<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>




































HARNASCH
POLDER

JAARSTUKKEN 2024 
BEDRIJVENSCHAP HARNASCHPOLDER



Inhoudsopgave

Inhoudsopgave 
1. Jaarverslag
1.1 Voorwoord
1.2 Programmaverantwoording

1.2.1 Programma Ontwikkeling Harnaschpolder
1.2.2 Ontwikkeling resultaat grondexploitatie en financieel resultaat 2024

1.3 Paragrafen

2
2
2
4
4
5
5

1.3.1 Paragraaf lokale heffingen
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Fina ncleri ngsparag raaf
Paragraaf Bedrijfsvoering
Paragraaf verbonden partijen
Paragraaf grondbeleid
Risicoparagraaf

5
1.3.2 5
1.3.3 6
1.3.4 6
1.3.5 7
1.3.6 7
1.3.7 7
1.3.8 8
Rechtmatigheid
Jaarrekening
Inleiding
Overzicht van baten en lasten over 2024

1.4 9

2. 12
2.1 12
2.2 12
2.3 Balans per 31 december 2024 

Toelichting algemeen
2.4.1
2.4.2

13
2.4 13

Baten en lasten
Grondslagen voor de waardering en resultaatbepaling

13
14

2.5 Toelichting op het overzicht van baten en lasten over 2024
2.5.1
2.5.2
2.5.3
2.5.4

17
Lasten (inclusief analyse begrotingsafwijkingen) 
Baten (inclusief analyse begrotingsafwijkingen) 
Incidentele baten en lasten 
Wet Normering Topinkomens (WNT) tabel

Toelichting op de balans per 31 december 2024 
2.6.1 
2.6.2 
2.6.3

17
19
19
19

2.6 22
Activa 
Passiva
Niet in de balans opgenomen rechten en verplichtingen 

Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld 
Rechtmatigheidsverantwoording 
Overige gegevens 
Gebeurtenissen na balansdatum

22
24
25

2.7 25
2.8 25
3. 26
3.1 26
3.2 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 26



1. Jaarverslag 
Voorwoord

Dit voorwoord bij het jaarverslag en de jaarrekening 2024 van het Bedrijvenschap Harnaschpolder 
geven u een beeld van de activiteiten gedurende dit jaar.

Bouwplannen

Aan de Sionsdreef heeft Van Mierio Bouw het pand opgeleverd ten behoeve van een vestiging van 
Kwikfit. Delta Development heeft de bouwwerkzaamheden aan de Gantel in november afgerond, zodat 
het Delftse bedrijf Rollema intrek kon nemen. Het bedrijf Montrieurs is na levering van de kavel aan De 
Gantel in december 2024 direct gestart met de bouw.

Uitgiftes

In 2024 hebben drie uitgiftes plaatsgevonden, alle drie aan De Gantel. Ontwikkelaar Delta Development 
heeft de grond afgenomen in erfpacht waartoe de gemeente Midden-Delfland erfverpachter van de 
kavel werd. Daartoe is de kavel verkocht aan de gemeente Midden-Delfland als feitelijke koper. Delta 
Development maakte voorafgaand aan de levering van een kavel aan De Gantel bekend dat Rollema 
de beoogde huurder is. Rollema is een hoogwaardig logistiek bedrijf en daarmee is aan de 
uitgiftevoorwaarde voldaan dat de beoogd huurder aan het DB ter goedkeuring moest worden 
voorgelegd, voor dat tot uitgifte kon worden overgegaan. In december 2024 heeft levering aan 
Montrieurs plaatsgevonden. Montrieurs is een distributeur van meubels. Het Rijk heeft de 
tussenliggende kavel in december afgenomen en zal begin 2025 starten met de bouw van het 
boekenmagazijn voor de Koninklijke Bibliotheek.

Procedures

In de loop van 2024 zijn het Rijk en de bedrijven Montrieurs Maximator, Methaplanet en Dom 
procedures gestart om een omgevingsvergunning te krijgen. Het Rijk, Montrieurs en Maximator hebben 
de vergunning in 2024 verkregen. Maximator is een bedrijf in perslucht techniek en zal zich aan de 
Kleiweg vestigen. Het bedrijven Methaplanet produceert stoffen voor het biovergistingsproces en zal 
zich aan de Sionsdreef vestigen. Dom is een producent van sleutelsystemen en zal zich aan de Vrij 
Harnasch vestigen. De omgevingsvergunning voor Maximator is verkregen en inmiddels onherroepelijk, 
voor Methaplanet wordt de vergunning in maart verwacht en voor Dom in mei. Dit zijn de laatste 
procedures die moeten worden afgewacht voor dat de laatste kavels kunnen worden geleverd.

