<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>  Programmabegroting 2023
  GGD Noord- en Oost-Gelderland
  Vastgesteld d.d. 7 juli 2022
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD 1
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave
1.         Voorwoord............................................................................................................................ 4
2.         Zienswijzen gemeenten op Uitgangspunten voor de begroting 2023 ................................. 5
   2.1.    Instemmende zienswijzen .................................................................................................... 5
   2.2.    Reactie dagelijks bestuur op zienswijzen gemeenten .......................................................... 5
3.         Tijdsplanning......................................................................................................................... 8
4.         Kerngegevens begroting 2023 .............................................................................................. 9
5.         Bestuurlijke en beleidsmatige kaders................................................................................. 14
   5.1.    Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid ....................................................... 14
   5.2.    Indeling GGD-taken............................................................................................................. 14
   5.3.    Bestuursagenda 2019-2013 NOG Gezonder ....................................................................... 15
   5.4.    GGD NOG Robuust .............................................................................................................. 15
   5.5.    Bestrijding COVID-19 .......................................................................................................... 16
6.         Voorstel nieuw beleid 2023 ................................................................................................ 17
   6.1.    Nieuw beleid: Aanpak van aandachtspunten GGD NOG Robuust...................................... 17
   6.2.    Jeugdgezondheid Adolescenten ......................................................................................... 18
7.         Beleidsindicatoren .............................................................................................................. 19
8.         Programma Jeugdgezondheid ............................................................................................ 23
   8.1.    Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 23
   8.2.    Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 23
   8.3.    Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 24
9.         Programma Algemene gezondheidszorg............................................................................ 25
   9.1.    Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 25
   9.2.    Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 25
   9.3.    Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 26
10.        Programma Kennis- en Expertise ....................................................................................... 27
   10.1.   Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 27
   10.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 27
   10.3.   Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 28
11.        Inwonerbijdrage en organisatieprojecten .......................................................................... 29
   11.1.   Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 29
   11.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 29
   11.3.   Wat mag het kosten? .......................................................................................................... 29
12.        Overhead ............................................................................................................................ 30
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                                                               2
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>   12.1.   Wat willen we bereiken? .................................................................................................... 30
   12.2.   Wat gaan we ervoor doen? ................................................................................................ 30
13.        Paragrafen .......................................................................................................................... 31
   13.1.   Weerstandsvermogen en risicobeheersing ........................................................................ 31
   13.2.   Financiering......................................................................................................................... 33
   13.3.   Bedrijfsvoering .................................................................................................................... 33
14.        Financiële uitgangspunten ................................................................................................. 34
   14.1.   Uitgangspuntennota 2023 .................................................................................................. 34
   14.2.   Indexering ........................................................................................................................... 34
   14.3.   Overzicht baten en lasten 2021-2026 en toelichting ......................................................... 37
   14.4.   Uitzetting van de financiële positie en toelichting ............................................................. 39
   14.5.   Meerjarenraming en toelichting ......................................................................................... 42
   14.6.   Staat van activa ................................................................................................................... 44
15.        BIJLAGEN............................................................................................................................. 45
   15.1.   Bijlage A: Inwonerbijdragen 2023 per deelnemende gemeente........................................ 45
   15.2.   Bijlage B: Overzicht zienswijzen gemeenten op de uitgangspunten voor de begroting 2023
            ............................................................................................................................................ 47
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                                                                       3
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>ALGEMEEN DEEL
1. Voorwoord
Programmabegroting
De raden van de 22 gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland ontvingen in december 2021 de
Uitgangspuntennota 2023. Daarin staan de algemene beleidsmatige en financiële uitgangspunten
voor de Programmabegroting 2023. In deze ontwerpbegroting zijn die uitgangspunten verwerkt.
In hoofdstuk 2 gaan wij in op de zienswijzen op deze uitgangspunten die wij van de gemeenten
hebben ontvangen.
Recente ontwikkelingen
De inwonerbijdrage indexeren wij volgens afspraak met de cijfers van het Centraal Planbureau (CPB)
van december. Deze heeft het CPB echter niet gepubliceerd. De basis voor de indexering is dan ook
de septembercirculaire 2021 van het gemeentefonds.
De cijfers uit de kortetermijnraming van het CPB van maart 2022 zijn aanzienlijk hoger dan de cijfers
van september 2021. Aangezien de kortetermijnraming van maart te laat beschikbaar komt,
verwerken we – volgens afspraak – deze cijfers niet in de concept-programmabegroting. Wel vragen
wij hier nadrukkelijk aandacht voor en komen, indien nodig, t.z.t. met een voorstel voor een
begrotingswijziging op de indexering van de inwonerbijdrage.
Zienswijzen indienen vóór 7 juni 2022
De raden kunnen tot 7 juni 2022 reageren op de ontwerpbegroting. De Wet gemeenschappelijke
regelingen schrijft deze achtwekentermijn voor. U kunt in uw afweging over de begroting 2023 ook
de informatie in de voorlopige Jaarrekening 2021 betrekken. Deze ontvangt u vóór 15 april 2022.
Het algemeen bestuur van de GGD, dat samengesteld is uit de wethouders publieke gezondheid van
de 22 gemeenten, beslist op 7 juli 2022 over de Programmabegroting 2023.
Ook met voorlopige reacties of standpunten kunt u ons helpen bij de voorbereiding van de
besluitvorming in het algemeen bestuur. U vindt op pagina 8 het volledige tijdschema van de
procedure voor de Programmabegroting 2023.
Nadere informatie
Als u vragen heeft, kunt u contact opnemen met:
 R. Schwebke, controller, 088 443 35 25, r.schwebke@ggdnog.nl.
 M. de Vries, beleidsadviseur, 088 443 34 01, m.devries@ggdnog.nl.
Warnsveld, 7 april 2022
Het dagelijks bestuur,
drs. J.J. Baardman,                                          C.M. de Waard-Oudesluijs MSc,
directeur publieke gezondheid                                voorzitter
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                 4
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>2. Zienswijzen gemeenten op Uitgangspunten voor
         de begroting 2023
De gemeenten ontvingen in december 2021 de Uitgangspuntennota 2023. Zij konden tot 1 maart
2022 hun zienswijze indienen.
Wij hebben diverse zienswijzen op de Uitgangspuntennota 2023 van de gemeenten ontvangen. Deze
zienswijzen zijn betrokken bij het opstellen van deze Programmabegroting 2023. Ook later
ontvangen zienswijzen hebben wij voor zover mogelijk hierin meegenomen.
Veel gemeenten spreken hun waardering uit voor het werk van de GGD in de bestrijding van COVID-
19. Wij bedanken de gemeenten voor deze waardering.
(De opmerkingen over de bestrijding van COVID-19 benoemen wij verder niet bij deze zienswijzen en
in de bijlage met het uitgebreide overzicht van de zienswijzen.)
Een uitgebreid overzicht van deze zienswijzen en de reactie van ons dagelijks bestuur daarop staan in
bijlage B van deze Programmabegroting.
    2.1.    Instemmende zienswijzen
De gemeenten Aalten, Berkelland, Elburg, Epe, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Lochem,
Nunspeet, Putten en Voorst stemmen in met de Uitgangspuntennota of dienen geen zienswijze in.
    2.2.    Reactie dagelijks bestuur op zienswijzen gemeenten
Aansluiten bij lokale ontwikkelingen
De gemeente Montferland vraagt de GGD meer aan te sluiten bij de kracht, wensen en behoeften
van bewoners en professionals.
Het beter aansluiten op de vraag vanuit de gemeenten is een van de doelstellingen van GGD NOG
Robuust. Daarom willen wij daar zeker gehoor aan geven en samen met gemeenten en
ketenpartners kijken naar mogelijkheden daartoe.
SMART-doelstellingen
De raad van Montferland vraagt om SMART-doelstellingen te formuleren in de programmabegroting
en bij de uitwerking van GGD NOG Robuust.
Wij onderschrijven het belang van SMART-geformuleerde doelstellingen. De prioriteiten in deze
programmabegroting zijn al meer SMART-geformuleerd dan in de vorige programmabegroting.
Gemeentelijke bijdrage en GGD NOG Robuust
Montferland wil de komende jaren geen verdere verhoging van de inwonerbijdrage. De beoogde
besparing door samenwerking in de bedrijfsvoering moet ten gunste komen van de gemeenten. Ook
de gemeente Brummen vraagt aandacht voor de financiële positie van de gemeente en verzoekt
terughoudend te zijn met kostenstijgingen.
De raden van Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre en Winterswijk willen de gevraagde extra
investeringen voor GGD NOG Robuust daartoe beperken en benadrukken de voordelen van
samenwerking. Zij willen, waar relevant, bij de uitwerking van GGD NOG Robuust betrokken zijn. De
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                 5
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>gemeente Oude IJsselstreek verzoekt dat de GGD scherp blijft op de meerwaarde van
samenwerkingsvormen.
De gemeenteraad van Apeldoorn mist keuzemogelijkheden voor de aanpak van de aandachtspunten
uit de koersnotitie en de afwegingen hiervan. Ook wil de raad van Apeldoorn de besluitvorming over
de keuzes rondom samenwerking ingericht zien in de concept-programmabegroting 2023. Verder
vraagt Apeldoorn om incidentele kosten die achteraf tot een hogere inwonerbijdrage kunnen leiden
te dekken uit de algemene reserve. De raad vraagt dit aan te passen in de concept-
programmabegroting 2023.
Zutphen staat positief tegenover de wens voor een robuustere GGD, maar geeft aan dat de
gevraagde extra financiële bijdrage voor een robuustere GGD niet haalbaar is. Zutphen vraagt om
een prioritering en pas extra kosten te maken als er besparingen zijn gerealiseerd.
Voor de versterking van de GGD zijn structurele en incidentele bijdragen noodzakelijk. De
oplossingen die het algemeen bestuur op 18 november 2021 heeft gekozen zijn bepaald na een
analyse van de aandachtspunten met ondersteuning van een extern bureau. Daarbij is ook gelet op
kosteneffectiviteit.
Het is daarnaast de inzet van het dagelijks bestuur de inwonerbijdrage de komende jaren niet te
verhogen. Uitgezonderd de jaarlijkse indexering en eventueel nieuw beleid waarvoor gemeenten
compensatie ontvangen.
Met volledige participatie in Het Servicecentrum streeft de GGD op termijn naar kostenbesparingen.
De financiële gevolgen hiervan zijn op dit moment nog niet duidelijk.
Het uitgangspunt is dat de beoogde kostenbesparingen ten gunste van de gemeenten komen.
Daarover besluit het algemeen bestuur.
Voor wat betreft de dekking van de incidentele kosten uit de algemene reserve merken wij op, dat de
algemene reserve per 31 december 2021 rond het minimumniveau ligt. Als we de incidentele kosten
ten laste van de algemene reserve brengen dan moet daarna een toevoeging aan de algemene
reserve plaats vinden om deze op het minimum niveau te houden. Per saldo betaalt de gemeente
hetzelfde bedrag.
De GGD monitort de uitvoering van GGD NOG Robuust en het dagelijks bestuur informeert het
algemeen bestuur hier periodiek over in de bestuursrapportages. Waar dat voor gemeenten relevant
is, betrekt de GGD de gemeenten, met name de ambtenaren publieke gezondheid, bij de verdere
uitwerking.
Meer aandacht voor preventie
De raad van Montferland verzoekt om preventie een nadrukkelijke rol te geven.
Ermelo wijst erop dat het nieuwe kabinet in het coalitieakkoord uitgaat van een bredere kijk naar
gezondheid en versterking van de publieke gezondheidszorg.
In de Uitgangspuntennota komt dit inderdaad minder prominent naar voren. Onze preventietaken
vormen echter de kern van onze activiteiten. Zoals altijd zullen wij hier nadrukkelijk uitvoering aan
geven. Samen met de gemeenten kijken wij naar het vertalen van rijksbeleid naar gemeenten en
regio.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                 6
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>Jeugdgezondheid Adolescenten
De gemeente Oldebroek is het eens met het evenwichtig verdelen van de kosten voor
jeugdgezondheid adolescenten over de deelnemende gemeenten. Zij vinden echter dat gemeenten
die deze taak nog niet door de GGD laten uitvoeren nu verplicht worden de middelen en regierol bij
de GGD te leggen. Dat betekent een extra schakel in het uitvoeren en uitbesteden van deze
wettelijke taak en lokaal maatwerk. De raad vindt dit onwenselijk.
De overweging van het bestuur is dat in het basispakket jeugdgezondheidszorg is opgenomen dat
een structureel aanbod moet worden gedaan aan jongeren vanaf 14 jaar. De uitvoering van
jeugdgezondheid adolescenten moet door een erkende JGZ-instelling worden gedaan. Daarom past
het om dit toe te voegen aan de inwonerbijdrage voor de GGD. Daar staat voor gemeenten een
daling van subsidie-/maatwerk-bijdrage tegenover.
De GGD is met de gemeenten in overleg over de invulling van jeugdgezondheid adolescenten vanaf
2023.
Herijking functiehuis GGD
De raad van Apeldoorn vraagt een nadere toelichting op de stand van zaken van de herijking van het
functiehuis en een actuele inschatting van het risico in de concept-programmabegroting 2023.
Deze herijking vindt in 2022 plaats. De exacte effecten hiervan zijn nog niet bekend, maar de
inschatting is dat het risico in 2026 maximaal € 450.000 bedraagt. Een deel van de hogere kosten
wordt gedekt door verhoging van de tarieven van de plusproducten.
Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr)
De raad van Montferland vraagt om de gevolgen van de wijziging van de Wgr in beeld te brengen
met het oog op de participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden.
Wij gaan na wat deze wijziging betekent voor onze werkwijze. Ons voorstel is dat het GGD-bestuur in
de nieuwe samenstelling de mogelijkheden en veranderingen in de Wgr bespreekt bij de
Bestuursagenda voor de nieuwe bestuursperiode.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                               7
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>3. Tijdsplanning
                             Wanneer               Wat                                    Wie
                                                Uitgangspuntennota 2023 naar           dagelijks bestuur
     Uitgangspuntennota
                          8 december 2021
                                                raden zenden.                          (DB) GGD
                          van 8 december 2021   Zienswijzen op de
                                                                                       gemeenten
                          tot 1 maart 2022      Uitgangpuntennota 2023 indienen
            2023          17 februari 2022      Uitgangspuntennota 2023                algemeen bestuur
                                                bespreken.                             (AB) GGD1
       Jaar-
                          vóór 15 april 2022    voorlopige Jaarrekening 2021 ter
     rekening                                                                          DB GGD
                                                informatie aan de raden zenden.
       2021
                          7 april 2022          concept-Programmabegroting 2023
                                                                                       AB GGD
     Programmabegroting
                                                bespreken.
