentelijk beleid – bijvoorbeeld op het gebied van milieu, leefbaarheid,
openbaar vervoer en huisvesting – is van groot belang voor de algemene oordeelsvorming over het
gevoerde beleid. Met deze onderzoeken wordt beoogd de transparantie van gemeentelijk handelen te
vergroten, en daardoor doelmatiger en doeltreffender te werken en de publieke verantwoording
daarover te versterken. Alle zaken die voor een doelmatig en doeltreffend bestuur van belang zijn
kunnen daarbij aan de orde komen.

Ook dienen burgemeester en wethouders periodiek te onderzoeken of de inrichting van de
gemeentelijke organisatie (in brede zin: de personeelsformatie, de informatievoorziening en de
administratieve organisatie) en het gemeentelijk middelenbeheer aan de gestelde eisen voldoet.

Burgemeester en wethouders zijn verplicht de onderzoeken te verrichten en hiervan verslag uit te
brengen. De verordening die de raad vaststelt, conform artikel 213a van de Gemeentewet, bevat de
kaders voor deze onderzoeken. De raad bepaalt de regels waaraan burgemeester en wethouders op
hoofdlijnen moeten voldoen. De raad stelt ook vast hoe hij bij de onderzoeken betrokken wordt en
daarover geïnformeerd wordt.

Relatie met lokale rekenkamer
De controle op en de evaluatie van de doelmatigheid en doeltreffendheid van het bestuur geschieden
primair door de raad en burgemeester en wethouders zelf. Daarnaast doen de lokale rekenkamers
onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het beleid en beheer. De rekenkamer kan
op grond van het gestelde in artikel 213a, derde lid, van de Gemeentewet gebruik maken van de
onderzoeksresultaten van burgemeester en wethouders. Ook kan de rekenkamer zo nodig een
tweede oordeel geven, als ze van mening is dat over een bepaald onderwerp een onafhankelijk
oordeel moet worden gegeven.

Artikelsgewijs

Enkel die bepalingen die verdere toelichting behoeven, worden hieronder nader toegelicht.

Artikel 2. Onderzoeksfrequentie
In artikel 2 worden burgemeester en wethouders opgedragen onderzoek te doen naar de
doelmatigheid en doeltreffendheid van het door burgemeester en wethouders gevoerde bestuur. De
raad stelt vast met welke frequentie deze onderzoeken van burgemeester en wethouders minimaal
moeten plaatsvinden. Hierbij wordt een scheiding aangebracht tussen onderzoeken naar de
doelmatigheid en onderzoeken naar de doeltreffendheid.

Eerste lid
De onderzoeken naar de doelmatigheid betreffen onderzoeken naar de uitvoering van het
gemeentelijk beleid en beheer van gemeentelijke middelen. Omdat de uitvoering wordt gedaan door
de gemeentelijke organisatie, richten deze onderzoeken zich enerzijds op de organisatie-eenheden
van de gemeente en anderzijds op de gemeentelijke taken en doelmatigheid in de procesgang. Het
voordeel hiervan is dat ook de doelmatigheid van de uitvoering van gemeentelijk beleid en het beheer
van middelen door derden wordt onderzocht.




Bijlage bij VNG ledenbrief, kenmerk 22/061, november 2022.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>Om te verzekeren dat alle onderdelen van de gemeente op doelmatigheid worden onderzocht,
verplicht het artikel dat ieder onderdeel van de gemeente en elke gemeentelijke taak [eens in de
[aantal] jaren OF eenmaal in de [aantal (bijvoorbeeld twee)] raadsperioden] wordt onderzocht.

Tweede lid
De onderzoeken naar de doeltreffendheid vinden plaats op basis van het in de programma's of
paragrafen van de begroting geformuleerde beleid. Dit beleid kan programma’s of paragrafen van de
begroting en jaarstukken of delen daarvan omvatten.


Artikel 3. Onderzoeksplan

Eerste lid
Burgemeester en wethouders stellen een onderzoeksplan op voor het komende jaar.
Het onderzoeksplan moet een volledig beeld geven van de voorgenomen onderzoeken, zij het
uiteraard nog globaal. De onderzoeken in het onderzoeksplan worden per onderzoek uitgewerkt.
Vanzelfsprekend zal de raad willen weten wat de plannen zijn, en ook gelegenheid willen hebben om
deze te bespreken en als hij dat nodig acht invloed uit te oefenen.

[Het onderzoeksplan wordt los aangeboden aan de raad. De raad kan het ter bespreking agenderen,
maar het wordt door burgemeester en wethouders vastgesteld. OF Het onderzoeksplan wordt als
onderdeel van de paragraaf bedrijfsvoering van de begroting aangeboden aan de raad. Het wordt ook
door de raad vastgesteld.]

Tweede lid
In het tweede lid is aangegeven wat in ieder geval moet worden opgenomen in het onderzoeksplan.