Openbare ruimte

Het fietspad aan de Meerkamp is aangelegd. Deze sluit aan op de toekomstige fietsroute over de 
Harnaschkade en maken gezamenlijk deel uit van de Stad-Land fietsroute. Voor het deel langs de 
Harnaschkade zijn eind 2024 de grondwerkzaamheden begonnen. De gemeente Midden-Delfland zal 
dit fietspad aansluiten op de brug die in de toekomst gebouwd zal worden om op de Woudselaan te 
komen.

Zuidelijk van het aan te leggen fietspad is de Kleiweg langs de Harnaschkade aangelegd om de 
bedrijven tussen de Harnaschdreef en de Kleiweg te ontsluiten.

Aan de Gantel is in het derde kwartaal van 2024 gestart met het woonrijp maken, zoals de aanleg van 
verharding en het planten van bomen. Dit was mogelijk na de aanleg van de nutsvoorziening aldaar en 
het gereedkomen van de Rollema locatie. Ter hoogte van de Koninklijke Bibliotheek en Montrieurs zal 
de aanleg van de openbare ruimte pas worden afgerond zodra deze partijen hun bouwwerkzaamheden 
hebben afgerond. Hiermee wordt schade aan de openbare ruimte voorkomen. Met de gemeente 
Midden-Delfland is overeengekomen dat de gemeente de afronding op zich neemt als het 
Bedrijvenschap als organisatie ophoudt te bestaan. Hiertoe wordt dan ook het bijbehorende budget 
overgedragen.

Parkmanagement

Bij levering van alle kavels in 2024 is door partijen aan wie uitgifte heeft plaatsgevonden, ook een 
afdracht gedaan aan de Parkmanagementvereniging. Dankzij de uitgiftevoorwaarden van het

1.1

2



Bedrijvenschap is de eenmalige bijdrage verplicht en kunnen de bedrijven lid worden van de 
Parkmanagementvereniging. Het Bedrijvenschap heeft belang bij een actieve rol van de 
Parkmanagementvereniging. Met de eenmalige bijdragen die samengaan met de uitgiften, heeft het 
bestuur van de Parkmanagementvereniging een aantal zaken opgepakt zoals cameratoezicht en 
afstemming met bedrijven over de openbare ruimte. De vereniging heeft een parkmanager ingehuurd 
voor het beheer het bedrijventerrein.

Beëindiging Bedrijvenschap

In 2024 heeft besluitvorming over een wettelijk vereiste aanpassing van de gemeenschappelijke 
regeling plaatsgevonden en met de gemeente Midden-Delfland zijn afspraken gemaakt over het 
afronden van de werkzaamheden in de openbare ruimte.

Naar verwachting zal het Bedrijvenschap worden beëindigd in 2025. Hiertoe hebben voorbereidingen 
plaatsgevonden in 2024 waartoe ook een notaris is ingeschakeld. De beide deelnemende gemeenten 
zijn actief betrokken om besluitvorming te vereenvoudigen. In het in 2024 opgestelde liquidatieplan is 
er een mogelijkheid opgenomen om het Bedrijvenschap als juridische entiteit te laten bestaan, totdat 
de lopende juridische procedure(s) is of zijn afgerond. In dat scenario wordt de organisatie afgebouwd, 
de grondexploitatie afgesloten en komen DB en AB nog minimaal bijeen. Besluitvorming over de 
toekomstige daadwerkelijk liquidatie van de juridische entiteit wordt al wel doorlopen en aan de raden 
zal gevraagd worden het AB te mandateren om deze laatste stap te zetten. Wanneer dat zal zijn is nog 
niet bekend en afhankelijk van de doorlooptijd van de juridische procedure(s).

Samenvatting

In 2024 hebben een aantal grote uitgiftes plaatsgevonden aan de Gantel en zijn de procedures gestart 
voor uitgifte van de laatste drie uit te geven kavels in 2025. Ook is het proces van de liquidatie van het 
Bedrijvenschap geconcretiseerd met ondersteuning van een notaris. Waar mogelijk is de openbare 
ruimte ingericht. Dit zal in 2025 waar mogelijk nog verder worden afgerond totdat het wordt 
overgedragen aan de gemeente Midden-Delfland als het Bedrijvenschap als organisatie in de loop van 
ophoudt te bestaan.