                                                concept-Programmabegroting 2023
                          12 april 2022                                                DB GGD
                                                aan de raden toezenden.
                          van 12 april tot      zienswijzen op concept-           gemeenten
            2023
                          7 juni 2022           Programmabegroting 2023 indienen.
                                                beslissen over vaststelling
                          7 juli 2022                                                  AB GGD
                                                Programmabegroting 2023.
                                                beslissen over
                                                - actualisering van inhoudelijke
                                                    beleidsprioriteiten 2023
                                                - actualisering van financiële
                          17 november               cijfers (op basis producten-       AB GGD
                                                    raming) en Staat van activa
                                                    (voorgenomen investeringen),
                                                    beide zonder gevolg voor
                                                    inwonerbijdragen.
1Het algemeen bestuur (AB) van GGD NOG bestaat uit de wethouders volksgezondheid van de 22
deelnemende gemeenten. Het AB kiest uit zijn midden een dagelijks bestuur (DB). Hierin hebben zes
wethouders zitting en één burgemeester (namens het DB van Veiligheidsregio NOG, met in beide besturen de
portefeuille geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio - GHOR).
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      8
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>4. Kerngegevens begroting 2023
Werkgebied GGD Noord- en Oost-Gelderland
Deelnemende gemeenten en inwoneraantallen 31-12-2021
 Aantal deelnemende gemeenten                              22
 Totaal aantal inwoners                              835.111
                                        Midden-IJssel /
 Noord-Veluwe                                                           Achterhoek
                                        Oost-Veluwe
 Elburg                  23.739         Apeldoorn               165.586 Aalten            27.100
 Ermelo                  27.260         Brummen                  20.888 Berkelland        43.850
 Harderwijk              48.859         Epe                      33.260 Bronckhorst       36.075
 Nunspeet                28.220         Hattem                   12.305 Doetinchem        58.547
 Oldebroek               23.931         Heerde                   18.979 Montferland       36.349
 Putten                  24.599         Lochem                   34.071 Oost Gelre        29.607
                                        Voorst                   24.996 Oude IJsselstreek 39.386
                                        Zutphen                  48.327 Winterswijk       29.177
 totaal                  176.608        totaal                  358.412 totaal            300.091
 aantal gemeenten        6              aantal gemeenten        8       aantal gemeenten  8
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                             9
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>Personeelsbestand per 01-01-2022
                                                            in
                                         in vaste                     Uitzend-
                                                        tijdelijke                    totaal
                                          dienst                      krachten
                                                          dienst
  Aantal medewerkers                            216              47        1.616          1.879
 Aantal fte’s                                   162              32         n.v.t           194
Totaal lasten en baten begroting 2023
 Lasten                        € 21.704.000
 Baten                         € 21.732.000
Verdeling totale lasten over programma’s 2023 (x 1.000)
              € 5.782                             € 5.449                 Jeugd gezondheid zorg
                                                                          Algemene Gezondheid zorg
                                                                          Kennis en Expertise
           € 350                                                          Inwoner-bijdrage en
                                                                          organisatie projecten
           € 2.035                                                        Overhead
                                           € 8.088
Verdeling totale lasten 2023 (x 1.000)
                         € 2.634              € 1.888
                                                                                    Indirecte Kosten
                                                                                    Personeelslasten
                                                                                    Overige lasten
                                       € 17.182
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                10
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Verdeling baten 2023 (x 1.000)
                                                             € 8.717
                                                                      Overige baten
                                                                      Inwonerbijdrage
            € 13.015
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                 11
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre></pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>BESLUIT
                                                                        Noord- en 0ost-Gelderland
Het algemeen bestuur van GGD Noord- en Oost-Gelderland;
BESLUIT
de Programmabegroting 2023 van GGD Noord- en Oost-Gelderland vast te stellen
Aldus besloten in de openbare vergadering vanT iuli2022
drs. J.J. Baardman,                                          c.   de Waard-Ou
directeur publieke gezondheid                                voorzitter
Programmabegroting 2023 - GGD Noord- en Oost-Gelderland - CONCEPT                                 13
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>BELEIDSBEGROTING
5. Bestuurlijke en beleidsmatige kaders
Dit hoofdstuk gaat in op de missie van de GGD en de daaruit voortvloeiende taken. Vervolgens wordt
in het kort ingegaan op de door het algemeen vastgestelde Bestuursagenda 2019 – 2023 NOG
Gezonder. Daarin staan de prioriteiten voor de GGD in deze bestuursperiode. Tot slot gaan we in op
een tweetal belangrijke ontwikkelingen die grote invloed hebben op de beleidsmatige en
uitvoerende taken van de GGD: het robuust maken van de GGD en de bestrijding van COVID-19.
    5.1.    Gemeentelijke organisatie voor publieke gezondheid
De missie van de GGD luidt: “GGD Noord- en Oost-Gelderland is de gezondheidsdienst van 22
gemeenten. De GGD biedt actief ‘Een gezond houvast’ en bewaakt, beschermt en bevordert de
gezondheid van de inwoners.”
De taken van de gemeenten en de GGD op het terrein van de publieke gezondheidszorg staan in de
Wet publieke gezondheid (Wpg). Ook laten gemeenten andere taken door de GGD uitvoeren. Dit zijn
taken die aansluiten bij de kerntaken en de deskundigheid van de GGD. De 22 colleges van B en W
hebben hun samenwerkingsafspraken vastgelegd in een gemeenschappelijke regeling.
    5.2.    Indeling GGD-taken
Gemeenten willen weten welke invloed zij hebben op GGD-taken en hoe zij hierop kunnen sturen.
GGD NOG onderscheidt daarom zijn taken volgens het ABCD-model:
A. wettelijke GGD-taken
Taken van gemeenten die zij wettelijk verplicht laten uitvoeren door de GGD: kerntaken uit de Wet
publieke gezondheid (Wpg), taken uit de wet Kinderopvang en uit de Wet veiligheidsregio’s.
B. wettelijke gemeentelijke taken
Taken die de gemeenten op basis van een wet moeten uitvoeren en die de GGD in hun opdracht kan
uitvoeren: bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg op basis van de Wpg, kwaliteitstoezicht, toegang
beschermd wonen en maatschappelijke zorg op basis van de Wmo 2015, preventieve activiteiten op
basis van de Jeugdwet of lijkschouw op basis van de Wet op de lijkbezorging.
C. autonome gemeentelijke taken
Taken die de GGD kan uitvoeren in opdracht van gemeenten. In de praktijk komt dit weinig voor,
omdat de gemeentelijke taken meestal in de wet vastliggen.
D. externe taken
Taken die de GGD uitvoert in opdracht van derden, zoals rijksoverheid, politie en burgers, in
aansluiting op de kerntaken van de GGD: arrestantenzorg, reizigersvaccinatie, vergunningen
tattooshops, publieke gezondheidszorg asielzoekers.
In de programma’s onderscheiden wij steeds deze vier soorten taken van de GGD.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                              14
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>    5.3.    Bestuursagenda 2019-2013 NOG Gezonder
Het algemeen bestuur (AB) heeft een Bestuursagenda voor de periode 2019 – 2023 vastgesteld.
Hierin staan de belangrijkste uitgangspunten en prioriteiten voor de GGD in de jaren 2019-2023. Wij
handhaven de benadering van ‘positieve gezondheid’.
In de Bestuursagenda 2019 – 2023 NOG Gezonder staan vier prioriteiten:
1. NOG gezondere jeugd
2. NOG gezondere leefomgeving
3. NOG gezonder oud worden
4. NOG gezondere leefstijl
Voor alle vier prioriteiten geldt:
• Wij sluiten aan bij de landelijke ontwikkelingen en bij het gezondheidsbeleid en de
    preventieagenda’s van de gemeenten.
• Gemeenten dragen bij aan het NOG gezonder laten worden van hun inwoners en aan het
    verkleinen van gezondheidsverschillen. Door meer te investeren in preventie en
    gezondheidsbevordering kan gezondheidswinst worden behaald.
• Wij besteden specifieke aandacht aan het bereiken van kwetsbare groepen (mensen met een lage
    sociaaleconomische status, in armoede, laaggeletterdheid, nieuwkomers en psychisch kwetsbare
    mensen).
• Wij zoeken innovatieve strategieën om het bereik en de effecten van gezondheidsprogramma’s te
    vergroten.
Meer informatie is te vinden in de Bestuursagenda NOG Gezonder 2019 – 2023.
Uitgaande van deze Bestuursagenda richten wij ons nadrukkelijker op een brede aanpak van gezond-
heidsvraagstukken, met specifieke nadruk op de vitaliteit en veerkracht van kwetsbare groepen. De
GGD zet met name in op veerkracht en weerbaarheid bij jongeren. De laatste jaren is de psychische
en psychosociale ontwikkeling van jongeren hoger op de gemeentelijke agenda gekomen.
Ook de bestrijding van COVID-19 laat het belang zien van een gezonde leefstijl en aandacht voor
kwetsbare groepen.
    5.4.    GGD NOG Robuust
In november 2021 besloot het algemeen bestuur, als afronding van de Takendiscussie over de GGD,
in te stemmen met het aanpakken van zeven aandachtspunten van de notitie “Koersnotitie in de
praktijk brengen”. In deze koersnotitie zijn verschillende kwetsbaarheden in de GGD-organisatie
benoemd. Als bijlage bij de Uitgangspuntennota 2023 is uitgebreide informatie hierover aan de
raden van de gemeenten toegezonden.
De werktitel voor deze aanpak is: GGD NOG Robuust. Met GGD NOG Robuust speelt de GGD beter in
op de vraag van gemeenten, onder andere rondom Medische Milieukunde, en worden vanuit
partnerschap afspraken met gemeenten gemaakt over de uitvoering van specifieke taken. Daarnaast
worden verbeteringen doorgevoerd op het terrein van dataveiligheid, bedrijfsvoering en
communicatie. Tenslotte neemt de GGD maatregelen om goede medewerkers te werven en te
binden aan de GGD.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                               15
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Ook gaat de GGD samenwerkingsmogelijkheden onderzoeken met Het Service Centrum
(samenwerkingsverband met enkele andere GGD’en) op het terrein van ondersteunende
dienstverlening. Hetzelfde geldt voor de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland rond
crisisbeheersing en facilitaire zaken (huisvesting). Het uitgangspunt is dat de businesscases voor
samenwerking voor de kosten van GGD NOG positief zijn.
Het besluit van het AB op 18 november 2021 leidt op een aantal onderdelen tot een verhoging van
de inwonerbijdrage. In hoofdstuk 6 gaan wij nader in op de financiële gevolgen van GGD NOG
Robuust.
De GGD monitort en evalueert de uitvoering van de genomen besluiten op kosten, kwaliteit en
kwetsbaarheid. De gemeenten worden hierbij betrokken. Waar nodig vindt bijsturing plaats.
    5.5.     Bestrijding COVID-19
COVID-19 beheerst nu, medio 2022, al ruim twee jaar het werk van de GGD. Dit werk bestaat onder
meer uit het inrichten van een projectorganisatie, het beantwoorden van vragen, geven van advies,
testen, bron- en contactonderzoek, vaccineren, uitvoeren van onderzoek en het bieden van
stuurinformatie voor gemeenten en Veiligheidsregio. Ook draagt de GGD samen met de
Veiligheidsregio zorg voor de coördinatie van de zorgcontinuïteit.
En tegelijkertijd gaat het reguliere werk zoveel mogelijk door, afhankelijk van de mogelijkheden die
de coronamaatregelen toelaten.
Het is lastig te voorspellen wat de ontwikkelingen zijn; dat vereist lenigheid van de GGD-organisatie,
zowel voor wat betreft het op- en afschalen van de capaciteit als voor de advisering. De verwachting
is dat we moeten leren leven met de infectieziekte COVID-19.
Om de coronabestrijding voor de langere termijn inhoud en vorm te geven, is de GGD in 2022 gestart
met het inbedden van de covid-organisatie in de reguliere organisatie. Daar spelen ook landelijke
ontwikkelingen een rol, aangezien er ideeën zijn voor het inrichten van een centrale, landelijke
functionaliteit voor de uitvoering van infectieziektebestrijding bij crisissen met een landelijke impact.
COVID-19 heeft laten zien dat het zin heeft om structureel te werken aan een meer weerbare en
vitale bevolking. Daarbij moet onder andere aandacht zijn voor de maatschappelijke oorzaken van
gezondheidsachterstanden en voor leefstijl. Om brede maatschappelijke en individuele
gezondheidswinst te behalen is een integrale, langdurige en programmatische aanpak nodig. Als
gemeenten en GGD dit willen realiseren is het nodig dat zij vanuit de rijksoverheid de financiële
ruimte en slagkracht krijgen om werk te maken van preventie.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                     16
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>6. Voorstel nieuw beleid 2023
In de Uitgangspuntennota 2023 is aangekondigd, dat een tweetal onderwerpen financiële gevolgen
hebben voor de inwonerbijdrage voor de gemeenten in 2023. Deze onderwerpen zetten wij
hieronder op een rij. Ze vloeien beiden voort uit de besluitvorming van het algemeen bestuur op 18
november 2021.
De financiële consequenties van deze voorstellen leggen wij via afzonderlijke begrotingswijzigingen
voor aan het algemeen bestuur. De gemeenteraden kunnen hierop vooraf hun zienswijze geven,
overeenkomstig artikel 35, lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen.
    6.1.     Nieuw beleid: Aanpak van aandachtspunten GGD NOG Robuust
Op 18 november 2021 nam het algemeen bestuur een afrondend besluit over de takendiscussie GGD
NOG. Het besluit houdt in dat 7 benoemde aandachtspunten worden aangepakt om een robuustere
GGD-organisatie te realiseren. De uitvoering van dit besluit resulteert voor 2023 in een structurele
verhoging van de inwonerbijdrage met € 340.000,--. Daarnaast is voor 2023 is een incidentele
bijdrage van de gemeenten nodig van € 562.000,--. Dit wordt in de 1e begrotingswijziging 2023
verwerkt.
Bij de gemeenten is er draagvlak voor een robuuste GGD.
Er komt een plan van aanpak voor de zeven aandachtspunten. De uitvoering van deze
aandachtspunten worden gemonitord en geëvalueerd op kosten, kwaliteit en kwetsbaarheid. Dit
doen wij in afstemming met de gemeenten. Waar nodig vindt bijsturing plaats.
Onderstaand noemen wij de aandachtspunten nog eens met daarbij de aanpak waarvoor financiering
wordt gevraagd:
     1. Beter inspelen op de vraag
         a. ontwikkeling van relatiemanagement en projectmanagement (deels incidenteel)
     2. Vanuit partnerschap afspraken maken
         (Hiervoor wordt geen bijdrage gevraagd).
