<b>Bijsluiter</b>. De hyperlink naar het originele document werkt niet meer. Daarom laat Woogle de tekst zien die in dat document stond. Deze tekst kan vreemde foutieve woorden of zinnen bevatten en de opmaak kan verdwenen of veranderd zijn. Dit komt door het zwartlakken van vertrouwelijke informatie of doordat de tekst niet digitaal beschikbaar was en dus ingescand en vervolgens via OCR weer ingelezen is. Voor het originele document, neem contact op met de Woo-contactpersoon van het bestuursorgaan.<br><br>====================================================================== Pagina 1 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 1 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 2 ======================================================================

<pre>Inhoudsopgave

1. Algemeen                                                            4
   1.1. Voorwoord                                                      5
   1.2. Leeswijzer                                                     9
2. Jaarverslag                                                        10
   2.1. Programmaverantwoording                                       12
        2.1.1. Programma 1 ZORG EN ONDERSTEUNING                      12
        2.1.2. Programma 2 WONEN EN LEEFOMGEVING                      18
        2.1.3. Programma 3 BEDRIJVIGHEID EN ONTWIKKELING              24
        2.1.4. Programma 4 BESTUUR                                    28
   2.2. Paragrafen                                                    32
        2.2.1. Paragraaf Lokale heffingen                             33
        2.2.2. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing       40
        2.2.3. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen                   44
        2.2.4. Paragraaf Financiering                                 49
        2.2.5. Paragraaf Bedrijfsvoering                              53
        2.2.6. Paragraaf Verbonden partijen                           56
        2.2.7. Paragraaf Grondbeleid                                  66
   2.3. Verklaring bestuur                                            68
3. Jaarrekening                                                       69
   3.1. Balans                                                        71
   3.2. Overzicht van baten en lasten per programma                   74
   3.3. Toelichtingen balans                                          75
        3.3.1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling       75
        3.3.2. Toelichting balans, activazijde                        77
        3.3.3. Toelichting balans, passivazijde                       81
        3.3.4. Overige gegevens                                       88
   3.4. Toelichtingen baten en lasten programmarekening               91
        3.4.1. Algemeen                                               91
        3.4.2. Algemene dekkingsmiddelen                              92
        3.4.3. Overhead                                               94
        3.4.4. Overzicht baten en lasten op kostensoort               96
        3.4.5. Toelichting baten en lasten op kostensoort             97
        3.4.6. Overzicht incidentele baten en lasten                 102
4. Bijlagen                                                          104
   4.1. Overzicht baten en lasten per taakveld                       105
   4.2. Overzicht kaderstellende beleidsnota's en verordeningen      109
   4.3. Borg- en garantstellingen                                    111
   4.4. Indicatoren BBV                                              112
   4.5. Afkortingenlijst                                             117
5. Bijlage Sisa overzicht                                            119




Jaarstukken 2017                                                  2 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 2 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 3 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2017   3 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 3 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 4 ======================================================================

<pre>1. Algemeen




Jaarstukken 2017   4 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 4 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 5 ======================================================================

<pre>1.1. Voorwoord
Mensen maken Bronckhorst

Wij hebben met ambitie en met vertrouwen in de samenleving aan belangrijke inhoudelijke
thema’s en dossiers gewerkt. We hebben veel goede stappen gezet, dat leest u terug in deze
jaarrekening. Alle stappen die we als gemeente zetten, zetten we samen met anderen. Ons
werk raakt per definitie de samenleving. Dat vraagt van ons zorgvuldigheid en duidelijkheid op
processen, inhoud en besluitvorming. Dit is een continu proces.

Alles wat we doen en bereiken staat of valt met de inzet van mensen; inwoners, vrijwilligers,
professionals, ondernemers, medewerkers in het gemeentehuis, wijzelf als bestuurders. Ieder
succes, iedere stap vooruit, iedere fout, iedere verbetering, iedere communicatie, iedere
ontwikkeling, alles is mensenwerk. En dat maakt Bronckhorst zoals we zijn.

Ons coalitieakkoord gaat uit van vertrouwen in de samenleving, in ieders mogelijkheden én
onmogelijkheden. We bieden ruimte én waar nodig ondersteuning. We hebben gewerkt vanuit
de intentie om het samen te doen, samen stappen te zetten, samen aan te pakken, samen op te
lossen. Wij zijn trots op Bronckhorst als prachtig gebied en als vitale samenleving. En wij zijn trots
op wat we als Bronckhorster samenleving samen hebben bereikt.

Collegeprogramma: Zorg Dichtbij, Landschappelijke Kwaliteit en Duurzame Ontwikkeling

Hieronder gaan wij in op een aantal resultaten die we in 2017 hebben gerealiseerd op de drie
pijlers uit het collegeprogramma. Daarnaast hebben wij in 2017 een Quick scan demografische
ontwikkelingen uitgevoerd. Naar aanleiding van nieuwe prognoses van het CBS brachten we
verschillende prognoses in beeld en bekeken in hoeverre ons beleid rekening houdt met de
demografische ontwikkelingen. Op basis van de Quick scan zijn wij breed de gesprekken met
de samenleving aangegaan onder de noemer “het-college-de-boer-op”. Op die manier werkten
we aan bewustwording, haalden ideeën op en spoorden mensen aan om na te denken over de
consequenties voor hun eigen omgeving.
Tijdens de gesprekken viel de enorme betrokkenheid en passie voor de eigen kern, leefomgeving
en voorzieningen op. Het blijft een uitdaging om met elkaar vanuit het hier en nu naar de
toekomst te kijken; wat is de toekomstige behoefte aan bijvoorbeeld voorzieningen, woningen,
bereikbaarheid, zorg en hoe kunnen we dat met elkaar organiseren.

Zorg dichtbij
● Activiteiten die bijdrage aan de participatie en zelfredzaamheid van inwoners en de
  leefbaarheid van hun omgeving, organiseren inwoners eerst en vooral zelf. Waar nodig
  ondersteunen wij deze met subsidies of faciliteren wij door mee te denken over mogelijkheden
  en ideeën. Voorbeelden daarvan zijn bijvoorbeeld het project Steenderen Digitaal, maar ook
  het vergoeden van zwemlessen voor kinderen als dat nodig is of deelname aan sport- en
  cultuuractiviteiten.
● Wij hebben een aantal regelingen aangepast waar vrijwilligersorganisaties mee te maken
  hebben. Zoals bijvoorbeeld de vrijstelling van de gebruikersbelasting en eigenaarsbelasting
  van de accommodaties. Maar ook de kosten voor een verklaring omtrent gedrag en de leges
  voor evenementenvergunningen voor hen zijn afgeschaft.
● We lieten een onafhankelijk onderzoek uitvoeren onder mantelzorgers en degenen die zij
  verzorgen. Via het inwonerpanel stelden we vragen. Vervolgens voerden we met een aantal
  mantelzorgers diepgaande groepsgesprekken om beter inzicht te krijgen in hun situatie én
  wat de gemeente kan doen om daarin te ondersteunen. Het was bijzonder te ervaren dat de
  mensen die deelnamen aan de gesprekken zo open waren en zo veel persoonlijke ervaringen
  deelden. Dat hielp ons enorm bij het bepalen hoe we hen kunnen ondersteunen. Dat is
  vastgelegd in het mantelzorgbeleid.


Jaarstukken 2017                                                                              5 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 5 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 6 ======================================================================

<pre>● In 2017 gingen ook speciale praktijkondersteuners bij huisartsen in Bronckhorst aan de
  slag om de jeugdzorg te verbeteren. Door dichter bij inwoners te werken (in de dorpen op
  de plaatsen waar inwoners gewend zijn te komen) kunnen we jeugdigen en hun ouders
  beter ondersteunen en voorkomen dat ze (later) een beroep moeten doen op zwaardere
  zorgvoorzieningen.
● Ook werkten we aan het vergroten van de bekendheid van de sociale teams. En onderzochten
  we de tevredenheid over hun werk. Uit verschillende onafhankelijke onderzoeken blijkt dat
  inwoners, die via de sociale teams zorg en ondersteuning ontvangen, daar positief over zijn.

Landschappelijke kwaliteit
● Op diverse manieren werkten we aan het behouden en verbeteren van de landschappelijke
  kwaliteit. Zo stelden we samen met vele betrokkenen een bomenbeleidsplan op, snoeiden we
  1000 extra bomen en knapten we houtsingels op. Ook op dit terrein is het mooi om te ervaren
  dat we samen met inwoners houden van ons landschap en samen willen investeren om dat
  ook voor de toekomst te behouden.
● Ook de Baakse Beek is opgeknapt en toegankelijker gemaakt voor inwoners en recreanten.
● Samen met inwoners is een plan opgesteld voor de verbetering van de openbare ruimte in
  Drempt. De gemeente is in eerste instantie zonder plan het overleg met inwoners gestart.
  Mede op basis van een inventarisatie door inwoners zelf van belangrijke aandachtspunten
  en knelpunten is op verzoek van de inwoners door de gemeente een plan opgesteld. Drie
  inwoners zijn intensief betrokken geweest. Tijdens informatieavonden en inloopmiddagen
  hebben ongeveer 200 inwoners hun inbreng en mening kunnen geven op de plannen. Dit heeft
  vervolgens weer geleid tot aanpassingen.
● Het Bestemmingsplan Landelijk gebied is vastgesteld waarmee de planologische regeling
  voor het buitengebied nu in één plan is ondergebracht. In dit plan is bij de afweging
  van de verschillende belangen, aansluitend aan het beleid van provincie en rijk aan de
  gebiedsfuncties natuur, landbouw en landschap een doorslaggevend belang toegekend.
● Ook in 2017 zijn weer nieuwe wegen ingeslagen om glasvezel voor het buitengebied te
  realiseren waardoor de leefbaarheid daar kan worden behouden en vergroot. Inmiddels is een
  succesvolle samenwerking met Glasvezel Buitenaf gerealiseerd.
● De nieuwe gemeentewerf (en brandweerkazerne) is geopend, dit biedt mogelijkheden om
  het onderhoud aan de openbare ruimte goed te organiseren. Tijdens de opening is inwoners
  gelegenheid geboden om de werf en kazerne te bekijken en zich te informeren over het werk
  van de gemeente in de openbare ruimte.
● We zijn in Vorden, Hengelo, Zelhem, en Steenderen gestart met het project Vitale kernen. In
  die projecten faciliteren, stimuleren en begeleiden we inwoners, ondernemers en organisaties
  om na te denken over de vitaliteit van hun kern en wat er voor nodig is om die kern ook in de
  toekomst vitaal te houden.
● Met jongeren zijn we het overleg gestart over jongerenhuisvesting in de gemeente en hoe zij
  daar zelf een rol in kunnen hebben. De gemeente ondersteunt jongeren bij het ontwikkelen van
  collectief particulier opdrachtgeverschap.
● In het voorjaar van 2017 is op landgoed Keppel een schetsschuit georganiseerd waarbij zowel
  de landgoedeigenaar als inwoners en belangenorganisaties betrokken zijn geweest. Doel
  van deze schetsschuit was om te inventariseren welke kansen er liggen om het landgoed
  duurzaam in stand te houden en hoe de leefbaarheid van het ‘eiland van Keppel’ verbeterd kan
  worden.

Duurzame ontwikkeling
● In 2017 zijn wij gestart met een proef “omgekeerd inzamelen” in de wijk Soerlant in Zelhem. De
  bewoners van die wijk hebben wij gestimuleerd om op vrijwillige basis hun restafvalcontainer
  in te leveren. Eind 2017 hadden wij de pilot “inzamelen op maat” in het buitengebied rond



Jaarstukken 2017                                                                         6 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 6 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 7 ======================================================================

<pre>  Steenderen en Olburgen. Op basis van de uitkomsten van die pilot is besloten om inzamelen
  op maat in het gehele buitengebied uit te rollen.
● Samen met de gemeenten Doesburg en Rheden en het waterschap hebben we het
  Watertakenplan opgesteld. Dit plan is vastgesteld in januari 2018. Naast de reguliere
  taak voor het beheer en onderhoud van de bestaande riolering hebben we in dit plan
  ook vooral aandacht voor de gevolgen van de klimaatontwikkeling. Ook werken we aan
  bewustwording van inwoners en partijen in de gemeente. Het afkoppelen van particulier
  verhard oppervlak wordt gestimuleerd via voorlichting en subsidies. Voor de bewustwording
  van de klimaatontwikkeling wordt een communicatieplan opgesteld en worden bij ondermeer
  scholen klimaatlessen gegeven.
● Energieneutraal 2030:
  ● Solarpark de Kwekerij in Hengelo geopend.
  ● De gemeentewerf is geopend in 2017. Dit is een duurzaam, functioneel en
     toekomstbestendig gebouw. Door warmtepompen, slimme ventilatie, LED-verlichting en
     zonnepanelen is de gemeentewerf energieneutraal.
  ● Duurzaamheidslening voor de postcoderoosregeling plus een variant voor stichtingen om
     sportaccommodaties energiezuiniger te maken.
  ● Drie lokale energiecoöperaties hebben een ledenwerving gedaan voor het realiseren van
     een collectief zonnedak.
  ● In samenwerking met de dorpsraden is in Toldijk en Wichmond een informatieavond
     gehouden over aardgasvrij wonen.
  ● Vanaf 2017 is het verduurSaam energieloket gestart als het adres in de Achterhoek voor alle
     vragen van inwoners over energiebesparing en duurzame energie.
  ● Duurzaamheidsprijs, een aantal ideeën van inwoners zijn uitgevoerd.
● In 2017 zijn gesprekken gestart met ondernemers om te komen tot een economische agenda.
  Dit wordt vervolgd in 2018.

Rekeningresultaat
De beleidsmatige toelichting ziet u per deelprogramma bij het onderdeel "Maatschappelijke
doelen" en "Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017". De rekening sluit
met een voordelig resultaat van € 1.661.000. Het omvormen van de voorziening Bovenwijkse
voorzieningen naar een bestemmingsreserve en de hieraan gekoppelde administratief-
verslaggevingstechnische verwerking heeft het gepresenteerde resultaat positief beïnvloed met
€ 2.123.000. Het geschoonde rekeningresultaat sluit feitelijk op € 462.000 negatief. We hadden
een resultaat verwacht van € 0. De belangrijkste afwijkingen tussen de begroting (na wijziging) en
de rekening vindt u in de toelichting op de programma's in het onderdeel "Wat heeft het gekost".
Het voordelig resultaat is als volgt over de programma’s verdeeld:

Programma                                         Saldi per programma        Afwijking
                                                  Begroting      Rekening
Zorg en ondersteuning                               -24.895        -25.153       -257       nadelig
Wonen en leefomgeving                               -16.306        -14.780      1.526     voordelig
Bedrijvigheid en ontwikkeling                           -663          -821       -159       nadelig
Bestuur                                              -2.347         -2.041        307     voordelig
Totaal programma's                                  -44.211        -42.794      1.417    voordelig
algemene dekkingsmiddelen                            53.876         53.648       -228       nadelig
overhead                                             -8.871         -8.621        250     voordelig
heffing vpb                                                 -            -          -     voordelig
onvoorzien                                              -128             -        128     voordelig
Saldo van baten en lasten                                666         2.233      1.567    voordelig
Toevoeging / onttrekking reserves                       -666          -572         94     voordelig
Gerealiseerd resultaat                                      -        1.661      1.661     voordelig




Jaarstukken 2017                                                                           7 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 7 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 8 ======================================================================

<pre>Voorstellen voor resultaatbestemming
We stellen u voor het resultaat als volgt te bestemmen:

Voorstel                                                                         Bedrag
Projectvoorstellen
Armoedebestrijding Jeugd en Ouderen                                             130.023
Project Landschapscontract 2014 - 2018                                           42.596
Project reconstructie Voor Drempt                                                85.427
Project terugbrengen achterstallig onderhoud buitenruimte                       162.607

                                                                                420.653
Voorzieningen en bestemmingsreserves
Resultaat Sociaal domein 2017                                                   -378.038
Tekort afvalstoffenheffing                                                      -320.740
Innovaties Sociaal domein 2017                                                  -144.553
Project Breedband tlv bovenwijkse voorzieningen                                  -73.656
Sloopsubsidies tlv bovenwijkse voorzieningen                                     -38.649
Bijdragen Bovenwijkse voorzieningen 2017                                           9.286
Bovenwijkse voorzieningen                                                      2.235.393
                                                                               1.289.043
Algemene reserve
Restant rekeningresultaat                                                        -49.099
Totaal voorstellen resultaatbestemming 2017                                    1.660.597
Bedragen x € 1

( - = onttrekken aan de voorziening, bestemmingsreserve of algemene reserve)




Jaarstukken 2017                                                                8 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 8 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 9 ======================================================================

<pre>1.2. Leeswijzer
De jaarstukken 2017 bestaan uit twee onderdelen, het jaarverslag (hoofdstuk 2) en de
jaarrekening (hoofdstuk 3). Voor de leesbaarheid van de documenten zetten we de vermelde
cijfers in tabellen en opstellingen in euro's maal 1.000 tenzij anders vermeld.
We werken aan een vernieuwing van de planning&control documenten, zo ook in deze
jaarstukken. Uitgangspunten bij de vernieuwing zijn: kort, helder, overzichtelijk, vanuit ambitie.
Waar mogelijk komen onderwerpen maar op één plek aan de orde. De jaarstukken zullen in
de toekomst nog meer veranderen nu er nieuwe voorschriften van het Besluit Begroting en
Verantwoording (BBV) gelden vanaf 2017.

Daar waar in de jaarstukken gesproken wordt over "wij" en "we" wordt bedoeld het
verantwoordelijke college tot en met 2017. Dit betreft ook de in de programmaverantwoording
genoemde bestuurlijke trekkers.

Jaarverslag (de inhoud)
In het jaarverslag leggen we aan u verantwoording af over het gevoerde beleid in 2017. U ziet in
het jaarverslag de programmaverantwoording en de paragrafen.
In de programmaverantwoording (hoofdstuk 2.1) benoemen we de belangrijkste resultaten.
Financiële bijzonderheden ziet u niet benoemd binnen de deelprogramma's, maar aan het einde
van een programma. De bijbehorende inzet van middelen ziet u daar ook terug, waarbij we ook
aangeven welke investeringen zijn gedaan en hoe reserves zijn ingezet voor dat specifieke
programma. Ook gaan we in op de belangrijkste afwijkingen tussen de ramingen na wijziging en
de uiteindelijke realisatie. Een sluitend overzicht wordt hiermee niet beoogd.
In de paragrafen lichten we de beleidslijnen toe van beheersmatige aspecten met grote
financiële invloed, grote politieke betekenis of aanzienlijk belang voor de realisatie van de
beleidsprogramma’s (hoofdstuk 2.2).

Jaarrekening (de financiële positie)
De balans (hoofdstuk 3.1) geeft u inzicht in de bezittingen, de schulden en het vermogen van de
gemeente aan het begin en aan het eind van het jaar 2017. Het overzicht van baten en lasten
geeft het resultaat (hoofdstuk 3.2) per programma weer en dat van de gemeente als totaal.
Naast dit overzicht ziet u bij de toelichtingen op de jaarrekening (hoofdstuk 3.4) het overzicht van
baten en lasten weergegeven op kostensoorten (3.4.4) met daarop een toelichting (3.4.5). Via die
lijn ziet u de dwarsdoorsnede van alle typen lasten en baten.

Bijlagen
De taakvelden per deelprogramma staan in een bijlage (bijlage 4.1). Vanaf het begrotingsjaar
2017 zijn taakvelden wettelijk verplicht voorgeschreven. De onder de taakvelden opgenomen
activiteiten zijn voor elke gemeente identiek. Hiermee zijn gemeenten op dit niveau vergelijkbaar.

Controleverklaring
De jaarstukken worden door een accountant van een verklaring voorzien waarin hij zijn oordeel
geeft. Tevens stelt de accountant vast of de baten en lasten rechtmatig tot stand zijn gekomen.
Het opgestelde rapport van bevindingen wordt afzonderlijk aan de raad aangeboden.




Jaarstukken 2017                                                                              9 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 9 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 10 ======================================================================

<pre>2. Jaarverslag




Jaarstukken 2017   10 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 10 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 11 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2017   11 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 11 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 12 ======================================================================

<pre>2.1. Programmaverantwoording

2.1.1. Programma 1 ZORG EN ONDERSTEUNING

Algemeen
Missie
We streven ernaar dat alle inwoners (met of zonder beperking) meedoen en dat zoveel mogelijk
doen binnen de "reguliere" voorzieningen. Inwoners zijn zelf verantwoordelijk voor een gezonde
leefstijl, onderdeel daarvan is ook ‘meedoen’. Een deel van de inwoners heeft op enig moment
meer nodig: begeleiding, ondersteuning, om mee te blijven doen en de regie op het eigen leven
te houden. Voor een kleine groep is dit niet voldoende. Zij hebben intensievere vormen van
ondersteuning nodig. De grootste uitdaging op dit terrein is de versterking van inwoners zelf door
preventie en de inzet van algemeen toegankelijke voorzieningen. Op die manier wil Bronckhorst
zorgen dat inwoners zo min mogelijk een beroep hoeven doen op specialistische voorzieningen
en zo lang mogelijk de regie over hun eigen leven houden.

Kaderstellende beleidsnota's
● Samenwerken om elkaar te kunnen versterken, visie op het sociaal domein en op de
  samenwerking binnen de Achterhoek (2017)
● Regionale notitie D'ran in de transities (2013)
● Beleidsplan Sociaal domein 2015 - 2018 (2014)
● Privacybeleid sociaal Domein gemeente Bronckhorst 2015 (2015)
● Subsidie - beleid en uitvoeringsregels 2014 en volgende jaren (2013)
● Algemene subsidieverordening gemeente Bronckhorst 2014 (2014)
● Verordening Inrichting anti-discriminatievoorziening Gemeente Bronckhorst (2009)
● Verordening participatieraad 2015 (2015)
● Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bronckhorst 2015 (2014)
● Notitie tijdelijk beleid huishoudelijke hulp Wmo 2015 (2016)
● Uitvoeringsplan Wonen en Zorg (2014)
● Verordening Jeugdhulp Gemeente Bronckhorst 2015 (2014)
● Verordening loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2016 (2016)
● Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015 (2014)
● Verordening maatschappelijke participatie en toeslagen Participatiewet Gemeente Bronckhorst
  2015 (2014)
● Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz Gemeente Bronckhorst 2016
  (2016)
● Re-integratieverordening Participatiewet Gemeente Bronckhorst 2016 (2016)
● Beleidsnotitie inburgering 2007 (2007)
● Bronckhorst heet Welkom! (2016)

Maatschappelijke doelen
In het beleidsplan Sociaal Domein 2015 - 2018 zijn de volgende drie maatschappelijke doelen
opgenomen:
● Inwoners voelen zich gezond en zijn zelfredzaam
● Inwoners doen actief mee in de samenleving
● Inwoners ervaren een passend voorzieningenniveau




Jaarstukken 2017                                                                          12 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 12 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 13 ======================================================================

<pre>Deelprogramma 1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING
Bestuurlijke trekker:         Dhr. A.R. Peppelman
Ambtelijke trekker:           Mw. W. Gouwenberg

Maatschappelijke doelen
1. Inwoners voelen zich gezond en zelfredzaam
2. Inwoners doen actief mee in de samenleving

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Met het project “volwassenen op gezond gewicht” wordt samen met inwoners en professionals
een aanpak voor een gezonde leefstijl ontwikkeld en uitgevoerd
● Samen met inwoners, professionals, ondernemers en studenten hebben we de aanpak
  voor "Lekker Bezig!" in Zelhem uitgevoerd. De gezondheidscirkel is uitgebreid tot 10 actieve
  leden. Er zijn generieke interventies opgezet en aangejaagd door de professionals uit de
  gezondheidscirkel. Daarnaast hebben we een doorverwijswaaier ontwikkeld en verspreid
  onder huisartsen, wijkverpleegkundigen en andere signaleerders, zodat mensen met
  overgewicht worden doorverwezen naar de juiste leefstijlinterventie (bijvoorbeeld voeding
  in combinatie met beweging). Ook hebben we volop ingezet op het bekendmaken van het
  project om mensen op laagdrempelige wijze kennis te laten maken met een gezonde leefstijl
  (verleiden in plaats van afdwingen).
● Op basis van de ervaringen in Zelhem hebben we voorbereidingen getroffen voor de uitrol in
  Hengelo.
● Onder werkgevers in onze gemeente is een onderzoek gehouden over de bereidheid van
  werkgevers om te investeren in gezondheidsbevordering op de werkvloer. 455 MKB bedrijven
  zijn benaderd en 140 bedrijven (31%) hebben de vragenlijst ingevuld. Op basis hiervan hebben
  we een factsheet uitgebracht en een toolkit voor werkgevers ontwikkeld.

Het aanbod aan mantelzorgondersteuning sluit aan op de ondersteuningsbehoefte van
mantelzorgers
● Op basis van uitgevoerd onderzoek over mantelzorgondersteuning is in samenspraak
  met mantelzorgerondersteuners in november nieuw beleid vastgesteld. We beleggen
  de toegang tot mantelzorgondersteuning bij de sociale teams. Om dit op 1 januari 2018
  uit te kunnen voeren, hebben we eind 2017 een implementatieplan opgesteld met alle
  samenwerkingspartners en hebben we de eerste voorbereidingen getroffen.

Met de innovatiesubsidie worden vernieuwende maatschappelijke initiatieven gestimuleerd die
inwoners helpen mee te blijven doen in de samenleving
● 8 maatschappelijke initiatieven hebben een innovatiesubsidie gekregen. Daarnaast hebben we
  in de tweede helft van het jaar ingezet op het aanjagen en ondersteunen van initiatieven door
  middel van een publiekscampagne en een wekelijks open spreekuur. In de publiekscampagne
  zetten we gehonoreerde aanvragen positief in het zonnetje. Tijdens het open spreekuur
  kunnen inwoners met een sociaal idee van een externe deskundige advies en ondersteuning
  krijgen om hun plan te verbeteren en hun aanvraag in te dienen.


Deelprogramma 1B TOEGANG TOT PASSENDE VOORZIENINGEN
Bestuurlijke trekker:         Dhr. A.R. Peppelman
Ambtelijke trekker:           Dhr. J.H. van Cranenburgh

Maatschappelijke doelen
● Inwoners doen actief mee aan de samenleving
● Inwoners ervaren een passend voorzieningenniveau


Jaarstukken 2017                                                                          13 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 13 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 14 ======================================================================

<pre>Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Het aanbod aan algemene en individuele voorzieningen in Bronckhorst is digitaal inzichtelijk voor
inwoners
● We hebben voorbereidingen getroffen voor de website www.meedoeninbronckhorst.nl, zodat
  deze begin 2018 online is gegaan. Op deze website kunnen inwoners informatie vinden over
  algemene voorzieningen in de gemeente Bronckhorst.
● Op de gemeentelijke website is een actueel overzicht beschikbaar van gecontracteerde
  zorgaanbieders met een onderscheid naar zorgproducten.

Duidelijkheid over effect vroegsignalering bij thuissituaties kinderen 0-4 jaar
● Kinderen van 0 tot 4 zijn in beeld via de jeugdgezondheidszorg (JGZ).
● We hebben een inventarisatie uitgevoerd naar vroegsignalering. Hieruit blijkt dat de betrokken
  partijen (kinder- en jeugdopvang, scholen, JGZ) elkaar weten te vinden en dat de korte lijntjes
  met het sociale team als zeer waardevol worden ervaren. Daarnaast hebben we geconstateerd
  dat de huidige inzet toereikend is als het gaat om vroegtijdige interventies.
● We hebben een bijeenkomst georganiseerd om de samenwerking tussen de sociale teams en
  JGZ verder te versterken. Daarbij zijn ook kindvoorzieningen en basisscholen betrokken.

De inzet van een praktijkondersteuner geestelijke gezondheidszorg jeugd en specialistisch
ondersteuner huisartsenpraktijk jeugd is geëvalueerd en er is inzicht in de resultaten
● In mei is de pilot gestart. Deze pilot loopt door tot eind 2018 en is onderdeel van een regionale
  samenwerking waarin 8 Achterhoekse gemeenten pilots draaien om psychosociale- en
  psychiatrische problemen bij kinderen en jeugdigen vroegtijdig te onderkennen, te behandelen
  of zo nodig gericht door te verwijzen.
● In de gemeente zijn 2 ondersteuners actief bij 6 huisartsen (Hengelo: 1, Keijenborg: 1,
  Steenderen: 2, Vorden: 2).
● Met de start van de pilot zijn we ook gestart met een lokale monitor. Het eerste meetmoment
  (najaar 2017) leverde nog geen valide resultaten op als gevolg van de korte looptijd van de
  pilot. We verwachten wel valide resultaten op het tweede meetmoment (voorjaar 2018).


Deelprogramma 1C INDIVIDUELE VOORZIENINGEN
Bestuurlijke trekker:          Dhr. P.H.M. Seesing / Dhr. A.R. Peppelman
Ambtelijke trekker:            Dhr. J.H. van Cranenburgh

Maatschappelijke doelen
● Inwoners voelen zich gezond en zelfredzaam
● Inwoners doen actief mee in de samenleving
● Inwoners ervaren een passend voorzieningenniveau

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Het wettelijk quotum aan werkplekken voor inwoners met een arbeidsbeperking is minimaal
gerealiseerd
● In 2017 was er (nog) geen wettelijk quotum, maar een landelijke banenafspraak met
  werkgevers en overheden. Omdat overheidswerkgevers de banenafspraak landelijk niet
  hebben gehaald, komt er een wettelijk quotum voor overheden in 2018. We hebben de eerste
  stappen hierin gezet. 1 persoon is in dienst gekomen bij de gemeente. Daarnaast hebben 21
  mensen via een detacheringsconstructie een werkplek bij de gemeente gekregen.
● We hebben samengewerkt met ongeveer 50 bedrijven om mensen met een grote afstand tot
  de arbeidsmarkt een passende plek te geven. Hierbij is een breed instrumentarium ingezet,
  zoals werkervaringsplekken, loonkostensubsidies en proefplaatsingen. In 2017 zit 22% van


Jaarstukken 2017                                                                           14 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 14 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 15 ======================================================================

<pre>  de uitkeringsgerechtigde personen in een traject gericht op betaald werk (2016: 20,7%). De
  overige personen volgen andere maatwerktrajecten, bijvoorbeeld gericht op onbetaald werk,
  deelname aan georganiseerde contacten of sociale contacten buiten de deur.

We hebben inzicht in mogelijke knelpunten om langer zelfstandig te blijven wonen en een pakket
maatregelen hierop vastgesteld
● We hebben het Achterhoeks woon- en leefonderzoek uitgevoerd, mede om de knelpunten van
  ouderen om langer zelfstandig te blijven wonen te achterhalen. Tevens is er inzicht verkregen
  in de vraag naar intramuraal wonen en is onderzoek naar wonen met zorg opgestart. Dit is de
  voorbereiding op de ontwikkeling van beleid in 2018.
● We hebben de blijverslening ingevoerd. Dit biedt inwoners de mogelijkheid middelen te krijgen
  voor een tijdige aanpassing van de woning om langer zelfstandig te blijven wonen. Hiervoor
  zetten we ook individuele voorzieningen in.
● We hebben het beleid in relatie tot mantelzorgwoningen verruimd. Hierdoor is het voor meer
  mantelzorgers en hun mantelzorgvragers mogelijk om een mantelzorgwoning te realiseren.

Minimaal 100 statushouders hebben een inburgeringstraject gevolgd volgens het plan
"Bronckhorst heet Welkom"
● In 2017 zijn er 124 statushouders in Bronckhorst die qua leeftijd inburgeringsplichtig zijn:
  ● 103 statushouders volg(d)en een inburgeringstraject, waarvan 15 via het plan "Bronckhorst
     heet Welkom". De andere nieuwe inwoners volg(d)en inburgeringstrajecten bij andere
     gecertificeerde aanbieders als 20 ROC de Graafschap, Vluchtelingenwerk Oost Nederland.
     Eind 2017 zijn nog 80 personen actief in een inburgeringstraject.
  ● 21 personen volgen een traject anders dan een inburgeringstraject, bijvoorbeeld omdat zij
     ouder zijn dan de pensioengerechtigde leeftijd of ontheffing hebben gekregen als gevolg van
     een inburgeringstraject in het land van herkomst, analfabetisme, een beperking of handicap.
● Naast inburgeringstrajecten zijn voor het merendeel van de statushouders individuele re-
  integratietrajecten vanuit de gemeente ingezet. In 2018 zetten we ons extra in voor de
  statushouders die geen re-integratietraject hebben, maar waarvan we het wel wenselijk achten
  dat ze hieraan deelnemen.


Wat heeft het gekost
Programma 1 Zorg en ondersteuning                 Rekening    Begroting    Begroting    Rekening
                                                     2016         2017       2017 na       2017
                                                                          wijzigingen
1A Vitale inwoners en samenleving
Totaal lasten                                        2.332        3.093        3.075       2.697
Totaal baten                                             -            -            -          27
Totaal                                              -2.332       -3.093       -3.075      -2.670
1B Toegang tot passende voorzieningen
Totaal lasten                                        1.570         -509          621       1.353
Totaal baten                                             -            -            -          22
Totaal                                              -1.570          509         -621      -1.331
1C Individuele voorzieningen
Totaal lasten                                       29.215       27.924       27.231      27.706
Totaal baten                                         6.092        5.863        6.033       6.554
Totaal                                             -23.124      -22.061      -21.198     -21.152
Saldo                                              -27.026      -24.646      -24.895     -25.153




Jaarstukken 2017                                                                        15 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 15 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 16 ======================================================================

<pre>Toelichting belangrijkste financiële afwijkingen

Vitale inwoners en samenleving
Samenkracht en burgerparticipatie (€ 348.000 voordelig)
Door afname in de toestroom van statushouders, conform de landelijke trend, is een
onderuitputting ontstaan op de vergoedingen voor opvang van vluchtelingen (€ 150.000).
Het preventieprogramma is in ontwikkeling. Hierdoor zijn er in 2017 aanzienlijk minder uitgaven
geweest dan geraamd. Daarnaast is er voor project “Lekker bezig” een , niet geraamde, subsidie
ontvangen (€ 199.000 voordelig).
In 2017 is minder gebruik gemaakt van de middelen voor mantelzorgwaardering of de hiervoor
georganiseerde activiteiten zijn goedkoper uitgevallen. Daarnaast valt een subsidie voor hulp bij
mantelzorg voordelig uit omdat kosten deels vergoed zijn door zorgverzekeraars(€ 79.000).
Tegenover deze voordelen staan de bestedingen voor acht innovatieprojecten. Deze worden via
de resultaatbestemming gedekt uit de bestemmingsreserve Sociaal domein (€ 145.000).

Volksgezondheid (€ 59.000 voordelig)
De bijdrage aan de GGD over 2016 is vastgesteld wat heeft geresulteerd in een restitutie in 2017.
Daarnaast is geen rekening gehouden met in de bijdrage opgesloten btw welke ten laste van het
btw-compensatiefonds gebracht kan worden.

Toegang tot passende voorzieningen
(€ 710.000 nadelig)
Onder dit hoofd wordt de taakstelling binnen het sociaal opgenomen. De taakstelling is door het
bijstellen van budgetten teruggebracht van € 2.372.000 naar € 865.000. Het uiteindelijke tekort,
de optelsom van alle budget over- en onderschrijdingen en de nog te realiseren taakstelling, op
het sociaal domein bedraagt € 378.000 en wordt via de resultaatbestemming ten laste van de
bestemmingsreserve sociaal domein gebracht.

In het sociaal domein wordt regionaal samengewerkt. Op het budget voor deze samenwerking is
een onderuitputting te zien als gevolg van het later starten dan gepland (€35.000).

Individuele voorzieningen
Inkomensregelingen (€ 1.059.000 voordelig)
De uitkeringen in het kader van de participatiewet geven ten opzichte van de ramingen een
voordeel te zien van in totaal € 651.000. Enerzijds door het uitblijven van de verwachte toename
van het aantal uitkeringsgerechtigden en anderzijds door de daadwerkelijke terugloop van
cliënten. Een toename is te zien voor bijzondere bijstand als gevolg van bewindvoeringskosten
en inrichtingskosten voor woningen van asielzoekers (€ 43.000). Ook maken meer burgers
gebruik van kwijtscheldingsregelingen (€ 45.000). Naast de lagere uitkeringen staat per saldo een
hoger uitkering van het rijk (€ 374.000) door het ontvangen van de vangnetuitkering over 2016
van € 586.000 met daar tegenover de terugbetaalde en terug te betalen vergoeding voor BBZ
2016 en 2017 van € 212.000.

Het budget voor armoedebestrijding jeugd en ouderen is niet benut. Dit komt doordat het
onderzoek naar de bestedingen en het opstellen van plannen zorgvuldig moet plaatsvinden en
daardoor langer heeft geduurd dan verwacht. De hiervoor beschikbare middelen willen we, via de
resultaatbestemming, doorschuiven naar 2018 (€ 130.000).




Jaarstukken 2017                                                                          16 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 16 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 17 ======================================================================

<pre>Maatwerkdienstverlening 18+ (€ 440.000 voordelig)
De trend is dat het aantal PGB's voor de WMO en de huishoudelijke hulp afneemt. Veelal is
de administratieve last voor inwoners de reden om geen PGB (meer) te kiezen. (€ 518.000
voordelig). Hiertegenover staat een forse stijging van het gebruik van de HHT (huishoudelijke
hulp toelage) bonnen. De inwoners van Bronckhorst weten deze mogelijkheid voor huishoudelijke
hulp steeds beter te vinden. (€ 94.000 nadelig).