Casper van der Feltz

Directeur Bedrijvenschap Harnaschpolder

3



Programmaverantwoording
In de programmaverantwoording wordt de realisatie van het programma van het Bedrijvenschap 
uiteengezet. De programmaverantwoording biedt inzicht in de mate waarin de doelstellingen zijn 
gerealiseerd.

Het Bedrijvenschap Harnaschpolder kent één programma, namelijk het programma ontwikkeling van 
het bedrijventerrein Harnaschpolder. Op grond van de indeling zoals opgenomen in het Besluit 
Begroting en verantwoording (BBV) behoort de grondexploitatie van het Bedrijvenschap tot het taakveld 
3, Economie, 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur.

1.2.1 Programma Ontwikkeling Harnaschpolder
De Harnaschpolder wordt ontwikkeld tot bedrijventerrein met als doel de regionale economie en 
werkgelegenheid te versterken. Het Bedrijvenschap Harnaschpolder heeft tot doel bij te dragen aan 
een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor bedrijven en het bevorderen van werkgelegenheid door middel 
van het aanleggen en exploiteren van bedrijventerreinen, waaronder het verrichten van alle taken die 
met deze doelstelling samenhangen. Om dit bedrijventerrein te realiseren zijn de gemeenten Den Haag 
en Midden-Delfland een samenwerkingsverband in de vorm van een Gemeenschappelijke Regeling 
aangegaan (GR). De GR bestaat sinds 2004. Tot 2014 maakte ook de gemeente Delft onderdeel uit van 
de GR. Eind 2017 is door de gemeenteraden en colleges van burgemeester en wethouders van beide 
gemeenten de 6® wijziging van de gemeenschappelijke regeling vastgesteld die noodzakelijk was 
geworden door een wijziging van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Op 21 december 2017 heeft 
de officiële publicatie plaatsgevonden, waarna de volgende dag de wijzigingen in werking zijn getreden. 
In 2024 is de GR voor de 7® keer gewijzigd wegens een nieuwe wetgeving. De GR is aangegaan voor 
onbepaalde tijd.

Het Bedrijvenschap Harnaschpolder richt zich voor een belangrijk deel op de logistieke sector. In de 
regio Den Haag zijn weinig grote kavels beschikbaar, terwijl de aanwezigheid hiervan belangrijk is voor 
het huisvesten van bestaande en nieuwe bedrijven. De gunstige ligging aan de A4, de ontsluitingen en 
de ruime kavels maken Harnaschpolder uitermate geschikt voor deze sector. Naast grotere kavels zijn 
er ook kleinere kavels voor met name lokale ondernemers. Onderstaand overzicht geeft de 
kerngegevens en voortgang van de uitgiften in hectaren weer per 1 januari 2025.

1.2

Ruimtegebruik 1-1-2025
Woud- Hoog- Vrij-

Harnasch Harnasch Harnasch
Totaah

BHP
Plangebied 
- buiten exploitatie

336.958 268.986 300.404
49.835

906.348
71.72321.888

Exploitati^ebied
- wegenstructuur
- reservering OV tracé 
-^rqen/overig
- water

287.123 268.986 278.516
16.731 28.150

6.100
45.976 51.990
18.360 19.544

834.625
56.758
10.000

120.731
57.793

11.877
3.900

22.765
19.889

- zelfrealisatie met anterieure ovk al uitgegeven 
!- zelfrealisatie van Leeuwen

16.029
7.369

16.029
7.369

- wonen en woonwerkwoningen al uitgeven 5.899 5.899

- bedrijven uitgeefbaar
- al uitgegeven
- koopovereenkomst
- reserveringsovereenkomst, precontractueel verplicht
- niet verplicht / nog uitgeefbaar_________________

227.739
225.064

170.400
170.400

161.908
150.492

560.047
545.956

2.675 11.416 14.091

4



1.2.2 Ontwikkeling resultaat grondexploitatie en financieel resultaat 2024
Op 12 december 2024 heeft het Algemeen bestuur De geactualiseerde grondexploitatie per 1 juli 2024 
vastgesteld, waartoe het Dagelijks bestuur op 15 november 2024 een voorstel deed. Op basis van het 
resultaat op netto contante waarde van deze nieuwe grondexploitatie, en rekening houdend met nadien 
bekend geworden informatie tot het moment van opstellen van de jaarrekening, is in het verslagjaar 
de verliesvoorziening verlaagd met € 0,64 miljoen tot € 10,64 miljoen.