     3. Data: veiligheidsrisico’s wegnemen en gemeenten beter faciliteren met data
         a. informatieveiligheid
         b. een ontwikkelprogramma voor informatievoorziening aan gemeenten (incidenteel)
     4. Arbeidsmarkt
         a. een arbeidsmarkttoelage voor bepaalde functies
         b. opleidingsplekken voor Artsen in Opleiding tot Specialist
     5. Bedrijfsvoering
         a. professionele inkoopadvisering
         b. tijdelijke versterking financieel advies en personeel en organisatie (incidenteel)
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                17
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>    6. Communicatie
         a. versterking team Communicatie
    7. Medische Milieukunde
         a. advisering Medische Milieukunde
    6.2.     Jeugdgezondheid Adolescenten
Wij zijn voornemens Jeugdgezondheid Adolescenten vanaf 2023 voor de 21 betrokken gemeenten op
te nemen in de inwonerbijdrage. Dit betekent voor 2023 een toevoeging aan de inwonerbijdrage van
€ 380.000,--. Daar staat een daling tegenover van subsidie/maatwerk bijdrage van € 347.352,--.
Hiermee worden de kosten evenwichtig verdeeld over de regio.
Vanaf 2015 is in het basispakket jeugdgezondheidszorg opgenomen dat een structureel aanbod moet
worden gedaan aan jongeren vanaf 14 jaar. De uitvoering van jeugdgezondheid adolescenten moet
door een erkende JGZ-instelling worden gedaan.
Het algemeen bestuur van de GGD heeft met het oog hierop op 18 november 2021 ingestemd met
het aankondigen in de Uitgangspuntennota 2023, dat jeugdgezondheid adolescenten in 2023 wordt
opgenomen in de inwonerbijdrage.
Dit wordt in de 2e begrotingswijziging 2023 verwerkt.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                            18
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>7. Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren sluiten aan op de Bestuursagenda
Hieronder staan de beleidsindicatoren voor de Programmabegroting. Het zijn beleidsindicatoren die
aansluiten bij de Bestuursagenda 2019 – 2023 NOG Gezonder. Naast de algemene inzet voor het
bewaken, beschermen en bevorderen van de gezondheid, noemt de Bestuursagenda 4 prioriteiten:
     - gezondere jeugd,
     - gezondere leefomgeving,
     - gezonder ouder worden,
     - gezondere leefstijl.
De 4 prioriteiten geven nadrukkelijk richting aan de inzet van de GGD. De activiteiten van de GGD
weerspiegelen deze ambities.
Wij zoeken voor de uitwerking van de Bestuursagenda en voor het behalen van de resultaten
samenwerking met lokale en regionale ketenpartners.
Lokaal beleid, beleid van ketenpartners en landelijke of regionale ontwikkelingen beïnvloeden de
realisatie van de indicatoren. Deze ontwikkelingen liggen grotendeels buiten de invloedssfeer van de
GGD.
Tenslotte merken wij op, dat COVID-19 gevolgen heeft voor de (psychische) gezondheid van de jeugd
en van kwetsbare groepen. Dit beïnvloedt het behalen van een deel van onze resultaten.
Beleidsindicatoren gaan over Noord- en Oost-Gelderland
De percentages die genoemd worden bij de beleidsindicatoren betreffen cijfers voor de regio Noord-
en Oost-Gelderland.
De cijfers per gemeente zijn niet hetzelfde. Per regio of gemeente kunnen daarom andere accenten
worden gelegd, afhankelijk van de (gezondheids)situatie of van specifieke omstandigheden binnen
een gemeente.
Beschikbaarheid van de resultaten
Significante resultaten zijn vrijwel altijd pas op langere termijn zichtbaar. Daarom is belangrijk om te
onderkennen dat de Bestuursagenda en de daaruit afgeleide beleidsindicatoren richting geven aan
de langetermijndoelen van de gemeenten en de GGD. De beleidsindicatoren komen daarom ook
weer terug in komende programmabegrotingen.
Voor de indicatoren zijn ook niet ieder jaar nieuwe resultaten beschikbaar. De resultaten van het
beleid worden vooral gemeten via de verschillende GGD-monitors die vierjaarlijks worden
afgenomen. Wanneer resultaten uit de monitors beschikbaar komen (dat is in de loop van het jaar
volgend op het jaar van uitvoering van de monitor), gebruiken wij ze voor de evaluatie en eventuele
bijstelling van beleid. In ieder geval rapporteren we via het jaarverslag van de GGD de resultaten. De
resultaten worden voorts gemonitord via de bestuursrapportages.
Daarnaast werken wij aan het helder en inzichtelijk maken voor gemeenten van de werkzaamheden
en resultaten van de GGD. Dit inzicht laat zien of de activiteiten die de GGD uitvoert voldoende
bijdragen aan het bereiken van de gewenste resultaten.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                    19
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Beleidsindicatoren
De beleidsindicatoren delen we onderstaand in aan de hand van de vier prioriteiten uit de
Bestuursagenda. Een aantal van deze beleidsindicatoren richt zich op de grotere nadruk op de
vitaliteit en veerkracht van kwetsbare groepen.
De resultaten van de monitor Volwassenen en Ouderen zijn medio 2021 beschikbaar gekomen. De
onderstaand vermelde percentages uit die monitor zijn aangepast aan de resultaten hiervan en er
zijn nieuwe streefcijfers voor 2024 genoemd. In het geval er nieuwe cijfers zijn, tonen wij in een tabel
de ontwikkeling.
De resultaten van de Kindermonitor 2021 zijn op het moment van het opmaken van deze
programmabegroting nog niet bekend.
NOG gezondere jeugd
     - De vaccinatiegraad van vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma is in Noord- en Oost-
          Gelderland in 2023 hoger dan de vaccinatiegraad in 2019.
              o D(K)TP en BMR volledig (10 jaar) gaan van 90,4% in 2019 naar 92% in 2023;
              o HPV stijgt van 45,6% in 2019 naar 50% in 2023.
          (Bron: RIVM)
     -    Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat hun gezondheid als goed of zeer
          goed ervaart is in 2023 92% (2015 89%).
          (Bron: Jeugdmonitor)
     -    Het percentage kinderen in Noord- en Oost-Gelderland met een verhoogde of matig
          verhoogde kans op psychosociale problematiek is in 2021 20% (2017: 23%).
          (Bron: Kindermonitor)
     -    Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat in de categorie ‘normaal’ scoort
          op het terrein van de psychosociale gezondheid is in 2023 91% (2015: 88%). (Bron:
          Jeugdmonitor)
NOG gezondere leefomgeving
     -    In 2023 zijn met alle 22 gemeenten procesafspraken gemaakt over de dienstverlening van de
          GGD ten aanzien van advisering over de leefomgeving (bijvoorbeeld initiatieven,
          vergunningen, omgevingsplannen, omgevingsvisies of programma’s)
          (Bron: Eigen registratie)
     -    In 2023 is de GGD bij 20 omgevingsvergunningen, omgevingsplannen of vooroverleggen
          daarover door gemeenten om een gezondheidsadvies gevraagd. (In de afgelopen jaren
          waren dit er voor een omgevingsvergunning, planvorming of bestemmingsplanwijziging
          gemiddeld 7,5 per jaar).
          (Bron: Eigen registratie)
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                    20
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>NOG gezonder ouder worden
    - Het percentage volwassen/ouderen dat hun gezondheid als goed of zeer goed ervaart is in
        2024 81% (2020: 80%).
                                2016                 2020             2024
          Indicator                                  80%              81%
          Resultaat             78%                  80%
        (Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
    -   Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat geen of een laag
        risico heeft op een angststoornis of een depressie is in 2024 53% (2020: 53%).
                                2016                 2020             2024
          Indicator                                  58%              53%
          Resultaat             56%                  53%
        (Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
NOG gezondere leefstijl
    - Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat ooit een hele sigaret of meer
        heeft gerookt is in 2023 13% (2015: 17%).
        (Bron: Jeugdmonitor)
    -   Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat de laatste vier weken alcohol
        heeft gedronken is in 2023 28% (2015: 33%).
        (Bron: Jeugdmonitor)
    -   Het percentage jongeren in Noord- en Oost-Gelderland dat tenminste 5 dagen per week
        minimaal een uur beweegt is in 2023 60% (2015: 56%).
        (Bron: Jeugdmonitor)
    -   Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat rookt of weleens
        rookt is in 2024 13% (2020: 15%).
                                2016                 2020             2024
          Indicator                                  17%              13%
          Resultaat             19%                  15%
        (Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
    -   Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland met matig of ernstig
        overgewicht is in 2024 52% (2020: 52%).
                                2016                  2020             2024
          Indicator                                   50%              52%
          Resultaat             52%                   52%
        (Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                          21
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>    -   Het percentage volwassenen/ouderen in Noord- en Oost-Gelderland dat voldoet aan de
        norm voor alcoholgebruik is in 2024 43% (2020: 43%).
                                 2016                 2020              2024
         Indicator                                     ---              43%
         Resultaat               40%                  43%
        (Bron: Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, GGD’en, CBS en RIVM)
        (NB Deze indicator is gewijzigd ten opzichte van de Programmabegroting 2022. De norm voor
        alcoholgebruik is aangepast naar maximaal 1 glas per dag in plaats van maximaal 7 glazen per week.
        Vandaar dat hiervoor voor het jaar 2020 geen indicator was opgenomen.)
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      22
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>PROGRAMMAPLAN
8. Programma Jeugdgezondheid
    8.1.    Wat willen we bereiken?
De jeugdgezondheidszorg heeft twee verschillende opdrachten. Aan de ene kant ziet en monitort zij
kinderen op individueel niveau. Hierdoor is het mogelijk om kinderen in een kwetsbare situatie te
signaleren en om daar vervolgens wat mee te doen. Aan de andere kant heeft de
jeugdgezondheidszorg een collectieve opdracht. Deze collectieve opdracht is om de gezondheid van
de populatie jeugdigen in de gemeenten te bewaken, te beschermen en te bevorderen. De
jeugdgezondheid gaat uit van de eigen kracht van gezinnen (ouders en kinderen) en hun omgeving
op basis van het concept van positieve gezondheid.
    8.2.    Wat gaan we ervoor doen?
A. Wettelijke GGD-taken
 Gemeenten laten de beleidsadvisering vanuit de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door de GGD,
    in samenhang met de algemene taken van de GGD bij monitoring, signalering en advisering (Wet
    publieke gezondheid).
B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
 Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het actief aanbieden van jeugdgezondheidszorg aan alle
    kinderen en jongeren tot 18 jaar (Wet publieke gezondheid - Wpg). Het Basispakket
    Jeugdgezondheidzorg geeft aan welke activiteiten beschikbaar moeten zijn (zie het Besluit
    publieke gezondheid). Dit is uitgewerkt in het landelijk professioneel kader JGZ en landelijke
    professionele richtlijnen. De uitvoering van de jeugdgezondheidszorg sluit aan op de
    ontwikkelingen in het sociaal domein. In de regio NOG hebben 21 gemeenten de uitvoering van
    de jeugdgezondheidszorg voor 4-18-jarigen opgedragen aan de GGD.
 De jeugdgezondheidszorg draagt bij aan preventie en jeugdhulp op grond van de Jeugdwet. Op
    verzoek van gemeenten voert de GGD deze preventieve activiteiten uit.
 De GGD voert het rijksvaccinatieprogramma (RVP) uit voor de 4-18-jarigen. De uitvoering van het
    RVP is gekoppeld aan de uitvoering van de jeugdgezondheidszorg.
 Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de
    uitvoering van de reguliere jeugdgezondheidszorg een extra inspanning van de GGD nodig.
Prioriteiten
In het programma Jeugdgezondheid zijn de prioriteiten in 2023:
  1. Accent op veerkracht en weerbaarheid bij jongeren
         Uit de studies blijkt dat de coronacrisis voor veel jongeren een negatieve invloed heeft gehad
         op de fysieke en mentale gezondheid. Tegelijkertijd laten de studies zien dat jongeren
         veerkrachtig zijn; in ieder geval in het begin van de crisis. Het is uit nog onduidelijk wat de
         effecten op de lange termijn zijn. In het algemeen is meer aandacht nodig voor preventie om
         gezondheidsproblemen te voorkomen en om de jeugd veerkrachtig te maken en houden. En
         daarbij speciale aandacht te hebben voor kwetsbare groepen.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                    23
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>         Om hier aan tegemoet te komen heeft de GGD een leerlijn veerkracht ontwikkeld, met
         verschillende activiteiten voor jeugdigen van 4 tot 18 jaar, ouders en docenten. Een deel van
         deze leerlijn voert de GGD binnen de basistaken uit. Daarnaast kunnen gemeenten extra
         aanbod afnemen of (bij jeugdgezondheid adolescenten) binnen het basispakket keuzes
         maken.
         In 2023 is het streven dat de GGD aan alle scholen de bij hen passende onderdelen van de
         leerlijn veerkracht heeft aangeboden, en dat 75% van de middelbare scholen het aanbod als
         onderdeel van Jeugdgezondheid Adolescenten is uitgevoerd.
  2. Jeugdgezondheid Adolescenten
         In het basispakket jeugdgezondheidszorg (JGZ) is opgenomen dat een structureel aanbod
         moet worden gedaan aan jongeren vanaf 14 jaar. De uitvoering van jeugdgezondheid
         adolescenten moet bij een erkende JGZ-instelling liggen.
         Afgesproken is dat gemeenten per (sub)regio de invulling bepalen van de jeugdgezondheid
         adolescenten in 2023. De GGD sluit hierop aan door met scholen, samenwerkingspartners en
         gemeenten in gesprek te gaan naar vraag en behoefte.
         In 2023 is met iedere gemeente een afspraak gemaakt over de uitvoering van
         Jeugdgezondheid Adolescenten.
    8.3.     Wat mag het kosten?
                                                       3e
 Rekening van baten en lasten per                 begrotings programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren
 programma                                         wijziging      begroting   raming     raming      raming
                                                      2022          2023       2024        2025        2026
 Jeugdgezondheid
 Baten                                                    1.171        1.029     1.029       1.029       1.029
 Lasten                                                   5.421        5.449     5.449       5.449       5.449
 Gerealiseerd saldo baten en lasten                     -4.250        -4.420    -4.420      -4.420      -4.420
 Dotatie reserve                                              0            0         0           0           0
 Onttrekking reserve                                          0            0         0           0           0
 Gerealiseerd resultaat                                 -4.250        -4.420    -4.420      -4.420      -4.420
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                        24
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>9. Programma Algemene gezondheidszorg
    9.1.   Wat willen we bereiken?
Het programma Algemene gezondheidszorg bestaat uit een groot aantal verschillende producten.