Maatwerkdienstverlening 18- (€ 1.613.000 nadelig)
De trend is dat het aantal PGB’s voor jeugdigen afneemt. Veelal is de administratieve last voor
inwoners de reden om geen PGB te kiezen. (€ 110.000 voordelig)

In 2017 is meer en duurdere (vanwege complexiteit) jeugdzorg ingekocht. Ook zijn per
31 december 2017 alle (lopende) DBC's afgesloten en afgerekend. Tegenover de hogere
lasten wordt vanuit de regionale verevening een bedrag van ruim € 690.000 terug ontvangen.
(€ 2.541.000 nadelig).

Op de post persoonlijke verzorging zijn minder uitgaven geboekt. Het onderscheid tussen jeugd-
en opvoedhulp en persoonlijke verzorging 18- is niet altijd duidelijk aan te geven temeer door de
verandering van productcodes. (€ 74.000 voordelig).

Geëscaleerde zorg 18- (€ 204.000 voordelig)
In 2017 zijn er minder drang- en dwangtrajecten via Jeugdbescherming Gelderland ingezet. Dit
komt doordat een aantal sociaal consulenten vanuit Jeugdbescherming Gelderland komt en
deze trajecten zelf kunnen oppakken. Daarnaast wordt er meer ingezet op preventieve projecten
(€ 243.000 voordelig).

In 2017 is er vanwege ziekte een tijdelijk consulent met certificaat SKJ (Stichting
Kwaliteitsregister Jeugd) ingehuurd. (€ 51.000 nadelig)

Investeringsplan

Voor dit programma hebben we geen investeringen gedaan.

Dekking projectkosten uit reserves

Omschrijving                       Besluit           Reserve                Toevoeging    Onttrekking
Transitie sociaal domein
(Alcoholmatiging Jeugd)            R 04-06-2015      Algemene reserve                             30
Maatschappelijke initiatieven      R 23-03-2017      Algemene reserve                             40
Bijzondere bijstand                Basis begroting   Bestemmingsreserve
                                                     Minima                                       14
Beschikking reserves Programma 1                                                      -           84




Jaarstukken 2017                                                                             17 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 17 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 18 ======================================================================

<pre>2.1.2. Programma 2 WONEN EN LEEFOMGEVING

Algemeen
Missie
Bronckhorst wil een gemeente zijn waarin het prettig wonen, werken en recreëren is met een
goede en veilige bereikbaarheid van kernen en voorzieningen.

Kaderstellende beleidsnota's
● Regionale woonagenda (2015)
● Woonvisie “Bronckhorst geeft je de ruimte” (2016)
● Beleidsplan openbare verlichting (2015)
● Bomenbeleidsplan (2017)
● Strategisch Huisvestingsplan Kindvoorzieningen 2014 - 2020 (2014)
● Beleidskader harmonisatie peuterspeelzalen en kinderopvang (2014)
● Verordening leerlingenvervoer (2014)
● Beleidsregels leerlingenvervoer (2014)
● Speelruimteplan (2014)
● Verordening Starterslening (2015)
● Verordening restschuldlening (2015
● Subsidieverordening verduurzamen woningvoorraad (2015)
● Verordening monumentensubsidie (2016)
● Verordening rioolheffing (2017)
● Handhavingsprogramma (jaarlijks)
● Omgevings- en bouwverordening (2016)
● Stimuleringsregeling non-profit organisaties (2017)
● Erfgoedverordening gemeente Bronckhorst (2013)
● Subsidieverordening instandhouding en isolerende maatregelen gemeentelijke monumenten
  Bronckhorst (2017)

Deelprogramma's
2A Passend wonen
2B Aantrekkelijke leefomgeving


Deelprogramma 2A PASSEND WONEN
Bestuurlijke trekker:         Dhr. A.A.L.M. Spekschoor
Ambtelijke trekker:           Mw. C.H. van den Brink

Maatschappelijke doelen
● Het creëren van vitale leefbare kernen met een woningvoorraad die zowel kwantitatief als
  kwalitatief aansluit bij de demografische ontwikkelingen en passend is binnen de veranderende
  woningwet

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Het woningaanbod sluit beter aan bij de woningbehoefte
● De leegstand in de woningvoorraad is in beeld gebracht.
● Er is een vierjaarlijks regionaal woonwensen en leefbaarheidsonderzoek uitgevoerd onder de
  inwoners van de Regio Achterhoek.
● Er is een woningscan gemaakt van de bestaande woningvoorraad waarmee de kansarme en
  kansrijke wijken in Bronckhorst in beeld zijn gebracht. Mede op basis hiervan worden keuzes
  gemaakt voor de toekomst op het gebied van wonen.




Jaarstukken 2017                                                                       18 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 18 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 19 ======================================================================

<pre>● De jaarlijkse regionale woonmonitor is uitgevoerd waarin de effecten van de gerealiseerde
  toevoegingen op de aanwezige plancapaciteit en de verwachte woningbehoefte regionaal is
  geëvalueerd.
● Regionaal vindt er maandelijks een ambtelijk en bestuurlijk overleg plaats.
● Er is een start gemaakt met een pilot: jongerenproject woningbouw in vier kernen waarin men
  meerdere keren met een grote groep jongeren in gesprek is gegaan.

Visie over sloop en invulling vrijkomende accommodaties
● Er zijn diverse inventarisaties uitgevoerd en er is regionaal een conceptnotitie opgesteld (welke
  in 2018 lokaal wordt vertaald) waarbij gekeken is naar sloop van agrarische gebouwen en
  sanering van woningbouw en bedrijven.
● Vrijgekomen accommodaties zijn geïnventariseerd en worden periodiek in de werkgroep
  vastgoed besproken. In 2017 zijn er geen accommodaties bijgekomen.


Deelprogramma 2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING
Bestuurlijke trekker:          Mw. M. Besselink /
                               dhr. A.A.L.M. Spekschoor /
                               dhr. Engels / dhr. P.H.M. Seesing
Ambtelijke trekker:            Mw. E. Hanzens

Maatschappelijke doelen
● Een veilige en aantrekkelijke woon- en leefomgeving
● Alle kernen en het buitengebied zijn goed bereikbaar
● Beschikbaarheid van goede voorzieningen, passend bij de demografische ontwikkeling

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Implementatieplan omgevingswet
● Het plan van aanpak is vastgesteld.
● Het ambitie document is nog niet gerealiseerd en is gepland voor de Raad van juni 2018.
● Voor wat betreft de omgevingsvisie en het omgevingsplan zijn de landelijke ontwikkelingen
  gevolgd. De wet- en regelgeving is nog in ontwikkeling.

Een nieuw handhavingsbeleid als vervolg op minder regels, meer verantwoordelijkheid voor
inwoners en de uitgangspunten van het verbindend werken
● Het Cluster Toezicht en handhaving houdt - samen met haar partners (Omgevingsdienst
  Achterhoek, Brandweer Achterhoek West (VNOG BAW), GGD Noord- en Oost-Gelderland
  (GGD), de politie en het Waterschap Rijn en IJssel (Waterschap) - toezicht en treedt indien
  nodig handhavend op. Voor 2017 heeft zij dit gedaan op onderstaande taakvelden:
  ● Bouwen;
  ● Ruimtelijke ordening;
  ● Algemene plaatselijke verordening (APV);
  ● Kinderopvang;
  ● Milieu;
  ● Brandveiligheid;
  ● Sociaal handhaven;
  ● Overige taken.




Jaarstukken 2017                                                                           19 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 19 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 20 ======================================================================

<pre>Kwaliteitsverbetering gerealiseerd bij de kindvoorzieningen samen met schoolbesturen en
kinderopvangorganisaties
● Met de pilot "De rijkere visie" is in Wichmond een kwaliteitsverbetering van de
   kindvoorzieningen gerealiseerd. Dit is de samenwerking van de kindvoorziening met de
   omgeving van de school, zoals het verenigingsleven.
● De kwaliteit in de voor- en vroegschoolse educatie in peuteropvang [VVE] is verbeterd, doordat
   de pedagogisch medewerkers scholing hebben gehad in taalvaardigheden zoals spreken en
   luisteren.
● Met het Voortgezet onderwijs in Vorden en het onderwijs in Zelhem zijn gesprekken gevoerd
   over toekomstbestendig onderwijs. Het Voortgezet onderwijs heeft een toekomstvisie
   opgesteld, samen met lokale stakeholders waaronder het verenigingsleven.

Risicogestuurd beheer (asset management) van de buitenruimte
● Maart 2017 is het bomenbeleidsplan vastgesteld. Met dit plan geven we een impuls aan het
  landschap en behouden we het landschap voor de toekomst door bijv. markante bomen vrij te
  stellen, groeiplaatsverbeteringen te realiseren, lanen te dunnen en structuren te bestendigen,
  door kap van slechte bomen en nieuwe bomen aan te brengen.

Urgente onderhoudsproblemen aanpakken
● In nauw overleg met bewoners is de reconstructie van de openbare ruimte in Voor-Drempt
  voorbereid. De uitvoering vindt in 2018-2019 plaats.

Breedband in het buitengebied
● Er zijn ruim 50 inwoners die zich hebben aangemeld als ambassadeur voor breedband
  in het buitengebied. Zij zijn geïnstrueerd over de werkwijze en afstemming van het
  communicatietraject.
● Via het reguliere communicatiekanaal (Contact, website, social media) zijn de inwoners en
  bedrijven in het buitengebied geïnformeerd.

Leerlingenvervoer is geïntegreerd binnen de basismobiliteit
● Leerlingenvervoer is regionaal opgepakt door middel van een gezamenlijke aanbesteding en
  ondergebracht bij ZOOV, die ook de basismobiliteit uitvoert.

Onderwijshuisvesting
● Het project VMBO-ontwikkeling in Vorden is gestart.

Verkeersveiligheid
● De voorbereiding is gestart van het project “Verbeteren van de verkeerveiligheid” voor de
  Wildenborchseweg in Vorden en de Ruurloseweg in Hengelo.

Openbare orde en veiligheid
● Het buitengebied Hengelo/Vorden kreeg als eerste in Nederland de eerste ster voor het
  Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) Buitengebied. De gemeente heeft dit proces ondersteund
  en gestimuleerd.

Milieubeheer
● Er is een start gemaakt met twee pilots Aardgasvrij wonen, namelijk in Wichmond en Toldijk.




Jaarstukken 2017                                                                         20 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 20 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 21 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost
Programma 2 Wonen en leefomgeving                    Rekening     Begroting    Begroting     Rekening
                                                        2016          2017       2017 na        2017
                                                                              wijzigingen
2A Passend wonen
Totaal lasten                                            4.963        1.237        1.675         -567
Totaal baten                                               534          710        1.181          676
Totaal                                                  -4.428         -527         -494        1.243
2B Aantrekkelijke leefomgeving
Totaal lasten                                           28.713       21.281       21.802       22.099
Totaal baten                                             6.810        5.981        5.990        6.076
Totaal                                                 -21.903      -15.300      -15.812      -16.023
Saldo                                                  -26.332      -15.827      -16.306      -14.780

Passend wonen
In overeenstemming met de rekeningvoorschriften (BBV) lopen de balansmutaties van
de grondexploitatie over de rekening van baten en lasten. Voor de beoordeling van de
rekeningcijfers 2017 ten opzicht van de begroting zijn bovenstaande cijfers geschoond en
geven de volgende vergelijkbare cijfers: begroot na wijziging € 465.000 nadelig saldo tegen een
rekeningcijfer van € 1.548.000 voordelig saldo. Het voordeliger verschil van € 2.013.000 is als
volgt te verklaren:

Grondenexploitatie (€ 314.000 nadelig)
Voor o.a. het vestigingen van een gezondheidscentrum en de procedure Kranenburg zijn diverse
advieskosten gemaakt (€ 88.000). Ook zijn de sloopkosten voor café Halfweg niet geraamd
(€ 33.000). Hiertegenover staan ontvangen subsidieafrekeningen voor de rotonde Horsterkamp
Vorden en het Centrumplan Vorden (€ 93.000).
Voor de verkoop van kavels in Hummelo (Woordhof) en Ruurloseweg / Enkweg is een
opbrengst geraamd van € 457.000. Door de levering van een aantal kavels te koppelen aan de
omgevingsvergunning zijn nog niet alle kavels overgedragen. Van de te verkopen kavels is een
netto opbrengst verantwoord van € 149.000.

Grondenexploitatie; voorziening Bovenwijkse voorzieningen (€ 2.196.000 voordelig)
Vanaf 2016 is het niet meer toegestaan vanuit de rekening van baten en lasten toevoegingen
te doen aan een voorziening voor bovenwijkse voorzieningen. Bestaande voorzieningen
aan het eind van 2015 mogen worden gehandhaafd en kunnen volgens planning worden
afgewikkeld. Middelen reserveren voor bovenwijkse voorzieningen, welke aangelegd worden
na afsluiten van een grondexploitatie, is mogelijk via een in te stellen bestemmingsreserve via
resultaatbestemmingen.

De bestaande voorziening voor bovenwijkse voorzieningen hebben wij in 2016 gehandhaafd.
Daarnaast is een bestemmingsreserve ingesteld. Vanaf 2016 worden de van derden verkregen
bijdragen voor ruimtelijke ontwikkelingen, via de resultaatbestemming, toegevoegd aan deze
bestemmingsreserve.

In februari 2017 heeft uw raad de prioritering van de uit de voorziening Bovenwijkse
voorzieningen te dekken projecten herzien en aangevuld met het project vastgoed transitiefonds.
De lijst bestaat nog uit een viertal projecten. Door dit besluit wordt in feite het profijtbeginsel en
het causaal verband met de voeding van de voorziening (waar het geld vandaan is gekomen)
losgelaten. Het bestaansrecht van de voorziening, zoals dat was toegestaan, verliest hiermee zijn
bestaansrecht.




Jaarstukken 2017                                                                             21 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 21 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 22 ======================================================================

<pre>Op grond hiervan hebben wij de voorziening per 1 januari ten gunste van de rekening van baten
en lasten vrij laten vallen. Via de resultaatbestemming 2017 willen wij het saldo (€ 2.235.000)
toevoegen aan de al ingestelde bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen.
De bestedingen in 2017 aan sloopsubsidies (project vastgoed transitiefonds) zijn als last in dit
programma opgenomen en zullen via de resultaatbestemming ten laste worden gebracht van de
voornoemde bestemmingsreserve.

Wonen en bouwen (€ 131.000 voordelig)
Door o.a. een aantal grotere projecten (waaronder de zorgcomplexen van de Zonnekamp
in Zelhem) zijn meer leges omgevingsvergunningen ontvangen dan geraamd (€ 45.000).
Daarnaast laat de post welstandsadviezen een onderschrijding van € 21.000 zien. De post voor
samenwerking ROV is in 2017 niet benut (€ 20.000). Voor inhuur van personeel binnen het
cluster Wonen en Werken is € 89.000 geraamd terwijl voor € 47.000 is besteed. Voor de
ontwikkeling van het bibliotheekterrein in Zelhem zijn € 13.000 kosten gemaakt.

Aantrekkelijke leefomgeving
Beheer overige gebouwen en gronden (€ 141.000 voordelig)
Voor de exploitatie van (gemeentelijke) woningen is in de begroting voor diverse kosten € 23.000
opgenomen. Dit budget is, evenals in 2016, niet benut.
In 2017 is een voormalige school (Halle-Nijmanweg) verkocht. Daarnaast zijn diverse percelen
grond en groenstroken verkocht in het kader van het project ongeregistreed grondgebruikt.
Tezamen met hiervoor niet benutte budget voor uitvoeringskosten (derden) geeft dit een voordeel
t.o.v. de begroting van in totaal € 196.000. Ook worden diverse gebouwen, waaronder een
voormalige school en een bedrijfsgebouw in Steenderen, verhuurd met een totale opbrengst
van € 39.000. De opbrengsten zijn niet in de begroting opgenomen. Tegenover deze baten
staan niet geraamde lasten zoals gemeentelijke heffingen en sloopkosten van een school en
brandweerkazerne (€ 74.000).

Crisisbeheersing en brandweer (€ 91.000 nadelig)
De geraamde te ontvangen btw-component voor leveringen en diensten binnen de VNOG
(€ 103.000) is opgenomen in de bijdrage aan de VNOG. Onze begroting is daar niet op
aangepast. De kapitaallasten, voor de in 2017 opgeleverde brandweerkazerne in Hengelo, geven
een onderuitputting te zien van € 38.000.

Onderwijshuisvesting (€ 71.000 nadelig)
De gemeentelijke lasten voor de schoolgebouwen zijn in 2017 (nog) niet juist opgenomen in de
begroting en geven een overschrijding te zien van € 32.000. Daarnaast is een bedrag geraamd
voor bijdrage in de door de gemeente gemaakte kosten (€ 44.000). In 2017 (alsook in 2016) zijn
geen kosten doorberekend.
Bijgedragen is in de kosten voor Visieontwikkeling en scenario's toekomstbestendig VMBO
Zutphen - Vorden (€ 17.000).

Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ 56.000 voordelig)
Voor het achterstandenbeleid onderwijs (AOB) is een hogere bijdrage van het rijk ontvangen dan
geraamd (€ 41.000).

Riolering (€ 115.000 nadelig)
Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1.).




Jaarstukken 2017                                                                         22 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 22 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 23 ======================================================================

<pre>Begraafplaatsen (€ 74.000 nadelig)
Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1.).

Investeringsplan

Omschrijving                                    Jaar     Krediet   Besteed t/m   Besteed in      Restant
                                                                         2016         2017        krediet
Rioleringswerkzaamheden
revitaliseren bedrijventerreinen               2013         550             -          550             -
Afkoppelen verharde oppervlakken               2013         104            99            -             5
Vervanging vrijvalriolering                    2014         464           330           51            83
Meetprogramma riolering                        2014          73            30           20            23
Vervanging randvoorzieningen
elektronisch                                   2014          95            78             2           15
Huiskamer Hummelo                              2014         575           590             -          -15
Vervanging drukriolering                       2015         564           477            87            -
Werf Hengelo                                   2015       4.362         2.890           976          496
Brandweerkazerne Hengelo                       2015       1.939           282         1.751          -93
Vervanging tankinstallatie diesel              2016          20            18             4           -3
Kipper milieu                                  2017          50             -            50            -
Vervanging drukriolering                       2016         806            39           381          385
Reconstructie Voor Drempt                      2017         364             -           129          235
Vervanging drukriolering                       2017       1.092             -             -        1.092
Kleine elektrische bestelauto                  2017          35             -            34            1
Pick-up wegbebakening                          2017          55             -             -           55
Pick-up wegbebakening                          2017          55             -             -           55
Kleine elektrische bestelauto                  2017          35             -            34            1
Dichte bestelbus groen                         2017          56             -            60           -4
Dichte bestelbus groen                         2017          56             -            58           -2
Dichte bestelbus groen                         2017          56             -            58           -2
Pick-up en kraan                               2017          55             -             -           55
Veegmachine                                    2017         190             -           165           25
Nido getrokken strooier                        2017          35             -            30            5
Mecalac                                        2017         140             -           186          -46
Snippermachine                                 2017          30             -             -           30
Snipperkar                                     2017          15             -             -           15
Heftruck / verreiker                           2017          55             -             -           55
Schaftwagen / motorgereedschap                 2017          10             -             -           10
Aanhangwagens                                  2017           6             -             -            6
Kleine elektrische bestelauto                  2017          35             -            34            1
Vervanging gemalen elektronisch                2017         109             -            10           99
Vervanging IBA'S elektronisch                  2017          24             -             7           17
Investeringen Programma 2                                12.111         4.833         4.678

Dekking projectkosten uit reserves

Omschrijving                           Besluit           Reserve                 Toevoeging   Onttrekking
Stimulering ontwikkeling woningmarkt   R 24-05-2012      Algemene Reserve                              25
Pilot Pimp de krimp                    R 28-05-2014      Algemene Reserve                              10
AED Voorziening                        R 28-05-2015      Algemene Reserve                              45
GPL - projecten                        R 28-05-2014      Algemene Reserve                              14
Landschapscontract 2014 - 2018         R 29-06-2017      Algemene Reserve                            190
Verbeteren zandwegen                   Basis begroting   Algemene Reserve                            110
Bibliotheekwerk                        R 29-06-2017      Algemene Reserve                              50
Restauratie functioneel erfgoed        R 28-09-2017      Algemene Reserve                            124
Beschikking reserves Programma 2                                                          -          567



Jaarstukken 2017                                                                                23 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 23 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 24 ======================================================================

<pre>2.1.3. Programma 3 BEDRIJVIGHEID EN ONTWIKKELING

Algemeen
Missie
Bronckhorst wil een gemeente zijn met een gunstig (regionaal) economisch klimaat binnen een
circulaire economie waarbij ruimte is voor iedereen die hieraan naar vermogen kan bijdragen.

Kaderstellende beleidsnota's
● Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek (2015)
● Regionale Woonagenda (2015)
● Verordening toeristenbelasting (2015)
● Verordening forensenbelasting (2015)
● Verordening afvalstoffenheffing (2015)
● Grondstoffenplan (2016)
● Regionale uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek (2015)

Deelprogramma's
3A Economie
3B Duurzaamheid


Deelprogramma 3A ECONOMIE
Bestuurlijke trekker:         Dhr. J. Engels / Dhr. P.H.M. Seesing
Ambtelijke trekker:           Mw. C.H. van den Brink

Maatschappelijke doelen
● Een gezond en toekomstbestendig ondernemersklimaat en bedrijfsleven in Bronckhorst en de
  Achterhoek
● Bronckhorst en de Achterhoek zijn een kansrijke en aantrekkelijke gemeente en regio om in te
  werken
● De winkelkernen in Bronckhorst zijn vitaal

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Sociaal werkgeverschap realiseren samen met het bedrijfsleven
● De jobhunter maakt individuele maatwerkafspraken met bedrijven om mensen met een afstand
  tot de arbeidsmarkt te plaatsen. Er zijn 56 mensen vanuit de Participatiewet aan het werk
  gegaan, waarvan 24 met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt.
● Bij de bedrijfsbezoeken die we aan plaatselijke bedrijven afleggen, gaat standaard de
  jobhunter mee.

Regionale economische visie West Achterhoek is vastgesteld
● In samenwerking met het bedrijfsleven is gewerkt om deze regionale visie naar een lokale
  economische agenda te vertalen. In de loop van 2018 wordt dit afgerond.

Het aanbod van bedrijventerreinen sluit kwalitatief en kwantitatief aan bij (verwachte)
ontwikkelingen in de markt
● Er zijn verschillende bedrijfskavels verkocht op bedrijventerrein Vinkenkamp in Zelhem
  en Winkelskamp Oost in Hengelo. Ook constateren we dat de vraag toeneemt waardoor
  de gemeente moet heroverwegen hoe om te gaan met het faciliteren van de schaarse
  bedrijfshuisvesting. Er is nauwelijks ruimte beschikbaar. Begin 2018 worden hierover
  gesprekken met de provincie gevoerd.




Jaarstukken 2017                                                                       24 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 24 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 25 ======================================================================

<pre>Het aandachtsveld Smart-industry wordt in Bronckhorst uitgewerkt door onder andere de
realisatie van 2 tot 3 innovatiehubs
● Er zijn 2 innovatiehubs in onze gemeente gevestigd, te weten bij GOMA B.V. en bij de
  gemeente Bronckhorst. Innovatiehubs zijn leer-werkplekken bij bedrijven en organisaties die
  aangesloten zijn bij om MBO-, HBO- en WO-studenten via stages en afstudeeropdrachten
  ervaring te laten opdoen met concrete praktijkopdrachten met een innovatief karakter.

In de hoofdkernen werken we samen met de ondernemersverenigingen aan het compact en
vitaal houden van de winkelkernen
● Het proces vitale kernen verloopt volgens planning. Voor de kernen Hengelo, Steenderen,
   Vorden en Zelhem zijn werkgroepen gevormd waarin verschillende organisaties zitting
   hebben. Ondernemers zijn hierin vertegenwoordigd maar ook partijen als welzijns- en
   dorpsbelangenorganisaties. De werkgroepen zijn samen met de gemeente onder meer aan
   de slag gegaan met het verkennen naar het functioneren van de winkelvoorzieningen en
   centrumfuncties. Dit sluit aan op het voorbereidingsbesluit van eind september 2017 om te
   stimuleren dat de juiste functie op de goede plek komt. Dit proces loopt door in 2018.
● Voor de Ondernemersfondsen in Hengelo, Vorden en Zelhem zijn we regelmatig in gesprek
   met de bestuursleden om het functioneren te verbeteren en continuïteit te waarborgen.
● Er is ingezet op een verdere toeristische profilering van de gemeente Bronckhorst om de
   vrijetijdseconomie te stimuleren.


Deelprogramma 3B DUURZAAMHEID
Bestuurlijke trekker:         Dhr. J. Engels
Ambtelijke trekker:           Mw. C.H. van den Brink

Maatschappelijk doelen
● Het realiseren van een economisch systeem waarbij de herbruikbaarheid van producten en
  grondstoffen maximaal is en waarde vernietiging minimaal (een circulaire economie)
● Afvalstromen dienen als grondstofstromen
● Bronckhorst is energieneutraal in 2030

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

Gebruik en opwekking van duurzame energie bij consumenten en producenten
● We nemen actief deel aan uitvoering van het Gelders Energie-akkoord (GEA).
● Er zijn voorbereidingen getroffen voor een energiebesparingsaanpak door bedrijven, hiervoor
  is gestart met 10 doe-scans (duurzaam ondernemen energie).
● Er is een stimuleringsregeling voor non-profit organisaties vastgesteld, waardoor deze
  organisaties een lening kunnen aanvragen voor het verduurzamen van hun accommodaties.
  Beide activiteiten (doe-scans en stimuleringsregeling) zijn gebaseerd op de regionale
  uitvoeringsagenda duurzame energie Achterhoek.
● Er zijn 165 duurzaamheidsleningen aangevraagd, er zijn er 81 verstrekt.
● Er is een Energieloket opgericht waar inwoners informatie en advies kunnen inwinnen.
● Het Solarpark 'De Kwekerij' in Hengelo is geopend.
● Op 10 oktober is voor het eerst de Duurzaamheidsprijs uitgereikt. Dit aan het idee voor het
  aanleggen van geveltuintjes in de Spalstraat in Hengelo. In de categorie jeugd won een idee
  om een excursie met een klas te maken naar een ecologisch gebouwd huis van natuurlijke
  materialen in Zelhem.




Jaarstukken 2017                                                                        25 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 25 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 26 ======================================================================

<pre>Hoogwaardig hergebruik van alle grondstoffen in de bestaande afvalstromen
● De pilot 'Inzamelen op maat' in het buitengebied van het westelijk deel van onze gemeente is
  afgerond en geëvalueerd.
● In Zelhem is in de wijk Soerlant gestart met een pilot "omgekeerd inzamelen".

Bewustwording van klimaatveranderingen
● Er is een Voedselcoördinator aangesteld om een verbeterde koppeling tussen producent en
  consument te maken.
● Er is een verkenning naar een Achterhoeks Energiefonds uitgevoerd en het vervolg wordt in
  2018 opgepakt. Het Regionaal energiefonds voor duurzame energieopwekkingsprojecten stelt
  ons als Achterhoek in staat om met een relatief kleine financiële impuls, een versnelling in de
  lokale duurzame energieopwekking op gang te brengen.
● Er is een duurzaamheidsprijs ingesteld om betrokkenheid bij inwoners voor duurzaamheid te
  stimuleren. Er is aan één inwoner een Duurzame Ster uitgereikt.

Verlenging en verbeteren gebruiksduur van panden en infrastructuur door inzet van duurzame
keuzes en maatregelen
● Er is opnieuw een monumentenregeling vastgesteld met subsidiemogelijkheden voor
  gemeentelijke monumenten waarin een duurzaamheidscomponent is opgenomen.
● Samen met onder meer het Waterschap en enkele buurgemeenten is gewerkt aan het
  opstellen van een Watertakenplan. Dit plan is begin 2018 vastgesteld.
● Besloten is de openbare verlichting versneld te vervangen door LED-verlichting, hiervoor is in
  2017 een aanbesteding voorbereid.
● Er is een onderzoek uitgevoerd naar het verduurzamen van het wagenpark en er zijn inmiddels
  3 elektrische bestelwagens aangeschaft.


Wat heeft het gekost
Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling          Rekening    Begroting    Begroting    Rekening
                                                      2016         2017       2017 na       2017
                                                                           wijzigingen
3A Economie
Totaal lasten                                          2.869         795          926        1.187
Totaal baten                                             514         274          390          773
Totaal                                                -2.355        -521         -536         -414
3B Duurzaamheid
Totaal lasten                                          4.154       3.979        3.832        4.096
Totaal baten                                           3.717       3.704        3.705        3.689
Totaal                                                  -437        -275         -127         -407
Saldo                                                 -2.791        -796         -663         -821

Economie
Conform de rekeningvoorschriften (BBV) lopen de balansmutaties van de grondexploitatie over
de rekening. Voor de beoordeling van rekeningcijfers 2017 ten opzichte van de begroting zijn
bovenstaande cijfers geschoond en geven dan de volgende vergelijkbare cijfers: begroot na
wijziging € 526.000 nadelig saldo tegen een rekeningcijfer van € 720.000 nadelig saldo. Het
nadeliger verschil van € 194.000 is als volgt te verklaren.

Economische ontwikkelingen (€ 235.000 nadelig)
De opbrengstwaarde van de te verkopen industriepercelen in Steenderen is verlaagd. Voor het
verwachte verlies is een voorziening getroffen (€ 347.000).
Voor economische ontwikkelingen is een budget beschikbaar van € 159.000. Hiervan is in 2017
€ 70.000 benut.



Jaarstukken 2017                                                                          26 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 26 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 27 ======================================================================

<pre>Duurzaamheid

Afval (€ 211.000 nadelig)
Voor een toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1.).

Milieubeheer (€ 55.000 voordelig)
In 2017 is de afrekening van de Omgevingsdienst Achterhoek over 2016 ontvangen (€ 67.000).
Voor de activiteiten wordt verwezen naar het jaarverslag van de Omgevingsdienst.

Investeringsplan

Omschrijving                              Jaar      Krediet   Besteed t/m    Besteed in      Restant
                                                                    2016          2017        krediet
Revitaliseren bedrijventerreinen          2013        3.020        2.229           433           359
Rondweg Steenderdiek                      2015            -          100           112          -212
Ondergrondse containers                   2017          210              -         257           -47
Investeringen Programma 3                             3.230        2.329           801

Dekking projectkosten uit reserves

Omschrijving                     Besluit           Reserve                   Toevoeging   Onttrekking
Uitvoering LOP                   Basis begroting   Algemene Reserve                                50
Duurzaam ruimtegebruik
bedrijventerreinen               Basis begroting   Bestemmingsreserve                6
Beschikking reserves Programma 3                                                     6            50




Jaarstukken 2017                                                                            27 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 27 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 28 ======================================================================

<pre>2.1.4. Programma 4 BESTUUR

Algemeen
Missie
We willen voortvarendheid, openheid en ambitie uitstralen. We staan open voor experimenten,
proeftuinen en initiatieven uit de samenleving. Aandacht en ruimte om elkaar te ontmoeten,
bereikbaar zijn en goede spreiding van voorzieningen staan centraal. De gemeente blijft
verantwoordelijk voor vraagstukken op verschillende niveaus (van wijk- tot regionaal niveau).
Daarbij is de insteek ‘lokaal doen wat lokaal kan’ en ‘regionaal daar waar het slimmer is’.

Kaderstellende beleidsnota's
● Coalitieprogramma "Bronckhorst dichtbij" (2015)
● Verordening Auditcommissie gemeente Bronckhorst (2014)
● Verordening commissie bezwaarschriften (2016)
● Uitvoeringsagenda 2.0 Regio Achterhoek (2016)
● Legesverordening 2017 (2016)
● Financiële verordening gemeente Bronckhorst (2017)
● Normenkader rechtmatigheid Bronckhorst (jaarlijks)
● Nota Reserves en voorzieningen gemeente Bronckhorst (2017)
● Programmabegroting 2017 - 2020 (2016)
● Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeente Bronckhorst (2017)
● Notitie “Bronckhorst sociaal werkgever” (2016)

Deelprogramma's
4A Besturen


Deelprogramma 4A BESTUREN
Bestuurlijke trekker:         Mw. M. Besselink / Dhr. A.A.L.M. Spekschoor
Ambtelijke trekker:           Dhr. J.H. van Cranenburgh

Maatschappelijke doelen
● Het verder versterken van de relatie samenleving-overheid
● Een gemeente met bestuurlijke slagkracht en democratische legitimiteit

Wat hebben we voor de beoogde resultaten gedaan in 2017

"Verbindend werken” geïntegreerd in de manier van werken door de raad en college
● Gebiedsambtenaren hebben hun rol als verbinder en laagdrempelig aanspreekpunt voor
  de samenleving vervuld door aanwezig te zijn bij projecten en trajecten van inwoners en
  organisaties. Zij hebben een verbindende rol gespeeld in trajecten als het opstellen van het
  dorpsplan in Halle en de gesprekken over een multifunctionele accommodatie in Keijenborg.
  Daarnaast hebben ze een belangrijke verbindende rol gespeeld in het begeleiden en realiseren
  van burgerinitiatieven. Voorbeelden hiervan zijn: in samenwerking met inwoners vervangen
  van bomen in Zelhem, realiseren van een fietscrossbaan in Hummelo en de realisatie van een
  dorpshuis in Olburgen.
● In april organiseerde Bronckhorst een succesvolle avond voor nieuwe inwoners. Meer dan 120
  nieuwe inwoners kregen inzicht in wat de gemeente allemaal doet.
● De rekenkamercommissie BBLM heeft 3 onderzoeken uitgevoerd, subsidies, ODA en een
  onderzoek naar geheimhouding.
● De klankbordgroep voor de gezamenlijke rekenkamercommissie BBLM heeft de organisatie
  en het functioneren van de rekenkamercommissie geëvalueerd in verband met het einde van
  de contractduur per 1-1-2018. De raad heeft naar aanleiding hiervan het besluit genomen om


Jaarstukken 2017                                                                        28 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 28 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 29 ======================================================================

<pre>  een rekenkamercommissie in te stellen voor alleen Bronckhorst. Hierin nemen 3 onafhankelijke
  leden zitting. Vanaf 2018 starten ze hun onderzoeken.

Actief betrokken samenleving van inwoners, ondernemers, verenigingen en stichtingen, dbo’s en
maatschappelijke organisaties
● Op basis van de Quickscan Demografische ontwikkeling zijn we in juni "de boer op" gegaan.
  Tijdens inloop en plenaire bijeenkomsten spraken we met meer dan 350 inwoners over de
  mogelijkheden en consequenties van demografische ontwikkelingen.
● Vragen en suggesties die tijdens deze bijeenkomsten naar voren zijn gebracht zijn opgepakt
  of worden meegenomen in bestaande gemeentelijke beleidsthema's als het Sociaal Domein,
  Vitale kernen, Wonen en Inrichting openbare ruimte.
● Het bewustzijn van inwoners over de demografische ontwikkelingen is door de gesprekken
  tijdens "de boer op" verbeterd. Bij dbo's en maatschappelijke organisaties is het nu onderwerp
  van gesprek en vindt er een verdieping op dit onderwerp plaats.
● De gebiedsambtenaren hebben tijdens hun gesprekken tijdens de inloopspreekuren inwoners
  en organisaties gesproken over hun initiatieven, hun zorgen en hun verbeteringen voor de
  dienstverlening vanuit de gemeente.
● In samenwerking tussen gemeente en dbo's is een zomerbijeenkomst georganiseerd waarbij
  positieve voorbeelden en initiatieven zijn gedeeld. Deze samenwerking krijgt jaarlijks een
  vervolg en rouleert tussen de dbo's.

Positie van Bronckhorst als plattelandsgemeente versterkt
● In oktober zijn bestuurlijke en ambtelijke verbindingen tot stand gekomen en is gewerkt aan
  het versterken van het netwerk tijdens de European Week in Brussel. Mogelijkheden voor
  samenwerking tussen de Achterhoek en Twente en grensoverschrijdend met Nordrhein
  Westfalen krijgen een vervolg.
● In mei was het Lentediner voor Eerste en Tweede Kamerleden in Den Haag. De Achterhoek
  presenteerde zich hierbij als dé SmartHub-regio van Nederland.
● Tijdens het lobby event "Achterhoek tijdens de Slag om Grolle" zijn de thema's wonen, werken
  en bereikbaarheid bij Kamerleden onder de aandacht gebracht.
● Als lid van de P10 presenteerden we het lobbydocument ‘Ruimte voor oplossingen - Het
  inzetbare platteland’ aan de nieuwe Tweede Kamerleden. Hierin staat het aanbod aan de
  nieuwe regering: zet het platteland in bij het oplossen van de opgaven op het gebied van
  klimaatverandering, duurzame energie en circulaire economie.
● De Strategische Agenda van de P10 voor 2018 tot 2022 is vastgesteld, de thema’s uit het oude
  jaarplan zijn als programmalijnen behouden. Daarnaast zijn de onderscheidende lijnen uit het
  lobbydocument in de Agenda geïntegreerd.
● Op 5 september heeft een delegatie van de P10 in Nieuwspoort (Den Haag) een ontmoeting
  gehad met Tweede Kamerleden en bestuurders. Ze hebben kunnen proeven aan het
  platteland, drie sprekende P10 voorbeeldprojecten zijn toen gepresenteerd waaronder
  ‘Solarpark de Kwekerij.

Adequate en efficiënte samenwerking binnen gemeenschappelijke regelingen zoals Regio
Achterhoek en P10
● De P10 is uitgebreid met de gemeenten Medemblik en Midden-Drenthe. Per 1 januari 2018 is
  het totale ledenaantal van de P10 gegroeid naar 17 gemeenten.
● De Regio werkt aan de doorontwikkeling van de regionale samenwerking. Een richtinggevende
  notitie hierover is door de gemeenteraad in november vastgesteld. Verdere uitwerking vindt
  plaats in 2018.