De bijdragen en verkopen die in 2024 zijn gerealiseerd, de verwerving van gronden, investeringen in 
bouwrijp maken, woonrijp maken, de plankosten en de financieringslasten, resulteren in een mutatie 
Onderhanden werk van € 11,90 miljoen (in 2024 zijn meer opbrengsten dan kosten gerealiseerd, 
waardoor het saldo Onderhanden werk op de balans afneemt). In 2023 was sprake van een mutatie / 
afname van € 9,50 miljoen (meer opbrengsten dan kosten).

Paragrafen
Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft de vorm en de inhoud van de begroting en het 
jaarverslag voor. In dit besluit wordt een aantal paragrafen verplicht gesteld voor opname in zowel de 
begroting als in het jaarverslag. Onderstaande paragrafen zijn de paragrafen zoals deze in de begroting 
zijn opgenomen en bevatten derhalve de verantwoording over de realisatie in 2024.

In het hiernavolgende worden de paragrafen benoemd en uitgewerkt, dan wel wordt gemotiveerd 
aangegeven waarom het Dagelijks bestuur de paragrafen niet van toepassing acht.

1.3.1 Paragraaf lokale heffingen
De gemeenschappelijke regeling geniet net als in voorgaande jaren geen inkomsten uit lokale heffingen, 
aangezien het opleggen van lokale heffingen niet tot de taken van de gemeenschappelijke regeling 
behoort. Deze paragraaf is derhalve, net als in voorgaande jaren, ook voor het verslagjaar niet van 
toepassing.

1.3.2 Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing
Onder het weerstandsvermogen wordt verstaan de mate waarin het Bedrijvenschap in staat is om 
financiële tegenvallers op te kunnen vangen zonder dat het beleid van de Gemeenschappelijke regeling 
hierop dient te worden aangepast. Het weerstandsvermogen is van belang voor de beoordeling van de 
gezondheid van de financiële positie van het Bedrijvenschap. Het weerstandsvermogen bestaat uit de 
relatie tussen de weerstandscapaciteit (de middelen en mogelijkheden waarover het Bedrijvenschap 
beschikt of kan beschikken om niet begrote kosten te dekken) en uit de risico's waarvoor geen 
maatregelen zijn getroffen (risico's van materiële betekenis in relatie tot de financiële positie).

Op dit moment is de weerstandscapaciteit van het Bedrijvenschap niet op voldoende niveau. Het saldo 
van de grondexploitatieberekening is negatief en het Bedrijvenschap beschikt niet over een positief 
eigen vermogen. In de Gemeenschappelijke regeling participeren de deelnemende gemeenten 
risicodragend. Uitgaande van ongewijzigde omstandigheden in de ontwikkeling van het verwachte 
planresultaat zullen de deelnemende gemeenten moeten bijdragen. Dit is bij de deelnemende 
gemeenten bekend. Hierop wordt in de paragraaf grondbeleid nader ingegaan.

In de risicoparagraaf wordt de oorzaak hiervan nader toegelicht en wordt de relatie met en de gevolgen 
van de huidige marktontwikkelingen nader beschreven. Ook wordt daar beschreven op welke wijze 
risicobeheersing plaatsvindt. Deze beheersing uit zich met name in de wijze van ramen van inkomsten 
en uitgaven en de bandbreedte die als gevolg van de risico's wordt gehanteerd.

Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is het verplicht een zestal kengetallen in 
de jaarrekening op te nemen:

1.3

Kengetallen Rekening
2023

Rekening
2024

Begroting
2024

Netto schuldenquote 251% 117% 125%
Netto schuldenquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen 251% 117% 125%
solvabiliteitsratio 0% 0% 0%
grondexploitatie 159% 48% 58%
[structurele exploitatieruimte n.v.t. n.v.t. n.v.t.
belastingcapaciteit n.v.t. n.v.t. n.v.t.

5



Toelichting bij de kengetallen:

- De netto schuldenquote geeft alle schulden (minus vorderingen) weer in een percentage van de 
jaarlijkse baten. Het geeft een indicatie in welke mate rentelasten en aflossingen op de exploitatie 
drukken.

- De netto schuldenquote gecorrigeerd voor verstrekte geldleningen geeft hetzelfde weer, maar de 
verstrekt geldleningen worden daarbij buiten beschouwing gelaten.

- De solvabiliteitsratio geeft het eigen vermogen weer in verhouding tot alle passiva op de balans. 
Het geeft inzicht in de mate waarin het Bedrijvenschap in staat is aan zijn financiële verplichtingen 
te voldoen. Zo lang er geen (positief) eigen vermogen is gevormd zal dit percentage altijd 0% 
bedragen.

- Het kengetal voor de grondexploitatie geeft de verhouding van de boekwaarde van de investeringen 
weer in een percentage van de jaarlijkse baten.