Gemeenschappelijk doel is het bevorderen, bewaken en beschermen van de gezondheid van de
bevolking in de regio, met speciale aandacht voor risicogroepen.
    9.2.   Wat gaan we ervoor doen?
A. Wettelijke GGD-taken
 De wettelijke taken in dit programma betreffen de infectieziektebestrijding (waaronder de
    coronabestrijding), medisch milieukundige zorg, algemene technische hygiënezorg en
    psychosociale hulp bij rampen (Wet publieke gezondheid).
 De GGD draagt bij aan de geneeskundige hulpverlening in de regio (GHOR, Wet
    veiligheidsregio’s).
 De gemeenten zien toe op de naleving van de kwaliteitseisen voor kinderopvang. Zij wijzen de
    GGD aan als toezichthouder (Wet Kinderopvang).
 Voor de doelgroep statushouders (vluchtelingen die in de gemeenten zijn gehuisvest) is bij de
    uitvoering van reguliere taken een extra inspanning van de GGD nodig. Daarbij gaat het vooral
    om infectieziektebestrijding, seksuele gezondheid en gezondheidsbevordering (Wet publieke
    gezondheid).
B. Wettelijke gemeentelijke taken die de GGD uitvoert
 De GGD voert de lijkschouw uit voor de gemeenten, als onderdeel van de forensische
    geneeskunde (Wet op de lijkbezorging).
 Een groot aantal gemeenten in Noord- en Oost-Gelderland heeft de GGD belast met het
    kwaliteitstoezicht op de uitvoering van de maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015), op basis
    van een overeenkomst.
 In opdracht van een aantal gemeenten voert de GGD taken uit voor toegang beschermd wonen
    en maatschappelijke zorg (Wet maatschappelijke ondersteuning 2015).
 De GGD voert voor een aantal gemeenten Verkennend Onderzoek uit in het kader van de Wet
    verplichte GGZ.
D. Taken die de GGD in opdracht van derden uitvoert.
 De GGD verzorgt reizigersadvisering en -vaccinaties voor burgers.
 Het ministerie van VWS heeft de GGD belast met de inspectie en vergunningverlening voor het
    aanbrengen van tatoeages en piercings (op basis van de Warenwet).
 De GGD ontvangt van VWS een subsidie voor de uitvoering van aanvullende seksuele
    gezondheidszorg.
 De GGD ontvangt via de subsidieregeling PrEP een subsidie voor de medische begeleiding bij het
    gebruik van PrEP door een specifieke doelgroep met een verhoogd risico op hiv.
 De GGD voert de arrestantenzorg en forensisch medisch onderzoek uit voor politie en justitie, als
    onderdeel van de forensische geneeskunde.
 In opdracht van het RIVM voert GGD NOG de Doetinchemstudie uit, een langlopende
    cohortstudie (bevolkingsonderzoek).
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                               25
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>   De GGD voert de publieke gezondheidszorg asielzoekers uit op basis van een landelijke
    overeenkomst met het Centraal orgaan Opvang Asielzoekers (COA).
Prioriteiten
Voor het programma Algemene gezondheidszorg zijn de prioriteiten in 2023:
  3. COVID-19-bestrijding
         De afgelopen twee jaar is op een groot aantal manieren invulling gegeven aan de COVID-19-
         bestrijding. Het is lastig te voorspellen wat de ontwikkelingen zijn, maar we gaan ervan uit
         dat COVID-19 aandacht blijft houden. Onder voorbehoud van landelijke besluitvorming, heeft
         de GGD in 2023:
            1. invulling gegeven aan de opdracht om de COVID-bestrijding vorm te geven.
            2. de integratie van de COVID-projectorganisatie in de reguliere organisatie gerealiseerd.
  4. Medische Milieukunde
         We voorzien een toename in de vragen van gemeenten en inwoners op het terrein van
         medische milieukunde. Dit komt onder meer door de verwachte inwerkingtreding van de
         Omgevingswet en de opkomst van diverse nieuwe uitdagingen in de leefomgeving.
         Wij werken met gemeenten aan concrete werkafspraken.
         In 2023 is duidelijk welke dienstverlening de gemeenten van de GGD kunnen ontvangen.
  5. Toezicht Kinderopvang
         Vanaf 2022 worden landelijk meer middelen beschikbaar gesteld om het toezicht en de
         handhaving op de gastouderopvang te intensiveren. In 2022 kunnen gemeenten en GGD’en
         deze uitbreiding in gang zetten. Daarnaast wordt met ingang van 2022 de flexibilisering van
         de inspectieactiviteit ingevoerd. Dat houdt in dat gemeenten en GGD’en met elkaar in
         overleg moeten over welke keuzes gemaakt moeten worden.
         In 2023 zijn met gemeenten afspraken gemaakt over de inzet van de GGD op de intensivering
         van het toezicht en de handhaving op de gastouderopvang en over de onderwerpen die bij
         de reguliere inspecties moeten worden geïnspecteerd.
    9.3.     Wat mag het kosten?
                                                       3e
 Rekening van baten en lasten per                  begrotings programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren
 programma                                          wijziging     begroting    raming     raming      raming
                                                      2022          2023        2024       2025        2026
 Algemene Gezondheid
 Baten                                                  56.670         6.948      6.948       6.948      6.948
 Lasten                                                 47.787         8.088      8.088       8.088      8.088
 Gerealiseerd saldo baten en lasten                       8.883       -1.140     -1.140      -1.140     -1.140
 Dotatie reserve                                              0            0          0           0          0
 Onttrekking reserve                                          0            0          0           0          0
 Gerealiseerd resultaat                                   8.883       -1.140     -1.140      -1.140     -1.140
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                        26
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>10. Programma Kennis- en Expertise
    10.1.   Wat willen we bereiken?
De GGD ondersteunt gemeenten bij beleidsvorming en beleidsuitvoering. Dit gebeurt door het
bieden van inzicht in de gezondheidssituatie van de inwoners van de gemeenten, integraal
beleidsadvies en advies over gebruik van effectief gebleken interventies die leiden tot verbetering
van leefstijl en gezonder gedrag van de bevolking.
    10.2.   Wat gaan we ervoor doen?
A. Wettelijke GGD-taken
   De gemeenten laten een aantal taken voor de publieke gezondheid (het onderzoek van de
    gezondheidssituatie van de bevolking [epidemiologische analyse], beleidsadvisering, bijdragen
    aan preventieprogramma’s en gezondheidsbevordering en preventieve
    ouderengezondheidszorg) uitvoeren door de GGD (Wet publieke gezondheid).
C. Autonome gemeentelijke taken die de GGD in opdracht van de gemeenten uitvoert
 Academische werkplaats AGORA, een samenwerkingsverband met Wageningen University &
    Research centre, voert onderzoeken uit voor gemeenten, die deels boven de afgesproken
    basistaken uitgaan en afzonderlijk worden bekostigd. Dit geldt ook voor het Evaluatiebureau
    publieke gezondheid, dat voortkomt uit Agora.
Prioriteiten
Voor het programma Kennis en Expertise zijn de prioriteiten in 2023:
  6. NOG Gezondere leefstijl
        Wij zetten in op de prioriteiten van het Nationaal Preventieakkoord 2018 (roken,
        overgewicht en problematisch alcoholgebruik); hieraan wordt zeer waarschijnlijk mentale
        gezondheid als thema toegevoegd. De landelijke nota gezondheidsbeleid 2020 – 2024 pleit
        voor een brede aanpak van gezondheid.
        In 2023 geeft de GGD in alle drie subregio’s input aan lokale of regionale
        preventieakkoorden, waarbij ingezet wordt op een brede programmatische aanpak.
  7. Aansluiten bij informatiebehoefte gemeenten
        De Koersnotitie bevat de ambitie dat de GGD snel toegepaste informatie kan leveren aan
        gemeenten (zie de AB-besluiten van 8 juli en 18 november 2021). Beoogd wordt de
        opgedane inzichten en ervaringen vanuit de COVID19 informatievoorziening te bestendigen
        en toe te passen op andere werkvelden Om deze rol te borgen worden de samenwerking
        met regionale (kennis)partners en de deskundigheid binnen de GGD versterkt.
        In 2023 geeft de GGD uitvoering aan een tweejarig ontwikkelprogramma om de
        informatievoorziening te verbeteren.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                               27
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>  8. Aandacht voor kwetsbare groepen
        De coronapandemie heeft het belang laten zien van een gezonde leefstijl en aandacht voor
        kwetsbare groepen.
        In 2023 heeft de GGD samen met gemeenten en samenwerkingspartners bepaald welke inzet
        c.q. welk aanbod er vanuit de GGD is voor kwetsbare groepen in de samenleving.
    10.3.   Wat mag het kosten?
                                                       3e
 Rekening van baten en lasten per                 begrotings programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren
 programma                                         wijziging      begroting  raming   raming     raming
                                                      2022          2023      2024     2025       2026
 Kennis & Expertise
 Baten                                                      729          544      544      544        544
 Lasten                                                   2.100        2.035    2.147    2.035      2.035
 Gerealiseerd saldo baten en lasten                     -1.371        -1.491   -1.603   -1.491     -1.491
 Dotatie reserve                                             28           28       28       28         28
 Onttrekking reserve                                          0            0      112        0          0
 Gerealiseerd resultaat                                 -1.399        -1.519   -1.519   -1.519     -1.519
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                   28
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>11. Inwonerbijdrage en organisatieprojecten
    11.1.   Wat willen we bereiken?
In dit programma hebben wij de kosten en opbrengsten opgenomen van:
     organisatie-ontwikkelingstrajecten binnen de GGD
     nog te realiseren, niet gespecificeerde omzet van plusopdrachten
     de inwonerbijdrage van gemeenten voor de uitvoering de basistaken van de GGD.
    11.2.   Wat gaan we ervoor doen?
A. Wettelijke GGD-taken
     De colleges van burgemeester en wethouders van gemeenten in een veiligheidsregio, treffen
         een gemeenschappelijke regeling voor de instelling en instandhouding van een regionale
         gezondheidsdienst in die regio (Wet publieke gezondheid). De wet schrijft voor dat de
         gemeenten een aantal taken voor de publieke gezondheid laten uitvoeren door de GGD.
Prioriteiten
  9. GGD NOG Robuust
         GGD NOG Robuust wordt projectmatig aangepakt en separaat gemonitord en geëvalueerd.
         Voor het programma inwonerbijdrage en organisatieprojecten zijn de prioriteiten voor 2023
         die uit GGD NOG Robuust voortkomen:
             1. In 2023 heeft de GGD een programma uitgevoerd om beter in te spelen op de
                  behoefte van de gemeenten en hun inwoners. Hiervoor brengt de GGD relatie- en
                  projectmanagement tot stand en hebben relatiemanagers structureel contact met de
                  gemeenten en andere stakeholders.
             2. Er zijn meerjarige afspraken gemaakt met gemeenten over Toezicht Wmo, Seksuele
                  Gezondheid en Jeugdgezondheid Adolescenten (zie ook prioriteit 2 bij het
                  programma Jeugdgezondheid).
             3. Er is duidelijkheid over het resultaat van de businesscase van intensivering van de
                  samenwerking met Het Service Centrum en de Veiligheidsregio NOG.
    11.3.   Wat mag het kosten?
                                                         3e
 Rekening van baten en lasten per                  begrotings programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren
 programma                                          wijziging      begroting  raming      raming    raming
                                                      2022           2023      2024        2025      2026
 Inwonerbijdrage en projecten
 Baten                                                   12.623       13.159    13.159      13.159    13.159
 Lasten                                                     737           350      350         350       350
 Gerealiseerd saldo baten en lasten                      11.886       12.809    12.809      12.809    12.809
 Dotatie reserve                                               0            0        0           0         0
 Onttrekking reserve                                        458             0        0           0         0
 Gerealiseerd resultaat                                  12.344       12.809    12.809      12.809    12.809
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      29
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>12. Overhead
    12.1.    Wat willen we bereiken?
Een onderdeel van het programma Overhead is bestuursondersteuning. Het doel van de
bestuursondersteuning is om het GGD-bestuur en de gemeenten in positie te brengen voor het
besturen van de GGD. Dit betreft:
    1. advisering en ondersteuning voor de bestuurlijke besluitvorming, en
    2. het agenderen en oppakken van maatschappelijke en bestuurlijke vraagstukken op het
         gebied van de publieke gezondheid.
    12.2.    Wat gaan we ervoor doen?
Prioriteiten
Voor het programma Overhead zijn de prioriteiten in 2023:
  10. Nieuwe Bestuursagenda 2023 – 2027
         Na de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 is een nieuw algemeen bestuur
         aangetreden. Het algemeen bestuur bepaalt de koers en de prioriteiten van de GGD. Deze
         legt het bestuur vast in de bestuursagenda. Samen met de gemeenten werkt de GGD deze
         prioriteiten verder uit.
         In 2023 stelt het algemeen bestuur een nieuwe bestuursagenda voor de periode 2023 – 2027
         vast.
  11. Informatievoorziening aan raden
         De GGD laat zich graag uitnodigen door raden c.q. raadscommissies van de gemeenten om
         toelichting te geven over het beleid van en taakuitvoering door de GGD. Het streven is dat de
         GGD in 2023 bij meer dan 15 (minimaal 75%) bijeenkomsten van raden of raadscommissies
         aanwezig is geweest.
                                                        3e
 Rekening van baten en lasten per                 begrotings programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren
 programma                                         wijziging      begroting  raming     raming       raming
                                                      2022          2023      2024       2025         2026
 Overhead
 Baten                                                       51           52       52          52          52
 Lasten                                                 15.629         5.782    5.782      5.782        5.782
 Gerealiseerd saldo baten en lasten                    -15.578        -5.730   -5.730     -5.730       -5.730
 Dotatie reserve                                              0            0        0           0           0
 Onttrekking reserve                                          0            0        0           0           0
 Gerealiseerd resultaat                                -15.578        -5.730   -5.730     -5.730       -5.730
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                       30
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>PARAGRAFEN
13. Paragrafen
Op basis van artikel 9 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
bevat deze begroting drie paragrafen met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten:
 weerstandsvermogen en risicobeheersing (inventarisatie weerstandcapaciteit, inventarisatie
    risico’s en beleid)
 financiering (treasurybeleid)
 bedrijfsvoering (bedrijfsprocessen om de beleidsdoelstellingen te realiseren en de sturing en
    beheersing daarvan)
    De andere paragrafen uit artikel 9 zijn niet van toepassing voor GGD Noord- en Oost-Gelderland.