Jaarstukken 2017                                                                         29 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 29 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 30 ======================================================================

<pre>Wat heeft het gekost
Programma 4 Bestuur                                   Rekening     Begroting     Begroting     Rekening
                                                         2016          2017        2017 na        2017
                                                                                wijzigingen
4A Besturen
Totaal lasten                                             6.723        2.916         3.058         2.811
Totaal baten                                                770          669           710           770
Totaal                                                   -5.954       -2.247        -2.347        -2.041
Saldo                                                    -5.954       -2.247        -2.347        -2.041

Besturen
Bestuur (€ 258.000 voordelig)
De hoogte van de voorzieningen voor pensioenen en wachtgelden wethouders stellen we ieder
jaar vast op basis van nieuwe actuariële berekeningen. Zo kon, met name door de rentestijging,
een deel van de getroffen voorziening vrijvallen (€ 271.000).

Burgerzaken (€ 49.000 voordelig)
We zien dat voor rijbewijzen en reisdocumenten meer leges ontvangen zijn dan geraamd. Hier
tegenover staat ook een hogere afdracht aan de RDW en het ministerie van BZK.

In onderstaand overzicht staan kengetallen over de aantallen afgegeven documenten:

                                                                  Aantallen
Omschrijving                               2017          2016           2015         2014          2013
Uittreksels GBA                              329           445            417          428           596
Uittreksel / afschrift Burgerlijke stand     303           376            387          402           434
Paspoorten                                 3.814         3.238         2.893         3.285         3.181
ID kaarten                                 4.531         5.059         4.008         3.542         3.028
Rijbewijzen                                4.868         3.902         2.860         2.856         2.626
Eigen verklaring                             707           707            626          594           839
Verklaring omtrent gedrag                    512           683            827          884           903
Legalisatie handtekening                      86            90            124          114            88
Gehandicaptenparkeerkaarten                  167           168            153          132           152
Naturalisatie                                 19            21
Overig burgerzaken                            22            36             34           22            18

Investeringsplan

Voor dit programma hebben we geen investeringen gedaan.

Dekking projectkosten uit reserves

Omschrijving                                       Besluit      Reserve         Toevoeging    Onttrekking
Budget opsporing leegstand                         R 03-11-2016 Algemene
                                                                Reserve                              142

Beschikking reserves Programma 4                                                          -          142

Binnen dit programma zijn middelen beschikbaar voor het project leegstand. Binnen dit project
worden de gemeentelijke registraties doorgelicht op werkelijk gebruik van die adressen. Omdat
de opdrachtformulering niet tot stand is gekomen, is het project (en budget) verschoven naar
2018.




Jaarstukken 2017                                                                                30 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 30 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 31 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2017   31 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 31 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 32 ======================================================================

<pre>2.2. Paragrafen




Jaarstukken 2017   32 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 32 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 33 ======================================================================

<pre>2.2.1. Paragraaf Lokale heffingen

Inleiding
Na de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn de lokale heffingen (belastingen, leges en
rechten) de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. Lokale heffingen hebben tot doel
dat de gemeente door het verwerven van eigen middelen dekking vindt voor haar uitgaven in het
kader van de uitvoering van de gemeentelijke taken.
De lokale heffingen worden vooral door de burgers opgebracht. Lokale belastingen worden
onderscheiden in heffingen waarvan de besteding gebonden dan wel ongebonden is.
Ongebonden lokale heffingen (belastingen) worden tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend,
omdat daar geen aanwijsbare tegenprestatie tegenover staat. Besteding is niet gebonden aan
een bepaalde taak.
Gebonden heffingen (rechten en heffingen) worden niet tot de algemene dekkingsmiddelen
gerekend. Tegenover deze rechten en heffingen staat wel een aanwijsbare tegenprestatie. Denk
hierbij bijvoorbeeld aan leges rijbewijzen.
De kosten van de gemeentelijke dienstverlening berekenen we door in de tarieven. Deze kosten
beperken we zoveel mogelijk en worden, daar waar mogelijk, rechtvaardig verdeeld. Hierdoor
wordt een evenwichtige lastenverdeling bereikt.


Beleid lokale heffingen
Bronckhorst zet de financiële middelen duurzaam in voor de maatschappelijke taken
en verantwoordelijkheden richting onze burgers. Dat vraagt een robuust en gematigd
belastingstelsel:
● De financiële verordening is begin 2017 geactualiseerd en vastgesteld. Daarin staat hoe bij de
  heffingen en rechten de lasten van overhead meegenomen kunnen worden. De actualisatie
  kwam voort uit de veranderde BBV-voorschriften.
● De verhogingen van de gemeentelijke belastingen voor inwoners en bedrijven in 2017 is
  beperkt tot de inflatiestijging (0,9%).

Gemeenten zijn beperkt in de soorten belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief
opgesomd in de wet. De belastingverordeningen 2017 zijn in de raadsvergadering van
3 november 2016 vastgesteld. De gemeentelijke heffingen die we heffen zijn:

Soorten heffingen Bronckhorst

Ongebonden belastingen                           Gebonden belastingen
Forensenbelasting (art. 223 Gemeentewet)         Afvalstoffenheffing (art. 15:33 Wet milieubeheer)
Onroerende- zaakbelastingen (art. 220 t/m 220i   Baatbelasting (art. 228 Gemeentewet)
Gemeentewet)
Reclamebelasting (art. 227 Gemeentewet)          Begraafrechten (art. 229 Gemeentewet)
Toeristenbelasting (art. 224 Gemeentewet)        Rioolheffingen (art. 228a Gemeentewet)
                                                 Leges en rechten (art. 229 Gemeentewet)

Ontwikkeling tarieven
Het (meerjaren)beleid over de lokale heffingen, inclusief het kwijtscheldingsbeleid, ligt vast in
belastingverordeningen, beleidsregels en in het collegeprogramma 2014 - 2018 "Bronckhorst
dichtbij". Dat betekent dat de tarieven voor de producten afval, riolering en begraafplaatsen
kostendekkend moeten zijn en de overige tarieven verhoogd zijn met het inflatiepercentage van
0,9%. Voor leges en andere betalingen voor overheidsdiensten is bepaald dat er geen winst mag
worden gemaakt, rekening houdend met de wettelijke beperkingen bij leges.




Jaarstukken 2017                                                                                33 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 33 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 34 ======================================================================

<pre>Uitvoering WOZ, belastingheffing en -inning
De hertaxatie, aanslagoplegging, heffing en invordering van de gemeentelijke belastingen en
de beoordeling van kwijtscheldingsverzoeken is sinds 2016 uitbesteed aan het Gemeentelijk
Belastingkantoor Twente (GBT). Het GBT voert geen beleidsmatige werkzaamheden uit.

De hieronder staande tabel geeft de ontwikkeling in de opbrengsten aan. In de kolom
begroting staan de cijfers zoals die zijn opgenomen in de paragraaf Lokale heffingen in de
programmabegroting. De kolom na wijzigingen presenteert de cijfers na vaststelling van de
belastingverordeningen voor dat jaar. De vaststelling van de belastingverordeningen, de tarieven
daarin en de financiële uitwerking daarvan voor de begroting is altijd een apart agendapunt voor
de raad.
Opbrengsten belastingen en rechten                 Rekening     Begroting    Begroting    Rekening
                                                      2016          2017       2017 na       2017
                                                                            wijzigingen
Forensenbelasting                                        59           50             50         58
- Onroerende-zaakbelastingen eigenaren woningen       4.625        4.732          4.732      4.747
- Onroerende-zaakbelastingen eigenaren niet-
woningen                                              1.483        1.520         1.506       1.481
- Onroerende-zaakbelastingen gebruikers niet-
woningen                                                851          868           845         853
Onroerende-zaakbelastingen totaal                     6.959        7.120         7.083       7.081
Reclamebelasting                                         38           40            88          85
Toeristenbelasting                                      230          260           288         333
Afvalstoffenheffing                                   2.810        3.147         3.147       2.637
Baatbelasting                                            49           19            19           5
Begraafrechten                                          146          209           209         137
- Rioolheffing woningen                               4.207        4.288         4.288       3.974
- Rioolheffing niet-woningen                              -            -             -         380
Rioolheffing totaal                                   4.207        4.288         4.288       4.254
- Leges titel 1: Algemeen                               699          622           617         699
- Leges titel 2: Fysieke leefomgeving                   587          697           690         587
- Leges titel 3: Europese dienstenrichtlijn              26           30            27          26
Leges totaal                                          1.312        1.349         1.334       1.312
                                                     15.810       16.482        16.506      15.904



Ongebonden heffingen
Forensenbelasting
Via de forensenbelasting kunnen gemeenten de lasten van bepaalde voorzieningen ook verhalen
op mensen die niet in de gemeente wonen, maar wel gebruik maken van de voorzieningen.
Het wordt alleen geheven van mensen die meer dan 90 dagen een gemeubileerde woning ter
beschikking houden. De opbrengst is opgenomen in deelprogramma 3A Economie. Voor de
forensenbelasting zijn geen bijzonderheden te melden.

Onroerende-zaakbelastingen (OZB)
Eigenaren van woningen en van niet-woningen betalen eigenarenbelasting. Voor een niet-woning
betaalt de gebruiker van een pand de gebruikersbelasting van de OZB.
De grondslag voor de berekening van de OZB is de WOZ-waarde van de onroerende zaak. Het
tarief van de OZB wordt uitgedrukt in een percentage van de WOZ-waarde. Voor iedere groep
belastingplichtigen wordt een afzonderlijk tarief vastgesteld. De hoogte van de tarieven leidt tot
de opbrengst die met de begroting is vastgesteld. De ontwikkeling van het OZB-tarief is naast
de ontwikkeling van de OZB-opbrengst afhankelijk van de ontwikkeling van de vastgoedmarkt.
Wanneer de gemiddelde waarde op de vastgoedmarkt stijgt, leidt dit tot een neerwaartse
bijstelling van het OZB-tarief. Anders zou de OZB-opbrengst evenredig meestijgen. Andersom


Jaarstukken 2017                                                                          34 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 34 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 35 ======================================================================

<pre>geldt hetzelfde. Een negatieve waardeontwikkeling van de vastgoedmarkt leidt tot een verhoging
van het OZB-tarief, om te voorkomen dat de OZB-opbrengst daalt.
De tariefaanpassing op basis van de ontwikkeling van de vastgoedmarkt heeft voor de
gemiddelde eigenaar en gebruiker geen effect op de hoogte van de OZB-heffing. Immers, een
gemiddeld vastgoedobject volgt de ontwikkeling op de vastgoedmarkt. De OZB is een algemene
belasting, er is geen relatie tussen de heffing en bepaalde taken van de gemeente.
De OZB is een tijdstipbelasting. Dit betekent dat voor het bepalen van de belastingplicht
de situatie per 1 januari van het belastingjaar geldt. Veranderingen in de loop van het jaar,
bijvoorbeeld de verkoop van een huis, worden meegenomen in het volgende belastingjaar. De
opbrengst is onderdeel van de algemene dekkingsmiddelen (3.2).
De hogere opbrengst bij eigenaren woningen komt door een hogere WOZ-waardestijging dan
verondersteld bij de tariefsopstelling in de begroting 2017 (zie ook verderop bij het overzicht
ontwikkeling WOZ-waarden). De lagere opbrengst bij eigenaren en gebruikers niet-woningen juist
weer door meer waardedaling dan verondersteld bij de tariefsopstelling in de begroting 2017.

Verloop WOZ-waarden
Binnen uw raad is er behoefte aan inzicht in de waarde-ontwikkeling van objecten voor de drie
OZB betalende groepen. De WOZ-waarde voor gebruikers niet-woningen is altijd lager dan de
WOZ-waarde voor eigenaren niet-woningen omdat over de bedrijfswoning geen OZB gebruiker
niet-woning geheven mag worden. De ontwikkelingen in WOZ-waarden zijn:

Ontwikkeling WOZ-waarden (x € 1.000)                   2015         2016 Begroot 2017     Werkelijk
                                                                                             2017
WOZ-waarde bij tariefbepaling (oktober)
Eigenaren woningen                                 3.733.943                 3.684.223
Eigenaren niet-woningen                              796.311                   807.105
Gebruikers niet-woningen                             660.896                   751.951

Aantal objecten                                       18.943       18.964      18.964        18.964
Gemiddelde waarde per object                             239          236         237           237

WOZ-waarde bij aanslagoplegging (februari)
Eigenaren woningen                                 3.648.913    3.684.223                 3.703.766
Eigenaren niet-woningen                              817.213      807.105                   793.995
Gebruikers niet-woningen                                          761.951                   654.569

Reclamebelasting
Op verzoek van de ondernemers wordt sinds 2016 Reclamebelasting geheven. We doen dit
om een ondernemersfonds te vormen. Reclamebelasting kan worden geheven over openbare
aankondigingen die vanaf de openbare weg zichtbaar zijn. Voorbeelden zijn gevelreclame,
bestickering ramen, posters, vlaggen, uithangborden, luifels of spandoeken. We heffen de
reclamebelasting in het centrum van Vorden, Hengelo en Zelhem. De opbrengst van de
reclamebelasting wordt, na aftrek van de kosten, uitgekeerd in ondernemersfondsen. Die kunnen
zo eigen projecten financieren. De opbrengst is opgenomen in deelprogramma 3A Economie.
Voor de reclamebelasting zijn geen bijzonderheden te melden.

Toeristenbelasting
Deze belasting wordt geheven voor overnachtingen van personen binnen de gemeente die
geen inwoners zijn van de gemeente Bronckhorst en die binnen de gemeente verblijf houden in
bijvoorbeeld een hotel, camping, pension, ligplaats of vakantiehuisje. De belasting wordt geïnd bij
de persoon die gelegenheid tot verblijf biedt. Die persoon is bevoegd om de belasting als zodanig
te verhalen op degene voor wiens verblijf de belasting verschuldigd is.
De doelstelling is hetzelfde als bij forensenbelasting, namelijk dat de kosten van bepaalde
voorzieningen worden omgeslagen naar personen die er wel gebruik van maken, maar niet in de


Jaarstukken 2017                                                                           35 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 35 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 36 ======================================================================

<pre>gemeente wonen. Bronckhorst kent voor deze belasting zeven soorten verblijfsaccommodaties
met ieder een afzonderlijk tarief. In Bronckhorst is deze belastingopbrengst volledig besteed aan
toerisme, onderdeel van deelprogramma 3A Economie.

Aandachtspunten in het jaar waren de antwoorden op de volgende vragen:
● is het gebruik van één tarief voor iedere soort overnachting mogelijk
● is het gebruik van forfaits in alle gevallen noodzakelijk
● zijn de forfaits voldoende onderbouwd en sluiten deze aan bij de lokale praktijk

Het GBT is gevraagd een verdiepend onderzoek te doen naar de forfaits. Het GBT heeft offertes
opgevraagd voor de actualisatie van de toeristenbelasting. Deze leverden vragen op over
de mogelijkheden van het hanteren van vaste bedragen en over privacy. Hiervoor was nader
onderzoek nodig, dat begin 2018 wordt uitgevoerd.


Gebonden heffingen
Afvalstoffenheffing
Op basis van de Wet Milieubeheer heeft de gemeente de wettelijke taak zorg te dragen voor de
inzameling van afvalstoffen die afkomstig zijn van particuliere huishoudens. De kosten van de
inzameling en verwerking van afvalstoffen worden betaald uit de afvalstoffenheffing. Die heffing
wordt geheven van de gebruiker van een perceel waarvoor de gemeente een wettelijke plicht tot
inzameling heeft en de inzamelverplichting ook nakomt. Inwoners moeten de afvalstoffenheffing
betalen, ook als ze geen afval voor inzameling aanbieden. De gemeente is vrij in de bepaling van
de grondslag voor de berekening van afvalstoffenheffing, maar moet de keuze wel vastleggen.
In Bronckhorst betalen gebruikers naast een vast bedrag een tarief gerelateerd aan de lediging
van containers van verschillende grootte of grijze zakken. De gebruiker van de gemeentelijke
ophaaldienst beïnvloedt zo zelf een deel van zijn kosten. De invordering van het variabele deel
van de afvalstoffenheffing (de ledigingen) doen we na afloop van een jaar.
De werkzaamheden zijn uitgevoerd volgens de uitgangspunten van het grondstoffenplan
(november 2016). De inzameling van afval is gedaan door Circulus-Berkel BV.
De opbrengst is opgenomen in deelprogramma 3B Duurzaamheid.

Afvalstoffenheffing                                                 2016     Begroting    Werkelijk
                                                                                 2017        2017
Lasten afval (7.3)                                                 2.774        2.750       3.128
Baten afval (7.3)                                                    923          466         980
Netto kosten taakveld (7.3)                                        1.851        2.284       2.149

Toe te rekenen lasten                                                852          751          810
Overhead (0.4)                                                       238          144          168
Verkeer en wegen (2.1)                                                48           57           72
BTW (fictief)                                                        566          550          570
Totale lasten                                                      2.703        3.035        2.958
Opbrengst heffingen (7.3)                                          2.810        3.035        2.637
Dekkingspercentage                                                 104%         100%          89%

Afval kent aan de kostenkant geen bijzonderheden. De opbrengst valt veel lager uit doordat onze
inwoners het afval nog beter zijn gaan scheiden. Er is gemiddeld 5 maal de restafvalcontainer
aangeboden. De tariefberekening was gebaseerd op 7 ledigingen gemiddeld. Daardoor is een
tekort ontstaan.

Baatbelasting
Baatbelasting kan alleen worden geheven van eigenaren van "gebate" objecten. In Bronckhorst
kennen we dat nog tot en met 2019 voor de aanleg van de riolering in het buitengebied in de


Jaarstukken 2017                                                                          36 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 36 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 37 ======================================================================

<pre>voormalige gemeente Steenderen. Van de daarvoor geheven baatbelasting van € 2.500 per
object heeft een aantal eigenaren in 2005 deze heffing omgezet in een jaarlijkse heffing van
€ 249,06 tot en met 2019. De opbrengst is opgenomen in deelprogramma 2B Aantrekkelijke
leefomgeving. Na de actie Versnelde afkoop baatbelasting Steenderen in 2016 heeft een groot
aantal eigenaren het restantbedrag betaald. Dit was bij de begrotingsopstelling voor 2017 nog
niet bekend. Er zijn nu nog 18 jaarlijkse belastingplichtigen (€ 4.500).

Begraafrechten
Deze rechten bestaan uit een vergoeding voor het gebruik van de begraafplaatsen en een
vergoeding voor diensten van de gemeente. De heffing wordt geheven volgens de maatstaven
en de tarieven zoals die in de verordening begraafrechten zijn opgenomen. De opbrengst is
opgenomen in deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving.

Begraafplaatsen                                                   2016     Begroting    Werkelijk
                                                                               2017        2017
Lasten begraafplaatsen en crematoria (7.5)                         266          349         387
Baten begraafplaatsen en crematoria (7.5)                          293          227         307
Netto kosten taakveld (7.5)                                        -27          122          80

Toe te rekenen lasten                                               173          87          129
Overhead (0.4)                                                      173          87          129
Totale lasten                                                       146         209          209
Opbrengst heffingen                                                 146         209          137
Dekkingspercentage                                                100%        100%          66%

Van de lasten voor de werf en tractie is een hoger aandeel is aan de begraafplaatsen
toegerekend (€ 56.000). De ontvangen onderhoudsbijdragen voor graven (kohier) blijven achter
bij de raming (€ 72.000) en geeft opnieuw een daling te zien ten opzichte van voorgaande jaren.
Het dalende kostendekkingspercentage (naar 66%) heeft in 2018 de aandacht.

Rioolheffing
De gemeente zorgt voor het afvoeren van huishoudelijke afvalwater en regenwater en heeft
ook de zorgplicht voor het grondwater. In de rioolheffing worden de kosten doorgerekend die
verbonden zijn aan het in stand houden van het gemeentelijk rioleringsstelsel.
Voor het berekenen van de rioolheffing volgt Bronckhorst het kostendekkingsplan van het
Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP). De gemeente Bronckhorst hanteert één rioolheffing voor
alle watertaken. De opbrengst is opgenomen in deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving.

Rioolheffing                                                      2016     Begroting    Werkelijk
                                                                               2017        2017
Lasten riolering (7.2)                                            3.160       3.549       3.620
Baten riolering (7.2)                                                79           19            5
Netto kosten taakveld (7.2)                                       3.081       3.530       3.615

Toe te rekenen lasten                                             1.197         758          833
Overhead (0.4)                                                      590         238          250
Verkeer en wegen (2.1)                                               48           3           21
BTW (fictief)                                                       559         517          562
Totale lasten                                                     4.278       4.288        4.448
Opbrengst heffingen woningen (7.2)                                4.207       2.850        3.874
Opbrengst heffingen niet-woningen (7.2)                               -       1.438          380
Dekkingspercentage                                                 98%        100%          96%




Jaarstukken 2017                                                                        37 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 37 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 38 ======================================================================

<pre>Leges en rechten
De leges en tarieven van de diverse rechten worden in rekening gebracht voor het door de
gemeente verrichten van taken en diensten. De opbrengsten mogen de kosten niet overstijgen.
De leges zijn in de tarieventabel van de Legesverordening ingedeeld in drie titels:
1. Algemene dienstverlening
2. Dienstverlening vallend onder de fysieke leefomgeving/omgevingsvergunning
3. Dienstverlening vallend onder Europese dienstenrichtlijn

Voor een aantal tarieven binnen titel 1 van de Legesverordening geldt dat deze door het rijk zijn
gemaximeerd: paspoorten, rijbewijzen, kansspelen en wet bescherming persoonsgegevens.
De opbrengst is opgenomen in verschillende deelprogramma's. De opbrengsten van titel 1 en 3
(zoals paspoorten) zijn opgenomen binnen deelprogramma 4A Besturen. De opbrengsten van
titel 2 (zoals omgevingsvergunningen) zitten in deelprogramma 2B Aantrekkelijke leefomgeving.

Legesverordening rekening       Lasten Overhead   Totale     Heffing         Andere    Totale        Kosten
                            taakvelden            lasten                  inkomsten    baten    dekkendheid
Totaal titel 1 Algemene
dienstverlening                 1.186      457    1.643            653             -     631           40%
Totaal titel 2
Dienstverlening Fysieke
leefomgeving                    2.487     1.499   3.987            783             -     775           20%
Totaal titel 3
Dienstverlening vallend
onder Europese
dienstenrichtlijn                   -         -       -               -            -       -              -
Totaal legesverordening         3.673     1.956   5.629           1.436            -   1.406           26%
rekening

De verschuiving van lasten en baten tussen begroting en rekening laten geen afwijking zien in het
kostendekkingspercentage (beperkt tot 1%). Wel zichtbaar is dat bij de werkelijke cijfers de lasten
en baten van titel 3 geboekt worden op diensten van titel 1. Dit is punt van aandacht voor 2018.


Informatie over belastingdruk, invordering en kwijtschelding
Onder woonlasten verstaan we: onroerende-zaakbelastingen, afvalstoffen- en rioolheffing. Het
zijn belastingen en tarieven waarmee ieder huishouden in een gemeente jaarlijks te maken krijgt.
Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) publiceert
jaarlijks de Atlas van lokale lasten. Daarin staan per gemeente de verschillende onderdelen van
de woonlasten met een voor die gemeente gemiddelde waarde.
Onderstaand overzicht geeft de hoogte van de woonlasten in Bronckhorst voor een gemiddeld
meerpersoonshuishouden in 2015, 2016 en 2017 weer. Er wordt uitgegaan van een
meerpersoonshuishouden bij een woning met een gemiddelde woningwaarde in 2017 van
€ 245.000.

                                                                                                 stijging tov
Woonlastenontwikkeling                                     2015             2016         2017
                                                                                                        2016
Onroerende zaakbelasting                              311,44                313          315            0,7%
Rioolheffing                                            258                 261          263            0,9%
Afvalstoffenheffing                                   296,05                292          347          18,6%
Woonlasten meerpersoons                               865,49              865,72        924,9           6,8%

Dat een landelijke normering niet altijd het juiste beeld geeft, is voor Bronckhorst zichtbaar bij
de afvalstoffenheffing. Het COELO gaat uit van 18 ledigingen voor grijs en 18 voor groen. In
Bronckhorst gaan we voor de tariefberekening uit van 7 ledigingen grijs en 8 ledigingen groen.
Wanneer we de COELO-gegevens op dat punt corrigeren, bevindt Bronckhorst zich op plaats 366
van 388 gemeenten (COELO plaats 13). In Bronckhorst is de afvalstoffenheffing € 179 in plaats

Jaarstukken 2017                                                                                   38 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 38 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 39 ======================================================================

<pre>van € 347 (COELO). We kennen dus ook andere woonlasten, namelijk € 757 in plaats van € 925
(COELO).

Invordering
Van de aanslagen die na de laatste vervaldatum open blijven staan, wordt altijd de invordering
opgestart. U ziet in het onderstaande overzicht dat het GBT de invordering op een andere wijze
vorm geeft dan Bronckhorst dat deed. Waar Bronckhorst eerst nog herinneringen stuurde, begint
bij het GBT direct het aanmaningsproces. De zakelijke opstelling maakt dat de duidelijkheid over
het debiteurensaldo ook groter is.

Gegevens invordering en bezwaar                                      2015        2016       2017
Herinneringen                                                        3.172           -          -
Aanmaningen                                                            940       2.626      2.833
Dwangbevelen                                                           565         730        895

Verloop saldo belastingvorderingen                                  1.059*        471         509

Bezwaarschriften WOZ                                                  350         542         250
Bezwaarschriften Gemeentelijke belastingen                             20          82         229
* in verband met overdracht GBT stand per 1-12-2015

Kwijtschelding
De gemeente moet bij het vaststellen van kwijtschelding landelijke regels toepassen. Binnen
deze mogelijkheden zijn eigen beleidskeuzes vastgesteld in verordeningen. Deze zijn:
● Voor de ozb, de rioolheffing en voor een deel van de afvalstoffenheffing is kwijtschelding
  mogelijk, waardoor minima minder woonlasten betalen. Dus niet geen, maar minder. Want voor
  de afvalstoffenheffing is de kwijtschelding gemaximeerd tot het gemiddelde ledigingsbedrag
  per huishouden (7 maal grijs en 8 maal groen).
● Bij de invordering van de volgende belastingen en rechten wordt geen kwijtschelding verleend:
  begraafrechten, forensenbelasting, leges, reclamebelasting en toeristenbelasting.

Gegevens kwijtschelding                                              2015        2016       2017
Verzoeken                                                             409         453        463
Gehonoreerd                                                           294         321        376
Beroepschriften                                                         1           3          1

Bedrag verstrekte kwijtschelding (in €)                            108.673    143.352    199.650
Bedrag verstrekte kwijtschelding boven 100% minimumniveau (in €)    27.510     14.330     11.846

De hogere uitgaven voor de automatische kwijtschelding ontstaan doordat nu de lasten van een
jaar ook feitelijk in het jaar geboekt worden. In het bedrag van € 200.000 zitten 3 onderdelen:
● de afhandeling van kwijtschelding over de jaren voor 2016 en eerder (€ 48.000) in 2017
● de afhandeling van kwijtschelding 2017 in het jaar 2017 (€ 108.000)
● de afhandeling van kwijtscheldingsverzoeken 2017 (€ 44.000) in het jaar 2018

De jaarlijkse automatische kwijtschelding ligt al jaren rond het bedrag van € 155.000.




Jaarstukken 2017                                                                         39 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 39 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 40 ======================================================================

<pre>2.2.2. Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Inleiding
Met risicomanagement wil Bronckhorst de risico's die van invloed zijn op de bedrijfsvoering
beheersbaar maken. Door inzicht in de risico's is de organisatie in staat om ons op verantwoorde
wijze besluiten laten te nemen zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige
investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. In deze paragraaf
leest u over de stand van zaken van ons risicomanagement en de relatie van onze benodigde
weerstandsvermogen ten opzichte van de beschikbare capaciteit (ratio weerstandsvermogen).
We hebben in 2017 onze risico's opnieuw ingericht op taakveld. Hierbij zijn alle risico’s opnieuw
beoordeeld. Bestaande risico's zijn geactualiseerd en nieuwe risico's zijn toegevoegd. De risico’s
zijn nu allemaal gekwantificeerd. Naast de financiële impact zijn de risico’s nu ook beoordeeld op
imago-impact.


Inventarisatie van de weerstandscapaciteit
De gemeentelijke weerstandscapaciteit bestaat uit alle middelen die de gemeente daadwerkelijk
beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Die weerstandscapaciteit bestaat
uit een structureel deel (jaarlijks opnieuw beschikbaar) en een incidenteel deel (éénmalig
beschikbaar).

Weerstandscapaciteit
                                                    Bel.Cap.   Structureel   Incidenteel      Totaal
Bufferdeel algemene reserve                                                       11.500     11.500
Belastingcapaciteit 2017                               7.397
Werkelijke OZB opbrengst 2017                          7.081
Onbenutte belastingcapaciteit                                         316                       316
Post onvoorzien                                                       128                       128
Totaal beschikbare weerstandscapaciteit                               444        11.500      11.944



Inventarisatie van de risico's
Nieuwe risico-inventarisatie en beoordeling.
In 2017 zijn de volgende pilots afgerond en geëvalueerd: risicomanagement binnen het sociaal
domein en risicomanagement binnen het project nieuwbouw gemeentewerf/brandweerkazerne.
De evaluatie heeft er toe geleid dat we in 2017 alle risico's op taakveldniveau hebben benoemd,
geactualiseerd en gekwantificeerd. Naast de financiële impact (dit is de kans dat een risico zich
voordoet x het maximaal financieel gevolg) zijn de risico’s nu ook beoordeeld op imago-impact.
Nieuwe risico's zijn toegevoegd en een aantal risico's zijn vervallen. Ons risicomanagement is
naar een hoger kwaliteitsniveau gebracht op basis van een vernieuwde inventarisatie.

Na de laatste actualisatie voor de taakveldenbegroting is het aantal risico's gestegen van rond de
40 naar 92. Deze stijging komt vooral door de opname van imago risico's. Deze waren niet eerder
in beeld gebracht.

Op dit moment hebben we 92 risico's vastgelegd met een totaal financieel maximum van ruim
€ 19,5 mln. Dit is aanzienlijk hoger dan in de Jaarstukken 2016. Deze stijging is geheel terug te
voeren op de nieuwe risico-inventarisering en beoordeling. De 10 grootste risico's vragen een
aanzienlijk deel van de benodigde weerstandscapaciteit. In onze organisatie hebben uiteraard
alle risico's onze aandacht.




Jaarstukken 2017                                                                           40 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 40 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 41 ======================================================================

<pre>De risico's zijn indicatief aangeleverd. Het is voor iedere organisatie een utopie om aan te nemen
dat alle risico's in beeld zijn gebracht. Komend jaar gaan we werken aan het in beeld brengen
van de mogelijke beheersmaatregelen.

Aangezien er een compleet nieuwe actualisatie heeft plaatsgevonden is het niet mogelijk een
analyse te geven van de nieuwe, vervallen en gewijzigde risico's ten opzichte van de begroting
2017 of de jaarrekening 2016.

Wat is risicomanagement?
Voor de duidelijkheid volgt hieronder nogmaals onze definitie van risicomanagement:
Risicomanagement is het continu en systematisch doorlopen van de organisatie op risico’s en
het opstellen van gedrags- en beheersmaatregelen waardoor de kans van het optreden en/of de
gevolgen van risico’s inzichtelijk worden gemaakt en worden gemanaged.

Bedrijfsrisico's doen zich voor op meerdere vlakken: bedrijfsproces, financieel, imago/politiek,
informatie/strategie, juridisch/aansprakelijkheid, letsel/veiligheid, materieel, milieu, personeel/arbo
en product.

Het uitoefenen van activiteiten en het hebben van verantwoordelijkheid leidt tot risico's. Het
goed in beeld hebben van de risico's is essentieel. Door deze goed te managen, komt ruimte
vrij om nieuwe risico's aan te gaan ofwel: door onze risicobereidheid te vergroten kan het
ondernemerschap van onze gemeente worden bevorderd!

Openbaring van de risico's
Op de vraag welke risico's zich hebben geopenbaard, is niet altijd een goed antwoord te geven.
We kennen nog geen gedetailleerde risicomonitoring. Zo wordt bijvoorbeeld nog niet bijgehouden
of er in het bestuurlijke verkeer besluiten zijn genomen of afspraken zijn gemaakt die niet passen
binnen de financiële kaders of binnen de beleidskaders. Duidelijk is wel dat bevolkingskrimp
en vergrijzing zich daadwerkelijk voordoen. Wanneer expliciet is aangegeven dat een bepaald
risico zich heeft geopenbaard hebben we dat als "opmerking" in ons risicomanagementsysteem
opgenomen.


Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit
Op basis van de hiervoor genoemde risico's is een risicosimulatie uitgevoerd. De risicosimulatie
passen we toe omdat het reserveren van het maximale bedrag (€ 19,5 mln) niet nodig is. De
risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en niet in hun maximale omvang optreden. Uit de
risicosimulatie (de zogenaamde Monte Carlo Simulatie) blijkt, dat met 90% zekerheid kan worden
gezegd, dat een weerstandscapaciteit nodig is van ongeveer € 5 mln.
Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, moet een relatie worden gelegd tussen
de financieel gekwantificeerde risico's (benodigde weerstandscapaciteit) en de beschikbare
weerstandscapaciteit. Die relatie geeft het weerstandsvermogen, uitgedrukt in een ratio.

We hebben vastgesteld een ratio van 1,2 (gemiddeld in de categorie voldoende) als uitgangspunt
te hanteren. De ratio weerstandsvermogen komt voor 2017 uit op 2,38 (Jaarstukken 2016:
4,35). Door de nieuwe inventarisatie is de benodigde weerstandscapaciteit in 2017 behoorlijk
toegenomen en is de ratio vanzelfsprekend flink afgenomen ten opzichte van de Jaarstukken
2016 maar de ratio blijft hiermee nog steeds "uitstekend".

Weerstandsnorm:
Waarderingscijfer                 Ratio                              Betekenis
A                                 >2.0                               Uitstekend
B                                 1.4-2.0                            Ruim voldoende
C                                 1.0-1.4                            Voldoende


Jaarstukken 2017                                                                              41 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 41 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 42 ======================================================================

<pre>Weerstandsnorm:
D                                    0.8-1.0                            Matig
E                                    0.6-0.8                            Onvoldoende
F                                    <0.6                               Ruim onvoldoende



Ratio weerstandsvermogen
Volgens artikel 17, lid 1 van de Financiële verordening 2015 Bronckhorst ziet u hier enkele
andere ratio's om het weerstandsvermogen te kunnen toetsen. Dit zijn de kengetallen die de
provincie gebruikt vanuit haar functie als toezichthouder.

Omschrijving                                                   2016 rekening 2017 begroting 2017 rekening
Netto schuldquote                                                      1,61%        16,82%         -1,97%
Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen          -3,76%        11,95%         -6,22%
Solvabiliteitsratio                                                   65,99%        65,04%         69,10%
Structurele exploitatieruimte                                          3,35%         0,15%          4,24%
Grondexploitatie                                                       6,43%         1,78%          3,19%
Belastingcapaciteit                                                    108%           103%          105%

Toelichting op de kengetallen:

Netto schuldquote
De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast ten opzichte van de totale
baten. De netto schuldquote geeft aan of een gemeente investeringsruimte heeft of juist op zijn
tellen moet passen. Daarnaast zegt het kengetal ook wat over de flexibiliteit van de begroting.
Hoe hoger de schuld is, hoe meer kapitaallasten er zijn (rente en aflossing) waardoor een
begroting minder flexibel wordt. De netto schuldquote geeft daarmee een indicatie van de druk
van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. In de berekening wordt niet meegenomen
waarvoor de schulden zijn aangegaan. Hier geldt hoe lager de ratio hoe beter.

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen
Omdat er onzekerheid is of de verstrekte leningen wel allemaal terug zullen worden betaald,
wordt onderscheid gemaakt tussen de netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd
voor alle door de gemeente verstrekte middelen aan deelnemingen, verbonden partijen en
hypotheken personeel. Ook hier geldt hoe lager het kengetal hoe beter.

Solvabiliteitsratio
De solvabiliteitsratio geeft de mate aan waarmee de gemeentelijke bezittingen zijn betaald met
eigen middelen. Anders gezegd: het aandeel van het eigen vermogen in het totaal vermogen.
Hoe hoger de verhouding eigen vermogen ten opzichte van het totale vermogen (het financiële
kengetal solvabiliteitsratio), hoe gezonder de gemeente.

Structurele exploitatieruimte
De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe groot de structurele vrije ruimte binnen de
vastgestelde begroting is. Daarnaast geeft dit kengetal ook aan of de gemeente in staat is om
structurele tegenvallers op te vangen dan wel of er nog ruimte is voor nieuw beleid.

Grondexploitatie
Het financiële kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot de grondpositie (boekwaarde) is ten
opzichte van de jaarlijkse totale gemeentelijke baten. Wanneer een gemeente grond tegen de
veel lagere prijs van landbouwgrond heeft aangekocht, loopt ze veel minder risico dan wanneer
er dure grond is aangekocht en nu de vraag naar woningen is gestagneerd.




Jaarstukken 2017                                                                                 42 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 42 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 43 ======================================================================

<pre>Belastingcapaciteit
De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk van Bronckhorst zich verhoudt tot
het landelijk gemiddelde. De onroerende zaakbelasting, de rioolheffing en de reinigingsheffing
bepalen hoe hoog de woonlasten per gemeente zijn. Woonlasten meerpersoonshuishouden in
een jaar worden vergeleken met het landelijk gemiddelde van het vorige jaar en uitgedrukt in
een percentage daarvan. Een uitkomst lager dan 100% betekent dus lagere woonlasten dan het
gemiddelde van Nederland.