- Door het ontbreken van andere inkomsten en de mogelijkheid om belastingen te heffen zijn de 
laatste twee genoemde kengetallen voor het Bedrijvenschap niet van toepassing.

1.3.3 Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen
Het Bedrijvenschap beschikt niet over kapitaalgoederen, aangezien de gronden in ontwikkeling en de 
investeringen worden opgenomen onder de balanspost Onderhanden werk. Deze investeringen staan 
niet duurzaam ten dienste van de bedrijfsuitoefening van het Bedrijvenschap. Zodra de uitgeefbare 
gronden volledig bouwrijp zijn opgeleverd en de openbare ruimte is overgedragen aan de gemeente 
Midden-Delfland, wordt de Gemeenschappelijke regeling opgeheven. Openbare gronden worden in 
eigendom, beheer en onderhoud overgedragen aan de gemeente Midden-Delfland.

Met de gemeente Midden-Delfland Is overeengekomen dat reeds aangelegde openbare gronden die 
nog niet zijn overgedragen aan de gemeente, door de gemeente Midden-Delfland onderhouden 
worden. Overdracht van gronden gebeurt per deelgebied. Om fiscale redenen worden gronden binnen 
2 jaar na realisatie overgedragen, of na 10 jaar. In de tussentijd worden nog niet overgedragen gronden 
door de gemeente beheerd. Het budget voor dat toekomstige onderhoud tot aan de het einde van de 
gemeenschappelijke regeling is in 2016 aan de gemeente uitbetaald.

Voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein zijn een aantal woningen aangekocht dan wel onteigend. 
Deze woningen zijn of worden gesloopt of In afwachting van de toekomstige sloop tijdelijk in gebruik 
gegeven. Uitzondering vormt één woning die voor de ontwikkeling van het bedrijventerrein niet gesloopt 
behoeft te worden en zal worden afgestoten.

1.3.4 Financieringsparagraaf
Voor de financiering van de investeringen door het Bedrijvenschap en om tijdig te kunnen voldoen aan 
de financiële verplichtingen, dient het Bedrijvenschap te beschikken over voldoende geldmiddelen. Deze 
paragraaf richt zich op de treasuryfunctie, de wijze waarop het Bedrijvenschap omgaat met haar 
financiële geldstromen en vermogensposities. Het is relevant voor de bedrijfsvoering en voor de 
financieringsfunctie om inzicht te geven hoe het Bedrijvenschap omgaat met financiële risico's, de mate 
waarin over voldoende geldmiddelen kan worden beschikt om op korte termijn aan haar verplichtingen 
te kunnen voldoen (liquiditeit) en de manier waarop op lange termijn de financiering is geregeld. In de 
toelichting op de balans zijn de huidige leningen gespecificeerd weergegeven naar omvang, looptijd en 
rentepercentage.

De lening portefeuille ultimo boekjaar bedroeg in totaal € 18 miljoen. Begin 2025 is deze lening afgelost 
en is € 18 miljoen opnieuw aangetrokken. Het saldo dient 30 juni 2025 te worden afgelost. De 
rentekosten over 2024 bedroegen € 0,91 miljoen.

De grondexploitatie wordt naar verwachting medio 2025 afgesloten, waarna de gemeenschappelijke 
regeling naar verwachting nog een tweetal vorderingen heeft openstaan. De gemeenschappelijke 
regeling zal na afsluiten van de grondexploitatie in stand blijven ten behoeve van de afwikkeling van 
deze vorderingen. De deelnemende gemeenten zullen het tekort op de grondexploitatie aanzuiveren 
op het moment dat deze wordt afgesloten. Ten behoeve van de financiering van de twee vorderingen, 
alsmede de te maken organisatiekosten zal een nieuwe financiering worden aangetrokken. De rente op

6



deze nieuwe financiering zal direct ten laste van het resultaat van de gemeenschappelijke regeling 
komen.

Het Bedrijvenschap belegt overtollige middelen alleen bij de BNG of overheidsorganisaties. Dit past bij 
het risicomijdend karakter van het Bedrijvenschap. Er wordt deelgenomen aan het zogenoemde 
Schatkistbankieren en overtollige liquide middelen worden uit dien hoofde tijdelijk gestald in 's 
Rijksschatkist.

1.3.5 Paragraaf Bedrijfsvoering
De paragraaf betreffende de bedrijfsvoering behandelt de stand van zaken ten aanzien van de 
bedrijfsvoering van en binnen het Bedrijvenschap.