    Dit geldt ook voor de paragraaf verbonden partijen. De GGD kent ook geen verbonden partijen in
    de zin van de wet, d.w.z. waar de GGD bestuurlijke invloed en financieel belang heeft.
    13.1.   Weerstandsvermogen en risicobeheersing
Inleiding
In deze paragraaf geven wij weer hoe robuust de financiële positie is. Het weerstandsvermogen is
het vermogen van GGD NOG om financiële tegenvallers op te vangen, zonder dat de continuïteit van
de GGD in gevaar komt. Het weerstandsvermogen wordt bepaald op basis van de relatie tussen:
 de weerstandscapaciteit, d.w.z. de middelen en mogelijkheden om niet begrote kosten te
    dekken, en
 alle risico’s waarvoor geen specifieke maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis
    kunnen zijn voor de financiële positie.
In het kader van de vernieuwing van de BBV is een uniforme basisset financiële kengetallen in de
paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing voorgeschreven. Voor GGD NOG zijn de
onderstaande kengetallen van toepassing:
     Netto Schuldquote: de netto schuld gedeeld door de totale inkomsten,
     Solvabiliteit: eigen vermogen gedeeld door het totale vermogen,
     Structurele exploitatieruimte: het structurele exploitatiesaldo in percentage van de totale baten.
                                           realisatie      begroot    begroot
 Kengetal
                                              2021           2022      2023
 Netto schuld quote                              -2,3%         -1,8%     -5,6%
 Solvabiliteit                                  22,2%          46,3%     47,0%
 Structurele exploitatieruimte                    0,1%          0,0%      0,0%
Weerstandscapaciteit en risico’s
Het algemeen bestuur heeft op 22 november 2018 de onderstaande risico’s als belangrijkste risico’s
voor de GGD in het kader van het risicomanagement vastgesteld.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                    31
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>     1.    inhoudelijke risico’s en risico’s met betrekking tot opbrengsten:
           a.     wijziging wetgeving
           b.     uitbraak infectieziekte/tbc
           c.     gemeenten laten taken niet door de GGD uitvoeren
           d.     omzetdaling/minder opdrachten
           e.     morele verplichting voor uitvoering van taken die niet kostendekkend zijn
     2.    risico’s vanwege personele omstandigheden:
           a.     ziekteverzuim boven 4%
           b.     WW-verplichting
           c.     arbeidsmarktkrapte/leeftijdsopbouw
     3.    risico’s vanuit de bedrijfsvoering:
           a.     begrotingsoverschrijding
           b.     technologische ontwikkeling
Deze risico’s zijn gekwantificeerd voor de bepaling van het weerstandsvermogen. Voor de
inwonerbijdrage Jeugdgezondheid worden de gemeenten geacht zelf een reserve aan te houden. Bij
eventueel uittreden komt er een frictiebijdrage die de kosten voor de andere gemeenten dekt.
Risico’s
Om het benodigde weerstandsvermogen te bepalen hanteren wij als definitie van een risico: een
gebeurtenis of omstandigheid met mogelijk nadelige financiële gevolgen voor de organisatie.
Beleid weerstandscapaciteit en de risico’s
 Percentage weerstandscapaciteit
 Berekening percentage weerstandscapaciteit                                31-12-2021
 Weerstandscapaciteit (materieel gezien)                                     1.618.000
 Voorstel tot storting bij jaarrekening 2021                                         0
 Stand weerstandsvermogen bij GGD na stortingsvoorstel                       1.618.000
 Weerstandsvermogen aan te houden bij de GGD per 31-12-2018                  1.629.000
 Percentage weerstandscapaciteit                                                   99%
Benodigd weerstandsvermogen structurele exploitatierisico’s
 Omschrijving risico                                                          in €
 1 Inhoudelijke risico's en risico's met betrekking tot opbrengsten          1.644.000
 2 Risico's vanwege personele omstandigheden                                 2.392.000
 3 Risico's uit bedrijfsvoering                                                806.000
 Totaal risico                                                               4.842.000
 kans dat risico's zich gelijk voordoen                                            50%
 Totaal risico GGD NOG                                                       2.421.000
 af post onvoorzien in exploitatie                                             792.000
 aan te houden weerstandsvermogen                                            1.629.000
De berekening van het benodigd weerstandsvermogen is gemaakt op basis van de realisatie van 2021
waarbij rekening is gehouden met de invloed van COVID-19. Het percentage weerstandscapaciteit is
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                            32
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>99%. In euro’s is het weerstandsvermogen € 11.000 te laag. Wij stellen voor om geen dotatie aan de
algemene reserve te doen.
    13.2.   Financiering
Inleiding
Deze paragraaf omvat de beleidsvoornemens voor het risicobeheer van de financieringsportefeuille.
De financieringsparagraaf geeft kaders voor het transparant maken en daarmee voor het sturen,
beheersen en controleren van de financieringsfunctie. Het algemeen bestuur van de GGD heeft een
Treasurystatuut vastgesteld waarin de volgende uitgangspunten zijn vastgelegd.
 zoveel mogelijke interne financiering
 een risicomijdende gedragslijn
 rekening houdend met deze randvoorwaarden, het optimaliseren van de renteresultaten.

Schatkistbankieren en financiering
De Wet schatkistbankieren schrijft voor dat de decentrale overheden, waaronder de GGD, al hun
overtollige liquide middelen en beleggingen aanhouden bij het ministerie van Financiën. Daarmee
zijn de mogelijkheden om de renteresultaten te optimaliseren uitgeput.
Wij verwachten dat het ook in 2022 niet nodig is externe financieringsmiddelen aan te trekken. De
GGD kan volledig gebruik maken van interne financiering.
Kapitaalgoederen
De kapitaalgoederen van de GGD betreffen medische apparatuur, kantoorinventaris, ICT- en
telefoniemiddelen.
De rekening 2021 heeft per 31-12-2021 een boekwaarde van kapitaalgoederen van afgerond € 0,7
miljoen. Door de bestrijding van COVID-19 heeft GGD NOG veel extra personeel ingezet. Deze
medewerkers hebben laptops, telefoons, bureaustoelen etc. nodig. Omdat we niet weten hoelang
deze extra medewerkers nodig zijn hebben we deze middelen geleased of gehuurd. De reguliere
vervanging van middelen wordt eveneens geleased of gehuurd. Vanaf 2022 verwachten we dat de
boekwaarde toeneemt doordat we reguliere vervanging van middelen zelf aanschaffen. Op 17
november 2022 bieden wij bij een wijziging op de Programmabegroting 2022 het algemeen bestuur
een geactualiseerde Staat van activa aan.
    13.3.   Bedrijfsvoering
De prioriteiten voor 2023 binnen de bedrijfsvoering zijn:
   14. Personeelsbeleid
       Landelijk is er een schaarste aan artsen en verpleegkundigen. De beloning van artsen en
       verpleegkundigen heeft geen gelijke tred gehouden met omliggende GGD’en; dit is een nadeel
       bij de werving en behoud van medewerkers. Er zijn verschillende instrumenten om werken bij
       de GGD aantrekkelijk te maken en houden. Eén daarvan is herijking van het functiehuis.
       In 2023 heeft de GGD een geactualiseerd functiehuis.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                              33
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>FINANCIËLE BEGROTING
14. Financiële uitgangspunten
    14.1.   Uitgangspuntennota 2023
Begin december 2021 hebben wij een brief met de Uitgangspunten voor de begroting 2023
toegezonden aan de gemeenten. Het Centraal Planbureau (CPB) heeft geen aangepaste cijfers voor
de indexering gepubliceerd. Daarom is de indexering in deze programmabegroting gelijk aan de
uitgangspuntennota.
    14.2.   Indexering
Methodiek
Ons uitgangspunt bij indexeren is dat de index in relatie staat tot de werkelijke ontwikkeling van de
kosten. Dat houdt in dat wij de kosten voor het komende jaar begroten mét indexering.
Het algemeen bestuur heeft in zijn vergadering van 21 november 2019 de aangepaste
indexeringssytematiek vastgesteld. Deze systematiek gaat uit van:
        het basisjaar is het jaar van de begroting minus twee jaar;
        de indexcijfers uit de CPB kortetermijnraming van december
        de verdeling van de kosten in 70% loonkosten (loonvoet sector overheid) en 30% materiële
         kosten (prijs overheidsconsumptie, netto materieel).
Als de vergelijking met de ontwikkeling van de inkomsten uit het Gemeentefonds daartoe naar
oordeel van het algemeen bestuur aanleiding geeft, dan kan het AB besluiten een
bezuinigingsopdracht te geven. Het uitgangspunt is dat een eventuele bezuinigingsopdracht
gebaseerd is op een discussie over de inhoud en omvang van het takenpakket van de GGD. Wij
handhaven de inspanningsverplichting van de afgelopen jaren tot het “inverdienen” van de
indexering.
Index 2023
In de Uitgangspuntennota 2023 zijn wij uitgegaan van een gewogen index van 2,63%. We hebben
gebruik gemaakt van de indexcijfers van de septembercirculaire 2021. Het CPB heeft geen
kortetermijnraming van december gepubliceerd.
De cijfers uit de kortetermijnraming van het CPB van maart 2022 zijn aanzienlijk hoger dan de cijfers
van september 2021. Aangezien de kortetermijnraming van maart te laat beschikbaar komt,
verwerken we – volgens afspraak – deze cijfers niet in de concept-programmabegroting. Wel vragen
wij hier nadrukkelijk aandacht voor en komen, indien nodig, t.z.t. met een voorstel voor een
begrotingswijziging op de indexering van de inwonerbijdrage.
De gebruikte indexcijfers voor 2023 zijn:
Loonkosten         2,3% (loonvoet sector overheid septembercirculaire 2021)
Materiële kosten 1,5% (prijs overheid consumptie netto materiaal septembercirculaire 2021)
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                 34
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>Indexcijfers 2023 (gebaseerd op septembercirculaire 2021)
                                      Ontwik-                       Indexering
                                                    Indexcijfer
           Omschrijving              kelingen                        begroting
                                                       2023
                                       2022                            2023
 Loonkostenindex                          0,30%            2,30%          2,60%
 Materiële kostenindex                    1,20%            1,50%          2,70%
 Gewogen Index                            0,57%            2,06%          2,63%
De kosten van de GGD bestaan voor 70% uit loonkosten en 30% uit materiële kosten. De
bovenstaande berekening leidt tot het volgende indexeringsvoorstel voor inwonerbijdrage
deelnemende gemeenten:
  Gewogen index
  loonkosten 0,7 * 2,60% + materiële kosten 0,3 * 2,70% = 2,63%.
Inwonerbijdrage
Als gevolg van de geactualiseerde indexcijfers wijzigt de inwonerbijdrage van de deelnemende
gemeenten. Wij gaan in deze programmabegroting 2023 uit van de inwonertallen per 31 december
2021. Bij de inwonerbijdrage maken wij onderscheid tussen
 de bijdrage voor de A-taken voor publieke gezondheidszorg die worden bekostigd uit de
     inwonerbijdrage van alle gemeenten, en
 de B-taak Jeugdgezondheidszorg 4- 18-jarigen die wordt bekostigd uit een inwonerbijdrage van
     21 gemeenten (Apeldoorn laat vanaf 2017 de jeugdgezondheidszorg uitvoeren door het Centrum
     voor Jeugd en Gezin Apeldoorn).
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                           35
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>Voor 2022 leidt dit tot de volgende inwonerbijdragen voor de gemeenten:
 Omschrijving                                                Totaal     Per                  Totaal     Per
                                              Aantal       inwoner    Inwoner     Aantal    inwoner   Inwoner
                                            inwoners bijdrage           in €    inwoners bijdrage in    in €
                                                              in €                              €
 Inwoneraantal 31-12-2020                     831.319                             666.549
 Toename inwoners                                3.792                              2.976
 Inwoneraantal 31-12-2021                     835.111                             669.525
 Programma begroting 2022                     831.319 6.789.109          8,167    666.549   5.844.965    8,769
 Toename inwoners                                3.792        30.968                2.976      26.097
 Actualisering prijspeil 2022 0,57%                           38.874                           33.465
 CPB Index 2023 2,06%                                        141.294                          121.633
 Inwonerbijdrage deelnemende                  835.111 7.000.246          8,382    669.525   6.026.160    9,001
 gemeente 2023
 Korting logopedie Hattem en Voorst                                 0                          10.871
 Inwonerbijdrage deelnemende
 gemeenten 2023 na correctie korting
 logopedie                                                 7.000.246                        6.015.289
De totale inwonerbijdrage van een deelnemende gemeente is het bedrag per inwoner
vermenigvuldigd met het aantal inwoners van die gemeente (zie 15.1 Bijlage A op pag. 49 voor een
overzicht).
De gemeenten Hattem en Voorst maken van oudsher geen gebruik van het onderdeel Spraak- en
taalscreening (logopedie) van de jeugdgezondheid. Hiervoor krijgen zij een korting op de
inwonerbijdrage.
De totale inwonerbijdrage aan de GGD voor 2023 is begroot op € 13.015.535. Voor de berekening
per inwoner is de korting hierbij opgeteld. Dit resulteert in een inwonerbijdrage Publieke Gezondheid
van € 8,38 en een inwonerbijdrage Jeugdgezondheid van € 9,00.
Als het aantal inwoners van een gemeente lager wordt, dan neemt de totale inwonerbijdrage van
deze gemeente ook relatief af. De definitieve inwonerbijdrage van de deelnemende gemeenten
wordt bepaald aan de hand van de werkelijke inwonertallen op 1 januari van het jaar waarop de
kosten betrekking hebben (zie Gemeenschappelijke regeling GGD NOG).
