<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2024 – 2027

Het is een roerige tijd. Als je het nieuws volgt, zie je de verschrikkelijke beelden van de vele
slachtoffers en mensen die noodgedwongen hun huis en hun stad moeten verlaten. Ook de vele
slachtoffers die getroffen zijn door natuurgeweld.
Miljoenen mensen noodgedwongen op de vlucht, op zoek naar een veilige plek en een beter
leven. Komt bij de toenemende polarisatie wereldwijd, maar ook in ons eigen land. Van deze
situatie kan je wel heel verdrietig worden en kan het er op lijken dat de duisternis de wereld in
haar greep heeft. Treffend voor deze tijd is dan het lied van Stef Bos: “Geef licht”. Het werd
geschreven voor Kerk in Actie, voor kinderen in de knel. Ik citeer:

                            Het wordt steeds vroeger donker, de winter is in zicht

                             Alles keert naar binnen, de gordijnen gaan weer dicht

                           De tijd staat op een kruispunt, niemand weet waarheen

                        De schoonheid is soms ver te zoeken, de dromer staat alleen

                                                        Geef licht

                          Zie de oorlog die maar doorgaat, ook al is ze ver van hier

                                Onze wereld is te klein om het niet te willen zien

                                                        Geef licht.


Hoewel er bij ons geen tanks door de straten rijden en het luchtalarm alleen op de
eerste maandag van de maand gaat, raakt dit ook ons in Midden-Delfland. We kunnen geen
muur om Midden-Delfland bouwen, maar zullen onze verantwoordelijkheid moeten nemen.
Zoals Stef Bos zegt: “Onze wereld is te klein om het niet te willen zien”. Dan de oproep: “Geef
licht”. Licht verdrijft de duisternis en geeft hoop. Geef licht, door keuzes te maken die Midden-
Delfland in de toekomst nog mooier, nog menselijker, nog leefbaarder maken. Door Midden-
Delfland te maken tot een plek waar iedereen er toe doet. Of je hier geboren bent of hier als
vluchteling een plek hebt gekregen.

Financiën
Met het opstellen van de begroting voor 2024 wordt ook een meerjarenraming tot en met 2027
gemaakt. Daarin wordt duidelijk dat een sluitende begroting voor 2024 en 2025 mogelijk is.
Echter ontstaat er in onze gemeente vanaf 2026 een structureel financieel tekort. Tegelijkertijd
moeten we ook investeren in de (jeugd)zorg, sportaccommodaties en verschillende projecten
die de openbare ruimte verbeteren. Dat vraagt om keuzes maken. Voor de ChristenUnie zijn
investeringen in het sociaal domein en een gezonde leefomgeving van groot belang.




Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2024 - 2027
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Sociaal Domein
Een gezonde gemeente is een gemeente waar alle mensen meetellen. Een gemeente waar
iedereen die zorg nodig heeft deze ook ontvangt. Zorg heeft daarom een verstandige aanpak
nodig, waar kwaliteit voorop staat en waar mensen vóór financiën gaan. Vrijwilligersorganisaties
spelen een ongekend grote rol hierbij, ze zijn het sociaal kapitaal van onze gemeente. Dat
kapitaal laat zich niet altijd eenvoudig vangen in cijfers (zoals in de begroting), maar is daarom
niet van minder waarde. Door de toenemende vraag kan er een moment komen dat deze
organisaties hun grenzen bereiken op het gebied van menskracht en financiën.

Vraag:
Zijn er bij het college signalen bekend dat de vrijwilligersorganisaties, zoals de SWMD, tegen
hun grenzen aanlopen?

Onderwijs
Om (leer)achterstanden, opgelopen als gevolg van de coronacrises, weg te werken is door het
Rijk geld beschikbaar gesteld, het zogenoemde NPO-budget. Tijdens de begrotingsbehandeling
vorig jaar gaf de wethouder aan dat het beschikbaar gestelde budget een langere termijn ter
besteding heeft gekregen. Dat is met twee jaren verlengd, zodat de middelen ook in de jaren
2024 en 2025 beschikbaar zijn. De eerste resultaten waren positief, maar er zou nog een
(tussentijdse) evaluatie volgen. De evaluatie, samen met de scholen en de VVE organisaties, is
zeker nodig voor de vraag of dit een vervolg moet en kan krijgen.

Vraag:
Kan het college aangeven wanneer we een (tussen-)evaluatie tegemoet kunnen zien?