Het Bedrijvenschap is een gemeenschappelijke regeling. Op bestuurlijk niveau heeft het Algemeen 
bestuur alle bevoegdheid die niet in of ingevolge de regeling aan het Dagelijks bestuur of de voorzitter 
is opgedragen (artikel 8 Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Harnaschpolder). Voor het 
Dagelijks bestuur zijn diverse taken opgedragen zoals beschreven in artikel 14 lid 1 van de 
Gemeenschappelijke regeling. De dagelijkse leiding van het Bedrijvenschap berust bij de algemeen 
directeur, ondersteund door een managementteam. De ontwikkeling van het terrein en de uitgifte van 
kavels is belegd bij de projectorganisatie onder leiding van een manager bedrijfsvoering welke 
verantwoording aflegt aan de directeur.

De spelregels ten aanzien van het financiële beleid en beheer, de organisatie, de financiële administratie 
en het kasbeheer van het Bedrijvenschap zijn vastgelegd in de financiële verordening 2024 welke op 
14 oktober 2024 aan het Algemeen Bestuur ter goedkeuring is voorgelegd en is aangenomen.

Conform de financiële verordening en gemaakte afspraken in de (gewijzigde) Gemeenschappelijke 
regeling vinden gedurende de looptijd van het project geen tussentijdse onttrekkingen van positieve 
resultaten plaats. Eveneens wordt van de deelnemende gemeenten geen bijdrage gevraagd bij een te 
verwachten negatief saldo gedurende de looptijd van het project. Verrekening van het resultaat vindt 
derhalve plaats bij afronding van het project dan wel bij beëindiging van de Gemeenschappelijke 
regeling.

Het Bedrijvenschap beschikt over een Functionaris Gegevensbescherming, een register van 
verwerkingen, een protocol datalekken, een logboek datalekken en een privacyverklaring ter uitvoering 
van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Belangstellenden en belanghebbenden 
kunnen de privacyverklaring desgewenst per mail of per post toegezonden krijgen.

1.3.6 Paragraaf verbonden partijen
Het Bedrijvenschap is een samenwerkingsverband in de vorm van een gemeenschappelijke regeling 
waaraan de gemeenten Den Haag en Midden-Delfland deelnemen en waaraan tot en met september 
2013 de gemeente Delft heeft deelgenomen. De deelnemende gemeenten Den Haag en Midden- 
Delfland participeren risicodragend. De gemeente Delft heeft haar risico bij de uittreding afgekocht. 
Het Bedrijvenschap heeft geen bestuurlijke relaties gecombineerd met financiële belangen in andere 
partijen. Wel wordt op uitvoerend niveau samengewerkt bij de afzet van bedrijfsgronden.

1.3.7 Paragraafgrondbeieid
Het Bedrijvenschap voert een actief grondbeleid. Echter er zijn in het gebied van het Bedrijvenschap 
enkele bedrijven die zelf willen ontwikkelen en waarbij het Bedrijvenschap feciliterend optreedt. Met 
een tweetal bedrijven heeft het Bedrijvenschap daartoe exploitatie-overeenkomsten afgesloten. In 
maart 2016 heeft de Commissie BBV een notitie "Faciliterend grondbeleid" vastgesteld, welke met 
terugwerkende kracht vanaf 1-1-2016 in werking is getreden. Deze wijziging van de regelgeving 
betekende dat de baten en lasten van faciliterend grondbeleid niet meer als kosten en baten van de 
grondexploitatie verantwoord mogen worden. In 2019 is van één bedrijf de exploitatiebijdrage 
ontvangen. Op grond van de overeenkomst met het andere bedrijf is nog een bedrag te ontvangen van 
€ 920.280. Dit bedrag is als vordering op de balans opgenomen.

Hieronder volgt een weergave van de door het Bedrijvenschap opgestelde kaders ter uitvoering van 
het grondbeleid. Het beleid heeft tot doel het realiseren van ruimtelijke plannen op het bedrijventerrein 
en is erop gericht om alle werkzaamheden uit te voeren die tot het traditionele grondproductieproces

7



behoren, bestaande uit de voorbereiding, de (coördinatie van de) uitvoering en de afronding (c.q. 
overdracht).

Grondexploitatieberekening

De grondexpioitatieberekening wordt jaarlijks per 1 juii herzien. De iooptijd van de per 1 juli 2024 
herziene grondexploitatie is ten opzichte van de vorige herziening ongewijzigd en ioopt tot en met 30 
juni 2025. Deze grondexploitatie is een opsteiling die een zo getrouw mogelijk beeid geeft van de 
huidige verwachtingen, gebaseerd op ramingen en kengetailen. Hierbij is rekening gehouden met een 
kostenstijging van 4% per jaar, een opbrengstenstijging van 3% per jaar en een discontovoet van 2%.