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      36
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>    14.3.   Overzicht baten en lasten 2021-2026 en toelichting
in € 1.000 per programma
                                                             3e
                                         realisatie
 Rekening van baten en lasten per                      begrotings programma Meerjaren Meerjaren Meerjaren
                                         2021
 programma                                               wijziging    begroting  raming   raming   raming
                                         (concept)
                                                           2022         2023      2024     2025     2026
 Jeugdgezondheid
 Baten                                        1.343            1.171       1.029    1.029    1.029    1.029
 Lasten                                       6.450            5.421       5.449    5.449    5.449    5.449
 Gerealiseerd saldo baten en lasten          -5.107           -4.250      -4.420   -4.420   -4.420   -4.420
 Dotatie reserve                                   0               0           0        0        0        0
 Onttrekking reserve                               0               0           0        0        0        0
 Gerealiseerd resultaat                      -5.107           -4.250      -4.420   -4.420   -4.420   -4.420
 Algemene Gezondheid
 Baten                                       79.078          56.670        6.948    6.948    6.948    6.948
 Lasten                                      65.487          47.787        8.088    8.088    8.088    8.088
 Gerealiseerd saldo baten en lasten          13.591            8.883      -1.140   -1.140   -1.140   -1.140
 Dotatie reserve                                   0               0           0        0        0        0
 Onttrekking reserve                               0               0           0        0        0        0
 Gerealiseerd resultaat                      13.591            8.883      -1.140   -1.140   -1.140   -1.140
 Kennis & Expertise
 Baten                                          625              729         544      544      544      544
 Lasten                                       1.977            2.100       2.035    2.147    2.035    2.035
 Gerealiseerd saldo baten en lasten          -1.352           -1.371      -1.491   -1.603   -1.491   -1.491
 Dotatie reserve                                  28              28          28       28       28       28
 Onttrekking reserve                               0               0           0      112        0        0
 Gerealiseerd resultaat                      -1.380           -1.399      -1.519   -1.519   -1.519   -1.519
 Overhead
 Baten                                            33              51          52       52       52       52
 Lasten                                      19.208          15.629        5.782    5.782    5.782    5.782
 Gerealiseerd saldo baten en lasten         -19.175         -15.578       -5.730   -5.730   -5.730   -5.730
 Dotatie reserve                                   0               0           0        0        0        0
 Onttrekking reserve                               0               0           0        0        0        0
 Gerealiseerd resultaat                     -19.175         -15.578       -5.730   -5.730   -5.730   -5.730
 Inwonerbijdrage en projecten
 Baten                                       12.171          12.623      13.159    13.159   13.159   13.159
 Lasten                                           23             737         350      350      350      350
 Gerealiseerd saldo baten en lasten          12.148          11.886      12.809    12.809   12.809   12.809
 Dotatie reserve                                   0               0           0        0        0        0
 Onttrekking reserve                               0             458           0        0        0        0
 Gerealiseerd resultaat                      12.148          12.344      12.809    12.809   12.809   12.809
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                 37
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>in € 1.000 Totaal GGD NOG
                                                             3e
                                         realisatie                   programma
                                                        begrotings                 Meerjaren Meerjaren Meerjaren
 Staat van baten en lasten               2021                          begroting
                                                          wijziging                 raming    raming    raming
                                         (concept)                       2023
                                                            2022                     2024      2025      2026
 GGD Noord- en Oost Gelderland
 Baten                                        93.250         71.244        21.732     21.732    21.732    21.732
 Lasten                                       93.145         71.674        21.704     21.816    21.704    21.704
 Gerealiseerd saldo baten en lasten              105            -430           28        -84         28       28
 Dotatie reserve                                   28             28           28         28         28       28
 Onttrekking reserve                                 0           458             0       112          0        0
 Gerealiseerd resultaat                            77              0             0         0          0        0
Voor de programmabegroting 2023 gaan we ervan uit dat COVID-19 nog zeker een rol speelt, maar is
ingebed in de reguliere begroting. Het is nog onduidelijk of en hoe dit gefinancieerd wordt door het
ministerie van VWS. Daarom zijn er geen baten en lasten opgenomen. Het gevolg is dat zowel de
baten als de lasten ten opzichte van de 3e begrotingswijziging 2022 fors lager.
De incidentele baten en lasten opgenomen in de programmabegroting 2023 zijn nul. In de lasten van
het programma Overhead is € 217.000 onvoorzien begroot. Dit is 1% van de totale begroting.
De meerjarenraming 2024-2026 wordt opgenomen tegen prijspeil 2023. De hardheid van meerjaren-
prijsindexering is beperkt en deze meenemen geeft niet een reëler beeld.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                     38
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>    14.4.   Uitzetting van de financiële positie en toelichting
Balans 2021- 2023 in € 1.000
 ACTIVA                                          Balans per 31 december       PASSIVA                       Balans per 31 december
                                              2021           2022     2023                                2021       2022       2023
 VASTE ACTIVA                                                                 VASTE PASSIVA
 Materiële vaste activa                            671           995      890 Eigen vermogen                2.912      2.405      2.205
 Financiële vaste activa                             59           60       60 Voorzieningen                   324        250        150
 Totaal vaste activa                               730         1.055      950 Totaal vaste passiva          3.236      2.655      2.355
 VLOTTENDE ACTIVA                                                             VLOTTENDE PASSIVA
 Voorraden                                           41           40       40 Crediteuren                   6.233        450        335
 Uitzettingen met een rentetypische
 looptijd korter dan één jaar                    9.294         3.300    3.000
 Liquide middelen                                  211           200      200 Overlopende passiva           3.669      2.090      2.000
 Overlopende activa                              2.862           600      500
 Totaal vlottende activa                       12.408          4.140    3.740 Totaal vlottende passiva      9.902      2.540      2.335
 TOTAAL GENERAAL                               13.138          5.195    4.690 TOTAAL GENERAAL              13.138      5.195      4.690
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                  39
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>Berekening EMU saldo 2021- 2023 (in € 1.000)
                                                                           2021    2022   2023
 Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit reserves           105   -430      28
 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                                  309    281     314
 Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de exploitatie        169    -74    -100
 minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van de exploitatie
 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans geactiveerd      39    518     160
 Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie en
                                                                                0      0       0
 overigen
 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:                                0      0       0
 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp maken e.d.                0      0       0
 Baten bouwgrondexploitatie:                                                    0      0       0
 Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze transacties                  0      0       0
 met derden betreffen
 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post 1
 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste van de                 0      0       0
 reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden gebracht en die nog
 niet vallen onder één van bovenstaande posten
 Verkoop van effecten:
 Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)                                       nee     nee    nee
 Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de exploitatie?
 Berekend EMU-saldo                                                           544   -741      82
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                            40
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>Het BBV schrijft voor dat de GGD NOG een overzicht in de jaarrekening opneemt met een verdeling
van de baten, lasten en het saldo per taakveld. De taakvelden zijn door de rijksoverheid gedefinieerd.
Onderstaand het overzicht met de verdeling naar taakvelden over begroting 2022.
Taakvelden 2023 (in € 1.000)
 Taakveld
                                                                   Baten   Lasten      Saldo
 IV3
 0.          Bestuur en ondersteuning
 0.4        Overhead                                                 5.934   5.934           0
 0.9        Vennootschapsbelasting                                       0      10         -10
 0.10       Mutaties reserves                                            0      28         -28
 0.11       Resultaat van rekening van baten en lasten                   0        0          0
 1.         Veiligheid
 1.1        Crisisbeheersing/brandweer                                 201     201           0
 7.         Volksgezondheid en Milieu
 7.1        Volksgezondheid                                         15.064  15.100         -36
 7.5        Begraafplaatsen en crematoria                              533     430         102
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                  41
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>    14.5.   Meerjarenraming en toelichting
Geprognosticeerde balans in € 1.000
 ACTIVA                                            Balans per 31 december          PASSIVA                         Balans per 31 december
                                             2023        2024      2025    2026                              2023      2024      2025     2026
 VASTE ACTIVA                                                                      VASTE PASSIVA
 Materiële vaste activa                         890          890       890     890 Eigen vermogen              2.205     2.205     2.205    2.205
 Financiële vaste activa                         60           60        60      60 Voorzieningen                 150       150       150      150
 Totaal vaste activa                            950          950       950     950 Totaal vaste passiva       2.355     2.355     2.355    2.355
 VLOTTENDE ACTIVA                                                                  VLOTTENDE PASSIVA
 Voorraden                                       40           40        40      40 Crediteuren                   335       335       335      335
 Uitzettingen met een rentetypische
 looptijd korter dan één jaar                 3.000        3.000     3.000   3.000
 Liquide middelen                               200          200       200     200 Overlopende passiva         2.000     2.000     2.000    2.000
 Overlopende activa                             500          500       500     500
 Totaal vlottende activa                      3.740        3.740     3.740  3.740  Totaal vlottende passiva   2.335     2.335     2.335    2.335
 TOTAAL GENERAAL                            4.690       4.690      4.690   4.690   TOTAAL GENERAAL           4.690     4.690     4.690    4.690
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                     42
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Geprognosticeerd meerjaren EMU saldo (in € 1.000)
                                                                        2023       2024    2025   2026
 Exploitatiesaldo voor toevoeging aan c.q. onttrekking uit
                                                                           28         -84     28     28
 reserves
 Afschrijvingen ten laste van de exploitatie                              314        314     314    314
 Bruto dotaties aan de post voorzieningen ten laste van de
 exploitatie minus de vrijval van de voorzieningen ten bate van          -100           0      0      0
 de exploitatie
 Investeringen in (im)materiële vaste activa die op de balans
                                                                          160        314     314    314
 geactiveerd
 Baten uit bijdragen van andere overheden, de Europese Unie
                                                                            0           0      0      0
 en overigen
 Desinvesteringen in (im)materiële vaste activa:                            0           0      0      0
 Aankoop van grond en de uitgaven aan bouw-, woonrijp
                                                                            0           0      0      0
 maken e.d.
 Baten bouwgrondexploitatie:                                                0           0      0      0
 Lasten op balanspost Voorzieningen voorzover deze
                                                                            0           0      0      0
 transacties
 met derden betreffen
 Lasten ivm transacties met derden, die niet via de onder post
 1 genoemde exploitatie lopen, maar rechtstreeks ten laste
 van de reserves (inclusief fondsen en dergelijke) worden                   0           0      0      0
 gebracht en die nog niet vallen onder één van bovenstaande
 posten
 Verkoop van effecten:
 Gaat u effecten verkopen? (ja/nee)                                    nee        nee     nee    nee
 Zo ja wat is bij verkoop de verwachte boekwinst op de
 exploitatie?
 Berekend EMU-saldo                                                        82         -84     28     28
Meerjaren kengetallen
                                          begroot      raming     raming     raming
 Kengetal
                                             2023        2024      2025       2026
 Netto schuld quote                           -6,1%        -6,1%     -6,1%     -6,1%
 Solvabiliteit                                47,0%       47,0%     47,0%      47,0%
 Structurele exploitatieruimte                 0,0%         0,0%      0,0%      0,0%
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                   43
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>    14.6.  Staat van activa
Wij leggen de Staat van activa (voorgenomen investeringen) op 17 november 2022 voor aan het
algemeen bestuur in de vorm van een begrotingswijziging. Voor de inwonerbijdrage heeft dit geen
gevolgen.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                           44
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>15. BIJLAGEN
    15.1.  Bijlage A: Inwonerbijdragen 2023 per deelnemende gemeente
                                              Aantal          Aantal
                                                                         Begroting    Begroting
                                            inwoners        inwoners                               Begroting
                                                                           2023          2023
                                          31-12-2021 30-12-2021                                      2023
 Gemeente                                                                Publieke       Jeugd
                                               incl            excl                                 Totaal
                                                                        Gezondheid   Gezondheid
                                           Apeldoorn Apeldoorn                                        in €
                                                                           in €           in €
 Aalten                                          27.100         27.100      227.163       243.918      471.081
 Berkelland                                      43.850         43.850      367.569       394.678      762.247
 Bronckhorst                                     36.075         36.075      302.396       324.698      627.094
 Doetinchem                                      58.547         58.547      490.765       526.961   1.017.726
 Montferland                                     36.349         36.349      304.692       327.165      631.857
 Oost Gelre                                      29.607         29.607      248.178       266.482      514.660
 Oude IJsselstreek                               39.386         39.386      330.150       354.500      684.649
 Winterswijk                                     29.177         29.177      244.574       262.612      507.186
 Regio Achterhoek                              300.091         300.091    2.515.487    2.701.014    5.216.501
 Apeldoorn                                     165.586                0   1.388.010              0  1.388.010
 Brummen                                         20.888         20.888      175.092       188.006      363.098
 Epe                                             33.260         33.260      278.799       299.362      578.161
 Hattem                                          12.305         12.305      103.146       110.753      213.899
 Korting Hattem                                                                    0        -3.617      -3.617
 Heerde                                          18.979         18.979      159.090       170.823      329.913
 Lochem                                          34.071         34.071      285.597       306.661      592.258
 Voorst                                          24.996         24.996      209.527       224.980      434.507
 Korting Voorst                                                                    0        -7.254      -7.254
 Zutphen                                         48.327         48.327      405.097       434.974      840.071
 Regio Midden IJssel / Oost Veluwe             358.412         192.826    3.004.358    1.724.688    4.729.047
 Elburg                                          23.739         23.739      198.990       213.666      412.657
 Ermelo                                          27.260         27.260      228.505       245.358      473.862
 Harderwijk                                      48.859         48.859      409.556       439.763      849.319
 Nunspeet                                        28.220         28.220      236.552       253.998      490.550
 Oldebroek                                       23.931         23.931      200.600       215.395      415.994
 Putten                                          24.599         24.599      206.199       221.407      427.606
 Regio Noord Veluwe                            176.608         176.608    1.480.401    1.589.587    3.069.988
 Totaal GGD NOG                                835.111         669.525    7.000.246    6.015.289   13.015.535
 Korting Hattem ivm logopedie                                                                3.617       3.617
 Korting Voorst ivm logopedie                                                                7.254       7.254
 Totaal inwonerbijdrage voor berekening bijdrage per inwoner              7.000.246    6.026.160   13.026.406
 Bijdrage per inwoner                                                          8,382         9,001      17,383
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                        45
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Inwonerbijdrage 2023-2026 per gemeente
                                             Aantal
                                           inwoners
                                                           Begroting    Raming     Raming      Raming
                                          30-12-2021
 Gemeente                                                     2023       2024       2025        2026
                                              incl
                                                               in €       in €       in €        in €
                                          Apeldoorn
 Aalten                                         27.100         471.081    480.126    490.352     500.797
 Berkelland                                     43.850         762.247    776.882    793.430     810.330
 Bronckhorst                                    36.075         627.094    639.134    652.748     666.651
 Doetinchem                                     58.547       1.017.726  1.037.267  1.059.360   1.081.925
 Montferland                                    36.349         631.857    643.989    657.706     671.715
 Oost Gelre                                     29.607         514.660    524.542    535.715     547.125
 Oude IJsselstreek                              39.386         684.649    697.795    712.658     727.837
 Winterswijk                                    29.177         507.186    516.924    527.934     539.179
 Regio Achterhoek                             300.091        5.216.501  5.316.658  5.429.902   5.545.559
 Apeldoorn                                    165.586        1.388.010  1.414.660  1.444.792   1.475.566
 Brummen                                        20.888         363.098    370.069    377.952     386.002
 Epe                                            33.260         578.161    589.261    601.813     614.631
 Hattem                                         12.305         213.899    218.005    222.649     227.391
 Korting Hattem                                       0          -3.617     -3.687     -3.765      -3.845
 Heerde                                         18.979         329.913    336.247    343.410     350.724
 Lochem                                         34.071         592.258    603.630    616.487     629.618
 Voorst                                         24.996         434.507    442.850    452.282     461.916
 Korting Voorst                                       0          -7.254     -7.393     -7.550      -7.711
 Zutphen                                        48.327         840.071    856.201    874.438     893.063
 Regio Midden IJssel / Oost Veluwe            358.412        4.729.046  4.819.844  4.922.507   5.027.356
 Elburg                                         23.739         412.657    420.580    429.538     438.687
 Ermelo                                         27.260         473.862    482.960    493.248     503.754
 Harderwijk                                     48.859         849.319    865.626    884.064     902.894
 Nunspeet                                       28.220         490.550    499.969    510.618     521.494
 Oldebroek                                      23.931         415.994    423.981    433.012     442.235
 Putten                                         24.599         427.606    435.816    445.099     454.579
 Regio Noord Veluwe                           176.608        3.069.988  3.128.932  3.195.578   3.263.644
 Totaal GGD NOG                               835.111      13.015.535 13.265.433 13.547.987   13.836.559
De inwonerbijdrage 2024-2026 zijn berekend met de index uit de september circulaire 2021.