Duurzaamheid
Het lijdt geen enkele twijfel dat de hele wereld zich heeft in te zetten voor het behoud van onze
aarde, dat zinvolle maatregelen voor het behoud van onze planeet geen uitstel meer dulden. In
onze gemeente betekent dit dat we intensief aan de slag moeten met plannen en de uitvoering
ervan rondom de thema’s afval, warmte, water, duurzame energie, natuur en milieu. En
natuurlijk realiseren wij ons dat onze gemeente op wereldschaal kleiner is dan een speldenprik,
maar we moeten ergens beginnen en het ontslaat ons niet van de plicht, de opdracht, te doen
wat we kunnen. De basis in de transitievisie warmte, het aansporen van de bewoners tot het
nemen van ‘spijtvrije maatregelen’, ondersteunen wij van harte. Inmiddels reageert de
woningmarkt sterk op de gestegen energieprijzen. Woningen met energielabel D of hoger
worden minder snel verkocht. Vorig jaar vroeg de ChristenUnie al of het mogelijk is om
bewoners van ‘voorbeeldwoningen’, de zg. early adaptors, verder te organiseren als een
zichtbare community. Dit voor buren en dorpsgenoten die laagdrempelig inspiratie en kennis
willen opdoen. Voor zover wij kunnen zien, is hier nog niets mee gebeurd. Dat is erg jammer
want deze voorlopers zijn naar onze inschatting best bereid om hun bevindingen met




Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2024 - 2027
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>anderen te delen. Zij zouden daarmee weleens de sleutel kunnen zijn tot duurzame
verandering. Het buurtinitiatief ‘1000 kuub in de knip’ (Den Hoorn, Oude Veiling) op de site
beschrijft niettemin een nieuw ontstane besparingscommunity. Wij zijn erg benieuwd hoe dit
loopt. Dergelijke ontwikkelingen juichen wij in elk geval van harte toe.

Wonen
In de raad is al vaak gesproken over de woningbouw die nodig is om aan de woonbehoeften van
onze inwoners te kunnen blijven voldoen. Ook is gesproken over het tempo waarop de
woningen gerealiseerd worden.

Vraag
In programma 7 bij het onderdeel Beleidsveld ruimtelijke ordening staat ”Binnen de looptijd van
deze meerjarenbegroting willen wij gemiddeld 75 -100 woningen per jaar realiseren”. Wordt
hier met realiseren, het fysiek opleveren van de woningen bedoeld? Of gaat het hier om
plannen? Hoe verhoudt dit aantal van 75 – 100 woningen per jaar zich tot het concreet
doel/actie bij het Beleidsveld volkshuisvesting, “Ons woningbouwprogramma is vastgelegd in de
Regionale Realisatie Agenda (de Woondeal) en door de Provincie Zuid-Holland vastgesteld.
Hierin is de realisatie van 474 woningen tot en met 2030 opgenomen”?

Dienstbare overheid
Een dienstbare overheid, een dienstbare gemeente is het best samen te vatten als een
overheid/een gemeente die doet wat het belooft en die altijd de mens voor ogen houdt, niet de
regels, het product of een klant. Helderheid over participatie en momenten van invloed zijn
daarin cruciaal en wees duidelijk over de (on)mogelijkheden. Naar aanleiding van gebrekkig
verlopen participatietrajecten bij Maaslandse Zoom en de Harnasmolen fase 2 heeft de raad in
september 2023 twee moties besproken om het participatietraject aan te scherpen. Ook de
recente communicatie en participatie rond de voorgenomen opvang van 225 vluchtelingen is tot
nog toe niet optimaal verlopen. Mocht de raad definitief instemmen met de opvang van
vluchtelingen in Midden-Delfland, dan zijn communicatie en participatie cruciale succesfactoren.
Voor succesvolle communicatie en participatie is wel een vertrouwensband nodig. Onze oproep
is dan ook: heb oog voor de inwoners! Ga het gesprek aan, ga op bezoek! Wees betrouwbaar
en dienstbaar.

Tot Slot
Tot slot willen wij onze dank uitspreken aan het ambtelijk apparaat en het college voor het
opstellen van deze programmabegroting. Het is ons aller opdracht om juist in deze onzekere
tijden te werken aan een nog mooier, nog menselijker, nog leefbaarder Midden-Delfland. Het
uitvoeren van deze opdracht kunnen we niet alleen. We moeten samenwerken binnen de raad,
met het college, maar ook met betrokkenen binnen onze gemeente en daarbuiten.
We begonnen onze bijdrage met het lied van Stef Bos: “Geef Licht”.
Over twee maanden mogen wij het feest van het Licht vieren. Het feest van de komst van
Jezus, die 2000 jaar geleden ook geen dak boven het hoofd had en in een stal geboren werd.
Kerst, het feest waarbij, tegen alle menselijke verwachtingen in, het licht doorbreekt. Hoe het
vandaag lijkt, hoeft het niet te blijven. Durf te veranderen!




Algemene Beschouwingen Programmabegroting 2024 - 2027
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>