Voor de baianswaardering is niet de contante waarde van de Herziene grondexpioitatie per 1-7-2024 
bepalend maar die per 31-12-2024. Voor de waardering van de verliesvoorziening in de jaarrekening 
wordt om die reden ieder jaar de vastgesteide grondexpioitatie per 1 juli geactualiseerd naar 31 
december waarbij rekening wordt gehouden met omstandigheden die zich hebben voorgedaan na 
opsteiien van de grondexploitatie en leiden tot een gewijzigde inschatting van het resultaat van de 
grondexploitatie.

Vorenstaande heeft geieid tot een verbetering van het per 31 december 2023 verwachte 
grondexploitatieresuitaat van € 11,28 miljoen verlies (op netto contante waarde) met € 0,64 miijoen 
tot een verwacht veriies per 31 december 2024 van € 10,04 miijoen op netto contante waarde (€ 10,15 
miljoen op eindwaarde per 30 juni 2025).

Bestemmingsplannen

Binnen het bedrijventerrein Harnaschpolder worden drie deeigebieden onderscheiden: Vrij-Harnasch, 
Hoog-Harnasch en Woud-Harnasch. Aan deze gebieden iiggen twee onherroepeiijke 
bestemmingspiannen ten grondslag.

Beeldkwaliteitsplan

Het beeldkwaliteitsplan dat wordt toegepast bij nieuwe uitgiftes is in 2019 geactualiseerd. Hierin is 
tevens een verdere uitwerking gemaakt voor de inrichting van de openbare ruimte. De gemeente 
Midden-Delfland wii bij actualisatie van het bestemmingspian het aangepaste beeldkwaliteitspian hierin 
opnemen.
Verkoopvoorwaarden en uitgiftepian

Het uitgifteproces van het Bedrijvenschap sluit aan op het in 2021 uitgesproken Didam arrest.
Conform het arrest is het uitgangspunt dat kaveis open en transparant worden aangeboden en het 
Bedrijvenschap benaderbaar is door geïnteresseerden. Om in staat te zijn actuele verkoopinformatie 
nog eenvoudiger te actuaiiseren, wordt informatie getoond op de website die in eigen beheer kan 
worden geactuaiiseerd. De website is www.bedriivenschaDHarnaschDoider.nl. Vanuit de deelnemende 
gemeentes kan naar deze website worden verwezen. Op de website worden ook de voorwaarden en 
het uitgiftebeleid genoemd. Hiermee kunnen geïnteresseerde partijen kennisnemen van de 
voorwaarden waaraan moet worden voidaan om voor een kavel in aanmerking te komen. Nieuwe 
voorgenomen uitgiften worden gepubliceerd om bezwaren van andere gegadigden mogeiijk te 
maken.

Samenwerking met de grondgebied gemeente Midden-Delfland

De grondgebied gemeente is gelet op haar publiekrechtelijke taken en bevoegdheden onontbeeriijk 
voor de uitvoering van de taken van het Bedrijvenschap. De basis voor een goede samenwerking is 
geiegd in het Uitvoeringsconvenant en de Gemeenschappelijke regeling. Het Bedrijvenschap is op deze 
manier betrokken bij een aantal publiekrechtelijke taken in het werkingsgebied van het Bedrijvenschap.

1.3.8 Risicoparagraaf
Aan het produceren en afeetten van bouwrijpe grond zijn financiële en beleidsmatige risico's verbonden. 
De risico's voor de grondexploitatie zijn voor rekening van het Bedrijvenschap. Om deze risico's te 
actualiseren en beheersbaar te houden, wordt jaarlijks de grondexploitatie en risicoanalyse herzien.

8



Met de grondexploitatie en de daarbij behorende planning wordt inzicht gegeven in de meerjarige 
ontwikkeling van het resultaat op de bouwgrondexploitatie. De grondexploitatie is als zodanig het 
belangrijkste inhoudelijke beheers- en sturingsinstrument van het Bedrijvenschap. Gelet op de 
financiële risico's en de lange doorlooptijd is een jaarlijkse herziening van de grondexploitatie en 
planning een vereiste. In de jaarlijkse herziening worden de gerealiseerde kosten en opbrengsten 
meegenomen en de verwachte kosten en opbrengsten geraamd, rekening houdend met de invloed van 
rente- en prijswijzigingen. Bij de herziening van de grondexploitatie wordt een risicoanalyse 
samengesteld. In deze risicoanalyse en gevoeligheidsanalyse wordt inzichtelijk gemaakt welke kansen 
en bedreigingen zich kunnen voordoen, wat daarvan de financiële consequenties zijn en in hoeverre de 
diverse nog te beïnvloeden kosten- en opbrengstenposten kansen bieden tot optimalisatie dan wel 
bedreigingen in zich hebben om het saldo te verslechteren. Om de (bestuurlijke) procedures rond 
begroting en jaarrekening soepeler te laten verlopen is er voor gekozen om vanaf 2018 de herzieningen 
van de grondexploitatie niet meer per 1 januari te actualiseren maar per 1 juli. Ten behoeve van de 
jaarrekening worden dit grondexploitatieresultaat en de risico's wel geactualiseerd naar de stand per 
balansdatum.