             Omschrijving                     2024             2025       2026
 Loonkostenindex                                 2,10%            2,40%      2,40%
 Materiële kostenindex                           1,50%            1,50%      1,50%
 Gewogen Index                                   1,92%            2,13%      2,13%
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                     46
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>    15.2. Bijlage B: Overzicht zienswijzen gemeenten op de uitgangspunten voor de begroting 2023
 Gemeente                 Datum        Reactie / zienswijze                                      Reactie dagelijks bestuur
 Aalten                22-02-2022      Raadbesluit:
                                       De raad kan zich vinden in de Uitgangspuntennota 2023     ---
                                       van de GGD. Deze is een logisch vervolg op de voorgaande
                                       Uitgangspuntennota’s en de Bestuursagenda 2019-2023.
                                       De nota is meer nog het resultaat van een periode waarin
                                       de takendiscussie zijn beslag heeft gekregen en de aanpak
                                       van COVID-19 het nodige heeft gevraagd van de GGD.
 Apeldoorn                             Raadsbesluit:
                                       Inhoudelijk
                                       De gemeenteraad staat achter het besluit om (financieel)  De geconstateerde aandachtspunten zijn in
                                       te investeren in een robuustere GGD NOG.                  samenwerking met een extern bureau geanalyseerd. De
                                       GGD NOG stelt één oplossing voor per punt van de acht     op basis van deze analyse gekozen oplossingen zijn door
                                       punten uit de koersnotitie. De gemeenteraad mist          het dagelijks bestuur als meest kansrijk en logisch
                                       keuzemogelijkheden voor de aanpak van de punten uit de    bestempeld. Daarbij is ook gelet op kosteneffectiviteit.
                                       koersnotitie en de afwegingen hiervan. De nadelen van     Prioritering levert geen financieel voordeel op alleen een
                                       het niet aanpakken zijn beschreven, maar de voor- en      verschuiving van de kosten in de tijd. Waarbij het in een
                                       nadelen van een prioritering of (goedkopere)              aantal gevallen zelfs duurder uitvalt.
                                       alternatieven zijn niet beschreven. De gemeenteraad
                                       vraagt om een toelichting hierop in de concept
                                       programmabegroting 2023.
                                       Een aantal besluiten met betrekking tot de samenwerking   Onderzocht wordt tot welke besparingsmogelijkheden de
                                       met HSC en VNOG is nog niet genomen. Deze besluiten       samenwerking met HSC en VNOG op termijn leiden. Op
                                       kunnen wel inhoudelijke en financiële gevolgen hebben     dit moment is niet duidelijk wat de financiële gevolgen
                                       voor de kaders van 2023. Graag ziet de gemeenteraad hoe   zullen zijn. Zodra daarover meer bekend is, rapporteren
                                       de besluitvorming van deze keuzes wordt ingericht in de   wij dit aan het algemeen bestuur. Voor 2023 vormt de
                                       concept programmabegroting 2023.                          straks vastgestelde begroting het kader.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                         47
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                      Reactie dagelijks bestuur
                                      Financieel
                                      De voorgestelde verhoging van de inwonerbijdrage          In 2022 vindt herijking van het functiehuis plaats. De
                                      voorziet nog niet in het risico van hogere loonkosten als effecten hiervan zijn op dit moment nog niet bekend,
                                      gevolg van de herijking van het functiehuis. Onze raad    maar het ingeschat maximaal risico aan structureel
                                      vraagt om een nadere toelichting over de stand van zaken  hogere kosten bedraagt € 450.000 in 2026. Een deel van
                                      en een actuele inschatting van het risico in de concept   de hogere kosten wordt gedekt door de verhoging van de
                                      programmabegroting van 2023.                              tarieven van de plusproducten. De inzet is om de kosten
                                                                                                voor gemeenten zoveel mogelijk te beperken.
                                      De voorgestelde dekking van incidentele kosten heeft      Het percentage weerstandscapaciteit is per 31 december
                                      risico’s, die een hogere inwonerbijdrage achteraf tot     2021 99%. Dit betekent dat de algemene reserve rond het
                                      gevolg kan hebben. Wij vragen u, in plaats van een        minimumniveau ligt. Als we de incidentele kosten ten
                                      doorrekening naar de gemeenten, eventuele nadelen op      laste van de algemene reserve brengen dan moet daarna
                                      te vangen met een onttrekking aan uw algemene reserve     een toevoeging aan de algemene reserve plaats vinden
                                      en zien dit graag aangepast in de concept-                om deze op het minimum niveau te houden. Per saldo
                                      programmabegroting van 2023.                              betaalt de gemeente hetzelfde bedrag.
 Berkelland            01-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De raad van de gemeente Berkelland dient geen             ---
                                      zienswijze in op de Uitgangspuntennota 2023.
 Bronckhorst           24-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De raad kan zich goeddeels vinden in de
                                      Uitgangspuntennota 2023 van de GGD. De nota is vooral
                                      het resultaat van een periode waarin de takendiscussie
                                      zijn beslag heeft gekregen en de aanpak van COVID-19 het
                                      nodige heeft gevraagd van de GGD.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      48
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                      Reactie dagelijks bestuur
                                      De raad verzoekt de GGD echter om rekening te houden
                                      met de volgende aandachtspunten.
                                        - Er is een gezamenlijk streven naar een robuuste       De GGD probeert de extra kosten voor gemeenten te
                                            GGD. De raad verwacht tegelijkertijd dat de         beperken. Tegelijkertijd met de aanpak van de zeven
                                            gevraagde extra financiële investeringen de         aandachtspunten zoeken wij naar kostenbesparingen op
                                            komende jaren hiertoe beperkt blijven en benadrukt  termijn door volledige participatie in Het Servicecentrum
                                            het belang om de (financiële) voordelen van         (HSC).
                                            samenwerking op te zoeken.
                                        - De raad verwacht dat de gemeente bij de uitwerking    Waar relevant voor de (samenwerking met de)
                                            van de 7 aandachtspunten van de takendiscussie aan  gemeenten, betrekt de GGD de gemeenten bij de
                                            de voorkant wordt betrokken bij de concrete         uitwerking van GGD NOG Robuust, met name de
                                            invulling, door de GGD, voor zover deze inhoudelijk ambtenaren publieke gezondheid.
                                            en direct relevant voor gemeenten zijn.
                                        - Tevens vraagt de raad hen op de hoogte te houden      Het dagelijks bestuur monitort de voortgang van GGD
                                            van de resultaten van de uitwerking van de 7        NOG Robuust en informeert het algemeen bestuur hier
                                            aandachtspunten.                                    periodiek over. Zoals aangegeven, betrekt de GGD de
                                        - Zij zullen daar waar gewenst de dienstverlening van   gemeenten (met name de ambtenaren publieke
                                            de GGD meer van nabij monitoren op inzet en         gezondheid) bij de uitwerking van GGD NOG Robuust
                                            resultaat. Dit beschouwen zij als een gezamenlijke  waar dit relevant is voor de samenwerking met de
                                            verantwoordelijkheid.                               gemeenten.
 Brummen               17-02-2022     Raadbesluit:
                                      De gemeenteraad vraagt bijzondere aandacht voor de        Het is ook de inzet van het dagelijks bestuur de
                                      financiële positie van de gemeente en verzoekt u          inwonerbijdrage de komende jaren niet te verhogen.
                                      terughoudend te zijn met kostenstijgingen in de begroting Uitgezonderd de jaarlijkse indexering en eventueel nieuw
                                      2023 en de gemeentelijke bijdrage.                        beleid waarvoor gemeenten compensatie ontvangen.
                                                                                                Het uitgangspunt is daarnaast dat een positief resultaat
                                                                                                ten gunste komt van de gemeenten.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      49
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                        Reactie dagelijks bestuur
 Doetinchem            24-02-2022      Raadsbesluit:
                                       Doetinchem kan zich goeddeels vinden in de
                                       Uitgangspuntennota 2023 van de GGD. Deze is een
                                       logisch vervolg op de voorgaande Uitgangspuntennota’s
                                       en de Bestuursagenda 2019-2023.
                                       De raad verzoekt de GGD om rekening te houden met de
                                       volgende aandachtspunten.
                                        - Er is een gezamenlijk streven naar een robuuste         De GGD probeert de extra kosten voor gemeenten te
                                            GGD. Zij verwachten tegelijkertijd dat de gevraagde   beperken. Tegelijkertijd met de aanpak van de zeven
                                            extra financiële investeringen de komende jaren       aandachtspunten zoeken wij naar kostenbesparingen op
                                            hiertoe strikt beperkt blijven. Zij benadrukken het   termijn door volledige participatie in Het Servicecentrum
                                            belang om de (financiële) voordelen van               (HSC).
                                            samenwerking op te zoeken.
                                        -   Zij verwachten dat zij bij de uitwerking van de zeven Waar relevant voor de (samenwerking met de)
                                            aandachtspunten aan de voorkant worden                gemeenten, betrekken wij de gemeenten bij de
                                            betrokken bij de concrete invulling, door de GGD,     uitwerking van GGD NOG Robuust, met name de
                                            voor zover deze inhoudelijk en direct relevant voor   ambtenaren publieke gezondheid.
                                            gemeenten zijn.
                                        -   De raad van Doetinchem zal daar waar gewenst de       Het dagelijks bestuur monitort de voortgang van GGD
                                            dienstverlening van de GGD meer van nabij             NOG Robuust en informeert het algemeen bestuur hier
                                            monitoren op inzet en resultaat. Dit beschouwen zij   periodiek over. Zoals aangegeven, betrekken wij de
                                            als een gezamenlijke verantwoordelijkheid.            gemeenten (met name de ambtenaren publieke
                                        -   Zij vertrouwen erop dat de GGD hen tijdig op de       gezondheid) bij de uitwerking van GGD NOG Robuust
                                            hoogte houdt van de resultaten van de uitwerking      waar dit relevant is voor de samenwerking met de
                                            van de zeven aandachtspunten.                         gemeenten.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                        50
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                        Reactie dagelijks bestuur
 Elburg                10-03-2022     Ambtelijke mededeling dat er vanuit de raad van Elburg      ---
                                      geen zienswijze komt.
 Epe                   15-02-2022     Collegebesluit:
                                      Het college stemt in met de Uitgangspuntennota 2023 en      ---
                                      dient geen zienswijze in. De raad wordt hierover met een
                                      informatienota geïnformeerd.
 Ermelo                24-02-2022     Brief van de raad van de gemeente Ermelo:
                                      De raad dient geen zienswijze in en schaart zich achter het ---
                                      standpunt voor een robuuste GGD zoals deze nu in deze
                                      uitgangspuntennota 2023 uiteengezet is.
                                      Ermelo wijst erop dat het nieuwe kabinet in het
                                      coalitieakkoord uitgaat van een bredere kijk naar
                                      gezondheid en versterking van de publieke
                                      gezondheidszorg.
                                      De raad kijkt graag samen met de GGD vooruit naar de        Samen met de gemeenten kijken wij naar het vertalen van
                                      toekomst en wil in partnerschap samen optrekken door        rijksbeleid naar gemeenten en regio.
                                      meer rendement uit de samenwerking te halen. Dit in
                                      aansluiting op de 7 aandachtspunten die uit de
                                      takendiscussie naar voren zijn gekomen.
 Harderwijk            17-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De raad dient geen zienswijze in over de                    ---
                                      Uitgangspuntennota 2023 en over de financiële
                                      uitgangspunten voor de begroting van 2023.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                         51
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                   Reactie dagelijks bestuur
 Hattem                31-01-2022     Raadbesluit:
                                      De raad heeft besloten geen zienswijze in te dienen.   ---
 Heerde                10-03-2022     Ambtelijke mededeling dat er vanuit de raad van Heerde ---
                                      geen reactie komt.
 Lochem                01-02-2022     Collegebesluit:
                                      Het college kan instemmen met de Uitgangspuntennota    ---
                                      2023 en geeft daarom geen zienswijze af.
                                      Het college herkent de genoemde inhoudelijke
                                      ontwikkelingen. Ook is het college akkoord met de
                                      financiële kaders (indexeringsmethodiek en
                                      kostenstijgingen om de aandachtspunten uit de
                                      takendiscussie te realiseren).
                                      Mede door de takendiscussie en door de mondiale
                                      pandemie onderkennen zij het belang van een robuuste
                                      GGD.
 Montferland           03-02-2022     Raadsbesluit:
                                      Zienswijze op Uitgangspuntennota 2023
                                      De gemeenteraad van Montferland verzoekt het dagelijks
                                      bestuur bij het uitwerken van de concept-
                                      Programmabegroting 2023 de volgende aandachtspunten
                                      mee te nemen:
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                  52
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                     Reactie dagelijks bestuur
                                      Beter inspelen op de lokale vraag via een wijkgerichte
                                      aanpak
                                      De raad verzoekt de GGD om de gezondheidsbevordering     Eén van de doelstellingen van GGD NOG Robuust is het
                                      zo dichtbij mogelijk de inwoners plaats te laten vinden. beter inspelen op de behoefte bij gemeenten. Daarom
                                      Om samen te werken aan een effectieve                    willen wij nauw samenwerken met gemeenten en
                                      gezondheidsaanpak dient de GGD te weten wat er speelt    ketenpartners in de gemeenten om goed aan te sluiten
                                      in wijken in gemeenten en het lokale netwerk te kennen.  met de daar levende wensen en behoeften.
                                      De raad vraagt de GGD om meer aan te sluiten bij de      Met gemeenten en ketenpartners willen wij ons
                                      kracht, wensen en behoeften van bewoners en              oriënteren op de mogelijkheden om dit vorm te geven.