Tweede lid, onder a
Het onderzoeksobject wordt dusdanig omschreven dat duidelijk aangegeven is wat de afbakening van
het onderzoek is. Daarbij worden bij de doelmatigheidsonderzoeken duidelijk de scheidslijnen
aangegeven ten aanzien van de te onderzoeken procedures en instrumenten. Bij de
doeltreffendheidsonderzoeken worden duidelijk de scheidslijnen met andere beleidsvelden
aangegeven.

Tweede lid, onder b
De reikwijdte van ieder onderzoek strekt zich in beginsel uit over alle organen (raad en burgemeester
en wethouders), organisatie-eenheden en instellingen waarvoor de gemeente bestuurlijk
verantwoordelijk is of waarvan de activiteiten geheel of in belangrijke mate door de gemeente worden
bekostigd. De reikwijdte kan in het onderzoeksplan worden ingeperkt door het aangeven van het te
onderzoeken tijdvak en de te onderzoeken organen, organisatie-eenheden en instellingen. De
reikwijdte van onderzoeken moet van te voren duidelijk worden aangegeven.

Tweede lid, onder c
Hier wordt aangegeven welke onderzoeksmethode per onderzoek wordt gebruikt. Te denken valt aan
het meten van de effecten van begrotingsprogramma's, aan de hand van tevoren bepaalde
indicatoren. Dat kunnen meetbare en telbare prestaties zijn. Ook kan worden gedacht aan
meningspeilingen in enigerlei vorm en andere 'zachtere' meetmethoden. Naast de vraag of de
doelstellingen zijn gehaald kan worden onderzocht of dat gebeurd is met een zo efficiënt mogelijk
gebruik van middelen. Dit kan bijvoorbeeld door gebruik te maken van benchmarking.

Tweede lid, onder d
Er wordt een inschatting van de duur van het onderzoek gegeven, eventueel onderverdeeld in fasen.
    •
Tweede lid, onder e
Onderzoeken kunnen in opdracht van burgemeester en wethouders worden uitgevoerd door het
ambtelijke apparaat (al of niet met inbreng van deskundigheid van derden) of door derden. Indien de
ambtelijke organisatie de onderzoeken uitvoert, zullen in het onderzoeksplan waarborgen dienen te
worden ingebouwd, waarmee de onafhankelijkheid van de analyse en/of adviezen ter verbeteringen
worden gegarandeerd. Dat betekent dat het onderzoek zelf mag worden uitgevoerd door
functionarissen die in hun dagelijks werk betrokken zijn bij het onderzoeksobject. De evaluatie en de



Bijlage bij VNG ledenbrief, kenmerk 22/061, november 2022.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>aanbevelingen voor verbetering daarentegen moeten zoveel als mogelijk onafhankelijk tot stand
komen en uitgevoerd worden door functionarissen die niet in hun dagelijks werk betrokken zijn bij het
onderzoeksobject.

Tweede lid, onder f
Tot slot wordt jaarlijks vooraf het budget in de begroting bepaald voor het in het daaropvolgende jaar
te verrichten onderzoek.


Artikel 4. Voortgang onderzoeken
De paragraaf bedrijfsvoering van de jaarstukken dient inzicht te geven in de stand van zaken omtrent
de bedrijfsvoering. Daarbij dient een relatie te worden gelegd met de inhoud van de programma's. Het
ligt voor de hand om in deze paragraaf eveneens te rapporteren over de stand van zaken bij de
onderzoeken naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van het gevoerde bestuur en de uitputting
van bijbehorende budgetten.


Artikel 5. Verslag en plan van verbetering

Eerste lid
Met de onderzoeken beoogt de gemeente de transparantie van gemeentelijk handelen te vergroten en
de publieke verantwoording daarover te versterken. De bevindingen van de onderzoeken worden dan
ook neergelegd in verslagen voor de raad, zoals voorgeschreven in artikel 213a, eerste lid, van de
Gemeentewet. De verslagen dienen volgens artikel 197, tweede lid, van de Gemeentewet te worden
gevoegd bij de jaarrekening en het jaarverslag. Dat betreft uiteraard de verslagen die tijdens het
betreffende verslagjaar zijn afgerond. Dat sluit echter geenszins uit dat de raad, als hij dat wenst, de
verslagen ontvangt zodra ze zijn vastgesteld.

Systematische aandacht voor doelmatigheid en doeltreffendheid impliceert ook het doel om te leren,
om te denken over en te streven naar verbetering, daarom is in deze verordening opgenomen dat
evaluatie en aanbevelingen voor verbetering onderdeel zijn van het verslag.

Tweede lid
Bedrijfsvoering is een zaak van burgemeester en wethouders. Burgemeester en wethouders bepalen
dan ook of op basis van de onderzoeksresultaten het nodig is een plan van verbetering op te stellen.
Het plan wordt – indien van toepassing – opgesteld door burgemeester en wethouders.

Derde lid
Het plan van verbetering wordt uiteraard ook ter kennisgeving aan de raad gestuurd.

Vierde lid
Tot slot volgt dat een plan van verbetering moet leiden tot actie. Het zijn burgemeester en wethouders
die de organisatorische maatregelen nemen tot verbetering.




Bijlage bij VNG ledenbrief, kenmerk 22/061, november 2022.
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>