Jaarstukken 2017                                                                       43 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 43 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 44 ======================================================================

<pre>2.2.3. Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen

Inleiding
Het onderhoud van de kapitaalgoederen legt beslag op een aanzienlijk deel van de financiële
middelen. Kapitaalgoederen zijn duurzame bezittingen die een gemeente heeft om haar werk te
kunnen doen. Denk aan wegen, gebouwen, riolering, etc. In de beheerplannen is de uitvoering
van het onderhoud aan de kapitaalgoederen vastgelegd. Het niveau van het onderhoud en de
kwaliteit van de kapitaalgoederen zijn bepalend voor het voorzieningenniveau en de jaarlijkse
lasten.
In deze paragraaf geven we aan of de financiën in de begroting voldoende waren om het beleid
uit te voeren en geven we een indicatie over de staat van onderhoud. Net als voor de andere
bedrijfsvoeringsonderdelen binnen onze gemeente geven we de risico's voor kapitaalgoederen
aan in de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (2.2.2).


Onderhoud gebouwen
De gemeentelijke gebouwen zijn als volgt onderverdeeld:
● Brandweergarages (deelprogramma 2B)
● Woningen (deelprogramma 2A)
● Bibliotheken, gymzalen, sporthallen en overige gebouwen (deelprogramma 2B)
● Peuterspeelzalen (deelprogramma 2B)
● Begraafplaatsopstallen (deelprogramma 2B)
● Gemeentehuis (Overhead) en gemeentewerven (deelprogramma 2B)
● Vrijgekomen accommodaties, met name voormalige schoolgebouwen (verschillend)

Stand van zaken onderhoud
Het onderhoud hebben we volgens planning uitgevoerd en uit de egalisatievoorziening
onderhoud gebouwen bekostigd. De 40 gebouwen verkeren in een redelijke tot goede staat.

Relevante ontwikkelingen
                                                                                             e
● De volgende actualisatie van de onderhoudstoestand van ons gebouwenbestand is in de 2
  helft van 2018, zodat de nieuwe planperiode start op 1-1-2019.
● In 2017 is de nieuwbouw van de gemeentewerf en de brandweerkazerne aan de Zelhemseweg
  in Hengelo in gebruik genomen.
● De oude gemeentewerf aan de Zelhemseweg is aan een lokale ondernemer verkocht. De oude
  brandweerkazerne in Hengelo is gesloopt. Herinrichting van deze locatie wordt in overleg met
  de omgeving opgepakt.
● Sportcafe Halfweg aan de Doetinchemseweg in Zelhem is door ons aangekocht en vervolgens
  gesloopt. Herinrichting vind plaats in overleg met de ijsvereniging en de verdere omgeving.
● De voormalige school in Olburgen is eind 2017 overgedragen aan een lokale stichting.

Financiën
Het onderhoud is binnen de kostenraming uitgevoerd.
Het project nieuwbouw werf/brandweerkazerne is binnen de beschikbare financiële middelen
uitgevoerd en wordt in de loop van 2018 na afronding van de laatste restpunten afgesloten.


Onderhoud wegen
In het geautomatiseerde wegbeheerssysteem staan al onze verharde wegen. Dit systeem geeft
een meerjarenonderhoudsplanning. De totale lengte van de gemeentelijke wegen is 876 km.
Hiervan bestaat 499 km uit asfalt, 4 km uit betonwegen, 167 km uit klinkers en 206 km aan
zandwegen.



Jaarstukken 2017                                                                       44 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 44 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 45 ======================================================================

<pre>Stand van zaken onderhoud
Urgent onderhoud voeren we op de meest efficiënte wijze uit. Met het aanbrengen van slijtlagen
in plaats van nieuwe asfaltlagen kunnen we meer asfaltwegen onderhouden, maar is de
houdbaarheid daarvan ook korter.
Verkeersgevaarlijke situaties verhelpen we zo spoedig mogelijk. We constateren de laatste jaren
een flinke toename van wortelopdruk op de wegen en de trottoirs. De meest extreme situaties
verhelpen we, maar niet alles is te verhelpen met het beschikbare budget waardoor de kans op
schadeclaims groter wordt.

Relevante ontwikkelingen
● In 2017 zijn we gestart met risico gestuurd beheer voor riolering. Daarna zijn we gestart met
  opstellen van risico gestuurd beheer van de wegen. Hierbij is eerst alles goed geïnventariseerd
  en wordt in 2018 een plan opgesteld op basis van assetmanagement.
● Er is gestart met integrale aanpak van de fysieke ruimte van de Bloemenbuurt in Zelhem.
  Dit wordt in 2018 verder geconcretiseerd. Hierbij wordt op basis van een integraal plan een
  voorstel aan de raad voorgelegd.
● In 2017 hebben we extra middelen vrijgemaakt voor herstel van slechte klinkerverhardingen
  naar aanleiding van veel meldingen daarover.
● De voorbereiding van de reconstructie van de openbare ruimte van Voor-Drempt in 2017
  hebben we in januari 2018 afgerond met de aanbesteding van het werk. De reconstructie wordt
  in 2018-2019 uitgevoerd.

Financiën
Het normale onderhoud is binnen de budgetten uitgevoerd.


Onderhoud speelplaatsen
Het speelruimteplan Bronckhorst maakt op basis van demografische ontwikkelingen keuzes
voor het verminderen van het aantal speelplekken en speeltoestellen. Uitgangspunt hierbij is
passende, goed verdeelde en aantrekkelijke speelruimte voor de Bronckhorster jeugd.

Stand van zaken onderhoud
Vrijkomende speeltoestellen van goede kwaliteit gebruiken we om speeltoestellen op andere
(blijvende) speelplekken te vervangen.

Relevante ontwikkelingen
● Door de hele gemeente heen zijn speeltoestellen onderhouden en gerepareerd, zodat ze aan
  de veiligheidseisen blijven voldoen.
● In Zelhem, Vorden, Achter Drempt Drempt en Laag Keppel zijn in overleg met de omwonenden
  en kinderen speelplekken opgeknapt en verbeterd.
● In Steenderen hebben we afgelopen jaar het speelruimteplan uitgevoerd en afgerond. Alle
  speeltuinen die op de nominatie stonden om te verwijderen, zijn door de buurt geadopteerd.
● In Zelhem hebben we samen met inwoners plannen gemaakt om het speelruimteplan tot
  uitvoering te brengen. Conclusie hiervan is dat diverse speeltuinen geadopteerd worden door
  buurten, er worden een aantal speeltuinen omgevormd naar een natuurlijk speelplek en er
  verdwijnen een aantal speeltuinen. Deze uitvoering vindt plaats in 2018.
● Voor Park de Bleijke in Hengelo Gld hebben we een onderzoek laten uitvoeren naar de
  waterkwaliteit en mogelijkheden tot waterberging. Uitwerking hiervan vindt plaats in 2018.

Financiën
Het budget was voldoende voor uitvoering van het speelruimteplan en het beheer en onderhoud
van de speeltoestellen.



Jaarstukken 2017                                                                         45 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 45 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 46 ======================================================================

<pre>Onderhoud groen
Het Groenstructuurplan is ons kader voor beleid, aanleg, beheer en onderhoud van het openbaar
groen. Het groen onderhouden we op drie verschillende kwaliteitsniveaus: accent, efficiënt en
natuurlijk.

Stand van zaken onderhoud
Het onderhoud aan het groen voeren we uit binnen de gestelde kaders van het
Groenstructuurplan, voor twee derde deel door de eigen dienst en de rest door een marktpartij.
Zowel de gemeente als de marktpartij zetten hierbij mensen in met een afstand tot de
arbeidsmarkt.

Relevante ontwikkelingen
● Het afgelopen jaar hebben we in goed overleg met de Dorpsraad Drempt een plan gemaakt
  voor een nieuwe inrichting van onder andere het groen. De werkzaamheden worden in
  2018-2019 uitgevoerd. Daarna wordt veel groen in onderhoud genomen door bewoners Voor-
  Drempt.
● In maart 2017 is het Bomenbeleidsplan vastgesteld door de raad. Bij het opstellen van het
  bomenbeleidsplan is er een achterstand geconstateerd in het onderhoud van bomen. Er is in
  2017 € 100.000 beschikbaar gesteld om de achterstand niet verder op te laten lopen en om
  een impuls aan het landschap te geven. Hiervoor zijn in 2017 onder andere 3.000 bomen extra
  gesnoeid, markante bomen en structuren gesnoeid en vrijgesteld en (toekomstige markante)
  bomen aangeplant.
● In december 2016 is het herstel- en beheerplan bomen vastgesteld. Het herstelplan wordt in de
  komende 3 jaar uitgevoerd en het beheerplan gaat in 2018 in uitvoering.
● De uitvoering van het plan voor de herinrichting van de Baaksebeek in Vorden is grotendeels
  klaar. Alleen de bomen worden in voorjaar 2018 nog aangeplant. In mei wordt het park officieel
  geopend.

Financiën
Voor het herstelplan is voor de periode 2018 t/m 2020 € 1.000.000 beschikbaar gesteld en voor
het beheer van de bomen structureel € 100.000 per jaar vanaf 2018.


Onderhoud riool
We werken volgens het Watertakenplan Olburgen (WTPO) en de Verordening Rioolheffing
Bronckhorst.

Stand van zaken onderhoud
De onderhoudstoestand van de riolering is in lijn met de vervangingsverwachtingen waarmee in
het kostendekkingsplan rekening is gehouden.

Relevante ontwikkelingen
● Het Watertakenplan Olburgen (WTPO) is opgesteld door de gemeenten Bronckhorst,
  Doesburg en Rheden en het Waterschap Rijn en IJssel.
● Bij vaststelling van het WTPO heeft de raad besloten dat 30% van alle aangesloten verharding
  afgekoppeld moet zijn vóór 2050. Daarbij is er een subsidieregeling voor bewoners en
  bedrijven ingesteld.
● Onze werkzaamheden waren gericht op het afkoppelen van hemelwater van de riolering
  in combinatie met andere werkzaamheden in de openbare ruimte en de geplande renovatie
  van gemalen en de drukriolering.
● Na de invoering van het capaciteitstarief in 2009 betaalt Bronckhorst € 94.000 meer
  voor de elektriciteitsaansluitingen voor de drukriolering. Veel pogingen zijn ondernomen om
  dit gerepareerd te krijgen, echter zonder resultaat. In het kader van het Bestuursakkoord


Jaarstukken 2017                                                                        46 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 46 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 47 ======================================================================

<pre>  Water (BAW) heeft de Regio Achterhoek dit weer opgepakt en een werkgroep ingesteld
  met Bronckhorst als trekker. Alle gemeenten met veel drukriolering zijn aangeschreven,
  want voor hen zijn de gevolgen het grootst, met de vraag deze actie te ondersteunen om zo
  richting de VNG een duidelijk signaal af te geven. De VNG heeft dit opgepakt en organiseert
  in samenwerking met de werkgroep en Rioned in het voorjaar van 2018 een overleg met het
  Ministerie van Financiën om zo de gevolgen gerepareerd te krijgen.

Financiën
De geplande werkzaamheden zijn binnen de budgetten uitgevoerd.


Onderhoud afval
Voor de inzameling van restafval en grondstoffen staan in iedere kern ondergrondse containers.

Stand van zaken onderhoud
Voor vervangingen hanteren we een vervangingsplan. De kapitaallasten van de
(vervangings)investeringen worden gedekt uit de afvalstoffenheffing.

Relevante ontwikkelingen
In 2017 hebben we, overeenkomstig het vervangingsplan, ondergrondse glas- en oud
papiercontainers vervangen. Daarnaast hebben we voor een pilot omgekeerd inzamelen in de
wijk Soerlant twee ondergrondse restafvalcontainers geplaatst.

Financiën
De werkzaamheden zijn binnen het beschikbare budget uitgevoerd.


Onderhoud begraafplaatsen
Sinds 2007 vormt het Beheerplan begraafplaatsen Bronckhorst het kader voor het onderhoud van
de 5 begraafplaatsen.

Stand van zaken onderhoud
Het onderhoud is volgens het vastgestelde beheerplan uitgevoerd.

Relevante ontwikkelingen
● Continu zoeken we naar mogelijkheden voor duurzaam kostendekkende exploitatie van
  de begraafplaatsen. Hiervoor zijn communicatie-acties uitgevoerd voor betere bekendheid
  en participatieve onderhoudsvormen.
● Een aantal onverharde paden op de begraafplaats in Vorden is omgevormd naar gazon.
  Door deze paden wekelijks te maaien blijft het beeld verzorgd en zijn de kostenstijgingen als
  gevolg van het verbod op het gebruik van glyfosaat beperkt.
● Het kindergedeelte in Zelhem is gerenoveerd. Beplanting en verhardingen zijn aangepast aan
  de huidige tijd.
● Er is een bijeenkomst geweest voor uitvaartondernemers (grafdelvers,
  uitvaartverzorgers) waarin ze met ideeën kwamen voor een betere dienstverlening. Die
  ideeën werken we de komende jaren uit. In maart 2018 wordt weer een dergelijke bijeenkomst
  georganiseerd

Financiën
Het onderhoud is binnen de beschikbare budgetten uitgevoerd.




Jaarstukken 2017                                                                        47 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 47 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 48 ======================================================================

<pre>Onderhoud materieel
Voor de vervanging van materieel maken we gebruik van een vervangingsplanning en het
daaraan gekoppelde investeringsschema.

Stand van zaken
Het onderhoud aan het materieel hebben we volgens planning uitgevoerd, zodat het materieel in
een goede staat is gebleven.

Relevante ontwikkelingen
● Er zijn 10 voertuigen vervangen waarvan 3 volledig elektrische.
● De veegwagen, graaf-laadcombinatie en de getrokken zoutstrooier zijn vervangen
● Op de planning voor 2017 stonden ook de verreiker, twee vrachtwagens, de tweede graaf-
  laadcombinatie en gladheidsbestrijdingsmaterieel. Deze worden in 2018 vervangen.

Financiën
Het onderhoud en de vervangingen zijn binnen de budgetten gerealiseerd.


Kengetallen
Volgens het BBV geven we kengetallen over het onderhoud van kapitaalgoederen. De
voorgeschreven kengetallen ziet u in het volgende overzicht:

Bedragen in €                           Stand          Besteed Gereserveerd     Omvang          Omvang
                                   voorziening      jaarbudget       bedrag bezuinigings-    achterstallig
                                   31-12-2017                                maatregelen      onderhoud
Onderhoud gebouwen                  2.245.814          152.180      760.914          n.v.t
Wegen                                     n.v.t.     4.225.525         n.v.t         n.v.t
Speelplaatsen                             n.v.t.        61.411         n.v.t         n.v.t
Openbaar groen                            n.v.t.     2.448.799         n.v.t         n.v.t
Riolering                                3.042       4.453.145    1.003.990          n.v.t
Afval                                 559.583        2.958.217         n.v.t         n.v.t
Begraafplaatsen                           n.v.t.       386.969         n.v.t         n.v.t
Materieel                                 n.v.t.       707.187         n.v.t         n.v.t
Totalen                             2.808.439      15.393.433     1.764.904              -               -




Jaarstukken 2017                                                                                48 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 48 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 49 ======================================================================

<pre>2.2.4. Paragraaf Financiering

Inleiding
In deze paragraaf geven we inzicht in het financieringsbeleid van de gemeente waarbij we
aandacht schenken aan de ontwikkelingen, het risicobeheer van de financieringsportefeuille,
de financieringsbehoefte, de rentelasten en de verdeling van deze lasten. Bij de presentatie
van de rentelasten hebben we rekening gehouden met de gewijzigde voorschriften. Zo is het
renteschema onder het kopje rentelasten opgenomen. Hierdoor ontstaat een helder beeld van de
rentelasten, de renteverdeling en het renteresultaat.
Vanaf 2018 berekenen wij geen rente meer over het eigen vermogen. Deze systematiek waarbij
een fictieve rentelast wordt berekend leidde in Bronckhorst enerzijds tot hogere programmalasten
en anderzijds tot een toevoeging aan de algemene reserve. De systematiek deed eveneens
inbreuk op de eenvoud en transparantie van de rentelasten en verdeling.


Ontwikkelingen
Bronckhorst zet de financiële middelen duurzaam in voor de maatschappelijke taken en
verantwoordelijkheden richting onze burgers. Dat vraagt inzicht in reserve-omvang en jaarlijkse
vrije middelen.

Herijking reserve-omvang
De notitie reserves en voorzieningen is in februari 2017 vastgesteld. Belangrijke punten daarin
zijn:
● dat Bronckhorst geen maximum stelt aan de algemene reserve; de reserve hebben is geen
   doel op zich.
● dat er wel 2 ondergrenzen gelden: het beschikbare bedrag voor risico's (bufferdeel reserve
   € 11,5 mln) en de minimale solvabiliteitsratio (50%). Het solvabiliteitsratio ziet op alle reserves,
   dus algemene reserve plus bestemmingsreserves)

Flexibel middelen inzetten voor kortlopende projecten en burgerinitiatieven
● Vanuit het rekeningresultaat 2016 (juli 2017) is € 795.000 gebruikt voor 8 aflopende projecten.
  Het gaat daarbij niet om projecten die in 2017 speerpunten waren voor de raad.
● Binnen het sociaal domein is in totaal € 750.000 beschikbaar voor initiatieven voor
  zorgvernieuwing.


Risicobeheer
Algemeen
De Wet financiering decentrale overheden (Fido) geeft gemeenten en overige decentrale
overheden richtlijnen voor hun kredietwaardigheid en positie op de financiële markten waarbij een
gezonde financiering centraal staat. De wet geeft twee concrete richtlijnen (de renterisiconorm en
de kasgeldlimiet) met als doel de leningportefeuille te behoeden voor een onverantwoord grote
gevoeligheid voor rentefluctuaties.

Renterisiconorm
Het risico wat we lopen wordt bepaald door de aflossingen en rente-aanpassingen op onze
opgenomen leningen en wordt afgezet tegen een norm. De norm (20% van het begrotingstotaal)
is bij de begroting bepaald op € 14,8 mln. In 2017 hebben we geen nieuwe leningen
aangetrokken. Al onze opgenomen leningen hebben een vast rentepercentage voor de gehele
looptijd waardoor er geen renteherzieningen zullen plaatsvinden. De norm is niet overschreden.




Jaarstukken 2017                                                                               49 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 49 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 50 ======================================================================

<pre>Kasgeldlimiet
Om een grens te stellen aan de korte termijn financiering is een kasgeldlimiet gesteld. De
kasgeldlimiet bepaalt dat de gemiddelde netto-vlottende schuld in een kwartaal niet hoger mag
zijn dan 8,5% van het begrotingstotaal. Bij de begroting is de limiet vastgelegd op € 6,3 mln. In de
tabel is de gemiddelde netto vlottende schuld per kwartaal in 2017 weergegeven.

netto vlottende middelen                          schuld / overschot (*€1.000)
eerste kwartaal                                   overschot                 18.047
tweede kwartaal                                   overschot                 19.092
derde kwartaal                                    overschot                 23.950
vierde kwartaal                                   overschot                 23.298

Uit het overzicht blijkt dat we het hele jaar gemiddeld geen netto-vlottende schuld hebben gehad
en ruim onder de kasgeldlimiet zijn gebleven.


Financiering
De investeringen, materiële en financiële vaste activa, en de grondenexploitaties financieren
we met eigen vermogen (algemene en bestemmingsreserves) en met vreemd vermogen
(voorzieningen en langlopende schulden). In het volgende overzicht is dit weergegeven.

                                                                                1-1-2017      31-12-2017
Te financieren (A)
materiële vaste activa                                                               62.693       64.055
financiële vaste activa                                                               6.125        6.093
grondenexploitaties                                                                   2.928        2.358
Saldo A                                                                              71.746       72.506

Financieringsmiddelen (B)
leningen o/g                                                                         19.268       18.147
reserves en voorzieningen                                                            72.939       73.935
Saldo B                                                                              92.207       92.082

Financieringstekort (A - B)                                                               -            -
Financieringsoverschot (B - A)                                                       20.461       19.576

Materiële- en financiële vaste activa en grondexploitaties

In 2017 is rond de € 5,0 mln geïnvesteerd in materiële vaste activa en hebben voor € 2,6 mln
afschrijvingen plaatsgevonden. Verder is voor € 1,0 mln aan vervangingsinvesteringen in riolering
ten laste gebracht van de hiervoor gevormde voorziening.
De investeringen hebben voornamelijk betrekking op de nieuwbouw werf en brandweerkazerne
(€ 2.728.000), rioleringen (€ 1.109.000), materieel Buitenruimte (€ 719.000) en ondergrondse
containers (€ 257.000).
De financiële vaste activa stijgen als gevolg van de kapitaalstorting in de Stichting
Stimuleringsfonds Volkshuisvesting (SVn) voor duurzaamheidsleningen (€ 500.000).
Hiertegenover staan de aflossingen op personeelshypotheken (€ 445.000) en op de uitgezette
lening aan Vitens (€ 95.000).
De boekwaarden op de grondexploitaties zijn met € 570.000 afgenomen. Enerzijds door
verkopen en anderzijds door het treffen van een verliesvoorziening. Een toelichting op de
lopende grondexploitaties leest u in de paragraaf Grondbeleid (2.2.7) en in Programma 2 Wonen
en Leefomgeving (2.1.2).




Jaarstukken 2017                                                                                50 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 50 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 51 ======================================================================

<pre>Leningenportefeuille
In 2017 hebben we geen nieuwe leningen opgenomen. Er is voor zo'n € 1,1 mln afgelost, zodat
het schuldrestant van de opgenomen leningen aan het einde van het jaar € 18,1 mln bedraagt.

Reserves en voorzieningen
In 2017 is voor € 1,9 mln beschikt over de reserves en toegevoegd is rond de € 2,5 mln. In de
toelichting op de programma's (2.1) en de toelichting baten en lasten op kostensoorten(3.4.5)
ziet u de bestedingen en toevoegingen weergegeven. In de toelichting op de balans gaan we
gedetailleerder in op de reserves en voorzieningen.


Rentelasten
In het onderstaande renteschema geven we inzicht in de rentelasten, rentebaten en de verdeling
ervan.

Renteschema (bedragen in €)                                                          Begroot    Werkelijk
De externe rentelasten over de korte en lange financiering                           859.209    864.138
af: De externe rentebaten                                                             86.115     73.445
Totaal toe te rekenen externe rente                                                  773.094    790.693

af: De rente die aan de grondenexploitatie moet worden doorberekend                   50.040      48.710
af: De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden
toegerekend
Saldo aan taakvelden toe te rekenen externe rente                                    723.054     741.983

bij: Rente over eigen vermogen                                                       796.065     796.065
bij: Rente over voorzieningen                                                         47.006      47.006

De aan taakvelden toe te rekenen rente                                              1.566.125   1.585.054

De werkelijk aan taakvelden toegerekende rente                                      2.001.477   1.871.988

Renteresultaat op het taakveld treasury (voordelig)                                  435.352     286.934

Rentelasten
Op de lopende leningportefeuille is € 854.000 rente vergoed. Het gemiddelde rentepercentage
op de aangetrokken leningen bedraagt 4,6%. Het verloop van de leningportefeuille en de restant
looptijd hebben we weergegeven in de toelichting op de balans (3.3.3). De overige lasten hebben
betrekking op beheerkosten van uitgeleende gelden door het SVn.

Rentebaten
De baten komen voort uit de afgesloten personeelshypotheken, verstrekte leningen aan
verbonden partijen en leningen in het kader van de volkshuisvesting (zoals starters- en
duurzaamheidsleningen). De overtollige liquide middelen zijn verplicht ondergebracht bij de
rijksoverheid (schatkistbankieren) en brengen met de huidige rentestand niets op.




Jaarstukken 2017                                                                                51 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 51 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 52 ======================================================================

<pre>Doorberekende rente grondenexploitatie
Aan de grondenexploitatie wordt rente doorberekend. Het percentage hiervoor is bepaald op
basis van de verhouding tussen het vreemd vermogen (opgenomen leningen) en het eigen
vermogen (reserves). In 2017 hebben we gerekend met 1,76%.

Rente over eigen vermogen en voorzieningen
Over het in het eigen vermogen opgesloten bufferdeel van € 11,5 mln is 3% rente berekend.
Over het resterende saldo van de reserves en voorzieningen is 1,95% berekend. Van de totaal
berekende rente (€ 1.543.000) is € 796.000 toegevoegd aan de algemene reserve en € 47.000
aan de voorziening afkoopsommen onderhoud graven.

Renteverdeling
Op basis van de investeringen binnen de diverse taakvelden worden de rentelasten toegerekend.
Hiervoor hebben we in 2017 een vast percentage van 2,5% gehanteerd. De te veel verdeelde
rente (renteresultaat) verantwoorden we in de rekening van baten en lasten onder de
noemer saldo financieringsfuctie. U ziet dat bedrag ook terug in het overzicht van algemene
dekkingsmiddelen (3.4.2).




Jaarstukken 2017                                                                      52 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 52 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 53 ======================================================================

<pre>2.2.5. Paragraaf Bedrijfsvoering

Inleiding
De bedrijfsvoering betreft zowel de processen die op de burger/ondernemer zijn gericht (zoals
de klantenbalie), als die welke de interne organisatie en het functioneren van de medewerkers
betreffen (zoals werkplekken).
Vanaf 2017 verantwoorden we hier, volgens de actuele BBV-voorschriften, alleen alle
ondersteunende taken en kosten, die volgens de landelijke definitie van overhead ten laste
moeten van het taakveld 0.4 (overhead). Onder de lasten van overhead ziet het BBV alle kosten
die samenhangen met de sturing en ondersteuning van medewerkers in het primair proces:
"financiën, toezicht en controle gericht op de eigen organisatie, personeel en organisatie,
de gemeentesecretaris, management, inkoop (incl. aanbesteding en contractmanagement),
juridische zaken, bestuurszaken en bestuursondersteuning, informatievoorziening en
automatisering, facilitaire zaken en huisvesting; documentaire informatievoorziening en
managementondersteuning".
De bedrijfsvoeringslasten staan alleen toegelicht in deze paragraaf en niet meer in programma
4 Bestuur, deelprogramma 4C Bedrijfsvoering. Met deze werkmethode wordt inzichtelijk, via een
percentage, hoeveel overhead er per gemeente wordt berekend. Voor de doorberekening van
overhead in de tarieven voor heffingen en rechten (financiële verordening Bronckhorst) is het
percentage geraamd op 68%. Volgens de werkelijke cijfers is dit voor 2017 ook 68%.


Ontwikkelingen
Klantenbalie
● De digitale producten en diensten zijn uitgebreid met de verzekering voor vrijwilligers en de
  melding voorgenomen huwelijk (ondertrouw). Dit zijn juist producten waardoor mensen verleid
  worden om meer gebruik te maken van het digitale kanaal.
● Het ophalen van klantfeedback gebeurt via balie-enquêtes. Mede op basis hiervan is de
  receptiefunctie afgescheiden van de balie burgerzaken.
● Hostmanship is nu integraal onderdeel van “Bronckhorst leert door”.

Personeel en organisatie
● Het verbindend werken krijgt binnen de HR-instrumenten vorm door de 4 competenties die alle
  medewerkers moeten hanteren, namelijk integraal samenwerken, open communiceren, lerend
  vermogen en omgevings- en klantgericht werken.
● Het online (trainings)platform "Bronckhorst leert door" is ingericht. Het vrijgeven van het
  platform voor medewerkers gebeurt in 2018.
● Het instrument generatiepact heeft 13 nieuwe deelnemers. Er zijn 10 jongeren ingestroomd.
● In het kader van de notitie “Bronckhorst sociaal werkgever" is 1 medewerker met een afstand
  tot de arbeidsmarkt in dienst genomen.
● Organisatiekeuzes om werkzaamheden en taken zelf als organisatie uit te voeren of dit door of
  samen met anderen te laten doen, op natuurlijke momenten af te wegen, zijn niet aan de orde
  geweest.

Informatievoorziening en automatisering
● Bronckhorst ligt op schema met de uitvoering van de projecten van het
   dienstverleningsconcept 2017 - 2020. De volgende toepassingen zijn nu operationeel: webcare
   (beheer sociale media), chatfunctie (sociaal team), digitaal samenwerken (in de cloud), digitaal
   vergaderen en digitale authenticatie en identificatie bedrijven (e-herkenning).
● De impactanalyse van regionale samenwerking op het gebied van automatisering met de
   gemeenten Doetinchem, Aalten, Oude IJsselstreek en Doesburg is klaar. Die analyse biedt een




Jaarstukken 2017                                                                          53 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 53 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 54 ======================================================================

<pre>  begin voor verdergaande samenwerking voor onze automatisering. De informatievoorziening
  blijft buiten de samenwerking.
● De komst van de AVG in 2018 maakte voorbereiding hiervoor in 2017 noodzakelijk. Als
  verantwoordelijke voor het verwerken van persoonsgegevens is een uitvoeringsbeleid
  privacy en een privacyreglement opgesteld. Het uitvoeringsbeleid zorgt er voor dat de
  gemeente overzicht en inzicht krijgt en houdt rond het verwerken van persoonsgegevens
  door medewerkers of door derden. Het privacyreglement zorgt ervoor dat de rechten van
  betrokkenen inzichtelijk zijn en nageleefd worden.

Informatiebeveiliging
● Voor de informatieveiligheid zijn belangrijke stappen gezet. Enkele voorbeelden waar
   verbeteringen zijn gestart: bewustwording meer dan awareness-sessies, penetratietesten
   (testen met een ethical hacker), realiseren regionale uitwijk en verbeteren van de firewall.
● Binnen het landelijke programma ENSIA (Eenduidige Normatiek Single Information Audit) zijn
   zelfevaluaties en audits uitgevoerd. Over informatiebeveiliging en de uitkomsten van de audits
   ontvangt u een afzonderlijke rapportage.

Planning en control
● Binnen het project Vernieuwing programmabegroting is veel aandacht geweest voor het
  maken van een goede nulmeting van risico's en het werken met indicatoren. Het werken met
  indicatoren heeft in 2017 niet geleid tot informatie die eenvoudig ontsluitbare gegevens geeft.
● De voorschriften uit het BBV zijn volledig uitgewerkt in de begroting, de administratie en de
  rekening. Het jaar 2017 is het eerste jaar waarin de jaarcijfers een opstelling kennen die ook de
  nieuwe inrichting volgt.
● De rentelasten worden vanaf 2017 volgens de voorgeschreven gewijzigde systematiek
  vastgelegd. Tevens berekenen wij vanaf 2018 geen rente meer over het eigen vermogen om
  zodoende het (onnodig) opblazen van de programmalasten te voorkomen en te komen tot een
  eenvoudiger en transparanter programmaopbouw.
● De BBV-regelgeving voor de accountantscontrole is niet gewijzigd. Dit houdt in dat de
  accountant nog steeds de verklaring over de rechtmatigheid afgeeft en niet het college. In de
  interne controle hoefden dus geen aanpassingen aan nieuwe regelgeving gedaan te worden.
● Het normen- en toetsingskader voor de controle is aangepast. Er vallen nu minder
  beleidsregels onder die de accountant moet beoordelen.
● Landelijke discussies over bedrijfsvoeringsratio's, zoals het geïntroduceerde BBV-
  overheadpercentage zijn uitgebleven. Oorzaak is dat ook hier geldt dat achter iedere indicator
  (cijfer) verschillende werelden schuil gaan.
● Binnen de programma's zijn benchmarkgegevens in visies en beleidsnota's gebruikt. Te
  noemen zijn de Divosa Benchmark Werk en Inkomen, clienttevredenheidsonderzoeken Wmo
  en Jeugd en de monitor Volwassenen en ouderen GGD (programma 1), de Woonmonitor
  Achterhoekse gemeenten en het Achterhoekse Woonwensen en Leefbaarheidsonderzoek
  (programma 2), de monitor lokale lasten en de tweejaarlijkse monitor van Achterhoek Toerisme
  (programma 3).

Facilitaire zaken
● Het contractbeheer is regionaal afgestemd voor wat betreft het sociaal domein. Hiervoor is
  regionaal een CLM (Contract- en Leveranciers Management)- organisatie ingesteld die vanuit
  Oude IJsselstreek werkt.
● Resultaat van het onderzoek naar het verduurzamen van ons gemeentelijk wagenpark is dat
  vanaf 2018 de dienstvoertuigen voor het gemeentehuis vervangen worden door elektrische
  voertuigen.
● Het inrichtingsplan voor de raadszaal is gereed. Ook zaal Kroon is in dit plan meegenomen.
  Van de fysieke herinrichting zijn de interieurbouwwerkzaamheden gerealiseerd.


Jaarstukken 2017                                                                          54 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 54 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 55 ======================================================================

<pre>Communicatie
● Het pakket e-formulieren op www.bronckhorst.nl is geheel vernieuwd en uitgevoerd volgens
  de laatste standaarden. Inmiddels voldoet Bronckhorst ook aan de landelijke opdracht om
  alle producten en diensten die digitaal aangeboden mogen worden digitaal aan te bieden.
  Bronckhorst werd met haar digitale dienstverlening landelijk op de vijfde plaats gewaardeerd
  als het gaat om digitale volwassenheid.
● Verschillende grote communicatietrajecten zijn uitgevoerd om inwoners te attenderen op en
  te enthousiasmeren voor bepaalde onderwerpen en projecten. Denk aan glasvezel in het
  buitengebied, de Boer Op, nieuwbouw brandweerpost/gemeentewerf, herinrichting Baakse
  Beek, Bomenbeleidsplan en Duurzaamheidsprijs.

Juridische zaken
● Het aantal klachten ligt in de lijn met de afgelopen jaren.
● Het ambtelijk horen is succesvol; de klagers waarderen deze aanpak. De termijnen voor
  het afdoen van bezwaren zijn korter en het horen zelf informeler dan het horen door een
  commissie bezwaarschriften.
● Er is steeds meer aansluiting bij het klachtbegrip zoals de Nationale Ombudsman dat hanteert.
  Dit is een wat breder begrip dan alleen de bejegeningsklachten zoals Bronckhorst dat
  voorheen hanteerde.


Kengetal formatie
                                                  Werkelijk     Werkelijk Begroot 2017   Werkelijk
                                                31-12-2015    31-12-2016                    2017
Vast dienstverband                                     260           263           265       267
Tijdelijk dienstverband                                 13            15            13        20
Totaal                                                 273           278           278       287




Jaarstukken 2017                                                                         55 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 55 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 56 ======================================================================

<pre>2.2.6. Paragraaf Verbonden partijen

Inleiding
We participeren in samenwerkingsverbanden, waarbij we een bepaalde bestuurlijke invloed
kunnen uitoefenen en een financiële bijdrage verstrekken. In het Besluit Begroting en
Verantwoording (BBV) wordt hiervoor het begrip “verbonden partijen” gebruikt.
Binnen de gemeenschappelijke regelingen, de stichtingen en de overige organisaties gaat de
aandacht uit naar een actieve aanpak van vraagstukken; wat zijn onze aandachtspunten en
hoe organiseren we dat. Bij de bedrijven, waarvan Bronckhorst vanuit een maatschappelijke
doelstelling in het verleden (zorg voor energie, etc.) aandelen in haar bezit heeft, en coöperaties
gaat het vooral om de vraag op welke wijze de wettelijke taken zo effectief en efficiënt mogelijk
uitgevoerd kunnen worden.

In deze paragraaf worden bedragen getoond in euro's.


Gemeenschappelijke regelingen
Deelname in een gemeenschappelijke regeling wordt vaak bepaald door taken, waarvoor de
gemeente zelf verantwoordelijk is maar, om wat voor reden dan ook, die taken niet zelfstandig
kan uitvoeren. Soms betreft het puur uitvoeringstaken (b.v. Delta), soms gaat dit gepaard met
beleidsontwikkeling (b.v. VNOG) of kan het samenwerkingsverband ook taken toebedeeld krijgen
die een meer regionale betekenis hebben (b.v. Regio Achterhoek).
Het bestuur van deze gemeenschappelijke regelingen wordt vaak gevormd door een afvaardiging
van de deelnemers en de besluitvorming vindt plaats op basis van meerderheidsbesluiten.
Met deze constructie wordt in feite een stuk autonomie, waarvoor wel een eigen
verantwoordelijkheid geldt, overgedragen aan een samenwerkingsverband. We nemen deel in
zeven gemeenschappelijke regelingen.

                         GGD Noord en Oost Gelderland (GGD)
Programma                1A Vitale inwoners en samenleving
Vestigingsplaats         Warnsveld
Doelstelling en belang   Gezondheidsdienst om uitvoering te geven aan de taken die vallen onder de Wet
                         Publieke Gezondheid.
Partijen                 22 gemeenten uit de Achterhoek, Midden IJssel, Oost- en Noord Veluwe
Vertegenwoordiging       Algemeen bestuur: wethouder A.R. Peppelman
Risico's                 De deelnemers moeten samen € 274.000 beschikbaar houden voor het benodigde
                         weerstandsvermogen.
Onderwerpen              Geen bijzonderheden
Rapportages              Begroting, tussentijdse rapportage en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Aantal inwoners

Bedragen in €                                                         Rekening     Begroting      Rekening
                                                                          2016         2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                534.529      514.049       466.449
Bijdrage per inwoner                                                      14,55        14,08         12,78
Eigen vermogen                                                        2.878.000    2.102.000            NB
Vreemd vermogen                                                       3.565.000    2.687.000            NB
Resultaat                                                               -53.000      -24.000            NB

                         Delta
Programma                1C Individuele voorzieningen
Vestigingsplaats         Zutphen
Doelstelling en belang   Bieden van werkgeverschap aan mensen met een WSW dienstverband en zorg voor
                         werkgeverschap voor mensen met een arbeidsbeperking en daarmee samenhangend
                         een werkgeversdienstverlening.