                                      professionals. Daarbij dient er een focus te zijn op de
                                      kwetsbare groepen. De raad attendeert op de
                                      inzet van lokale gezondheidsmakelaars door de GGD-
                                      Brabant Zuidoost.
                                      Beter monitoren door SMART doelstellingen
                                      De komende járen gaat de GGD NOG meer investeren in
                                      het datagericht werken. Deze data is waardevolle
                                      sturingsinformatie voor het ontwikkelen en het bijsturen
                                      van gezondheidsbeleid op lokaal én regionaal niveau.     In deze programmabegroting hebben wij onze prioriteiten
                                      Hiervoor is het wenselijk dat de GGD meer SMART          meer SMART geformuleerd.
                                      doelstellingen gaat formuleren in haar beleidsstukken    Hieraan besteden wij ook aandacht bij de doelstellingen
                                      (zoals de Programmabegroting). Daardoor zijn gemeenten   rondom de aandachtspunten in het kader van GGD NOG
                                      beter in staat om te werken vanuit haar rol als          Robuust.
                                      opdrachtgever.
                                      De GGD heeft daarnaast de toezegging gedaan om de
                                      implementatie van de zeven aandachtspunten goed te
                                      monitoren en te evalueren op kwaliteit, kwetsbaarheid en
                                      kosten. Ook hier verzoekt de raad om in het plan van
                                      aanpak SMART doelstellingen te formuleren.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      53
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                      Reactie dagelijks bestuur
                                      Geen extra financiële investeringen
                                      De gemeente Montferland is bereid om structureel en
                                      incidenteel te investeren in de zeven
                                      aandachtspunten om zo de kwetsbaarheid te
                                      verminderen en de kwaliteit van dienstverlening te
                                      verhogen. Daarbij benadrukt de raad dat hun bijdrage een  Het is ook de inzet van het dagelijks bestuur dat er in de
                                      maximale bijdrage is. Het verzoek is dan ook om -         komende jaren geen verdere verhoging van de
                                      uitgezonderd van de jaarlijkse indexering - in de komende inwonerbijdrage komt, los van de jaarlijkse indexering en
                                      jaren geen verdere verhoging van de inwonerbijdrage       eventueel nieuw beleid waarvoor gemeenten financiering
                                      door te voeren.                                           ontvangen.
                                      Eventuele kostenbesparingen dienen (deels) terug te       De op termijn beoogde kostenbesparingen komen in
                                      vloeien naar gemeenten door bijvoorbeeld het              principe ten gunste van de gemeenten; hierover besluit
                                      terugbetalen van overschotten van de jaarrekening aan     het algemeen bestuur.
                                      gemeenten.
                                      Meer aandacht voor preventie
                                      In de Uitgangspuntennota 2023 vindt de raad relatief      In de Uitgangspuntennota schetsen wij op hoofdlijnen de
                                      weinig aandacht terug voor preventie. De inzet van de     belangrijkste ontwikkelingen, zoals COVID-19 en
                                      eigen preventiewerkzaamheden ontbreken. De raad           takendiscussie. Maar de gemeenten mogen ervan
                                      verzoekt de GGD om bij de uitwerking van de concept       verzekerd zijn dat wij onze preventietaken, zoals
                                      Programmabegroting 2023 preventie - in lijn met zijn      vastgelegd in de Wet publieke gezondheid en de
                                      eigen bestuursagenda - een nadrukkelijkere rol te geven.  Samenwerkingsregeling GGD NOG, tot de kern van de
                                                                                                GGD-taken rekenen.
                                      In beeld brengen wijzigingen gevolgen Wet
                                      gemeenschappelijke regeling (Wgr)
                                      De raad verzoekt om de gevolgen van de wijzigingen in de  Wij gaan na wat deze wijziging betekent voor onze
                                      Wet gemeenschappelijke regelingen in beeld te brengen.    werkwijze. Ons voorstel is dat het GGD-bestuur in de
                                      Daarbij vraagt de raad specifiek aandacht voor de         nieuwe samenstelling de mogelijkheden en veranderingen
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                      54
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                      Reactie dagelijks bestuur
                                      wijziging die de participatiemogelijkheden van burgers en in de Wgr bespreekt bij de Bestuursagenda voor de
                                      belanghebbende in de besluitvorming van de                nieuwe bestuursperiode.
                                      gemeenschappelijke regelingen vergroot.
 Nunspeet              11-03-2022     Ambtelijk mededeling dat de commissie Maatschappij en     ---
                                      Middelen van de raad van Nunspeet op 3 februari 2022
                                      heeft ingestemd met de Uitgangspuntennota 2023 en
                                      voorstelt geen schriftelijke zienswijze in te dienen.
 Oldebroek             17-02-2022     Commissiebesluit t.a.v. het raadsvoorstel:
                                      De raad kan zich grotendeels vinden in de
                                      Uitgangspuntennota 2023. De raad spreekt de hoop uit      ---
                                      dat de GGD met de gevraagde middelen voor het
                                      aanpakken van de kwetsbaarheden van de GGD de
                                      organisatie kan doorontwikkelen naar wat de GGD voor
                                      ogen heeft.
                                      De gemeente Oldebroek is het eens met het evenwichtig     Vanaf 2015 is in het basispakket jeugdgezondheidszorg
                                      verdelen van de kosten voor jeugdgezondheid               opgenomen dat een structureel aanbod moet worden
                                      adolescenten over de deelnemende gemeenten. Zij           gedaan aan jongeren vanaf 14 jaar. De uitvoering van
                                      vinden echter dat gemeenten die deze taak nog niet door   jeugdgezondheid adolescenten moet door een erkende
                                      de GGD laten uitvoeren nu verplicht worden de middelen    JGZ-instelling worden gedaan.
                                      en regierol bij de GGD te leggen. Dat betekent een extra  Het algemeen bestuur van de GGD heeft met het oog
                                      schakel in het uitvoeren en uitbesteden van deze          hierop ingestemd met het aankondigen in de
                                      wettelijke taak en lokaal maatwerk. De raad vindt dit     Uitgangspuntennota 2023, dat jeugdgezondheid
                                      onwenselijk en ziet graag dat deze B2-taak niet veranderd adolescenten in 2023 wordt opgenomen in de
                                      wordt naar een B1-taak.                                   inwonerbijdrage.
                                                                                                De GGD is met de gemeenten in overleg over de invulling
                                                                                                van jeugdgezondheid adolescenten vanaf 2023..
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                       55
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                        Reactie dagelijks bestuur
 Oost Gelre            22-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De raad van Oost Gelre kan zich grotendeels vinden in de
                                      Uitganspuntennota. Deze is een logisch vervolg op de
                                      voorgaande Uitgangspuntennota’s en de Bestuursagenda
                                      2019-2023.
                                      De raad verzoekt echter om rekening te houden met de
                                      volgende aandachtspunten:
                                        - de gevraagde extra financiële investeringen voor
                                            GGD Robuust de komende jaren daartoe te               De GGD probeert de extra kosten voor gemeenten te
                                            beperken en het belang om de (financiële) voordelen   beperken. Tegelijkertijd met de aanpak van de
                                            van samenwerking op te zoeken te benadrukken;         aandachtspunten zoeken wij naar kostenbesparingen op
                                                                                                  termijn door volledige participatie in Het Servicecentrum
                                                                                                  (HSC).
                                        -   de verwachte kosten en de beoogde opbrengsten als
                                            gevolg van bredere samenwerking al bij het            Wij vinden het voorbarig om al bij de
                                            opstellen van de concept Programmabegroting te        Programmabegroting vooruit te lopen op de op termijn
                                            verwerken en daarbij inzichtelijk te maken in         verwachte kostenbesparingen door samenwerking in de
                                            hoeverre deze van invloed zijn op de                  bedrijfsvoering. Deze komen in principe ten goede van de
                                            (inwoner)bijdrage;                                    gemeenten. Hierover beslist het algemeen bestuur.
                                        -   gemeenten bij de uitwerking van GGD Robuust aan
                                            de voorkant te betrekken bij concrete invulling, voor Waar dit relevant is voor de (samenwerking met de)
                                            zover deze inhoudelijk en direct relevant zijn voor   gemeenten betrekken wij de gemeenten bij de uitwerking
                                            gemeenten;                                            van GGD NOG Robuust, met name de ambtenaren
                                                                                                  publieke gezondheid..
                                        -   gemeenten op de hoogte te houden van de
                                            resultaten van de uitwerking van GGD Robuust en       Het dagelijks bestuur monitort de voortgang van GGD
                                            medewerking te verlenen daar waar we                  NOG Robuust en informeert het algemeen bestuur hier
                                                                                                  periodiek over. Zoals aangegeven, betrekken wij de
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                        56
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                       Reactie dagelijks bestuur
                                            dienstverlening van meer nabij willen monitoren op   gemeenten bij de uitwerking van GGD NOG Robuust waar
                                            inzet en resultaat.                                  dit relevant is voor de samenwerking met de gemeenten.
 Oude-IJsselstreek     24-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De uitgangspuntennota volgt op besluiten van het           ---
                                      algemeen bestuur. Het gevoel blijft dat dit proces wordt
                                      gebruikt voor het oplossen van
                                      bedrijfsvoeringsvraagstukken. Het is echter niet onlogisch
                                      om de GGD NOG op deze punten te versterken.
                                      Inhoudelijk worden er een aantal begrijpelijke stappen     ---
                                      voorgesteld. De raad vindt het positief dat ze een
                                      robuustere, flexibelere en, op termijn, kostenefficiëntere
                                      GGD zullen terugzien. De uitwerking van de
                                      takendiscussie, zal ook richting geven voor het nieuwe AB
                                      dat in 2022 na de gemeenteraadsverkiezingen zal
                                      aantreden.
                                      De GGD dient scherp te blijven op de meerwaarde van        De GGD zoekt tegelijkertijd met de aanpak van de
                                      samenwerkingsvormen. Het evalueren van de                  aandachtspunten naar kostenbesparingen op termijn
                                      samenwerking en het duidelijk vermelden van                door volledige participatie in Het Servicecentrum (HSC).
                                      besparingen als gevolg van samenwerking, moet de           De uitwerking van GGD NOG Robuust wordt gemonitord
                                      aandacht van de GGD blijven houden.                        en hierover informeren wij periodiek het bestuur.
 Putten                               Concept-raadsbesluit:
                                      De gemeente Putten dient geen zienswijze in.               ---
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                       57
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                       Reactie dagelijks bestuur
 Voorst                10-03-2022     Ambtelijke mededeling dat er vanuit de raad van Voorst     ---
                                      geen zienswijze komt.
 Winterswijk           24-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De raad kan zich inhoudelijk goeddeels vinden in de        ---
                                      Uitgangspuntennota begroting 2023 van de GGD.
                                      De strekking is in lijn met de Bestuursagenda 2019-2023.
                                      De nota bevat tevens de uitkomsten van de
                                      kerntakendiscussie en de gevolgen van de aanpak van
                                      COVID-19.
                                      Ten aanzien van de beoogde robuuste GGD NOG brengt
                                      de raad de volgende zienswijzen in:
                                        - dat bij de (concept)begroting 2023 tevens de           Het is te voorbarig om al bij de Programmabegroting
                                            beoogde opbrengsten als gevolg van bredere           vooruit te lopen op de op termijn verwachte
                                            samenwerking in beeld worden gebracht en dat         kostenbesparingen door samenwerking in de
                                            duidelijk wordt in hoeverre deze van invloed zijn op bedrijfsvoering. Deze komen in principe ten goede van de
                                            de inwonerbijdrage;                                  gemeenten. Hierover beslist het algemeen bestuur.
                                        -   dat wij verwachten dat de gevraagde financiële       Wij proberen de extra kosten voor gemeenten te
                                            investeringen de komende jaren strikt                beperken. Tegelijkertijd met de aanpak van de
                                            beperkt blijven;                                     aandachtspunten zoeken wij naar kostenbesparingen op
                                                                                                 termijn door volledige participatie in Het Servicecentrum
                                                                                                 (HSC).
                                        -   dat wij verwachten dat de gemeenten, bij de          Waar dit relevant is voor de (samenwerking met de)
                                            uitwerking van de 7 aandachtspunten, aan de          gemeenten betrekken wij de gemeenten bij de uitwerking
                                            voorkant worden betrokken bij de concrete invulling, van GGD NOG Robuust, met name de ambtenaren
                                            voor zover deze inhoudelijk en direct relevant voor  publieke gezondheid.
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                        58
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre> Gemeente                 Datum       Reactie / zienswijze                                        Reactie dagelijks bestuur
                                            gemeenten zijn;
                                        -   dat wij, daar waar gewenst, de dienstverlening van    Het dagelijks bestuur monitort de voortgang van GGD
                                            de GGD meer van nabij monitoren op inzet en           NOG Robuust en informeert het algemeen bestuur hier
                                            resultaat.                                            periodiek over. Daarbij betrekken wij de gemeenten bij de
                                                                                                  uitwerking van GGD NOG Robuust waar dit relevant is
                                                                                                  voor de samenwerking met de gemeenten, met name de
                                                                                                  ambtenaren publieke gezondheid.
 Zutphen               21-02-2022     Raadsbesluit:
                                      De raad van Zutphen kan zich vinden in de inhoudelijke      ---
                                      kaders van de Uitgangspuntennota 2023.
                                      Ook staan zij positief tegenover het voorstel om de
                                      jeugdgezondheid adolescenten met ingang van 2023
                                      onderdeel van de inwonerbijdrage te maken.
                                      Hoewel zij positief staan tegenover de wens voor een        Het algemeen bestuur heeft ingestemd met de aanpak
                                      robuustere GGD en begrip hebben voor de                     van de aandachtspunten uit de Koersnotitie en met de
                                      aandachtspunten uit de Koersnotitie, is de gevraagde        financiële uitwerking ervan.
                                      extra financiële bijdrage (structureel en incidenteel) voor Op verschillende manieren proberen wij de extra kosten
                                      Zutphen niet haalbaar. Zij vragen dan ook om gezamenlijk    voor gemeenten te beperken, maar zonder structurele en
                                      met de gemeenten hierin een prioritering aan te brengen     incidentele bijdragen is een robuustere GGD niet te
                                      en pas extra kosten te maken nadat er op andere punten      realiseren.
                                      besparingen zijn gerealiseerd.                              Tegelijkertijd met de aanpak van de aandachtspunten
                                                                                                  zoeken wij naar kostenbesparingen op termijn door
                                                                                                  volledige participatie in Het Servicecentrum (HSC).
Programmabegroting 2023 – GGD Noord- en Oost-Gelderland - VASTGESTELD                                         59
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>