Volgens de tot en met 31 december 2024 geactualiseerde grondexploitatie wordt uitgegaan van een 
saldotekort van € 10,04 miljoen op netto contante waarde per 31 december 2024 (€ 10,15 miljoen op 
eindwaarde per 30 juni 2025). Met de deelnemende partijen zijn afspraken gemaakt over de verdeling 
van het nadelige saldo op einddatum. De gemeente Den Haag draagt 85% van het nadelig saldo en de 
gemeente Midden-Delfland 15%.

Voor het Bedrijvenschap is het van belang dat de ontwikkeling van de werkzaamheden in de pas lopen 
met de in de grondexploitatieberekening opgenomen ramingen van kosten en opbrengsten en de 
daarbij behorende tijdsplanning. Afwijkingen hiervan kunnen belangrijke financiële consequenties 
hebben. Binnen haar doelstelling heeft het Bedrijvenschap tot taak het bedrijventerrein te ontwikkelen. 
Aan deze werkzaamheden zijn financiële en beleidsmatige risico's verbonden.

Het Bedrijvenschap onderkent per 31 december 2024 de volgende risico's van grotere omvang:

Risico dat de bijdrage op grond van een exploitatie-overeenkomst niet ontvangen wordt in 2025 en 
de GR hiertoe langer in stand moet worden gehouden.
De in de grondexploitatie opgenomen vordering op TenneT TSO wordt niet ontvangen binnen de 
looptijd van de GREX in het kader van afsluiten van de grondexploitatie als vordering op de balans 
opgenomen waardoor de GR langer in stand moet worden gehouden.
De vordering op TenneT TSO valt lager uit

Naast negatieve risico's is er ook een positief risico van grotere omvang:

Het te ontvangen schadebedrag van TenneT TSO valt hoger uit dan waarmee in de grondexploitatie
rekening is gehouden.

Rechtmatigheid
Met ingang van het verslagjaar 2023 verklaart het Dagelijks Bestuur van Bedrijvenschap 
Harnaschpolder in de jaarrekening of de organisatie rechtmatig heeft gehandeld. De accountant 
onderzoekt nog steeds de rechtmatigheid maar doet in zijn controleverklaring geen expliciete uitspraak 
meer over de bevindingen van zijn onderzoek ten aanzien van rechtmatigheid. De controleverklaring 
ziet echter mede toe op de juistheid van de rechtmatigheidsverantwoording van het Dagelijks Bestuur 
waardoor indirect middels de controleverklaring over de jaarrekening een uitspraak wordt gedaan over 
de rechtmatigheid.

Het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (hierna: BADO) schrijft voor dat de accountant 
bij de controle van het Bedrijvenschap moet vaststellen dat de baten, lasten en balansmutaties tot 
stand zijn gekomen in overeenstemming met de begroting en met van toepassing zijnde wettelijke 
regelingen. Om de rechtmatigheidscontrole intern te kunnen voorbereiden en om de accountant op 
rechtmatigheid te kunnen laten controleren is een normenkader opgesteld. Het normenkader bestaat 
uit een overzicht van de geldende externe en eigen regelgeving met betrekking tot financiële 
beheershandelingen, bestaande uit relevante regelgeving van hogere overheden (externe regelgeving) 
en van de Gemeenschappelijke regeling zelf (interne regelgeving). Het normenkader voor de

1.4

9



accountantscontrole 2024 is op 14 oktober 2024 schriftelijk ter goedkeuring aangeboden aan het 
Dagelijks bestuur en vastgesteld.

Bij voorgaande jaarrekeningen van het Bedrijvenschap is naast een goedkeurend oordeel over de 
getrouwheid ook ten aanzien van rechtmatigheid een goedkeurend oordeel afgegeven.

In paragraaf 2.8 treft u de rechtmatigheidsverantwoording aan.

10


</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>