Jaarstukken 2017                                                                                  56 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 56 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 57 ======================================================================

<pre>                         Delta
Partijen                 De gemeenten Lochem, Zutphen, Brummen, Voorst en Bronckhorst
Vertegenwoordiging       Algemeen bestuur: wethouder P.H.M. Seesing (voorzittersfunctie) en Algemeen
                         Bestuurslid wethouder A.R. Peppelman
Risico's                 De tijdsduur en kosten van de afbouw van de oude en opbouw van de nieuwe
                         organisatie.
Onderwerpen              De gemeenten Zutphen en Brummen hebben eind 2017 aangekondigd uit de
                         Gemeenschappelijke Regeling te willen treden per 1 januari 2019. De toekomst van
                         Delta wordt vanaf medio 2018 verder uitgewerkt door de gemeenten Lochem, Voorst en
                         Bronckhorst. De insteek is om in de toekomst voor Bronckhorst de dienstverlening en
                         het werkgeverschap van Wsw-ers onder te brengen bij een nieuwe vorm van Delta.
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Vaste bestuursbijdrage en afgenomen diensten

Bedragen in €                                                          Rekening      Begroting     Rekening
                                                                           2016          2017         2017
Bijdrage van Bronckhorst bestuurskosten                                   17.520        17.520       17.430
Bijdrage per inwoner                                                        0,48          0,48         0,48
Eigen vermogen                                                         1.987.000     1.605.000           NB
Vreemd vermogen                                                        2.901.000            NB           NB
Resultaat                                                             -1.201.000    -1.605.000           NB

                         Stadsbank Oost Nederland (SON)
Programma                1C Individuele voorzieningen
Vestigingsplaats         Enschede
Doelstelling en belang   Begeleiden van huishoudens en mensen met een problematische schuldensituatie en
                         het stabiliseren hiervan.
Partijen                 22 gemeenten in Oost-Nederland (Achterhoek en Twente)
Vertegenwoordiging       Algemeen bestuur: wethouder P.H.M. Seesing
Risico's                 Afname kredietomzet. Verder een laag risicoprofiel.
Onderwerpen              Geen bijzonderheden
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Bijdrage is 50% op basis van het aantal huishoudens en 50% op basis van afgenomen
                         producten en diensten

Bedragen in €                                                         Rekening      Begroting      Rekening
                                                                          2016          2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                      -              -            -
Bijdrage per inwoner                                                       0,00          0,00          0,00
Eigen vermogen                                                        1.865.900     1.538.400           NB
Vreemd vermogen                                                      18.803.800            NB           NB
Resultaat                                                                -5.700       -89.500           NB




Jaarstukken 2017                                                                                   57 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 57 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 58 ======================================================================

<pre>                            Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland (VNOG)
Programma                   2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats            Apeldoorn
Doelstelling en belang      Multidisciplinaire voorbereiding en bestrijding van rampen en grote incidenten. Deze
                            taken zijn verankerd in de Wet veiligheidsregio’s.
Partijen                    22 gemeenten uit de Achterhoek, Midden IJssel, Oost- en Noord Veluwe
Vertegenwoordiging          Algemeen bestuur: burgemeester M. Besselink
Risico's                    De bedrijfsvoering binnen VNOG behoeft nog verdere optimalisatie, dit geeft nu nog
                            extra kans op financiële risico's.
Onderwerpen                 De maatregelen vacaturestop en opschorten investeringen zijn in de loop van 2017
                            beëindigd.
Rapportages                 Begroting, tussentijdse rapportage en jaarstukken
Bijdrage op basis van       Verdeling volgens algemene uitkering 2016 (voor 2017 t/m 2020)

Bedragen in €                                                           Rekening       Begroting      Rekening
                                                                            2016           2017           2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                1.732.209      1.919.108      1.919.661
Bijdrage per inwoner                                                        47,17          52,58          52,59
Eigen vermogen                                                          1.597.331      1.386.000        845.000
Vreemd vermogen                                                        45.692.439     37.322.000     45.360.000
Resultaat                                                                -211.500              -        929.911

                         Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers 2011 (ECAL)
Programma                2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats         Doetinchem
Doelstelling en belang   Wettelijke archieftaken uitvoeren volgens de Archiefwet en overige erfgoedtaken zoals
                         documentatie, onderzoek en publieksdiensten.
Partijen                 De gemeenten Aalten, Berkelland, Doetinchem, Oude IJsselstreek, Oost Gelre,
                         Montferland, Winterswijk, Bronckhorst, Doesburg, Lochem en Zevenaar en de Provincie
                         Gelderland
Vertegenwoordiging       Algemeen bestuur: wethouder A.R. Peppelman
Risico's
Onderwerpen
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Aantal over te brengen meters per eind 2018

Bedragen in €                                                            Rekening       Begroting      Rekening
                                                                            2016            2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                  205.836        209.407        209.747
Bijdrage per inwoner                                                         5,60            5,74          5,75
Eigen vermogen                                                             94.068         84.896             NB
Vreemd vermogen                                                           788.597        929.281             NB
Resultaat                                                                 -27.516         -9.172             NB




Jaarstukken 2017                                                                                       58 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 58 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 59 ======================================================================

<pre>                         Omgevingsdienst Achterhoek (ODA)
Programma                3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats         Hengelo (Gld.)
Doelstelling en belang   Behandeling van de aanvragen voor vergunningen, toetsing meldingen en toezichts- en
                         handhavingstaken volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht. Daarnaast
                         advies (op verzoek) bij de opstelling van beleid en bij specifieke projecten.
Partijen                 De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Lochem, Montferland,
                         Oost-Gelre, Oude IJsselstreek, Winterswijk, Zutphen en Provincie Gelderland
Vertegenwoordiging       Algemeen bestuur: wethouder J. Engels
Risico's                 Door lage reserves bij de ODA komen exploitatietekorten voor rekening van de
                         deelnemers.
Onderwerpen              Verfijning van de output-financiering is afgerond en vastgesteld door ons college. Het
                         "Project Risico en Effectgericht toezicht" binnen de ODA is een continue proces.
Rapportages              Begroting, tussentijdse rapportage en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Afgenomen producten

Bedragen in €                                                           Rekening       Begroting     Rekening
                                                                            2016           2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                  733.913       727.844        664.651
Bijdrage per inwoner                                                        19,98         19,94          18,21
Eigen vermogen                                                            300.000       100.000        162.000
Vreemd vermogen                                                         1.298.000            NB      1.583.000
Resultaat                                                                 667.000              -       -97.000

                         Regio Achterhoek (RA)
Programma                4A Besturen
Vestigingsplaats         Doetinchem
Doelstelling en belang   Samen werken aan de Uitvoeringsagenda Achterhoek 2020 via projecten en lobby.
Partijen                 De gemeenten Aalten, Berkelland, Bronckhorst, Doetinchem, Oost Gelre, Montferland,
                         Oude IJsselstreek en Winterswijk
Vertegenwoordiging       Algemeen en dagelijks bestuur: wethouder A.A.L.M. Spekschoor
Risico's                 Overdracht stortplaatsen en subsidie-afwikkelingen. De benodigde
                         weerstandscapaciteit is beschikbaar in de algemene reserve van de Regio.
Onderwerpen              De gemeente Montferland is in 2017 uitgetreden. De notitie "De Achterhoek werkt door"
                         is in november 2017 door uw raad vastgesteld.
Rapportages              Begroting, bestuursrapportages en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Aantal inwoners

Bedragen in €                                                           Rekening      Begroting       Rekening
                                                                            2016          2017           2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                  145.306       169.179        159.429
Bijdrage per inwoner                                                         3,96          4,63           4,37
Eigen vermogen                                                          1.049.000     1.975.537             NB
Vreemd vermogen                                                        10.952.000    23.809.000             NB
Resultaat                                                               1.062.000       -59.000             NB




Jaarstukken 2017                                                                                      59 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 59 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 60 ======================================================================

<pre>Vennootschappen en coöperaties
Deelname in bedrijven vindt plaats in de vorm van aandeelhouderschap. We kunnen invloed
uitoefenen via de vergadering van aandeelhouders. De invloed is ook afhankelijk van de overige
aandeelhouders. We nemen deel in 7 ondernemingen, waarvoor we bij 4 ondernemingen ook
dividend ontvangen.

                          Amphion
Programma                 2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats          Doetinchem
Doelstelling en belang    Beschikbaarheid van een cultureel centrum in de gemeente Doetinchem ter
                          bevordering van het culturele leven in Oost-Gelderland.
Partijen                  De gemeenten Doetinchem, Aalten, Bronckhorst en Oude IJsselstreek
Vertegenwoordiging        In de raad van Commissarissen zitten geen bestuurders van aandeelhoudende
                          gemeenten. Algemene vergadering van aandeelhouders: wethouder J. Engels
Risico's                  Waarde van het pand en bij eventuele liquidatie van het bedrijf verlies van de waarde
                          van de aandelenportefeuille.
Onderwerpen               Juridische procedure inzake bouwgebreken van het pand loopt nog.
Rapportages               Geen

Bedragen in €                                                             Rekening       Begroting      Rekening
                                                                             2016            2017          2017
Aantal aandelen                                                                 42              42            42
Nominale waarde (x € 1)                                                     19.059         19.059         19.059
Ontvangen dividend                                                               -               -             -
Dividend per inwoner                                                          0,00            0,00          0,00

                          Leisure Lands
Programma                 3A Economie
Vestigingsplaats          Arnhem
Doelstelling en belang    De continuïteit van de 5 recreatiegebieden in de Achterhoek en Liemers waarborgen na
                          liquidatie van het RAL.
Partijen                  22 Deelnemers, te weten: Gemeenten binnen de Veluwe, Rijk van Nijmegen en de
                          gemeenschappelijke regeling Recreatieschap Achterhoek Liemers (RAL)
Vertegenwoordiging        Geen
Risico's                  Afwikkeling liquidatieregeling RAL.
Onderwerpen               Per 1 januari 2019 houdt de verplichting op te bestaan en vindt vereffening van het
                          liquidatiesaldo plaats.
Rapportages               Geen

Bedragen in €                                                             Rekening       Begroting      Rekening
                                                                             2016            2017          2017
Aantal aandelen                                                                  -               -             -
Nominale waarde (x € 1)                                                          -               -             -
Ontvangen dividend                                                               -               -             -
Dividend per inwoner                                                          0,00            0,00          0,00

                          Coöperatieve Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM)
Programma                 3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats          Doetinchem
Doelstelling en belang    Opwekking van duurzame energie in de Achterhoek aanjagen (energietransitie) en
                          daarmee ook geld en werkgelegenheid in de Achterhoek houden.
Partijen                  Van de coöperatie zijn 8 Achterhoekse gemeenten lid. De coöperatie is 100%
                          aandeelhouder van AGEM Holding B.V. Dat is weer 100% aandeelhouder van
                          AGEM Levering BV, AGEM Ontwikkeling BV, AGEM Gemeentelijke Energie BV en
                          Achterhoeks Energieloket BV
Vertegenwoordiging        Algemeen bestuur: wethouder J. Engels
Risico's                  Wanneer het verdienmodel van AGEM tot onvoldoende resultaten leidt en AGEM stopt,
                          is de startinbreng van € 105.353 verloren.


Jaarstukken 2017                                                                                         60 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 60 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 61 ======================================================================

<pre>                          Coöperatieve Achterhoekse Groene Energie Maatschappij (AGEM)
Onderwerpen               Onderzoek naar mogelijkheden voor uitbreiding lokale leden. Vanaf 2018 neemt ook
                          Bronckhorst zijn energie van AGEM af.
Rapportages               Begroting, jaarplan en jaarstukken

Bedragen in €                                                               Rekening       Begroting      Rekening
                                                                               2016            2017          2017
Aantal aandelen                                                                  nvt             nvt           nvt
Nominale waarde (x € 1)                                                            -               -             -
Ontvangen dividend                                                                 -               -             -
Dividend per inwoner                                                            0,00            0,00          0,00

                          Circulus - Berkel BV
Programma                 3B Duurzaamheid
Vestigingsplaats          Apeldoorn
Doelstelling en belang    Inzameling en verwerking huishoudelijk afval.
Partijen                  De gemeenten Apeldoorn, Epe, Deventer, Brummen, Doesburg, Lochem, Zutphen en
                          Bronckhorst
Vertegenwoordiging        Aandeelhoudersvergadering: wethouder A.A.L.M. Spekschoor
                          Portefeuillehoudersoverleg: wethouder J. Engels
Risico's                  Risico's zijn beperkt. Bij tegenvallende resultaten kan het dividend wegvallen.
Onderwerpen
Rapportages               Begroting, jaarplan en jaarstukken

Bedragen in €                                                               Rekening       Begroting      Rekening
                                                                               2016            2017          2017
Aantal aandelen                                                                  847            847            847
Nominale waarde (x € 1)                                                          847            847            847
Ontvangen dividend                                                           104.453         33.000         33.707
Dividend per inwoner                                                            2,84            0,90          0,92

                          Alliander
Programma                 Dekkingsmiddelen en overhead
Vestigingsplaats          Arnhem
Doelstelling en belang    Aansluiten van klanten op de energienetwerken en het distribueren van gas en
                          elektriciteit. De taken zijn wettelijk bepaald omdat onze samenleving sterk afhankelijk is
                          van een betrouwbare aanvoer van energie.
Partijen                  De provincies Gelderland en Noord-Holland, BV Falcon en de gemeente Amsterdam
                          hebben gezamenlijk 75% van de aandelen in bezit. Het overige deel is in bezit van 55
                          andere gemeentelijke aandeelhouders.
Vertegenwoordiging        Algemene vergadering van aandeelhouders: wethouder A.A.L.M. Spekschoor
Risico's                  Bij eventuele liquidatie van het bedrijf verlies van de waarde van de
                          aandelenportefeuille en het dividend in onze begroting.
Onderwerpen               Zoektocht schaalvergroting, met name in Nederland en innovaties netwerk.
Rapportages               Begroting, tussentijdse rapportages en jaarstukken

Bedragen in €                                                              Rekening        Begroting      Rekening
                                                                               2016            2017           2017
Aantal aandelen                                                              539.971         539.969        539.969
Nominale waarde (x € 1)                                                    2.699.855       2.699.845      2.699.845
Ontvangen dividend                                                           335.520         409.700        409.729
Dividend per inwoner                                                            9,14           11,22          11,23

                          Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Programma                 Dekkingsmiddelen en overhead
Vestigingsplaats          Den Haag
Doelstelling en belang    Het behoud van een belangrijk marktaandeel in het Nederlandse (semi)publieke domein
                          en rendement voor de aandeelhouders.



Jaarstukken 2017                                                                                           61 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 61 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 62 ======================================================================

<pre>                          Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Partijen                  De Staat is houder van 50% van de aandelen, de andere 50% is van gemeenten,
                          provincies en een hoogheemraadschap
Vertegenwoordiging        Algemene vergadering van aandeelhouders: wethouder A.A.L.M. Spekschoor
Risico's                  Verlies van de excellente kredietwaardigheid, scherpe inkooppositie en effectieve
                          bedrijfsvoering. Bij een eventuele liquidatie van het bedrijf, verlies van de waarde van
                          de aandelenportefeuille en dividend.
Onderwerpen
Rapportages               Begroting, tussentijdse rapportages en jaarstukken

Bedragen in €                                                               Rekening       Begroting       Rekening
                                                                               2016            2017           2017
Aantal aandelen                                                               72.384         72.384          72.384
Nominale waarde (x € 1)                                                      180.960        180.960         180.960
Ontvangen dividend                                                            73.832        118.700         118.710
Dividend per inwoner                                                            2,01            3,25           3,25

                          Vitens
Programma                 Dekkingsmiddelen en overhead
Vestigingsplaats          Den Haag
Doelstelling en belang    Gezonde (door veilig en betrouwbaar drinkwater) en duurzame samenleving met zorg
                          voor de bescherming van natuur en milieu.
Partijen                  Gemeenten en provincies (111 aandeelhouders)
Vertegenwoordiging        Algemene vergadering van aandeelhouders: wethouder A.A.L.M. Spekschoor
Risico's                  Bij een eventuele liquidatie van het bedrijf verlies van de waarde van de
                          aandelenportefeuille en dividend.
Onderwerpen
Rapportages               Begroting, tussentijdse rapportages en jaarstukken

Bedragen in €                                                               Rekening       Begroting       Rekening
                                                                               2016            2017           2017
Aantal aandelen                                                               21.362         21.362          21.362
Nominale waarde (x € 1)                                                       21.362         21.362          21.362
Ontvangen dividend                                                            81.816         71.775          71.776
Dividend per inwoner                                                            2,23            1,97           1,97




Jaarstukken 2017                                                                                           62 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 62 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 63 ======================================================================

<pre>Stichtingen en verenigingen
Naast de gemeenschappelijke regelingen en deelname in bedrijven zijn er nog andere
rechtsvormen waarin we participeren. Deelname vindt zowel plaats in bestuurlijke als in financiële
zin, maar er is geen wettelijke grondslag voor deelname.

                         Stichting IJsselgraaf
Programma                2B Aantrekkelijke leefomgeving
Vestigingsplaats         Hummelo
Doelstelling en belang   Zorgen voor de continuïteit van het openbaar onderwijs.
Partijen                 De gemeenten Bronckhorst, Doetinchem en Doesburg
Vertegenwoordiging       Geen
Risico's                 Afname leerlingenaantallen, huisvesting en financiële baten (lage rente). De financiële
                         buffer is toereikend.
Onderwerpen              Uitvoering Meerjarenbeleidsplan IJsselgraaf en kwantificeren risico's.
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Geen bijdrage

Bedragen in €                                                            Rekening       Begroting       Rekening
                                                                             2016           2017           2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                          -              -             -
Bijdrage per inwoner                                                          0,00           0,00           0,00
Eigen vermogen                                                           3.845.230      3.556.400            NB
Vreemd vermogen                                                                 NB             NB            NB
Resultaat                                                                  251.783          1.200            NB

                         Stichting Achterhoek Toerisme (StAT)
Programma                3A Economie
Vestigingsplaats         Borculo
Doelstelling en belang   Uitbouwen van de marktpositie van de toeristisch-recreatieve sector in de Achterhoek
                         om maximaal rendement te halen uit de werkgelegenheids- en bestedingseffecten voor
                         de regio in zijn algemeen en het toeristisch-recreatief bedrijfsleven in het bijzonder.
Partijen                 10 Achterhoekse gemeenten
Vertegenwoordiging       Geen. Het bestuur bestaat uit twee afgevaardigden vanuit de gemeenten en drie
                         afgevaardigden van Vrijetijd Ondernemers Achterhoek (VOA).
Risico's
Onderwerpen              Uitvoering strategische visie 2017 - 2021 met als speerpunten: online en offline
                         marketing en de ontwikkeling van een kennisprogramma. Eind 2017 hebben alle
                         deelnemende gemeenten de overeenkomst met StAT voortgezet voor de jaren 2018 -
                         2021.
Rapportages              Begroting, activiteitenplan en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Aantal inwoners en aantal overnachtingen

Bedragen in €                                                             Rekening       Begroting      Rekening
                                                                             2016            2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                    31.900        112.929        111.922
Bijdrage per inwoner                                                          0,87            3,11          3,07
Eigen vermogen                                                             342.666             NB             NB
Vreemd vermogen                                                                 NB             NB             NB
Resultaat                                                                       NB        -88.422             NB

                         Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
Programma                4A Besturen
Vestigingsplaats         Den Haag
Doelstelling en belang   Gemeenten collectief en individueel bijstaan bij de vervulling van hun bestuurstaken.
Partijen                 380 Nederlandse gemeenten
Vertegenwoordiging       Stemrecht via de Algemene ledenvergadering, geen vertegenwoordiging in het bestuur
                         van de VNG.



Jaarstukken 2017                                                                                        63 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 63 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 64 ======================================================================

<pre>                         Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG)
Risico's
Onderwerpen              Uitvoeren verenigingsstrategie "De gemeente 2020" en uitvoering Fonds Gezamenlijke
                         gemeentelijke Uitvoering.
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Gewogen inwonerbijdrage

Bedragen in €                                                         Rekening       Begroting     Rekening
                                                                          2016           2017         2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                 48.663        50.019        49.987
Bijdrage per inwoner                                                       1,33           1,38         1,37
Eigen vermogen                                                       65.568.000            NB            NB
Vreemd vermogen                                                              NB            NB            NB
Resultaat                                                               757.000            NB            NB

                         Euregio
Programma                4A Besturen
Vestigingsplaats         Gronau (Dld)
Doelstelling en belang   De sterke deelregio’s moeten tot “één” verzorgingsgebied samengroeien, tot een
                         geïntegreerde en sterke regio om te leven en te werken.
                         Een regio waarin de grens geen scheidende en belemmerende effecten meer heeft. Het
                         gaat erom, de economische kracht en de levenskwaliteit in de regio te verhogen en de
                         integratie van het gebied verder te verbeteren.
Partijen                 Gemeenten in Nederland (Regio Achterhoek en Regio Twente, gemeenten Ommen,
                         Hardenberg en Coevorden) en Duitsland (gemeenten uit Nedersaksen en Noordrijn –
                         Westfalen).
Vertegenwoordiging       De Euregioraad kent in totaal 129 leden. Voor Bronckhorst is 1 lid beschikbaar:
                         Wethouder J. Engels
Risico's                 Geen
Onderwerpen
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Aantal inwoners

Bedragen in €                                                          Rekening      Begroting     Rekening
                                                                           2016          2017         2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                  10.651       10.588        10.588
Bijdrage per inwoner                                                        0,29          0,29         0,29
Eigen vermogen                                                         1.164.871           NB            NB
Vreemd vermogen                                                          694.976           NB            NB
Resultaat                                                              1.307.696           NB            NB




Jaarstukken 2017                                                                                    64 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 64 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 65 ======================================================================

<pre>Overige verbonden partijen
Naast gemeenschappelijke regelingen, bedrijven en stichtingen en verenigingen zijn er nog
organisaties zonder officiële rechtsvorm waarin we participeren. Aan deze samenwerking liggen
overeenkomsten ten grondslag. Deelname vindt zowel plaats in bestuurlijke als in financiële zin,
maar ook hier is er geen wettelijke grondslag voor deelname.

                         Rekenkamercommissie
Programma                4A Besturen
Vestigingsplaats         Hengelo (Gld.)
Doelstelling en belang   De raden ondersteunen bij hun kaderstellende en controlerende taak en het vergroten
                         van de transparantie door onderzoeken. Gekeken wordt naar doelmatigheid,
                         doeltreffendheid en rechtmatigheid van het gevoerde bestuur.
Partijen                 De gemeenten Berkelland, Bronckhorst, Lochem en Montferland
Vertegenwoordiging       Drie externe leden, ondersteund door een ambtelijk secretaris
Risico's                 Geen
Onderwerpen              De samenwerkingsovereenkomst is - na een evaluatie - beëindigd per 1 januari 2018.
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Aantal inwoners

Bedragen in €                                                            Rekening      Begroting      Rekening
                                                                            2016           2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                   32.851        32.859         32.768
Bijdrage per inwoner                                                         0,89           0,90          0,90
Eigen vermogen                                                                  -              -             -
Vreemd vermogen                                                                 -              -             -
Resultaat                                                                  52.145              -             -

                         P-10 (vereniging van grootste plattelandsgemeenten)
Programma                4A Besturen
Vestigingsplaats         Beetsterzwaag; gemeente Opsterland
Doelstelling en belang   De P10 is het samenwerkingsverband van 17 grootste plattelandsgemeenten van
                         Nederland die veel dezelfde ambities en uitdagingen hebben waarvoor zij zich dagelijks
                         inzetten. In P10-verband brengen zij deze plattelandsthema's onder de aandacht
                         van de landelijke en Europese politiek. Gesprekspartners zijn o.a. VNG en diverse
                         ministeries.
Partijen                 17 grote plattelandsgemeenten. Hiervan zijn twee gemeenten (Medemblik en Midden
                         Drenthe) in 2017 toegetreden.
Vertegenwoordiging       Algemeen Bestuur: Burgemeester M. Besselink; Dagelijks bestuur: Wethouder J.
                         Engels
Risico's
Onderwerpen              Kennisontwikkeling en lobby verder ontwikkelen op thema's Aantrekkelijk Platteland,
                         Maatwerk Platteland en Samenspel met de Stad.
Rapportages              Begroting en jaarstukken
Bijdrage op basis van    Vast bedrag per gemeente

Bedragen in €                                                            Rekening      Begroting      Rekening
                                                                            2016           2017          2017
Bijdrage van Bronckhorst                                                    4.000         6.054          5.500
Bijdrage per inwoner                                                             -          0,17          0,15
Eigen vermogen                                                                 nvt           nvt            NB
Vreemd vermogen                                                                nvt           nvt            NB
Resultaat                                                                      nvt           nvt            NB




Jaarstukken 2017                                                                                      65 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 65 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 66 ======================================================================

<pre>2.2.7. Paragraaf Grondbeleid

Inleiding
De gemeente Bronckhorst voert een faciliterend grondbeleid. Faciliterend beleid houdt in dat de
marktpartijen de (winstgevende) ontwikkelingen oppakken.


Visie
In de Nota Grondbeleid 2014 - 2017 staan de beleidsmatige uitgangspunten voor het te voeren
grondbeleid door de gemeente.

Uitgangspunten
● Bronckhorst heeft een faciliterend grondbeleid.
● Met de woningbouwcorporaties ProWonen en Sité worden prestatie-afspraken vastgelegd.
● Bronckhorst heeft de mogelijkheid strategische aankopen te verrichten om grondposities te
  verkrijgen in die gebieden waar ruimtelijke ontwikkelingen worden voorzien of gewenst zijn.

Grondprijzen
● Bronckhorst hanteert marktconforme grondprijzen.
● De grondprijzen voor de verschillende functies worden vastgelegd in een grondprijzenbrief. De
  grondprijzenbrief is in 2016 door het college vastgesteld voor het jaar 2017.

Financieel
● Jaarlijks worden alle grondexploitaties geactualiseerd en benoemd in de paragraaf
  Grondbeleid bij de jaarrekening. Voor de besluitvorming over grondexploitaties van
  nieuwe plannen wordt aangesloten bij de besluitvormingsprocedure met betrekking tot
  bestemmingsplannen.

Informatie
● De bij de jaarrekening jaarlijks te actualiseren grondexploitaties worden, voldoende
   gedetailleerd, vertrouwelijk ter informatie aan de gemeenteraad aangeboden. Het akkoord voor
   die actualisaties wordt via een apart beslispunt bij de jaarrekening voorgelegd aan de raad. De
   actualisatie gaat in op de kosten, op de opbrengsten en op de factor tijd.
● Over de gerealiseerde strategische aankopen wordt de raad direct (vertrouwelijk) schriftelijk
   geïnformeerd.
● De grondprijzenbrief en de vastgestelde grondquota-tabel worden telkens in het eerste
   kwartaal van het jaar waarvoor zij van toepassing zijn, ter kennisname voorgelegd aan de
   gemeenteraad.


Grondexploitaties
● Strategische gronden
  Er zijn momenteel geen gronden in portefeuille die aan de criteria strategisch voldoen.
● Voorraad bouwkavels
                                       2
  We beschikken nog over 34.372 m bouwgrond op bedrijfsterreinen in Hengelo, Steenderen en
  Zelhem.
● Lopende grondexploitaties
  Er is één grondexploitatie actief: bedrijventerrein Winkelskamp Oost in Hengelo. Uitgegaan
  wordt van een resterende looptijd tot 2019. De nog uit te geven meters grond zijn niet definitief
  verkaveld. Dat betekent dat, afhankelijk van de verkaveling, er mogelijk nog infrastructuur moet
  worden aangelegd. De verwachting is dat deze exploitatie met een positief resultaat wordt
  afgesloten.



Jaarstukken 2017                                                                           66 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 66 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 67 ======================================================================

<pre>● Binnen de gebiedsontwikkeling bedrijventerrein Winkelskamp zijn er in het jaar 2017
  geen werkzaamheden uitgevoerd en ook is er geen kavel geleverd. De grondexploitatie
  Winkelskamp is daarmee ongewijzigd gebleven waardoor er geen actualisatie plaatst vindt.
  De vastgestelde grondexploitatie uit 2016 blijft vigerend. Bij de jaarrekening 2017 zal geen
  grondexploitatie worden vastgesteld. Deze grondexploitatie ligt ter inzage bij de griffie.
● Risico’s grondexploitatie
  Gelet op de geringe activiteiten binnen de grondexploitatie, de relatief lage boekwaarde en
  de lage rente (gerelateerd aan het rentepercentage op het vreemd vermogen) is het risico
  beperkt.




Jaarstukken 2017                                                                          67 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 67 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 68 ======================================================================

<pre>2.3. Verklaring bestuur
De programmaverantwoording en de paragrafen zijn opgesteld onder verantwoordelijkheid
van het college van burgemeester en wethouders en geven een reëel beeld van het gevoerde
beheer en beleid over 2017. Overschrijdingen van binnen de programma's beschikbaar gestelde
middelen zijn, tenzij anders vermeld, gedaan binnen het door de raad uitgezette beleid.

Hengelo Gld, 5 juni 2018

Burgemeester en wethouders van Bronckhorst,

de secretaris,                                 de burgemeester,
Dhr. B.J. Drewes                               Mw. M. Besselink




Jaarstukken 2017                                                                    68 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 68 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 69 ======================================================================

<pre>3. Jaarrekening




Jaarstukken 2017   69 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 69 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 70 ======================================================================

<pre>Jaarstukken 2017   70 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 70 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 71 ======================================================================

<pre>3.1. Balans




Jaarstukken 2017   71 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 71 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 72 ======================================================================

<pre>ACTIVA                                                                               2017       2016
Vaste activa
Materiële vaste activa
- investeringen met economisch nut                                                  50.395     48.479
- investeringen met economisch nut, waarvoor ter bestrijding van
de kosten een heffing kan worden geheven                                            13.543     14.045
- investeringen in de openbare ruimte met maatschappelijk nut                          117        169

Financiële vaste activa
- kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen                                            2.906      2.394
- kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen                                 46         46
- leningen aan deelnemingen                                                            382        477
- overige langlopende geldleningen                                                   2.759      3.208

Totaal vaste activa                                                                 70.147     68.819




Vlottende activa
Voorraden
- onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie                             2.358      2.928

Uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
- vorderingen op openbare lichamen                                                   5.256      4.391
- rekening-courantverhouding met het Rijk                                           21.867     21.928
- overige vorderingen                                                                2.187      2.035

Liquide middelen
- kas- en banksaldi                                                                   278         263

Overlopende activa
- overige nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste
van volgende begrotingsjaren komen                                                   2.703      2.551

Totaal vlottende activa                                                             34.648     34.096



Totaal generaal                                                                    104.795   102.915
Bedrag waarvan het recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de                  202       202
vennootschapsbelasting 1969 bestaat




Jaarstukken 2017                                                                             72 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 72 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 73 ======================================================================

<pre>PASSIVA                                                                             2017       2016
Vaste passiva
Eigen vermogen
- algemene reserve                                                                 46.928     49.971
- bestemmingsreserves                                                              15.036      7.912
- gerealiseerde resultaat                                                           1.661      2.819

Voorzieningen                                                                      10.310     12.237

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer
- onderhandse leningen van binnenlandse banken en overige financiële
instellingen                                                                       18.126     19.247
- waarborgsommen                                                                       21         21

Totaal vaste passiva                                                               92.082     92.208




Vlottende passiva
Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar
- overige schulden                                                                  9.509      7.065

Overlopende passiva
- verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend
begrotingsjaar tot betaling komen, met uitzondering van jaarlijks terugkerende
arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume                  2.746      3.194
- de van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen
voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die
dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren                           459         448
- overige vooruit ontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren
komen




Totaal vlottende passiva                                                           12.714     10.707



Totaal generaal                                                                   104.795   102.915

Borg- en garantiestellingen                                                        41.201     43.228




Jaarstukken 2017                                                                            73 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 73 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 74 ======================================================================

<pre>3.2. Overzicht van baten en lasten per programma
Baten en lasten                                                Begroting    Begroting    Rekening
                                                                   2017       2017 na       2017
                                                                           wijzigingen
Programma
Zorg en ondersteuning                                 lasten     30.508        30.928      31.755
                                                      baten       5.863         6.033       6.603
                                                      saldo     -24.646       -24.895     -25.153
Wonen en leefomgeving                                 lasten     22.518        23.477      21.532
                                                      baten       6.691         7.171       6.752
                                                      saldo     -15.827       -16.306     -14.780
Bedrijvigheid en ontwikkeling                         lasten      4.774         4.758       5.283
                                                      baten       3.978         4.095       4.462
                                                      saldo        -796          -663        -821
Bestuur                                               lasten      2.916         3.058       2.811
                                                      baten         669           710         770
                                                      saldo      -2.247        -2.347      -2.041
Totaal programma's                                              -43.516       -44.211     -42.794

Algemene dekkingsmiddelen
- Lokale heffingen                                    lasten        558           551         550
                                                      baten       7.170         7.133       7.139
                                                      saldo       6.612         6.581       6.589
- Algemene uitkering                                  lasten
                                                      baten      44.139        45.755      45.531
                                                      saldo      44.139        45.755      45.531
- Dividenden                                          lasten          9             9           5
                                                      baten         436           600         600
                                                      saldo         427           591         595
- Saldo financieringsfunctie                          lasten      1.650         1.704       4.324
                                                      baten       2.383         2.139       4.611
                                                      saldo         734           435         287
- Overige algemene dekkingsmiddelen                   lasten      1.455           100         210
                                                      baten         800           613         855
                                                      saldo        -655           513         645
Totaal algemene dekkingsmiddelen                                 51.256        53.876      53.648

Overhead                                              lasten       8.581        9.176       9.002
                                                      baten          289          305         381
                                                      saldo       -8.292       -8.871      -8.621

Heffing VPB                                           saldo            -             -           -

Onvoorzien                                            lasten        128           128
                                                      baten
                                                      saldo        -128          -128           -
Saldo van baten en lasten (A)                                      -681           666       2.233

Toevoeging aan de reserves                                          791         2.602       2.520
Onttrekkingen aan reserves                                        1.593         1.936       1.948
Saldo onttrekkingen / toevoegingen aan reserves (B)                 802          -666        -572

Geraamd resultaat (A + B)
Rekeningstekort                                                       -              -          -
Rekeningsoverschot                                                  122              -      1.661



Jaarstukken 2017                                                                         74 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 74 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 75 ======================================================================

<pre>3.3. Toelichtingen balans

3.3.1. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Voor gemeenten gelden de verslagleggingsregels vastgelegd in het Besluit Begroting en
Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). De jaarrekening 2017 is in overeenstemming
met deze regelgeving samengesteld met uitzondering van:

Beleidsindicatoren
Het Besluit Begroting en Verantwoording geeft aan dat in de programmaverantwoording de
mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd ten minste worden toegelicht aan de hand van
de wettelijk voorgeschreven beleidsindicatoren. We hebben er voor gekozen om de genoemde
beleidsindicatoren vooralsnog in een bijlage (4.4) bij de jaarstukken op te nemen. De indicatoren
geven voor ons op dit moment nog niet de gewenste sturingsinformatie.

Vergelijkende cijfers 2016 Overzicht van baten en lasten per programma
In het overzicht van baten en lasten per programma zijn de vergelijkende cijfer van 2016
niet opgenomen. Met ingang van het begrotingsjaar 2017 vindt op basis van de wettelijke
voorschriften (BBV) geen toerekening meer plaats van de overhead aan de (deel)programma's.
De overhead, kosten die geen betrekking hebben op het primaire proces, zijn in zijn geheel
verantwoord in de rekening van baten en lasten per programma. Vergelijking met 2016 is
daardoor niet zinvol.

Indeling jaarstukken
Met ingang van het begrotingsjaar 2017 is de begroting en de rekening ingedeeld in vier
programma 's met de daaronder aangebrachte acht deelprogramma 's. De deelprogramma 's zijn
opgebouwd uit de taakvelden.
In afwijking van de begroting worden de algemene dekkingsmiddelen, de overhead, de
onttrekkingen en de stortingen aan de reserves afzonderlijk gepresenteerd in het overzicht van
baten en lasten en zijn losgekoppeld van het programma bestuur.

Vaste activa

Materiële vaste activa
De materiële vaste activa worden onderverdeeld in:
● investeringen met een economisch nut
● investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan
  worden geheven
● investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut

Investeringen hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of indien ze kunnen
bijdragen aan het genereren van middelen.

Alle investeringen worden (met ingang van 2017) geactiveerd.
Voorzieningen voor vervangingsinvesteringen, waarvoor een heffing wordt geheven, worden in
mindering gebracht op de betreffende investeringen.

De investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut, waarvan de kredieten
beschikbaar zijn gesteld tot en met 2006, zijn ineens afgeboekt ten laste van het resultaat.

De materiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen verkrijgings- of vervaardigingsprijs onder
aftrek van ter zake ontvangen subsidies en bijdragen van derden en (extra) afschrijvingen. De
verkrijgingsprijs bestaat uit de inkoopprijs en bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs bestaat
uit aanschaffingskosten van gebruikte grond- en hulpstoffen en overige kosten die rechtstreeks
aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. Rente wordt niet toegerekend. Op activa


Jaarstukken 2017                                                                           75 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 75 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 76 ======================================================================

<pre>wordt afgeschreven op basis van de verwachte toekomstige gebruiksduur. De afschrijvingen
sluiten aan bij het verloop van de waardevermindering. In beginsel wordt lineair afgeschreven. In
bijzondere situaties wordt annuïtair afgeschreven.

Afschrijvingstermijnen zijn opgenomen in de Financiële verordening (2017).

Financiële vaste activa
Hieronder vallen onder meer kapitaalverstrekkingen, leningen, overige uitzettingen met een
rentetypische looptijd van een jaar of langer en bijdragen aan activa in eigendom van derden.
Bij kapitaalverstrekkingen valt te denken aan bijvoorbeeld deelnemingen in gemeenschappelijke
regelingen en overige verbonden partijen waaraan bijdragen ineens zijn verstrekt. Bij leningen
kan gedacht worden aan leningen aan woningcorporaties, deelnemingen overige verbonden
partijen en overige langlopende leningen. Voor de verwerking van financiële activa wordt het BBV
gevolgd.
De financiële vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsprijs of de lagere marktwaarde
indien deze is in te schatten.

Vlottende activa

Voorraden
De onder de voorraden opgenomen grondcomplexen en voorraad te verkopen kavels zijn
gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs, inclusief de aan de boekwaarde
toegerekende rente, onder aftrek van verkoopopbrengsten en overige bijdragen. Er worden geen
kosten voor niet in exploitatie genomen gronden geactiveerd zonder dat hiervoor een reëel en
stellig voornemen voor nabije toekomstige bebouwing bestaat.
De hoogte van de kosten blijft beperkt tot de marktwaarde van de grond overeenkomstig de
gestelde uitspraken van de commissie BBV. Het treffen van een afboeking of voorziening gebeurt
bij een geprognosticeerd verlies direct ter grootte van dit volledige verlies. Een verliesvoorziening
wordt in mindering gebracht op de boekwaarde.

Vorderingen
De vorderingen zijn opgenomen tegen nominale waarde onder aftrek van een voorziening voor
dubieuze vorderingen. De voorziening dubieuze vorderingen is bedoeld als waardecorrectie op
de nominale waarde.

Overige activa en passiva
De overige activa en passiva zijn gewaardeerd tegen de nominale waarde.

Grondslag voor de bepaling van baten en lasten
Bij de bepaling van de baten en lasten is het toerekeningsstelsel gehanteerd. Dit wil zeggen
dat de baten en lasten alsmede de risico's die hun oorsprong vinden vóór het einde van het
begrotingsjaar, worden verwerkt in de jaarrekening van dat jaar. Baten worden opgenomen op
het moment dat deze zijn gerealiseerd; lasten worden verwerkt op het moment dat deze zich
voordoen.




Jaarstukken 2017                                                                             76 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 76 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 77 ======================================================================

<pre>3.3.2. Toelichting balans, activazijde

Vaste activa

Immateriële vaste activa
De gemeente Bronckhorst heeft geen investeringen die onder immateriële vaste activa vallen.

Materiële vaste activa
De materiële vaste activa zijn onder te verdelen in investeringen met economisch nut,
investeringen met economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden
geheven en investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut. Investeringen
hebben een economisch nut indien ze verhandelbaar zijn en/of kunnen bijdragen aan het
genereren van middelen. Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut zijn
alle materiële investeringen die niet vallen onder investeringen met een economisch nut.

Het verloop van de materiële vaste activa is als volgt weer te geven:

Materiële vaste activa,                 boekwaarde    vermeer-     vermin- afschrijvingen   boekwaarde
verloopoverzicht                               1-1    deringen    deringen                       31-12
- investeringen met economisch nut          48.479       3.804         117          1.771       50.395
- invest. met econ.nut met mogelijke        14.045       1.365       1.022            845       13.543
dekking door heffingen
- investeringen met maatschappelijk           169          673          725             -          117
nut
Totaal materiële vaste activa               62.694        5.842      1.865         2.616        64.054

De afzonderlijke investeringen zijn weergegeven in de kredietoverzichten. Hierin is weergegeven
het jaar van beschikbaar stellen van het krediet, de omvang, de besteding tot en met het
voorgaande jaar en de besteding in 2017. De overzichten zijn opgenomen in de toelichting op de
programma's onder het hoofd "Wat heeft het gekost".

De materiële vaste activa zijn als volgt te rubriceren:

Materiële vaste activa,                 boekwaarde    vermeer-     vermin- afschrijvingen   boekwaarde
verloopoverzicht per categorie                 1-1    deringen    deringen                       31-12
MVA economisch nut
- gronden en terreinen                       4.534           59         117           31         4.444
- bedrijfsgebouwen                          42.045        2.072           -        1.316        42.801
- grond-, weg-, en waterbouwkundige         10.534          394           -          452        10.477
werken
- vervoermiddelen                              502          685           -          130         1.057
- machines, apparaten en installaties          538          788           -          142         1.184
- overige materiële vaste activa             4.372          149           -          546         3.975
Totaal                                      62.524        4.147         117        2.616        63.937

MVA maatschappelijk nut
- grond-, weg-, en waterbouwkundige           169          673          725             -          117
werken
Totaal                                         169          673         725            -           117
Totaal materiële vaste activa               62.694        4.820         842        2.616        64.054




Jaarstukken 2017                                                                              77 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 77 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 78 ======================================================================

<pre>Financiële vaste activa

De financiële activa hebben betrekking op:

Financiële vaste activa, uitsplitsing boekwaarden                                        boekjaar    voorgaand
                                                                                                       boekjaar
- kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen                                                   2.906         2.394
- kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen                                        46            46
- leningen aan deelnemingen                                                                   382           477
- overige langlopende geldleningen                                                          2.759         3.208
- overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer                      -             -
Totaal financiële vaste activa                                                              6.093         6.125

De financiële vaste activa zijn hieronder nader uitgewerkt.

Kapitaalverstrekkingen aan deelnemingen

Omschrijving (bedragen x € 1)                             Aantal        Nominale    Boekwaarde Verantwoorde
                                                        aandelen       waarde per    deelneming  dividenden
                                                                         aandeel                       2017
Bank Nederlandse Gemeenten                                72.384             2,50       166.641     118.710
Alliander                                                539.969             5,00        27.771     409.729
Vitens                                                    21.362             1,00         3.629       71.776
Amphion                                                       42          453,78          9.983            -
Circulus - Berkel BV (aandelen B)                            847             1,00        51.731       33.707
Stichting Volkshuisvesting Nederland                                                  2.645.923            -

In 2017 is € 500.000 toegevoegd aan de Stichting Volkshuisvesting Nederland (SVn) voor
duurzaamheidsleningen. Binnen de verstrekking aan SVn is €250.000 overgeheveld van het
Restschuldfonds naar het Blijversfonds. De kapitaalverstrekking aan het SVn is onder te verdelen
in het Startersfonds (€ 1.234.000), het Duurzaamheidsfonds (€ 997.000), het Blijversfonds
(€ 250.000), het Restschuldfonds (€ 100.000) en overig (€ 65.000).

Kapitaalverstrekkingen aan overige verbonden partijen

Omschrijving (bedragen x € 1)                                                                       Verstrekking
Intergemeentelijke kredietbank                                                                           38.425
Spaarbank Enschede (werkkapitaal)                                                                          7.354

Leningen aan deelnemingen

Omschrijving (bedragen x € 1)                                            % lening Aflossing 2017 Schuldrestant
                                                                                                        ultimo
                                                                                                     boekjaar
Vitens                                                                       2,12         95.470      381.830

Voor de financiering van de terugkoop van de preferente aandelen is aan Vitens voor eenzelfde
bedrag een lening verstrekt. Deze wordt in 15 jaar afgelost. De over de lening verschuldigde
rente is gebaseerd op het gemiddelde rentepercentage over 10-jaars Nederlandse staatsleningen
over de 5 voorafgaande kalenderjaren, vermeerderd met 1%. De eerste aflossing was op 1 juli
2007.




Jaarstukken 2017                                                                                       78 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 78 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 79 ======================================================================

<pre>Overige langlopende geldleningen

Omschrijving (bedragen x € 1)                                          % lening Aflossing 2017 Schuldrestant
                                                                                                      ultimo
                                                                                                   boekjaar
Verenigingen                                                                div          2.432        4.000
Pro 8                                                                      1,33              -      363.000
Personeelshypotheken                                                        div        445.494    2.389.373
Overige instellingen                                                        div              -        3.044

Vlottende activa

Voorraden
Onder de voorraden zijn opgenomen de in exploitatie genomen gronden en de nog te verkopen
kavel van afgesloten exploitaties. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen we u naar de
paragraaf Grondbeleid (2.2.7).

Van de in exploitatie genomen bouwgrondexploitatie is het volgende overzicht te geven:

In exploitatie genomen bouwgrondexploitatie             Boekwaarde      Vermeer-       Vermin-    Boekwaarde
                                                                1/1     deringen      deringen         31/12
- complex 77, Winkelskamp Oost Hengelo                         585            41             -           626
- complex 90, voorraad bouwkavels                            2.343           231           496         2.079
- voorziening waardering bouwkavels                               -            -           347          -347
Totaal boekwaarden bouwgrond in exploitatie                  2.928           272           843         2.358

In de twee resterende complexen wordt nog voor € 322.000 geïnvesteerd en worden
opbrengsten verwacht tot een bedrag van € 3.833.000. De netto contante waarde per
31 december 2017 van de geraamde eindresultaten bedraagt € 829.000.

Uitzettingen met rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

De uitzettingen zijn als volgt onderverdeeld:

Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar                          boekjaar    voorgaand
                                                                                                     boekjaar
vorderingen op openbare lichamen                                                          5.256         4.391
overige vorderingen
- algemene vorderingen                                                                      604           546
- belastingvorderingen                                                                      709           772
- uitkeringsvorderingen                                                                   1.960         2.043
- voorziening dubieuze (belasting) vorderingen                                             -163          -203
- voorziening dubieuze debiteuren uitkeringen                                              -924        -1.123
Totaal overige vorderingen                                                                2.187         2.035
overige uitzettingen
- depositogelden                                                                              -            -
rekening courant schatkist                                                               21.867       21.928
Totaal uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar                     29.310       28.355

Vorderingen op openbare lichamen
De uitstaande vorderingen per ultimo van het jaar hebben voor € 4,5 mln betrekking op de te
ontvangen btw uit het BTW-compensatiefonds, deze wordt per 1 juli 2018 ontvangen, en voor
€ 0,6 mln van het Ministerie van Sociale zaken en werkgelegenheid voor de vangnetuitkering
over 2016. Dit bedrag is inmiddels ontvangen.




Jaarstukken 2017                                                                                    79 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 79 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 80 ======================================================================

<pre>Algemene vorderingen
De algemene vorderingen van de gemeente Bronckhorst hebben voor € 456.000 betrekking op
14 posten groter dan € 10.000. Hiervan is medio april 2018 € 292.000 ontvangen. De afwikkeling
van de vorderingen heeft een normaal verloop. Waar nodig is voor dubieuze vorderingen een
voorziening getroffen.

Belastingvorderingen
Het opleggen en innen van gemeentelijke belastingen is met ingang van 2016 bij het
Gemeentelijk Belastingkantoor Twente belegd. Van het openstaande saldo is door het GBT
€ 200.000 ontvangen en begin 2018 afgedragen.

Voor de openstaande algemene- en belastingvorderingen is een voorziening van € 163.000
getroffen voor dubieus en oninbaar.

Uitkeringsvorderingen
Als gevolg van de invoering van de Wet werk en bijstand zijn gemeenten eigenrisicodrager
geworden voor de bijstandverlening. Per ultimo 2017 gaat het om € 126.000 aan vorderingen
in de vorm van een krediethypotheek met een voldoende mate van zekerheid dat het bedrag
wordt afgewikkeld met daarnaast aan overige vorderingen € 1.829.000 met een beperkte mate
van zekerheid dat dit daadwerkelijk ontvangen wordt. Voor deze vorderingen is een voorziening
gevormd van € 924.000.

Rekening courant schatkist
Op 31 december 2017 zijn de overtollige middelen (€ 21,9 mln) ondergebracht in de
schatkist. Het overschot aan liquide middelen is voor een groot deel het gevolg van het
financieringsoverschot. Een overzicht hiervan is opgenomen in de paragraaf financiering (2.2.4).
Het drempelbedrag voor Bronckhorst wat buiten de schatkist aangehouden mag worden is
becijferd op € 555.000. De werkelijke omvang van de buiten de schatkist aangehouden middelen
per kwartaal bedragen respectievelijk € 178.000, € 174.000, € 215.000 en € 182.000.

Liquide middelen

Liquide middelen                                                            boekjaar   voorgaand
                                                                                         boekjaar
- BNG                                                                           253          251
- Rabobank                                                                       16             -
- voorschotkas dienstverlening / beheer                                           9            11
Totaal liquide middelen                                                         278          263

Overlopende activa

Overlopende activa                                                          boekjaar   voorgaand
                                                                                         boekjaar
te ontvangen voorschotbedragen van overheidslichamen                               -            -
overige te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen
- transitoria; nog te ontvangen bedragen                                       2.703       2.171
- transitoria; vooruit betaalde bedragen                                           -         380
Totaal overige te ontvangen en vooruitbetaalde bedragen                        2.703       2.551
Totaal overlopende activa                                                      2.703       2.551

Het nog te ontvangen bedrag heeft voornamelijk betrekking op de het nog in rekening brengen
van het variabele deel van de afvalstoffenheffing 2017 (€ 1.370.000), de verevening van kosten
voor jeugdhulp (€ 536.000), de vergoeding voor verpakkingsafval (€ 170.000), de afrekening van
persoonsgebonden budgetten via het SVB (€ 142.000) en de in rekening te brengen reclame- en
toeristenbelasting (€ 135.000).


Jaarstukken 2017                                                                        80 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 80 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 81 ======================================================================

<pre>3.3.3. Toelichting balans, passivazijde

Vaste passiva

Eigen vermogen
Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

Reserves                                         Saldo begin   Toevoeging   Onttrekking   Saldo einde
                                                        jaar                                      jaar
Algemene reserve                                     49.971         3.296        6.340        46.928
Algemene reserve                                     49.971         3.296        6.340        46.928

Duurzaam ruimtegebruik bedrijventerreinen               138             6            -            144
Derving Nuondividend                                  2.583             -          517          2.066
Gemeentehuis                                          5.107           613          177          5.542
Minimafonds                                              84             -           14             70
Sociaal domein                                            -         7.173            -          7.173
Bovenwijkse voorzieningen                                 -            41            -             41
Bestemmingsreserves                                   7.912         7.833          708         15.036

Totaal reserves                                      57.883        11.129        7.048         61.964

Het resultaat over het boekjaar 2016 is in overeenstemming met de resultaatbestemming
(raadsbesluit d.d. 29-06-2017) verwerkt. In 2017 is in totaal € 796.000 rente toegevoegd aan de
algemene reserve.

Algemene reserve
De Algemene reserve is bestemd voor het opvangen van onverwachte tegenvallers en voor het
financieren van gewenste incidentele zaken. Vanaf 2008 wordt er naar gestreefd alle financiële
consequenties van gewenst beleid tijdig op te nemen in het meerjaren beeld waarbij de algemene
reserve primair gezien wordt als buffer en weerstandscapaciteit voor onverwachte situaties en het
zich manifesteren van risico’s.

In 2017 is in totaal € 3.296.230 toegevoegd aan de algemene reserve en € 6.339.913
onttrokken. Hiervan kan het volgende overzicht worden gegeven:

Mutaties algemene reserve in 2017 (x € 1)                                    Stortingen Onttrekkingen
Resultaat tweede tussenrapportage 2017                                       1.901.752
Rentetoevoeging 2017                                                           796.065
Resultaatbestemming 2016                                                       598.413
Overbrenging reserve Sociaal domein                                                         5.100.000
Landschapscontract                                                                            189.792
Dekking EGB 2017                                                                              181.600
Visie op leren                                                                                150.000
Budget opsporing leegstand                                                                    141.500
Subsidie restauratie functioneel erfgoed                                                      123.546
Verbeteren zandwegen                                                                          110.000
Project vern. Programmabegroting                                                               61.000
Bibliotheekwerk                                                                                50.000
Uitvoering LOP                                                                                 50.000
AED voorziening                                                                                45.000
Maatschappelijke initiatieven                                                                  40.000
Sociaal domein                                                                                 30.000
Stimulering ontwikkelingen woningmarkt                                                         25.000
Transitiekosten Samenwerking Belastingen / WOZ                                                 18.475
GPL-projecten                                                                                  14.000



Jaarstukken 2017                                                                            81 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 81 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 82 ======================================================================

<pre>Mutaties algemene reserve in 2017 (x € 1)                                    Stortingen Onttrekkingen
Pilot pimp de krimp                                                                            10.000
                                                                             3.296.230      6.339.913

De middelen voor het Sociaal Domein, binnen de Algemene Reserve, zijn in overeenkomstig met
de nota reserves en voorzieningen toegevoegd aan de bestemmingsreserve Sociaal Domein.

Bestemmingsreserves

Duurzaam ruimtegebruik bedrijventerreinen
Vanuit het HRT-fonds zijn middelen ontvangen en toegevoegd aan deze bestemmingsreserve
voor in totaal € 2.300.000. In 2017 is de bestemmingsreserve ingezet voor het uitvoeringsplan
Herstructurering, Revitalisering en Transformatie bedrijventerreinen Bronckhorst. In 2018 worden
de subsidies uit het HRT-fonds afgerekend en wordt het project afgerond.

Derving Nuondividend
Een deel van de boekwinst op de Nuon-aandelen is afgezonderd in deze bestemmingsreserve en
valt in de periode 2010 tot en met 2025 jaarlijks gedeeltelijk vrij ten gunste van de exploitatie om
het gemis aan dividendbaten op te vangen. In 2017 is € 516.600 vrijgevallen.

Gemeentehuis
Voor de (gedeeltelijke) dekking van de kapitaallasten van het gemeentehuis is uit de opbrengst
van de verkoop van de voormalige gemeentehuizen deze bestemmingsreserve gevormd.
Jaarlijks valt een gedeelte vrij ten gunste van de exploitatie (€ 150.000). Daarnaast is twee derde
deel van de "IZA - middelen" in 2010 toegevoegd aan deze bestemmingsreserve voor de dekking
van kapitaallasten van de in het gemeentehuis aangebrachte (extra) personeelsvoorzieningen.
(€ 12.000). In 2017 is verkoopopbrengst van de werf in Hengelo toegevoegd waarvan ook
jaarlijks een deel vrijvalt ten gunste van de exploitatie (€ 15.312).

Minimafonds
De reserve komt voort uit een nalatenschap van Mej. M.J. Becking uit Zelhem. Het vruchtgebruik
is bestemd voor ‘armen en behoeftigen’ uit Zelhem. De hoofdsom bedroeg ƒ 20.000 in 1880. Het
fonds is in 1997 samengevoegd met de reserve asielzoekers (Raadsbesluit 30 oktober 1997).
Beiden zijn bestemd om de minima te ondersteunen. In 2009 is het fonds omgevormd van een
voorziening in een bestemmingsreserve. In 2017 is 15 keer beschikt over deze reserve beschikt
voor in totaal € 14.000.

Sociaal Domein
De overschotten en tekorten binnen het sociaal domein worden verrekend met deze
bestemmingsreserve. De reserve is gevormd uit de overschotten tot en met 2015 (€ 5.100.000) ,
toegevoegd vanuit de algemene reserve, en het resultaat op het sociaal domein 2016
(resultaatbestemming 2016 € 2.073.325). Daarnaast wordt de reserve ingezet voor innovatieve
incidentele projecten binnen het programma Zorg en Ondersteuning.

Bovenwijkse voorzieningen
Indien een ruimtelijke ontwikkeling ruimtebeslag (zoals bedrijvigheid, verdichting mens, extra
verkeersbewegingen) tot gevolg heeft, worden bijdragen gevraagd op basis van de nota
Bovenwijkse voorzieningen. Vanaf 2016 worden deze, via de resultaatbestemming, gestort in
de bestemmingsreserve bovenwijkse voorzieningen (overeenkomstig het BBV). Toegevoegd is
€ 41.000. Uitvoering van bovenwijkse plannen worden hieruit bekostigd. De prioritering van de
projecten is in februari 2017 opnieuw door de raad vastgesteld en beperking zich tot: parkeren
Bronckhorst, infrastructuur glasvezelkabelnetwerk, dorpsranden / landschap en het vastgoed
transitiefonds.



Jaarstukken 2017                                                                            82 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 82 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 83 ======================================================================

<pre>Saldo na bestemming

Saldo na bestemming                                                             boekjaar    voorgaand
                                                                                              boekjaar
- rekeningsaldo                                                                   1.661          2.819

De exploitatierekening sluit met een voordelig saldo van € 1.661.000 tegen een geraamd
voordelig saldo na wijzigingen van € 0. Voor een nadere toelichting verwijzen we naar de
toelichting op het overzicht van baten en lasten (1.1 en 3.3.5).

Voorzieningen

Voorzieningen                                    Saldo begin    Toevoeging   Aanwending    Saldo einde
                                                         jaar                                      jaar
Onderhoud gemeentelijke gebouwen                       1.231          465           181          1.515
Onderhoud sportaccommodaties                             558          296           124            731
Egalisatievoorzieningen                                1.789          761           304          2.246

Wethouders wachtgeld/pensioen vóór herindeling         1.823           -65          101          1.657
Wachtgeld wethouders                                     247            50           93            204
Pensioen wethouders                                    2.292          -114           14          2.164
RBT / EBT                                              1.627            -5            -          1.622
Risicovoorzieningen                                    5.989          -133          209          5.647

Re-integratietrajecten                                    36             6           -5             48
Bovenwijkse verplichtingen                             2.235        -2.235            -              -
Afvalstoffenheffing                                      453           107            -            560
Rioolheffing                                              22         1.004        1.022              3
Afkoopsommen onderhoud graven                          1.567           311          165          1.713
Afb. complex Soerlant                                      3             -            -              3
Afb. complex Ruurloseweg                                  21             -            3             18
Afb. complex Havoterrein                                  72             -           13             59
Afb. complex Centrum Vorden                               50             -           36             14
Voorziening middelen derden                            4.459          -808        1.234          2.417

Totaal voorzieningen                                  12.237          -180        1.747         10.310

Egalisatievoorzieningen

Voorziening en onderhoud gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties
Voor het onderhoud aan gemeentelijke gebouwen en sportaccommodaties zijn voorzieningen
ingesteld. Alle kosten van onderhoud die in het onderhoudsplan staan, worden daaruit gedekt.
Dotaties vinden plaats op basis van het onderhoudsplan. De dotatie is het gemiddelde van
wat er voor de planperiode nodig is aan budget. Begin 2015 zijn de onderhoudsplanningen
geactualiseerd. De werkelijke onderhoudskosten van 2017 zijn ten laste van de voorzieningen
gebracht.

Risicovoorzieningen

Voorziening wethouders wachtgeld/pensioen vóór herindeling
Dit betreft de uit te keren pensioenen en wachtgelden aan wethouders van de voormalige
gemeenten. Met ingang van 2016 zijn er geen uit te keren wachtgelden meer voor wethouders
van de voormalige gemeenten.
Om de voorziening op peil te houden is in de begroting 2017 een dotatie van ruim € 29.000
geraamd. Door een overlijden kan de voorziening met € 19.000 worden verlaagd. Verder is de
rekenrente gestegen, n.l. . van 0,864% vorig jaar naar 1,684% per 31-12-2017. Gevolg is dat


Jaarstukken 2017                                                                             83 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 83 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 84 ======================================================================

<pre>er een veel lager kapitaal nodig is om op termijn de pensioenen te kunnen betalen. Hierdoor is
een deel van de voorziening vrijgevallen (€ 75.000). Per saldo in 2017 een negatieve dotatie van
ongeveer € 65.000.

Voorziening wachtgeld wethouders
De gemeente heeft op grond van de wet APPA wachtgeldverplichtingen voor de zittende en
voormalige wethouders. Voor de 4 per 31 december 2017 zittende wethouders gaan we er van uit
dat 25% van die rechten t.z.t. wordt uitbetaald, voor de 2 voormalige wethouders die momenteel
wachtgeld ontvangen gaan we uit van 100% van het opgebouwde recht.
Begroot was dat medio 2017 de 2 lopende wachtgelduitkeringen zouden aflopen. In verband met
ziekte van een oud wethouder loopt één wachtgelduitkering nog door. Hiervoor is ruim € 29.000
extra nodig. Tezamen met enkele kleine berekenverschillen is de dotatie in 2017 ruim € 33.000
hoger dan begroot.

Voorziening pensioen wethouders
De gemeente is verantwoordelijk voor de wethouderspensioenen. Jaarlijks doteren we daarom
een zodanig bedrag aan deze voorziening dat we aan onze toekomstige verplichtingen kunnen
voldoen. Voor de begroting maken we een inschatting van de benodigde dotaties, bij de
jaarrekening wordt de werkelijke verplichting bepaald door middel van actuariële berekeningen
door een extern bureau. De dotatie in de begroting is becijferd op € 97.000. Gezien de totale
verplichting per 31-12-2017 kan een aanzienlijk deel van de voorziening vrijvallen (€ 210.000).
Per saldo komt de totale dotatie in 2017 komt daarmee op € 114.000 negatief.
De belangrijkste oorzaak van het vrijvallen van een deel van voorziening wordt veroorzaakt
hogere rekenrente (van 0,864% in 2016 naar 1,684% per 31 december 2017). Gevolg is dat er
een veel lager kapitaal nodig is om op termijn de pensioenen te kunnen betalen.

Voorziening RBT / EBT
De exploitatieopzetten voor geven een geprognosticeerd nadelig exploitatieresultaat te zien.
De gemeente Doetinchem is grondgebiedgemeente voor het A18 Bedrijvenpark. Het aandeel
van onze gemeente in het verwachte nadelige exploitatiesaldo, wat zijn oorsprong vindt in de
Samenwerkingsovereenkomst bedrijventerreinen West Achterhoek (SOK), bedraagt 20 %. Voor
dit verlies is een voorziening van € 1.622.000 gevormd.

Voorziening middelen derden

Voorziening re-integratietrajecten
Via de salarisadministratie wordt een premie voor Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten
(WGA) ingehouden op het salaris van de ambtenaren. Deze premie wordt in deze voorziening
gestort en is bestemd voor re-integratietrajecten.




Jaarstukken 2017                                                                         84 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 84 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 85 ======================================================================

<pre>Voorziening bovenwijkse verplichtingen
Vanaf 2016 is het niet meer toegestaan vanuit de rekening van baten en lasten toevoegingen te
doen aan een voorziening voor bovenwijkse voorzieningen. Bestaande voorzieningen aan het
eind van 2015 mogen worden gehandhaafd en kunnen volgens planning worden afgewikkeld.
Middelen reserveren voor bovenwijkse voorzieningen, welke aangelegd worden na afsluiten van
grondexploitatie, is mogelijk via een in te stellen bestemmingsreserve via resultaatbestemmingen.

De bestaande voorziening voor bovenwijkse voorzieningen hebben wij in 2016 gehandhaafd.
Daarnaast is een bestemmingsreserve ingesteld. Vanaf 2016 worden de van derden verkregen
bijdragen voor ruimtelijke ontwikkelingen, via de resultaatbestemming, toegevoegd aan deze
bestemmingsreserve.

In februari 2017 heeft uw raad de prioritering van de uit de voorziening Bovenwijkse
voorzieningen te dekken projecten herzien en aangevuld met het project vastgoed transitiefonds.
De lijst bestaat nog uit een viertal projecten. Door dit besluit wordt in feite het profijtbeginsel en
het causaal verband met de voeding van de voorziening (waar het geld vandaan is gekomen)
losgelaten. Het bestaansrecht van de voorziening, zoals dat was toegestaan, verliest hiermee zijn
bestaansrecht.

Op grond hiervan hebben wij de voorziening per 1 januari ten gunste van de rekening van baten
en lasten vrij laten vallen. Via de resultaatbestemming 2017 willen wij het saldo (€ 2.235.000)
toevoegen aan de al ingestelde bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen.

Voorziening Afvalstoffenheffing
Wanneer binnen dit product op jaarbasis sprake is van een overschot of tekort worden deze
afwijkingen meegenomen in de tariefberekeningen. Na vaststelling van de jaarrekening wordt een
overschot toegevoegd aan de voorziening, een tekort wordt onttrokken.

Voorziening Riolering
Bij het vaststellen van de tarieven wordt rekening gehouden met toekomstige
vervangingsinvesteringen. Hierdoor wordt ondermeer een gelijkmatige stijging van het tarief
voor rioolheffingen bereikt. De reserveringsbedragen voor vervangingsinvesteringen worden
toegevoegd aan deze voorziening. Vervangingsinvesteringen worden hieruit gedekt. In 2017 is
€ 1.004.000 toegevoegd en is voor een bedrag van € 1.022.000 aan vervangingsinvesteringen
ten laste van de voorziening gebracht.

Afkoopsommen onderhoud graven
Het onderhoud van graven kan worden afgekocht. De afkoopsommen worden gestort in deze
voorziening (€ 265.000). Hiertegenover staat een vrijval van € 165.000 ter dekking van de
onderhoudskosten in de exploitatie. Aan bespaarde rente is € 47.000 toegevoegd.

Voorziening Afbouw complexen grondenexploitatie
Een aantal complexen zijn afgesloten. Voor kleine nog resterende werkzaamheden is een
voorziening getroffen.

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer,             boekjaar    voorgaand
verloopoverzicht                                                                              boekjaar
- binnenlandse banken en overige financiële instellingen
schuldrestant per 1 januari                                                       19.247       20.259
opgenomen geldleningen                                                                 -            -
af: aflossing leningen                                                             1.121        1.012
schuldrestant per 31 december                                                     18.126       19.247




Jaarstukken 2017                                                                             85 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 85 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 86 ======================================================================

<pre>Vaste schulden met een rentetypische looptijd van 1 jaar of langer,                     boekjaar     voorgaand
verloopoverzicht                                                                                       boekjaar
- waarborgsommen
gestort per 1 januari                                                                         21             21
vermindering / vermeerdering                                                                   -              -
gestort per 31 december                                                                       21             21

Binnenlandse banken en overige financiële instellingen
Over de opgenomen leningen is in 2017 gemiddeld 4,6% rente vergoed. In het begrotingsjaar zijn
voor € 854.000 aan rentelasten verantwoord. De aflossingsverplichting voor het komende jaar
bedraagt € 1.127.000 Van de looptijd van het schuldrestant is het volgende overzicht te geven:

(bedragen x € 1)
looptijd < 5 jaar                                                                                       220.000
looptijd tussen 5 en 10 jaar                                                                          5.595.000
looptijd langer dan 10 jaar                                                                          12.311.000
Totaal                                                                                               18.126.000

Vlottende passiva

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar

Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar               boekjaar     voorgaand
                                                                                                       boekjaar
- banksaldi                                                                                    -              -
- overige schulden                                                                         9.509          7.065
                                                                                           9.509          7.065

De overige schulden hebben voor € 6.337.000 betrekking op af te dragen belastingen, leveringen
en diensten en voor € 3.168.000 op uit te betalen uitkeringen en afrekeningen van zorgkosten.
De afwikkeling van de overige schulden heeft een normaal verloop.

Overlopende passiva

Overlopende passiva                                                                     boekjaar     voorgaand
                                                                                                       boekjaar
voorschotbedragen overheidslichamen
- Europa
- rijk                                                                                       248            248
- overige Nederlandse overheid                                                               211            199
verplichtingen
- werk, inkomen en voorzieningen                                                             158            -15
- voorlopige afdrachten PuZa                                                                  -2             -1
- BTW / BCF-posten                                                                            44              6
- transitoria; nog te betalen bedragen                                                     2.442          2.993
- transitoria; vooruit ontvangen bedragen                                                    103            212
Totaal overige overlopende passiva                                                         2.746          3.194
Totaal overlopende passiva                                                                 3.205          3.642

Verloopoverzicht voorschotbedragen overheidslichamen

                                                            Saldo aan                                 Saldo aan
                                                             het begin Toevoegingen Vrijval in het     het einde
Omschrijving                                                 boekjaar in het boekjaar   boekjaar       boekjaar
Rijk
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid                   248                                       248
Overige Nederlandse Overheid



Jaarstukken 2017                                                                                       86 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 86 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 87 ======================================================================

<pre>                                                       Saldo aan                                Saldo aan
                                                        het begin Toevoegingen Vrijval in het    het einde
Omschrijving                                            boekjaar in het boekjaar   boekjaar      boekjaar
Provincie Gelderland; landschapscontract 2014 - 2018          119                         23            96
Provincie Gelderland; instandhouding molens                                   13                        11
Gemeente Doetinchem; bewegen Achterhoek                        50                         50
Div. gemeenten; diverse penvoerderschappen                     31           104           31          104
Totaal                                                       448            117          104          459




Jaarstukken 2017                                                                                 87 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 87 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 88 ======================================================================

<pre>3.3.4. Overige gegevens

Borg- en garantiestellingen

Verenigingen en instellingen
Het betreft 100% borgstellingen voor leningen van een sportvereniging en verbonden partijen.
Per 31 december 2017 gaat het om een restschuld € 376.000.

Gegarandeerde geldleningen via het WSW (Waarborgfonds sociale woningbouw)
De gemeente Bronckhorst is aangesloten bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw.
Onze gemeente staat samen met het Rijk indirect garant voor leningen afgesloten door
woningcorporaties werkzaam binnen onze gemeente. Pas als het WSW in liquiditeitsproblemen
komt dient de gemeente achtergestelde leningen te verstrekken aan het WSW. Per 31 december
2017 gaat het om € 76.534.000 aan uitstaande gegarandeerde leningen. Het gemeentelijk
aandeel hierin is 50% zijnde € 38.267.000.

Hypothecaire leningen
De gemeente Bronckhorst is aangesloten bij het Hypotheekfonds voor overheidspersoneel.
De gemeente staat borg voor hypothecaire leningen afgesloten door haar ambtenaren. Er is
een redelijke zekerheid door de in hypotheek gegeven woningen. Voor deze garanties is geen
voorziening getroffen omdat hier weinig tot geen risico wordt gelopen. Per 31 december 2017
gaat het om € 2.558.000 aan restschuld voor deze hypothecaire leningen.

Een overzicht van de borg- en garantiestellingen wordt gegeven in bijlage 4.3.

Sociaal domein

In 2015 zijn taken voor de WMO en de Jeugdzorg overgedragen aan de gemeenten. Deze
decentralisaties hebben, naast de uitvoering van de zorg, een grote impact op de financiële
verwerking van de ingekochte zorg. Niet alleen bij gemeenten maar ook bij de zorgleveranciers,
de SVB (Sociale verzekeringsbank), CAK (Centraal administratiekantoor), e.d. Het verwerken
van de zorgkosten in de jaarrekening blijkt ook voor 2017 niet eenvoudig. In 2017 hebben de
acht Achterhoekse gemeenten een verevening afgesproken op de dure jeugdzorg. Het betreft
de landelijke afspraken, bovenregionale zorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering en alle
regionaal ingekochte individuele voorzieningen met verblijf.

De gemeente Bronckhorst heeft voor € 13 mln aan zorgkosten (WMO begeleiding, Jeugd,
Huishoudelijke hulp inclusief toelagen en PGB) verwerkt op basis van aangeleverde facturen,
opgaven van zorgleveranciers voor onderhanden werk en productiegegevens en bestedingen
van de persoonsgebonden budgetten (PGB). Voor zorgfacturen (in natura) zijn aan het eind van
het jaar voor € 1,1 mln verplichtingen opgevoerd, waarvan inmiddels (medio mei 2018) € 625.000
is afgewikkeld.
Van de SVB zal voor de uitvoering van de PGB’s € 142.000 worden terugontvangen, zijnde het
verschil tussen de door het SVB betaalde zorgkosten en de door ons verstrekte voorschotten.
Op basis van de in beeld gebrachte (voorlopige) regionale kosten voor jeugdhulp is € 690.000
voor de verevening als te ontvangen in de jaarrekening verwerkt.

Eigen bijdragen
Een aanvrager van een voorziening, zoals hulp in de huishouding, ondersteuning of een
financiële tegemoetkoming (persoonsgebonden budget) is op grond van de Wmo een eigen
bijdrage verschuldigd. Het CAK is het publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan (zbo) dat door
de wetgever is belast met de berekening, oplegging en incasso van de eigen bijdrage.




Jaarstukken 2017                                                                         88 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 88 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 89 ======================================================================

<pre>Door de systematiek te kiezen van het vaststellen van de eigen bijdragen door het CAK, heeft
de wetgever in feite bepaald, dat de verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid
van de eigen bijdragen geen gemeentelijke verantwoordelijkheid is en derhalve niet valt
onder de reikwijdte van de rechtmatigheidscontrole door de accountant van de gemeente.
Dat betekent dat door de gemeenten geen zekerheden over omvang en hoogte van de eigen
bijdragen kan worden verkregen als gevolg van het niet kunnen vaststellen van de juistheid op
persoonsniveau, zoals hiervoor is toegelicht. In 2017 is voor € 543.000 aan eigen bijdrage via het
CAK verantwoord.

Vangnetuitkering
De participatiewet bied de mogelijkheid gemeenten financieel te compenseren bij een tekort op
het budget als bedoeld in artikel 69 van de Participatiewet. Voor 2016 is in 2017 een bijdrage
ontvangen van € 587.000. Uit globale berekeningen voor 2017 blijkt een mogelijk recht op een
geringe bijdrage. Deze is niet in de jaarrekening verwerkt.

Vennootschapsbelasting
Op basis van uitgevoerde inventarisaties en quick-scans blijkt dat de gemeente met
uitzondering voor de grondenexploitatie geen activiteiten / exploitaties heeft die onder de
vennootschapsbelasting vallen. Voor de grondenexploitaties worden geen fiscale winsten
verwacht waardoor geen vennootschapsbelasting verschuldigd is.

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen

Lening u/g
In 2008 is in het kader van het kernenbeleid een subsidie verstrekt in de vorm van een lening
(€ 50.375) met een looptijd van 20 jaar. De jaarlijkse aflossingen (€ 2.520) vloeien terug in het
jaarlijkse budget.

Erfpacht, koopoptie
De Hessenhal en het zwembad in Hoog Keppel zijn begin 2012 overgedragen. De ondergrond is
eigendom gebleven van de gemeente en in erfpacht uitgegeven met een looptijd van 30 jaar. De
erfpachter heeft het recht om op of na 1 januari 2017 de gronden te verwerven tegen een bij het
aangaan van de erfpachtovereenkomst vastgestelde vaste koopprijs.

Afkoop onderhoud graven
Het onderhoud voor graven kan worden afgekocht. Door het ontbreken van de juiste en volledige
gegevens tot en met 2007 is besloten de tot dan opgebouwde bestemmingsreserve in een aantal
jaren vrij te laten vallen. De laatste vrijval is in 2015 verwerkt. Nog lopende afgekochte rechten,
afgekocht in de periode vóór 2008, blijken niet uit de balans. De onderhoudsverplichting en de
daarmee samenhangende onderhoudskosten worden jaarlijks opgenomen in de begroting.

Niet uit de balans blijkende verplichtingen; langlopende overeenkomsten
In het BBV is opgenomen dat in de toelichting op de balans de belangrijke financiële
verplichtingen moeten worden vermeld. De belangrijkste niet uit de balans blijkende
verplichtingen op basis van langlopende overeenkomsten zijn:

Omvang      Looptijd      Omschrijving
  4.675.000    2018       In 2017 zijn met een groot aantal zorgverleners contracten afgesloten voor
                          jeugdzorg. In de contracten is veelal geen contractwaarde bepaald maar zijn
                          afspraken gemaakt over te hanteren tarieven. De totale omvang van deze
                          verplichting is daarom alleen bij benadering te bepalen. Op basis van de
                          totale budgetten op de betreffende begrotingsposten voor 2018 ramen we de
                          contractwaarde op € 4,7 miljoen.
    3.072.000      2018   In 2017 zijn met een groot aantal zorgverleners contracten afgesloten voor WMO-
                          zorg. In de contracten is veelal geen contractwaarde bepaald maar zijn afspraken



Jaarstukken 2017                                                                                  89 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 89 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 90 ======================================================================

<pre>Omvang          Looptijd       Omschrijving
                               gemaakt over te hanteren tarieven. De totale omvang van deze verplichting is
                               daarom alleen bij benadering te bepalen. Op basis van de totale budgetten op
                               de betreffende begrotingsposten voor 2018 ramen we de contractwaarde op
                               € 3,1 miljoen.
     380.000       2014-2018   Met Schoonmaakbedrijf Drost en Zonen BV is een contract afgesloten voor
                               schoonmaakonderhoud, glasbewassing en sanitaire voorzieningen op diverse
                               locaties. (509)
    3.227.000      2017-2019   Met de gemeente Winterwijk is een samenwerkingsovereenkomst afgesloten voor
                               de uitvoering van de basismobiliteit (regiotaxi- en leerlingenvervoer inclusief beheer
                               en reisplanner) in de Achterhoek. De overeenkomst loopt t/m 2019 en kan met 1
                               jaar worden verlengd.
     300.000         2013-     Met Alliander NV (nu: Liander) is een contract afgesloten voor het aansluiten op het
                   onbepaald   elektriciteitsnet. Afrekening vindt plaats o.b.v. werkelijke kosten. De contractwaarde
                               ramen we op de werkelijke uitgaven in 2015.(722)
       65.000        2018      Met Appel BV is een contract afgesloten voor catering. Het contract kan 4 keer met
                               12 maanden worden verlengd. Voor 2018 is voor de eerste keer gebruik gemaakt
                               van het optierecht. (1026)
     322.500 2018 - 2027       Met Stedin Meetbedrijf (Joulz) is een contract afgesloten voor het leveren van
                               meetgegevens (uitrol slimme meters). Het contract loop t/m 2024 en kan met
                               5 jaar worden verlengd. In verband met de afronding van het project start de
                               contractperiode overeenkomstig artikel 3.1 in 2018.(1011)
     280.000 doorlopend        Div. leveranciers (PinkRoccade, Decade, Simgroep, enz) zijn bij de start
                               van Bronckhorst in 2005 contracten afgesloten voor onderhoud of huur van
                               programmatuur Daarna zijn ook contracten afgesloten voor afzonderlijke modules.
                               De contracten zijn jaarlijks opzegbaar. De contractwaarde ramen we op basis van
                               de uitgaven 2015.
     418.200       2015-2018   Met Remondis BV is een contract afgesloten voor het onderhoud van de
                               drukriolering. Het contract loopt tot 1-8-2018 en kan met 1 jaar worden verlengd.
     625.000       2016-2020   Met MER ICT is een contract afgesloten voor telefonie. Het contract loopt t/m 2018
                               en kan met 2 jaar worden verlengd.
     247.000       2016-2018   Met Hobelman Halle BV is voor het bermenbeheer een contract afgesloten. Voor
                               de percelen 3 t/m 5.
     136.000       2016-2018   Met Kummeling BV is voor het bermenbeheer een contract afgesloten. Voor de
                               percelen 1 en 2.
    1.208.000 2016 - 2019      In het Groen; het onderhouden van groenvoorzieningen op diverse locaties in de
                               gemeente Bronckhorst.
       80.000       t/m 2018   Hacron: onkruidbestrijding
       30.000      2016-2019   Met AGMI Traffic BV is een raamcontract afgesloten voor levering van
                               verkeersborden en aanverwante artikelen
    2.375.000        2018      De afvalinzameling en verwerking is neergelegd bij Circulus-Berkel. Het financiële
                               deel van het contract wordt jaarlijks opnieuw vastgesteld.
     209.000       2016-2021   Met Paper Management Services is een uitvoeringsovereenkomst Beschermd
                               Werk afgesloten voor inzet en begeleiding van werknemers met een WSW indicatie
                               of arbeidsbeperking.
     194.000 2018 - 2021       Stolwijk Kelderman Accountant; controle jaarrekening, verstrekken de
                               controleverklaring en het uitbrengen van een verslag van bevindingen als bedoeld
                               in artikel 213 van de gemeentewet. Optie om de overeenkomst tweemaal met twee
                               jaar te verlengen.(1343)
Bedragen x € 1




Jaarstukken 2017                                                                                           90 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 90 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 91 ======================================================================

<pre>3.4. Toelichtingen baten en lasten programmarekening

3.4.1. Algemeen

Rekeninguitkomst
De rekening sluit met een voordelig saldo van € 1.661.000 tegen een geraamd saldo van
€ 0. Het saldo is ontstaan ná tussentijdse en in de primitieve begroting geraamde en verwerkte
toevoegingen en beschikkingen over de reserves.
De toevoegingen en beschikkingen over de reserves geven de mutatie in het eigen vermogen
weer. In 2017 is per saldo circa € 572.000 beschikt over het vermogen. In een overzicht is dit als
volgt weer te geven:

                                                                               Raming     Rekening
Baten                                                                           74.554      77.705
Lasten                                                                          73.888      75.473
Gerealiseerde totaal van saldo van baten en lasten                                 666       2.233
Beschikking over reserves                                                        2.602       2.520
Toevoeging aan reserves                                                          1.936       1.948
Gerealiseerde resultaat                                                              -       1.661

Het geraamde overschot is als volgt ontstaan:

Omschrijving                                                     voordelig     nadelig      bedrag
Primitieve begroting                                                                           122
Bijstellingen Algemene uitkering:
- septembercirculaire 2016                                            451
Dekking Bronckhorst Heet Welkom                                                   378
Tussenrapportages:
- 2e 2016                                                              24
- 1e 2017                                                                          41
- 2e 2017                                                                         177

Totaal mutaties                                                       475         596           -122
Totaal geraamd overschot                                                                           -

Beschikkingen en toevoegingen aan de reserves
De individuele beschikkingen en toevoegingen aan de reserves zijn weergegeven in de
toelichting op de baten en lasten op kostensoort (3.4.5).

Resultaat
Ten opzichte van de begroting (na wijziging) is het resultaat € 1.661.000 voordeliger. In het
voorwoord (1.1) geven we het resultaat verdeeld over de programma's weer. De afwijkingen
lichten we in hoofdlijnen op de programma's toe bij het onderdeel "Wat heeft het gekost".




Jaarstukken 2017                                                                           91 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 91 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 92 ======================================================================

<pre>3.4.2. Algemene dekkingsmiddelen

Bronckhorst zet de financiële middelen duurzaam in voor de maatschappelijke taken en
verantwoordelijkheden richting onze burgers. Dat vraagt:
● Een robuust en gematigd belastingstelsel
● Inzicht in reserve-omvang en jaarlijkse vrije middelen

Welke resultaten voor de heffingen en rechten zijn gerealiseerd, hebt u kunnen lezen in de
paragaaf Lokale heffingen. Het beleid rondom reserves en de jaarlijks vrije middelen heeft de
aandacht in de paragraaf Financiering.

Hieronder ziet u een overzicht van de algemene dekkingsmiddelen. Deze baten kenmerken zich
door hun vrije bestedingsdoel. De belangrijkste algemene dekkingsmiddelen zijn de algemene
uitkering en de onroerende zaakbelastingen.

Omschrijving                                       Rekening    Begroting    Begroting    Rekening
                                                      2016         2017       2017 na       2017
                                                                           wijzigingen
Onvoorziene uitgaven (A)                                  -         128            128            -

Lokale heffingen
- Onroerende zaakbelastingen woningen                 4.625        4.732        4.732       4.747
- Onroerende zaakbelastingen eigenaren niet
woningen                                              1.483        1.520        1.506       1.481
- Onroerende zaakbelastingen gebruikers niet
woningen                                                851          868          845         853
- Forensenbelasting                                      59           50           50          58
Lokale heffingen (B)                                  7.018        7.170        7.133       7.139

Algemene uitkering
- Algemene uitkering                                 29.762       28.697       30.423      30.214
- Uitkering sociaal deelfonds                        17.091       15.441       15.331      15.317
Algemene uitkering (C)                               46.852       44.139       45.755      45.531

Dividend / winstuitkering
- Alliander                                             336         316           410           410
- Vitens                                                 82          60            72            72
- BNG                                                    74          60           119           119
Dividend (D)                                            491         436           600           600

Overige algemene dekkingsmiddelen (E)                   124         800           613           666

Saldo financieringsfunctie (F)                        2.213         734           435           287

Totaal dekkingsmiddelen (A t/m F)                    56.700       53.406       54.663      54.224

Toelichting dekkingsmiddelen

Onvoorziene uitgaven
Jaarlijks is € 3,50 per inwoner beschikbaar voor incidentele lasten die onvoorzien,
onvermijdbaar en onuitstelbaar zijn. Besluiten over de besteding van deze post melden we in de
tussenrapportages. In 2017 is deze post niet gebruikt.




Jaarstukken 2017                                                                         92 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 92 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 93 ======================================================================

<pre>Lokale heffingen
De toeristenbelasting en de reclamebelasting zijn vrij aanwendbaar, maar door u geoormerkt
voor respectievelijk toerisme en ondernemersfondsen (3A Economie). Informatie over de lokale
heffingen vindt u in de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1).

Algemene uitkering (inclusief sociaal domein)
De algemene uitkering hebben we in de programmabegroting opgenomen op basis van
de gemeentefondscirculaire van mei 2016. Vervolgens kenden ook de september- en
decembercirculaire 2017 wijzigingen. Over die aanpassingen hebben we u via actieve
informatievoorziening geïnformeerd. In de jaarstukken zit de stand na de decembercirculaire
2017. De verschillen zijn ontstaan als gevolg van aanpassingen van het accres en maatstaven.
Dit betekent voor 2017 een lagere uitkering van per saldo € 145.000. Over voorgaande jaren is
de uitkering met € 78.000 neerwaarts bijgesteld.

Overige algemene dekkingsmiddelen
Onder de overige algemene dekkingsmiddelen zijn incidentele baten verantwoord die niet
rechtstreeks toegerekend kunnen worden aan (deel)programma's. De baten in 2017 hebben
betrekking op de verkoop van de gemeentewerf (€ 613.000) en overige baten waaronder
ontvangen compensabele btw op uitgaven buiten de gemeente en verkoop materieel Buiten
(€ 53.000).

Dividend
Veel van de deelnemingen komen voort uit het verleden, toen de gemeente zelf nog taken op die
terreinen uitvoerde (drinkwater- en energievoorziening). Informatie over de deelnemingen vindt u
in de paragraaf Verbonden partijen (2.2.6).

Saldo financieringsfunctie
De financieringsaanpak vindt u in de paragraaf Financiering (2.2.4).

Dekking uit reserves
Naast de algemene dekkingsmiddelen worden (deel)programma's bekostigd met bijdragen
uit reserves. De niet direct aan programma's toe te rekenen bijdragen aan projecten zijn in
onderstaand overzicht opgenomen.
De opbrengst van de werf is toegevoegd de bestemmingsreserve huisvesting. Het resultaat
van de 2e tussenrapportage is toegevoegd aan de algemene reserve. € 605.000 hiervan
heeft betrekking op deelprojecten die in 2018 zullen worden uitgevoerd (tussentijdse
resultaatbestemming).
Omschrijving                                     Besluit        Reserve       Toevoeging   Onttrekking
                                                                Algemene
Resultaat 2e Tussenrapportage                    R 02-11-2017   reserve            1.902
                                                                Bestemmingsreserve
Verkoop gemeentewerf Hengelo                     R 30-10-2014   huisvesting          613
                                                 Basis          Derving
Derving Nuondividend                             begroting      Nuondividend                      517
                                                 Basis          Bestemmingsreserve
Huisvesting gemeentehuis                         begroting      huisvesting                       150
                                                 Basis          Bestemmingsreserve
Vrijval Iza gelden                               begroting      huisvesting                        12
                                                                Bestemmingsreserve
Huisvesting gemeentewerf Hengelo                 R 30-10-2014   huisvesting                        15
                                                                Algemene
Transitiekosten Samenwerking Belastingen / WOZ   R 24-09-2015   reserve                            18
Beschikking reserves Algemene
Dekkingsmiddelen                                                                   2.514          712




Jaarstukken 2017                                                                             93 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 93 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 94 ======================================================================

<pre>3.4.3. Overhead

Bronckhorst heeft een organisatie die flexibel en efficiënt inspeelt op de gemeentelijke taken, nu
en in de toekomst. Dat vraagt:
● Een sterke organisatie die inspeelt en verandert naar trends en (demografische)
  ontwikkelingen en die de afstand verkleint tussen burger en gemeentelijke organisatie
● Sociale bedrijfsvoering en opdrachtgeverschap
● Dat bestuurlijke en interne bedrijfsvoering zijn afgestemd op de verwachtingen vanuit de
  samenleving

Welke resultaten hiervoor zijn gerealiseerd, hebt u kunnen lezen in de paragraaf Bedrijfsvoering
(2.2.5).

Baten en lasten overhead

Omschrijving                                                                  Begroting    Rekening
                                                                                  2017        2017
Lasten
Personeelskosten / personeel van derden                                          5.183         5.168
Energiekosten                                                                       58            47
Belastingen                                                                          8             4
Leveringen en diensten derden                                                    2.637         2.514
Dotatie voorziening onderhoud                                                      205           205
Kapitaallasten                                                                   1.084         1.065

Totaal lasten                                                                    9.176         9.002

Baten
Vergoedingen voor personeel                                                         92           132
Huren                                                                              190           172
Leveringen en diensten                                                               8            24
Bijdragen instanties / overig                                                       16            54

Totaal baten                                                                       305           381

Saldo ( - = Batig)                                                               8.871         8.621

Naast de jaarlijkse budgetten wordt binnen de bedrijfsvoering ook gebruik gemaakt van de
reserves. Dat ziet u hieronder:

Omschrijving                                    Besluit      Reserve        Toevoeging    Onttrekking
                                                             Algemene
Visie op leren                                  R 29-06-2017 reserve                             150
                                                             Algemene
Project vernieuwing Programmabegroting          R 29-06-2017 reserve                              61
                                                             Algemene
Dekking EGB                                     R 20-04-2017 reserve                             182
Beschikking reserves Overhead                                                         -          393




Jaarstukken 2017                                                                            94 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 94 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 95 ======================================================================

<pre>Wet Normering Topsalarissen (WNT)
Op grond van de WNT wordt in de jaarrekening informatie opgenomen over de bezoldiging van
onze topfunctionarissen.

Omschrijving                        B.J. Drewes         J.H. van      M. van der    J.H. van             G.J. Mugge
                                                    Cranenburgh            Leur Cranenburgh
                                                                                                    bedrijvencontact-
Functiegegevens                        directeur    plv directeur          griffier    Manager            functionaris
Aanvang en einde
functievervulling in 2017          1-1 t/m 31-12                    1-1 t/m 31-12 1-1 t/m 31-12        1-1 t/m 31-12
Deeltijdfactor in fte                         1,0                              1,0          1,0                  1,0
Gewezen topfunctionaris ?                    nee                              nee             ja                   ja
(Fictieve) dienstbetrekking ?                  ja                               ja            ja                   ja

Bezoldiging
Beloning plus belastbare
onkostenvergoedingen                    100.351                           76.766         82.696               69.184
Beloningen betaalbaar op termijn         15.524                           11.444         12.632                9.439
Subtotaal                               115.875                 -         88.210         95.328               78.623

Individueel toepasselijk
bezoldigingsmaximum                     181.000                          181.000           n.v.t.                n.v.t.

Onverschuldigd betaal bedrag                n.v.t                            n.v.t         n.v.t                 n.v.t

Totale bezoldiging                      115.875                 -         88.210         95.328               78.623

Gegevens 2016
Aanvang en einde
functievervulling in 2016          5-9 t/m 31-12      1-5 t/m 4-9 1-1 t/m 31-12 5-9 t/m 31-12          1-1 t/m 31-12
Omvang dienstverband in 2016                 1,0              1,0           1,0           1,0                    1,0
Beloning plus belastbare
onkostenvergoedingen                     28.614          28.542           76.458         23.578               66.596
Beloningen betaalbaar op termijn          4.433           3.709            9.688          3.735                7.987
Totaal bezoldiging 2016                  33.047          32.251           86.146         27.313               74.583

We hebben binnen onze organisatie geen medewerkers die meer verdienen dan volgens de
WNT is toegestaan en voldoen hiermee aan onze verplichtingen in het kader van de WNT.

De WNT verantwoording is aangepast in vergelijking tot verslagjaar 2016 als gevolg van
een geconstateerde fout in de WNT verantwoording over verslagjaar 2016. De aard van de
fout heeft betrekking op het onterecht niet vermelden van de bezoldiging van een gewezen
topfunctionaris in de WNT verantwoording. De WNT verantwoording 2017 is hierop aangepast
en de gewezen topfunctionaris is in de WNT verantwoording vermeld. De omvang van de fout
bedraagt € 74.583 over 2016. De oorzaak heeft betrekking op dat de functionaris één maand in
2013 als topfunctionaris was gekwalificeerd en daarna niet meer kwalificeerde als topfunctionaris.
Deze aanpassing leidt niet tot een onverschuldigde betaling.




Jaarstukken 2017                                                                                            95 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 95 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 96 ======================================================================

<pre>3.4.4. Overzicht baten en lasten op kostensoort

                                               Rekening    Begroting    Begroting    Rekening
                                                  2016         2017       2017 na       2017
                                                                       wijzigingen
Baten
Algemene uitkering                                46.852     44.139        45.755      45.531
Overige inkomensoverdrachten                       6.299      6.060         6.080       6.850
Belastingen                                       11.542     11.737        11.816      11.817
Overige opbrengsten, huren en pachten, leges       7.182      6.809         7.026       7.270
Dividend en -winstuitkering                          596        469           633         634
Verkoop grond en overige duurzame goederen         2.257        725         1.095       1.685
Totaal baten                                      74.727     69.938        72.404      73.788



Lasten
Personeelskosten                                  17.522     19.024        19.205      18.889
Afschrijvingen                                     2.971      3.065         2.623       2.617
Inkomensoverdrachten                              26.283     27.456        26.412      25.015
Investeringsbijdragen                              2.184          -             -          -6
Kosten derden                                     20.235     18.038        19.811      22.766
Dotaties voorzieningen                             2.525      1.705         1.806        -255
Aankoop grond en overige duurzame goederen           982          -           275         324
Totaal lasten                                     72.701     69.287        70.132      69.351

Rente
Rente baten                                          93          86            86          73
Rente lasten                                        908       1.514         1.702       1.707
Saldo rente lasten                                  815       1.428         1.616       1.634

Activering grondenexploitaties                     1.825        -96           -10         570



Saldo van baten en lasten                           -614       -681           666       2.233

Toevoegingen en onttrekkingen reserves
Toevoegingen aan reserves                          1.539        791         2.602       2.520
Onttrekkingen aan reserves                         4.972      1.593         1.936       1.948

Gerealiseerde resultaat                            2.819        122              -      1.661
(- = tekort)




Jaarstukken 2017                                                                     96 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 96 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 97 ======================================================================

<pre>3.4.5. Toelichting baten en lasten op kostensoort

Algemene uitkering

Omschrijving                                                          Begroting na         Rekening
                                                                         wijziging
Algemene uitkering gemeentefonds                                           30.423            30.214
Uitkering deelfonds sociaal domein                                         15.331            15.317
Totaal                                                                     45.755            45.531

Voor een toelichting op de algemene uitkering verwijzen we u naar de toelichting op de algemene
dekkingsmiddelen (3.4.2).

Overige inkomensoverdrachten

Omschrijving                                                              Begroting na     Rekening
                                                                             wijziging
Sociale uitkeringen en verstrekkingen, bijdragen en verhaal                      5.800        6.207
Bijdrage leerlingenvervoer                                                          26            1
Overig                                                                             255          642
Totaal                                                                           6.080        6.850

Is het totaal van de participatieuitkeringen hoger dan 115% van de ontvangen bijdrage van het rijk
bestaat recht op een aanvullende uitkering. Voor 2016 is hierop een beroep gedaan. In 2017 is
de vangnetuitkering van € 587.000 ontvangen.

Belastingen

Omschrijving                                                              Begroting na     Rekening
                                                                             wijziging
Onroerende zaakbelastingen                                                       7.083        7.081
Toeristenbelasting                                                                 288          333
Forensenbelasting                                                                   50           58
Reclamebelasting                                                                    88           85
Rioolheffingen                                                                   4.307        4.259
Totaal                                                                         11.816        11.817

Voor een toelichting op de belastingen en heffingen verwijzen we u naar de paragraaf Lokale
heffingen (2.2.1).

Overige opbrengsten en leges

Omschrijving                                                              Begroting na     Rekening
                                                                             wijziging
Huren en pachten
sportaccommodaties                                                                   305        318
onderwijsgebouwen                                                                     32         33
bibliotheken                                                                          96         90
woningen                                                                              36         37
gemeentehuis                                                                         190        172
overig onroerend goed                                                                106        103
Leges
bestemmingsplannen, bouw, sloop en vrijstellingen                                    760        816
rijbewijzen en reisdocumenten                                                        582        659
overige leges                                                                        117        140
Overige opbrengsten
afvalstoffenheffing                                                             3.147         2.637
opbrengst grondstoffen (afvalstoffenheffing)                                      388           898


Jaarstukken 2017                                                                           97 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 97 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 98 ======================================================================

<pre>Omschrijving                                                              Begroting na   Rekening
                                                                             wijziging
lijkbezorgingsrechten                                                              527         444
overig                                                                             740         922
Totaal                                                                           7.026       7.270

Afvalstoffenheffing
Voor een toelichting op de heffing verwijzen we u naar de paragraaf Lokale heffingen (2.2.1).

Dividend en winstuitkering

Omschrijving                                                              Begroting na   Rekening
                                                                             wijziging
Bank Nederlandse Gemeenten                                                         119          119
Vitens                                                                              72           72
Berkelmilieu                                                                        33           34
Alliander                                                                         410           410
Totaal                                                                            633           634

Voor een toelichting verwijzen we u naar de paragraaf Verbonden partijen (2.2.6).

Verkoop grond en overige duurzame goederen
De opbrengst heeft voor € 496.000 betrekking op de verkoop van gronden binnen de
grondenexploitatie en voor € 154.000 overige grondverkopen waaronder verkopen in het
kader van het project ongeregistreerd grondgebruik. Daarnaast is de werf in Hengelo en een
voormalige school in Halle-Nijman verkocht (€ 688.000).
Het vormen van de verliesvoorziening (Steenderdiek) is via deze post verwerkt (€ 347.000).
Een toelichting op de grondexploitaties geven we in de paragraaf Grondbeleid (2.2.7). Voor een
totaaloverzicht van de mutaties in de grondexploitaties verwijzen we naar de balans, onderdeel
Voorraden (3.3.2).

Personeelskosten

Omschrijving                                                              Begroting na   Rekening
                                                                             wijziging
Vergoeding raadsleden                                                             329          346
College                                                                           497          495
Griffie                                                                           246          215
Ambtenaren burgerlijke stand                                                         8          11
Gemeentelijke organisatie                                                      18.124       17.823
Totaal                                                                         19.205       18.889

Afschrijvingen

                                                                          Begroting na   Rekening
                                                                             wijziging
Programma 1 Zorg en ondersteuning                                                    6           6
Programma 2 Wonen en leefomgeving                                                1.751       1.756
Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling                                          212         212
Programma 4 Bestuur                                                                  -           -
Overhead                                                                           654         643
Totaal afschrijvingen                                                            2.623       2.617




Jaarstukken 2017                                                                          98 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 98 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 99 ======================================================================

<pre>Inkomensoverdrachten

Omschrijving                                                                    Begroting na   Rekening
                                                                                   wijziging
Afdracht overige leges en leges rijbewijzen en reisdocumenten                            254        311
Sociale uitkeringen en verstrekkingen                                                15.664      14.507
WSW                                                                                    4.153      4.129
Bijdragen:
Regio Achterhoek                                                                        169         159
Veiligheidsregio                                                                      1.816       1.920
Yunio                                                                                   426         426
GGD                                                                                     514         466
Bibliotheken                                                                            689         688
ECAL                                                                                    209         210
Rekenkamer                                                                               33          33
VNG                                                                                      50          50
Overige bijdragen                                                                        28          29
Subsidies                                                                             1.319       1.213
Subsidies sociaal domein                                                              1.081         871
Overige inkomensoverdrachten                                                              6           4
Totaal                                                                               26.412      25.015

De sociale uitkeringen en verstrekking blijven fors achter bij de raming. Dit is te verklaren door
minder verstrekte inkomens- en participatieuitkeringen (€ 559.000), minder zorgverlening via
persoonsgebonden budgetten (€ 619.000) en de op de uitgaven in mindering gebrachte regionale
verevening van (dure) jeugdzorg (€ 690.000). Hiertegenover staat de niet ingevulde taakstelling
2017 binnen het sociaal domein (€ 865.000).
De subsidies blijven voornamelijk achter door niet benutte ruimte voor economische
ontwikkelingen (programma 3). Binnen programma 1 (Zorg en ondersteuning) is dat te zien
op het welzijnsbeleid en preventie algemene voorzieningen. Voor armoedebestrijding jeugd
en ouderen zijn laat in het jaar rijksbudgetten beschikbaar gesteld. De invulling moet nog
plaatsvinden.

Investeringsbijdragen

Omschrijving                                                                    Begroting na   Rekening
                                                                                   wijziging
Duurzaam ruimtegebruik bedrijventerreinen                                                  -         -6
Totaal                                                                                     -         -6

Kosten derden, aankoop grond en overige duurzame goederen

Omschrijving                                Producten           Afval   Riool    Gronden-      Overhead
                                                                                 exploitatie
Energie                                          286               10    287                         47
Overige goederen en diensten                  16.305            2.652    645             17       2.518
Duurzame goederen                                267                                     57
Totaal                                        16.858            2.662    932             74       2.564
Begroot                                       14.225            2.399    759              -       2.703

De mutatie in de grondenexploitatie wordt geactiveerd op de balans (zie Activering
grondenexploitaties). Een toelichting hierop vindt u in de paragraaf Grondbeleid (2.2.7) en in de
toelichting op de balans, voorraden onderhanden werk (3.3.2).




Jaarstukken 2017                                                                               99 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 99 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 100 ======================================================================

<pre>Dotaties voorzieningen

Omschrijving                                                            Begroting na      Rekening
                                                                           wijziging
Pensioen- en wachtgeldverplichtingen                                             143          -128
Sportaccommodaties                                                               296           297
Gemeentelijke gebouwen                                                           465           465
Vervangingsinvesteringen riolering                                             1.004         1.004
Vervangingsinvesteringen afvalstoffenheffing                                    -102
Voorziening verlies Steenderdiek                                                               347
Vrijval Regionale bedrijventerreinen                                                            -5
Vrijval Voorziening bovenwijkse voorzieningen                                               -2.235
Totaal                                                                        1.806           -255

Pensioen- en wachtgeldverplichtingen
De voorzieningen zijn op peil gebracht in overeenstemming met gehanteerde uitgangspunten
en de uitgevoerde actuariële berekeningen. Op basis hiervan kon, met name door verhoging
van de rente, in 2017 een deel van de getroffen voorziening vrijvallen i.p.v. doteren aan de
voorzieningen.

Onderhoud sportaccommodaties en gemeentelijke gebouwen
De dotaties aan de voorziening zijn gebaseerd op de in 2015 geactualiseerde
onderhoudsplanningen.

Vervangingsinvesteringen in riolering
Met vervangingsinvesteringen in riolering wordt in de tariefstelling rekening gehouden.
De hiervoor ontvangen baten worden toegevoegd aan de voorziening. De daadwerkelijke
vervangingsinvesteringen worden hieruit gedekt.

Voorziening verlies Steenderdiek
Voor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting op programma 3 Bedrijvigheid en
ontwikkeling (2.1.3).

Vrijval voorziening bovenwijkse voorzieningen
Voor een toelichting wordt verwezen naar de toelichting op programma 2 Wonen en leefomgeving
(2.1.3) of naar de toelichting balans, voorzieningen (3.3.3).

Rente baten, rente lasten

Omschrijving                                                            Begroting na      Rekening
                                                                           wijziging
Rente baten:
Achtergestelde lening                                                             9             9
Personeelshypotheken                                                             60            38
Overige rente baten                                                              18            26
Rente lasten:
Leningportefeuille                                                              854            854
Rekening-courant, kortlopende leningen en kosten                                  5             10
Toevoeging rente reserves                                                       843            843
Totaal                                                                        1.616          1.634

Activering grondenexploitaties
De activering heeft betrekking op het overbrengen van de mutaties in de grondenexploitatie naar
de balans, onderdeel Voorraden (3.3.2). De mutaties zijn als volgt weer te geven:




Jaarstukken 2017                                                                       100 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 100 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 101 ======================================================================

<pre>                                                                             Rekening    Begroting    Rekening
Omschrijving                                                                    2016         2017        2017
Grondverwerving, bouw- woonrijp maken, plankosten ed.                           1.154                       74
Rentekosten                                                                        33           50          49
Afsluiten complexen                                                              -734                      149
Grondverkopen, overige opbrengsten                                             -1.478                     -496
Bijdrage derden, bijdrage reserve, treffen voorzieningen                         -798                     -347
Totaal activering voorraad grond                                               -1.825           50        -570

Toevoegen reserves

Omschrijving                                             Besluit                 Begroting na    Rekening I / S
                                                                                    wijziging
 Duurzaam ruimtegebruik bedrijventerreinen                basis begroting                                6     I
 Verkoop gemeentewerf                                     R 30-10-2014                    700          613     I
 Overschot 2e Tussenrapportage                            R 02-11-2017                  1.902        1.902     I
 Totaal                                                                                 2.602        2.520
(I = incidentele onttrekking reserve; S = structurele onttrekking reserve)

Onttrekking reserves

Omschrijving                                             Besluit                 Begroting na    Rekening I / S
                                                                                    wijziging
 SD / Transities, alcoholmatiging jeugd                   R 04-06-2015                     30           30     I
 Maatschappelijke initiatieven                            R 23-03-2017                     40           40     I
 Bijzondere bijstand, minimafonds                         basis begroting                               14     I
 Stimulering ontwikkeling woningmarkt                     R 24-05-2012                     25           25     I
 Pilot Pimp de krimp                                      R 28-05-2014                     10           10     I
 AED voorziening                                          R 29-06-2017                     45           45     I
 GPL - projecten                                          R 28-05-2014                     14           14     I
 Landschapscontract 2014 - 2018                           R 29-06-2017                    190          190     I
 Verbeteren zandwegen                                     basis begroting                 110          110     I
 Bibliotheekwerk                                          R 29-06-2017                     50           50     I
 Subsidie restauratie functioneel erfgoed                 R 28-09-2017                    124          124     I
 Uitvoering LOP                                           basis begroting                  50           50     I
 Opsporing leegstand                                      R 03-11-2016                    142          142     I
 Transitiekosten Samenwerking Belastingen / WOZ           R 24-09-2015                     18           18     I
 Derving Nuon dividend                                    basis begroting                 517          517    S
 Huisvesting, gemeentehuis                                basis begroting                 162          162    S
 Huisvesting, werf                                        R 30-10-2014                     18           15    S
 Visie op leren                                           R 29-06-2017                    150          150     I
 Project vernieuwing programmabegroting                   R 29-06-2017                     61           61     I
 Elektronische gemeente Bronckhorst                       R 29-06-2017                    182          182     I
 Totaal                                                                                 1.936        1.948
(I = incidentele onttrekking reserve; S = structurele onttrekking reserve)




Jaarstukken 2017                                                                                      101 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 101 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 102 ======================================================================

<pre>3.4.6. Overzicht incidentele baten en lasten

Volgens de voorschriften van de toezichthouder (Provincie Gelderland) worden baten en lasten
als incidenteel aangemerkt wanneer ze de begroting niet meer dan drie achtereenvolgende
jaren beïnvloeden. Tijdelijke geldstromen, waarvan de eindigheid vastligt, merken we ook als
incidenteel aan. De toezichthouder gebruikt dit overzicht om te bepalen of onze financiële
positie materieel sluitend is (in meerjarenperspectief). Voor de bepaling van dat beeld worden
de incidentele baten en lasten namelijk buiten beschouwing gelaten. Van de incidenteel in de
rekening opgenomen baten en lasten is het onderstaande overzicht te geven.

Omschrijving                                                               Begroting    Rekening
Zorg en ondersteuning
Opvang vluchtelingen                                                            270          120
Sociale interventie
varkenshouders                                                                    7              16
Regionale samenwerking 3D
(jaarplan 2017)                                                                  89          104
Uitvoering beschermd werken                                                     162          158
Project Pilot Jeugd POH/SOH                                                     109           93
Innovaties Sociaal Domein                                                         -          145
Project Alcohol GGD                                                              30           30
Taakstelling Sociaal Domein                                                    -865
Regionale verevening jeugdzorg                                                    -         -690
Regionale verevening
voorgaande jaren                                                                             -54
Uitkering vangnetregeling                                                                   -587
Afrekening ministerie bbz
uitkering                                                                                        92
Programma Zorg en
ondersteuning                                                                  -198         -574

Wonen en leefomgeving
Verwerving - sloop pand                                                         275          314
Verkoop onroerend goed                                                                      -196
Subsidieafrekeningen projecten
Vorden                                                                                       -93
Afsluiten grondcomplex
Hummelo                                                                                     -149
Vrijval voorziening bovenwijkse
voorzieningen                                                                             -2.235
Subsidies sloopfonds                                                                          39
Uitvoering regionale
samenwerking ROV                                                                 20               4
AED voorzieningen                                                                69              67
Stimulering ontwikkeling
woningmarkt                                                                      25              13
Pilot Pimp de krimp                                                              10
Verbeteren zandwegen                                                            110          110
Pilot school 0 - 12 jaar                                                         50           36
Monumentensubsidies                                                             124          124
GPL-projecten                                                                    14            5
Landschapscontract 2014 - 2018                                                   30           17
Project Breedband                                                                             74
Bibliotheekwerk                                                                  50           50
Programma Wonen en
leefomgeving                                                                    777       -1.820




Jaarstukken 2017                                                                       102 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 102 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 103 ======================================================================

<pre>Omschrijving                      Begroting   Rekening
Bedrijvigheid en ontwikkeling
Treffen voorziening EBT/RBT               -         889
Treffen voorziening verkoop
kavels Steenderen                         -         347
Vitale kernen Vorden
(Verplaatsing winkel)                   50           46
Sociaal return samen met
bedrijven                               50            -
Energieloket                            36           36
Programma Bedrijvigheid en
ontwikkeling                           136        1.318

Bestuur
Vrijval wachtgeld- en
pensioenvoorzieningen
wethouders                                         -271
Opsporing leegstand                     12            8
Programma Bestuur                       12         -263

Algemene dekkingsmiddelen
(deelprogramma 4B)
Verkoop roerende goederen                -          -13
Verkoop werf                          -612         -612
Algemene dekkingsmiddelen
(vroeger deelprogramma 4B)            -612         -626

Overhead (deelprogramma 4C)
Doorontwikkeling digitalisering        168          168
Visie op leren                         150          150
Project vernieuwing
programmabegroting                      83           17
Overhead                               401          335



Onvoorzien                             128             -
Onvoorzien                             128             -

Incidentele stortingen /
onttrekkingen reserves               1.362        1.266
Reserves

Saldo incidentele baten en
lasten                               2.004         -364
(+ = per saldo lasten)




Jaarstukken 2017                              103 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 103 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 104 ======================================================================

<pre>4. Bijlagen




Jaarstukken 2017   104 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 104 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 105 ======================================================================

<pre>4.1. Overzicht baten en lasten per taakveld
V_1A VITALE INWONERS EN SAMENLEVING           Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                                                 2016        2017         2017        2017
6-1_ Samenkracht en burgerparticipatie
Totaal lasten (4)                                1.274       2.094        2.073        1.753
Totaal baten (8)                                     -           -            -           27
Saldo                                           -1.274      -2.094       -2.073       -1.725
7-1_ Volksgezondheid
Totaal lasten (4)                                1.058         999        1.003          944
Totaal baten (8)                                     -           -            -            -
Saldo                                           -1.058        -999       -1.003         -944
Totaal deelprogramma 1A                         -2.332      -3.093       -3.075       -2.670

V_1B TOEGANG TOT PASSENDE                     Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
VOORZIENINGEN                                    2016        2017         2017        2017
6-2_ Wijkteams
Totaal lasten (4)                                1.570       -509           621        1.353
Totaal baten (8)                                     -          -             -           22
Saldo                                           -1.570        509          -621       -1.331
Totaal deelprogramma 1B                         -1.570        509          -621       -1.331

V_1C INDIVIDUELE VOORZIENINGEN                Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                                                 2016        2017         2017        2017
6-3_ Inkomensregelingen
Totaal lasten (4)                                7.177       6.639        7.312        6.700
Totaal baten (8)                                 4.802       5.094        5.225        5.673
Saldo                                           -2.375      -1.545       -2.086       -1.027
6-4_ Begeleide participatie
Totaal lasten (4)                                5.475       5.045        4.784        4.821
Totaal baten (8)                                    61           -          -49          -49
Saldo                                           -5.414      -5.045       -4.833       -4.870
6-5_ Arbeidsparticipatie
Totaal lasten (4)                                 190         239           415          485
Totaal baten (8)                                  124          33            83           92
Saldo                                             -66        -206          -332         -393
6-6_ Maatwerkvoorzieningen (WMO)
Totaal lasten (4)                                3.762       1.033        1.158        1.140
Totaal baten (8)                                    48          14           10           31
Saldo                                           -3.715      -1.019       -1.148       -1.109
6-71_ Maatwerk dienstverlening 18+
Totaal lasten (4)                                7.331       8.509        7.430        7.054
Totaal baten (8)                                 1.049         722          727          792
Saldo                                           -6.282      -7.788       -6.702       -6.262
6-72_ Maatwerk dienstverlening 18-
Totaal lasten (4)                                4.580       5.861        5.430        7.021
Totaal baten (8)                                     7           -           37           15
Saldo                                           -4.572      -5.861       -5.393       -7.006
6-81_ Geëscaleerde zorg 18+
Totaal lasten (4)                                    5          49           80           66
Totaal baten (8)                                     -           -            -            -
Saldo                                               -5         -49          -80          -66
6-82_ Geëscaleerde zorg 18-
Totaal lasten (4)                                  695        549           624          419
Totaal baten (8)                                     -          -             -            -
Saldo                                             -695       -549          -624         -419
Totaal deelprogramma 1C                        -23.124    -22.061       -21.198      -21.152


Jaarstukken 2017                                                                   105 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 105 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 106 ======================================================================

<pre>V_2A PASSEND WONEN                             Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                                                  2016        2017         2017        2017
8-2_ Grondexploitaties (niet-bedr.terreinen)
Totaal lasten (4)                                 1.741        195           431       -1.726
Totaal baten (8)                                     -6        102           474          -78
Saldo                                            -1.746        -92            42        1.648
8-3_ Wonen en bouwen
Totaal lasten (4)                                 3.222      1.042         1.244        1.159
Totaal baten (8)                                    540        608           708          754
Saldo                                            -2.682       -435          -536         -405
Totaal deelprogramma 2A                          -4.428       -527          -494        1.243

V_2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING               Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                                                  2016        2017         2017        2017
0-3_ Beheer overige gebouwen en gronden
Totaal lasten (4)                                  748         428           450          487
Totaal baten (8)                                   757         148           152          331
Saldo                                                9        -279          -298         -156
1-1_ Crisisbeheersing en brandweer
Totaal lasten (4)                                 2.135       2.247        2.166        2.293
Totaal baten (8)                                    172         103            -           36
Saldo                                            -1.963      -2.143       -2.166       -2.257
1-2_ Openbare orde en veiligheid
Totaal lasten (4)                                   665        418           636          602
Totaal baten (8)                                      -          -             -            -
Saldo                                              -665       -418          -636         -602
2-1_ Verkeer en vervoer
Totaal lasten (4)                                 6.796       4.426        4.327        4.414
Totaal baten (8)                                    136         139          132          188
Saldo                                            -6.660      -4.287       -4.195       -4.226
2-2_ Parkeren
Totaal lasten (4)                                    23          17           25           25
Totaal baten (8)                                      -           -            -            -
Saldo                                               -23         -17          -25          -25
2-5_ Openbaar vervoer
Totaal lasten (4)                                     7          39           42           41
Totaal baten (8)                                      -           -            -            -
Saldo                                                -7         -39          -41          -41
4-1_ Openbaar basisonderwijs
Totaal lasten (4)                                   713          40           41           38
Totaal baten (8)                                      4           -            -            -
Saldo                                              -709         -40          -41          -38
4-2_ Onderwijshuisvesting
Totaal lasten (4)                                 2.300       1.607        1.634        1.660
Totaal baten (8)                                     50          91           77           33
Saldo                                            -2.250      -1.515       -1.557       -1.628
4-3_ Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Totaal lasten (4)                                 1.243       1.366        1.388        1.339
Totaal baten (8)                                     34          59           59           66
Saldo                                            -1.209      -1.308       -1.329       -1.273
5-1_ Sportbeleid en activering
Totaal lasten (4)                                   453        251           272          250
Totaal baten (8)                                      3          -             -            -
Saldo                                              -450       -251          -272         -250
5-2_ Sportaccommodaties
Totaal lasten (4)                                 1.079      1.128         1.129        1.100


Jaarstukken 2017                                                                    106 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 106 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 107 ======================================================================

<pre>V_2B AANTREKKELIJKE LEEFOMGEVING                Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                                                   2016        2017         2017        2017
Totaal baten (8)                                     308        375           375         311
Saldo                                               -771       -754          -754        -790
5-3_ Cultuur-presentatie, productie, particip
Totaal lasten (4)                                    321        166           169          169
Totaal baten (8)                                     116          -             -            -
Saldo                                               -205       -166          -169         -169
5-4_ Musea
Totaal lasten (4)                                      -          14           14           14
Totaal baten (8)                                       -           -            -            -
Saldo                                                  -         -14          -14          -14
5-5_ Cultureel erfgoed
Totaal lasten (4)                                    259        368           559          550
Totaal baten (8)                                       -          -            43           23
Saldo                                               -259       -368          -516         -527
5-6_ Media
Totaal lasten (4)                                    728        708           738          739
Totaal baten (8)                                     101        101            96           90
Saldo                                               -627       -607          -643         -649
5-7_ Openbaar groen en (openlucht)recreatie
Totaal lasten (4)                                  5.115       2.422        2.642        2.723
Totaal baten (8)                                     142          60           92          139
Saldo                                             -4.973      -2.361       -2.551       -2.584
7-2_ Riolering
Totaal lasten (4)                                  3.573      3.571         3.553        3.668
Totaal baten (8)                                   4.285      4.307         4.307        4.307
Saldo                                                712        736           754          639
7-5_ Begraafplaatsen en crematoria
Totaal lasten (4)                                   451         344           396          387
Totaal baten (8)                                    536         437           527          444
Saldo                                                86          92           131           57
8-1_ Ruimtelijke ordening
Totaal lasten (4)                                  2.103      1.721         1.622        1.598
Totaal baten (8)                                     165        161           131          108
Saldo                                             -1.938     -1.560        -1.491       -1.489
Totaal deelprogramma 2B                          -21.903    -15.300       -15.812      -16.023

V_3A ECONOMIE                                   Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                                                   2016        2017         2017        2017
3-1_ Economische ontwikkeling
Totaal lasten (4)                                    218        412           410          645
Totaal baten (8)                                       3          -             -            -
Saldo                                               -215       -412          -410         -645
3-2_ Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Totaal lasten (4)                                  2.323          52           68           81
Totaal baten (8)                                     193           -            -          347
Saldo                                             -2.130         -52          -68          266
3-3_ Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
Totaal lasten (4)                                     13          57           57           58
Totaal baten (8)                                       -           -            -            -
Saldo                                                -13         -57          -57          -58
3-4_ Economische promotie
Totaal lasten (4)                                   314         274           391          403
Totaal baten (8)                                    319         274           390          426
Saldo                                                 4           -             -           24


Jaarstukken 2017                                                                     107 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 107 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 108 ======================================================================

<pre>V_3A ECONOMIE             Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                             2016        2017         2017        2017
Totaal deelprogramma 3A     -2.355       -521          -536        -414

V_3B DUURZAAMHEID         Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                             2016        2017         2017        2017
7-3_ Afval
Totaal lasten (4)            2.811      2.810         2.822        3.128
Totaal baten (8)             3.733      3.641         3.646        3.617
Saldo                          922        831           824          489
7-4_ Milieubeheer
Totaal lasten (4)            1.343       1.169        1.009          968
Totaal baten (8)               -16          63           59           71
Saldo                       -1.359      -1.106         -951         -896
Totaal deelprogramma 3B       -437        -275         -127         -407

V_4A BESTUREN             Rekening   Begroting Begr.na wijz.   Rekening
                             2016        2017         2017        2017
0-1_ Bestuur
Totaal lasten (4)            2.890       1.658        1.727        1.447
Totaal baten (8)                33          31           31            8
Saldo                       -2.856      -1.627       -1.697       -1.439
0-2_ Burgerzaken
Totaal lasten (4)            3.833       1.258        1.330        1.364
Totaal baten (8)               736         638          680          762
Saldo                       -3.097        -620         -651         -602
Totaal deelprogramma 4A     -5.954      -2.247       -2.347       -2.041




Jaarstukken 2017                                               108 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 108 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 109 ======================================================================

<pre>4.2. Overzicht kaderstellende beleidsnota's en verordeningen
In deze bijlage ziet u kaderstellende beleidsnota's en verordeningen per programma bij elkaar
weergegeven.

Programma 1 Zorg en ondersteuning
● Samenwerken om elkaar te kunnen versterken, visie op het sociaal domein en op de
  samenwerking binnen de Achterhoek (2017)
● Regionale notitie D'ran in de transities (2013)
● Beleidsplan Sociaal domein 2015 - 2018 (2014)
● Privacybeleid sociaal Domein gemeente Bronckhorst 2015 (2015)
● Subsidie - beleid en uitvoeringsregels 2014 en volgende jaren (2013)
● Algemene subsidieverordening gemeente Bronckhorst 2014 (2014)
● Verordening Inrichting anti-discriminatievoorziening Gemeente Bronckhorst (2009)
● Verordening participatieraad 2015 (2015)
● Verordening maatschappelijke ondersteuning gemeente Bronckhorst 2015 (2014)
● Notitie tijdelijk beleid huishoudelijke hulp Wmo 2015 (2016)
● Uitvoeringsplan Wonen en Zorg (2014)
● Verordening Jeugdhulp Gemeente Bronckhorst 2015 (2014)
● Verordening loonkostensubsidie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2016 (2016)
● Verordening tegenprestatie Participatiewet gemeente Bronckhorst 2015 (2014)
● Verordening maatschappelijke participatie en toeslagen Participatiewet Gemeente Bronckhorst
  2015 (2014)
● Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz Gemeente Bronckhorst 2016
  (2016)
● Re-integratieverordening Participatiewet Gemeente Bronckhorst 2016 (2016)
● Beleidsnotitie inburgering 2007 (2007)
● Bronckhorst heet Welkom! (2016)

Programma 2 Wonen en leefomgeving
● Regionale woonagenda (2015)
● Woonvisie “Bronckhorst geeft je de ruimte” (2016)
● Beleidsplan openbare verlichting (2015)
● Bomenbeleidsplan (2017)
● Strategisch Huisvestingsplan Kindvoorzieningen 2014 - 2020 (2014)
● Beleidskader harmonisatie peuterspeelzalen en kinderopvang (2014)
● Verordening leerlingenvervoer (2014)
● Beleidsregels leerlingenvervoer (2014)
● Speelruimteplan (2014)
● Verordening Starterslening (2015)
● Verordening restschuldlening (2015
● Subsidieverordening verduurzamen woningvoorraad (2015)
● Verordening monumentensubsidie (2016)
● Verordening rioolheffing (2017)
● Handhavingsprogramma (jaarlijks)
● Omgevings- en bouwverordening (2016)
● Stimuleringsregeling non-profit organisaties (2017)
● Erfgoedverordening gemeente Bronckhorst (2013)
● Subsidieverordening instandhouding en isolerende maatregelen gemeentelijke monumenten
  Bronckhorst (2017)




Jaarstukken 2017                                                                        109 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 109 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 110 ======================================================================

<pre>Programma 3 Bedrijvigheid en ontwikkeling
● Afsprakenkader detailhandel regio Achterhoek (2015)
● Regionale Woonagenda (2015)
● Verordening toeristenbelasting (2015)
● Verordening forensenbelasting (2015)
● Verordening afvalstoffenheffing (2015)
● Grondstoffenplan (2016)
● Duurzaamheidsagenda (2016)

Programma 4 Bestuur
● Coalitieprogramma "Bronckhorst dichtbij" (2015)
● Verordening Auditcommissie gemeente Bronckhorst (2014)
● Verordening commissie bezwaarschriften (2016)
● Uitvoeringsagenda 2.0 Regio Achterhoek (2016)
● Legesverordening 2017 (2016)
● Financiële verordening gemeente Bronckhorst (2017)
● Normenkader rechtmatigheid Bronckhorst (jaarlijks)
● Nota Reserves en voorzieningen gemeente Bronckhorst (2017)
● Programmabegroting 2017 - 2020 (2016)
● Inkoop- en aanbestedingsbeleid gemeente Bronckhorst (2017)
● Notitie “Bronckhorst sociaal werkgever” (2016)




Jaarstukken 2017                                               110 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 110 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 111 ======================================================================

<pre>4.3. Borg- en garantstellingen
Gewaarborgde geldleningen             1-1-2017 31-12-2017         Oorspronkelijk   rente % looptijd        eind-
                                                                   leningbedrag                          datum
Stichting Sensire                          188           94               2.813    5,500%              21-12-18
St. Kulturhus Vorden                        69            -                 476    6,900%                  2018
Vitens                                     231          204
Voetbalvereniging HC'03                     84           78                 125    3,900% 20 jaar      14-09-32
Saldo                                      572          376

Gegarandeerde geldleningen via het    1-1-2017 31-12-2017         Oorspronkelijk   rente % looptijd       eind-
WSW                                                                leningbedrag                          datum
(garantstelling indirect voor 50%)
Stichting HABION                            39            -               1.180    5,900%   30 jaar    15-10-17
Stichting HABION                        13.000       13.000              13.000    2,515%   30 jaar    02-05-43
ProWonen                                10.000       10.000              10.000    3,735%   19 jaar    01-03-25
ProWonen                                10.000       10.000              10.000    4,795%   10 jaar    03-06-19
ProWonen                                10.000       10.000              10.000    3,990%   11 jaar    03-02-20
ProWonen                                10.000       10.000              10.000    3,540%   11 jaar    28-06-21
ProWonen                                 3.500            -               3.500    4,500%   14 jaar    01-04-17
ProWonen                                15.000       15.000              15.000    3,830%   20 jaar    02-05-32
ProWonen                                   302          282                 805    3,540%   44 jaar    03-01-31
Sité Woondiensten                          207          198                 307    4,390%   34 jaar    01-06-32
Sité Woondiensten                          171          162                 261    4,570%   32 jaar    01-02-30
Sité Woondiensten                          892          892                 892    4,690%   32 jaar    01-08-30
Sité Woondiensten                        3.500        3.500               3.500    4,100%   11 jaar    29-12-21
Sité Woondiensten                        3.500        3.500               3.500    4,250%   12 jaar    29-12-22
Saldo                                   80.111       76.534

Borgstelling hypothecaire geldleningen verstrekt aan ambtenaren
door het HVO
                                                                        1-1-2017    31-12-2017 Oorspronkelijk
14 ambtenaren                                                              2.601         2.558        2.762

In Balans opgenomen:
Gewaarborgde geldleningen                                                                                   376
Gegarandeerde geldleningen via het WSW 50%                                                               38.267
Hypothecaire geldleningen ambtenaren                                                                      2.558
Totaal                                                                                                   41.201




Jaarstukken 2017                                                                                      111 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 111 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 112 ======================================================================

<pre>4.4. Indicatoren BBV
Het BBV schrijft voor dat we in de begroting en jaarrekening een aantal verplichte indicatoren
opnemen. Zolang deze indicatoren niet benoembaar zijn voor ambities, krijgen ze geen plek
binnen de (deel)programma’s maar in deze bijlage.

De bijlage is als volgt ingedeeld: De kolom “Waarde begroting 2017” is de waarde zoals die is
opgenomen in de programmabegroting 2017-2020. De kolom “Waarde rekening 2017” geeft
de meest actuele waarde voor Bronckhorst aan. De kolom “Waarde landelijk” de meest actuele
waarde voor heel Nederland.
De waarden van de indicatoren komen uit de monitor waarstaatjegemeente.nl. De gegevens
voor de begroting 2017 zijn afgelezen op 26-09-2016, de waarden voor de jaarrekening 2017 op
8-3-2018. De weergegeven waarden zijn geconstateerde waarden en dus geen streefwaarden
voor de gemeente.
De bronbestanden waaruit waarstaatjegemeente.nl put zijn niet altijd actueel daarom geven we in
de kolommen “bronjaar” aan op welk jaar de brongegevens betrekking hebben.
Na elk blok met indicatoren vindt u een korte uitleg van deze indicatoren.

Indicatoren programma 1

Omschrijving                              Waarde     Bronjaar     Waarde       Waarde      Bronjaar
                                         begroting               rekening     landelijk
                                             2017                   2017
% kinderen in uitkeringsgezin (%               1,8      2012         3,19         6,58        2015
kinderen tot 18 jaar)
% werkloze jongeren (% 16 t/m 22             0,69       2012        0,69          1,52        2015
jarigen)
Personen met een                             15,6       2015        17,3          41,9        2017
bijstandsuitkeringen (aantal per 1.000
inwoners)
Lopende re-integratievoorzieningen             7,6      2015        25,2          27,1        2017
(aantal per 1.000 inwoners van 15 - 64
jaar)
Verwijzingen Halt (aantal per 10.000         68,6       2014          63          137         2016
jongeren)
% Jongeren met jeugdhulp (% van alle           8,3      2015          7,2          8,8        2017
jongeren tot 18 jaar)
% Jongeren met jeugdbescherming (%              1       2015          0,8            1        2016
van alle jongeren tot 18 jaar)
Cliënten met een                               61       2015          51            54        2017
maatwerkarrangement WMO (aantal
per 1.000 inwoners)
% Jongeren met delict voor de rechter        0,82       2012        0,49          1,45        2015
(% 12 t/m 21 jarigen)
% Jongeren met jeugdreclassering (%            0,2      2015          0,2          0,4        2015
van alle jongeren van 12 tot 23 jaar)

Toelichting indicatoren programma 1

% kinderen in uitkeringsgezin
Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft dat van een bijstandsuitkering moet
rondkomen.

% werkloze jongeren
Het percentage werkeloze jongeren (16-22 jaar).

Personen met een bijstandsuitkering
Het aantal personen van 18 jaar en ouder met een bijstandsuitkering, per 1.000 inwoners.


Jaarstukken 2017                                                                          112 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 112 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 113 ======================================================================

<pre>Lopende re-integratievoorzieningen
Het aantal reïntegratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Verwijzingen Halt
Verwijzingen Halt per 10.000 inwoners van 12-17 jaar.

% jongeren met jeugdhulp
Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.

% jongeren met jeugdbescherming
Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle
jongeren tot 18 jaar.

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO
Aantal per 1.000 inwoners in de betreffende bevolkingsgroep. Een maatwerkarrangement is een
vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo. Een cliënt met meerdere
maatwerkarrangementen telt (per type arrangement) maar één keer mee.

% jongeren met delict voor de rechter
Het percentage jongeren (12 t/m 21 jaar) dat met een delict voor de rechter is verschenen.

% jongeren met jeugdreclassering
Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle
jongeren (12 - 22 jaar).

Indicatoren programma 2

Omschrijving                             Waarde     Bronjaar      Waarde        Waarde      Bronjaar
                                        begroting                rekening      landelijk
                                            2017                    2017
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000           0,3       2015          0,3           2,3        2016
inwoners)
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000           1,6       2015          1,4           5,3        2016
inwoners)
Diefstallen uit woning (aantal per            1,6       2015          2,7           3,3        2016
1.000 inwoners)
Vernielingen en beschadigingen (in             3        2015          2,1           5,6        2016
de openbare ruimte) (aantal per 1.000
inwoners)
% voortijdige schoolverlaters totaal           2        2012          1,2             2        2014
(VO + MBO) (leerlingen 12-23 jaar
zonder startkwalificatie)
Absoluut verzuim (aantal per 1.000              -       2014         0,35          2,01        2016
leerlingen)
Relatief verzuim (aantal per 1.000              -       2014        17,98        26,88         2016
leerlingen)
% Niet-sporters                             51,3        2014         42,5          48,7        2016
Nieuw gebouwde woningen (aantal              1,4        2013          2,2           6,4        2015
per 1.000 woningen)

Toelichting indicatoren programma 2

Winkeldiefstallen
Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.




Jaarstukken 2017                                                                           113 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 113 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 114 ======================================================================

<pre>Geweldsmisdrijven
Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn
seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door
schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

Diefstallen uit woningen
Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.

Vernielingen en beschadigingen
Het aantal vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte, per 1.000 inwoners.

% voortijdige schoolverlaters totaal
Het percentage van het totaal aantal leerlingen (12 - 23 jaar) dat voortijdig, dat wil zeggen zonder
startkwalificatie, het onderwijs verlaat.

Absoluut verzuim
Het aantal leerplichtigen dat niet staat ingeschreven op een school, per 1.000 inwoners in de
leeftijd van 5 tot 18 jaar.

Relatief verzuim
Het aantal leerplichtigen dat wel staat ingeschreven op een school, maar ongeoorloofd afwezig
is, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 5 tot 18 jaar.

% Niet-sporters
Deel van de bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet.

Nieuw gebouwde woningen
Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

Indicatoren programma 3

Omschrijving                               Waarde     Bronjaar     Waarde       Waarde      Bronjaar
                                          begroting               rekening     landelijk
                                              2017                   2017
% Functiemenging                               45,9      2015         46,1         52,1         2016
Banen (aantal per 1.000 inwoners in          604,9       2015        615,3         744          2016
de leeftijd 15-64 jaar)
% Netto arbeidsparticipatie (% van de         65,5       2015          65,8        65,8         2016
werkzame beroepsbevolking tov de
beroepsbevolking)
Vestigingen (van bedrijven) (aantal per      160,8       2015         165,7        134          2016
1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/
m 64 jaar)
Omvang huishoudelijk restafval (kg/            107       2014           81         187          2016
inwoner)
% Hernieuwbare elektriciteit                    4,1      2014           0,6        12,6         2016

Toelichting indicatoren programma 3

% functiemenging
De functiemengingsindex (FMI) weerspiegelt de verhouding tussen banen en woningen, en
varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel
woningen als banen.

Banen
Het aantal banen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.



Jaarstukken 2017                                                                           114 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 114 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 115 ======================================================================

<pre>% netto arbeidsparticipatie
Het percentage van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de (potentiële)
beroepsbevolking.

Vestigingen (van bedrijven)
Het aantal vestigingen van bedrijven, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

Omvang huishoudelijk restafval
Niet gescheiden ingezameld huishoudelijk afval in kg per inwoner.

% hernieuwbare elektriciteit
Verhouding hernieuwbare elektriciteit ten opzichte van de totale productie van elektriciteit.
Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa.
De waarde wordt modelmatig bepaald en heeft dus geen relatie met de werkelijke waarde.

Indicatoren programma 4

Omschrijving                             Waarde       Bronjaar      Waarde        Waarde      Bronjaar
                                        begroting                  rekening      landelijk
                                            2017                      2017
% Demografische druk                         63,5        2016          83,4            69        2017

Toelichting indicatoren programma 4

% demografische druk
De som van het aantal personen van 0 tot 20 jaar en 65 jaar of ouder in verhouding tot de
personen van 20 tot 65 jaar.

Indicatoren middelen en overhead

Omschrijving                             Waarde       Bronjaar      Waarde        Waarde      Bronjaar
                                        begroting                  rekening      landelijk
                                            2017                      2017
Formatie (fte per 1.000 inwoners)               7        2017          7,85              -       2018
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)              7        2017          7,14              -       2018
Apparaatskosten (kosten per inwoner)         229         2017           234              -       2018
Externe inhuur (kosten als % van              5%         2017        3,67%               -       2018
totale loonsom + totale kosten inhuur
externen)
Overhead (% van totale lasten)              68%          2017          70%             -         2018
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000)            € 241         2016         € 244        € 216         2017
Gemeentelijke woonlasten                   € 721         2016         € 752        € 644         2017
éénpersoonshuishouden (in euro's)
Gemeentelijke woonlasten                   € 866         2016         € 925        € 723         2017
meerpersoonshuishouden (in euro's)




Jaarstukken 2017                                                                             115 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 115 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 116 ======================================================================

<pre>Toelichting indicatoren middelen en overhead

Formatie
Aantal fte per 1.000 inwoners. Het gaat hier om de toegestane formatie van het ambtelijk
apparaat.

Bezetting
Aantal fte per 1.000 inwoners. Het gaat hier om het werkelijk aantal fte dat werkzaam is.

Apparaatskosten
Kosten per inwoner (in euro’s). Apparaatskosten zijn alle personele en materiële kosten die
verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur.

Externe inhuur
Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen.

Overhead
Kosten van overhead als percentage van de totale lasten. Kosten van overhead zijn alle
kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire
proces. Denk hierbij aan kosten van leidinggevenden, financiële administratie, P&O, inkoop,
communicatie, juridische zaken, bestuursondersteuning, ICT, facilitaire zaken, huisvesting,
archief en managementondersteuning.

Gemiddelde WOZ waarde
De gemiddelde WOZ waarde van woningen.

Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan
woonlasten.

Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een meerpersoonshuishouden betaalt aan
woonlasten.




Jaarstukken 2017                                                                            116 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 116 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 117 ======================================================================

<pre>4.5. Afkortingenlijst
Afkorting   Verklaring
3D          3 decentralisaties (Participatiewet, Jeugdwet en Wmo)
AOW         Algemene Ouderdomswet
APPA        Algemene Pensioenwet politieke ambtsdragers
AVG         Algemene Verordening Gegevensbescherming
BAG         Basisregistraties Adressen en Gebouwen
BBP         Bruto binnenlands product
BBV         Besluit, Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
Bbz         Besluit Bijstandverlening zelfstandigen
BCF         BTW compensatie fonds
BIG         Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten
BNG         Bank Nederlandse Gemeenten
BOA         Buitengewoon opsporingsambtenaar
CAO         Collectieve Arbeidsovereenkomst
CBS         Centraal bureau voor de Statistiek
COELO       Centrum voor onderzoek van de economie van de lagere overheden
DBO         Dorpsbelangenorganisatie
DUO         Dienst Uitvoering Onderwijs
ECAL        Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers
EMU         Economische Monetaire Unie
ENSIA       Eenduidige Normatiek Single Information Audit
Fido        (Wet) financiering decentrale overheden
GBT         Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
GGD         Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst
GGz         Geestelijke Gezondheidszorg
GRP         Gemeentelijk Rioleringsplan
GS          Gedeputeerde staten
IBA         Individuele Behandeling van Afvalwater
IOAW        Inkomensvoorziening oudere en (gedeeltelijk) arbeidsongeschikte werknemers
IOAZ        Inkomensvoorziening oudere en (gedeeltelijk) arbeidsongeschikte zelfstandigen
IPO         Interprovinciaal Overleg
KPI         Kritieke prestatie-indicator
LOGA        Landelijk Overleg Gemeentelijke Arbeidsvoorwaarden
LOP         Landschapsontwikkelingsplan
MAS         Maatschappelijke stage
MER         Main equipment room
MFA         Multifunctionele Accommodatie
NB          niet bekend
ODA         Omgevingsdienst Achterhoek
OZB         Onroerende Zaakbelastingen
P10         Samenwerkingsverband van 10 grote plattelandsgemeenten
PIOFACH     personeel, informatievoorziening, organisatie, financiën, automatisering, communicatie en huisvesting
PMD         plastic, metaal en drank(pakken)
POH         Praktijk Ondersteuning Huisarts
Pw          Participatiewet
SOH         Specialistische Ondersteuning Huisarts
SOK         Samenwerkingsovereenkomst
SON         Stadsbank Oost Nederland
StAT        Stichting Achterhoek Toerisme
UPS         Uninterruptible power supply
UvW         Unie van Waterschappen
VNG         Vereniging Nederlandse Gemeenten
VOG         Verklaring omtrent het gedrag
VNOG        Veiligheidsregio Noord en Oost Gelderland


Jaarstukken 2017                                                                                      117 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 117 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 118 ======================================================================

<pre>Afkorting   Verklaring
Vpb         Vennootschapsbelasting
Wabo        Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
WGA         (Regeling) Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsongeschikten
WLZ         Wet Langdurige Zorg
WMO         Wet Maatschappelijke Ondersteuning
WOZ         (Wet) waardering onroerende zaken
Wsw         Wet sociale werkvoorziening
WW          Werkloosheidswet
Wwb         Wet werk en bijstand
ZVW         Zorgverzekeringswet




Jaarstukken 2017                                                         118 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 118 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 119 ======================================================================

<pre>5. Bijlage Sisa overzicht




Jaarstukken 2017            119 van 119
</pre>

====================================================================== Einde pagina 119 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 120 ======================================================================

<pre>                                      SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2017 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 10 januari 2018
OCW   D9   Onderwijsachterstandenb Besteding (jaar T) aan           Besteding (jaar T) aan overige Besteding (jaar T) aan         Opgebouwde reserve ultimo
           eleid 2011-2018 (OAB)   voorzieningen voor               activiteiten (naast VVE) voor  afspraken over voor- en        (jaar T-1)
                                   voorschoolse educatie die        leerlingen met een grote       vroegschoolse educatie met
                                   voldoen aan de wettelijke        achterstand in de Nederlandse bevoegde gezagsorganen van Deze indicator is bedoeld voor
           Besluit specifieke      kwaliteitseisen (conform artikel taal (conform artikel 165 WPO) scholen, houders van           de tussentijdse afstemming van
           uitkeringen             166, eerste lid WPO)                                            kindcentra en peuterspeelzalen de juistheid en volledigheid van
           gemeentelijke                                                                           (conform artikel 167 WPO)      de verantwoordingsinformatie
           onderwijsachterstandenb
           eleid 2011-2017

                                                             Aard controle R                        Aard controle R                       Aard controle R                       Aard controle R
                                                   Indicatornummer: D9 / 01               Indicatornummer: D9 / 02              Indicatornummer: D9 / 03              Indicatornummer: D9 / 04
                                        € 67.804                                €0                                     €0                                    €0
                                        Hieronder per regel één                 Aan andere gemeenten (in jaar          Hieronder per regel één               Van andere gemeenten in (jaar
                                        gemeente(code) selecteren en            T) overgeboekte middelen               gemeente(code) selecteren en          T) overgeboekte middelen
                                        in de kolommen ernaast de               (lasten) uit de specifieke             in de kolommen ernaast de             (baten) uit de specifieke
                                        verantwoordingsinformatie voor          uitkering                              verantwoordingsinformatie voor        uitkering
                                        die gemeente invullen                   onderwijsachterstandenbeleid           die gemeente invullen                 onderwijsachterstandenbeleid
                                                                                Bedrag                                                                       Bedrag

                                                          Aard controle n.v.t                       Aard controle R                    Aard controle n.v.t                      Aard controle R
                                                   Indicatornummer: D9 / 05               Indicatornummer: D9 / 06              Indicatornummer: D9 / 07              Indicatornummer: D9 / 08
                                  1
SZW   G2   Gebundelde uitkering op Besteding (jaar T) algemene                  Baten (jaar T) algemene                Besteding (jaar T) IOAW               Baten (jaar T) IOAW (exclusief       Besteding (jaar T) IOAZ                Baten (jaar T) IOAZ (exclusief
           grond van artikel 69     bijstand                                    bijstand (exclusief Rijk)                                                    Rijk)                                                                       Rijk)
           Participatiewet_gemeente
           deel 2017                Gemeente                                    Gemeente                               Gemeente                              Gemeente                             Gemeente                               Gemeente

           Alle gemeenten               I.1 Participatiewet (PW)                I.1 Participatiewet (PW)               I.2 Wet inkomensvoorziening           I.2 Wet inkomensvoorziening          I.3 Wet inkomensvoorziening            I.3 Wet inkomensvoorziening
           verantwoorden hier het                                                                                      oudere en gedeeltelijk                oudere en gedeeltelijk               oudere en gedeeltelijk                 oudere en gedeeltelijk
           gemeentedeel over (jaar                                                                                     arbeidsongeschikte werkloze           arbeidsongeschikte werkloze          arbeidsongeschikte gewezen             arbeidsongeschikte gewezen
           T), ongeacht of de                                                                                          werknemers (IOAW)                     werknemers (IOAW)                    zelfstandigen (IOAZ)                   zelfstandigen (IOAZ)
           gemeente in (jaar T)
                                                             Aard controle R                        Aard controle R                      Aard controle R                        Aard controle R                        Aard controle R                     Aard controle R
           geen, enkele of alle taken
                                                   Indicatornummer: G2 / 01               Indicatornummer: G2 / 02             Indicatornummer: G2 / 03               Indicatornummer: G2 / 04               Indicatornummer: G2 / 05            Indicatornummer: G2 / 06
           heeft uitbesteed aan een
                                        € 4.321.928                             € 219.160                              € 553.486                             € 4.585                              € 16.665                               €0
           Openbaar lichaam
                                        Besteding (jaar T) Bbz 2004             Baten (jaar T) Bbz 2004                Baten (jaar T) WWIK (exclusief        Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T)                         Volledig zelfstandige uitvoering
           opgericht op grond van
                                        levensonderhoud beginnende              levensonderhoud beginnende             Rijk)                                 Loonkostensubsidie o.g.v. art.       Loonkostensubsidie o.g.v. art.         Ja/Nee
           de Wgr.
                                        zelfstandigen                           zelfstandigen                                                                10d Participatiewet                  10d Participatiewet (excl. Rijk)

                                        Gemeente                                Gemeente                               Gemeente                              Gemeente                             Gemeente

                                        I.4 Besluit bijstandverlening           I.4 Besluit bijstandverlening          I.6 Wet werk en inkomen               I.7 Participatiewet (PW)             I.7 Participatiewet (PW)
                                        zelfstandigen 2004                      zelfstandigen 2004                     kunstenaars (WWIK)
                                        (levensonderhoud beginnende             (levensonderhoud beginnende
                                        zelfstandigen) (Bbz 2004)               zelfstandigen) (Bbz 2004)
                                                             Aard controle R                        Aard controle R                      Aard controle R                        Aard controle R                        Aard controle R                  Aard controle n.v.t.
                                                   Indicatornummer: G2 / 07               Indicatornummer: G2 / 08             Indicatornummer: G2 / 09               Indicatornummer: G2 / 10               Indicatornummer: G2 / 11            Indicatornummer: G2 / 12
                                        € 20.676                                € 3.122                                €0                                    € 139.842                            €0                                     Ja


                                                                                                                      SiSa-bijlage 2017
</pre>

====================================================================== Einde pagina 120 =================================================================

<br><br>====================================================================== Pagina 121 ======================================================================

<pre>                                            SiSa bijlage verantwoordingsinformatie 2017 op grond van artikel 3 van de Regeling informatieverstrekking sisa - d.d. 10 januari 2018
SZW   G3   Besluit bijstandverlening   Besteding (jaar T)                    Besteding (jaar T)                   Baten (jaar T)                         Baten (jaar T)                       Besteding (jaar T) aan                 Besteding (jaar T) Bob
           zelfstandigen 2004          levensonderhoud gevestigde            kapitaalverstrekking (exclusief      levensonderhoud gevestigde             kapitaalverstrekking (exclusief      onderzoek als bedoeld in artikel
           (exclusief                  zelfstandigen (exclusief Bob)         Bob)                                 zelfstandigen (exclusief Bob)          Bob) (exclusief Rijk)                56 Bbz 2004 (exclusief Bob)
           levensonderhoud                                                                                        (exclusief Rijk)
           beginnende                                      Aard controle R                      Aard controle R                      Aard controle R                        Aard controle R                        Aard controle R                     Aard controle R
           zelfstandigen)_gemeente               Indicatornummer: G3 / 01             Indicatornummer: G3 / 02             Indicatornummer: G3 / 03               Indicatornummer: G3 / 04               Indicatornummer: G3 / 05            Indicatornummer: G3 / 06
           deel 2017                   € 37.372                              € 55.000                             € 35.476                         € 103.475                                  € 10.596                               €0
                                       Baten (jaar T) Bob (exclusief         Besteding (jaar T) aan               Volledig zelfstandige uitvoering
           Besluit bijstandverlening   Rijk)                                 uitvoeringskosten Bob als            Ja/Nee
           zelfstandigen (Bbz) 2004                                          bedoeld in artikel 56 Bbz 2004
                                                           Aard controle R                      Aard controle R                   Aard controle n.v.t.
                                                 Indicatornummer: G3 / 07             Indicatornummer: G3 / 08             Indicatornummer: G3 / 09
                                       €0                                    €0                                   Ja
</pre>

====================================================================== Einde pagina 121 =================================================================

<br><br>